ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 86 1679967 1516652 2026-10-03T22:38:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1679967 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئز}} }} '''میرزا عەبدولقادر''' ناسراو بە '''مەحزون پاوەیی''' ([[١٨٥٠]]-[[١٩١٠]]) شاعیرێکی بەناوبانگی [[ھەورامی]] بووە. == ژیان == کوڕی کوێخا محەممەدی پاوەیە. لە ساڵی ١٨٥٠ (١٢٦٦ مانگی) لە [[پاوە]] لەدایکبووە. ناوی باوکی میرزا محەممەد کۆڕی کێخوا جەعفەرە. لە تەمەنی چواردە ساڵان دەستی کردووە بە شیعر ھۆنین، زۆربەی ساڵەکانی ژیانی بە گەڕان بە سەر بردووە و زۆربەی شارەکانی [[عێراق]] و [[تورکیا]] گەڕاوە، و ھەر لەم گەڕانە فێری زمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] بووە؛ و بە دوای ٦٢ ساڵ ژیانی پڕبار و پڕ لە سەختی لە ساڵی ١٩١٠ لە شاری [[کرماشان]] کۆچی دواییی کردووە. == بەرھەمەکان == چەندین بەرھەمی ھەیە کە یەکێک لەوانە جەنگنامەی [[کۆلە و ئاینەمەل]]ە کە بۆ یەکەم جار لەلایەن مینۆرسکی و لە ساڵی ١٩٤٣ بڵاوکراوەتەوە. لەم جەنگنامە شاعیر بە شێوازێکی سۆنبۆلیک باس لە شەڕی نێوان عوسمانی و ئێران دەکات کە لە نزیکی شاری پاوە ڕوویداوە. لەم جەنگنامە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عۆسمانیەکان]] بە کۆلە و ئێرانییەکان بە ئاینەمەل بەرامبەرکراون. یەکێکتر لە بەرھەمەکانی [[پرسیار و وەڵامی ئاسمان و زەمین]]ە، کە بە شێوازێکی ھونەرمەندانە ھۆنیویەتی. یەکێکتر لە بەرھەمەکانی [[مەسنەوی شەماڵ]]ە، کە شاعیر کاک ھادی سپەنجی لە سەرەتایی دیوانی ئەم شاعیرە نووسیوویەتی: ئەم بەرھەمە، بەرھەمی دەورانی لاوییەتی شاعیر بووە و کاتێ ئەم بەرھەمەیە ھۆنیوە لە زێدی خۆی دوور بووە و شەماڵی ناردووە بەرەو زێدی و ھەر وەھا بۆ لای دڵبەر. لەم پارچە شاعیر شاری خۆی بە باشترین شوێنی جیھان دەزانێت. ھەروەھا ھۆنراوەی عاشقانەی حەیدەر و سنۆبەر و کۆپلە ھۆنراوەکانی ([[ڕۆزەتۆسەفا]]) و مەنزوومەی (گۆل و بۆڵبۆڵ) و چەندین بەرھەمیتر، لەم شاعیرە بە جێماون، دیوانی ئەم شاعیرە لەلایەن کاک ھادی سپەنجی لە شاری پاوە کۆکراوە و بە چاپ دراوە، پێش لەوە لە [[بەغدا]] دیوانەکەی چاپکرابوو. ئیستا لە خوارەوە یەکێک لە پارچە شیعرەکانی ئەم شاعیرە دەخەینە ڕوو، لەم ھۆنراوە شاعیر داوا لە مەعشوقی دەکات بێت و دڵی ژێروبان بکات و ئەگەر شتێکی تری جۆدا لە خۆی لەناویا دی، بە تیری مۆژگان پارەپارەی کات، و بە وشەی ''تۆ'' بە جوانترین شێوە کایە دەکات. === سەوقات === {{شیعر}} {{ب|شیرینی دۆسان دۆعا و سڵامەن|سەوقاتی یاران نامەو پەیامەن}} {{ب|شیرەی مۆحێبەت مابەین یاران|وەشتەرەن جە تام شیرینی شاران}} {{ب|نۆقڵ‌و شیرینیم نەقڵ نامەی تۆن|ھەدیە و بەراتم رێزەی نامەی تۆن}} {{ب|باقی تەعارۆف رەسمی زیاڏەن|ئیسرافی مەعرووف لۆقمەی بێ‌دادەن}} {{ب|فەرموودەی مەعدووم سەرای خاک ماوان|دەک وە رەحمەت بۆ چ خاس فەرماوان}} {{ب|دەروون وە مەودای دووریت بیەن رێش|ھەی خاکم بە سەر سەوقاتم پەی چێش}} {{ب|من ھەر تۆم ھەنی نەک واچی تۆم بۆ|تۆم ھەن چەنی عام، نیەن چەنی تۆ}} {{ب|سا تۆ بۆ دیڏەم بێپەرواو بێ خەم|تۆتۆ، تۆی جەرگم جیا کەر جە ھەم}} {{ب|جا تۆتۆی دەروون بگێڵە پێشدا|ئەر تۆ دیت تۆیێ، غەیر جە تۆ تێش‌دا}} {{ب|توخوا وێت ئاسا باوەرەش وە بەر|وە مەودای مۆژگان پارەپارەش کەر}} {{ب|قادر چەنی تۆ دنیاش وە کارەن|بێ تۆ زیندەگیش چۆن ژەھر مارەن}} {{کۆتاییی شیعر}} == سەرچاوەکان == * کتێبی: سەربوردێکی ھەورامان و سەردانێکی تەوێڵە، نووسینی: عبدالرزاق عبدالرحمن محمد. لاپەڕە/٢٣٠. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|وێژەی کوردی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٠]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی پاوە]] [[پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:موسڵمانانی کورد]] [[پۆل:ھەورامان]] [[پۆل:شاعیرانی ئێرانی]] tdgi787j33rksxjhyci038jih3sq4r4 0 122 1679891 1679537 2026-10-03T20:05:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679891 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Andreas Vesalius-Pierre Poncet.jpg|thumb|ئەندریاس ڤێسالیوس]] '''ئەندریاس ڤێسالیوس'''، کەسایەتییەکی ناوداری سەردەمی خۆی بوو. ئەو ناودارە لە ساڵی [[١٥٠٠]] لە ولاتی [[بەلجیکا]] لە دایکبووە. ھەر لە ھەرزەکارییەوە ‌خولیایی خوێندنی ئەناتۆمی بووە. ئەندریاس ڤێسالیوس بە یەکێک لەو کەسانە دادەنرێ کە بۆ یەکەمین جار توانی بە شێوەیەکی زانستی لێکۆلینەوە لە سەر ئێسقانەکانی مرۆڤ و ئۆرگانەکانی بکا. {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|بەلجیکا|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Andreas Vesalius}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]] [[پۆل:مێژووی توێکاری]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٤]] [[پۆل:مردووانی ١٥٦٤]] [[پۆل:مردووانی ١٥٦٣]] 5v6191ediu0hqanafm6nzr1z1sux5lr 0 253 1679711 1627113 2026-10-03T16:12:59Z AKS471883 29548 1679711 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی سروود |title = '''ئەی ڕەقیب''' |image = |image_size = |caption = ئاڵای کوردستان |prefix = |country = {{ئاڵا|کوردستان}} ---- '''سروودی نیشتمانیی پێشووی {{flag|Republic of Kurdistan|name=کۆماری کوردستان}} |author = [[دڵدار]] |lyrics_date = ٢٦٣٨ی کوردی (١٩٣٣ز زایینی) |composer = |music_date = |adopted = ٢٦٤٢ی کوردی (١٩٤٦ی زایینی) {{بچووک|(لەلایەن {{flag|Republic of Kurdistan|name=کۆماری کوردستان}})}}{{ھن}}٢٦٩١ی کوردی (١٩٩١ی زایینی) {{بچووک|(لەلایەن {{flagicon|Kurdistan}} [[ھەرێمی کوردستان]])}} |sound = Ey Reqib - Mamle.wav |sound_title = سروودی ئەی ڕەقیب }} [[پەڕگە:Anthem of the Kurds.ogg|وێنۆک|تۆمارێکی ڕێ ڕۆیشتنیی سەربازی سروودی ئەی ڕەقیب]] '''سروودی ئەی ڕەقیب''' سروودێکی بەناوبانگی کوردییە کە بە [[سروودی نەتەوەیی|سروودی نیشتمانیی]] کوردستان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=16&s=03010100&r=200&a=16878&s=010000|سەردێڕ=Hikûmeta Herêma Kurdistanê: Srûda Netweî ya Kurdistanê|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181217014713/http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=16&s=03010100&r=200&a=16878&s=010000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شێعرەکەی دانراوی شاعیری [[کورد]]، پارێزەر [[دڵدار|یوونس ڕەئووف]] ناسراو بە [[دڵدار]]ە. دڵدار ھۆنراوەکەی لە ساڵی ٢٦٣٨ی کوردی ([[١٩٣٨]]) داناوە. ئەم سروودە بووەتە بەشێک لە چاند و فەرھەنگی نەتەوەی [[کورد]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=13&smap=03010100&rnr=168&anr=16877 |سەردێڕ=ئاڵا و سروودی نشتیمانی - ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141202000701/http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=03010100&lngnr=13&rnr=168&anr=16877 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەی ڕەقیب سروودی فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|(ھەرێمی کوردستان)]] و [[ڕۆژاوای کوردستان|(ڕۆژئاوای کوردستان)ـە]] لە پێشووتریشدا سروودی فەرمی ([[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستان)]] بووە لە ساڵی ٢٦٤٦ی کوردیدا (١٩٤٦ی زایینی). == ئاوازەکان و نۆتەکانی ئەی ڕەقیب == == سروود == [[پەڕگە:ئەی ڕەقیب لە شێوەزارەکانی زمانی کوردی.jpg|وێنۆک|شێوازی گوتنی بەشێک لە ھۆندراوەی سروودەکە بە چوار شێوەزاریی زمانی کوردی: [[زازاکی]]، [[کورمانجی سەروو]]، [[سۆرانی]]، [[کوردیی باشووری]]]] {| cellpadding=4 !بە [[کوردیی ناوەندی]] !بە کوردیی ناوەندی و [[ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردی|ئەلفوبێی لاتینی]] !بە [[کوردیی باکووری]] !بە کوردیی باکووری و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کوردزمان :نایشکێنێ دانەیی تۆپی زەمان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین :سەیری کە خوێناوییە ڕابردوومان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :لاوی کورد ھەستایە سەر پێ وەک دلێر :تا بە خوێن نەخشی بکا تاجی ژیان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :ئێمە ڕۆڵەی [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دینمان، ئایینمان ھەر نیشتمان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :لاوی کورد ھەر حازر و ئامادەیە :گیان فیدایە، گیان فیدا، ھەر گیان فیدا :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman :Nayşikênê daneî topî zeman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Ême rolley rengî sûr u şorrişîn :Seyrî ke xwênawiye rabirdûman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr :Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn :Dînman, ayînman her niştiman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Lawî Kurdî her hazir u amadeye :Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر، مایە قەومێ کوردزمان :ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زەمان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :ئەم خۆرتێن ڕەنگێ سۆر و شۆرەشن :سەیر بکە خوینا دییان مە دا ڕژاند :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :لاوێ کورد ڕابوویە سەر پێ وەک شێران :تا ب خوین نەخشین بکە تاجێ ژیان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :ئەم خۆرتێن [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دین ئیمان و ئایینمان، ھەر نشتیمان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :خۆرتێ کورد تەڤ حازر و ئامادەنە :جانفیدانە، جانفیدانە، ھەر جانفیدا :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman :Naşikê û danayê bi topê zeman :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Em xortên rengê sor û şoreşin :Seyr bike xwîna dîyan me da rijand :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran :Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn :Dîn îman u ayînman, her nishtîman :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Xortê Kurd tev hazir û amadene :Canfîdane, canfîdan her canfîda :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan |} {| cellpadding=4 !بە کوردیی [[زازاکی]] !بە کوردیی زازاکی و ئەلفوبێی لاتینی !بە کوردیی [[ھەورامی]] !بە کوردیی ھەورامی و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر مەندۆ قەومێ کوردزوانی :نێشکینۆ، نێکوونۆ ب تۆپا زەمانی :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :ما دۆمانێ ڕەنگێ سوور و شۆرەش ئیمە :تەماشەکە، گۆنن ئۆ ڕاڤێردەیێ ما :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :لاژێ کوردی ڤاشتۆ ڕا پایان فێندا چێران :تا ب گۆنی بنەقشنە تاجێ جویانە :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :ما دۆمانێ [[ماد|مەدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەو]] ئیمە :دین ئیمان، ئایینێ ما ھەر وەلات ئۆ :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :لاژێ کوردی ھەر ھازر و ئامادە یۆ :جانفەدا یۆ جانفەدا، ھەر جانفەدا :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî :Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Ma domanê rengê sûr û şoreş îme :Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran :Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Ma domanê Medya û Keyxusrew îme :Dîn îman, ayînê ma her welat o :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Lajê kurdî her hazir û amade yo :Canfeda yo canfeda, her canfeda :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر، مەنەن میللەتی کورد زوان :نمەماڕۆیچش، جمنەری، چەرخی زەمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :ئێمە ڕۆڵێ ڕەنگێ سوورێ و شۆڕشی :بدییە چن وناڵینەن، ویەردەمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :میللەتو کوردی ھورزاوە سەرو، پای :بە ونێش نەخشین کەرۆ تاجەو ژیوای :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :ئێمە ڕۆڵێ، [[ماد|میدیاو]] [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوی]] :دین و ئایینچ، پارێزناش، نیشتمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :میللەتو کوردی، ئامادەو حازرەن :گیان فیدان و گیان فیدا، ھەر گیان فیدا :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan :Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Ême rollê rengê sûrê û şorrişî :Bidye çin winallînen, wiyerdeman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay :Be winêş nexşîn kero tacew jîway :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî :Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Mîlletu kurdî, amadew haziren :Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman |} {| cellpadding=4 !بە [[کوردیی باشووری]] !بە کوردیی باشووری و ئەلفوبێی لاتینی !بە کوردیی [[لەکی]] !بە کوردیی لەکی و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەێ ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەێ ڕەقیب ھەر ماگە قەوم کورد زوان :نییەشکنێگەێ گەردش چەرخ زەمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ئیمە ڕووڵەێ ڕەنگ سوور و شووڕشیم :سەیرێ کە خۊناوییە وێەردەمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ڕووڵگ کورد ھەڵساسە پا وێنەێ دلێر :تا و خۊن ڕەنگین بکەێ تاج ژیان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ئیمە ڕووڵەێ [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەێخەسرەویم]] :دینمان ئایینمان ھەر نیشتمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ڕووڵگ کورد ھەر حارز و ئامادەێە :گیان فەداێە، گیان فەداێە، گیان فەدا :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mage qewmi kurd ziwan :Niyeşkinêgey gerdişi çerxi zeman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm :Seyrî ke xünawîye wiyerdeman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Rûlligi kurd hellsase pa wêney dilêr :Ta we xün rengîn bikey taci jiyan :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm :Dîniman ayîniman her nîştiman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Rûlligi kurd her hazir u amadeye :Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman | {{چینی ناوەند}}'''ئەێ ڕەقیب (ھوماڵ) !'''<ref>وەرگیرانی بوو زمان لەکی: ڕەقیب=ھؤماڵ ..... زوون=زمان(lang) .... کؤرد=کورد نمەڕمنتێ=تسلیم و شکست نمیخورد … نمەچەمنتێ=کمرش ڕا خم نمیکند و شکست نمیخورد … خڕ ڕووژگارۆن=چرخ روزگار (خڕ لە زمان لەکی یانی چەرخ و دور و دورە و دایرە)...... ھەریژ =ھمیشە ھم، ھرگز… ئەسگەتەمۆن=ڕابردەمان، گذشتمان، پیشینەمان… ھێزگرتێە= ھەستایە، بپاخواستە</ref>{{کۆتایی}} ::ئەئ ڕەقیب ھەر مەمینێ قەوم کورد زۆن ::نمەڕمنتێ و نمەچەمنتێ چەرخ ڕۆژگارۆن ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە<dd>زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن</dd> ::ئیمە ڕووڵەێ ڕەنگ سۆر و شۆرشیم ::سەێرکە (سیل کە) خووێناوویە ژە ئەسگەتەمۆن ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کؤرد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ڕووڵەی کورد ھێزگرتێە سەر پا چۆی (چۊ) شێر ::تا ڤە خۆێن ڕەنگ کەن پۆپ ژیان ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ئیمە ڕووڵەێ [[ماد]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرویم]] ::دینمۆن، ئاێینمۆن ھەر نیشتمان(ڤەطەن) ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ڕووڵەێ کورد ھەر گورج و ئامادێە ::گیۆن فەدائە، گیۆن فەدا، ھەر گیۆن فەدا ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە<dd>زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن</dd> | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} Eyřeqîb (homał) her memînê qeom kurd zûn ::nimermintê o nimeçemintê çerx rûjgarûn ::kes nimwşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeo herîj nimekiuê perçememûn ::îme řûłeê řeňg sor o şûřişîm ::seêr ke xwênawe je esgetemûn ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekiuê perçememûn :: řûłeê kurd hêzgirtêe ser pa çûî(çü) şêr ::ta ve xwên reňg ken pûp jîan ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekiuê perçememûn ::îme řûłeê mad o keyxusruîm ::dînmûn, aêynmûn her nîştiman(veten) ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekioê perçememûn ::Řûłeê kurd her gurc o amadêe ::gîûn fedaye, gîûn feda, her gîûn feda ::kes nimuşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekioê perçememûn |} == وەشانی سەرەکیی ئەی ڕەقیبی دڵدار پێش لەوەی ببێت بە سروود == {| cellpadding=2 !وەشانی سەرەکی !وەشانی سەرەکی بە ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کورد زوبان :نای ڕمێنێ دانەیی تۆپی زەمان :ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین :سەیریکە خوێناوییە ڕابووردومان :ئێمە ڕۆڵەی [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دینمان ئایینمانە ھەر نیشتمان :کەس نەڵێ کورد مردووە کورد زیندووە :زیندووە ھیچ نانەوێ ئاڵاکەمان :چەند ھەزار لاوانی کوردی نەڕڕەشێر :بوون بە قوربانی و ھەموویان نێژران :لاوی ئێستاش حازر و ئامادەیە :جانفیدانە جانفیدانە جانفیدان :لاوی کورد ھەڵسانە سەرپێ وەک دلێر :سا بە خوێن نەقشی دەکەن تاجی ژیان :کەس نەڵێ کورد مردووە کورد زیندووە :زیندووە ھیچ نانەوێ ئاڵاکەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mawe qewmî Kurd zuban :Nay rimênê daneyî topî zeman :Ême roley rengî sor û şorşîn :Seyrîke xiwênawîye rabûrdûman :Ême roley Mîdya w Keyxosrewîn :Dînman ayînmane nîştiman :Kes nelê Kurd mirdûwe Kurd zîndûwe :Zîndûwe hîç nanewê alakeman :Çend hezar lawanî Kurdî ner reşêr :Bûn be qûrbanî û hemûyan nêjran :Lawî êsta hazir û amadeye :Canfîdane canfîdane canfîdan :Lawî Kurd helsane ser pê wek dilêr :Sa be xwîn neqşî eken tacî jiyan :Kes nelê Kurd mirdûwe Kurd zîndûwe :Zîndûwe hîç nanewê alakeman |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆماری کوردستان}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|زمانی کوردی|مۆسیقای کوردی|وێژەی کوردی|کوردستان|سیاسەت|عێراق|مۆسیقا}} {{زمان-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سروودە نیشتمانییەکان]] [[پۆل:کۆماری کوردستان]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] [[پۆل:سروودە کوردییەکان]] [[پۆل:نووسراوەکانی زیندان]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانییە کوردییەکان]] cl3pk255j1yn79pdron250kesmh36w8 1679712 1679711 2026-10-03T16:28:32Z 1silent scientist 51740 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1679711|1679711]] لە لایەن [[Special:Contributions/AKS471883|AKS471883]] ([[User talk:AKS471883|لێدوان]]) 1679712 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی سروود |title = '''ئەی ڕەقیب''' |image = |image_size = |caption = ئاڵای کوردستان |prefix = |country = {{ئاڵا|کوردستان}} ---- '''سروودی نیشتمانیی پێشووی {{flag|Republic of Kurdistan|name=کۆماری کوردستان}} |author = [[دڵدار]] |lyrics_date = ٢٦٣٨ی کوردی (١٩٣٣ز زایینی) |composer = |music_date = |adopted = ٢٦٤٢ی کوردی (١٩٤٦ی زایینی) {{بچووک|(لەلایەن {{flag|Republic of Kurdistan|name=کۆماری کوردستان}})}}{{ھن}}٢٦٩١ی کوردی (١٩٩١ی زایینی) {{بچووک|(لەلایەن {{flagicon|Kurdistan}} [[ھەرێمی کوردستان]])}} |sound = ئەی ڕەقیب - تاکا بک.ogg |sound_title = سروودی ئەی ڕەقیب }} [[پەڕگە:Anthem of the Kurds.ogg|وێنۆک|تۆمارێکی ڕێ ڕۆیشتنیی سەربازی سروودی ئەی ڕەقیب]] '''سروودی ئەی ڕەقیب''' سروودێکی بەناوبانگی کوردییە کە بە [[سروودی نەتەوەیی|سروودی نیشتمانیی]] کوردستان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=16&s=03010100&r=200&a=16878&s=010000|سەردێڕ=Hikûmeta Herêma Kurdistanê: Srûda Netweî ya Kurdistanê|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181217014713/http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=16&s=03010100&r=200&a=16878&s=010000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شێعرەکەی دانراوی شاعیری [[کورد]]، پارێزەر [[دڵدار|یوونس ڕەئووف]] ناسراو بە [[دڵدار]]ە. دڵدار ھۆنراوەکەی لە ساڵی ٢٦٣٨ی کوردی ([[١٩٣٨]]) داناوە. ئەم سروودە بووەتە بەشێک لە چاند و فەرھەنگی نەتەوەی [[کورد]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=13&smap=03010100&rnr=168&anr=16877 |سەردێڕ=ئاڵا و سروودی نشتیمانی - ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141202000701/http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=03010100&lngnr=13&rnr=168&anr=16877 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەی ڕەقیب سروودی فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|(ھەرێمی کوردستان)]] و [[ڕۆژاوای کوردستان|(ڕۆژئاوای کوردستان)ـە]] لە پێشووتریشدا سروودی فەرمی ([[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستان)]] بووە لە ساڵی ٢٦٤٦ی کوردیدا (١٩٤٦ی زایینی). == ئاوازەکان و نۆتەکانی ئەی ڕەقیب == == سروود == [[پەڕگە:ئەی ڕەقیب لە شێوەزارەکانی زمانی کوردی.jpg|وێنۆک|شێوازی گوتنی بەشێک لە ھۆندراوەی سروودەکە بە چوار شێوەزاریی زمانی کوردی: [[زازاکی]]، [[کورمانجی سەروو]]، [[سۆرانی]]، [[کوردیی باشووری]]]] {| cellpadding=4 !بە [[کوردیی ناوەندی]] !بە کوردیی ناوەندی و [[ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردی|ئەلفوبێی لاتینی]] !بە [[کوردیی باکووری]] !بە کوردیی باکووری و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کوردزمان :نایشکێنێ دانەیی تۆپی زەمان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین :سەیری کە خوێناوییە ڕابردوومان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :لاوی کورد ھەستایە سەر پێ وەک دلێر :تا بە خوێن نەخشی بکا تاجی ژیان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :ئێمە ڕۆڵەی [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دینمان، ئایینمان ھەر نیشتمان :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان :لاوی کورد ھەر حازر و ئامادەیە :گیان فیدایە، گیان فیدا، ھەر گیان فیدا :کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە :زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاکەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman :Nayşikênê daneî topî zeman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Ême rolley rengî sûr u şorrişîn :Seyrî ke xwênawiye rabirdûman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr :Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn :Dînman, ayînman her niştiman :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman :Lawî Kurdî her hazir u amadeye :Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda :Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe :Zînduwe qet nanewê allakeman | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر، مایە قەومێ کوردزمان :ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زەمان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :ئەم خۆرتێن ڕەنگێ سۆر و شۆرەشن :سەیر بکە خوینا دییان مە دا ڕژاند :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :لاوێ کورد ڕابوویە سەر پێ وەک شێران :تا ب خوین نەخشین بکە تاجێ ژیان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :ئەم خۆرتێن [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دین ئیمان و ئایینمان، ھەر نشتیمان :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان :خۆرتێ کورد تەڤ حازر و ئامادەنە :جانفیدانە، جانفیدانە، ھەر جانفیدا :کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن :ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman :Naşikê û danayê bi topê zeman :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Em xortên rengê sor û şoreşin :Seyr bike xwîna dîyan me da rijand :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran :Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn :Dîn îman u ayînman, her nishtîman :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan :Xortê Kurd tev hazir û amadene :Canfîdane, canfîdan her canfîda :Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin :Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan |} {| cellpadding=4 !بە کوردیی [[زازاکی]] !بە کوردیی زازاکی و ئەلفوبێی لاتینی !بە کوردیی [[ھەورامی]] !بە کوردیی ھەورامی و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر مەندۆ قەومێ کوردزوانی :نێشکینۆ، نێکوونۆ ب تۆپا زەمانی :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :ما دۆمانێ ڕەنگێ سوور و شۆرەش ئیمە :تەماشەکە، گۆنن ئۆ ڕاڤێردەیێ ما :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :لاژێ کوردی ڤاشتۆ ڕا پایان فێندا چێران :تا ب گۆنی بنەقشنە تاجێ جویانە :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :ما دۆمانێ [[ماد|مەدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەو]] ئیمە :دین ئیمان، ئایینێ ما ھەر وەلات ئۆ :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما :لاژێ کوردی ھەر ھازر و ئامادە یۆ :جانفەدا یۆ جانفەدا، ھەر جانفەدا :کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ :جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî :Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Ma domanê rengê sûr û şoreş îme :Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran :Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Ma domanê Medya û Keyxusrew îme :Dîn îman, ayînê ma her welat o :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma :Lajê kurdî her hazir û amade yo :Canfeda yo canfeda, her canfeda :Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno :Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر، مەنەن میللەتی کورد زوان :نمەماڕۆیچش، جمنەری، چەرخی زەمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :ئێمە ڕۆڵێ ڕەنگێ سوورێ و شۆڕشی :بدییە چن وناڵینەن، ویەردەمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :میللەتو کوردی ھورزاوە سەرو، پای :بە ونێش نەخشین کەرۆ تاجەو ژیوای :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :ئێمە ڕۆڵێ، [[ماد|میدیاو]] [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوی]] :دین و ئایینچ، پارێزناش، نیشتمان :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان :میللەتو کوردی، ئامادەو حازرەن :گیان فیدان و گیان فیدا، ھەر گیان فیدا :کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن :زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan :Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Ême rollê rengê sûrê û şorrişî :Bidye çin winallînen, wiyerdeman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay :Be winêş nexşîn kero tacew jîway :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî :Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman :Mîlletu kurdî, amadew haziren :Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda :Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen :Zînnênew qet menamyore allakêman |} {| cellpadding=4 !بە [[کوردیی باشووری]] !بە کوردیی باشووری و ئەلفوبێی لاتینی !بە کوردیی [[لەکی]] !بە کوردیی لەکی و ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەێ ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەێ ڕەقیب ھەر ماگە قەوم کورد زوان :نییەشکنێگەێ گەردش چەرخ زەمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ئیمە ڕووڵەێ ڕەنگ سوور و شووڕشیم :سەیرێ کە خۊناوییە وێەردەمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ڕووڵگ کورد ھەڵساسە پا وێنەێ دلێر :تا و خۊن ڕەنگین بکەێ تاج ژیان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ئیمە ڕووڵەێ [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەێخەسرەویم]] :دینمان ئایینمان ھەر نیشتمان :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان :ڕووڵگ کورد ھەر حارز و ئامادەێە :گیان فەداێە، گیان فەداێە، گیان فەدا :کەس نەۊشێ کورد مردگە، کورد زینگە :زینگە ھەر ئەو شەکێ ئاڵاگەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mage qewmi kurd ziwan :Niyeşkinêgey gerdişi çerxi zeman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm :Seyrî ke xünawîye wiyerdeman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Rûlligi kurd hellsase pa wêney dilêr :Ta we xün rengîn bikey taci jiyan :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm :Dîniman ayîniman her nîştiman :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman :Rûlligi kurd her hazir u amadeye :Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda :Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige :Zînige her ewşekê allageman | {{چینی ناوەند}}'''ئەێ ڕەقیب (ھوماڵ) !'''<ref>وەرگیرانی بوو زمان لەکی: ڕەقیب=ھؤماڵ ..... زوون=زمان(lang) .... کؤرد=کورد نمەڕمنتێ=تسلیم و شکست نمیخورد … نمەچەمنتێ=کمرش ڕا خم نمیکند و شکست نمیخورد … خڕ ڕووژگارۆن=چرخ روزگار (خڕ لە زمان لەکی یانی چەرخ و دور و دورە و دایرە)...... ھەریژ =ھمیشە ھم، ھرگز… ئەسگەتەمۆن=ڕابردەمان، گذشتمان، پیشینەمان… ھێزگرتێە= ھەستایە، بپاخواستە</ref>{{کۆتایی}} ::ئەئ ڕەقیب ھەر مەمینێ قەوم کورد زۆن ::نمەڕمنتێ و نمەچەمنتێ چەرخ ڕۆژگارۆن ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە<dd>زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن</dd> ::ئیمە ڕووڵەێ ڕەنگ سۆر و شۆرشیم ::سەێرکە (سیل کە) خووێناوویە ژە ئەسگەتەمۆن ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کؤرد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ڕووڵەی کورد ھێزگرتێە سەر پا چۆی (چۊ) شێر ::تا ڤە خۆێن ڕەنگ کەن پۆپ ژیان ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ئیمە ڕووڵەێ [[ماد]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرویم]] ::دینمۆن، ئاێینمۆن ھەر نیشتمان(ڤەطەن) ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە ::زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن ::ڕووڵەێ کورد ھەر گورج و ئامادێە ::گیۆن فەدائە، گیۆن فەدا، ھەر گیۆن فەدا ::کەس نمووشێ کورد مردێە، کورد زنێە<dd>زنێە، ھەریژ نمەکوێ پەرچەمەمۆن</dd> | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} Eyřeqîb (homał) her memînê qeom kurd zûn ::nimermintê o nimeçemintê çerx rûjgarûn ::kes nimwşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeo herîj nimekiuê perçememûn ::îme řûłeê řeňg sor o şûřişîm ::seêr ke xwênawe je esgetemûn ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekiuê perçememûn :: řûłeê kurd hêzgirtêe ser pa çûî(çü) şêr ::ta ve xwên reňg ken pûp jîan ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekiuê perçememûn ::îme řûłeê mad o keyxusruîm ::dînmûn, aêynmûn her nîştiman(veten) ::kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekioê perçememûn ::Řûłeê kurd her gurc o amadêe ::gîûn fedaye, gîûn feda, her gîûn feda ::kes nimuşê kurd mirdêe, kurd zinêe ::zinêeû herîj nimekioê perçememûn |} == وەشانی سەرەکیی ئەی ڕەقیبی دڵدار پێش لەوەی ببێت بە سروود == {| cellpadding=2 !وەشانی سەرەکی !وەشانی سەرەکی بە ئەلفوبێی لاتینی |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | style="direction:rtl;" | {{چینی ناوەند}}'''ئەی ڕەقیب!'''{{کۆتایی}} :ئەی ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کورد زوبان :نای ڕمێنێ دانەیی تۆپی زەمان :ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین :سەیریکە خوێناوییە ڕابووردومان :ئێمە ڕۆڵەی [[ماد|میدیا]] و [[ھەڤەخشترە|کەیخوسرەوین]] :دینمان ئایینمانە ھەر نیشتمان :کەس نەڵێ کورد مردووە کورد زیندووە :زیندووە ھیچ نانەوێ ئاڵاکەمان :چەند ھەزار لاوانی کوردی نەڕڕەشێر :بوون بە قوربانی و ھەموویان نێژران :لاوی ئێستاش حازر و ئامادەیە :جانفیدانە جانفیدانە جانفیدان :لاوی کورد ھەڵسانە سەرپێ وەک دلێر :سا بە خوێن نەقشی دەکەن تاجی ژیان :کەس نەڵێ کورد مردووە کورد زیندووە :زیندووە ھیچ نانەوێ ئاڵاکەمان | style="direction:ltr;" | {{چینی ناوەند}}'''Ey reqîb!'''{{کۆتایی}} :Ey reqîb her mawe qewmî Kurd zuban :Nay rimênê daneyî topî zeman :Ême roley rengî sor û şorşîn :Seyrîke xiwênawîye rabûrdûman :Ême roley Mîdya w Keyxosrewîn :Dînman ayînmane nîştiman :Kes nelê Kurd mirdûwe Kurd zîndûwe :Zîndûwe hîç nanewê alakeman :Çend hezar lawanî Kurdî ner reşêr :Bûn be qûrbanî û hemûyan nêjran :Lawî êsta hazir û amadeye :Canfîdane canfîdane canfîdan :Lawî Kurd helsane ser pê wek dilêr :Sa be xwîn neqşî eken tacî jiyan :Kes nelê Kurd mirdûwe Kurd zîndûwe :Zîndûwe hîç nanewê alakeman |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆماری کوردستان}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|زمانی کوردی|مۆسیقای کوردی|وێژەی کوردی|کوردستان|سیاسەت|عێراق|مۆسیقا}} {{زمان-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سروودە نیشتمانییەکان]] [[پۆل:کۆماری کوردستان]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] [[پۆل:سروودە کوردییەکان]] [[پۆل:نووسراوەکانی زیندان]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانییە کوردییەکان]] 68yjksfn5ap3bt7lv6eklvwksxh4gdh 0 267 1680050 1623066 2026-10-04T03:04:35Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680050 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = تاران |native_name = {{lang|fa|تھران}} |official_name = Tehran |nickname = |native_name_lang = |settlement_type = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] |image_skyline= {{Photomontage | photo1a = Towers in Tehran City at night.jpg{{!}} | photo2a = Tochal from Modarres Expressway.jpg{{!}} | photo2b = Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg{{!}} | photo3a =ChitgarLake.jpg{{!}} | photo3b = Shahyad (Azadi) Tower 01.JPG{{!}} | photo4a = Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 17ی ئەیلوولی 2016, DD 73.jpg{{!}} | photo4b = Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 17ی ئەیلوولی 2016, DD 76.jpg{{!}} | photo5a = پارک آب و آتش، تھران Water and Fire Park, Tehran - panoramio.jpg{{!}} | photo5b = Shahrtheater.jpg{{!}} | spacing = ۲ | size = 300 }} |image_caption = چەند دیمەنێکی شاری تاران |image_seal = |seal_alt = |image_shield = |shield_alt = |motto = |image_map = [[پەڕگە: Carte Topo Region Teheran.png|250px|وێنۆک|جێگەی تاران لە پارێزگای تاراندا]] |mapsize = |map_caption = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = Iran |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |coordinates_region = IR |subdivision_type = وڵات |subdivision_name = {{ئاڵا|ئێران}} |subdivision_type1 = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای تاران|تاران]] |subdivision_type2 = [[شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی تاران|تاران]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |leader_title = سەرۆکی [[شارەوانی]] |leader_name = عەلیڕەزا زاکانی |established_title = |established_date = [[١٧٧٨]] |leader_title1 = سەرۆکی ئەنجومەنی شار |leader_name1 = مەھدی چەمران |area_magnitude = |area_metro_km2 = ١٢٧٤ |area_metro_square_mi = |area_land_km2 = |area_land_square_mi = |area_water_km2 = |area_water_square_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = ٧٣٠ |area_urban_square_mi = |population_as_of = ٢٠١٦ |population_note = |population_urban = ٩،٧٢٩،٧٤٠ |population_metro = |population_density_sq_mi = ٢٦٧٤٨٫٣ |population_blank1_title = |population_blank1 = |timezone = IRST |utc_offset = +٠٣:٣٠ |timezone_DST = IRDT |utc_offset_DST = +٠٤:٣٠ |coordinates_display = % |latd = 35 | latm = 41 | lats = 46 | latNS = N |longd = 51 | longm = 25 | longs = 23 | longEW = E |elevation_m = ١٢٠٠ بۆ ١٩٨٠ |elevation_ft = ٣٩٠٠ بۆ ٦٤٧٠ |area_code = ٠٢١ |website = [http://en.tehran.ir/ www.tehran.ir] |footnotes = }} '''تاران''' ({{بە فارسی|تهران}}) پایتەختی کۆماری ئیسلامیی [[ئێران]]ە و ناوەندی پارێزگای تارانە و گەورەترین شاری ئێرانە. ئەم شارە بە تەنیا ١ لە ٦ ی گەلی ئەم وڵاتەی لە خۆ گرتووە. ژمارەی دانیشتووانی شاری تاران ٩،٧٢٩،٧٤٠ کەسە.<ref>https://worldpopulationreview.com/cities/iran/tehran?utm_source=perplexity</ref> تاران بیست و چوارەمین شاری جیھانە بەپێی ژمارەی دانیشتووان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131031010136/http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پانایی تاران ٧٣٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە.<ref>http://www.ostan-th.ir/images/stories/pdf/ostantehran2.pdf{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.ostan-th.ir/images/stories/pdf/ostantehran2.pdf%7B%7Bdead |date=نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == ڕەگناسی == چەندین بیردۆزی جۆراوجۆر سەبارەت بە بنەچەی ناوی تاران پێشنیار کراون. زمانناسی ئێرانی زانا کامەرانی، لە وتارێکی «شێمیران-تاران»دا، پێشنیاری ئەوە دەکات کە تاران و کێھران بە واتای «شوێنە گەرمەکە» دێن، و «شێمیران» بە واتای «شوێنە فێنکەکە» دێت. ئەو پێڕستی ئەو شارانە دەخاتە ڕوو کە ھەمان بنەما و پاشگریان ھەیە و لێکۆڵینەوەی لە پێکھاتەکانی وشەکە لە [[زمانە ئێرانییەکان|زمانە ئێرانییە کۆنەکاندا]] کردووە، و گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە تاران و کێھران لە خێزانە جیاوازەکانی زمانی ئێرانی ھەمان واتایان ھەبووە، چونکە پیتی نەگۆڕی «ت» و «ک» لەو جۆرە زمانانەدا لە یەکتر نزیکن. ھەروەھا بەڵگەی ئەوەشی خستە ڕوو کە ئەو شارانەی ناویان «شێمیران» بووە ساردتر بوون لەوانەی ناویان «تاران» یان «کێھران» بووە. ئەو بیردۆزەکانی تری بەھەند وەرنەگرتووە کە مێژووی کۆنی زمانە ئێرانییەکان لەبەرچاو ناگرن، وەک بیردۆزی «تیرگان» و بیردۆزی «تاھران» [[ڕەگناسیی گەلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yahya |یەکەم=Zoka |سەردێڕ=Karvand of Kasravi |بڵاوکەرەوە=Franklin |ساڵ=١٩٧٨|شوێن=Tehran |پەڕەکان=٢٧٣–٢٨٣}}</ref> ماڵپەڕی فەرمی شاری تاران دەڵێت کە «تاران» لە وشە فارسییەکانی «تە» بە واتای «کۆتایی» یان «بن»، و «ران» بە واتای «لێژی [چیا]» ھاتووە؛ بنەی چیا (تە کوە)، ئاماژەیە بۆ شوێنی تاران لە بناری چیاکانی [[ئەلبورز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Behrooz, Samira |نووسەر٢=Karampour, Katayoun |ناونیشان=http://universityandheritage.net/SIFU/XII_Hanoi_2009/en/abstracts/html/14.html |سەردێڕ=A Research on Adaptation of Historic Urban Landscapes |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110724115732/http://universityandheritage.net/SIFU/XII_Hanoi_2009/en/abstracts/html/14.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئینگلیزیدا، بە «Teheran»یش دەنووسرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran: national capital, Iran |وێبگە=Britannica.com |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Tehran |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180813145643/https://www.britannica.com/place/Tehran |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە ھەردوو جۆرەکە لانی کەم لە ساڵی ١٨٠٠ەوە لە پەرتووکەکاندا بەکارھاتوون، و «Teheran» شێوازە باوەکە بووە لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]]ەوە تا ماوەیەکی کەم پێش [[شۆڕشی ئێران]].<ref>John Allen Gay for [[The National Interest]], 27 May 2014. [https://nationalinterest.org/feature/when-did-peking-become-beijing-persia-become-iran-we-have-10525 "When Did Peking Become Beijing and Persia Become Iran? We Have the Data"], with the [[Google Books Ngram Viewer]] graph [https://books.google.com/ngrams/graph?content=Tehran%2CTeheran&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=0&share=&direct_url=t1%3B%2CTehran%3B%2Cc0%3B.t1%3B%2CTeheran%3B%2Cc0 here]. Accessed 12 December 2023.</ref> == مێژوو == شوێنەوارە دێرینەکانی شاری دێرینی [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]] ئاماژە بەوە دەکەن کە نیشتەجێبوون لە تاران بۆ زیاتر لە ٦،٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە.<ref>{{Cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tehran/History |title=Tehrān - History |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |access-date=1 September 2021 |archive-date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020124806/https://www.britannica.com/place/Tehran/History |url-status=live }}</ref> === سەردەمی کلاسیک === تاران لە ناوچە مێژووییەکەی [[ماد (ھەرێم)|میدیا]] ([[پاڵەوی]]: 𐎶𐎠𐎭، Māda) لە باکووری ڕۆژاوای ئێران ھەڵکەوتووە. لە سەردەمی [[شانشینی ماد|ئیمپراتۆریەتیی میدی]]دا، بەشێک لە تارانی ئێستا دەوروبەری شاری دیاری میدییەکان ڕاگز ([[پاڵەوی]]: 𐎼𐎥𐎠، Ragā) بوو. لە ''[[ڤێندیداد|ڤیدیڤدات]]''ی (بەشی یەک، بڕگەی ١٥) سەر بە [[ئاوێستا]]دا، ڕاگز وەک ١٢ھەمین شوێنی پیرۆز کە لەلایەن [[ئەھورا مەزدا|ئۆرمەزد]] دروست کراوە، ناوی ھاتووە.<ref name="Minorsky">{{Cite encyclopedia |author1=Minorsky, Vladimir |author2=Bosworth, Clifford Edmund |title=Al-Rayy |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam: New Edition |volume=8 |pages=471–473 }}</ref> لە نەخشەبەردینەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|فارسیی کۆندا]]، ڕاگز وەک پارێزگایەک دەردەکەوێت ([[نەخشەبەردینی بێستوون|بێستوون]] ٢، ١٠–١٨). لە ڕاگزەوە، [[داریوشی یەکەم]] ھێزی کۆمەکی بۆ باوکی [[ویشتاسپ (باوکی داریوش)|ویشتاسپ]] نارد، کە خەریکی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینێک بوو لە [[پارت]] (بێستون ٣، ١–١٠).<ref name="Minorsky" /> ھەندێک لە دەقەکانی [[فارسی ناوەڕاست|فارسیی ناوەڕاست]] ڕاگز وەک شوێنی لەدایکبوونی [[زەردەشت]] دادەنێن،<ref>{{بیرخستنەوە|نووسەر١=Sarkhosh Curtis, Vesta |نووسەر٢=Stewart, Sarah |سەردێڕ=Birth of the Persian Empire |بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ڕێکەوت=٢٠٠٥|پەڕە=٣٧}}</ref> ئەگەرچی مێژوونووسە نوێیەکان بە گشتی لەدایکبوونی [[زەردەشت]] لە [[پارێزگای خۆراسان]] دادەنێن. [[کێوی دەماوەند]]، بەرزترین لووتکەی ئێران کە لە نزیک تاران ھەڵکەوتووە، شوێنێکی گرنگە لە [[شانامە]]ی [[ئەلبولقاسمی فیردەوسی|فیردەوسی]]دا،<ref name="Tafazolli">A. Tafazolli, "In Iranian Mythology" in Encyclopædia Iranica</ref> کە [[داستانی حماسی|شیعرێکی حماسیی]] ئێرانییە و لەسەر بنەمای [[ئەفسانە فارسییەکان|ئەفسانە کۆنەکانی ئێران]] داڕێژراوە. لە داستانەکاندا وەک نیشتمانی [[یەکەم مرۆڤ (ئایین)|یەکەم مرۆڤ]] [[کیومەرس]]، شوێنی لەدایکبوونی پاشا [[مەنووچێھر]]، ئەو شوێنەی کە پاشا [[فەرەیدوون]] ئەژدیھای شەیتانی [[زەھاک]]ی (بیوارەسپ) تێدا بەستەوە، و ئەو شوێنەی کە [[ئارەش]] تیری تێدا ھاوێشت، دەردەکەوێت.<ref name="Tafazolli" /> === سەردەمی سەدەکانی ناوەڕاست === لە ساڵی ٦٤١دا، لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]دا، [[یەزدگەردی سێیەم]] دوا داواکاری خۆی لە ڕاگزەوە ئاراستەی نەتەوەکە کرد، پێش ئەوەی بەرەو خۆراسان ڕابکات.<ref name="Minorsky" /> ڕاگز لە ژێر دەسەڵاتی [[ماڵباتی میھران]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی|پارتی]]دا بوو، و [[سیاوەخش]] — کوڕی [[میھران بارامی چوبین|میھران]]، کوڕی [[بارامی چوبین]] — کە لە سەدەی حەوتەمدا بەرەنگاری [[کەوتنی ئیمپراتۆریەتیی ساسانی بە دەستی موسڵمانان|داگیرکاریی موسڵمانان بۆ سەر ئێران]] بووەوە.<ref name="Minorsky" /> بەھۆی ئەم بەرگرییەوە، کاتێک عەرەبەکان ڕاگزیان گرت، فەرمانیان دا شارەکە وێران بکرێت و لەلایەن [[فەڕوخزاد|فەڕوخزادی]] خانەدانەوە لە نوێوە دروست بکرێتەوە.<ref name="Minorsky" /> لە سەدەی نۆیەمدا، تاران گوندێکی ناسراو بوو، بەڵام کەمتر لە ڕاگز کە لە نزیکییەوە گەشەی دەسەند. ڕاگز لەلایەن جوگرافیناسە موسڵمانەکانی سەدەی دەھەمەوە بە وردی وەسف کراوە.<ref name="Minorsky" /> سەرەڕای ئەو بایەخەی [[بەغدا]]ی عەرەبی بە ڕاگز دەیدا، ژمارەی عەرەبەکان لە شارەکەدا بە کەمی مایەوە و دانیشتووانەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئێرانییەکانی ھەموو چینەکان پێکھاتبوون.<ref name="Minorsky" /><ref>(Bulddan, Yackubl, 276)</ref> [[تورکە ئۆغوزەکان]] لە ساڵی ١٠٣٥ و دووبارە لە ١٠٤٢دا ھێرشیان کردە سەر ڕاگز، بەڵام شارەکە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی سەلجووقی|سەلجووقییەکان]] و [[خوارزمشاھییەکان]]دا وەرگیرایەوە.<ref name="Minorsky" /> نووسەری سەدەکانی ناوەڕاست [[نەجمەدین ڕازی]] ڕای گەیاند کە ژمارەی دانیشتووانی ڕاگز پێش [[ھێرشی مەغۆلەکان بۆ سەر خوارزمشاھییەکان|داگیرکاریی مەغۆلەکان]] نزیکەی ٥٠٠,٠٠٠ کەس بووە. لە سەدەی ١٣ھەمدا، [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|مەغۆلەکان]] ھێرشیان کردە سەر ڕاگز، شارەکەیان وێران کرد و زۆرێک لە دانیشتووانەکەیان کۆمەڵکوژ کرد.<ref name="Minorsky" /> ئەوانی دیکە بۆ تاران ھەڵاتن. لە تەممووزی ١٤٠٤دا، باڵیۆزی [[تاجی کاستیا|کاستیلی]] [[ڕووی گۆنزالێز دی کلاڤیخۆ]] لە گەشتێکدا بۆ [[سەمەرقەند]]، پایتەختی داگیرکەری تورک-مەغۆل [[تەیموور]] کە لەو کاتەدا فەرمانڕەوای ئێران بوو، سەردانی تارانی کرد. ئەو لە یاداشتنامەکەیدا وەک ناوچەیەکی بێ دیوار وەسفی کردووە. === سەردەمی نوێی پێشوو === گەڕیدەی ئیتاڵی [[پیترۆ دێلا ڤالێ]] لە ساڵی ١٦١٨دا شەوێک بە تاراندا تێپەڕی و لە یاداشتەکانیدا شارەکەی بە «Taheran» ناو بردووە. گەڕیدەی ئینگلیزی [[تۆماس ھێربێرت]] لە ساڵی ١٦٢٧دا چووە ناو تاران و بە «Tyroan» ئاماژەی پێ کردووە. ھێربێرت دەڵێت شارەکە نزیکەی ٣،٠٠٠ خانووی ھەبووە.<ref name="britannica1911">{{cite EB1911|wstitle= Teheran (city) |volume= 26 |pages = 506&ndash;507: final para |last1= Houtum-Schindler |first1= Albert |author-link= Albert Houtum-Schindler }}</ref> [[File:Agha Mohammad Khan Qajar, painting, ca. 1840.jpg|thumb|upright|پۆرترێتێکی شای ئێران [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ|ئاغا محەممەد خان]]، لە [[مۆزەخانەی ڤیکتۆریا و ئەلبێرت]]ی لەندەن]] لە سەرەتای سەدەی ١٨دا، [[کەریم خان زەند]] لە [[زەندییەکان]] فەرمانی دروستکردنی کۆشک و نووسینگەیەکی حکوومی لە تاران دا، ڕەنگە بۆ ئەوەی شارەکە وەک پایتەختی خۆی ڕابگەیەنێت؛ بەڵام دواتر حکوومەتەکەی بۆ [[شیراز]] گواستەوە. سەرەنجام، پاشای قاجاڕ [[ئاغا محەممەد خان قاجاڕ]] لە ساڵی ١٧٨٦دا تارانی وەک پایتەختی ئێران ھەڵبژارد.<ref name="books.google.nl">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&pg=PA12 |سەردێڕ=Pivot of the Universe: Nasir Al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831–1896 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|یەکەم=Abbas |دوایین=Amanat |ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=[[University of California Press]] |ژپنک=٩٧٨٠٥٢٠٠٨٣٢١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180101191554/https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&pg=PA12 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەڵبژاردنی پایتەختەکەی لەلایەن خانەوە لەسەر بنەمای نیگەرانییەکی ھاوشێوە بوو بۆ کۆنترۆڵکردنی ھەم باکوور و ھەم باشووری ئێران.<ref name="books.google.nl" /> ئەو ئاگاداری دڵسۆزی دانیشتووانی پایتەختەکانی پێشوو [[ئەسفەھان]] و شیراز بوو بۆ بنەماڵەکانی [[سەفەوییەکان|سەفەوی]] و زەند، و ئاگاداری دەسەڵاتی کەسایەتییە دیارە ناوخۆییەکانی ئەو شارانە بوو.<ref name="books.google.nl" /> بۆیە پێدەچێت کەمیی پێکھاتەیەکی شارستانی بەرچاو لە تارانی وەک بەرەکەتێک بینیبێت، چونکە ھەلی بەرگری لە فەرمانڕەوایییەکەی لەلایەن کەسایەتییە دیارەکان و جەماوەرەوە کەم دەکردەوە.<ref name="books.google.nl" /> ئەو ناچار بوو لە نزیک [[ئازەربایجان (ئێران)|ئازەربایجان]] و [[قەوقاز|ناوچەکانی قەوقازی]] [[قەوقازی باکوور|باکوور]] و [[قەوقازی باشوور|باشووری]] ئێران بمێنێتەوە — کە لەو کاتەدا ھێشتا بەپێی پەیماننامەکانی [[پەیماننامەی گوڵستان|گوڵستان]] و [[پەیماننامەی تورکمانچای|تورکمانچای]] بۆ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]ی دراوسێ لەدەست نەچووبوون — کە لە ماوەی سەدەی ١٩دا ڕوویان دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Dowling, Timothy C. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ |سەردێڕ=Russia at War: From the Mongol Conquest of Chechnya, and Beyond |پەڕەکان=٧٢٨–٧٣٠|بڵاوکەرەوە=[[ABC-CLIO]] |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٨٨٤-٩٤٨-٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171012040129/https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Golestan Palace Album No. 132-31.jpg|thumb|شەقامێکی مۆدێرن لە تاران لە کۆتایی سەدەی ١٩دا. کۆمەڵەی [[کۆشکی گوڵستان]].]] دوای ٥٠ ساڵ لە دەسەڵاتی قاجاڕ، شارەکە ھێشتا بە زەحمەت زیاتر لە ٨٠,٠٠٠ دانیشتووی ھەبوو.<ref name="books.google.nl" /> تا ساڵانی ١٨٧٠، تاران لە قەڵایەکی دیواربەند، [[بازاڕ]]ێکی سەقفدار و سێ گەڕەکی سەرەکی [[عوودلاجان]]، چاڵە-مەیدان و سەنگەلەج پێکھاتبوو، کە زۆرینەی تێیدا نیشتەجێ بوون. لە ماوەی فەرمانڕەوایی درێژخایەنی [[ناسرەدین شا|ناسرەدین شا قاجاڕ]] (١٨٤٨–١٨٩٦)، تاران شاھیدی یەکەم [[دارولفونوون|پەیمانگەی خوێندنی باڵا]]، [[بانکی ئیمپراتۆریی فارس|بانک]]، [[ھێڵی ئاسنی تاران–ڕەی|ھێڵی ئاسن]] و مۆزەخانەی ئێران بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Who Was Who |chapter=Chisholm, Hugh, (22 Feb. 1866–29 Sept. 1924), Editor of the Encyclopædia Britannica (10th, 11th and 12th editions) |ڕێکەوت=٢٠٠٧|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u194658}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1057/9780230270510 |سەردێڕ=The Statesman's Year-Book |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ١٩٢٢|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٢٧٠٥١-٠|editor-last=Scott-Keltie |editor-first=John |شوێن=Basingstoke |doi=10.1057/9780230270510 |doi-broken-date=1 March 2026 |editor-last2=Epstein |editor-first2=Mortimer}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Baedeker & Cook – Tourismus am Mittelrhein 1756 bis ca. 1914 |chapter=Iv. Karl Baedeker und Seine Erben – Reise-Information |ڕێکەوت=٢٠١٠|doi=10.3726/978-3-653-00471-7/6 |ژپنک=٩٧٨-٣-٦٣١-٥٩٥٨١-٧}}</ref> [[کۆشکی گوڵستان]] لە ساڵی ١٨٦٥ لەلایەن حاجی ئەبوولحەسەن میمار نەوایی بە شێوەیەکی بەرچاو دووبارە دروست کرایەوە و فراوانکرا، لەوانە تەلاری بریقەدار، تەلاری ئاوێنە و [[شەمسولعەمارە|بینای خۆر]]. شارەکە لە ڕێگەی چەندین پلانی گەشەپێدانەوە بە خێرایی فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chisholm |یەکەم١=Hugh |سەردێڕ=Britannica year-book, 1913 - a survey of the world's progress since the completion in 1910 of the Encyclopaedia Britannica |ڕێکەوت=١٩١٣|doi=10.5962/bhl.title.18648 |ناونیشان=https://www.biodiversitylibrary.org/item/58292 |edition=Eleventh}}</ref> یەکەم پلانی گەشەپێدان لە ساڵی ١٨٥٥ جەختی لەسەر پێکھاتەی شوێنی نەریتی دەکردەوە. دووەمیان، لە ژێر چاودێری [[دارولفونوون]] لە ساڵی ١٨٧٨، دیوارە نوێیەکانی شاری لەخۆگرتبوو، لە شێوەی ھەشتلایەکی تەواو کە ڕووبەرەکەی ١٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە بوو، بە لاساییکردنەوەی شارەکانی [[ڕێنێسانس]]ی ئەورووپا.<ref name="Vahdat Za-2011">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Zad |یەکەم١=Vahid Vahdat |سەردێڕ=Spatial Discrimination in Tehran's Modern Urban Planning 1906–1979 |journal=Journal of Planning History |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٣|بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕەکان=٤٩–٦٢|doi=10.1177/1538513212459717}}</ref> تاران ١٩.٧٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە بوو و زیاتر لە چوار ھێندە فراوان ببوو.<ref>Shirazian, Reza, Atlas-i Tehran-i Qadim, Dastan Publishing House: Tehran, 2015, P. 11</ref> === سەردەمی نوێی درەنگ === [[File:Poster of Conquest of Tehran in July 1909 by Bakhtiaris.jpg|thumb|[[سەرکەوتنی تاران]]: [[عەلیقوڵی خان بەختیاری|سەردار ئەسعەدی دووەم]] و [[محەممەد وەلی خان تونکابۆنی|سوپاسالاری تونکابۆنی]] لە کاتی گرتنی تاران لە تەممووزی ١٩٠٩دا]] زیادبوونی ھۆشیاری سەبارەت بە مافە مەدەنییەکان بووە ھۆی [[شۆڕشی دەستووریی ئێران|شۆڕشی دەستووری]] و [[دەستووری ١٩٠٦ی ئێران|یەکەم دەستووری ئێران]] لە ساڵی ١٩٠٦دا. لە ٢ی حوزەیرانی ١٩٠٧دا، پەرلەمان یاسایەکی لەسەر حوکمڕانی ناوخۆیی تێپەڕاند کە بە «بەلەدییە» (یاسای شارەوانی) ناسرابوو، کە تێیدا وردەکاریی بابەتەکانی وەک ڕۆڵی ئەنجومەنەکان لە ناو شاردا، لێھاتوویی ئەندامان، پڕۆسەی ھەڵبژاردن و مەرجەکانی مافی دەنگدان خرابوونە ڕوو. [[محەممەد عەلی شا]] دەستووری ھەڵوەشاندەوە و بە ھاوکاری [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]]ی ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیا لە ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٠٨دا [[تۆپبارانکردنی مەجلیس|پەرلەمانی تۆپباران کرد]]. بەدوای ئەوەدا لە ١٣ی تەممووزی ١٩٠٩ شارەکە لەلایەن ھێزە شۆڕشگێڕەکانی [[عەلیقوڵی خان بەختیاری]] (سەردار ئەسعەدی دووەم) و [[محەممەد وەلی خان تونکابۆنی]] (سوپاسالاری تونکابۆنی) دەستی بەسەردا گیرا. لە ئەنجامدا پاشا دوورخرایەوە و کوڕەکەی [[ئەحمەد شا قاجاڕ|ئەحمەد]] خرایە شوێنی، و پەرلەمان دووبارە دامەزرایەوە. لە کاتی [[ھەڵمەتی فارسی (جەنگی جیھانیی یەکەم)|ھەڵمەتی فارسی]]ی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، ھێزەکانی ڕووسیا کە باکووری ڕۆژاوای ئێرانیان داگیرکردبوو، بە دەوری [[قەزوین]]دا ڕێپێوانیان کرد و لە تاران نزیک بوونەوە، ئەمەش بووە ھۆی قەیران و ھەڵوەشاندنەوەی [[ئەنجومەنی شوورای نیشتمانی|پەرلەمان]]. [[ئەحمەد شا قاجاڕ]] و دەوروبەرەکەی بڕیاریان دا تاران بەجێبھێڵن و پایتەخت بۆ شوێنێکی تر بگوازنەوە، ئەمەش ترسی ڕاپەڕینی لە شارەکانی تردا دروست کرد.<ref name="Bahar-1992">[[محەممەد تەقی بەھار|بەھار، محەممەد تەقی]] (١٩٩٢). مێژوویەکی کورتی پارتە ڕامیارییەکان لە ئێران: لەناوچوونی بنەماڵەی قاجاڕ. ج. یەکەم. بڵاوکراوەکانی ئەمیر کەبیر. {{ISBN|9789640005965 }}</ref> لە کاتی [[شەڕی ڕوبات کەریم]]دا، ھێزەکانی ئێران بە سەرکردایەتی حەیدەر لەتیفیان ڕێگرییان لە ڕووسەکان کرد تاران بگرن، سەرەڕای ئەوەی ئەمانەی دوایی لە شەڕەکەدا سەرکەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جنگ‌های جهانی |ناونیشان=https://movarekhpod.com/world-wars/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=مورخ |زمان=fa-IR |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240505181756/https://movarekhpod.com/world-wars/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمەش ڕێگەی دا ئەرکەکانی حکوومەت بۆ قوم و پاشان بۆ ئەسفەھان بگوازرێنەوە، لەکاتێکدا پاشایەتی لە تاراندا مایەوە.<ref name="Bahar-1992" /> ==== سەردەمی پەھلەوی ==== [[File:Toopkhooneh ghadeem.jpg|thumb|لە سەردەمی فەرمانڕەوایی [[ڕەزا شا]]دا، تاران دوچاری مۆدێرنیزاسیۆنێکی گۆڕانکاری بوو، بە دامەزراندنی ژێرخانی شارستانی، شەقامە مۆدێرنەکان، خوێندنگەکان و ئیمکاناتی گشتی، کە ھەنگاوێکی سەرەکی بوو بەرەو پایتەختێکی ڕێکخراو و ھاوچەرخ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگاهي به تاريخ تهران در دوران قاجار و پهلوي /از دارالخلافه ناصري تا تهران مدرن |ناونیشان=https://www.cgie.org.ir/fa/news/126486/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%21%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A--%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250429173345/https://www.cgie.org.ir/fa/news/126486/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%21%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A--%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.cgie.org.ir |زمان=fa}}</ref>]] دوای جەنگی جیھانیی یەکەم، ئەنجومەنی دامەزرێنەر [[ڕەزا شا]]ی لە [[خانەوادەی پەھلەوی]] وەک پاشای نوێ ھەڵبژارد، کە دەستبەجێ یاسای «بەلەدییە»ی ١٩٠٧ی ڕاگرت، و ئەنجومەنە نامەرکەزی و سەربەخۆکانی شاری بە ڕێبازە ناوەندییەکانی حکوومەتداری و پلاندانان گۆڕی.<ref name="Vahdat Za-2011" /> لە ساڵانی ١٩٢٠ بۆ ١٩٣٠، لە ژێر دەسەڵاتی ڕەزا شادا، شارەکە دووبارە دروست کرایەوە. چەندین بینای کۆن، لەوانە بەشێک لە [[کۆشکی گوڵستان]]، [[تەکیەی دەوڵەت]] و [[مەیدانی تۆپخانە]]، بە بینای مۆدێرن گۆڕدران کە کاریگەر بوون بە تەلارسازیی کلاسیکی ئێرانی، بەتایبەتی بیناکانی [[بانکی میللیی ئێران|بانکی نیشتمانی]]، بارەگای پۆلیس، نووسینگەی تەلەگراف و ئەکادیمیای سەربازی. [[File:University of Tehran Students ceremony.jpg|thumb|[[زانکۆی تاران]] لە ساڵی ١٩٣٤دا دامەزرا، کە وەرچەرخانێک بوو لە مۆدێرنکردنی ئێراندا. دامەزراندنی خوێندنی پێشکەوتوو، ژێرخانی مۆدێرن و ئیمکاناتی گشتی ناساند، کە تارانی گۆڕی بۆ پایتەختێکی زیندوو و ھاوچەرخ.]] گۆڕانکاری لە پێکھاتەی شاردا بە یاسای فراوانکردنی شەقامەکان لە ساڵی ١٩٣٣ دەستی پێکرد، کە وەک چوارچێوەیەک بۆ گۆڕانکاری لە ھەموو شارەکانی تردا بوو. [[بازاڕی گەورەی تاران|بازاڕی گەورە]] بۆ دوو بەش دابەش کرا و زۆرێک لە بینا مێژووییەکان ڕوخێنران و بە شەقامە پان و ڕاستەکان گۆڕدران،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chaichian |یەکەم١=Mohammad |ناونیشان=https://archive.org/details/towncountryinmid0000chai/page/95/mode/2up |سەردێڕ=Town and Country in the Middle East: Iran and Egypt in the Transition to Globalization |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Lexington Books |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٢٦٧٧-٦|شوێن=New York |پەڕەکان=٩٥–١١٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> و پێکھاتەی نەریتی شارەکە بە شەقامە یەکتربڕە خاچییەکان گۆڕدرا کە مەیدانی گەورەیان لە شوێنە گشتییە سەرەکییەکان وەک بازاڕ دروست دەکرد. وەک ھەوڵێک بۆ دروستکردنی تۆڕێک بۆ گواستنەوەی ئاسان لە ناو شاردا، قەڵا و دیوارە کۆنەکانی شار لە ساڵی ١٩٣٧دا ڕوخێنران، و بە شەقامە پانەکان کە بە ناو پێکھاتەی شارەکەدا دەڕۆیشتن گۆڕدران. تا ساڵی ١٩٣٧، شارەکە بە توندی لەژێر کاریگەریی شێوازە مۆدێرنەکانی پلاندانانی زۆنکردن و تۆڕە شێوە چوارگۆشەییەکاندا بوو.<ref name="Vahdat Za-2011" /> لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، تاران لە ئەنجامی [[داگیرکردنی ئێران لەلایەن ئینگلیز و سۆڤیەت|داگیرکاریی ئەنگلۆ-سۆڤیەت بۆ سەر ئێران]] داگیرکرا. لە ساڵی ١٩٤٣دا، تاران شوێنی [[کۆنفرانسی تاران]] بوو، کە تێیدا سەرۆکی ئەمریکا [[فرانکلین دی ڕۆزڤێڵت]]، سەرۆکی سۆڤیەت [[جۆزێف ستالین]] و سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا [[وینستۆن چێرچڵ]] ئامادە بوون. دامەزراندنی ڕێکخراوی پلاندانانی ئێران لە ساڵی ١٩٤٨ بووە ھۆی یەکەم پلانی گەشەپێدانی ئابووری و کۆمەڵایەتی کە ماوەی ١٩٤٩ بۆ ١٩٥٥ی دەگرتەوە. ئەم پلانانە نەک تەنھا نەیانتوانی گەشەی ناھاوسەنگی تاران خاو بکەنەوە، بەڵکو لەگەڵ چاکسازییەکانی زەوی لە ساڵی ١٩٦٢ کە کوڕ و جێنشینی ڕەزا شا، [[محەممەد ڕەزا پەھلەوی|محەممەد ڕەزا شا]] بە «[[شۆڕشی سپی]]» ناوی برد، گەشەپێدانە بێسەروبەرەکەی تاران زیاتر پەرەی سەند. لە ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠دا، تاران لە ژێر دەسەڵاتی محەممەد ڕەزا شادا بە خێرایی گەشەی کرد. بینا مۆدێرنەکان ڕوخساری تارانیان گۆڕی، و پڕۆژەی گەورە بۆ دەیەکانی دواتر پلانیان بۆ دانرا. بۆ چارەسەرکردنی کێشەی [[پەراوێزخستنی کۆمەڵایەتی]]، یەکەم پلانی گشتگیر لە ساڵی ١٩٦٨دا پەسەند کرا. کۆنسۆرسیۆمی تەلارسازی ئێرانی [[عەبدولعەزیز فەرمانفەرمایان]] و کۆمپانیای ئەمریکی [[ڤیکتۆر گروین|کۆمپانیای ڤیکتۆر گروین]] کێشە سەرەکییەکانی شارەکەیان وەک دەوروبەری چڕ، پیسبوونی ھەوا و ئاو، ژێرخانی ناکارامە، بێکاری و کۆچی گوند بۆ شار دەستنیشان کرد. سەرەنجام، تەواوی پلانەکە بەھۆی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]] و [[شەڕی ئێران و عێراق]]ی دوای ئەو پەراوێز خرا.<ref name="Vahdat Za-2011" /> بەناوبانگترین نیشانەی تاران، [[بورجی ئازادی]]، لە ساڵی ١٩٧١ بە فەرمانی شا دروست کرا. لەلایەن [[حوسێن ئەمانەت]]ەوە دیزاین کراوە، تەلارسازێک کە دیزاینەکەی لە پێشبڕکێیەکدا سەرکەوت، بە تێکەڵکردنی توخمەکانی [[تەلارسازیی ساسانی|تەلارسازیی ساسانیی]] کلاسیک لەگەڵ تەلارسازیی ئێرانیی دوای کلاسیک. پێشتر بە «بورجی شەھیاد» ناسرابوو، بۆ یادکردنەوەی [[ئاھەنگی ٢٥٠٠ ساڵەی ئیمپراتۆریەتیی ئێران|ساڵیادی ٢٥٠٠ ساڵەی دەوڵەتی شاھانەی ئێران]] دروست کرا. === کۆماری ئیسلامی === [[File:1979 Iranian Revolution.jpg|thumb|[[بورجی ئازادی]] لە کاتی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]]دا]] بەدوای [[شۆڕشی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]]دا، تاران دوچاری گۆڕانکاری قووڵ بوو لە دیمەنی شارستانی، پێکھاتەی ڕامیاری و داینامیکی کۆمەڵایەتیدا. شۆڕش بووە ھۆی دامەزراندنی کۆماری ئیسلامی ئێران، کە گۆڕانکارییەکی لە پاشایەتییەکی لایەنگری ڕۆژاواوە بۆ سیستمێکی تیۆکراسی لەسەر بنەمای بنەما ئیسلامییەکان ھێنایە ئاراوە. ئەم گۆڕانکارییە لە لایەنە جیاوازەکانی گەشەپێدانی تاراندا ڕەنگی دایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Ideology and Iran's Revolution: How 1979 Changed the World |ناونیشان=https://institute.global/insights/geopolitics-and-security/ideology-and-irans-revolution-how-1979-changed-world |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=institute.global |زمان=en-GB |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250617104914/https://institute.global/insights/geopolitics-and-security/ideology-and-irans-revolution-how-1979-changed-world |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1979: Iran and America |ناونیشان=https://www.brookings.edu/articles/1979-iran-and-america/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Brookings |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Amirahmadi |یەکەم=Hooshang |ڕێکەوت=١٩٩٠|سەردێڕ=Economic Reconstruction of Iran: Costing the War Damage |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/3992446 |journal=Third World Quarterly |بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕەکان=٢٦–٤٧|doi=10.1080/01436599008420213 |jstor=3992446 |issn=0143-6597}}</ref> لە ڕووی ڕامیارییەوە، شۆڕش بووە ھۆی چەسپاندنی دەسەڵات لەلایەن ئەو ھێزانەی دڵسۆزی [[ڕووحوڵڵا خومەینی|ئایەتوڵڵا ڕووحوڵڵا خومەینی]] ڕێبەری شۆڕش بوون. چەندین ملیۆن تاران پێشوازییان لە [[گەڕانەوەی ڕووحوڵڵا خومەینی بۆ ئێران|گەڕانەوەی خومەینی بۆ ئێران]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی شوباتی ١٩٧٩|سەردێڕ=1979: Exiled Ayatollah Khomeini returns to Iran |ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/1/newsid_2521000/2521003.stm |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en-GB}}</ref> ئەم ماوەیە شاھیدی دامەزراندنی پێکھاتە نوێیەکانی حوکمڕانی بوو کە لەگەڵ ئایدۆلۆژیا ئیسلامییەکاندا یەکیان دەگرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iranian Revolution - Aftermath, Reforms, Legacy {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Iranian-Revolution/Aftermath |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tehran: An Introduction – Approaches to the Modern City|ناونیشان=https://moderncity.georgetown.domains/tehran/tehran-introduction/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|زمان=en}} {{بەستەری مردوو|url=https://moderncity.georgetown.domains/tehran/tehran-introduction/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا لە ١٩٨٠ بۆ ١٩٨٨ و وەک بەشێک لە [[شەڕی شارەکان]]، تاران چەندین جار کرایە ئامانجی ھێرشە ئاسمانییەکان و ھێرشە [[موشەکی سکاد|موشەکە سکادەکان]] کە بووە ھۆی زیانێکی زۆری ژێرخانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sedighi |یەکەم=Mohamad |ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Megastructure Reloaded: A New Technocratic Approach to Housing Development in Ekbatan, Tehran |journal=ARENA Journal of Architectural Research |زمان=en-US |بەرگ=٣|issue=1 |article-number=2 |doi=10.5334/ajar.56 |doi-access=free |issn=2397-0820}}</ref><ref>{{cite thesis |last1=Khatam |first1=Azam |title=Tehran Urban Reforms Between Two Revolutions Developmentalism, Worlding Urbanism and Neoliberalism |date=4 December 2015 |hdl=10315/32281 }}{{pn|date=January 2026}}</ref> == دانیشتووانناسی == [[File:Tehran Population (1956-2016).png|thumb|دانیشتووانی تاران]] [[File:Tehran population pyramid in 2016.svg|thumb|ھەرەمی دانیشتووانی [[پارێزگای تاران]] لە ساڵی ٢٠١٦دا]] === دانیشتووان === {{Historical populations | title = مێژووی دانیشتووانی تاران | percentages = pagr | 1554| 1,000 | 1626| 3,000 | 1797| 15,000 | 1807| 50,000 | 1812| 60,000 | 1834| 80,000 | 1867| 147,256 | 1930| 250,000 | 1940| 540,087 | 1956| 1,560,934 | 1966| 2,719,730 | 1976| 4,530,223 | 1986| 6,058,207 | 1991| 6,497,238 | 1996| 6,758,845 | 2006| 7,711,230 | 2011| 8,244,759 | 2016| 8,737,510 }} تاران لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا ٧,٧١١,٢٣٠ دانیشتووی ھەبووە، لە ٢,٢٨٦,٧٨٧ خێزاندا.<ref name="2006 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920084534/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٨,١٥٤,٠٥١ کەسی لە ٢,٦٢٤,٥١١ خێزاندا ژماردووە.<ref name="2011 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230120190153/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦دا ٨,٦٩٣,٧٠٦ کەسی لە ٢,٩١١,٠٦٥ خێزاندا تۆمار کردووە.<ref name="2016 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211212171617/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> === زمان و نەتەوە === بە کەشە جۆراوجۆرەکەیەوە، تاران ماڵی گرووپە نەتەوەیی و زمانییە جیاوازەکانی سەرتاسەری وڵاتە. زمانی باڵای ئێستا [[شێوەزاری تارانی|شێوەزاری تارانیی]] [[زمانی فارسی]]یە، و زۆرینەی خەڵک خۆیان وەک [[فارسەکان|فارس]] دەناسن.<ref name="Mohammad" /><ref name="tabnak"/> لە ڕووی مێژووییەوە زمانی ڕەسەنی ناوچەی تاران–ڕەی فارسی نەبووە، کە لە ڕووی زمانەوانییەوە ئێرانیی باشووری ڕۆژاوایە و بنەچەی لە [[پارێزگای فارس|فارس]]ە، بەڵکو دیالێکتێکی فارسیی لەناوچوو و [[زمانە ئێرانییەکانی باکووری ڕۆژاوا|زمانێکی ئێرانیی باکووری ڕۆژاوا]] بووە.<ref>{{cite encyclopedia |title=Central Dialects |author-last=Windfuhr |author-first=Gernot L. |author-link=Gernot Windfuhr |encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]] |editor-last=Yarshater |editor-first=Ehsan |editor-link=Ehsan Yarshater |year=1991 |publisher=Routledge |location=London and New York |pages=242–252 |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-dialects |access-date=23 August 2013 |volume=5 |archive-date=5 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905072810/http://www.iranicaonline.org/articles/central-dialects |url-status=live }}</ref> [[ئازەرییەکانی ئێران|ئازەرییەکانی ئێران]] دووەم گەورەترین گرووپی نەتەوەیین، کە نزیکەی ١٠–١٥٪<ref name="Iran-Azeris">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ir0052) |سەردێڕ=Iran-Azeris |بڵاوکەرەوە=[[Library of Congress Country Studies]] |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٨٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200125044513/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy%3A%40field%28DOCID+ir0052%29 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Country Study Guide-Azerbaijanis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0KOSUrLPC6IC&pg=PA152 |سەردێڕ=Country Study Guide-Azerbaijanis |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=STRATEGIC INFORMATION AND DEVELOPMENTS-USA |ژپنک=٩٧٨٠٧٣٩٧١٤٧٦٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150904062040/https://books.google.com/books?id=0KOSUrLPC6IC&pg=PA152 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>ی دانیشتووان پێکدەھێنن. نەتەوەی [[مازەندەرانییەکان|مازەندەرانی]] سێیەم گەورەترینن، کە نزیکەی ٥٪ی دانیشتووان پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.irna.ir/fa/News/82021017/ |سەردێڕ=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت نشین شدند |بڵاوکەرەوە=[[Islamic Republic News Agency|IRNA]] |ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٦|زمان=fa |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170820072730/http://www.irna.ir/fa/News/82021017 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆمەڵگە نەتەوەییەکانی تری تاران بریتین لە [[کوردەکان]]، [[ئەرمەنییەکانی ئێران|ئەرمەنییەکان]]، [[گورجییەکانی ئێران|گورجییەکان]]، [[بەختیارییەکان|بەختیارییەکان]]، [[تەقڵشییەکان|تەقڵش]]، [[بەلووچەکان|بەلووچ]]، [[ئاشوورییەکانی ئێران|ئاشوورییەکان]]، [[عەرەبەکان]]، [[جووەکانی ئێران|جووەکان]]، و [[چەرکەسەکانی ئێران|چەرکەسەکان]]. لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا لەلایەن بەشی کۆمەڵناسیی [[زانکۆی تاران]]ەوە، لە زۆرێک لە ناوچەکانی تاران لە نێوان چینە جیاوازە کۆمەڵایەتی-ئابوورییەکاندا بە پێی قەبارەی دانیشتووانی ھەر ناوچەیەک، ٦٣٪ی خەڵک لە تاران لەدایکبووبوون، ٩٨٪ فارسییان دەزانی، ٧٥٪ خۆیان وەک نەتەوەی فارس دەناساند، و ١٣٪ ئاستێکی شارەزایییان لە زمانێکی ئەورووپیدا ھەبووە.<ref name="tabnak">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=چنددرصد تهرانی‌ها در تهران به دنیا آمده‌اند؟ |trans-title=What percentage of Tehran residents were born in Tehran? |ناونیشان=http://www.tabnak.ir/fa/news/133668 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120227033705/http://www.tabnak.ir/fa/news/133668 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=tabnak.ir |زمان=fa}}</ref> لە سەرەتای ساڵانی ١٨٨٠دا گۆڕانکارییەکی گەورە لە پێکھاتەی نەتەوەیی-کۆمەڵایەتیدا ڕوویدا. دوای دەرئەنجامە ڕامیاری، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکانی شۆڕشی ١٩٧٩ و ساڵانی دواتر، زۆرێک لە ھاووڵاتیانی ئێران، کە زۆربەیان تارانین، ئێرانیان بەجێھێشت. زۆرینەی [[ئێرانییەکانی دەرەوەی وڵات|کۆچبەرانی ئێرانی]] بەرەو [[ئێرانییەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[ئێرانییەکانی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[ئێرانییەکانی سوێد|سوێد]]، و [[ئێرانییەکانی کەنەدا|کەنەدا]] ڕۆیشتوون. لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕی ئێران و عێراق، شەپۆلێکی دووەمی دانیشتووان لە شارەکە ھەڵاتن، بەتایبەتی لە کاتی ھێرشە ئاسمانییەکانی عێراق بۆ سەر تاران. بەھۆی پشتگیری زۆربەی زلھێزەکان لە عێراق لەو کاتەدا، دابڕانی ئابووری بووە ھۆکارێکی تر بۆ ئەوەی زۆرێک لە دانیشتووان تاران و وڵاتەکە بەجێبھێڵن. دوای ئەوەی ھەموو ئەوەی ھەیانبوو بەجێیان ھێشت و بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ وڵاتێکی نوێ و بنیادنانی ژیان تێکۆشان، زۆربەیان دوای کۆتایی ھاتنی شەڕ نەگەڕانەوە. لە کاتی شەڕدا، تاران ژمارەیەکی زۆر کۆچبەری لە ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاوای ئێرانەوە کە ھاوسنووری [[عێراق]] بوون، پێ گەیشت. == ئابووری == [[File:Tehran Stock Exchange 3513534.jpg|thumb|right|[[بۆرسەی تاران]]]] تاران ناوەندی ئابووریی ئێرانە.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/585619/Tehran/276311/Economy |title=Tehran (Iran): People – Britannica Online Encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=21 May 2012 |date= |archive-date=23 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121123001337/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/585619/Tehran/276311/Economy |url-status=live }}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی ھێزی کاری کەرتی گشتیی ئێران و ٤٥٪ی کۆمپانیا پیشەسازییە گەورەکانی لەم شارەدا ھەڵکەوتوون، و نزیکەی نیوەی ئەم کرێکارانە لەلایەن حکوومەتەوە دامەزراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/081006_iran_nuclear.pdf |نووسەر=Cordesman, Anthony H. |سەردێڕ=The US, Israel, the Arab States and a Nuclear Iran. Part One: Iranian Nuclear Programs |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ئیش=Center for Strategic and International Studies |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100806042511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/081006_iran_nuclear.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆربەی کرێکارەکانی تر بریتین لە کرێکاری کارگەکان، دوکاندارەکان، ڕەنجدەرەکان و کرێکارانی گواستنەوە. کۆمپانیا بیانییە کەمەکان لە تاراندا کار دەکەن، بەھۆی پێوەندییە نێونەتەوەیییە ئاڵۆزەکانی حکوومەتەوە. بەڵام پێش شۆڕشی ١٩٧٩، زۆرێک لە کۆمپانیا بیانییەکان لە ئێراندا چالاک بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chaichian |یەکەم١=Mohammad |سەردێڕ=Town and Country in the Middle East: Iran and Egypt in the Transition to Globalization |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Lexington Books |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٢٦٧٧-٦|پەڕەکان=٩٨–١٠٣}}</ref> پیشەسازییە مۆدێرنەکانی ئێستای تاران بریتین لە بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێل، ئەلیکترۆنیک و کەلوپەلی کارەبایی، چەک و تەقەمەنی، ڕستن و چنین، شەکر، چیمەنتۆ و بەرھەمە کیمیایییەکان. ھەروەھا ناوەندێکی پێشەنگە بۆ فرۆشتنی فەرش و مۆبڵ. کۆمپانیاکانی پاڵاوتنی نەوتی «پارس ئۆیڵ»، «کۆمپانیای نەوتی سپاھان» (سپیدی) و «کۆمپانیای نەوتی بێھران» بنکەکەیان لە تارانە. تاران بە توندی پشت بە ئۆتۆمبێلی تایبەت، پاس، ماتۆڕسکیل و تەکسی دەبەستێت، و یەکێکە لەو شارانەی کە زۆرترین پشتبەستنیان بە ئۆتۆمبێل ھەیە لە جیھاندا. [[بۆرسەی تاران]]، ئەندامێکی تەواوی [[فیدراسیۆنی جیھانیی بۆرسەکان]] و ئەندامێکی دامەزرێنەری [[فیدراسیۆنی بۆرسەکانی ئەورووپا-ئاسیا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3129995.stm |سەردێڕ=Iran blocks share price gains |ئیش=BBC News |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090111172836/http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3129995.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === پیشەسازیی مۆدێ === دیزاین، بەرھەمھێنان، دابەشکردن، بازاڕکردن، فرۆشتنی تاکەکەسی، ڕیکلام و کەرتەکانی تری [[مۆدێ لە ئێران|پیشەسازیی مۆدێ لە تاران]] توانیویانە بە شێوەیەکی بەرچاو بەپێی پێداویستییەکانی وڵات گەشە بکەن. بە تایبەتی، ژمارەیەکی زۆر لە مۆدێلە نێر و مێیەکان لە بەشەکانی ڕیکلامی مۆدێ و بەرەوپێشبردنی تاراندا کار دەکەن. سەرەڕای نەبوونی یاسای گونجاو بۆ پشتگیریکردن لە مۆدێلەکان، پارەدانی مۆدێلە مێینەکان بە بەرز دادەنرێت. ھەروەھا، مۆدێلکردنی منداڵان بەزۆری لە تاران قەدەغەیە. بەرھەمھێنەرانی جلوبەرگ پەیوەندییەکی نزیکیان لەگەڵ کەرتەکانی تری مۆدێ لە تاراندا ھەیە. بۆ نموونە، بەرھەمھێنەرانی پۆستاڵ و «بودیسووت»ی ژنان ھەناردەکردن و مارکەی خۆیان لە وڵاتانی تردا لە ڕێگەی بەکارھێنانی ئەم پەیوەندییەوە بەھێز کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=تاریخچه صنعت مد، پوشاک و شبکه توزیع وابسته in جهان و ایران (چاپ نخست) |ساڵ=٢٠٢٠|پەڕەکان=٣٤, ٣٥|زمان=Persian}}</ref> === کڕین === تاران خاوەنی کۆمەڵێکی بەرفراوان لە ناوەندەکانی کڕینە و ماڵی زیاتر لە ٦٠ مۆڵی کڕینی مۆدێرنە.<ref name="gulfn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/business/economy/hopes-for-shopping-revolution-as-malls-sprout-in-iran-1.1585877 |سەردێڕ=Hopes for shopping revolution as malls sprout in Iran |نووسەر=Gulf News |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بەستەری نووسەر=Gulf News |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171018145219/http://gulfnews.com/business/economy/hopes-for-shopping-revolution-as-malls-sprout-in-iran-1.1585877 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tripadvisor.com/Attractions-g293999-Activities-c26-t143-Tehran_Tehran_Province.html |سەردێڕ=THE 10 BEST Tehran Shopping Malls (with Photos) |وێبگە=Tripadvisor.com |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807223641/https://www.tripadvisor.com/Attractions-g293999-Activities-c26-t143-Tehran_Tehran_Province.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە چەندین ناوچەی بازرگانیی ھەیە، لەوانە ئەوانەی لە [[شەقامی وەلیعەسر|وەلیعەسر]]، [[داوودییە|داوودی]] و [[زەفەرانییە|زەفەرانی]] ھەڵکەوتوون. گەورەترین [[بازاڕ]]ە کۆنەکان بریتین لە [[بازاڕی گەورەی تاران|بازاڕی گەورە]] و [[تەجریش|بازاڕی تەجریش]]. [[ئێران مۆڵ]] گەورەترین مۆڵە لە جیھاندا لە ڕووی ڕووبەرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/ |سەردێڕ=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022 |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Infos10.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220124074058/https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆربەی فرۆشگەکان بە مارکەی نێونەتەوەیی و فرۆشگەکانی چینی باڵا لە بەشەکانی باکوور و ڕۆژاوای شارەکەدان. بازرگانیی تاکەکەسیی تاران لەگەڵ چەندین مۆڵ و ناوەندی کڕینی تازە دروستکراودا گەشە دەکات.<ref name="gulfn" /> کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی پێڵاو (زۆربەیان پۆستاڵی ژنان) لە تاران دەتوانرێت لە مۆڵەکاندا دەستیان پێ بگات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=کتابشناسى و راهنماى صناىع دستى کشور - Page 177, 180}}</ref> == خوێندن == [[پەڕگە:University of Tehran at night 2021 (1).jpg|وێنۆک|[[زانکۆی تاران]] کۆنترین زانکۆی مۆدێرنی ئێرانە]] تاران گەورەترین و گرینگترین ناوەندی خوێندنە لە ئێراندا. بە گشتی نزیکەی ٥٠ [[کۆلێژ]] و [[زانکۆ]]ی سەرەکی لە تارانی گەورەدا ھەن. لە کاتی دامەزراندنی [[دارولفونوون]] بە فەرمانی [[ئەمیر کەبیر]] لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩ھەمەوە، تاران ژمارەیەکی زۆر لە دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای کۆکردووەتەوە. ھەندێک لەم دامەزراوانە ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەیان لە پەرەسەندنی ڕووداوە ڕامیارییەکانی ئێراندا بینیوە. [[ساموێل ئێم جۆردن]]، کە شەقامی جۆردن لە تاران بە ناوی ئەوەوە ناونراوە، یەکێک بوو لە پێشەنگە دامەزرێنەرەکانی [[خوێندنگەی ناوەندیی ئەلبۆرز|کۆلێژی ئەمریکیی تاران]]، کە یەکێک بوو لە یەکەم خوێندنگە مۆدێرنەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا. تاران مەکۆی گەورەترین ئەکادیمیای سەربازیی ئێران و چەندین خوێندنگە و حەوزەی ئایینییە. لە نێوان دامەزراوە سەرەکییەکانی خوێندن کە لە تاران ھەڵکەوتوون، [[زانکۆی تەکنەلۆژیی ئەمیر کەبیر]] (پۆلیتەکنیکی تاران)، [[زانکۆی تاران]]، [[زانکۆی تەکنەلۆژیی شەریف]]، و [[زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی تاران]] بەناوبانگترینن. زانکۆ سەرەکییەکانی تری تاران بریتین لە [[زانکۆی ھونەری تاران]]، [[زانکۆی عەللامە تەباتەبایی]]، [[زانکۆی تەکنەلۆژیی کەی. ئێن. تووسی]]، [[زانکۆی شەھید بەھەشتی]] (زانکۆی مەللی)، [[زانکۆی خوارەزمی]]، [[زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی ئێران]]، [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]، [[پەیمانگەی نێونەتەوەییی ئەندازیاریی بوومەلەرزە و بوومەلەرزەناسی]]، پەیمانگەی پۆلیمەر و پێترۆکیمیای ئێران، [[زانکۆی شاھید]]، و [[زانکۆی تەربیەت مودەریس]]. زانکۆی تەکنەلۆژیی شەریف، زانکۆی تەکنەلۆژیی ئەمیر کەبیر، [[زانکۆی زانست و تەکنەلۆژیی ئێران]] و زانکۆی تەکنەلۆژیی کەی. ئێن. تووسی کە ھەروەھا لە تارانن، لە ئاستی نیشتیمانیدا بە وەرگرتنی باشترین خوێندکارانی قۆناغی بەکالۆریۆسی ئەندازیاری و زانست ناسراون؛ و لە ئاستی نێونەتەوەیییشدا بۆ پێگەیاندنی خوێندکارانی لێھاتوو ناسراون. پێدەچێت بەرزترین ڕێژەی ئەو دەرچووانەی ھەبێت کە بەدوای خوێندنی باڵادا لە دەرەوەی وڵات دەگەڕێن. == چاند == [[پێڕستی فێستیڤاڵەکان لە ئێران|فێستیڤاڵە ئێرانییەکان]] لە تاران لەگەڵ فێستیڤاڵە ناوچەیی و ڕۆژاوایییەکان بەڕێوە دەچن. [[نەورۆز]]، [[چوارشەممە سووری]]، [[سێزدەبەدەر]]، [[شەوی یەڵدا]]، [[ڕۆژی ڤالانتاین]] و [[ھالۆوین]] لە دەیەکانی دواییدا فێستیڤاڵی باو بوون.<ref name="Tehran Culture">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=فرهنگ عامه مردم تهران - ۹۸ |زمان=fa|trans-title=Popular culture of Tehran people - 98}}</ref> === تەلارسازی === کۆنترین شوێنەوارە تەلارسازییە ماوەکان ھی سەردەمەکانی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] و [[پەھلەوییەکان|پەھلەوی]]ن. لە تارانی گەورەدا، ئەو شوێنەوارانەی مێژووەکەیان بۆ سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی سەلجووکی|سەلجووکی]] دەگەڕێتەوە ماونەتەوە؛ بەتایبەت [[بورجی توغرول|بورجی توغرول]] لە ڕەی. [[قەڵای ڕاشکان]]، کە مێژووەکەی بۆ [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]]ی کۆن دەگەڕێتەوە و ھەندێک پارچەی لە [[مۆزەخانەی نەتەوەییی ئێران|مۆزەخانەی نەتەوەیی]] پارێزراون؛<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Ancien Rey |یەکەم=Hossein |دوایین=Karimian |chapter=Anjomane Asare Melli}}{{full citation needed|date=January 2020 }}</ref> و [[ئاتەشگەی بەھرام]]، کە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]یەوە ماوەتەوە. تاران تا کۆتاییی سەدەی ١٨ھەم تەنھا دانیشتووانێکی کەمی ھەبوو، بەڵام دوای ئەوەی وەک پایتەخت ھەڵبژێردرا، دەستی بە وەرگرتنی ڕۆڵێکی بەرچاوتر لە کۆمەڵگەی ئێراندا کرد. سەرەڕای ڕوودانی بەردەوامی بوومەلەرزە لە ماوەی سەردەمی قاجاڕ و دوای ئەویش، ھەندێک بینای مێژوویی لەو سەردەمە ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kwintessential.co.uk/articles/article/Iran/Tehran-Capital-City-of-Iran/128 |سەردێڕ=A guide to Iran – etiquette, customs, clothing and more… |وێبگە=Kwintessential.co.uk |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071017070645/http://www.kwintessential.co.uk/articles/article/Iran/Tehran-Capital-City-of-Iran/128 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تاران گەورەترین شاری ئێرانە، و وا دادەنرێت کە نوێترین ژێرخانی لە وڵاتەکەدا ھەبێت. بەڵام گۆڕینی شێوازی گەڕەکە کۆنەکان و ڕووخاندنی ئەو بینایانەی بایەخی کولتوورییان ھەیە بووەتە ھۆی نیگەرانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Urschel |یەکەم=Donna |ناونیشان=https://www.loc.gov/loc/lcib/0408/iran.html |سەردێڕ=The Style of Tehran – Library of Congress |وێبگە=Loc.gov |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120819051336/http://www.loc.gov/loc/lcib/0408/iran.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <gallery mode="packed"> File:02 hasan abad Sq..jpg|[[حەسەن ئاوا، تاران|مەیدانی حەسەن ئاوا]] File:Tehran City Theater 1.jpg|دیمەنێکی بینای [[شانۆی شاری تاران]] File:Iranian Foreign Affaire Ministry.jpg|نووسینگەی پۆلیس،<br />[[باخی نیشتمانی، تاران|باخی نیشتمانی]] </gallery>تاران پێشتر بەھۆی چالاکیی بوومەلەرزەیی لە ناوچەکەدا شارێکی کەم-بەرز بوو، بەڵام لە دەیەکانی دواییدا پەرەپێدانی تەلاری بەرزی مۆدێرن بۆ خزمەتکردنی دانیشتووانە گەشەسەندووەکەی دروست کراون. لە ساڵی ١٨٣٠ەوە ھیچ بوومەلەرزەیەکی گەورە لە تاران ڕووی نەداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=The Guardian |سەردێڕ=Women to blame for earthquakes, says Iran cleric |ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2010/apr/19/women-blame-earthquakes-iran-cleric |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170225093212/https://www.theguardian.com/world/2010/apr/19/women-blame-earthquakes-iran-cleric |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[بورجی نێونەتەوەییی تاران]] بەرزترین ھەوربڕە لە ئێراندا. ٥٤ نھۆمە و لە ناوچەی باکووری یۆسف ئاوا ھەڵکەوتووە. بورجی ئازادی، یادگارییەکە کە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[پەھلەوییەکان|پەھلەوی]] دروست کراوە، لە مێژە بەناوبانگترین ھێمای تارانە. لە بنەڕەتدا بۆ یادکردنەوەی [[ئاھەنگی ٢،٥٠٠ ساڵەی ئیمپراتۆریەتیی پەرسیا|ساڵی ٢،٥٠٠ەمینی دامەزراندنی دەوڵەتی ئیمپراتۆریی ئێران]] دروست کراوە، و توخمەکانی تەلارسازیی سەردەمەکانی [[تەلارسازیی ئەخمینی|ئەخمینی]] و [[تەلارسازیی ساسانی|ساسانی]] لەگەڵ [[تەلارسازیی ئێرانی]]ی دوای کلاسیک ئاوێتە دەکات. [[بورجی میلات]]، کە [[پێڕستی بورجەکان|شەشەم بەرزترین بورج]]<ref name="NBN Nasl Bartar Novin">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nbn.ir/viewer.php?id=15 |بڵاوکەرەوە=NBN (Nasl Bartar Novin) |سەردێڕ=Milad Tower, a perfect product for a perfect project |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=n.d. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091117010931/http://www.nbn.ir/viewer.php?id=15 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> و [[پێڕستی بەرزترین بینا و پێکھاتەکان#بەرزترین پێکھاتەکان، پێکھاتە سەربەخۆکان، و بیناکان|٢٤ەمین بەرزترین پێکھاتەی سەربەخۆ]]یە لە جیھاندا،<ref>Andrew Burke, Mark Elliott. ''Iran (Lonely Planet Country Guide)''. p. 114. Lonely Planet Publications, 5th Edition, 2008. {{ISBN|978-1-74104-293-1}}.</ref> تەلاری تری ناوداری شارەکەیە. [[پردی تەبیعەت]]ی [[لەیلا عێراقیان]]، گەورەترین پردی پیادەیە لە تاران، لە ساڵی ٢٠١٤دا تەواو بوو و ئەویش وەک نیشانەیەکی دیار دادەنرێت.<ref name="archdaily" /> === مۆدە و جلوبەرگ === شارەکە چەندین ماڵی دیزاینی دیاری ئێرانی و کۆمپانیاکانی جلوبەرگی بەرھەم ھێناوە. چالاکییەکانی مۆدەش لە ھەندێک ناوچەی شارەکەدا بەڕێوە دەچن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ششمین نمایشگاه ایران مد از فردا آغاز می‌شود |trans-title=The sixth Iran Mode exhibition begins tomorrow |ناونیشان=https://www.ilna.ir/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%8ھ%D9%86%DA%AF-%ھ%D9%86%D8%B1-6/697899-%D8%B4%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7 ھ-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=خبرگزاری ایلنا |زمان=fa}}</ref> چەندین مۆدێلی بەناوبانگی ئێرانی لە تاران لەدایکبوون، لەوانە [[نازەنین ئەفشین جەم]]، [[کامێرۆن ئەلبۆرزیان]]، [[سەحەر بێ نیاز]]، ئەلناز نەورۆزی، [[شەرمین شەھریڤار]] و [[سەدەف تاھێریان]]. ژنانی تاران دوای ٢٠٠٠ەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان پۆستاڵی درێژی سەرووی ئەژنۆ و چەرمیان بەکارھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Fashion Fads History V2 -Persia-, p.171,172,176.}}</ref> === شانۆ === [[پەڕگە:RudakiHall.jpg|وێنۆک|چەپ|[[تەلاری ڕوودەکی]]، تاران|alt=(Vahdat)]] لە سەردەمی دەسەڵاتی [[قاجاڕەکان]]دا، تاران مەکۆی شانۆی پاشایەتیی [[تەکیەی دەوڵەت]] بوو، کە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[کۆشکی گوڵستان]] ھەڵکەوتبوو، کە تێیدا نمایشە نەریتی و ئایینییەکان دەبینران. لە کۆتاییدا ڕووخێنرا و لە ساڵی ١٩٤٧دا بینایەکی بانکی خرایە شوێنی، ئەمەش بەدوای چاکسازییەکانی سەردەمی [[ڕەزا شا]]دا ھات. پێش شۆڕشی ١٩٧٩، شانۆی نیشتمانیی ئێران ببووە ناودارترین گۆڕەپانی نمایش بۆ ھونەرمەندانی نێونەتەوەیی و تیپە ناسراوەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Kiann, Nima |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=The History of Ballet in Iran |بڵاوکەرەوە=Reichert Verlag |شوێن=Wiesbaden, Germany}}</ref> کە تەلاری وەحدەت، پێشتر و ئێستاش زۆرتر بە تەلاری ڕوودەکی ناسراوە، بۆ ئەوە دروست کرابوو وەک شانۆی نیشتمانی بۆ ئۆپێرا و بالێ کار بکات. تەلاری ناوبراو لە تشرینی یەکەمی ١٩٦٧دا کرایەوە و بە ناوی شاعیری دیاری فارس [[ڕوودەکی]] کراوە. مەکۆی [[ئۆرکێسترای سیمفۆنیی تاران]]، ئۆرکێسترای ئۆپێرای تاران، و [[کۆمپانیای بالێی نیشتمانیی ئێران]]ە. [[شانۆی شاری تاران]]، یەکێک لە گەورەترین کۆمەڵگە شانۆیییەکانی ئێران، کە چەندین ھۆڵی نمایش لەخۆ دەگرێت، لە ساڵی ١٩٧٢دا کرایەوە. بە دەسپێشخەری و سەرۆکایەتیی شاژنە فەرەح پەھلەوی دروست کرا، و لەلایەن تەلارساز عەلی سەردار ئەفخەمی دیزاین کرا، و لە ماوەی پێنج ساڵدا دروست کرا. یەکێک لە ناوەندەکانی کۆبوونەوەی کابارێکان لە تارانی کۆندا [[شەقامی لالەزار]] بوو. کابارێ فارسییە بەناوبانگەکان تا ساڵی ١٩٧٩ لە شارەکەدا چالاک بوون. ھەروەھا چەندین ھونەرمەندی ناوخۆیییان ناساند. لە زمانی باودا، کابارێ ھەندێک جار بە «ماڵی سەما» یان «شوێنی سەما» ناودەبرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Entekhab Analytical News Website |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=گزارشی از شب های تهران ۴۷ سال پیش / آمارهای قابل توجه درمورد تهرانی ها و خرج هایی که صرف خوشگذرانی می کردند |ناونیشان=http://www.entekhab.ir/fa/news/657920 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.entekhab.ir |زمان=fa |trans-title=A report on Tehran nights 47 years ago / Remarkable statistics about Tehranians and the expenses they spent on entertainment}}</ref> چالاکییە ساڵانەکانی [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی شانۆی فەجر]] و [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی شانۆی بووکەڵەی تاران]] لە تاران بەڕێوە دەچن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شارەکانی ئێران]] * [[پارێزگای تاران]] * [[شارستانی تاران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{کۆمنز|Category:Tehran|تاران}} * [http://www.tehran.ir/ شارەوانی تاران] * [https://web.archive.org/web/20191211173431/https://map.tehran.ir/ نەخشەی تاران] {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئاسیا|جوگرافیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین|شارەکان}} [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] [[پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی تاران]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:تاران]] [[پۆل:شارە گەورەکان]] c681yymu3l26i0ahik1vxh6180ntqkl 0 352 1679694 1679475 2026-10-03T13:42:31Z Pirehelokan 5097 دەستکاریی [[Special:Contributions/~2026-53182-64|~2026-53182-64]] ([[User talk:~2026-53182-64|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:مامۆستا|مامۆستا]] گەڕێندرایەوە 1679372 wikitext text/x-wiki {{لەبەرگیراوە|ناونیشان=http://evinebook.blogfa.com/post/159}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | name = مەحوی | image = [[File:Hezrity Mehwî”-1836.jpg|thumb|وێنەی مەحوی لە لایەن موحەممەد سیروانەوە نوێ کراوەتەوە]] | caption = | birth_date = ١٨٣٦ | birth_place = گوندی [[باڵخ]]، [[سلێمانی]] [[کوردستان]] | death_date = | death_place = [[سلێمانی]] [[کوردستان]] | nationality = [[کورد]] | occupation = [[شاعیر]]، [[زانا]]، [[سۆفی]] | religion = [[ئیسلام]]{{ھن}}([[سوننە]]، [[شافعی]]، [[ئەشعەری]]) | known_for = [[دیوانی مەحوی]] |مناڵەکان=مەلا عومەر، مەلا خالید، مەلا عوسمان، مەلا مەعسووم، ئامینە خان|ھاوسەر=حەبیبە خاتوون|شوێنی گۆڕ=یەکێک لە ژوورەکانی مزگەوتی خانەقای مەحوی}} '''مەلا محەممەد کوڕی عوسمان باڵخی''' ناسراو بە '''مەحوی''' (١٨٣٦-١٩٠٦) مامۆستای ئایینی و یەکێک لە دیارترین ھۆنراوەنووسەکانی [[کورد]] بووە؛ و بە یەکێک لە چڵەپۆپەکانی شیعری کوردی دادەنرێت، ھۆنراوەکانی لە دەوری چەند تەوەرێکی جیاواز ئەسوڕێنەوە و سەرجەمی ھۆنراوەکانی لە دیوانی مەحویدا کۆکراونەتەوە == ژیان == مەحوی لە نەوەی پیر و زانای ناودار شێخ ڕەشە، باپیریشی ناوی مەلا عوسمان بووە، وەکو شێخ مارفی نۆدی لەگەڵ دروستکردنی شاری سلێمانیدا لە شارەکە نیشتەجێ بووە. مێژوونووسی کورد محەممەد ئەمین زەکی بەگ دەڵێ لە ساڵی ١٢٥٢ ی. ک (١٨٣٦–١٨٣٧ ی. ز) دا لە دایک بووە، مامۆستا [[عەلائەدین سەججادی]]یش دەڵێ لە ١٨٣٠ (١٢٤٦ ی. ک) دا لە دایک بووە، و (کاکەی فەلاحیش) دەڵێ لە ١٢٤٧ ی. ک (١٨٣١–١٨٣٢ ی. ز) دا لە دایک بووە، باوکی خەلیفەی شێخ عوسمان سیراجەددینی تەوێڵەی بووە، حەوت ساڵان بووە خراوەتە بەر خوێندن و ماوەیەک لای باوکی خوێندوییەتی، بۆ خوێندن چووەتە سنە و سابڵاغیش و لای مەلا عەبدوڵڵای پیرەباب خوێندویەتی، پاشان گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و لای مەلا ناودارەکانی ئەو ناوچەیە خوێندویەتی، ئەوجا چوە بۆ بەغداد و بووە بە فەقێی زانای بە ناوبانگی کورد موفتی زەھاوی و ئیجازەی مەلایەتی لای ئەو وەرگرتووە، دیسان مامۆستا عەلائەددین سەججادی دەڵێ پاش ئیجازە وەرگرتنی لە ١٨٥٩ ی. ز دا بووە بە مەلای مزگەوتی ئیمامی ئەعزەم لە [[بەغدا]]، بەڵام لە ١٨٦٢ دا بەغدای بەجێ ھێشتووە و گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و بوە بە ئەندامی دادگا. لە ١٨٦٨ دا بەھۆی مردنی باوکییەوە دەستی لە کاری میری کێشاوەتەوە و بۆەتەوە بە مەلا و دەستی کردەوە بە دەرس وتنەوە بە فەقێیان، مەلا حەسەنی کوڕی مەلا عەلیی قزڵجی و مەلا مەحموودی مەزناوەیی و مەلا سەعید ئەفەندیی نایب ئۆغڵیی کەرکووک و مەلا عەزیزی موفتی سلێمانی لە ناوبانگترین فەقێکانی بوون، ھەر بە ڕێچکەی باوکیدا تەریقەی گرتوەتەبەر و بووە بە خەلیفەی شێخ بەھائوددینی کوڕی شێخ عوسمانی تەوێڵە. وەکو مامۆستا شێخ محەممەدی خاڵیش لە (موفتی زەھاوی)یەکەیدا نوسیویەتی، مەحوی لە ساڵی ١٢٩١ی. ک (١٨٧٤–١٨٧٥ی. ز) دا لەگەڵ چەند مەلایەک لە سلێمانییەوە نەفی کراون بۆ بەغداد، ناوبراو ھیچی تری لە بارەی ئەم نەفی کردنە و ھۆیەکەی و چۆنییەتی گەڕانەوەی مەحوییەوە لەوەو پاش بۆ سلێمانی نەنوسیوە. مەحوی لە ١٨٨٣دا بەپێی قسەی مامۆستا سەججادی چووە بۆ [[حەج]] و لەوێوە چوە بۆ [[ئەستەنبوڵ]] و ڕێگەی پیاوماقوڵانی کوردەوە لە ئەستەنبوڵ چاوی بە [[عەبدولحەمیدی دووەم|سوڵتان عەبدولحەمید عوسمانی]] کەوتوە، سوڵتان ڕێزێکی زۆری لێگرتووە و فەرمانی داوە خانەقایەکیان لە سلێمانی بۆ کردووەتەوە کە ئێستا بە (خانەقای مەحوی) بەناوبانگە، مەعاشێکیشی بەناوی خزمەتکردنی ھەژارانەوە بۆ بڕیوەتەوە، دواتر گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی، تا مردنی لە سەرەتای شەشەڵانی ١٣٣٤ (تشرینی یەکەمی ١٩٠٦)دا. == خانەقای مەحوی == ساڵی ١٨٨٣ چووە بۆ [[حەج]]، لە ھاتنەوەیدا چووە بۆ [[ئەستەنبوڵ]] کە ئەو کاتە پایتەختی [[دەوڵەتی عوسمانی]] بوو، لە ڕێگەی پیاوە کوردەکانەوە لە ئەستەنبوڵ بە دیداری سوڵتان [[عەبدول حەمیدی دووەم]] دەگات، و سوڵتان زۆر عیلم و تەسەوفی مەحوی بە دڵ دەبێت، ھەر لەبەرئەمەش بڕیار دەدات خانەقایەکی بۆ بکرێتەوە لە [[سلێمانی]]، کە بە خانەقای مەحوی ناسرا؛ و مەحوی لە دوای گەڕانەوەی بۆ سلێمانی و لە خانەقاکەی بەردەوام دەبێت لە وانە وتنەوە زانست و ڕابەریکردنی خەڵک لە تەسەووفدا. مەحوی لە خانەقاکەیدا کاتەکانی بۆ سێ بەش دابەش دەکات، بەشێکی بۆ وانەووتنەوە و بەشێکی بۆ دانیشتن لەگەڵ خەڵک و ئامۆژگاریکردنیان و بە شێکی تری بۆ نوێژ و یادی خوا و بیرکردنەوە. == کەسایەتی مەحوی == [[پەڕگە:پەیکەری مەحوی.jpg|وێنۆک|پەیکەری مەحووی لە باخی گشتی لە سلێمانی]] مەحوی پیاوێکی باڵابەرز و سوور وسپی و چاوگەورە بووە، ڕێشێکی درێژی ھەبووە و بە نەرمی و ھێمنی قسەی کردووە، مێزەری سپی و کەواو سەڵتەی لەبەرکردووە، و ھەر لە سەرەتای ژیانیەوە خولیای گۆشەگیری بووە و گەرمی ھەست و سۆزەکانی دەرگای شیعری بۆ ئاوەڵا کرد، ھەروەھا ئەو ژینگە و خێزانەی مەحوی تیا پەروەردە بووە کردوویەتی بە شاعیرێکی تەسەووف، ھەروەھا شاعیرێکی وەردەکاربوو و تەواوکردنی ھەندێک لە قەسیدەکانی لە مانگێکەوە تا ساڵێکی خایاندووە. == ناوەڕۆک و ڕوخساری ھۆنراوەکانی == شیعرەکانی مەحوی لەسەر مانا و بیرکردنەوەیەکی تەواو قووڵ دەوەستێت و بەگشتی ھۆنراوەکانی لەسەر چەندین تەوەری جیاواز ئەدوێت، لەوانە شانازیکردن بە نەتەوەی کورد و [[زمانی کوردی]]یەوە لە ھەندێک لە شیعرەکانیدا، ھەروەھا ھەڵوێستی توندی شاعیر بەرامبەر ستەمکار و زۆرداران لە شیعرەکانیدا ڕەنگ دەداتەوە لەگەڵ بەگژداچوونی ئەوانەی بازرگانی بەسەر ئایینەوە دەکەن، زۆرترین بەشی شیعرەکانی لە چوارچێوەی جوانی و خۆشەویستی و عەشق دەسوڕێتەوە ھەروەھا چەندیین شیعری ھەیە لە بواری ڕاستی پەرستی و فەلسەفەدا و لە ستایشی ئایینی و تەسەووفدا. مەحوی وەکو شاعیرانی سەردەمی و پێشووتر لەخۆی کێشی عەرووزی عەرەبی بەکارھێناوە، ھەروەھا یەکێتی قافیە پاراستووە، بەواتایەک کە سەرانسەری ھۆنراوەکە لەسەر یەک قافیەیە. بەھۆی ئەوەی زمانی کوردی لەو سەردەمەدا ھێز و تینی ئێستای نەبووە، مەحوی وشەی فارسی و عەرەبی زۆر بەکارھێناوە، ھەروەھا وشەکاری و وردەکاری زۆری بەکارھێناوە و بەدوای وشە دەربڕینی گراندا گەڕاوە. لە ھەمان کاتدا مەحووی لەگەڵ زمانی کوردیدا بە [[زمانی فارسی]] و عەرەبی چەندین ھۆنراوەی نووسیوە. == چەند نموونەیەک لە ھۆنراوەکانی == === غەزەلیات === بەشی زۆری شیعرەکانی مەحوی لە چوارچێوەی غەزەلیاتدایە و ئەم پارچە شیعرەی خوارەوە نموونەیەکە لەو شیعرانە؛ {{شیعر}} {{ب|بە نووری بادە کەشفی زوڵمەتی تەقوا نەکەم، چ بکەم!|بە شەمعێکی وەھا چاری شەوێکی وا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە خەزنەی دڵمدا ھەرچی ھەیە، ھەر داغی سەودایە|دەسا ئەم نەقدە دەردی عیشقی پێ سەودا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لەگەڵ دەستی مەلا ڕێ ناکەوێ زونناری زوڵفی یار|وەکو «شێخ» ئیختیاری مەزھەبی «تەرسا» نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە ڕێی ئەو شۆخەدا خۆم کردە خاک و پێی نەنا پێما|دەسا خاکی ھەموو عالەم بەسەر خۆما نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|دەمێکە شاری پڕ شۆری مەحەببەت مات و خامۆشە|بە قانوونی تەجەننون شۆڕشێ ئینشا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە چاوانم نەما بۆ گریە، نۆبەی سەجدە بەردەریە|سیا ساڵم نەبارە، نوێژی ئیستیسقا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لەسەر تۆم دوشمنە دنیا، قەزیەم «مانع الجمع» ە|کە تەرکی تۆ نەکەم، تەرکی ھەموو دنیا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|بەجێ ماوم لە یاران، نا بە جێ ماوم، ئەجەل زوو بە|بە مردن لەم قوسووری ژینە ئیستیعفا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|ئەوا لەیلا بە ڕۆژی حەشر ئەدا وادەی لیقا مەحوی!|ھەتا قامی قیامەت، ئاە و واوەیلا نەکەم، چ بکەم!}} {{کۆتاییی شیعر}} دێرێک شعری مەحوی کە بۆ خۆشەویستەکەی نوسیویەتی شوکر تۆ لەفکرم ناچی، ئەگەرچی من لەفکرت چووم لەمن غایب نەبێ تۆ، بەسمە، با من بم لە تۆ غایب === ئایینی === ئەم چەند دێڕەی خوارەوە نموونەیەکن لە ھۆنراوە ئایینییەکانی مەحوی و بەشێکن لە قەسیدەی [[بەحری نوور]] کە ستایشی پێغەمبەری (صلی الله عليه وسلم) ئیسلامی تێدادەکات و قەسیدەکە خۆی لە ١٢٤ دێڕ پێک ھاتووە. {{شیعر}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو بەحری نووری عیلم و عیرفانە|کە دەرکی غەوری ناکا "غیر علم اللە سبحان"ە}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو زاتی پاکی قودسی ئایاتە|کە ئەخلاقی پەسەندیدەی جەنابی حەیی مەننانە}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو حەزرەتەی ساحێب کەماڵاتە|کە ئەعلا و موعجیزەی، قوربانی بم من، نووری قورئانە}} {{ب|لە تاریکی شەوی کوفرا بە یەک دەم لەمعێکی دا|ھەزار و سێ سەد و بیست و دووە، دنیا چراخانە}} {{ب|چرایەک نووری بێچوونی مومیددی بێ، دەبێ وا بێ|چرایەک دەستی قودرەت خۆشی کا، بۆ تا ئەبەد مانە}} {{ب|"تعالی اللە" بە دوو دە بوو کە ھەردوو عالەمی داگرت|بنازم بەم کەماڵی عەزم و حەزم و شەوکەت و شانە}} {{ب|لەگەڵ ئەم ئیحتیشامە زوھدی دنیایی تەماشا کە|کە یەک لەت نانی جۆ بوو قوتی، یا خورما دوو سێ دانە}} {{ب|فەلەک جاھێ سەری خەرمانی تا عەرش، ئەڵبەتە نابێ|تەنازوول کا عولووی ھیممەتی بۆ دەنکە زیزانە}} {{ب|موھیممێ غەیری زاتی حەی لە ھیممەتیا نیە، ئیللا|لەبەر ئەم ئوممەتە بێ ھیممەتە دائیم بە ئەحزانە}} {{کۆتاییی شیعر}} ئەمەش دێرێکی تر لە ھۆنراوەکانی: خەیالی پوچی دنیا وا دەماخ و دڵمی پێچاوە: قیامەت مەگەر ھەر ڕۆژێ قیامەت بێتەوە فکرم === چوار خشتەکییەکان === دیوانی مەحوی گەورە ٦٤ شیعری چوارخشتەکی لە خۆ دەگرێت بە زمانی کوردی، یەکێک لەوانە ئەم چوارخشتەکییەی خوارەوەیە: {{شیعر}} {{ب|بنووسە، پیری دڵم ئەمری کرد، ئیتاعەم کرد|لە ئیبتیداوە کە بەیتێ موناسبی دیوان}} {{ب|گەدایەکی وەکوو «مەحوی»، قەلەندەرێکی کورد|میسالی پادشەھی فورسە، ساحێبی دیوان}} {{کۆتاییی شیعر}} == لەبارەی مەحوییەوە وتراوە == مەحوی یەکێک لە دیارترین و ناسراوترین ھۆنراوەنووسانی کورد و کەم تا زۆر نووسەر و ڕەخنەگر و شاعیرانی کورد لە بارەیانەوە نووسیوە ھەروەھا زۆر لە شاعیران لە ھۆنراوەکانیاندا بە شانی مەحوویدا ھەڵیان داوە، لەوانە؛ سالمی ساحێبقڕان و مەلا محەممەد خاکی و [[حاجی قادری کۆیی]] و مەلا کاکە حەمەی [[ناری]] و سەیید ئەحمەدی نەقییبی و فەوزی و عەلی کەمال باپیر ئاغا و [[حەمدی]] و زۆر لە شاعیر و نووسەر و ڕەخنەگرەکانی تر ستایشی مەحوی و شیعرە قووڵەکانیان کردووە. وەک نموونەیەک لەسەر ئەو ھۆنراوانەی لەسەر مەحوی نووسراون، ئەم دووپارچە ھۆنراوەیەی خوارەوەن، کە پارچەی یەکەمیان شێخ ئەحمەد شێخ غەنی ناسراو بە فەوزی نووسیویەتی؛ {{شیعر}} {{ب|گەرچی نالی و کوردی و سالم لە دەوری «ماچی» یا|خاوەنی دیوانی عالی بوون لە شیعری کوردییا}} {{ب|گۆیی سەبقەت ھەر لە ئاوا مابوو «مەحوی» پێی گەیشت|خستیەوە مەیدان بە جێی ھێشتن لە عەسری «پانی» یا}} {{کۆتاییی شیعر}} پارچە ھۆنراوەی دووەم، عەلی کەمال باپیر ئاغا نووسیویەتی. {{شیعر}} {{ب|چونکە بەندەی حەزرەتی «مەحوی» م و شاگردی ئەوم|وائەزانم واریسی تەختی شاھی کەیخوسرەوم}} {{ب|داخەکەم ئەولادەکانی دەرحەقی من بێ وەفان|وا ئەزانن بەندە مردووم یاخۆ سەرمەستی خەوم}} {{کۆتاییی شیعر}} == دیوانی مەحوی == {{سەیری ئەمەش بکە|دیوانی مەحوی}} دیوانی مەحوی، کۆمەڵە شیعرەکانی مەحوی لە خۆ دەگرێت، ھاوکات لەگەڵ زۆر لەو وتار و بابەت و شیعرانەی لە بارەی مەحوویەوە نوسراوەن وەک پاشبەند لە کتێبەکەدا ھەن، و شیعرەکانی مەحوی دابەشکراوە بۆ غەزلیات و شیعری ئایینی و چوار خشتەکییەکان و تاکەکان و بەشی عەرەبی و بەشی فارسی ھاوکات ھەر یەکێک لەم پۆڵێنانە بەپێی ڕیزبەندی ئەلفبێی کۆتایی دێڕە ھۆنراوەکان ڕیزبەند کراون. ئەو سەرچاوانەی دیوانەکانی مەحوویان لێ وەرگیراوە لە سەرەتادا نوسراوەکانی دەستی شێخ مەلا عومەری مەحوی کوڕی شاعیر و ھەندێک دەستنووسی تری بنەماڵەکەیان بوون و پاشان شیخ محەممەدی مەحوی بە بەراوردکردنی دیوانەکەی چاپی ١٩٢٢ لەگەڵ دەستنووسەکاندا دیوانەکەی نووسیوەتەوە و لە ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٦١دا لەگەڵ [[گۆران]] و [[کاکەی فەلاح]]دا ڕاستیان کردووەتەوە و خستویانەتە سەر ڕێنووسی نوێی کورد. پاشان ھەریەک لە [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] و محەممەدی کوڕی شیعرەکانیان لێکداوەتەوە و ھەروەھا بە ھاوکاری [[کاکەی فەلاح]] و شێخ محەممەد مەحوی دیوانەکەیان بە چاپ گەیاندووە. == کۆچی دوایی == مەحوی لە [[تشرینی یەکەم]]ی ١٩٠٦دا ژیانی دوایی ھات و لە یەکێک لە ژوورەکانی خانەقاکەیدا بە خاک سپێردرا. == لێکۆڵینەوەکان لەسەر مەحوی == مەحوی وەکو لووتکەی شیعری تەسەوفی کوردی و عاریف و زانا و شاعیرێکی گەورە و لەبەر ناوەرۆکی وردی شیعرەکانی چەندین فیستیڤاڵ و لێکۆڵینەوە و کتێب لەسەر خۆی و شیعرەکانی بەڕێوە چوون و دەرکراون، لەوانە فیستیڤاڵی شاعیری گەورەی کورد «مەحوی» لە ھەولێر لەژێر چاودێری [[نێچیرڤان بارزانی]] سەرۆکی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە ٢٨–٣٠ی ئابی ٢٠٠١، ھەروەھا ئەم کتێبانەی خوارەوە نموونەی چەندین لێکۆڵینەوەن لەسەر ئەم شاعیرە گەورەیە: {| class="wikitable" |-align="center" !ناوی کتێب !ناوی نووسەر !ژمارەی پەڕە !ناوەرۆک |- | نووری حیکمەت و ڕۆحی عیرفانی مەحوی | تەحسین حەمە غەریب | ٣٧٠ | لێکۆڵینەوە لەسەر قەسیدەی بەحری نوور |- | مەحوی ناسی | ھیمداد شاھین | ٢٠٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |- | مەحوی لە نێوان زاھیریەت وباتنیەت و سەرچاوەکانی عیشق و وێنەی مەعشوقدا | د. ئەحمەدی مەلا | ٣٤٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی |- | دەیری عیشق | عەبدولڵا قەرەداغی | ٢٣٠ | لێکۆڵینەوە لەسەر شیعری "دیارم دەیری عیشقە" |- | گوڵخانەی عاریفان | ھیمداد شاھین | ٤٤٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |- | مشتێ لە بێژەی عارفی و کردەی عیرفانی مەولانا مەحوی | عومەر عەزیز مەحوی | ١٦٠٠ (چوار بەرگ) | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |-چەند لایەنێکی ژیانی مەحوی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا، ھێمن عومەر خۆشناو، بڵاوکراوەکانی دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران، ٢٠١٨. |} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == بابەتی پەیوەندیدار == *[https://web.archive.org/web/20140707183334/http://wikisource.org/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%DB%95%D8%AD%D9%88%DB%8C دیوانی مەحوی لە ویکی چاوگ] == سەرچاوەکان == *[https://web.archive.org/web/20180331140759/http://zanyari.com/ سایتی زانیاری] *[https://web.archive.org/web/20150603052426/http://latifkurdi.blogfa.com/post-424.aspx فیستڤاڵی شاعیر گەورە مەحوی] * ژیانی مەحوی: [http://www.kurdsite.net/vb/showthread.php?t=٨٥٠ یانەی کوردسایت]{{بەستەری مردوو|url=http://www.kurdsite.net/vb/showthread.php?t=٨٥Ù%A0 |date=شوباتی ٢٠٢١}}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} * دیوانی مەحوی، لێکۆڵینەوە و لێکدانەوەی؛ مەلا عەبدولکەریمی مودەریس و محەممەدی مەلا کەریم * چەند سەرنجێک لەسەر شیعرەکانی مەحوی، لێکۆڵینەوەی؛ کاکە فەلاح * مێژووی ئەدەبی کوردی، عەلائەدین سوجادی * خۆلاسەی تاریخی کورد و کوردستان، محەممەد ئەمین زەکی بەگ * چەند لایەنێکی ژیانی مەحوی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا، ھێمن عومەر خۆشناو، بڵاوکراوەکانی دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران، ٢٠١٨. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس | ١٧}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|وێژەی کوردی|عێراق}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٠٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] eo77z6tsepqvhut71cnkyya8dryrcgb 0 627 1679662 1516414 2026-10-03T13:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1679662 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆسیقا'''، '''موزیک''' یان '''سازبەندی'''{{ژێدەر پێویستە}} ڕێکخستنی دەنگە بۆ ئافراندنی ئاوێتەیەک لە [[فۆرم (مۆسیقا)|فۆرم]] و [[ھارمۆنی]] و [[میلۆدی]] و [[ڕیتم]]. بەکارھێنانی سەرەکی مۆسیقا بۆ ھەڵڕشتنی ناخ و بیروبۆچوونی گوێگران یاخود ھونەرمەندەکانە. مۆسیقا بە [[ھونەر]] پێناسە دەکرێت کە دەنگی ڕێکخراوی ھەیە، لە ھەندێک لە کەلتورەکاندا پێیانوایە کە مۆسیقا زمانێکی سەربەخۆیە. مۆسیقا ھەروەھا بەکاردەھێندرێت لە ھونەری [[سەما]]کردن دا، وە لە ھەندێک لە دینەکانیشدا بەکاردێت بۆ پەیوەندی کردن بە [[خوا]] و [[خواوەند]]ەکانەوە. جۆری مۆسیقا دەتوانرێت لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی دی گۆڕانکاری بەرچاوی ھەبێت، وە وڵاتە دراوسێکانیش دەتوانن کاربکەنە سەر یەکتر لەڕووی ھونەر و مۆسیقاوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|وڵاتەکان|کۆمەڵگا|مێژوو|فیزیک|چاند|فەلسەفە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقا]] i8da09fzqxe98fj8m55718ezo88x239 0 641 1680305 1424581 2026-10-04T10:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1680305 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:E coli at 10000x, original.jpg|thumb|250px|left|ھێشویەک لە [[بەکتریا]]ی [[ئیشریکیا کۆلای]] کە ١٠٠٠٠ جار گەورە کراوەتەوە.]] '''میکرۆب'''، '''میتەن'''(میتە واتە بچوک) ({{بە فەڕەنسی|Microbe}}) یان '''وردەئۆرگانیزم''' ({{بە ئینگلیزی |Microorganism}}) یان '''وردەزیندەوەر''' بە [[ئۆرگانیزم|ئۆرگانیزمێک]] دەوترێ کە [[پێوانەی میکرۆسکۆپی|میکرۆسکۆپی]] بێ (واتە زۆر لەوە بچووکتر بێ کە بە [[چاوی پەتی|چاوی ئاسایی]] ببینرێت). بە زانستی توێژینەوەی میکرۆبەکان دەگوترێت [[میکرۆبناسی]] (میکرۆبیۆلۆژی). لە ساڵی ١٦٧٥وە، پاش ئەوەی کە [[ئانتۆنی فان لیوێنھۆک]] (Anton van Leeuwenhoek) بە [[میکرۆسکۆپ|میکرۆسکۆپێک]] کە خۆی دروستی کردبوو میکرۆبەکانی دۆزیەوە، میکرۆبناسی وەکوو [[گۆڕەپانەکانی زانست|بوارێکی زانستی]] دامەزرا. زنجیرەی میکرۆبەکان زۆر بەربڵاوە و بریتییە لە [[بەکتریا|بەکتریاکان]]، [[فانجی|کارگەکان]]، [[ئارکیا]] (archaea)، و [[سەرەتاییەکان]] (protists)؛ ڕووەکە میکرۆسکۆپیەکان (کە پێیان دەگوترێت [[کەوزە سەوزەکان]])؛ وە ئاژەڵانێک وەکوو [[پلانکتۆن]]، پلەناریەن (planarian) و ئامیبا (amoeba). ھەندێک لە [[میکرۆبناس]]ەکان ھەروەھا [[ڤایرۆس]]ەکانیش لە نێو ئەم دەستە دادەنێن، بەڵام ھەندێکی دیکە ڤایرۆسەکان بە نازیندو دەزانن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Rybicki EP |سەردێڕ=The classification of organisms at the edge of life, or problems with virus systematics |journal=S Aft J Sci |بەرگ=٨٦|پەڕەکان=١٨٢–٦|ساڵ=١٩٩٠|issn=0038-2353}}</ref><ref name=pmid13481308>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=LWOFF A |سەردێڕ=The concept of virus |journal=J. Gen. Microbiol. |بەرگ=١٧|issue=2 |پەڕەکان=٢٣٩–٥٣|ساڵ=١٩٥٧|pmid=١٣٤٨١٣٠٨}}</ref> زۆربەی میکرۆبەکان تەکخانەیین (واتە یەک خانەیان ھەیە)، بەڵام ئەمە شتێکی جیھانی نییە، چونکا ھەندێک لە چەندخانەییەکان (فرەخانەییەکان) میکرۆسکۆپین، لە حاڵێکدا کە ھەندێک لە سەرەتاییە تەکخانەییەکان و بەکتریەکان، وەکوو Thiomargarita namibiensis [[ماکرۆسکۆپی]]ن و بە چاوی ئاسایی دەبینرێن.<ref>[http://www.mpg.de/english/illustrationsDocumentation/documentation/pressReleases/1999/news17_99.htm Max Planck Society Research News Release] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120043846/http://www.mpg.de/english/illustrationsDocumentation/documentation/pressReleases/1999/news17_99.htm |date=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ }} Accessed 21 May 2009</ref> میکرۆبەکان لە ھەموو بەشەکانی [[بیۆسفر|ژینگۆ]] دا دەژین، کە لەوێ ئاوی شل ھەیە. کەواتە وردئەندامەکان لە نێو خاک، [[کانیاوی گەرم|کانیاوە گەرمەکان]]، لە سەر بنی [[ئۆقیانووس]]، لە ئاسمان لە نێو [[ئاتمۆسفێر]] و لە نێو دڵی بەردەکانی نێو [[پێستی زەوی]] دا ھەن. میکرۆبەکان زۆر گرینگن بۆ دووبارەبەکارھێنانەوەی (ریسایکلینگ) مادە خۆراکییەکان لە [[ئێکۆسیستەم]]، چونکا ئەوان وەکوو [[داڕزێنەر]] کار دەکەن. بە ھۆی ئەوەی کە زۆرێک لە میکرۆبەکان دەتواننن [[جێگیرکردنی نیترۆژن|نیترۆژن جێگیر بکەن]]، ئەوان بەشێکی بنەڕەتین لە [[سیکلی نیترۆژن]]، و توێژینەوەکان لەم دواییانە دەری خستووە کە ئەو میکرۆبانە کە لە ڕێگەی باوە دەگوازرێنەوە دەتوانن دەوریان ھەبێت لە بارین و کەشوھەوا دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Christner BC, Morris CE, Foreman CM, Cai R, Sands DC |سەردێڕ=Ubiquity of biological ice nucleators in snowfall |journal=Science |بەرگ=٣١٩|issue=5867 |پەڕەکان=١٢١٤|ساڵ=٢٠٠٨|pmid=١٨٣٠٩٠٧٨| doi = 10.1126/science.1149757}}</ref> ھەروەھا مرۆڤ لە [[بیۆتێکنۆلۆژی]] دا لە میکرۆبەکان کەڵک وەردەگرێت، ھەم بە شێوەی کۆنی [[بەرھەمھێنانی خۆراک و خواردنەوە]]، و ھەم لە ئەو تێکنۆلۆژیە ئەمرۆژیانەی کە لە سەر بنەمای [[ئەندازیاریی ژێنێتیک]] دانراون. بەڵام، [[میکرۆبی نەخۆشخەر|میکرۆبە نەخۆشخەرەکان]] زیانبارن، چونکا ھێرش دەکەنە سەر ئۆرگانیزمەکان، لە نێو ئەوان دا گەورە دەبن و دەبنە ھۆی نەخۆشیھایەک کە میلیۆنھا مرۆڤ، ئاژەڵ و ڕوەک لە ناو دەبات..<ref>[http://www.who.int/healthinfo/bodgbd2002revised/en/index.html 2002 WHO mortality data] Accessed 20 January 2007</ref> == پەراوێزەکان == {{reflist|2}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|بەکتریا|پزیشکی|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Microorganisms}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:میکرۆبەکان| ]] 9c76qxi6lienpecdbh20yfxbc75y8vl 0 1284 1680176 1516805 2026-10-04T07:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1680176 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Milij Aleksejevič Balakirev (Милий Алексеевич Бала́кирев).jpg|وێنۆک|200px]] '''میلی ئالەکسەیەڤیچ بالاکیرەڤ''' (Rusî: Милий Алексеевич Балакирев، ''Milij Alekseevič Balakirev'') (٢ کانونی یەکەم ١٨٣٧ – ٢٩ ماïس ١٩١٠) پیانۆژەنێک و مایسترۆیەک و مۆزیک دانەرێکی روسی بو. بەزۆری بە کارە نەتەوەییەکانی بەناوبانگە لە مۆزیکی روسیدا، بالاکرەڤ گروپێک مۆزیسیانی گەورەی دروست کرد بە ناوی [[کۆمەلەی پێنجەکە]]، کە ئەم کۆمەلە کاریان ئەوە بوو بەرگێکی نوێ بکەن بە بەری مۆزیکی روسیدا. {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە|ڕووسیا}} {{commons|Mily Balakirev}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئاوازدانەرانی ڕۆمانتیک]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٧]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم]] [[پۆل:پیانۆژەنانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم]] [[پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:پیانۆژەنە کلاسیکەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی تیخڤین]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ]] ru0tmowabtargf7p5h1zb4onejxnyc3 0 1797 1679698 1675317 2026-10-03T14:07:24Z ~2026-53184-40 79490 /* */ 1679698 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئامێدی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| عمادیة }}<br>{{lang-en| Amedi }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = 173606 The picturesque village of Amedye, Iraq in 2009.jpg | photo2a = Amedi_From_Badinan_Gate.jpg | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 300px }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} شارۆچکەی ئامێدی{{ھن}} وێنەی خوارەوە {{ھن}} شارۆچکەی ئامێدی لای خەرەندەوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|37.09214|43.48769 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی ئامێدی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 37.09214|43.48769 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارۆچکە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٨٥٠]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = وارشین سەلمان محەمەد تاھر | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٣٤ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٨٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی بادینی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئامێدی''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ئامێدی ناوەندی [[قەزای ئامێدی]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارۆچکەی ئامێدی لە شاری [[دھۆک]] (٦٧)کم و (٢١٠)کم لە شاری [[ھەولێر]] دوورە.<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref> کە کەوتووەتە سەر تاشەبەردێکی زۆر گەورەی سەر شاخێک. مێژووی ئامێدی دەگەڕێتەوە بۆ ٣٠٠٠ ساڵ پ. ز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئامێدی {{!}} کوردستانی سەرسوڕھێنەر- وێبسایتی فەرمی دەستەی گشتی گەشت و گوزار|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/duhok-province/amedi|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=bot.gov.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200304060817/http://bot.gov.krd/kurdish/duhok-province/amedi|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ١٠ کیلۆمەتر دوورە لە [[باکووری کوردستان]]، ١١٨٥ مەتر بەرزە لە [[ئاستی دەریا]]وە. درێژی شارەکە ١ کیلۆمەترە و پانیشی ٥٠٠ مەترە. دانیشتووانەکەی ٦٠٠٠ کەسن لە ١٢٠٠ ماڵدا کە چیتر ناتوانرێت فراوان بکرێت لەبەر ھەڵکەوتی جوگرافیی شارەکە. ھەروەھا پەیمانگایەکی تەکنیکی، بە ناوی [[پەیمانگای تەکنیکیی ئامێدی]] لە قەزاکەدا ھەیە. ھەرچەندە ئامێدی تەنھا (١٠) کیلۆمەتر لە سنووری [[تورکیا]]وە دوورە، بەڵام بۆ ئەوەی لە ئامێدیەوە بچیتە [[تورکیا]]، دەبێت بە ڕێگای ئامێدی-[[دھۆک]]-[[زاخۆ]] و سنووری [[ئیبراھیم خەلیل]] تێپەڕیت، کە ڕێگای (٩٠) کیلۆمەترە. لەم شارەدا خەزنەی گەورە ھەڵکەندراوە بۆ کۆکردنەوەی ئاوی [[باران]]. مێژووی نیشتەجێبوونەکە دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی سێیەمی پێش زایین. بۆ ماوەیەکی زۆر گەیشتن بە شارۆچکەکە تەنھا لە ڕێگەی پلیکانەیەکی تەسکەوە کە لە بەرددا نەخشێنرابوو، دەکرا. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا کۆی ژمارەی دانیشتوانی شارۆچکەکە ٦ ھەزار کەس بووە، لەو ژمارەیە دوو ھەزار و ٥٠٠ کەسیان [[کورد]] بوون، ١٩٠٠ کەسیان [[جوو|جولەکە]] بوون، ١٦٠٠ کەسیان [[کلدانی]] بوون. ئاستی دانیشتووان لەمڕۆدا بە کردەوە وەک خۆی ماوەتەوە. ئەو مەسیحی و موسڵمانانەی لێرە دەژین، پەیوەندییەکی دراوسێیەتییان باشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئازاری ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260518010348/https://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شاری ئامێدی، لە ساڵی ١٣٧٦ تا ١٨٣٨، پایتەختی یەکێک لە میرنشینە سەرەکییەکانی [[کورد]]، [[میرنشینی بادینان]]، کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا لەلایەن بنەماڵەی بەھا ئەلدینەوە دروستکراوە، کە لە بنەڕەتدا خەڵکی [[شەمزینان]].<ref>Wirya Rehmany, Dictionnaire politique et historique des Kurdes, Paris, L'Harmattan, 2014, 532 p.</ref> شاری ئامێدی دەکەوێتە سەر [[ڕێگای ئاوریشم]]ی مێژوویی. سێ دەروازەی ھەبوو: * دەروازەی زێبار لە ڕۆژھەڵاتەوە ڕێگایەک بۆ کاروانە ئاژەڵییەکان درێژدەکاتەوە لێیەوە بۆ ھەموو زانتا و لەوێشەوە بۆ شاری مێژوویی [[ھەولێر]]. * دەروازەی پاشا کە لەسەری ئاڵای میرنشینە کە نیشانەی بنەماڵەی پاشایە کە لەو کاتەدا حوکمڕانی دەکەن. ڕێگایەک بە ناوی “کۆڵانا کۆجا” لێیەوە درێژ دەبێتەوە و لەوێشەوە بۆ گەلیێ مەزیرکا درێژ دەبێتەوە، لەوێشەوە بەرەو باکوور درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە سنووری [[تورکیا]] و شاری مێژوویی [[جۆلەمێرگ]] لە [[باکووری کوردستان]]. * لە ڕۆژئاوا دەروازەی [[مووسڵ]] ھەیە، تا شاری [[مووسڵ]] درێژ دەبێتەوە. زۆربەی بەشەکانی ئەم ڕێگایە لە ساڵی ١٩١٤ قیرتاو کراون بۆ ئەوەی ئۆتۆمبێلەکان پێیدا تێپەڕن. * [[عەشیرەتەکانی ئامێدئ|عەشیرەتەکانی ئامێدی]] * [[عەشیرەتی دوسکی]] * [[عەشیرەتی بەرواری]] * [[عەشیرەتی رێکانی]] * [[عەشیرەتی ئورەماری]] * [[عەشیرەتی نێروەی]] == ناو == * بە گوێرەی [[ئیبن ئەسیری جزری]]، ناوی عەرەبی "عمادییە" ھاوتای [[عیمادەدین زەنگی]] کە لە ساڵی ١١٤٢دا قەڵایەکی لەسەر شوێنی قەڵایەکی پێشووتر بە ناوی عاسیب دروستکردووە.<ref>https://www.academia.edu/49491391</ref> تیۆرێکی تر ئەوەیە کە ناوەکە بە ناوی عیماد ئەلدەولەوە ناونراوە، بەڵام ئەم تیۆرە کەمتر ئەگەری ھەیە. * بە گوتەی (پرۆفیسۆر جێفری شوچمان)، ئامێدی بە ڕەچەڵەک [[حووری]] یان [[ئورارتوو]]ە.<ref>https://journals.openedition.org/syria/511</ref> == مێژوو == لە سەرەتای [[سەردەمی برۆنز]]یەوە تا سەدەی ١٦ی پێش زایین کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میتانی]]ەکانەوە، ناوچەی ئامێدی بەشێک بوو لە [[کورد]] و بەتەواوی [[سوباریەکان]]ی تێدا نیشتەجێ بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=ELMAGvmJ7YIC&q=keep+subartu+under+your+control&pg=PA51&redir_esc=y#v=snippet&q=keep%20subartu%20under%20your%20control&f=false</ref> لە سەردەمی حوکمڕانی میتانییەکاندا دانیشتوانی ئەم ناوچەیە بە زوباری ناسراو بوون.<ref>https://www.jstor.org/stable/4241663</ref><ref>https://www.jstor.org/stable/4241610</ref> دوای ڕووخانی [[میتانی]]ەکان، ئامێدی لە سەدەی ١١ پێش زایین لە لایەن ئەشورنەسیرپاڵی یەکەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری ناوەڕاستەوە داگیرکرا، دوای ئەوەی ھەڵمەتێکی وێرانکەری دژی ئیمپراتۆریەتی میتانی کرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=KFW0zQEACAAJ&redir_esc=y</ref> دوای ڕووخانی ئیمپراتۆریەتی ئاشوور، ناوچەی ئامێدی کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ماد]]ەکان. کاتێک [[زەینەفۆن]] لە سەدەی چوارەمی پێش زایین بە ناوچەکەدا تێپەڕی، ئاماژەی بە دانیشتووانەکەی کرد بە مادەکان و ئەو ناوچەیەی کە کەم دانیشتووی تێدابوو وەک "شارە وێرانەکانی ماد" ناساند.<ref>https://books.google.iq/books?id=79wj2hj4wKUC&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> دواتر ناوچەی ئامێدی لە ژێر ناوی (میدیا مەگنا)دا خرایە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]یەکانەوە. لە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]]دا ناوچەی ئامێدی بەشێک بوو لە ناحیەی بەرچان (بارزان).<ref>https://books.google.iq/books?id=xvp5DQAAQBAJ&q=parthian+empire+barchan&pg=PT83&redir_esc=y#v=snippet&q=parthian%20empire%20barchan&f=false</ref> لە کۆتاییدا بووە بەشێکی دانەبڕاو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] لە (قەزای [[ئادیابین]]) تا لە ساڵانی ٦٤٠ لەلایەن موسڵمانانەوە داگیرکرا، دوای ئەوەی لە [[تکریت]] و [[مووسڵ]] و شارەزوور [[کورد]]یان تێکشکاند.<ref>https://books.google.iq/books?id=7CP7fYghBFQC&pg=PA1136&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> پاشان بۆ چەند سەدەیەک و لەدوای [[شۆڕشی عەباسی]] لە سەدەی حەوتەمدا لەلایەن ئەمیرێکی شانشینی عەباسی پاشایەتییەوە حوکمڕانی دەکرا کە بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین بنەماڵەکانی ناوچەکە ناوبانگی دەرکرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=CSMDAAAAYAAJ&pg=PA141&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ئامێدی شوێنی لەدایکبوونی (داود ڕۆحی) ئیدیعای مەسیح بوو. لە ساڵی ١١٦٣دا، بەپێی کتێبی (ئیمێق ھا-باکا)ی جۆزێف ھاکۆھین، ژمارەی دانیشتوانی [[جوو|جوولەکەکان]] نزیکەی ھەزار خێزان بووە و بازرگانییان بە گوێزی زراوەوە کردووە. (داود ڕۆحی) سەرکردایەتی ڕاپەڕینێکی کرد دژی شارەکە بەڵام لە پرۆسەکەدا شکستی ھێنا و کوژرا.<ref>https://jewishencyclopedia.com/articles/1348-amadia-amadiah-amadieh-amadeeyah</ref> مێژوونووسی جولەکە ئیسپانییەکە، سلێمان کوڕی ڤێرگا (١٤٥٠-١٥٢٥) کۆمەڵگەی جوولەکەکانی ئامێدی لە سەردەمی (داود ڕۆح)دا وەک دەوڵەمەند و ڕازییەک نیشان دەدات.<ref>https://books.google.iq/books?id=PLyb3zV8OmgC&pg=PA81&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> شاری ئامێدی، لە ساڵی ١٣٧٦ تا ١٨٣٨، پایتەختی یەکێک لە میرنشینە سەرەکییەکانی [[کورد]]، [[میرنشینی بادینان]]. کەلاوەکانی (قوتابخانەی قوبەھان) لە ئامێدی ھەیە کە لە سەردەمی (سوڵتان حسێن وەلی بەھدینان(١٥٣٤-١٥٧٦) زاینی) بۆ خوێندنی زانستە ئیسلامییەکان دامەزراوە.<ref>https://www.researchgate.net/publication/319200640_ROOTING_OF_QUBAHAN_SCHOOL_AN_ANALYTICAL_STUDY_TO_ARCHITECTURAL_ITEMS_SPATIAL_CONFIGURATION_AND_FORMALITY_ELEMENT_OF_INTERIOR_FACADES_OF_QUBAHAN_SCHOOL</ref> ھەروەھا کەلاوەکانی [[گۆری پێغەمبەر حەزقیال]] و کڵێسایەک لە شارۆچکە بچووکەکەدا. یەکێک لە ھێماکانی شارەکە مزگەوتی گەورەی ئامێدییە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٢ و کۆنترین و گەورەترینی ناوچەکەیە.<ref>https://kitabat.com/news/%D8%B0%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%81%D9%84-%D9%8A%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%8A%D8%AD%D9%8A%D9%8A%D9%86/</ref> لە ساڵی ١٧٦٠ (لیۆپۆڵدۆ سۆڵدینی دۆمینیکان) میسیۆنێک بۆ [[کوردستان]] لە ئامێدی دامەزراند، لەگەڵ ھاوکارەکەی (ماوریسیۆ گارزۆنی). گارزۆنی چواردە ساڵ لەوێ ژیاوە و فەرھەنگ و ڕێزمانی ئیتاڵی-کوردی ٤٦٠٠ وشەی پێکھێناوە. ئەم فەرھەنگ بەرھەمێکی سەرەکییە لەبەرئەوەی نوێنەرایەتی یەکەم لێکۆڵینەوەی [[ڕێزمان]] و [[زمانی کوردی]] دەکات؛ ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە زۆرجار گارزۆنی بە “باوکی کوردۆلۆژی” ناودەبرێت.<ref>https://books.google.iq/books?id=-CTm1NYWrO0C&redir_esc=y</ref> لە ساڵی ١٨٣٣دا شارەکە داگیرکرا، لە ھەمان کاتدا لەگەڵ تەواوی [[میرنشینی بادینان]]، لەلایەن شازادەی [[میرنشینی سۆران]]، [[میر محەممەد]]، لە ڕاپەڕین دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەسەڵاتی عوسمانی]] و کە ھەوڵی دروستکردنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی [[کورد]]یی دا بە یەکخستنی میرنشینەکان و [[ھۆز]]ەکان. شازادە (ئیسماعیل پاشا) و (موحەممەد سەعید پاشا) دەڕوخێنێت و تەواوی میرنشینەکە، پاشان ھەموو [[باشووری کوردستان]] دەخاتە ژێر دەسەڵاتەوە.<ref>Gérard Chaliand, Abdul Rahman Ghassemlou et al., Les Kurdes et le Kurdistan : la question nationale kurde au Proche-Orient, Paris, F. Maspero, coll. " Petite collection Maspero », 1981, 369 p. (ISBN 2-7071-1215-1), p. 44-48</ref> دوای شکستی [[میر محەممەد]] لە ساڵی ١٨٣٤، عوسمانییەکان شازادە ئیسماعیل پاشا و موحەممەد سەعید پاشایان خستەوە سەر تەختی بادینان. بەڵام ئەم نۆژەنکردنەوەیە زۆری نەخایاند: لە ساڵی ١٨٣٨ عوسمانییەکان کۆتاییان بە بوونی [[میرنشینی بادینان]] ھێنا، و شاری ئامێدی و ناوچەی بادینانیان خستە ناو [[پارێزگای نەینەوا|سنجاقی مووسڵ]]ەوە.<ref>Wirya Rehmany, Dictionnaire politique et historique des Kurdes, Paris, L'Harmattan, 2014, 532 p. (ISBN 978-2-343-03282-5), p. 121-122</ref> لە ساڵی ١٩٠٧ ژمارەی دانیشتووانی شەش ھەزار کەس بوو، لەو ژمارەیە دوو ھەزار و ٥٠٠ کەسیان [[کورد]] بوون، ھەزار و ٩٠٠ کەسیان [[جوو|جولەکە]] و ھەزار و ٦٠٠ کەسیان ئاشووری [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی]] بوون.<ref>https://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm</ref> لە کاتی ئۆپەراسیۆنە زۆرەملێکانی بەعەرەبکردنی [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفالدا]] (١٩٨٩-١٩٩١)، وێرانکردنی تەواوی شارەکە لە کارنامەی سوپای عێراقدا بوو. بەڵام بە [[شەڕی کەنداو]] و دامەزراندنی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ڕزگاری بوو لە وێرانکردن.<ref>Sandrine Alexie, « Les Kurdistanî », Actes du colloque de l'AGCCPF-PACA, 2008</ref> == جوگرافیا == شارۆچکەی ئامێدی ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە گوندی [[سۆلاڤ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[ئیبرایمزلا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دێرێ]]. * لە ڕۆژاواوە گوندی [[بلێجانک]].<ref>hhttps://www.openstreetmap.org/#map=14/37.09113/43.48011</ref> === کەشوھەوا=== ئامێدی کەشوھەوای ھاوینی گەرمی دەریای ناوەڕاستی ھەیە ([[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن]]:Csa) لەگەڵ [[ھاوین]]ی گەرم و [[زستان]]ی فێنک و تەڕ. بەھۆی ئەوەی باکووریترین شاری [[عێراق]]ە، نیانترین شاری وڵاتەکەیە. لە وەرزی [[زستان]]دا ناوبەناو [[بەفر]] دەبارێت. {{Weather box |width = auto |location = Amadiya |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 6.2 |Feb high C = 7.8 |Mar high C = 12.1 |Apr high C = 17.8 |May high C = 25.1 |Jun high C = 31.9 |Jul high C = 36.3 |Aug high C = 36.2 |Sep high C = 32.2 |Oct high C = 24.4 |Nov high C = 15.4 |Dec high C = 8.4 |year high C = 21.2 |Jan mean C = 1.9 |Feb mean C = 3.2 |Mar mean C = 7.2 |Apr mean C = 12.5 |May mean C = 18.8 |Jun mean C = 24.6 |Jul mean C = 28.8 |Aug mean C = 28.5 |Sep mean C = 24.5 |Oct mean C = 17.6 |Nov mean C = 10.2 |Dec mean C = 4.2 |year mean C = 15.2 |Jan low C = -2.4 |Feb low C = -1.3 |Mar low C = 2.4 |Apr low C = 7.2 |May low C = 12.5 |Jun low C = 17.4 |Jul low C = 21.4 |Aug low C = 20.9 |Sep low C = 16.8 |Oct low C = 10.9 |Nov low C = 5.0 |Dec low C = 0.0 |year low C = 9.2 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 126 |Feb precipitation mm = 176 |Mar precipitation mm = 156 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 56 |Jun precipitation mm = 0 |Jul precipitation mm = 0 |Aug precipitation mm = 0 |Sep precipitation mm = 1 |Oct precipitation mm = 32 |Nov precipitation mm = 96 |Dec precipitation mm = 126 |Jan precipitation days = 7 |Feb precipitation days = 6 |Mar precipitation days = 10 |Apr precipitation days = 8 |May precipitation days = 4 |Jun precipitation days = 0 |Jul precipitation days = 0 |Aug precipitation days = 0 |Sep precipitation days = 1 |Oct precipitation days = 7 |Nov precipitation days = 7 |Dec precipitation days = 10 |source 1 = ''World Weather Online'' (precipitation days)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.worldweatheronline.com/v2/weather-averages.aspx?q=Amedi,%20Iraq | بڵاوکەرەوە = World Weather Online |سەردێڕ = Weather averages for Amadiya |ڕێکەوتی سەردان = ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> |source 2 = ''Climate-Data'' (temperatures and rainfall amount)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://en.climate-data.org/location/935084/ | بڵاوکەرەوە = Climate-Data |سەردێڕ = Weather averages for Amadiya |ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |date= January 2017 }} == سەرچاوەکان == == کەسانی ناسراو == * [[مستەفا ئامێدی]] (١٩٣٩–٢٠٢٣)، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد. {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Amadiya}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:ناوچە گەشتوگوزارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ئامێدی]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] 5e9m1cs9heg0q5cy03s5zxky4zar3qg 0 2737 1679783 1679200 2026-10-03T17:11:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:مۆسیقا|مۆسیقا]] 1679783 wikitext text/x-wiki {{+R}}{{Infobox person |name= موجتەبا میرزادە |image= Mojtaba Mirzadeh.jpg |caption= |birth_date= {{ڕۆژی لەدایکبوون|١٩٤٦|٣|١٨}} |birth_place= [[کرماشان]]، [[ئێران]] |death_date= {{ڕێکەوتی مەرگ و تەمەن|٢٠٠٥|٧|١٧|١٩٤٦|٣|١٨}} |death_place= |known_for= |nationality= [[کورد]] |education= |alma_mater= |children= |module= {{Infobox musical artist | embed = yes | background = solo_singer | genre = | instruments = [[کەمانچە]]، [[ڤایۆلین]]، [[سێتار]] | occupation = مامۆستای مۆسیقی، [[ئاوازدانەر]]، [[مۆسیقاژەن|ژەنیار]] | years_active = }}}} '''موجتەبا میرزادە''' (لەدایکبووی ١٨ی ئازاری ١٩٤٦ تا ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٥، لە شاری [[کرماشان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=٢٧ اسفند زادروز مجتبی میرزادە نوازندە ویولن، کمانچە و سەتار|ناونیشان=https://sazkade.com/27-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%8C-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://sazkade.com/27-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%8C-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> لە تەمەنی مێرمندالی دا بەھۆی [[ڕادیۆ ھمسایە]] (ھاوسێ)ەوە لە گەل [[مۆسیقا]] ئاشنا بووە. ئەو کات لە ڕێگای ئەو ڕادیۆیەوە گوێ لە ڤیۆڵۆنی مامۆستایان [[خالدی]] و [[پەرویز یاحەقی]] دەگرت. یەکەم ئامیری مۆسیقا کە موجتەبا لە تەمەنی منداڵی دا دەستی دایە، نای و پاشان [[سەنتوور]] بوو. یەکێک لەو دەرگایانەی کە مۆسیقای کوردی بە ڕووی میرزادەی ھونەرمەند و بەلیمەت دا ککردەوە، ئاشنا بوونی ناوبراو لەگەڵ مامۆستای کۆچ کردوو [[حەسەن کامکار]] باوکی [[کامکاران|کامکارەکان]] بوو. لەو ھەل ودەرفەتا بووکە موجتەبا توانی کۆمەڵێک ئەزموون لە مامۆستا کامکار وەرگرێ و پاشان ببێبە فەرمانبەر لە ڕادیۆی کوردی سنەدا.{{سەرچاوە؟}} دوای ساڵێک لە [[سنە]]، گەرایەوە [[کرماشان]] و لەگەڵ گۆرانیبێژی گەورەی کورد وەک نەمر [[حەسەن زیرەک]]، [[مەزھەر خالقی]]، [[ئیبراھیم خوەشنەوا]]، [[مورتزا توندڕەو]] و [[ھاشم ڕەبیعی]] دوای ئاشنا بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lor singer Reza Saqqaii dies at 71|ناونیشان=http://old.tehrantimes.com/index_View.asp?code=223342|ئیش=[[Tehran Times]]|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120606153810/http://old.tehrantimes.com/index_View.asp?code=223342|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>دەستیی کرد بە تۆمارکردنی چەندین بەرھەمی کوردی کە تا ئیستاش ھو نەری کوردی لە ئاستێکی بەرزدا دەینرخێنی و وەک شانازیی یەکی نەمر لە میرزادەوە بۆ کورد و گۆرانی کوردی دەمێنێتەوە. موجتەبای میرزادە لە ڕۆژی ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٥ بەھۆی نەخۆشی دڵەوە لە نەخۆشخانەی تاران مرد. == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|ژیاننامە|ئێران|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:ژەنیارانی کورد]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ناودارانی کورد]] cexgr0vv87lfz6n92api1i0eg5f96nd 0 3311 1680259 1656638 2026-10-04T09:25:51Z DiyarKamaran 50583 1680259 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھەولێر | ناوی_فەرمی = Hawler | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = أربیل - Hewlêr - ܐܲܪܒܝܠ | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = أربيل "عاصمة الياحة العراقية".jpg | photo2a = Mudhafaria Minaret (evening).jpg | photo2b = Shenglbana.jpg | photo3a = A traditional Kurdish house interior, Kurdish Textile and Cultural Museum, Citadel of Erbil.jpg | photo3b = Citadel of Hewlêr (Erbil), Iraqi Kurdistan.jpg | photo4a = Chaldean Catholic Cathedral of Saint Joseph 2005 (Ankawa, Erbil, Iraq).jpg | photo4b = Machko.jpg | photo5a = | spacing = 2 | size = 280 | foot_montage = لەسەرەوە بۆ خوارەوە و ڕاست بۆ چەپ:{{br}} پارکی شار و [[داون تاونی ھەولێر]] {{br}} [[منارەی چۆلی]] • دیمەنێکی سروشتی ھەولێر {{br}} [[مۆزەخانەی ڕستن و چنینی کوردی|مۆزەخانەی ڕستن و چنین]] • [[قەڵای ھەولێر]] {{br}} [[کاتێدراڵی سانت جۆزێف (عەنکاوە)|کڵێسای قەشە یووسف]] • دیمەنێکی دەرەوەی قەڵای ھەولێر }} | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=12 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = ھەولێر | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی ھەولێر لە [[ھەرێمی کوردستان]]##جێگەی ھەولێر لە [[عێراق]] | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord|36.191188|N|44.009189|E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگاکانی کوردستان|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ناوەندی قەزای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = ٣٠٠٠ پ. ز | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەن - بەڕێوەبەرایەتی | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگاری ھەولێر | ناوی_سەرۆک = [[ئومێد خۆشناو]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١٢٠ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = ١١٣ | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = ٢ | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٤٠،٠٠٠<ref>https://worldpopulationreview.com/cities/iraq/erbil</ref> | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٥{{ھن}}(بەپێی world population review | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[بنزاری ھەولێری]]){{ھن}}کەمینە: [[تورکمانی عێراق|تورکمانی]] و [[زمانی سوریانی|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]]){{ھن}} کەمینە: [[مەسیحییەت]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = +٣ | جیاوازی١_لە_utc = تێبینی نەکراوە | کاتناوچە١_DST = +٣ | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵ کۆد | کۆدی_پۆستە = ٤٤٠٠١ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٦٦ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [https://www.hawlergov.org/app/ku/governorate پارێزگای ھەولێر] | پەراوێزەکان = }} '''ھەولێر''' ({{بە عەرەبی|أربیل|Arbīl}};<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=أربیل|زمان=ar|ئیش=Aljazeera|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/citiesandregions/2015/5/21/أربیل|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> {{بە سوریانی|ܐܲܪܒܹܝܠ|Arbel}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Search Entry|ناونیشان=https://www.assyrianlanguages.org/sureth/dosearch.php?searchkey=16848&language=id|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.assyrianlanguages.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Khan|یەکەم=Geoffrey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0rS9CwAAQBAJ|سەردێڕ=A Grammar of Neo-Aramaic: The Dialect of the Jews of Arbel|ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٣٠٥٠٤-٥|پەڕە=٢|زمان=en|وتەگێڕانەوە=There are a number of variant forms of the name Arbel. The form Arbel, which is used throughout this book, is the Neo-Aramaic form of the name. The Arabic-speaking Jews of the town refer to it as Arbīl or Arwīl. In Classical Arabic sources it is known as Irbīl. The Kurds call it Hawler, which appears to have developed from the form Arbel by a series of metatheses of consonants. The name appears to be of non-Semitic origin. It is first found in cuneiform texts dating to the third millennium B.C. , where it usually has the form Urbilum.}}</ref> بە [[کوردیی باکووری]]: Hewlêr) شارێکی دێرینی [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]، ئێستا ناوەندی [[پارێزگای ھەولێر]] و پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Danilovich|یەکەم=Alex|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_yVxDwAAQBAJ&q=rudaw.net+kurdistan&pg=PT54|سەردێڕ=Federalism, Secession, and International Recognition Regime: Iraqi Kurdistan|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨٠٤٢٩٨٢٧٦٥٥|زمان=en}}</ref> بەپێی ئاماری بەڕێوەبەرایەتیی [[پارێزگای ھەولێر]] ساڵی ٢٠٠٩، ژمارەی دانیشتووانی ھەولێر ١ ملیۆن و ٧١٣٤٦٤ کەسە کە دەکاتە ٣٢٢٧١٩ خێزان. ھەولێر لە ١٠ شارۆچکە و ٣٧ شارەدێ پێک دێت و ٤١٠ گەڕەکی ھەیە و نێو شاری ھەولێریش ٨٠ گەڕەکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دانیشتوانی ھەولێر|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/383|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=ژمارەی دانیشتووان|ناونیشان=https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Planning/Kurdish/بڵاوکراوەکان/لێکۆڵینەوە/7.%20ژمارەی%20دانیشتوان.pdf|journal=حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢}}</ref>زۆرینەی دانیشتووانی شارەکە [[کورد|کوردن]]، جگە لە کەمینەکانی دیکەی [[تورکمانی عێراق|وەک تورکمان]] [[عەرەب|و عەرەب]] و [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] [[ئاشوورییەکان|و ئاشووری]]. شاری ھەولێر بە یەکێک لە کۆنترین شارەکانی جیھان دەژمێردرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Centre|یەکەم=UNESCO World Heritage|سەردێڕ=Erbil Citadel|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/1437/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre|زمان=en}}</ref> ڕەنگە مێژووی نیشتەجێبوونی مرۆڤ لەم شارە بگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین.<ref name="Novice">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Novice|یەکەم=Karel|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Research of the Arbil Citadel, Iraq, First Season|journal=Památky Archaeological|issue=XCIX|پەڕەکان=٢٥٩–٣٠٢}}</ref> لە دڵی شارەکەدا [[قەڵای ھەولێر|قەڵای دێرینی ھەولێر]] و [[منارەی چۆلی]] ھەیە. لە نووسراوەکانی پاشای [[سۆمەر]]ی، [[ئیمپراتۆریەتیی سلووکی|سلووکی]] ناونراوە بە ''ئوربیلم''، لە نووسراوەکانی [[بابل]]ی و [[ئاشوور]]ی بە ''ئەربائیلۆ'' ناودەبرا، کە بە واتای چوار خودا دەھات، لە سەردەمی بابلی شوێنی پەرستنی عەشتار بووە.<ref name="villard">{{Harvard citation no brackets|Villard|2001}}</ref><ref name="Hamblin">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hamblin|یەکەم=William J.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=en9tzr1-VM4C|سەردێڕ=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٠-٤١٥-٢٥٥٨٩-٩|پەڕە=١١١|بەستەری نووسەر=William J. Hamblin}}</ref>لە ھەزارەی ٣ی پێش زایین ھەولێر زلھێزێکی سەربەخۆ بوو لە ناوچەکەی خۆیدا. بۆ ماوەیەک لەلایەن [[گۆتی|گۆتییەکانەوە]] داگیرکرا. لە کۆتایی ھەزارەی دووەمی پێش زایین کەوتە ژێر کۆنترۆڵی ئاشوورییەکان. دوابەدوای ئەمەش بەشێک بوو لە چەند ئیمپراتۆرییەتێک بە نۆرە، لەوانە [[ماد|ئیمپراتۆرییەتی ماد]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]، [[شانشینی مەقدۆنیا]]، [[ئیمپراتۆریەتیی سلووکی]]، ئیمپراتۆرییەتی ئەرمەنستان، [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]]، [[ئاشوور (پارێزگای ڕۆمانی)|ئاشووری ڕۆمانی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]، ھەروەھا پایتەختی ویلایەتی لقەکەی [[ئادیابین|ئادیابینە]] لە نێوان ناوەڕاستی سەدەی دووەمی پێش زایین و سەرەتای سەدەی دووەمی زایینی. لە [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناویندا]] شارەکە لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکانەوە]] حوکمڕانی کرا.<ref>Georges Roux – Ancient Iraq</ref> لە ھێڵکارییەکی خەتی بزماری ناسراو بوو بە (ئای کشان کلاما) واتە (ماڵی خاتوونی ھەرێمەکە)، ھەروەھا پەرستگایەک بوو بۆ پادشای ئاشورییەکان کە پەیکەرێکی پادشای [[پانیپاڵ]] و پەیکەری خواوەندی [[عەشتار]] کە لە [[بڕۆنز]] دروست کرابوو دۆزراوەتەوە. بەھۆی گرنگی ئەم شارە، [[پادشا]]ی ئاشوری، سەنحاریب ھەستا بە پەنگاوکردن (خزن)ی ئاو لە تونێل (نۆین)ی دروستکراو بە بەردی مەڕمەڕ، کە لە گوندی [[مورتکیان]]ی بەستۆڕە دەست پێدەکات تا دەگاتە ھەولێر، کە درێژی ئەم نۆینە (تونێلە) ٢٢ کیلۆمەترە لەژێر زەوی لێدراوە، شارەکە لەلایەن ئەنجومەنی گەشتیاری عەرەبییەوە وەک پایتەختی گەشتیاری عەرەبی بۆ ساڵی ٢٠١٤ دەستنیشانکرا.<ref>[http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=12&a=45887 Erbil named 2014 Arab Tourism Capital] {{Webarchive}}.</ref><ref>[http://rudaw.net/english/opinion/23122013 "Erbil: Kurdish City, Arab Capital"], Rudaw.</ref> لە مانگی تەممووزی ٢٠١٤ [[قەڵای ھەولێر]] وەک [[میراتی جیھانیی یوونێسکۆ]] دیاریکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Centre|یەکەم=UNESCO World Heritage|سەردێڕ=Erbil Citadel|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/1437/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre|زمان=en}}</ref> == جوگرافیا == شاری ھەولێر دەکەوێتە ناوەڕاستی [[باشووری کوردستان]] و شوێنێکی گرنگ بووە لە کۆنەوە تا ئێستا. زۆربەی ناوچەکانی زەویی بەپیتن بۆ کشتوکاڵ و ئاودێری دەست دەدات. کەشوھەوایەکی چواروەرزەی ھەیە. ھاوینی گەرمە و زستانی سارد.. == دانیشتووان == زۆربەی دانیشتووانی ھەولێر کوردن، کەمینەی دانیشتووان [[عەرەب]] و [[تورکمان]] و [[ئاشووری]] و [[ئەرمەنی]]ن، بەڵام بە [[زمانی کوردی|کوردی]] قسە دەکەن. بەپێی ئامارەکانی ٢٠١٤ بێت ١٫٧٥ ملیۆن کەس لە ھەولێر دەژین.<ref>[http://www.citypopulation.de/Iraq.html ئاماری دانیشتووانی پارێزگاکانی عێراق], ماڵپەڕی citypopulation.</ref> == مێژووی ھەولێر == مێژووی شاری ھەولێر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە بۆ کەی دەگەڕێتەوە بەپێی گێڕانەوەکان بێت مێژووەکەی بۆ سنووری (٦٠٠٠) ساڵ بەر لە زایینەوە نشینگەیەکی ئاوەدان دەگەڕێتەوە و تا ئەمڕۆش ھەر بەردەوامە. "مێژووی ھەولێر بە ھۆی ئەنجام نەدانی کنە و پشکنینی شوێنەوارییەوە ئەستەمە بتواندرێت لەم کاتەدا مێژووی دروستکردنی ھەولێر بەشێوەیەکی زانستیانە بخرێتە بەر چاو. سەرچاوەکانی نووسینەوەی مێژووی ھەولێر،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مێژووی ھەولێر|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/380|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118001900/https://www.hawlergov.org/app/ku/node/380|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە لە چوارچێوەی ئەم توێژینەوەیەدا بەکاردەھێندرێن بریتین لە سەرچاوەی مێژووی دەرەکی، واتە ئەو تۆمارانەی لەلایەن ئەوانی دیکەوە دەربارەی ئەم شارە نووسراون و لە شوێنی جوگرافیایی دیکەدا دۆزراونەتەوە، ھۆکاری ئەمەش ئەنجام نەدانی کنە و پشکنینی شوێنەوارییە لە قەڵای ھەولێردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەڵای ھەولێر|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/455|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=مەلا قادر|یەکەم=ئاسۆس محەمەد|ڕێکەوت=٢٩٫٠١٫٢٠١٠|سەردێڕ=بەرکوڵێک لەبارەی مێژووی کۆنی ھەولێر|ناونیشان=https://doktorasossqader.blogspot.com/2010/06/blog-post_29.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=https://doktorasossqader.blogspot.com/2010/06/blog-post_29.html}}</ref> ئەوەی شایانی ئاماژەپێدان بێت ئەوەیە، گردی قالنیچ ئاغا، کە بە دووری کیلۆمەترێک دەکەوێتە باشوری قەڵای ھەولێرەوە، دەکرێت سەرە داوێکمان لەبارەی مێژووی نیشەجێبوون بەدەستەوە بدات گردی قالنج ئاغا کە کنەو پشکنینی تێدا ئەنجامدراوە و ئەنجامەکانی کنەو پشکنین ئەوە دەردەخەن، کە ئەم شوێنە شوێنەوارییە لە نێوان سەردەمی حەلەف و جەمدەت نەسردا ئاوەدان بووە. لێ لە دەسپێکی ھەزارەی سێیەمی بەر لە زایندا دانیشتوانی گردی قالنج ئاغا دەست بەرداری شوێنەکە بوونە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بەرکوڵێک لەبارەی مێژووی کۆنی ھەولێر|ناونیشان=http://doktorasossqader.blogspot.com/2010/06/blog-post_29.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|زمان=de}}</ref> === پێش زایین === لە ساڵەکانی (٢٣١٦ تاوەکوو ٢٣٧١ پێش زایین) بەمەبەستی دەست بەسەرداگرتنی داھات و فرە سامانێتی دەڤەرەکە، پەلاماری ھێرشەکانی سەرگۆنی ئەکەدی گەیشتوونەتە ھەولێر و دەستی بەسەرداگیراوە. دواتر لە ساڵانی (٢١٥٠ تاوەکوو ٢٠٥٠پێش زایین) بووە بە بنکەیەکی سەرەکی لە دەوڵەتی [[گۆتی|گوتییەکان]] کە لە نەتەوە دێرینەکانی زاگرۆسن؛ و لە ساڵانی (٢٠٥٠ تاوەکوو ١٩٥٠ پ. ز) کەوتووەتە ژێر دەسەڵاتی خانەوادەی سێھەمی ئیمپراتۆرییەتی ئووری [[سۆمەر|سوومەرییەوە]]. لە ساڵی (١٦٠٠ پ. ز) و دواتر کەوتووەتە ژێر دەسەڵاتی کاشییەکانەوە، کە مەزەندە وایە لە ھۆزە دێرینەکانی کورد بووبن. ھاوکات دەوڵەتی [[ئاشوور]]یش لە باکوور دامەزرا و چەند ھۆزێکی تری وەکو میتانی و خۆرییەکان دەسەڵاتیان لەو ناوەدا پەیدا کرد لە ناوچەکانی ئاشوور و ھەولێر و کەرکووک لەژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی میتانییەکاندا بوون. لە ڕۆژگاری فەرمانڕەوایی [[ئاشوور]]ییەکانەوە لە (٢٥٠٠ تاوەکوو ٦١٢ پ. ز) ھەولێر لە ئەوپەڕی گەشەسەندن و پێشکەوتنی دابوو، ئەوکاتە پایتەختی ئایینی ئاشوورییەکان و تەختی خوداوەندی عەشتار (عەشتار ئەربیلا) پەرستگای ئاشوورییەکان بووە، ناوی ھەولێر لە نووسراوە مێخییەکانەوە بە شێوەی (ئی کشان کلاما) ھاتووە کە دەکاتە (ماڵی خانمەکەی ھەرێم) کە سەرچاوە و ھێمای سەرکەوتن بووە و (عەشتاری نەینەوا) ش خوداوەندی ئەڤین و ڕابواردن بووە. ساڵانی (٧٠٥*٦٨١ پ. ز) , لە دوای سەرگونی ئەکەدی سەنحاریبی کوڕی بووە بە فەرمانڕەوا، ئەو پادشایە لە دووری (٢٠) کیلۆمەترەوە لە ڕووباری بەستۆڕەوە ئاوی بۆ شار و [[قەڵای ھەولێر]] ڕاکێشاوە، کە بە جۆگەی سەنحاریب ناسراوە و بۆ ئەو سەردەم کارێکی دەگمەن و مەزن بووە. دواتر لە ساڵی (٦١٢پ. ز) ئیمپراتۆرییەتی [[ماد]] دامەزرا و ھەولێریش کەوتە نێو ئەو ئیمپراتۆرییەتەوە و بووە بە بەشێک لە بنکە و ناوەندی دەسەڵاتی ئەو ئیمپراتۆرییە. دوای ئەمە ھەولێر بووە بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]. لە ساڵی (٣٣١پ ز) و بە فەرماندەی [[ئەسکەندەری مەزن]]ی مەکدۆنی و لە شەڕی (ئەربیلا)یان [[شەڕی گۆگەمیلا|گوگمەلا]] (Gaugamela) کە ھەڵکەوتەکەی نزیکەی سەد کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای ھەولێر مەزەندە دەکرێت نزیک ڕووباری گۆمەلی ناوچەی گۆرانەتی، ئیمپراتۆرییەتی یۆنانی بەسەر دارای شای ھەخامەنییەکان زاڵبوون و ھەولێر بووە بەشێک لە مولکەکانی ئەو ئیمپراتۆرییەتە. لە پاش مردنی ئەسکەندەر لە ساڵی (٣٢٣*پ. ز) لە شاری بابل، ھەولێر (تێکڕای عێراق و سووریا) ش کەوتنە ژێر دەسەڵاتی (سلۆقس) کە یەکێک بووە لە فەرماندەکانی ئەسکەندەر، ئەم فەرمانڕەوایە ھەولێری زۆر ئاوەدانکردووەتەوە و خزمەتی کردووە. لە ساڵانی (١٤٨. پ. ز*٢٢٦ز) فارسەکان توانیان بەسەر سلوقییەکاندا زاڵ بن کە بەر لەوکاتە حوکمڕانی ھەولێر بوون، ئەم فارسانە دەوڵەتێکی فیدراڵییان دامەزراند کە لە چەند میرنشینێک پێکھاتبوو وەک میرنشیینەکانی (ڕەھا (ئورفا),تەدمور، شنگار، حەزەر (ھەترا), دواتریش حەدیاب (ئەدیابین))، ھەولێر گرنگترینی شارەکانی میرنشینی حەدیاب بووە. ئەم میرنشینە (لە نێوان ھەردوو زێی گەورە و گچکە دامەزراوە) میرەکەی (ئیزات) بووە، لە میرە بە ناو و مەزنەکانی فارسان بووە، مافی لەسەرکردنی تاجی بەرز و خەوتنی نێو چوار پایەی زێڕینی ھەبووە، ئەم پلە و پایەی بە خەڵات پێدرابوو لەلایەن پادشا (ئورتەبانی سێیەم), کە ھاوکاریی بووە بۆ گەیشتن بە تەختی پادشایی. ساڵی (٨٣پ. ز) و بۆ ماوەی (١٠) ساڵێک لە ڕۆژگاری (تیگران شا)ی ئەرمەنی ھەولێر کەوتە ژێر ڕکێفی سوپای ئەرمەنەوە. [[پەڕگە:Siège d'Irbil 1258-1259.jpeg|وێنۆک|ساڵانی ١٢٥٨–١٢٥٩ [[گەمارۆدانی ھەولێر (١٢٥٨)|گەمارۆدانی ھەولێر]] لەلایەن ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل.]] === دوای زایین و ھاتنی ئیسلام === لە ساڵی ٤٤ زایین ھەولێر بووە پێتەختی ئەدیابین و شاژن ھیلین کە ئایینی [[جوو|جوولەکەیان]] پەرەو دەکرد. لە دوای چەن پەلامار و ھێرشێکی ڕۆمانەکان و بەناوبانگترینیان ھێرشی پادشا (کەراکولا) بوو ساڵی (٢١٦٧ز) ھەولێر داگیرکراو، فارسەکانی وەدەرناو لە ناوی بردوون، ئەو پادشایە ستەمکارە ئەوەندە دڵڕەق بوو گۆڕی میر وپادشاکانی فارسەکانیشی ھەڵتەکاندوون، ساڵی (٢٢٦ز) لە ڕۆژگاری (شا ئەردە شێر)ی ساسانی، لە مەدائینەوە پەلاماری ھەولێر درا و، ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی ساسانییەکان و پەرستگای ئایینی زەردەشتیی لێ دروست کرا. ساڵی (٦١٢ ز) لەگەڵ ھاتنی سوپای [[ئیسلام]]، ساسانییەکان مەدائین و ھەولێر و زۆربەی ناوچەکەیان جێھێشت. ساڵی (١٦ی کۆچی) و لە ڕۆژگاری ([[خەلیفە]]) جێنشین ([[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەری کوڕی خەتاب]]) بە فەرماندەی (عوقبەی کوڕی فەرقەد) لەشکری ئیسلام گەیشتە ئەو ھەرێمە و ھەولێر و [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] و زۆربەی ھەرە زۆری ناوچەکانی دەورووبەر کەوتنە ژێر ئاڵای دەوڵەتی ئیسلام. ساڵی (١٣٢ی کۆچی) و لە نزیک ھەولێر و لە شەڕی (زاب)ی یەکلاکەرەوە، [[خەلافەتی عەباسی|عەباسییەکان]] سەرکەوتن بەسەر ئەمەوییەکاندا و ھەولێر کەوتە ژێر فەرمانڕەوایی عەباسییەکانەوە. لە ڕۆژگاری دەسەڵاتدارێتی بوەیھییەکان لە [[بەغدا]] (٣٣٣*٤٤٧ی کۆچی) کوردە [[رەوەندی|ھەزبانییەکان]] توانیان میرنشینێکی بەدەسەڵات لە ھەولێر دابمەزرێنن، ھەولێر لەم سەردەمەدا پێگە و بایەخی شایستەی خۆی وەرگرتەوە و پەیوەندی دۆستایەتی و ئاڵووێری بازرگانیی پتەوی لەگەڵ میرنشینەکانی حەمەدانییەکان و عوقێڵییەکاندا لە مووسڵ و [[شام]] ھەبوون. ئەم میرنشینە درێژەی کێشا تا ھەڵکەوتنی (عیمادەدینی زەنگی) لە مووسڵ لە ساڵی (٥٢١ی کۆچی) کە توانی کۆتایی بەم میرنشینە بھێنێت و تەواوی ناوچەکەی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە. ساڵی (٥٣٩ی کۆچی/١١٤٤ی زایینی) زێنەدینی عەلی کوچک کوڕی بەکتەکین کە فەرمانداری قەڵای مووسڵ بوو لە سایەی عیمادەدینی زەنگی، توانی میرنشینێکی سەربەخۆ لە ھەولێرو دەورووبەریدا دابمەزرێنێت و بە میرنشینی بە کتیکی ناسرا. لە ساڵی (٥٦٣ی کۆچی/١١٦٨ی زایینی) زێنەدین عەلی کوچک کۆچی دوایی کردو کوڕە بچووکەکەی (زێنەدین یوسف) دەسەڵاتی وەرگرت، پاشتر لە ساڵی (٥٦٨ی کۆچی/١١٩٠ی زایینی) [[موزەفەرەدین کۆکبری|موزەفەرەدینی گورگە بۆری کوکبری]] برای بوو بە فەرمانڕەوای میرنشینی ھەولێر، لە سایەی حوکمڕانی میر مزەفەری ئەتابەگ میرنشینی ھەولێر بوو بە بەھێزترین و ناودارترینی میرنشینەکانی ئیسلامی و ئەو پەڕی پێشکەوتن و گەشەی زانستی و ئاوەدانی و دەسەڵاتی ھەبوو، ماوەی حوکمڕانییەتی لە نێوان (٥٨٦ک*٦٣٠ک/١١٩٠ز *١٢٣٣ز) درێژەی کێشا، مزەفەرەدین [[بەیعەت]]ی دا بە پێشەوای کوردیی [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەلاحەدینی ئەیوبی]] و پتر لێی نزیک بۆوە بە خواستنی (ڕەبیعە خاتوون)ی خوشکی سەلاحەدین، لە ڕۆژگاری شا موزەفەردەین فەرماندارێتی میرنشینی ھەولێر گەیشتە ئەوپەڕی ھێز و دەسەڵات و تەواوی ناوچەی شارەزوور کەوتنە نێو دەسەڵاتی ئەو میرنشینە کە ھەر لە زێی گەورەوە تا سلێمانی و داقوق دەگرێتەوە. [[سوڵتان]] موزەفەر پیاوێکی خێرخواز و زانستپەروەر و دادپەروەرێکی لە خواترس وخزمەتکاربووە، لە ڕۆژگاری ئەودا یادە ئاھەنگەکانی مەولوودی پێغەمبەر کراوە و شەوانە تا بەرەبەیان چراخان ھەڵکراون و ئاھەنگ و خێروشادی بەردەوام بووە، ھەولێر بووە بە ڕووگەی زانا و دانا و ھزرەوان و پیاوانی زانست و فەلسەفە و مێژووناسان و دەیان فێرگە و قوتابخانە و فەرمانگەی خزمەتگوزاری و چاودێری کۆمەڵایەتیلەو شارەدا کراوەتەوە، خزمەتێکی زۆری ھەولێر کراوە و ئەو پەڕی ئاوەدانی و پێشکەوتنی بەخۆوەبینیوە، ھەولێر لەو ڕۆژگارەدا لە چەرخی زێڕینیدا بووە. دیاریترین شوێنەوارەکانی ئەو سەردەم [[منارەی چۆلی]] و قوتابخانەی موزەفەرییە و بازاڕگاکانی قەیسارییەی ھەولێرن. دوای وەفاتی [[موزەفەرەدین کۆکبری]] لە ساڵی (٦٣٠ی کۆچی/١٢٣٣ی زایینی) میرنشینی ھەولێر چووەوە ژێر سایەی خەلیفە موستەنسیر بیلای عەباسی و لە ساڵی (١٢٣٥ی زایینی) لەشکرێکی بە فەرماندەیی (ئەبوفەزیل ئیقبالیشەڕابی) ناردە سەر ھەولێر و داگیری کرد. ھەولێر لە ڕۆژگاری موزەفەردەین و لە دوای وەفاتیشی دوچاری پەلاماری [[مەغۆل]]ەکان بووە. دواتر لە دوای ڕووخانی دەوڵەتی عەباسی بەدەست مەغۆلەکانەوە، لە ساڵی (٦٥٦ی کۆچی/ ١٢٥٨ی زایینی) ئیتر ھەولێر [[گەمارۆدانی ھەولێر (١٢٥٨)|کەوتە ژێر فەرمانڕەوای مەغۆلەکانەوە]]. لە ساڵی (١٣٣٧ی زایینی) کەوتە ژێر دەسەڵاتی مەغۆلە ئیلخانییەکانەوە دواتریش جەلائیرییەکان. پاشان کەوتە ژێر ڕکێفی فەرمانڕەوایانی قەراقویونلو (کە ئالاکەیان وێنەی بەرخی ڕەشی لەسەر بوو) و ئینجا لە ساڵی (١٤١٠ی زایینی) کەوتە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی ئاق قویونلو (خودان ئالای بەرخە سپی) ئەمانەش لەو ھۆزە تورکمانانە بوون کە لایەنگر و جێگرەوەی مەغۆلەکان بوون. ساڵی (١٥٠٨ی زایینی) کەوتە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی [[سەفەوییەکان]]، تا شکانی سوپای فارس لە بەرامبەر ھێرشی سوپای [[سەلیمی دووەم|سوڵتان سەلیم]]ی دووەمی عوسمانلی. ساڵی (١٥١٤ی زایینی) لە دوای شەڕی [[شارستانی چاڵدێران|چالدێران]] و سەرکەوتنی لەشکری سوڵتان سەلیمی دووەمی عوسمانلی، ھەولێر و ئینجا ھەموو عێراق کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانلییەوە]]. حوکمڕانی ھەولێر بۆ ماوەیەک بە فەرمانی سولتانی عوسمانی درا بە '''میر حوسێن داسنی''' میری '''شێخان'''. دواتر میرانی سۆران بوون بە حوکمران. دوای ١٨٨١ لە دەورانی سوڵتان عبدالمجید ھەولێر بوو بە سنجاق (لیوا) لە سنووری ویلایەتی [[مووسڵ|موسل]] و یەکەم [[شارەوانی]] تێدا دامەزراو و فەرمانگەی [[تاپۆ]] و گومرگ پێکھێنران تورکی عوسمانی کرا بە زمانی ڕەسمی لە دەزگاکانی دەوڵەت. ئەم ھەرێمانە تاساڵی (١٩١٧ی زایینی) لەژێر دەسەڵاتی عوسمانلییەکان مانەوە. === مێژووی نوێ === [[پەڕگە:Hewler Old Minaret.jpg|وێنۆک|[[منارەی چۆلی]]]] لە سەردەمی عوسمانییەکان ھەولێر قەزایەک بووە سەر بە لیوای مووسڵ، بەڵام دوای نەمانی ئەوان و ھاتنی ئینگلیز بۆ ناوچەکە، ئالوگۆڕ بەسەر شێوەی فەرمانداری دامو دەزگاکان ھاتووەو جۆری بەڕێوەبەربردنی نوێ ھاتووەتە ئاراوە. دیارە ھەولێریش سەردەستەی ئەم گۆڕانکاریانە بوو، لە سەردەمی ئینگلیزەکان (حاکم سیاسی) لە لیواکان کاریان کردووە، یاریدەدەری دادوەری ڕامیاریش واتە (مساعد لحاکم السیاسی) لە قەزایەکان دانیشتوون (دەبلیو- ئار-ئێچ) کە ئەفسەرێکی ئینگلیزە، یەکەم یاریدەدەری دادوەری ڕامیاری بووە لە ھەولێر، پاشان کە ھەولێر بووەتە پارێزگا ھەر بەخۆی بووە بە دادوەری ڕامیاری ئەم شارە، لە پەرتووکی (دوو ساڵ لە کوردستان) کە بیرەوەرییەکانی خۆیەتی ئاماژە بەوەدەکات ھەولێر ڕۆژی (١ی تشرینی دووەمی ١٩١٩) بووەتە پارێزگا و بەگوێرەی ئەم کتێبە بێت (دەبلیۆ-ئار-ئێچ)یەکەم پارێزگاری ھەولێر بووە لەپاش نەمانی دەسەڵاتی عوسمانلییەکان، بەڵام دووای پێکەوەنانی دەوڵەتی عێراق و لکاندنی کوردستان بەعێراقەوە کەسانی شارەکە یان عێراقی ئەو پلەیان وەرگرتووە. لە دوای ھەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|شەڕی جیھانیی یەکەم]] و لەپاش [[ڕێکەوتنامەی سایکس–پیکۆ|پەیمانی سایکس*پیکۆ]] و لە بەھاری ساڵی (١٩١٦ی زایینی) بە فەرماندەیی لیوا (پاراشۆف) ھێزەکانی [[ڕووسیا|ڕوسیا]]ی ھاوپەیمانی لە ڕێگەی [[خانەقین]] و [[ورمێ]] بە مەبەستی داگیرکردنی بەغدا، [[ڕەواندز]]یان داگیر کرد. پاشان بەھۆی ھەڵگیرسانی [[شۆڕشی ڕووسیا|شۆڕشی تشرینی یەکەم]] لە ڕووسیا لەو ھەرێمە کشانەوە. ساڵی (١٩١٨ی زایین) و لەدوای داگیرکردنی [[بەغدا]] لەلایەن ئینگلیزەوە ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئینگلیز و کاپتن ھای بوو بە حوکمڕانی ھەولێر. بەلام ڕەواندز دووبارە کەوتەوە دەست ھێزی عوسمانییەکانەوە بۆ دوو ساڵ بووە پێگەی سەربازی ئەفسەرێکی تورک بە ناوی ئۆزدەمیر. ساڵی (١٩٢١ی زایین) لە دوای دروستبوونی حکوومەتی عێراق و لکاندنی کوردستانی باشوور بە دەوڵەتی عێراق، ھەولێر کرایە موتەسەرفییەت و (ئەحمەدە فەندی عوسمان)یەکەم موتەسەریف (پارێزگار)ی ھەولێر بووە. ساڵی (١٨٥٨ی زایینی) شارەوانی ھەولێر دامەزراوە و یەکەم سەرۆکی شارەوانی (حاجی ئەحمەد ئاغای عەبدولوەھاب) بووە. لە ساڵی ١٩١٨ز سوپای بەریتانیی ھاتە ناو شاری ھەولێر. دواتر لە ساڵی ١٩٢٥ ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی قەزائی بەغدا. لە ساڵی ١٩٧٤ ھەولێر بوو بە پایتەختی حوکمی زاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٩١ پاش شکانی سوپای ڕژێمی بەعس و کشانەوەیان لە ناوچەکانی کوردستان، ھەولێر بوو بە پایتەختی کوردستانی عێراق. ساڵی ٢٠١٤ز لە ئێستادا ھەولێر بووە بە پایتەختی گەشتیاریی وڵاتانی عەرەبیی و لە سەرجەم وڵاتانەوە ڕوو لە ھەولێر دەکرێ بەمەبەستی گەشت و بازرگانیی. == کەشوھەوا == {{Weather box |width = auto |metric first = Yes |single line = Yes |location = ھەولێر |Jan high C = ١٢٫٤ |Feb high C = ١٤٫٢ |Mar high C = ١٨٫١ |Apr high C = ٢٤٫٠ |May high C = ٣١٫٥ |Jun high C = ٣٨٫١ |Jul high C = ٤٢٫٠ |Aug high C = ٤١٫٩ |Sep high C = ٣٧٫٩ |Oct high C = ٣٠٫٧ |Nov high C = ٢١٫٢ |Dec high C = ١٤٫٤ |Jan mean C = ٧٫٤ |Feb mean C = ٨٫٩ |Mar mean C = ١٢٫٤ |Apr mean C = ١٧٫٥ |May mean C = ٢٤٫١ |Jun mean C = ٢٩٫٧ |Jul mean C = ٣٣٫٤ |Aug mean C = ٣٣٫١ |Sep mean C = ٢٩٫٠ |Oct mean C = ٢٢٫٦ |Nov mean C = ١٥٫٠ |Dec mean C = ٩٫١ |Jan low C = ٢٫٤ |Feb low C = ٣٫٦ |Mar low C = ٦٫٧ |Apr low C = ١١٫١ |May low C = ١٦٫٧ |Jun low C = ٢١٫٤ |Jul low C = ٢٤٫٩ |Aug low C = ٢٤٫٤ |Sep low C = ٢٠٫١ |Oct low C = ١٤٫٥ |Nov low C = ٨٫٩ |Dec low C = ٣٫٩ |rain colour = green |Jan rain mm=١١١ |Feb rain mm=٩٧ |Mar rain mm=٨٩ |Apr rain mm=٦٩ |May rain mm=٢٦ |Jun rain mm=٠ |Jul rain mm=٠ |Aug rain mm=٠ |Sep rain mm=٠ |Oct rain mm=١٢ |Nov rain mm=٥٦ |Dec rain mm=٨٠ |Jan rain days=٩ |Feb rain days=٩ |Mar rain days=١٠ |Apr rain days=٩ |May rain days=٤ |Jun rain days=١ |Jul rain days=٠ |Aug rain days=٠ |Sep rain days=١ |Oct rain days=٣ |Nov rain days=٦ |Dec rain days=١٠ |Jan snow days=١ |Feb snow days=٠ |Mar snow days=٠ |Apr snow days=٠ |May snow days=٠ |Jun snow days=٠ |Jul snow days=٠ |Aug snow days=٠ |Sep snow days=٠ |Oct snow days=٠ |Nov snow days=٠ |Dec snow days=٠ |Jan humidity=٧٥ |Feb humidity=٧٠ |Mar humidity=٦٥ |Apr humidity=٥٩ |May humidity=٤٢ |Jun humidity=٢٩ |Jul humidity=٢٥ |Aug humidity=٢٨ |Sep humidity=٣١ |Oct humidity=٤٤ |Nov humidity=٦١ |Dec humidity=٧٦ |source 1= ''Climate-Data.org'',<ref name="Climate-Data.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate: Arbil – Climate graph, Temperature graph, Climate table|ناونیشان=http://en.climate-data.org/location/4976/|بڵاوکەرەوە=Climate-Data.org|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> ''My Forecast'' for records, humidity, snow and precipitation days<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.myforecast.com/bin/climate.m?city=66293&metric=true |سەردێڕ=Irbil, Iraq Climate |بڵاوکەرەوە=My Forecast |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> |source 2= ''What's the Weather Like.org'',<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Erbil climate info|ناونیشان=http://www.whatstheweatherlike.org/iraq/erbil.htm|بڵاوکەرەوە=What's the Weather Like.org|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> ''Erbilia''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Erbil Weather Forecast and Climate Information|ناونیشان=http://www.erbilia.com/erbil-info/weather/|بڵاوکەرەوە=Erbilia|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130709000508/http://www.erbilia.com/erbil-info/weather/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٣|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130709000508/http://www.erbilia.com/erbil-info/weather/ |date= ٩ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref>}} {| class="wikitable sortable" |- !ساڵ!!نزمترین پلەی گەرمیی!!بەرزترین پلەی گەرمیی |- |٢٠٠١–٢٠٠٢ || -١٫٢ || ٤٨ |- |٢٠٠٢–٢٠٠٣ || ٠٫٤ || ٤٥٫٦ |- |٢٠٠٣–٢٠٠٤ || ٠٫٩ || ٤٩٫٧ |- |٢٠٠٤–٢٠٠٥ || -٤٫٦ || ٤٦٫٣ |- |٢٠٠٥–٢٠٠٦ || -٠٫٩ || ٤٦٫٦ |- |٢٠٠٦–٢٠٠٧ || -١٫٦ || ٤٤٫٢ |- |'''بەرەنجام''' || '''-١٫٤٢''' || '''٤٧''' |} {| class="wikitable sortable" |- !وەرزی باران!!باران\ملم!!بەفر\سم |- |٢٠٠١–٢٠٠٢ || ٣٤٣٫٤ || - |- |٢٠٠٢–٢٠٠٣ || ٥٤١٫٢ || - |- |٢٠٠٣–٢٠٠٤ || ٤٩٦٫٣ || - |- |٢٠٠٤–٢٠٠٥ || ٤٢٧ || ١٥ سم |- |٢٠٠٥–٢٠٠٦ || ٤٢٧٫٥ || ١٢ |- |٢٠٠٦–٢٠٠٧ || ٤٢٣٫٤ || - |- |٢٠٠٧ || ٣٨٤٫٢ || - |} == گرنگی ھەولێر == ھەولێر پایتەختی ھەرێمی کوردستانە و ناوەندی ڕامیاریی ھەرێمەکەیە. کۆمەڵێک ڕێکخراو و دەزگای ناحکومی و نێودەوڵەتیی لێیە و ھەروەھا بارەگای ڕێکخراو و کونسڵخانەی وڵاتانی لێیە. لەڕووی جووگرافیشییەوە دەکەوێتە ناوەڕاستی باشووری کوردستان و شارەکانی [[دھۆک]]، [[کەرکووک]] و [[سلێمانی]] بە یەک دەبەستێتەوە. کۆمەڵێک شوێنەواری گرنگی تێدایە، گرینگترینیان [[قەڵای ھەولێر]]ە کە شوێنێکی گەشتیاری و مێژوویییە. لە ھەولێر کۆمەڵێک نەتەوە و ئایینی تێدایە وەکو [[کورد]]، ئاشووری، تورکمان، [[موسڵمان]] و [[مەسیحییەت|کرستیان]].. ھەموو سەندیکاکانی تایبەت بە مامۆستایان، ئەندازیاران، جووتیاران، ھونەرمەندان… تاد، تێدایە؛ و زانکۆی گەورەی تێدایە، [[زانکۆی سەڵاحەدین|زانکۆی سەلاحەددین]] و [[زانکۆی پزیشکیی ھەولێر]]،<ref>کە ھەڵەیەکی زمانی کوردییە ئەو زانکۆیە ناوبنێن زانکۆی ھەولێری پزیشکی و نەک پزیشکیی ھەولێر</ref> ھەروەھا چەند پەیمانگەیەکی لێیە بە ھەموو بەشەکانییەوە. چەندین باڵاخانەی ڕۆشنبیری و ھونەری لێیە وەکو ھۆڵەکان و [[سینەما]] و کۆشکی ھونەر و [[کتێبخانە]] و ھەروەھا ژمارەیەکی زۆری [[ڕۆژنامە]] و [[کۆوار|گۆڤار]] بە ھەر چوار [[زمانی کوردی]] و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] دەردەچێت. کۆمەڵێک یەکەی تەندروستی و [[نەخۆشخانە]]ی گەورەی لێیە، ھەروەھا چەندین کۆگای دەرمان و پێداویستی تەندروستی لێیە. بوونی [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر]] بۆ گواستنەوەی ئاسمانی. بوونی پڕۆژەی بازرگانی زیاتر بەراورد بەشارەکانی دیکەی ھەرێم. == چالاکییەکانی ھەولێر == ھەولێر چەندین چالاکی کەلتووری و ئایینی و نەتەوەیی لە خۆدەگرێت. لەوانە لە ڕۆژی لەدایکبوونی [[محەممەد|پێغەمبەری ئیسلام]] ئاھەنگی [[مەولوود]] ساز دەکرێت. تێیدا [[شیرینی]] دابەش دەکرێت و سروودی ئایینی دەگوترێت و دەف لێدەدرێت، ئەمەش ھەر لەدێر زەمانەوە لە ھەولێر لەلایەن [[موزەفەرەدین کۆکبری|سوڵتان موزەفەر]] یادی کراوەتەوە، لە ئێستاشدا ساڵانە ئەم یادە دەکرێتەوە. لە بواری میوزیکیش ھەولێر کەلتووری خۆی ھەیە بەتایبەت لە جۆری [[حەیران]] کە ناوبانگی خۆی ھەیە بەتایبەت لە ناوچەکانی (دەشتی ھەولێر، قەراج، کەندێناوە، ملکییە، شەمامک، بەڕانەتی) و لە ھەولێر چەندین حەیرانبێژی ناسراو ھەن، لەوانە حەسەن حەیران و عوسمان حەیران و [[حەسەن سیساوەیی]] و خدر حەیران. لەم دواییانە لە ھەولێر چالاکی ھونەری وەک فیستیڤاڵێ نوێدەوڵەتی [[فیلم]]، شانۆگەری، [[ماڕاتۆن|ماراسۆن]] و چالاکی جۆراوجۆر ئەنجام دەدرێت. == قەڵای ھەولێر == {{سەرەکی|قەڵای ھەولێر}} [[پەڕگە:Hawler Castle.jpg|وێنۆک|250px|قەڵای ھەولێر]] قەڵای ھەولێر تەپۆڵکەیەکی بازنەیی ڕووتەختە بە ڕووبەری ١٠٢٫١٩٠ مەتری چوارگۆشە لە ناوەڕاستی شاری ھەولێر، کە لە کۆنەوە ناوەندی شاری ھەولێر بووە.<ref>[https://web.archive.org/web/20191116211943/https://www.kurdistan24.net/so/news/2dd4f38b-6479-4ee9-9efb-acc173663540 ناسا: قەڵای ھەولێر کۆنترین شوێنە لە جیھان تاکو ئێستا ژیانی تێدا بێت]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەڵای ھەولێر {{!}} کوردستانی سەرسوڕھێنەر- وێبسایتی فەرمی دەستەی گشتی گەشت و گوزار|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-erbil/history-and-heritage/قەڵای-ھەولێر|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=bot.gov.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118001900/http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-erbil/history-and-heritage/قەڵای-ھەولێر|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مێژووی ھەولێر|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/380|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118001900/https://www.hawlergov.org/app/ku/node/380|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=قەڵای ھەولێر|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=200909171424272035|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118050452/https://www.kurdipedia.org/?q=200909171424272035|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == چایەخانە و قاوەخانە کۆنەکانی ھەولێر == {{سەرەکی|چایخانە و قاوەخانە کۆنەکانی ھەولێر}} [[پەڕگە:Erbil Citadel and Machko tea house.jpg|وێنۆک|قە‏ڵای ھەولێر و چایەخانەی مەچکۆ]] لە کۆنەوە لە ھەولێر کەسانێکی زۆر ھەن پێیان خۆش بووە جێگا و شوێنێک ھەبێت بۆ ئەوەی پشوویەکی تێدا بدەن و لە ھەمان کاتیش خۆشەویست و ئازیزانی تێدا ببینن، جا باشترین شوێنی جارانیش [[چاخانە|چایخانە]] و [[قاوەخانە]] بووە، بۆیە ھەر لەو سەردەمەدا چەندین شوێنی دیاریکراو لە شێوەی چایخانە و قاوەخانە بە شەو و ڕۆژ دەرگایان بە ڕووی خەڵکی شارەکە و میوانان کرایەوە لەوانە: چایخانە و قاوەخانەکانی عەبۆ، چایخانە و قاوەخانەکانی حاجی مستیل، چایخانە و قاوەخانەکانی بایز، چایخانە و قاوەخانەکانی عەلی فلەیح، [[قاوەخانەی مەچکۆ|چایخانە و قاوەخانەکانی مەچکۆ]] و [[چایخانەی مام خەلیل]]، چایخانە و قاوەخانەکانی دیکەی ھەولێر و جگە لەوانەش چەندین چایخانە و قاوەخانەی دیکە ھەبوون وەک چایخانە و قاوەخانەی کەوبازان و لەیالی ھەولێر (شەوانی ھەولێر) و تاقی و عەنتەر و [[چایخانەی قەرداران|قەرداران]] و قەمیش و سەید کەریم و باکوور و چەندین قاوەخانە و چایخانەی دیکە. == فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر == {{سەرەکی|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر}} [[پەڕگە:Erbil International Airport terminal building.JPG|وێنۆک|300px|تەلاری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ھەولێر]] فڕۆکەخانەی ھەولێر گەورەترین و فروانترین فڕۆکەخانەی کوردستانە.<ref>سەرچاوە:http://www.erbilairport.com/ku/ABUT01/F_ABUT01_03_01.aspx</ref> کە دەکەوێتە [[پارێزگای ھەولێر]] و بە دووری حەوت کیلۆمەتر لە (قەڵای کۆنی ھەولێر)ەوە دوورە لە باکووری ڕۆژھەلاتی شارەکە. لە دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشووی عێڕاق لە [[٢٠٠٣]]، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] بڕیاری دا فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتی دروست بکات کە ببێتە دەروازەیەک بەرەو جیھان. == وەرزش == لە شاری ھەولێر چەندین یانەی جۆراوجۆر ھەیە بەتایبەت لە یارییەکانی تۆپی پێ، تۆپی سەبەتە، [[تۆپی دەست]] و یاری دیکەش. لە ھەولێر تۆپی پێ بەربڵاوترین یارییە. [[یانەی وەرزشیی ھەولێر|یانەی ھەولێر]] یانەی سەرەکی شارەکەیە کە چوار جار بووەتە پاڵەوانی خولی یانە نایابەکانی عێراق،<ref>[http://yariga.basnews.com/browse/14021 ھەولێر پاڵەوانی عێڕاقە بۆ ٢٠١٢، زێتر لە ١٠٠ وێنە]{{بەستەری مردوو|url=http://yariga.basnews.com/browse/14021 |date=شوباتی ٢٠١٩}}, لەلایەن شاھین برادۆستی لە ٢٠١٢/٠٨/١٧.</ref> جگە لەوەش پلەی دووەمی لە جامی یەکێتیی یانەکانی ئاسیا بەدەستھێناوە. لە ھەولێر بینەرێکی زۆری یاری تۆپی پێ ھەیە کە خولیایان لە بینینی یاری یانە ئەورووپییەکانە.<ref>[http://www.rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=205795 کلاسیکۆ لە ئیسکان بە خۆشی کۆتایی نەھات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160607171938/http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=205795 |date= ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}, لەلایەن محەممەد کارێزی ٣/٤/٢٠١٦</ref> == پێشانگا == <gallery> File:قلعة هه ولير.jpg|قەڵای ھەولێر پەڕگە:Arbil Clock.JPG|کاتژمێری باخی شار لە ھەولێر پەڕگە:City park Hawler.JPG|باخی شار پەڕگە:Street View Below Citadel - Erbil - Iraq.jpg|خوار قەڵا پەڕگە:View of the Citadel - Erbil - Iraq - 01.jpg|قەڵای ھەولێر پەڕگە:Inside the Bazaar - Erbil - Iraq.jpg|ناوەوەی بازاڕی قەیسەری پەڕگە:Mechko coffe.JPG|چایەخانی مەچکۆ من امام قلغة اربيل ليلا.jpg|پارکی شار بە شەو Hall of Family Mall.jpeg|ھۆڵی فامیلی مۆڵ </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[پێرستی گەڕەکەکانی ھەولێر]] * [[پێڕستی شارەکانی کوردستان|شارەکانی کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == کتێبنامە == * [[René Grousset|Grousset, René]], ''The Empire of the Steppes'', (Translated from the French by Naomi Walford), New Brunswick: [[Rutgers University Press]] (1970) * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Nováček |یەکەم=Karel |سەردێڕ=Research of the Arbil Citadel, Iraqi Kurdistan, First Season |journal=Památky archeologické |بەرگ=٩٩|پەڕەکان=٢٥٩–٣٠٢|ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.gemaart.com/wp-content/uploads/2020/09/PAPER_Citadel-Research_Novacek.pdf}} * {{بیرخستنەوە|دوایین١=Sourdel |یەکەم١=D. |editor1-first=P. |editor1-last=Bearman |editor2-first=Th. |editor2-last=Bianquis |editor3-first=C.E. |editor3-last=Bosworth |editor4-first=E. |editor4-last=van Donzel |editor5-first=W.P. |editor5-last=Heinrichs |editor3-link=Clifford Edmund Bosworth |سەردێڕ=Encyclopaedia of Islam, Second Edition |ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Brill Online |chapter=Irbil |oclc=٦٢٤٣٨٢٥٧٦}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Villard |یەکەم=Pierre |بەستەری نووسەر=Pierre Villard |editor1-first=Francis |editor1-last=Joannès |سەردێڕ=Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne |زنجیرە=Bouquins |ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Robert Laffont |شوێن=Paris |زمان=fr |ژپنک=٩٧٨-٢-٢٢١-٠٩٢٠٧-١|پەڕەکان=٦٨–٦٩|chapter=Arbèles}} * {{بیرخستنەوە|دوایین١=Woods |یەکەم١=John E. |ساڵ=١٩٧٧|سەردێڕ=A note on the Mongol capture of Isfahān |journal=Journal of Near Eastern Studies |بەرگ=٣٦|issue=1 |پەڕەکان=٤٩–٥١|jstor=544126 |issn=0022-2968 |doi=10.1086/372531|s2cid=161867404}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[:en:Cities of the ancient Near East|شارە دێرینەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] *[https://web.archive.org/web/20090326022751/http://www.faoiraq.org/images/word/erbil.pdf ئامارەکانی پارێزگای ھەولێر] *[http://hawlergov.org/ پێگەی پارێزگای ھەولێر] {{پۆلی کۆمنز|Arbil}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{پایتەختەکانی کوردستان}} {{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:حەدیاب]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٦ەمی پ. ز]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ھەزارەی ٦ەمی پ.ز]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٦ەمی پ.ز]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] i7dn1knq0342sh1b4dhsvl6ln5esln6 7 3403 1679754 17899 2026-10-03T17:00:50Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679754 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == وێنەی نائازاد == ئەزانم ئەم وێنەیە نائازادە بەڵام با تا ماوەیەکی دیکە بمێنێ تاکو وێنەیەکی ئازادمان دەستدەکەوێ. سوپاس --[[بەکارھێنەر:Barham|barham]] ٢٣:٤٨, ٢٤ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC) lw6vm9s21rkhvv5qei11xjj4frv10nc 0 3479 1679746 1587681 2026-10-03T16:38:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679746 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''نێواندواو''' یان '''میاندواو''' لە شارەکانی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]یە لە [[ئێران]]دا. دانیشتووانی شارەکە [[ئازەرییەکان|ئازەری]] و [[کورد]]ن کە ژمارەی [[تورکەکان]] زۆرترە، بەڵام زۆربەی گوندەکانی دەوروپشتی کوردنشینن. بەپێی [[سەرژماریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا ئەنجام درا، ژمارەی دانیشتووانی ئەو شارە ١١٢٫٩٣٣ کەسە. ==دانیشتووانناسی== ===زمان و نەتەوە=== زۆربەی دانیشتووانی شاری میاندواو لە [[ئازەربایجانییەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Moradi |یەکەم=Golmorad |سەردێڕ=Ein Year autonome Regierung in Kurdistan: die Mahabad-Republik 1946-1947 : Geschichte der kurdischen Aufstandsbewegungen von der arabisch-islamischen Invasion bis zur Mahabad-Republik |بڵاوکەرەوە=City University of Applied Sciences |ساڵ=١٩٩٢|پەڕەکان=٢٥٦}}</ref> و کەمینەیەکی [[کوردەکان]] پێکدێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Anne Matheson |یەکەم١=Sylvia |سەردێڕ=Persia an archaeological guide |ڕێکەوت=١٩٧٦|بڵاوکەرەوە=Faber & Faber |ژپنک=٩٧٨-٠٥٧١٠٩٣٠٥٢|پەڕە=٩٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_NNGzwEACAAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> ===دانیشتووان=== لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ١١٢٬٩٣٣ کەس لە ٢٩٬٢٠٧ بنەماڵەدا بووە.<ref name="2006 West Azerbaijan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان آذربایجان غربی |trans-title=General Population and Housing Census 2006: West Azerbaijan Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/04.xls|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920094953/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/04.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ١٢٣٬٠٨١ کەسی لە ٣٥٬٠٦٦ بنەماڵەدا بژاردووە.<ref name="2011 West Azerbaijan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان آذربایجان غربی |trans-title=General Population and Housing Census 2011: West Azerbaijan Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/West-Azerbaijan.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230120205939/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/West-Azerbaijan.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ١٣٤٬٤٢٥ کەس لە ٤١٬٤٥٩ بنەماڵەدا پێوانە کردووە.<ref name="2016 West Azerbaijan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان آذربایجان غربی |trans-title=General Population and Housing Census 2016: West Azerbaijan Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_04.xlsx|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220830042935/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_04.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> ==مێژوو== ===جەنگی میاندواو=== {{Main|جەنگی میاندواو}} لە ساڵی ١٩٢١دا، میاندواو شوێنی شەڕێکی گرینگ بوو لە کاتی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی کورد]] بە ڕێبەرایەتیی [[سمکۆی شکاک]]. ھێزەکانی، کە ژمارەیان چەند ھەزار کەس بوو و لە لایەن [[کوردانی تورکیا|کوردەکانی باکووری کوردستان]]ەوە بەھێز کرابوون، شکستیان بە سەربازانی [[ئێرانی قاجاڕ|حکوومەتی ئێران]] ھێنا و دەستیان بەسەر شارەکەدا گرت. شەڕەکە لوتکەی دەسەڵاتی سمکۆی لە کاتی ڕاپەڕینەکەیدا لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] نیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kia |یەکەم=Mehrdad |بەستەری نووسەر=Mehrdad Kia |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wjzkEAAAQBAJ |سەردێڕ=The Clash of Empires and the Rise of Kurdish Proto-Nationalism, 1905–1926: Ismail Agha Simko and the Campaign for an Independent Kurdish State |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Springer Nature]] |ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٤٤٩٧٣-٤|پەڕەکان=١٩٣–١٩٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arfa |یەکەم=Hassan |بەستەری نووسەر=Hasan Arfa |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8cZ8ZmZTPIkC |سەردێڕ=Under Five Shahs |ڕێکەوت=١٩٦٥|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter |یەکەم=Michael M. |بەستەری نووسەر=Michael Gunter |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pHB5F_Y02_gC |سەردێڕ=The A to Z of the Kurds |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٣٣٤-٧|زمان=en}}</ref> == جوگرافیا == نێواندواو لە رۆژھەڵاتەوە بە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] پاڵی داوە، لە باشووری [[پارێزگای ورمێ]] ھەڵکەوتووە و لەگەڵ شارستانەکانی [[تیکاب (شارستان)|تیکاب]]، [[ساینقەڵا (شارستان)|ساینقەڵا]]، [[بۆکان (شارستان)|بۆکان]]، [[مەھاباد (شارستان)|مەھاباد]] سنووری ھاوبەشی ھەیە. == میاندواو لای کوردان == * کوردان زۆرجاران ناوی میاندواو لە گۆرانییە فۆلکلۆرییەکاندا دەبیسن: <blockquote> دەچمە سەر ناڵەشکێنێ بەرامبەر بە میاندواوێ... </blockquote> * چیرۆکی [[زارا، ئەوینی شوان]] نووسینی [[موحەمەدی قازی]] لە یەکێک لە گوندەکانی شاری نێواندواودا ڕوودەدات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان|موکریان}} {{پۆلی کۆمنز|Miandoab}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:شارستانی میاندواو]] b25b5zoodwv25iw32ivzdvelbm7wuxu 0 4351 1679823 1676718 2026-10-03T17:55:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] 1679823 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''لۆژیکی کۆڵینەوە''' (بە [[ئەڵمانی]]: ''Logik der Forschung'') ناوی یەکێکە لە پەرتووکەکانی [[کارڵ پۆپەر]] کە ساڵی ١٩٣٤ بە زمانی ئەڵمانی نووسرا و بڵاوکرایەوە. چەن ساڵ دواتر، پۆپەر خۆی کردی بە ئینگلیزی و بە ناوی '''لۆژیکی دۆزینەوەی زانستی''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''The Logic of Scientific Discovery'') لە ساڵی ١٩٥٩دا بە زمانی [[ئینگلیزی]] دووبارە بڵاوی کردەوە. [[پیتر مێدەور]] پێی دەڵێت: «یەکێک لە گرنگترین بەڵگەنامەکانی سەدەی بیستەم«<ref>[http://www.amazon.com/logic-scientific-discovery-Raimund-Popper/dp/product-description/B0007EIGGY پەڕەی تایبەتیی پەرتووکەکە لە ماڵپەری amazon.com، بەشی ڕەخنەکان]</ref> تێیدا پۆپەر ئەوە باسدەکات کە زانست ناچارە میتۆدۆلۆژییەکی لە سەر بنچینەی چەواشەکاری و ھەڵگەڕاندنەوە پێڕەوبکات، چونکە ھیچ ژمارەیەک لە تاقیکردنەوەکان ناتوانێت بەس بێت بۆ سەلماندنی یەک بیردۆز، بەڵام تەنیا یەک تاقیکردنەوە بەسە بۆ ھەڵوەشاندنەوەی. == پێشوازی == دەروونناس ھاری گانتریپ نووسیویەتی کە بڵاوکردنەوەی «گفتوگۆی لەسەر سروشتی زانستی زانیاری بە شێوەیەکی بەرچاو ھانداوە»، لەنێویاندا لەلایەن ئەو فەیلەسووفانەی کە بە تەواوی لەگەڵ پۆپەردا ھاوڕا نەبوون، وەک تۆماس کون و ھۆراس ڕۆمانۆ ھارێ.<ref>Guntrip, H. (September 1978). "Psychoanalysis and some scientific and philosophical critics: (Dr Eliot Slater, Sir Peter Medawar and Sir Karl Popper)". The British Journal of Medical Psychology. 51 (3): 207–224.</ref> پزیشکی دەروونی کارڵ یۆنگ، دامەزرێنەری دەروونناسیی شیکاری، ڕێزی لەم کارە گرتووە. ژیاننامەنووس [[ڤینسێنت برۆم]] بیری دێتەوە کە یۆنگ لە ساڵی ١٩٣٨دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم کارە «ھەندێک لە کەموکوڕییەکانی زانستی» دەرخستووە.<ref>Brome, Vincent (1980). Jung: Man and Myth. Grenada Publishing. p. 248. ISBN 0-586-08361-8.</ref> فەیلەسووف پۆڵ ڕیکۆر پشتگیری لە «ڕێکارەکانی بەھەڵەخستنەوە» کردووە کە ھاوشێوەی پێوەرەکانی پۆپەرن بۆ بەھەڵەخستنەوە.<ref>Ricœur, Paul (1981). Hermeneutics and the Human Sciences. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 167, 190. ISBN 0-521-28002-8.</ref> مێژوونووس پیتەر گەی ئەم کارەی وەک «تراکتاتێکی گرنگ لە مەعریفەتناسیدا» وەسف کردووە.<ref>Gay, Peter (1988). Style in History: Gibbon, Ranke, Macaulay, Burckhardt. New York: W. W. Norton & Company. p. 232. ISBN 0-393-30558-9.</ref> فەیلەسووف [[برایان مەگ]]ی ڕەخنەکانی پۆپەری لە ئەرێنیی لۆژیکی بە «وێرانکەر» زانیوە. بەڕای ئەو، گرنگترین بەڵگەی پۆپەر دژی پۆزیتیڤیزمی لۆژیکی ئەوەیە کە، لە کاتێکدا بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە تیۆرییەکی زانستییە بۆ جیھان، بنەما سەرەکییەکەی، کە پرەنسیپی سەلماندنە، بە شێوەیەکی کاریگەر ھەموو زانستی لەناوبرد.<ref>Magee, Bryan (1997). Confessions of a Philosopher. Weidenfeld & Nicolson. p. 46. ISBN 0-297-81959-3.</ref> فیزیکزانان ئالان سۆکال و جان بریکمۆنت ئاماژەیان بەوە کردووە کە ڕەخنەکان لەسەر کاری پۆپەر «مەیلی ناڕەوشتی»یان وروژاندووە، و بەشێکی بەرچاو لەو کێشانەی کە لە ئێستادا کاریگەرییان لەسەر [[فەلسەفەی زانست]] ھەیە «دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ ناڕوونی یان ناتەواوی» لە کتێبی لۆژیکی دۆزینەوەی زانستیدا.<ref>Sokal, Alan (2008). Beyond the Hoax: Science, Philosophy and Culture. Oxford: Oxford University Press. pp. 182–183. ISBN 978-0-19-923920-7.</ref> وتارنووس ناسیم نیکۆلاس تاڵب، لە کتێبەکەیدا «قازی ڕەش»، ئاماژە بە [[تیۆری]]ی بەھەڵەخستنەوەی پۆپەر دەکات وەک ڕێگایەک بۆ بەرەنگاربوونەوەی کاریگەرییەکانی لایەنگیریی پشتڕاستکردنەوە، و ستایشی «تێڕوانینەکەی دەکات سەبارەت بە بنەڕەتی، توندی و چارەسەرنەکراوی پێشبینی نەکراوی جیھان».<ref>Taleb, Nassim Nicholas (2010). The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable. New York: Random House. pp. 58–59. ISBN 978-0-8129-7381-5.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|زانست|فەلسەفە|شانشینی یەکگرتوو}} {{کتێب-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی ١٩٣٤]] ctomhy5xdtjqg7d347ypfpk67uuxtre 0 4625 1679943 1656728 2026-10-03T22:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1679943 wikitext text/x-wiki '''میران کامەلا''' (لەدایکبووی ١٩٧٠ لە [[سلێمانی]]) [[دەرھێنەر]] و [[ئەکتەر]]ێکی [[کورد]]ە؛ ھەر لە تەمەنی منداڵییەوە خولیای ھونەری ھەبووە، لە ساڵی ١٩٨٩وە لە وڵاتی [[سوید]] نیشتەجێیە. لە خوێندنگای باڵای گەلی شانۆ و لە پەیمانگای باڵا دەرھێنانی تەلەڤیزیۆنی تەواو کردووە و {{قت|تێیاندا}} خاوەنی بڕوانامەیە. بە یەکێک لە ئەکتەرە بیانییەکانی سوید ناسراوە، تاکوو ئێستا لە زیاتر لە دە فلیمی سینەمایی و درامای تەلەڤیزیۆنی سویدیدا ڕۆڵی دیاری بینیوە، لە چەند دراما شانۆ و فلیمێکیشدا لە پشتی کامێرا کاری کردووە، لە چەند شانۆگەرییەکی سویدی و کوردیشدا ڕۆڵی دیاری ھەبووە و کاری دەرھێنانی بۆ شانۆگەریی «خانمی سەماکارەکە» کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=میران کامەلا|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=201003051532403829|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210917205028/https://www.kurdipedia.org/?q=201003051532403829}}</ref> == کارەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miran Kamala|ناونیشان=https://www.cinemir.com/kurdish.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.cinemir.com|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220117182936/https://www.cinemir.com/kurdish.html}}</ref> == * بەرپرسی ھونەری و سەرۆکی کۆمیتەی لاوانی کۆمەڵەی کلتووری کوردی لە شاری [[یۆتۆبۆری]] (١٩٩١ تا ١٩٩٤) * ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری تیپی شانۆی کۆچ * ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری تیپی شانۆی ھۆبە (٢٠٠١) * مامۆستای تیپی ھەڵپەڕکێی کوردی * نوێنەرایەتیی چوارەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی سلێمانی لە سوید<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ciwareminxulif|ناونیشان=https://www.emrro.com/ciwareminxulif.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.emrro.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|پارێزگای سلێمانی|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} [پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] :{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏١٩:٥٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) 1bhr32iertboha5oggevmbvzj41legi 0 5957 1680089 1446079 2026-10-04T04:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680089 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =میقداد میدحەت بەدرخان | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٨٥٨ | شوێنی لەدایکبوون =[[جزیر|بۆتان]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ =١٩١٥ | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[نووسەر]]، [[ڕۆژنامەوان]] | ساڵانی چالاکی =١٨٨٠-١٩١٢ | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ =دامەزرێنەری ڕۆژنامەگەریی کوردی | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک =[[بەدرخان بەگ]] | خزمەکان =برا [[ئەمین عالی بەدرخان]] | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''میقداد میدحەت بەدرخان''' ({{بە کوردیی باکووری|Miqdad Midhet Bedirxan}}؛ ١٨٥٨ - ١٩١٥)<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Issi|یەکەم=Murat|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=KÜRT BASINI VE KÜRDİSTANGAZETESİ (1898-1902)|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/116013|journal=Panteion Üniversitesi Siyaset Bilimi Ve Tarih Bölümü|بەرگ=IX}}</ref> [[نووسەر]]ی ناوداری [[کورد]] لە بنەماڵەی بەدرخانییەکان و لە دامەزرێنەرانی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] بوو.<ref>Malmîsanij (1992). Abdurrahman Bedirhan ve ilk Kürt gazetesi Kurdistan Sayı: 17 ve 18. Spånga, Swêd. ISBN 91-630-1301-0.</ref> == ژیان == میقداد مەدحەت بەدرخان کوڕی میر بەدرخان پاشایە. میقداد مەدحەت بەدرخان ناوێکی ئاوێتەیە، ئەم شێوە ناونانە عوسمانییەکان و کوردەکانی ئەو سەردەمە لە فەرانسییەکانیان وەرگرتووە بۆ ناونانی ڕۆڵەکانیان. [[پەڕگە:Bedirkhan family, ca 1880.jpg|وێنۆک|میقداد بەدرخان (ڕیزی سەڕەوە، دووەم کەس لە لای ڕاست) و باقی بنەماڵەی بەدرخان؛ دەوروبەری ساڵی ١٨٨٠]] ساڵی ١٨٩١ چووەتە [[میسر]]، ساڵی [[١٨٩٨]] لە [[قاھیرە]] پێنج ژمارەی ڕۆژنامەی کوردستانی بڵاو کردووەتەوە. پاش ئەوە لە ترسی ھەڕەشەکانی [[سوڵتان عەبدولحەمیدی عوسمانی]] گەڕاوەتەوە [[ئەستەمبوڵ]]، بۆ ئەوەی لەسەر ئەو، براکانی تووشی ئەشکەنجە و زیندانیکردن نەبن. ساڵی ١٨٩٩ لەگەڵ عەلی بەگی برایدا ھەوڵیان داوە ڕێگە بۆ شۆڕشێکی نەتەوەیی خۆش بکەن، بەڵام سەر نەکەوتوون. ھەندێک لە مێژوونووسەکان دەڵێن میقداد مەدحەت بەدرخان یەکێک بووە لە ئەندامە چالاکەکانی پارتی «ئیتحاد و تەرەقی»؛ ساڵی ١٩٠٦ لەسەر ئەو ھەڵوێستەی لە تورکیا نەفی کرا. ساڵی ١٩١٠ و ماوەیەک پاش ڕاگەیاندنی حکوومەتی دەستووری لە ئەستەمبوڵ بەشداری کردووە لە دامەزراندنی [[جەمعیەتی نەشری مەعاریفی کوردی]]. بەپێی ھەندێک سەرچاوە ماوەیەک کراوە بە موتەسەریفی شاری [[پارێزگای دێرسم|دێرسم]]. بەڵام لەو ساڵە بەدواوە ھیچ شتێک دەربارەی ژیانی نەزانراوە، میقداد مەدحەت بەدرخان جگە لەوەی کە یەکەمین ڕۆژنامەنووس و دامەزرێنەری بزاڤی کوردییە، چاپخانەیەکیشی بە ناوی «چاپخانەی ڕۆژنامەی کوردستان» لە قاھیرە دامەزراندووە، کە بە یەکەمین چاپخانەی کوردی لە ئەژمار دێت. میقداد مەدحەت جگە لە زمانی خۆی و زمانی تورکی و عەرەبی، زمانی فەرەنسیشی بە باشی زانیوە، بۆیە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی یەکەمین ژمارەی ڕۆژنامەی کوردستاندا کارتێکی بە زمانی فەڕەنسی بڵاو کردووەتەوە کە شارستانیبوونی عەقڵی میقداد مەدحەت بەدرخان نیشان دەدات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [https://web.archive.org/web/20081229141717/http://www.xozga.com/nawdaran/nuseran/103.html میقداد مەدحەت بەدرخان - خۆزگە] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|وێژەی کوردی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] [[پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٥]] r9ti7dh9cxycluyqqn1otpk04iidkq1 0 7483 1680323 1516951 2026-10-04T10:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1680323 wikitext text/x-wiki '''مێتافیزیک''' ئەو لقە لە [[فەلسەفە]]یە کە گرنگی بە سروشتی [[بوون]] و [[جیھان]] دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Metaphysics {{!}} Encyclopedia.com|ناونیشان=https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/philosophy/philosophy-terms-and-concepts/metaphysics|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.encyclopedia.com}}</ref> بە کەسێک کە لە تایبەتمەنییە بنەڕەتییەکانی پێکھاتەی جیھان دەکۆڵێتەوە دەوترێ ''مێتافیزیکزان'' یان ''زانای مێتافیزیک''. وشەی مێتافیزیک لە دوو وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] پێک ھاتووە کە لکێنراون بە یەکەوە: مێتا (μετά- بە واتای "چی ھەیە لەپشتەوەی یان دواوەی) و فیسیکا (بە مانای سروشت). لێرەدا، "فیزیکی" ئاماژەیە بە کارەکانی [[ئەرەستوو]] لەسەر [[ماددە]]. پێشگری مێتا پاش مردنی ئەرەستوو و لە کاتی کۆکردنەوە و پێداچوونەوە و ڕێکوپێککردنی بەرھەمەکانی لەلایەن کەسانی ترەوە خرایە سەرەتای ناوی ئەو بابەتانەی کە لەدوای بابەتەکانی سەبارەت بە سروشت و فیزیکەوە دانرابوون. ئەرەستوو بۆخۆی بەو بابەتانە نەیوتبوو مێتافیزیک، بەڵام ھەندێ جار وەکوو "فەلسەفەی یەکەم" ناویانی بردبوو. مێتافیزیک خۆی چەند لقێکی تری لێ دەبێتەوە کە لە ھوموویان ئاشناتر [[ئۆنتۆلۆجی]]یە. ئۆنتۆلۆجی لێکۆڵینەوە لەسەر ئەوە دەکا کە شتەکان لە جیھاندا چەند جۆرن و چ پێوەندییەک ھەیە لە نێوان جۆرەکاندا. ھەروەھا مێتافیزیکزانان ھەوڵ بۆ ڕوونکردنەوەی ئەو بیروڕایانە دەدەن کە بەھۆیانەوە مرۆڤەکان لە جیھان و ئەوەی تێدایە (وەکوو [[بوون]]، [[جێ]]، [[کات]]، [[ھۆیەتی]] و ھتد) تێ دەگەن. پێش پەرەگرتنی زانستی مۆدێڕن، بەشێک لە مێتافیزیک بە ناوی [[فەلسەفەی سروشتی]] ڕاسپێردرابوو بۆ وەڵامدانەوەی پرسیارە زانستییەکان. وشەی ([[زانست]] بە ئینگلیزی science) ھەتا یەک یان دوو سەدە لەمەوبەر بەکار نەدەھێنرا.{{ژێدەر پێویستە}} [[میتۆدی زانستی]] وای لە فەلسفەی سروشتی کرد کە بەپێچەوانەی فەلسەفەکانی تر ببێ بە چالاکییەکی لەسەر [[تاقیکردنەوە]] و ئەزموون بنەڕەتنراو و لە کۆتاییی سەدەی ھەژدەھەم بەم لاوە ناوی ببێ بە [[زانست]]. ھۆی ئەم ناوگۆڕینە ئەوە بوو کە فەلسەفەی سروشتی بەتەواوی لە ئەوتر بوارەکانی فەلسەفە جیا بکرێتەوە. دوای ئەوە، واتای مێتافیزیک بوو بە تاوتوێکردنی سروشتی بوون بە شێوەی [[ئەزموونی|نائەزموونی]]. == ناساندن == یەکێ لە پێناسەگەلێ کە بۆ میتافیزیک کراوە ئەوەیە کە دەڵێ: میتافیزیک بریتییە لە ناسینی کۆڵەکەکانی [[واقیع]]، وەکوو [[تایبەتمەندی (فەلسەفە)|تایبەتمەندی]]، [[ڕووداو (فەلسەفە)|ڕووداو]]، [[ھۆدارێتی|ھۆداربوون]]، [[کات]] و، [[گۆڕان (فەلسەفە)|گۆڕان]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مامفورد|یەکەم=استیون|سەردێڕ=متافیزیک|translator-last=یوسفی|translator-first=محمد}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://plato.stanford.edu/entries/metaphysics/ مێتافیزیک]، [[ئینسایکلۆپیدیای فەلسەفەی ستەنفۆرد]] * [https://web.archive.org/web/20170216072203/https://philpapers.org/browse/metaphysics وتارگەلی لێکۆڵینەوەیی لەسەر مێتافیزیک - philpapers.org] * [http://plato.stanford.edu/entries/aristotle-metaphysics/ مێتافیزیکی ئەرەستوو] {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|ئایین}} {{پۆلی کۆمنز|Metaphysics}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:لقەکانی فەلسەفە]] [[پۆل:مێتافیزیک]] td1bdtjc0drxnw1vxm26h1ncaewbqs1 0 8269 1680199 1672078 2026-10-04T07:37:36Z Enthu2608 79506 /* وشکانی */ 1680199 wikitext text/x-wiki {{Short description|وڵاتێکی دوورگەیی لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox country | conventional_long_name = کۆماری سینگاپوور | common_name = سینگاپوور | native_name = {{small|{{Name in various languages | name = {{nobold|''(بە زمانە فەرمییەکانی تر)''}} | ms = {{lang|ms|Republik Singapura}} | zh = {{lang|zh|新加坡共和国}}<br/>{{tlit|zh|Xīnjiāpō Gònghéguó}} | ta = {{lang|ta|சிங்கப்பூர் குடியரசு}}<br />{{tlit|ta|Ciṅkappūr Kuṭiyaracu}} }}}} | image_flag = Flag of Singapore.svg | image_coat = State Crest of Singapore.png | national_motto = {{native name|ms|Majulah Singapura}}<br />"بەرەو پێشەوە سینگاپوور" | national_anthem = {{native name|ms|[[مەجولە سینگاپوورا|Majulah Singapura]]}}<br />"بەرەو پێشەوە سینگاپوور"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Majulah Singapura.ogg]]}}</div> | image_map = {{Switcher|[[File: Singapore on the globe (Southeast Asia centered) zoom.svg|frameless]]|پیشاندانی گۆی زەوی|[[File:Location Singapore ASEAN.svg|upright=1.15|frameless]]|پیشاندانی ئاسێان|default=1}} | map_width = 250px | map_caption = {{map caption |location_color= green |region= [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] |region_color= none}} | coordinates = {{Coord|1|17|N|103|50|E|type:city(5,700,000)_region:SG|display=inline,title}} | capital = سینگاپوور<br>([[شار-دەوڵەت]]){{efn|سینگاپوور ھیچ پایتەختێکی فەرمیی جیاوازی نییە چونکە [[شار-دەوڵەت]]ێکە. پێش سەربەخۆییی وەک [[سەروەری|دەوڵەتێکی سەروەر]] لە ساڵی ١٩٦٥، [[شاری سینگاپوور (قەوارەی مێژوویی)|شاری سینگاپوور]] وەک پایتەخت خزمەتی دەکرد. لەمڕۆدا، [[ناوچەی ناوەندی، سینگاپوور|ناوچەی ناوەندی]] بە شێوەیەکی کرداری ئەم ڕۆڵە دەگێڕێت، و وەک پایتەختێکی ''دیفاکتۆ'' کار دەکات بەبێ ھیچ ناوونیشانێکی فەرمی.<ref name="City-state">{{cite encyclopedia |title=Singapore |quote=The city, once a [[City of Singapore (historical entity)|distinct entity]], so came to dominate the island that the Republic of Singapore essentially became a city-state. |url=https://www.britannica.com/place/Singapore-capital |access-date=29 August 2019 |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |archive-date=28 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220828055010/https://www.britannica.com/place/Singapore-capital |url-status=live}}</ref>}} | largest_settlement = [[تامپینیس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/population/geographic-distribution/visualising-data/geographical-distribution-dashboard|سەردێڕ=Geographical Distribution Dashboard|بڵاوکەرەوە=Singstat |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221224122208/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/population/geographic-distribution/visualising-data/geographical-distribution-dashboard|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | largest_settlement_type = [[ناوچەکانی نەخشەدانانی سینگاپوور|ناوچەی نەخشەدانان]] {{nobold|بەپێی دانیشتووان}} | languages_type = زمانە فەرمییەکان | languages = {{hlist|[[ئینگلیزیی سینگاپووری|ئینگلیزی]]|[[زمانی مالایی|مالایی]]|[[ماندارینی سینگاپووری|ماندارین]]|[[زمانی تامیلی|تامیلی]]}} | languages2_type = [[زمانی نیشتمانی]] | languages2 = [[زمانی مالایی|مالایی]] | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * ٧٤٫٣٪ [[سینگاپوورییە چینییەکان|چینی]] * ١٣٫٥٪ [[سینگاپوورییە مالایییەکان|مالایی]] * ٩٫٠٪ [[سینگاپوورییە ھیندییەکان|ھیندی]] * ٣٫٢٪ [[دیمۆگرافیای سینگاپوور#گرووپە نەتەوەیییەکان|ئەوانی تر]] {{Tree list/end}} }} | ethnic_groups_ref = {{efn|لە سینگاپوور، ئەو ڕێژانەی گرووپە نەتەوەیییەکان کە بە شێوەیەکی گشتی بڵاودەکرێنەوە تەنیا لەسەر بنەمای دانیشتووانی نیشتەجێبووە، کە پێکھاتووە لە ھاووڵاتیانی سینگاپووری (SC) و نیشتەجێبووە ھەمیشەیییەکان (PR).<ref name="census2020">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population Trends 2023 |ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/population/population2023.ashx |وێبگە=Singapore Department of Statistics |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240706140335/https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/population/population2023.ashx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} | ethnic_groups_year = ٢٠٢٣ | religion_year = ٢٠٢٥ | religion_ref = {{efn|لە سینگاپوور، ئەو ڕێژانەی تایفە ئایینییەکان کە بە شێوەیەکی گشتی بڵاودەکرێنەوە تەنیا لەسەر بنەمای دانیشتووانی نیشتەجێبووە، کە پێکھاتووە لە ھاووڵاتیانی سینگاپووری (SC) و نیشتەجێبووە ھەمیشەیییەکان (PR).<ref name="census2025">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/files/1559c94a-efc1-4262-84fd-042c9bd96e68.pdf|سەردێڕ=General Household Survey 2025|بڵاوکەرەوە=Singapore Department of Statistics|ساڵ=٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>}} | religion = {{ublist |٣٠٫٩٪ [[بوودیزم لە سینگاپوور|بوودیزم]] |٢٣٫٩٪ [[بێئایینی لە سینگاپوور|بێئایین]] |١٧٫١٪ [[مەسیحییەت لە سینگاپوور|مەسیحییەت]] |١٥٫٠٪ [[ئیسلام لە سینگاپوور|ئیسلام]] | ٧٫٣٪ [[تاویزم لە سینگاپوور|تاویزم]] | ٥٫٤٪ [[ھیندوویزم لە سینگاپوور|ھیندوویزم]] | ٠٫٤٪ [[ئایین لە سینگاپوور|ئەوانی تر]]}} | demonym = [[سینگاپوورییەکان|سینگاپووری]] | government_type = [[کۆماری پەرلەمانیی یەکگرتوو]] | leader_title1 = [[سەرۆک کۆماری سینگاپوور|سەرۆک کۆمار]] | leader_name1 = [[ثارمان شانموگاراتنام]] | leader_title2 = [[سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور|سەرۆک وەزیران]] | leader_name2 = [[لۆڕێنس وۆنگ]] | legislature = [[پەرلەمانی سینگاپوور|پەرلەمان]] | sovereignty_type = سەربەخۆیی | sovereignty_note = لە [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[مالیزیا]] | established_event1 = {{nowrap|[[خۆبەڕێوەبەریی سینگاپوور|خۆبەڕێوەبەری]]}} | established_date1 = ٣ی حوزەیرانی ١٩٥٩ | established_event2 = {{nowrap|[[ڕێکەوتننامەی مالیزیا]]}} | established_date2 = ١٦ی ئەیلوولی ١٩٦٣ | established_event3 = [[ڕاگەیاندنی سینگاپوور]] | established_date3 = ٩ی ئابی ١٩٦٥ | area_km2 = 744.3 | area_footnote = <ref name="total area of Singapore">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Environment – Latest Data |بڵاوکەرەوە=Singapore Department of Statistics |ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | area_rank = ١٧٦ەم | percent_water = ١٫٤٣٪ | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 6,110,200{{efn|دانیشتووانی ھاووڵاتیی سینگاپووری (SC) بریتییە لە ٣٬٦٦٠٬٧٠٠ (٥٩٫٩٪)، دانیشتووانی نیشتەجێبووی ھەمیشەیی (PR) بریتییە لە ٥٤٣٬٨٠٠ (٨٫٩٪)، دانیشتووانی نا-ھاووڵاتی/نیشتەجێبوو بریتییە لە ١٬٩٠٦٬٠٠٠ (٣١٫٢٪).<ref name="Population in Brief 2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population in Brief 2025 |بڵاوکەرەوە=Singapore Department of Statistics |ناونیشان=https://www.population.gov.sg/files/media-centre/publications/Population_in_Brief_2025.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250929084313/https://www.population.gov.sg/files/media-centre/publications/Population_in_Brief_2025.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref>}} | population_estimate_year = ٢٠٢٥ | population_estimate_rank = ١١١ەم | population_density_km2 = 8,290 | population_density_sq_mi = auto | population_density_rank = ٣یەم | GDP_PPP = {{increase}} ١٫٠٦٣ تریلیۆن دۆلار<ref name="IMFWEO.SG">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |سەردێڕ=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |بڵاوکەرەوە=[[International Monetary Fund]] |وێبگە=www.imf.org |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> | GDP_PPP_year = ٢٠٢٦ | GDP_PPP_rank = ٣٤ەم | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ١٧٣٬٧٠٨ دۆلار<ref name=IMFWEO.SG /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ١ەم | GDP_nominal = {{increase}} ٦٥٩٫٥٧٢ ملیار دۆلار<ref name=IMFWEO.SG /> | GDP_nominal_year = ٢٠٢٦ | GDP_nominal_rank = ٢٧ەم | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ١٠٧٬٧٥٨ دۆلار<ref name=IMFWEO.SG /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ٤ەم | Gini = 43.3 <!--number only--> | Gini_year = ٢٠٢٣ | Gini_change = steady <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Key Household Income Trends, 2023 |ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/households/pp-s30.ashx#:~:text=7%20The%20Gini%20coefficient5%20based,fell%20from%200.433%20to%200.371 |وێبگە=singstat.gov.sg |بڵاوکەرەوە=Singapore Department of Statistics |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240713170530/https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/households/pp-s30.ashx#:~:text=7%20The%20Gini%20coefficient5%20based,fell%20from%200.433%20to%200.371 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | HDI = 0.946 <!--number only--> | HDI_year = ٢٠٢٣<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Human Development Report 2025 |ناونیشان=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> | HDI_rank = ١٣یەم | currency = [[دۆلاری سینگاپووری]] (S$) | currency_code = SGD | time_zone = [[کاتی ستانداردی سینگاپوور|SGT]] | utc_offset = +8 | date_format = dd-mm-yyyy ([[زایینی|AD]]){{efn|بڕوانە [[نووسینەوەی ڕێکەوت و کات لە ئاسیا]].}} | calling_code = [[+٦٥]] | iso3166code = SG | cctld = {{ubl| |[[.sg]] |[[.新加坡]] |[[.சிங்கப்பூர்]] }} }} <!-- Note: All citations are listed in the article body, as per [[WP:LEADCITE]]; indicate with in-line {{citation needed|date=October 2017}} if in doubt. --> '''سینگاپوور'''،{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Singapore.ogg|ˈ|s|ɪ|ŋ|(|g|)|ə|p|ɔːr}} {{respell|SING|(g)ə|por}}}} بە فەرمی '''کۆماری سینگاپوور'''، [[وڵاتێکی دوورگەیی]]یە لە [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]. خاکەکەی لە [[سینگاپوور (دوورگە)|دوورگەیەکی سەرەکی]]، زیاتر لە [[پێڕستی دوورگەکانی سینگاپوور|٦٠ دوورگە و دوورگۆچکەی مانگی دەستکرد (پاشکۆ)]]، و یەک [[پێدرا برانکا، سینگاپوور|دوورگۆچکەی دەرەکی]] پێکھاتووە. وڵاتەکە نزیکەی یەک [[ھێڵی پانی]] ({{Convert|137|km|disp=or}}) لە باکووری [[کەمەرەی زەوی]]یەوە دوورە، لە نزیک نووکی باشووری [[نیمچەدوورگەی مالای]]ەوە، و ھاوسنوورە لەگەڵ [[گەرووی مالاکا]] لە ڕۆژاوا، [[گەرووی سینگاپوور]] لە باشوور شانبەشانی [[دوورگەکانی ڕیاو]] لە [[ئیندۆنیزیا]]، [[دەریای باشووری چین]] لە ڕۆژھەڵات و [[گەرووی جۆھۆر]] شانبەشانی [[جۆھۆر|ویلایەتی جۆھۆر]] لە [[مالیزیا]] لە باکوورەوە. لە [[مێژووی دێرینی سینگاپوور|مێژووی دێرینی]]دا، سینگاپوور ناوەندێکی بازرگانیی دەریایی بوو کە بە ''[[تەماسێک]]'' دەناسرێت؛ دواتر، بەشێکی سەرەکی بوو لە چەندین ئیمپراتۆریەتیی دەریاییی یەک لە دوای یەک. سەردەمی ھاوچەرخی لە ساڵی ١٨١٩ دەستی پێکرد، کاتێک [[ستامفۆرد ڕافڵز]] سینگاپووری وەک [[ناوەندی گواستنەوە|بنکەیەکی بازرگانیی ناوەندی]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]] دامەزراند. لە ساڵی ١٨٦٧، سینگاپوور وەک بەشێک لە [[نیشینگە گەروویییەکان]] کەوتە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی بەریتانیا. لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، سینگاپوور لە ساڵی ١٩٤٢ [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر سینگاپوور|لەلایەن ژاپۆنەوە داگیرکرا]] و دوای [[خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن|خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن]] لە ساڵی ١٩٤٥ وەک کۆلۆنییەکی شاھانە گەڕێنرایەوە بۆ بەریتانیا. سینگاپوور لە ساڵی ١٩٥٩ [[خۆبەڕێوەبەریی سینگاپوور|خۆبەڕێوەبەری]]ی بەدەستھێنا و لە [[ڕێکەوتننامەی مالیزیا|ساڵی ١٩٦٣]] بووە بەشێک لە فیدراسیۆنی نوێی [[مالیزیا]]، شانبەشانی [[فیدراسیۆنی مالایا|مالایا]]، [[بۆرنیۆی باکوور|بۆرنیۆی باکوور]] و [[ساراواک|ساراواک]]. [[سەربەخۆییی سینگاپوور|جیاوازییە ئایدۆلۆژییەکان]] دوو ساڵ دواتر بوونە ھۆی دەرکردنی سینگاپوور لە فیدراسیۆنەکە؛ و لە ساڵی ١٩٦٥ بوو بە وڵاتێکی سەروەری سەربەخۆ. دوای ساڵانی سەرەتاییی پشێوی و سەرەڕای نەبوونی سەرچاوەی سروشتی و ناوچەی پاڵپشت، نەتەوەکە بە خێرایی گەشەی کرد و بوو بە یەکێک لە [[پڵنگەکانی ئاسیا|چوار پڵنگەکەی ئاسیا]]. وەک [[وڵاتێکی پێشکەوتوو|وڵاتێکی زۆر پێشکەوتوو]]، سینگاپوور خاوەنی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (یەکسانیی ھێزی کڕین) بۆ ھەر تاکێک|بەرزترین تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیییە بۆ ھەر تاکێک لەسەر بنەمای یەکسانیی ھێزی کڕین]] لە جیھاندا و تاکە وڵاتە لە ئاسیادا کە ھەڵسەنگاندنی قەرزی سەروەریی AAAی لە سەرجەم [[ئاژانسە سەرەکییەکانی ھەڵسەنگاندن|ئاژانسە سەرەکییەکانی ھەڵسەنگاندن]]ەوە ھەیە. وەک [[بەھەشتی باج]] دەناسرێت، ناوەندێکی سەرەکیی [[ناوەندی فڕۆکەوانی|فڕۆکەوانی]]، [[ناوەندی دارایی|دارایی]] و [[بەندەر|کەشتیوانیی دەریایی]]یە و بەردەوام وەک یەکێک لە [[پێڕستی گرانترین شارەکان بۆ فەرمانبەرانی تاراوگەنشین|گرانترین شارەکان]] بۆ تاراوگەنشینان و کرێکارە بیانییەکان پۆلێن کراوە. سینگاپوور لە پێوەرە کۆمەڵایەتییە سەرەکییەکاندا پلەی بەرزی ھەیە: [[پەروەردە لە سینگاپوور|پەروەردە]]، [[چاودێریی تەندروستی لە سینگاپوور|چاودێریی تەندروستی]]، [[نیشتەجێبوون لە سینگاپوور|نیشتەجێبوون]]، [[پێوەری ئاشتیی جیھانی|ئاشتی]]، [[پێوەری ھێنلی بۆ پاسپۆرت|ھێزی پاسپۆرت]]، [[تاوان لە سینگاپوور|سەلامەتیی کەسی]] و ژێرخان، لەگەڵ [[پێڕستی وڵاتان بەپێی ڕێژەی خاوەندارێتیی ماڵ|ڕێژەیەکی بەرزی خاوەندارێتیی ماڵ]]. [[سینگاپوورییەکان]] چێژ لە یەکێک لە [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تەمەنی پێشبینیکراو|درێژترین تەمەنە پێشبینیکراوەکان]]، [[پێڕستی وڵاتان بەپێی خێراییی پەیوەندیی ئینتەرنێت|خێراترین خێرایییەکانی ئینتەرنێت]]، [[پێڕستی وڵاتان بەپێی ڕێژەی مردنی کۆرپە و خوار پێنج ساڵان|کەمترین ڕێژەی مردنی کۆرپە]] و [[پێوەری ھەستکردن بە گەندەڵی|کەمترین ئاستی گەندەڵی]] لە جیھاندا وەردەگرن. سینگاپوور بەسەر پێنج [[ناوچەکانی سینگاپوور|ناوچە]]، ٥٥ [[ناوچەکانی نەخشەدانانی سینگاپوور|ناوچەی نەخشەدانان]] و سەدان [[ژێرناوچەکانی سینگاپوور|ژێرناوچە]]دا ڕێکخراوە. دووەم [[پێڕستی وڵاتان بەپێی چڕیی دانیشتووان|بەرزترین چڕیی دانیشتووانی ھەیە لە نێوان ھەموو وڵاتاندا]]، ھەرچەندە بەھۆی نەخشەدانانی شارنشینییەوە چەندین شوێنی سەوز و کات بەسەربردن ھەن. بە ھەبوونی دانیشتووانێکی فرەکلتوور و بۆ ناساندنی شوناسە کولتوورییەکانی گرووپە نەتەوەیییە سەرەکییەکانی وڵاتەکە، سینگاپوور چوار [[زمانەکانی سینگاپوور|زمانی فەرمیی]] ھەیە: [[ئینگلیزیی سینگاپووری|ئینگلیزی]]، [[زمانی مالایی|مالایی]]، [[ماندارینی سینگاپووری|ماندارین]] و [[زمانی تامیلی|تامیلی]]. ئینگلیزی [[زمانی ھاوبەش|زمانی ھاوبەشە (لینگووا فرانکا)]]، و بە شێوەیەکی تایبەت لە چەندین خزمەتگوزاریی گشتیدا بەکاردەھێنرێت. [[فرەنەتەوەیی]] لە دەستووردا چەسپێنراوە و بەردەوامە لە داڕشتنی سیاسەتە نیشتمانییەکان. سینگاپوور [[کۆماری پەرلەمانی|کۆمارێکی پەرلەمانییە]] و سیستەمی یاسایییەکەی لەسەر بنەمای [[یاسای باو|یاسای باو (کۆمۆن لۆ)]] دامەزراوە. لە کاتێکدا لە ڕووی [[دەستووری سینگاپوور|دەستوورییەوە]] [[پێڕستی پارتییە سیاسییەکان لە سینگاپوور|دیموکراسییەکی فرەپارتییە]] کە تێیدا [[ھەڵبژاردنەکان لە سینگاپوور|ھەڵبژاردنی ئازاد]] بە شێوەیەکی ڕێکوپێک بەڕێوەدەچێت، بەڵام بە شێوەیەکی ''دیفاکتۆ'' وەک [[سیستەمی پارتی باڵادەست|دەوڵەتێکی یەکپارتی]] کار دەکات، کە پارتی چالاکیی گەل (PAP) لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٥٩|ساڵی ١٩٥٩]]ەوە باڵادەستیی سیاسیی بەردەوامی پاراستووە. کۆنترۆڵی درێژخایەنی پارتی چالاکیی گەل بووەتە ھۆی سنوورداربوونی [[فرەییی سیاسی|فرەییی سیاسی]] و پێکھاتەیەکی حوکمڕانیی زۆر ناوەندیکراو بەسەر دامەزراوە نیشتمانییەکاندا. سینگاپوور، یەکێک لە پێنج ئەندامی دامەزرێنەری [[ئاسێان]]، ھەروەھا بارەگای سکرتارییەتی [[ھاوکاریی ئابووریی ئاسیا-پاسیفیک]]، سکرتارییەتی ئەنجومەنی ھاوکاریی ئابووریی پاسیفیکە و شاری میوانداری چەندین کۆنفرانس و بۆنەی نێونەتەوەیییە. سینگاپوور ھەروەھا ئەندامە لە [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]، [[ڕێکخراوەی بازرگانیی جیھانی]]، [[لووتکەی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]، [[بزووتنەوەی بێلایەنەکان]] و نەتەوەکانی [[کۆمۆنوێلس]]. == ناو و وشەناسی == ناوی ئینگلیزیی "Singapore" بەئینگلیزیکراوی ناوی ڕەسەنی [[زمانی مالایی|مالایی]]ی وڵاتەکەیە، کە بریتییە لە {{lang|ms|Singapura}} ({{IPA|ms|siŋapura|audio|LL-Q9237 (msa)-Noaius Paticus-Singapura.wav}})، کە ئەویش لە بەرامبەردا لە وشەی [[سانسکریت]]ییەوە بۆ 'شاری شێر' وەرگیراوە ({{langx|sa|सिंहपुर}}؛ <small>[[ڕۆمانیکردنی سانسکریت|ڕۆمانیکراو:]]</small> {{lang|sa-Latn|Siṃhapura}}؛ [[براھمی]]: {{lang|sa-Brah|𑀲𑀺𑀁𑀳𑀧𑀼𑀭}}؛ بە واتای وشەیی "شاری شێر"؛ {{wikt-lang|sa|सिंह|siṃha|script=Latn}} بە واتای 'شێر'، {{wikt-lang|sa|पुर|pura|script-Latn}} بە واتای 'شار' یان 'قەڵا' دێت).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bartleby.com/61/46/S0424600.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010411060419/http://www.bartleby.com/61/46/S0424600.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٠١|سەردێڕ=Singapore |بڵاوکەرەوە=Bartleby |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> ''[[پولاڤ ئوجۆنگ]]'' یەکێک بوو لە زووەترین ناوەکانی دوورگەی سینگاپوور، کە ھاوتایە لەگەڵ گێڕانەوەیەکی چینی لە سەدەی سێیەم کە ئاماژەی بە شوێنێک دەکرد بە ناوی ''[[پولاڤ ئوجۆنگ|پو لۆ ژۆنگ]]'' ({{lang-zh|c=[[wikt:蒲|蒲]] [[wikt:羅|羅]] [[wikt:中|中]]}})، کە نووسینەوەی ناوی [[زمانی مالایی|مالایی]]یە بۆ 'دوورگەی کۆتاییی [[نیمچەدوورگەی مالای|نیمچەدوورگەیەک]]'.<ref name="utexas">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore: History, Singapore 1994 |ناونیشان=http://inic.utexas.edu/asnic/countries/singapore/Singapore-History.html |بڵاوکەرەوە=Asian Studies @ University of Texas at Austin |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070323095958/http://inic.utexas.edu/asnic/countries/Singapore/Singapore-History.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاماژە زووەکانی ناوی ''[[تەماسێک]]'' (یان ''توماسیک'') لە [[ناگاراکریتاگاما]]دا دەدۆزرێنەوە، کە [[مەدحییە|مەدحییەیەکی]] [[جاڤایییەکان|جاڤایی]]یە و لە ساڵی ١٣٦٥دا نووسراوە، ھەروەھا سەرچاوەیەکی [[ڤێتنام]]ی لە ھەمان سەردەمەوە. ناوەکە ئەگەری زۆرە بە واتای ''شاری دەریایی'' بێت، کە لە وشەی [[زمانی مالایی|مالایی]]ی {{lang|ms|tasek}}ەوە وەرگیراوە، بە واتای 'دەریا' یان 'دەریاچە'.<ref name="toponym">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DTOJAAAAQBAJ&pg=PA381 |سەردێڕ=Singapore Street Names: A Study of Toponymics |نووسەر١=Victor R Savage |نووسەر٢=Brenda Yeoh |بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨٩٨١٤٤٨٤٧٤٩|پەڕە=٣٨١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230412012131/https://books.google.com/books?id=DTOJAAAAQBAJ&pg=PA381 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> گەشتیاری [[چینییەکان|چینی]] [[وانگ دایوان]] لە دەوروبەری ساڵی ١٣٣٠دا سەردانی شوێنێکی کرد بە ناوی ''دانماکسی'' ({{lang-zh|c=淡馬錫|p= Dànmǎxí|w=Tan Ma Hsi}}) یان ''تام ما سیاک''، بەپێی گۆکردن؛ ئەمە لەوانەیە نووسینەوەی ''[[تەماسێک]]'' بێت، یان بە جێگرەوەیەک، لەوانەیە تێکەڵەیەک بێت لە وشەی [[زمانی مالایی|مالایی]]ی {{lang|ms|Tanah}} بە واتای 'زەوی' و وشەی [[زمانی چینی|چینی]]ی {{lang|zh-Latn|xi}} بە واتای '[[قەسدیر]]'، کە لە دوورگەکەدا مامەڵەی پێوە دەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA173 |سەردێڕ=Singapore and the Silk Road of the Sea, 1300–1800 |بەستەری نووسەر١=John N. Miksic |نووسەر=John N. Miksic |بڵاوکەرەوە=NUS Press |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١٦٩٥٧٤٣|پەڕەکان=١٧١–١٨٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240305143007/https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA173#v=onepage&q&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="toponym" /> جۆرە جیاوازەکانی ناوی {{lang|sa-Latn|Siṃhapura}} بۆ چەندین شار لە سەرانسەری ناوچەکەدا بەکاردەھێنران پێش دامەزراندنی [[شانشینی سینگاپوورا]]. لە [[بوودیزم و ھیندوویزم|کەلتووری ھیندوو-بوودایی]]دا، شێرەکان پەیوەست بوون بە ھێز و پاراستنەوە، کە ئەمەش لەوانەیە ڕوونکردنەوەیەک بێت بۆ سەرنجڕاکێشیی ناوێکی لەم جۆرە.{{sfn|Miksic|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA151 151–152]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://mothership.sg/2016/12/5-other-places-in-asia-which-are-also-called-singapura/ |سەردێڕ=5 other places in Asia which are also called Singapura |نووسەر=Joshua Lee |ئیش=Mothership |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406022412/https://mothership.sg/2016/12/5-other-places-in-asia-which-are-also-called-singapura/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوی ''سینگاپوورا'' لە کاتێکدا پێش سەدەی ١٥ەم جێگەی ''[[تەماسێک]]''ی گرتەوە، دوای دامەزراندنی [[شانشینی سینگاپوورا]] لە دوورگەکەدا لەلایەن ''[[ڕاجا]]''یەکی (شازادەیەکی) ھەڵاتووی سوماترا لە [[پالمبانگ]]ەوە. بەڵام کاتی ورد و ھۆکاری گۆڕینی ناوەکە نەزانراوە. [[تۆمارە مالایییەکان|تۆمارە مالایییە]] نیمچە-مێژوویییەکان باس لەوە دەکەن کە [[تەماسێک]] لەلایەن [[سانگ نیلا ئوتاما]]، کە ''[[ڕاجا]]''یەکی سوماتری سەدەی ١٣یەم بوو لە [[پالمبانگ]]ەوە، ناونرا ''سینگاپوورا''. [[تۆمارە مالایییەکان|تۆمارەکان]] دەڵێن کە [[سانگ نیلا ئوتاما]] تووشی ئاژەڵێکی سەیر بوو لە دوورگەکەدا کە وای دانا شێرێک بێت. بە بینینی ئەمە وەک نیشانەیەک، ئەو شارۆچکەی ''سینگاپوورا''ی دامەزراند لەو شوێنەی کە تووشی ئاژەڵەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/sejarah-melayu-cheah-boon-kheng/page/n1/mode/2up?q= |سەردێڕ=Sejarah Melayu The Malay Annals MS RAFFLES No. 18 Edisi Rumi Baru/New Romanised Edition |ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=Academic Art & Printing Services Sdn. Bhd. |ژپنک=٩٦٧-٩٩٤٨-١٣-٧|editor-last1=Kheng |editor-first1=Cheah Boon |editor-last2=Ismail |editor-first2=Abdul Rahman Haji}}</ref>{{Rp|37, 88–92}}<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Brown |یەکەم=C.C. |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٥٢|سەردێڕ=The Malay Annals translated from Raffles MS 18 |ناونیشان=https://archive.org/details/malay-annals-C.-C.-Brown/page/n1/mode/2up?q= |journal=Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |بەرگ=٢٥|issue=2&3 |پەڕەکان=١–٢٧٦}}</ref>{{Rp|30–31}} دووەم گریمانە، کە لە [[تۆمە پیرێس#سوما ئۆریێنتاڵ|سەرچاوە پورتوگالییەکانەوە]] وەرگیراوە، پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئەم چیرۆکە ئەفسانەیییە لەسەر بنەمای ژیانی ڕاستەقینەی [[پارامیسڤارا|پارامیسڤارا]]ی [[پالمبانگ]] دامەزراوە. [[پارامیسڤارا|پارامیسڤارا]] سەربەخۆییی لە [[ماجاپھیت]] ڕاگەیاند و چووە سەر تەختی شێر. دوای ئەوەی لەلایەن [[جاڤایییەکان|جاڤایییەکانەوە]] بۆ تاراوگە دەرکرا، دەستی بەسەر ''[[تەماسێک]]''دا گرت. لەوانەیە ئەو ناوچەکەی دووبارە ناو نابێتەوە ''سینگاپوورا''، بە بیرھێنانەوەی ئەو تەختەی کە لێی دەرکرابوو.<ref name="turnbull">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turnbull |یەکەم=C.M. |بەستەری نووسەر=C. M. Turnbull |سەردێڕ=A History of Modern Singapore, 1819–2005 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Y9yvBgAAQBAJ&pg=PA22 |بڵاوکەرەوە=NUS Press |ساڵ=٢٠٠٩|پەڕەکان=٢١–٢٢|ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-٤٣٠-٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240305143058/https://books.google.com/books?id=Y9yvBgAAQBAJ&pg=PA22#v=onepage&q&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەژێر [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر سینگاپوور|داگیرکاریی ژاپۆنیدا]]، ناوی سینگاپوور گۆڕدرا بۆ {{Nihongo|''سیۆنان-تۆ''|[[wikt:昭|昭]] [[wikt:南|南]]|Shōnan|lead=yes}}، بە واتای 'ڕووناکی باشوور'.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abshire |یەکەم=Jean |سەردێڕ=The History of Singapore |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |پەڕە=١٠٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٧٧٤٣-٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000704/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Blackburn |یەکەم١=Kevin |یەکەم٢=Karl |دوایین٢=Hack |سەردێڕ=Did Singapore Have to Fall?: Churchill and the Impregnable Fortress |ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٠٣-٤٠٤٤٠-٩|پەڕە=١٣٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000739/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور ھەندێک جار بە نازناوی "شاری باخچە" ناودەبرێت، کە ئاماژەیە بۆ پارکەکان و شەقامە داردارەکانی.<ref>{{cite encyclopedia |last1=Goetz |first1=Philip W. |title=Singapore <!-- this is a guess fixing a bollixed ref --> |quote="Singapore, known variously as the 'Lion City,' or 'Garden City,' the latter for its many parks and tree-lined streets |encyclopedia=The New Encyclopædia Britannica |location=Chicago |edition=15th |date=1991 |page=832 |isbn=978-0-85229-529-8 |bibcode=1991neb..book.....G}}</ref> ناوێکی تری نافەرمی، "[[خاڵە سوورە بچووکەکە]]"، دوای ئەوە وەرگیرا کە وتارێک لە ''[[ئاسیان وۆڵ ستریت جۆرناڵ]]'' لە ٤ی ئابی ١٩٩٨دا گوتی سەرۆکی [[ئیندۆنیزیا]] [[بی. جی. حەبیبی]] ئاماژەی بە سینگاپوور کرد وەک خاڵێکی سوور لەسەر نەخشەیەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Glennie |یەکەم١=Charlotte |دوایین٢=Ang |یەکەم٢=Mavis |دوایین٣=Rhys |یەکەم٣=Gillian |دوایین٤=Aul |یەکەم٤=Vidhu |دوایین٥=Walton |یەکەم٥=Nicholas |سەردێڕ=50 reasons Singapore is the best city in the world |ناونیشان=https://edition.cnn.com/travel/article/singapore-50-reasons |وتەگێڕانەوە="The Lion City. The Garden City. The Asian Tiger. The 'Fine' City. All venerable nicknames, and the longtime favourite is the 'Little Red Dot'" |بڵاوکەرەوە=[[CNN]] |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807045157/http://edition.cnn.com/travel/article/singapore-50-reasons |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=A little red dot in a sea of green |ناونیشان=https://www.economist.com/news/special-report/21657610-sense-vulnerability-has-made-singapore-what-it-today-can-it-now-relax-bit |newspaper=[[The Economist]] |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٥|وتەگێڕانەوە="..with a characteristic mixture of pride and paranoia, Singapore adopted 'little red dot' as a motto" |شوێن=London |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171016175357/https://www.economist.com/news/special-report/21657610-sense-vulnerability-has-made-singapore-what-it-today-can-it-now-relax-bit |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Editorial: The mighty red dot |ناونیشان=http://www.thejakartapost.com/academia/2017/09/08/editorial-the-mighty-red-dot.html |ئیش=[[The Jakarta Post]] |ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200128071756/https://www.thejakartapost.com/academia/2017/09/08/editorial-the-mighty-red-dot.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Habibie truly admired the 'Little Red Dot' |newspaper=[[Today (Singapore newspaper)|Today]] |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}.</ref> == مێژوو == === سینگاپووری دێرین === لە ساڵی ١٢٩٩دا، بەپێی ''[[تۆمارە مالایییەکان]]''، [[شانشینی سینگاپوورا]] لە دوورگەکەدا لەلایەن [[سانگ نیلا ئوتاما]]وە دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=J9JAAAAAYAAJ&pg=PA43 |سەردێڕ=Malay Annals |پەڕە=٤٣|نووسەر=<!--unknown; old historical document-->|translator-last=Leyden|translator-first=John |ڕێکەوت=١٨٢١}}</ref> ھەرچەندە مێژووییبوونی ئەو گێڕانەوانەی لە ''تۆمارە مالایییەکان''دا ھاتوون جێی مشتومڕی ئەکادیمین،{{sfn|Miksic|2013|p=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA154 154]}} بەڵام سەرەڕای ئەوەش لە چەندین بەڵگەنامەی جیاوازەوە زانراوە کە سینگاپوور لە سەدەی ١٤یەمدا، کە ئەوکات بە ''[[تەماسێک]]'' ناسرابوو، بەندەرێکی بازرگانی بووە لەژێر کاریگەریی ھەردوو ئیمپراتۆریەتیی [[ماجاپھیت]] و شانشینە [[شانشینی ئایوتایا|سیامییەکان]]دا،{{sfn|Miksic|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA184 183–185]}} و بەشێک بووە لە [[ئیندۆسفێر]].<ref name=Dixon>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Dixon |یەکەم١=Robert M.W. |دوایین٢=Alexandra |یەکەم٢=Y. |ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=Adjective Classes: A Cross-linguistic Typology |ناونیشان=https://archive.org/details/adjectiveclasses00dixo_002|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |پەڕە=[https://archive.org/details/adjectiveclasses٠٠dixo_٠٠٢/page/n٩٦ ٧٤]|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ژپنک=٠-١٩-٩٢٠٣٤٦-٦}}</ref><ref name=Matisoff1990>{{بیرخستنەوە|دوایین=Matisoff |یەکەم=James|بەستەری نووسەر=James Matisoff |سەردێڕ=On Megalocomparison |journal=Language |بەرگ=٦٦|issue=1 |پەڕەکان=١٠٦–١٢٠|ساڵ=١٩٩٠|doi=10.2307/415281 |jstor=415281}}</ref><ref name=Enfield>{{بیرخستنەوە|دوایین=Enfield |یەکەم=N.J. |سەردێڕ=Areal Linguistics and Mainland Southeast Asia |journal=Annual Review of Anthropology |بەرگ=٣٤|پەڕەکان=١٨١–٢٠٦|ساڵ=٢٠٠٥|doi=10.1146/annurev.anthro.34.081804.120406 |ناونیشان=http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:57458/component/escidoc:57459/Enfield_2005_areal.pdf |hdl=11858/00-001M-0000-0013-167B-C|hdl-access=free|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170816071246/http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:57458/component/escidoc:57459/Enfield_2005_areal.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="academia edu">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.academia.edu/2635407 |سەردێڕ=As in Heaven, So on Earth: The Politics of Visnu Siva and Harihara Images in Preangkorian Khmer Civilisation |journal=Journal of Southeast Asian Studies |بەرگ=٣٤|issue=1 |پەڕەکان=٢١–٣٩|بڵاوکەرەوە=Academia|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|دوایین١=Lavy |یەکەم١=Paul A. |ساڵ=٢٠٠٣|doi=10.1017/S002246340300002X |s2cid=154819912|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210812222402/https://www.academia.edu/2635407|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |issn=0022-4634}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.anthropology.hawaii.edu/people/faculty/stark/pdfs/AP1999%20article.pdf |سەردێڕ=Results of the 1995–1996 Archaeological Field Investigations at Angkor Borei, Cambodia |بڵاوکەرەوە=University of Hawai'i-Manoa|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923172419/http://www.anthropology.hawaii.edu/People/Faculty/Stark/pdfs/AP1999%20article.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> ئەم شانشینە بەھیندیبووانە بە خۆڕاگرییەکی سەرسووڕھێنەر، یەکپارچەییی سیاسی و سەقامگیریی کارگێڕی جیادەکرانەوە.<ref>Pierre-Yves Manguin, "From Funan to Sriwijaya: Cultural continuities and discontinuities in the Early Historical maritime states of Southeast Asia", in ''25 tahun kerjasama Pusat Penelitian Arkeologi dan Ecole française d'Extrême-Orient,'' Jakarta, Pusat Penelitian Arkeologi / EFEO, 2002, p. 59–82.</ref> سەرچاوە مێژوویییەکانیش ئاماژە بەوە دەکەن کە لە دەوروبەری کۆتاییی سەدەی ١٤یەمدا، فەرمانڕەواکەی، [[پارامیسڤارا]]، لەلایەن [[ماجاپھیت]] یان سیامییەکانەوە ھێرشی کرایە سەر، کە ناچاری کرد بگوێزێتەوە بۆ [[مالاکا]] و لەوێ [[سوڵتاننشینی مالاکا]]ی دامەزراند.{{sfn|Miksic|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA162 155–163]}} بەڵگە شوێنەوارییەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە نیشتەجێبوونە سەرەکییەکەی سەر [[گردی فۆرت کانینگ]] لەم کاتەدا چۆڵ کرا، ھەرچەندە نیشتەجێبوونێکی بازرگانیی بچووک بۆ ماوەیەک دواتر لە سینگاپوور بەردەوام بوو.<ref name="turnbull" /> لە ساڵی ١٦١٣دا، ھێرشبەرە [[پورتوگالییەکان]] نیشتەجێبوونەکەیان سووتاند، و دوورگەکە بۆ دوو سەدەی داھاتوو چووە ناو گۆشەگیری و ونبوونەوە.<ref name="Borschbergp157-158">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Borschberg |یەکەم=P. |سەردێڕ=The Singapore and Melaka Straits. Violence, Security and Diplomacy in the 17th century |بڵاوکەرەوە=NUS Press |ساڵ=٢٠١٠|شوێن=Singapore |پەڕەکان=١٥٧–١٥٨|ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-٤٦٤-٧}}</ref> لەو کاتەدا، سینگاپوور بە ناو بەشێک بوو لە [[سوڵتاننشینی جۆھۆر]].<ref name="country studies">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://countrystudies.us/singapore/3.htm |سەردێڕ=Country Studies: Singapore: History |بڵاوکەرەوە=U.S. Library of Congress|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060923070753/http://countrystudies.us/singapore/3.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوچە دەریایییە فراوانەکە و بەشێکی زۆری بازرگانی بۆ قۆناغی داھاتوو دوای داگیرکردنی مالاکا لەلایەن ھۆڵەندییەکانەوە لە ساڵی ١٦٤١دا، لەژێر کۆنترۆڵی [[مالاکای ھۆڵەندی|ھۆڵەندا]]دا بوو.<ref name=uslcFοunding>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Leitch Lepoer|editor-first=Barbara |سەردێڕ=Singapore: A Country Study |ناونیشان=http://countrystudies.us/singapore/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٠|زنجیرە=Country Studies |ساڵ=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=GPO for tus/singapore/4.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091015211019/http://countrystudies.us/singapore/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === داگیرکاریی بەریتانیا === [[File:Letter from William Farquhar to Sultan Muhammad Kanzul Alam, the Sultan of Brunei, dated 28 November 1819.jpg|thumb|نامەیەک لە [[ویلیام فارکوار]]ەوە بۆ سوڵتان محەممەد کانزول عەلەم، ٢١ەمین [[پێڕستی سوڵتانەکانی بروونای|سوڵتانی بروونای]]، بە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٨١٩. لە دێڕی یەکەمدا، فارکوار ئاماژە بەوە دەکات کە سوڵتان حوسێن شا و تێمێنگۆنگ عەبدولڕەحمان ڕێگەیان بە [[کۆمپانیای بەریتانیی ڕۆژھەڵاتی ھیندستان]] داوە کە لە ٦ی شوباتی ١٨١٩دا [[کارگە (بنکەی بازرگانی)|کارگەیەک]] لە سینگاپوور دابمەزرێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nicholl |یەکەم١=Robert |سەردێڕ=From Buckfast to Borneo: Essays Presented to Father Robert Nicholl on the 85th Anniversary of His Birth, 27 March 1995 |دوایین٢=King |یەکەم٢=Victor T. |دوایین٣=Horton |یەکەم٣=A. V. H. |بڵاوکەرەوە=University of Hull |ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٩٥٨-٨٣٦-٢|شوێن=Hull, England |پەڕەکان=٢١٩|chapter=Malay sources for the history of the Sultanate of Brunei in the early nineteenth century: some letters from the reign of Sultan Muhammad Kanzul Alam (Annabel Teh Gallop) |oclc=٣٥٣٦٦٦٧٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|chapter-url=https://www.academia.edu/11507827 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000715/https://www.academia.edu/11507827 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=add_ms_12398_f019r |سەردێڕ=Farquhar Letterbook (Add MS 12398) |ساڵ=١٨٤٢|پەڕەکان=٣٩–٤٠|زمان=ms |chapter=Ini kupia surat kepada Raja Barunai |trans-chapter=This is a copy of the letter to the Raja of Brunei |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220424173837/http://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=add_ms_12398_f019r |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>]] پارێزگاری بەریتانی [[ستامفۆرد ڕافڵز]] لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٨١٩ گەیشتە سینگاپوور و زوو دوورگەکەی وەک ھەڵبژاردەیەکی سروشتی بۆ بەندەرە نوێیەکە ناسی.<ref name="YongRao1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Mun Cheong Yong |نووسەر٢=V. V. Bhanoji Rao |سەردێڕ=Singapore-India Relations: A Primer |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZdZo5Ui8oS4C&pg=PA3 |ساڵ=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=NUS Press |ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-١٩٥-٠|پەڕە=٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000734/https://books.google.com/books?id=ZdZo5Ui8oS4C&pg=PA3#v=onepage&q&f=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو کاتە دوورگەکە بە ناو لەلایەن [[تێنگکو عەبدولڕەحمان|تێنگکو عەبدولڕەحمان]]، [[سوڵتانی جۆھۆر]]ەوە حوکم دەکرا، کە لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ھۆڵەندی|ھۆڵەندییەکان]] و [[بوگیس]]ەکانەوە کۆنترۆڵ کرابوو.<ref name="Trocki2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Trocki |یەکەم=Carl A. |سەردێڕ=Singapore: Wealth, Power and the Culture of Control |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vA-CAgAAQBAJ&pg=PA73 |ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٥٠٢٤٣-١|پەڕە=٧٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000706/https://books.google.com/books?id=vA-CAgAAQBAJ&pg=PA73#v=onepage&q&f=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام [[سوڵتاننشین]]ەکە بەھۆی دابەشبوونی کوتلەیییەوە لاواز ببوو: [[تێمێنگۆنگ عەبدولڕەحمان|عەبدولڕەحمان]]، [[تێمێنگۆنگی جۆھۆر]] بۆ تێنگکو عەبدولڕەحمان، ھەروەھا بەرپرسەکانی، دڵسۆز بوون بۆ برا گەورەکەی سوڵتان، [[سوڵتان حوسێن شا|تێنگکو لۆنگ]]، کە لە [[تاراوگە]] لە [[دوورگەی پێنیێنگات]]، لە [[دوورگەکانی ڕیاو]] دەژیا. بە یارمەتیی تێمێنگۆنگ، ڕافڵز توانی تێنگکو لۆنگ بە قاچاخ بگەڕێنێتەوە بۆ سینگاپوور. ڕافڵز پێشنیاری کرد کە تێنگکو لۆنگ وەک سوڵتانی ڕەوای جۆھۆر بناسێنێت، لەژێر ناونیشانی [[سوڵتان حوسێن شا|سوڵتان حوسێن]]، ھەروەھا پارەیەکی ساڵانەی ٥٠٠٠ دۆلاری پێبدات و ٣٠٠٠ دۆلاری تریش بە تێمێنگۆنگ بدات؛ لە بەرامبەردا، سوڵتان حوسێن مافی دامەزراندنی بنکەیەکی بازرگانی لە سینگاپوور دەدات بە بەریتانییەکان.<ref name="uslcFounding">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore – Founding and Early Years |ناونیشان=http://countrystudies.us/singapore/4.htm |بڵاوکەرەوە=[[U.S. Library of Congress]]|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221117143728/http://countrystudies.us/singapore/4.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پەیماننامەی سینگاپوور|پەیماننامەی سینگاپوور]] لە ٦ی شوباتی ١٨١٩ واژوو کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1819 – The February Documents |بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Defence (Singapore)|Ministry of Defence]] |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ١٩٩٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٦|دوایین=Ng |یەکەم=Jenny |ناونیشان=http://www.mindef.gov.sg/imindef/about_us/history/overview/the_early_years/v01n02b_history.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170717065310/https://www.mindef.gov.sg/imindef/about_us/history/overview/the_early_years/v01n02b_history.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Milestones in Singapore's Legal History |بڵاوکەرەوە=[[Supreme Court, Singapore]]|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://app.supremecourt.gov.sg/default.aspx?pgID=39|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927183512/http://app.supremecourt.gov.sg/default.aspx?pgID=39|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> لە ساڵی ١٨٢٤دا، پەیماننامەیەکی تر لەگەڵ سوڵتان بووە ھۆی ئەوەی کە تەواوی دوورگەکە ببێتە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]].<ref name="Founding of Modern Singapore">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Founding of Modern Singapore |ناونیشان=http://app.www.sg/who/32/Founding-of-Modern-Singapore.aspx |بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Information, Communications and the Arts]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090508135636/http://app.www.sg/who/32/Founding-of-Modern-Singapore.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> لە ساڵی ١٨٢٦دا، سینگاپوور بوو بە بەشێک لە [[نیشینگە گەروویییەکان]]، کە ئەوکات لەژێر دەسەڵاتی [[ھیندستانی بەریتانی]]دا بوون. سینگاپوور لە ساڵی ١٨٣٦ بوو بە پایتەختی ناوچەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.archiveeditions.co.uk/titledetails.asp?tid=17 |سەردێڕ=East & South-East Asia Titles: Straits Settlements Annual Reports (Singapore, Penang, Malacca, Labuan) 1855–1941 |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120609014003/http://www.archiveeditions.co.uk/titledetails.asp?tid=17|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێش گەیشتنی ڕافڵز، تەنیا نزیکەی ھەزار کەس لە دوورگەکەدا دەژیان، کە زۆربەیان [[مالایییەکان|مالایییە ڕەسەنەکان]] بوون لەگەڵ ژمارەیەکی کەم لە [[چینییە تاراوگەنشینەکان|چینییەکان]].<ref name="The Malays">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Malays |ناونیشان=http://yesterday.sg/discover-more/communities-festivals/communities/the-malays/ |بڵاوکەرەوە=National Heritage Board 2011|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110223000344/http://yesterday.sg/discover-more/communities-festivals/communities/the-malays/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> تا ساڵی ١٨٦٠ ژمارەی دانیشتووان بۆ زیاتر لە ٨٠٬٠٠٠ کەس بەرزبووەوە، کە زیاتر لە نیوەیان [[سینگاپوورییە چینییەکان|چینی]] بوون.<ref name="Founding of Modern Singapore" /> زۆرێک لەم کۆچبەرە سەرەتایییانە بۆ کارکردن لە کێڵگەکانی بیبەر و [[گامبیر]] ھاتبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/stream/cu31924023134368#page/n227/mode/2up|editor1-last=Wright|editor1-first=Arnold|editor2-last=Cartwright|editor2-first=H.A. |دوایین=Sanderson |یەکەم=Reginald |ڕێکەوت=١٩٠٧|سەردێڕ=Twentieth century impressions of British Malaya: its history, people, commerce, industries, and resources |پەڕەکان=٢٢٠–٢٢١}}</ref> لە ساڵی ١٨٦٧دا، نیشینگە گەروویییەکان لە [[ھیندستانی بەریتانی]] جیاکرانەوە، و کەوتنە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی [[شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا|بەریتانیاوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=372a4e72-9f1b-4eb4-9ec6-58cad02000f0 |سەردێڕ=Singapore attains crown colony status – Singapore History |وێبگە=nlb.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210414171544/https://eresources.nlb.gov.sg/history/events/372a4e72-9f1b-4eb4-9ec6-58cad02000f0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر، لە دەیەی ١٨٩٠ەکاندا، کاتێک پیشەسازیی لاستیک لە [[مالایا]] و سینگاپوور دامەزرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=a8ceea4c-1c8b-4c9a-885c-b85038b39e4c|سەردێڕ=First Rubber Trees are Planted in Singapore – 1877 |وێبگە=History SG |بڵاوکەرەوە=National Library Board Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180614122517/http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/a8ceea4c-1c8b-4c9a-885c-b85038b39e4c|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوورگەکە بوو بە ناوەندێکی جیھانی بۆ پۆلێنکردن و ھەناردەکردنی لاستیک.<ref name="Founding of Modern Singapore" /> [[File:Singapore 1865 SLNSW FL15083916.jpg|thumb|لیتۆگرافیایەک لەلایەن [[ڤینسێنت بروکس]] بۆ [[شاری سینگاپوور (قەوارەی مێژوویی)|شاری سینگاپوور]] لە ساڵی ١٨٦٥ لەسەر چیای واڵیچی پێشووەوە]] سینگاپوور بە شێوەیەکی زۆر کاریگەریی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]ی (١٩١٤-١٩١٨) بەسەرەوە نەبوو، چونکە ململانێکە بۆ [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] بڵاونەبووەوە. تاکە ڕووداوی گرنگ لە کاتی جەنگەکەدا [[یاخیبوونی ١٩١٥ی سینگاپوور|یاخیبوونی ساڵی ١٩١٥ی سینگاپوور]] بوو لەلایەن [[سیپۆی|سەربازە]] [[موسڵمان]]ەکانەوە لە ھیندستانی بەریتانییەوە، کە لە سینگاپوور جێگیر کرابوون.<ref name=Brill1>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Indian Army in the Two World Wars |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=cON5DwAAQBAJ&pg=PA17 |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Brill Publishers]] |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٢١١٤٥-٢|پەڕەکان=١٧–١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000843/https://books.google.com/books?id=cON5DwAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای بیستنی دەنگۆی ئەوەی کە دەنێردرێن بۆ شەڕکردن دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، کە دەوڵەتێکی موسڵمان بوو، سەربازەکان یاخیبوون، و ئەفسەرەکانیان و چەندین ھاووڵاتیی مەدەنیی بەریتانییان کوشت پێش ئەوەی یاخیبوونەکە لەلایەن ھێزە ناموسڵمانەکانەوە کە لە [[جۆھۆر]] و [[میانمار|بورما]]وە گەیشتن، سەرکوت بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=82db2bb0-b99c-4a9f-9beb-b25626cb3f87 |سەردێڕ=1915 Singapore Mutiny |وێبگە=National Library Board |بڵاوکەرەوە=National Library Board Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225200105/https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_570_2005-01-24.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:HMS-Repulse-Battlecruiser-IWM-collections.jpg|thumb|[[کەشتیی شەڕکەر|کەشتیی شەڕکەری]] [[ئێچ ئێم ئێس ڕیپەڵس (١٩١٦)|ئێچ ئێم ئێس ڕیپەڵس]]، یەکێک لەو چەند کەشتییە گەورانەی کە لەلایەن چێرچڵەوە نێردرابوو بۆ سینگاپوور بۆ پاراستنی]] دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، بەریتانییەکان بنکە گەورەکەی [[بنکەی ھێزی دەریاییی سینگاپوور|ھێزی دەریاییی سینگاپوور]]یان وەک بەشێک لە [[ستراتیژیی سینگاپوور|ستراتیژیی بەرگریی سینگاپوور]] بنیات نا.<ref name="Stille2016">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Stille |یەکەم=Mark |سەردێڕ=Malaya and Singapore 1941–42: The fall of Britain's empire in the East |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gHe9DAAAQBAJ&pg=PA5 |ساڵ=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing |ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٢٨-١١٢٤-٠|پەڕەکان=٥–٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211000710/https://books.google.com/books?id=gHe9DAAAQBAJ&pg=PA5#v=onepage&q&f=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٩٢١ ڕاگەیەندرا، دروستکردنی بنکەکە بە خاوخلیچکی بەردەوام بوو تاوەکوو [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر مانچووریا|داگیرکاریی ژاپۆنییەکان بۆ سەر مانچووریا]] لە ساڵی ١٩٣١. بە تێچووی ٦٠ ملیۆن دۆلار و ھەرچەندە تا ساڵی ١٩٣٨ بەتەواوی تەواو نەببوو، بەڵام گەورەترین [[وشکەحەوز]]ی جیھان بوو، سێیەم گەورەترین [[حەوزی سەرئاوکەوتوو]] بوو، و تانکیی سووتەمەنیی ئەوەندەی ھەبوو کە بۆ ماوەی شەش مانگ پاڵپشتیی تەواوی ھێزی دەریاییی بەریتانیا بکات.<ref name="Stille2016" /><ref name="Tan2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tan |یەکەم=Kevin |سەردێڕ=Marshall of Singapore: A Biography |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BH88kpvyrdYC&pg=PA90 |ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Institute of Southeast Asian Studies |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٣٠-٨٧٨-٨|پەڕەکان=٩٠–}}</ref><ref name="Hobbs2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hobbs |یەکەم=David |سەردێڕ=The British Pacific Fleet: The Royal Navy's Most Powerful Strike Force |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FVEgDAAAQBAJ&pg=PA5 |ساڵ=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Naval Institute Press |ژپنک=٩٧٨-١-٦١٢٥١-٩١٧-٣|پەڕە=٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211001300/https://books.google.com/books?id=FVEgDAAAQBAJ&pg=PA5#v=onepage&q&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بنکەکە بە تۆپە گەورەکانی {{convert|15|in|mm|adj=on}}ی ھێزی دەریایی دەپارێزرا کە لە [[فۆرت سیلۆسۆ]]، [[فۆرت کانینگ]] و لابرادۆر جێگیر کرابوون، ھەروەھا فڕۆکەخانەیەکی [[ھێزی ئاسمانیی شاھانە]] لە [[بنکەی ئاسمانیی تێنگاھ]] ھەبوو. [[وینستۆن چێرچڵ]] وەک "[[جیبرالتار]]ی ڕۆژھەڵات" وەسفی دەکرد، و گفتوگۆ سەربازییەکان زۆرجار بە سادەیی ناویان دەبرد "[[ڕۆژھەڵاتی سوێس]]". بەڵام، [[کەشتیگەلی ناوخۆیی]]ی بەریتانیا لە ئەورووپا جێگیر ببوو، و بەریتانییەکان نەیاندەتوانی تێچووی دروستکردنی کەشتیگەلێکی دووەم بدەن بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان لە ئاسیا. پلانەکە ئەوە بوو کە لە کاتی باری لەناکاودا کەشتیگەلی ناوخۆیی بەخێرایی بەرەو سینگاپوور بڕۆن. لە ئەنجامدا، دوای ئەوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] لە ساڵی ١٩٣٩ ھەڵگیرسا، کەشتیگەلەکە بەتەواوی سەرقاڵی پاراستنی بەریتانیا بوو، و سینگاپووری بە لاوازی لە بەردەم [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر سینگاپوور|داگیرکاریی ژاپۆن]]دا جێھێشت.<ref name="LambTarling2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Lamb |یەکەم١=Margaret |دوایین٢=Tarling |یەکەم٢=Nicholas |سەردێڕ=From Versailles to Pearl Harbor: The Origins of the Second World War in Europe and Asia |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4izcCwAAQBAJ&pg=PA39 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200818180438/https://books.google.com/books?id=4izcCwAAQBAJ&pg=PA39 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Macmillan International Higher Education |ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٣٩-٣٧٧٢-٨|پەڕە=٣٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BH88kpvyrdYC&pg=PA90 |سەردێڕ=Marshall of Singapore: A Biography |دوایین=Tan |یەکەم=Kevin |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٣٠-٨٧٨-٨|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Institute of Southeast Asian Studies}}</ref> === داگیرکاریی ژاپۆن === [[File:Evacuation of British POWs, Kallang Airport, Singapore - 19450908.jpg|thumb|right|دیلەکانی جەنگی بەریتانی لە ساڵی ١٩٤٥ پاش {{بنز|خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن|en|Japanese surrender|lt=خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن}} لە {{بنز|فڕۆکەخانەی کالانگ|en|Kallang Airport|lt=فڕۆکەخانەی کالانگ}} چۆڵ دەکرێن. تاوەری کۆنترۆڵی فڕۆکەخانەکە، کە نزیک شارەکە ھەڵکەوتووە، پارێزراوە.]] لە ماوەی {{بنز|جەنگی زەریای پاسیفیک|en|Pacific War|lt=جەنگی زەریای پاسیفیک}}دا، {{بنز|ھەڵمەتی مالایا|en|Malayan campaign|lt=لەشکرکێشیی ژاپۆن بۆ سەر مالایا}} گەیشتە لووتکە لە {{بنز|شەڕی سینگاپوور|en|Battle of Singapore|lt=شەڕی سینگاپوور}}. کاتێک ھێزی ٦٠٬٠٠٠ سەربازیی بەریتانی لە ١٥ی شوباتی ١٩٤٢ خۆیان بەدەستەوە دا، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا وینستۆن چێرچڵ شکستەکەی بە "خراپترین کارەسات و گەورەترین خۆبەدەستەوەدان لە مێژووی بەریتانیادا" ناوبرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/15/newsid_3529000/3529447.stm |سەردێڕ=On This Day&nbsp;– 15 February 1942: Singapore forced to surrender |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ١٩٤٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190519174009/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/15/newsid_3529000/3529447.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زیانەکانی بەریتانیا و ئیمپراتۆریەت لە کاتی شەڕکردن بۆ سینگاپوور زۆر قورس بوون، کە بە کۆی گشتی نزیکەی ٨٥٬٠٠٠ کارمەند بەدیل گیران.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} نزیکەی ٥٬٠٠٠ کەس کوژران یان بریندار بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |سەردێڕ=Battle of Singapore |بڵاوکەرەوە=World History Group |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە زۆرینەیان {{بنز|ئوسترالییەکان|en|Australians|lt=ئوسترالییەکان}} بوون.{{sfn|Legg|1965|p=248}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=1,000 Aussie victims of WWII join suit against Japan |یەکەم=Teresa |دوایین=Ooi |newspaper=[[The Straits Times]] |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=South West Pacific War: Australia's Fine Record |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19460912-1.2.47?ST=1&AT=search&k=battle%20of%20singapore,%20world%20war%20ii,%20australians&QT=battle,of,singapore,world,war,ii,australians&oref=article |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ١٩٤٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220093327/https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19460912-1.2.47?ST=1&AT=search&k=battle%20of%20singapore,%20world%20war%20ii,%20australians&QT=battle,of,singapore,world,war,ii,australians&oref=article |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> قوربانیانی ژاپۆن لە کاتی شەڕەکەدا لە سینگاپوور گەیشتە ١٬٧١٤ کوژراو و ٣٬٣٧٨ بریندار.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}{{efn|دابەشبوونی زیانەکانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی پێکھاتبوو لە ٣٨٬٤٩٦ شانشینی یەکگرتوو، ١٨٬٤٩٠ ئوسترالی، ٦٧٬٣٤٠ ھیندی و ١٤٬٣٨٢ سەربازی خۆبەخشی ناوخۆیی. کۆی گشتی قوربانیانی ئوسترالیا پێکھاتبوو لە ١٬٧٨٩ کوژراو و ١٬٣٠٦ بریندار.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}}} داگیرکارییەکە بوو بە خاڵێکی وەرچەرخانی گەورە لە مێژووی چەندین نەتەوەدا، لەوانەش {{بنز|ژاپۆن|en|Japan|lt=ژاپۆن}}، {{بنز|شانشینی یەکگرتوو|en|United Kingdom|lt=بەریتانیا}}، و سینگاپوور. ڕۆژنامەکانی ژاپۆن بە سەرکەوتوویی ڕایانگەیاند کە ئەم سەرکەوتنە دۆخی گشتیی جەنگەکە یەکلایی دەکاتەوە.{{sfn|Toland|1970|p=277}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Japanese Occupation newspaper in library portal |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/japanese-occupation-newspaper-in-library-portal |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |یەکەم=Melody |دوایین=Zaccheus |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220819024819/https://www.straitstimes.com/singapore/japanese-occupation-newspaper-in-library-portal |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە نێوان ٥٬٠٠٠ بۆ ٢٥٬٠٠٠ کەسی بە ڕەچەڵەک چینی لە {{بنز|کۆمەڵکوژیی سوک چینگ|en|Sook Ching massacre|lt=کۆمەڵکوژیی سوک چینگ}}ی دواتردا کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+sg0027) |سەردێڕ=Singapore, Shonan: Light of the South |دوایین=Leitch Lepoer |یەکەم=Barbara |ساڵ=١٩٨٩|وێبگە=[[Library of Congress Country Studies]] |بڵاوکەرەوە=[[United States Government Printing Office|Government Printing Office]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|شوێن=Washington, DC |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170629230435/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+sg0027) |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێزەکانی بەریتانیا {{بنز|ئۆپەراسیۆنی مەیلفیست|en|Operation Mailfist|lt=پلانیان دانابوو سینگاپوور ڕزگار بکەن}} لە ساڵانی ١٩٤٥/١٩٤٦؛ بەڵام، جەنگەکە کۆتایی ھات پێش ئەوەی ئەم ئۆپەراسیۆنانە ئەنجام بدرێن.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}}<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The real Japanese surrender |ناونیشان=http://staff.science.nus.edu.sg/~sivasothi/blog/pdf/jap_surrender-st04sep2005.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://wayback.archive-it.org/all/20080119210334/http://staff.science.nus.edu.sg/~sivasothi/blog/pdf/jap_surrender-st04sep2005.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|newspaper=The Sunday Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> === قۆناغی دوای جەنگ === [[File:Map of Singapore City in 1951.png|thumb|right|نەخشەی {{بنز|شاری سینگاپوور (قەوارەی مێژوویی)|en|City of Singapore (historical entity)|lt=شاری سینگاپوور}} لە ساڵی ١٩٥١]] دوای [[خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن]] بە {{بنز|ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|en|Allies of World War II|lt=ھاوپەیمانان}} لە ١٥ی ئابی ١٩٤٥، سینگاپوور کەوتە ناو دۆخێکی کورتخایەنی توندوتیژی و پشێوییەوە؛ تاڵانکردن و [[کوشتنی تۆڵەسەندنەوە]] بەتایبەتی دژی ھاوبەش[[ھاوبەشیی سەردەمی جەنگ|ەکان (خۆفرۆشان)]] بەربڵاو بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Keo |یەکەم١=Bernard Z |سەردێڕ=Malaya Transformed: Upheaval in Post-War Malaya, 1945–1946 |journal=Imagining Malaya |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|پەڕەکان=٥٤–٧٦|doi=10.1093/9780198917113.003.0003 |ناونیشان=https://academic.oup.com/book/59235/chapter/499141301 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> ھێزەکانی بەریتانیا، ئوسترالیا، و ھیندستان بە سەرکردایەتیی لۆرد [[لویز ماونتباتن]] [[ئۆپەراسیۆنی تایدڕەیس]] بۆ وەرگرتنی خۆبەدەستەوەدانی فەرمیی ھێزەکانی ژاپۆن لە ناوچەکەدا لە جەنەڕاڵ [[سێیشیرۆ ئیتاگاکی]] بە نوێنەرایەتیی جەنەڕاڵ [[ھیسایچی تێراوچی]] لە ١٢ی ئەیلوولی ١٩٤٥.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}}<ref name="auto1" /> لە ھەمان کاتدا، [[تۆمۆیۆکی یاماشیتا]] لەلایەن کۆمیسیۆنێکی سەربازیی ئەمریکاوە دادگایی کرا بۆ تاوانەکانی جەنگ، بەڵام نەک بۆ ئەو تاوانانەی لەلایەن ھێزەکانییەوە لە مالایا یان سینگاپوور ئەنجام درابوون. ئەو تاوانبار کرا و لە ٢٣ی شوباتی ١٩٤٦ لە {{بنز|کۆمۆنوێلسی فلیپین|en|Commonwealth of the Philippines|lt=فلیپین}} لەسێدارە درا (ھەڵواسرا).{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Yamashita Hanged |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/maltribune19460223-1.2.12 |ئیش=Malaya Tribune |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ١٩٤٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191022150250/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/maltribune19460223-1.2.12 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەشێکی زۆری ژێرخانی سینگاپوور لە کاتی جەنگەکەدا وێران ببوو، لەوانەش ئەوانەی بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان پێویست بوون. کەمیی خۆراک بووە ھۆی بەدخۆراکی، نەخۆشی، و تاوان و توندوتیژیی بەربڵاو. زنجیرەیەک مانگرتن لە ساڵی ١٩٤٧دا بووە ھۆی وەستانی گەورە لە گواستنەوەی گشتی و خزمەتگوزارییەکانی تردا. بەڵام، تا کۆتاییی ١٩٤٧ ئابووری دەستی بە چاکبوونەوە کرد، کە بەھۆی زیادبوونی خواستی نێونەتەوەیی بۆ قەسدیر و لاستیک ئاسانکاریی بۆ کرا.<ref name="uslcAftermathOfWar">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore – Aftermath of War |ناونیشان=http://countrystudies.us/singapore/9.htm |بڵاوکەرەوە=U.S. Library of Congress |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514010408/http://countrystudies.us/singapore/9.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شکستی بەریتانیا لە بەرگریکردنی سەرکەوتووانە لە کۆلۆنییەکەی دژی ژاپۆنییەکان، وێنەی ئەو وڵاتەی لە چاوی سینگاپوورییەکاندا گۆڕی. [[ئیدارەی سەربازیی بەریتانیا (مالایا)|ئیدارەی سەربازیی بەریتانی]] لە ١ی نیسانی ١٩٤٦ کۆتایی ھات، و سینگاپوور بوو بە {{بنز|کۆلۆنیی تاج|en|crown colony|lt=کۆلۆنییەکی شاھانەیی}} جیاواز و سەربەخۆ، چونکە [[نیشینگە گەروویییەکان]] لەو ساڵەدا بە فەرمی ھەڵوەشێنرانەوە.<ref name="uslcAftermathOfWar" /> لە تەممووزی ١٩٤٧دا، ئەنجومەنێکی {{بنز|ئەنجومەنی وەزیرانی سینگاپوور#مێژوو|en|Cabinet of Singapore#History|lt=جێبەجێکار}} و {{بنز|ئەنجومەنی یاسادانانی سینگاپوور|en|Legislative Council of Singapore|lt=ئەنجومەنێکی یاسادانان}} (LegCo) دووبارە پێکھێنرانەوە و ھەڵبژاردنی شەش ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانان بۆ {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٤٨|en|1948 Singaporean general election|lt=ساڵی ١٩٤٨}} دیاری کرا. تەنھا یەک پارتی سیاسی، {{بنز|پارتی پێشکەوتنخواز (سینگاپوور)|en|Progressive Party (Singapore)|lt=پارتی پێشکەوتنخواز}}، کێبڕکێی کرد لەم ھەڵبژاردنە گشتییە زۆر سنووردارەدا، کە لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٥١|en|1951 Singaporean general election|lt=ساڵی ١٩٥١یشدا}} بەردەوام بوو.<ref name="micaSelfGovernment">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Towards Self-government |ناونیشان=http://www.sg/explore/history_towards.htm |بڵاوکەرەوە=Ministry of Information, Communications and the Arts, Singapore |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20060713023113/http://www.sg/explore/history_towards.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ماوەی دەیەی ١٩٥٠ەکاندا، [[پارتی کۆمۆنیستی مالایا|کۆمۆنیستە چینییەکان]]، کە پەیوەندیی بەھێزیان لەگەڵ سەندیکاکانی کرێکاران و قوتابخانە چینییەکاندا ھەبوو، {{بنز|شەڕی گەریلا|en|Guerrilla warfare|lt=شەڕێکی گەریلا (پارتیزانی)یان}} دژی حکوومەت ھەڵگیرساند، کە بووە ھۆی {{بنز|باری لەناکاوی مالایا|en|Malayan Emergency|lt=باری لەناکاوی مالایا}}. {{بنز|ئاژاوەکانی خزمەتی نیشتمانیی ١٩٥٤|en|1954 National Service riots|lt=ئاژاوەکانی خزمەتی نیشتمانیی ساڵی ١٩٥٤}}، {{بنز|ئاژاوەکانی پاسی ھۆک لی|en|Hock Lee bus riots|lt=ئاژاوەکانی پاسی ھۆک لی لە ساڵی ١٩٥٥}}، و {{بنز|ئاژاوەکانی قوتابخانە ناوەندییە چینییەکان|en|Chinese middle schools riots|lt=ئاژاوەکانی قوتابخانە ناوەندییە چینییەکان لە ساڵی ١٩٥٦}} لە سینگاپوور ھەموویان پەیوەست بوون بەم ڕووداوانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://library.thinkquest.org/12405/19.htm |سەردێڕ=Communism |وێبگە=Thinkquest|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20000409182924/http://library.thinkquest.org/12405/19.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٠٠}}</ref> {{بنز|دەیڤد مارشال (سیاسەتمەداری سینگاپووری)|en|David Marshall (Singaporean politician)|lt=دەیڤد مارشال}}، سەرکردەی لایەنگری سەربەخۆییی {{بنز|بەرەی کار|en|Labour Front|lt=بەرەی کار}}، سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٥٥|en|1955 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور لە ساڵی ١٩٥٥دا}} کە مافی {{بنز|مافی دەنگدان|en|suffrage|lt=دەنگدانی}} تێدا فراوان کرابوو بەڵام ھێشتا گشتگیر نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Low |یەکەم=James |ڕێکەوت=٢٠٠٤|سەردێڕ=Kept in Position: The Labour Front-Alliance Government of Chief Minister David Marshall in Singapore, April 1955 – June 1956 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/20072556 |journal=Journal of Southeast Asian Studies |بەرگ=٣٥|issue=1 |پەڕەکان=٤١–٦٤|doi=10.1017/S0022463404000037 |jstor=20072556 |s2cid=154326049 |issn=0022-4634|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210419081147/https://www.jstor.org/stable/20072556|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لە ماوەی {{بنز|سەرۆک وەزیرانیی دەیڤد مارشال|en|Chief ministership of David Marshall|lt=سەرۆک وەزیرانییەکەیدا}}، سەرکردایەتیی شاندێکی کرد بۆ لەندەن بۆ داواکردنی خۆبەڕێوەبەریی تەواو، بەڵام بەریتانیا داواکارییەکەی ڕەتکردەوە. دواتر دەستی لەکار کێشایەوە و جێگەکەی لەلایەن {{بنز|لیم یو ھۆک|en|Lim Yew Hock|lt=لیم یو ھۆک}}<nowiki/>ەوە لە ساڵی ١٩٥٦ پڕکرایەوە، و دوای دانوستانی زیاتر، بەریتانیا ڕەزامەندیی دا لەسەر بەخشینی {{بنز|خۆبەڕێوەبەریی سینگاپوور|en|Self-governance of Singapore|lt=خۆبەڕێوەبەریی}} ناوخۆییی تەواو بە سینگاپوور بۆ ھەموو پرسەکان جگە لە بەرگری و کاروباری دەرەوە لە ٣ی حوزەیرانی ١٩٥٩.<ref name=countrystudies10>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://countrystudies.us/singapore/10.htm |سەردێڕ=Country studies: Singapore: Road to Independence |بڵاوکەرەوە=U.S. Library of Congress|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140704220519/http://countrystudies.us/singapore/10.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چەند ڕۆژێک پێشتر، لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٥٩|en|1959 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی گشتیی ٣٠ی ئایار}}<nowiki/>دا کە {{بنز|مافی دەنگدانی گشتگیر|en|universal suffrage|lt=مافی دەنگدانی گشتگیری}} تێدابوو، پارتی چالاکیی گەل (PAP) سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێنا لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|لی کوان یو|en|Lee Kuan Yew|lt=لی کوان یو}}.<ref name="yewnyt">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Headliners; Retiring, Semi |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٠|newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE4DD123DF931A35751C1A966958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090318035148/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE4DD123DF931A35751C1A966958260|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|پارێزگاری سینگاپوور|en|Governor of Singapore|lt=پارێزگار}} {{بنز|ویلیام گود (بەڕێوەبەری کۆلۆنیالیزم)|en|William Goode (colonial administrator)|lt=ویلیام گود}} وەک یەکەم سەرۆکی دەوڵەت خزمەتی کرد، کە ھەروەھا بە {{بنز|یانگ دی-پێرتوان نێگارا لە سینگاپوور|en|Yang di-Pertuan Negara of Singapore|lt=یانگ دی-پێرتوان نێگارا}}<nowiki/>ش (Yang di-Pertuan Negara) دەناسرا.<ref name="Law">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singaporelaw.sg/content/LegalSyst1.html |سەردێڕ=The Singapore Legal System |بڵاوکەرەوە=Singapore Academy of Law|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110603225639/http://www.singaporelaw.sg/content/LegalSyst1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> === لە ناو مالیزیا === [[File:SingaporeRiver-bumboats-196009.jpg|thumb|سینگاپوور وەک ئەنتریپۆتێک گەشەی کرد. لە دەیەی ١٩٦٠دا، {{بنز|بامبۆت|en|bumboat|lt=بەلەمە بچووکەکان (بامبۆت)}} بەکاردەھێنران بۆ گواستنەوەی بار و پێداویستی لە نێوان کەشتییەکانی کەنار دەریا و ڕووباری سینگاپووردا.]] [[File:Prime Minister Lee Kuan Yew of Singapore Making a Toast at a State Dinner Held in His Honor, 1975.jpg|thumb|upright=0.68|{{بنز|لی کوان یو|en|Lee Kuan Yew|lt=لی کوان یو}}، یەکەم سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور لە ١٩٥٩ تا ١٩٩٠]] سەرکردەکانی PAP پێیان وابوو کە داھاتووی سینگاپوور بەندە بە مالایاوە، بەھۆی پەیوەندییە بەھێزەکانی نێوانیانەوە. وا بیردەکرایەوە کە یەکگرتنەوە لەگەڵ مالایادا سوود بە ئابووری دەگەیەنێت لە ڕێگەی دروستکردنی بازاڕێکی ھاوبەشەوە، و کێشە بەردەوامەکانی بێکاری لە سینگاپوور کەم دەکاتەوە. بەڵام، باڵێکی چەپڕەوی گەورە لە ناو PAPدا بە توندی دژی یەکگرتنەکە بوون، لە ترسی لەدەستدانی کاریگەرییان، و بەو ھۆیەوە پاش دەرکرانیان لە PAP، پارتی {{بنز|بەریسان سۆسیالیس|en|Barisan Sosialis|lt=بەریسان سۆسیالیس (Barisan Sosialis)}}یان پێکھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lee |یەکەم=T. H |ساڵ=١٩٩٦|سەردێڕ=The Open United Front: The Communist Struggle in Singapore, 1954–1966 |بڵاوکەرەوە=Singapore: South Seas Society}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloodworth |یەکەم=D |ساڵ=١٩٨٦|سەردێڕ=The Tiger and the Trojan Horse |ناونیشان=https://archive.org/details/tigertrojanhorse00bloo|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |بڵاوکەرەوە=Singapore: Times Books International}}</ref> پارتی فەرمانڕەوای مالایا، {{بنز|ڕێکخراوەی نیشتمانیی مالایییە یەکگرتووەکان|en|United Malays National Organisation|lt=ڕێکخراوەی نیشتمانیی مالایییە یەکگرتووەکان}} (UMNO)، بە توندی دژە-کۆمۆنیست بوو، و گومان دەکرا UMNO پاڵپشتی لە باڵە ناکۆمۆنیستەکانی PAP بکات. UMNO، کە لە سەرەتادا گومانی لە بیرۆکەی یەکگرتنەکە ھەبوو بەھۆی متمانەنەکردن بە حکوومەتی PAP و نیگەرانی لەوەی کە دانیشتووانە چینییە زۆرەکەی سینگاپوور ھاوسەنگیی نەژادی لە مالایادا دەگۆڕێت کە بنکەی دەسەڵاتی سیاسییان لەسەری وەستابوو، دواتر بوو بە پاڵپشتیکاری بیرۆکەی یەکگرتنەکە بەھۆی ترسی ھاوبەش لە دەستبەسەرداگرتنی کۆمۆنیستەکان.<ref name="Wipe out extremists">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=MCA: Wipe out extremists |ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ١٩٥٩|newspaper=Singapore Standard}}</ref> لە ٢٧ی ئایاری ١٩٦١دا، سەرۆک وەزیرانی مالایا، {{بنز|تونکو عەبدولڕەحمان|en|Tunku Abdul Rahman|lt=تونکو عەبدولڕەحمان}}، پێشنیارێکی چاوەڕواننەکراوی بۆ فیدراسیۆنێکی نوێ کرد بە ناوی {{بنز|مالیزیا|en|Malaysia|lt=مالیزیا}}، کە {{بنز|پاشماوەکانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی|en|British possessions|lt=موڵک و خاکەکانی ئێستا و پێشووی بەریتانیا}} لە ناوچەکەدا یەکدەخات: {{بنز|فیدراسیۆنی مالایا|en|Federation of Malaya|lt=فیدراسیۆنی مالایا}}، سینگاپوور، {{بنز|بروونای|en|Brunei|lt=بروونای}}، {{بنز|بۆرنیۆی باکوور|en|North Borneo (British Crown colony)|lt=بۆرنیۆی باکوور}}، و {{بنز|ساراواک|en|Sarawak (British Crown colony)|lt=ساراواک}}.<ref name="Wipe out extremists" /><ref name="Big Unity Plan">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Big 'Unity' Plan – Tengku on closer ties with S'pore, Borneo and Brunei |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1961-05-28/full.jpg |ئیش=The Straits Times |بڵاوکەرەوە=[[Singapore Press Holdings]] |ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ١٩٦١|پەڕە=١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309061422/https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1961-05-28/full.jpg |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرکردەکانی UMNO پێیان وابوو کە دانیشتووانە مالایییە زیادەکان لە ناوچەکانی بۆرنیۆ ھاوسەنگیی دانیشتووانە چینییەکەی سینگاپوور دەکات.<ref name=countrystudies10 /> حکوومەتی بەریتانیاش، لەلای خۆیەوە، پێی وابوو کە یەکگرتنەکە ڕێگری دەکات لەوەی سینگاپوور ببێتە پەناگەیەک بۆ کۆمۆنیزم.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Appeal To Singapore |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19620328-1.2.70.1?ST=1&AT=advanced |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |پەڕە=١٠|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ١٩٦٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180319214737/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19620328-1.2.70.1?ST=1&AT=advanced|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆ بەدەستھێنانی شەرعییەت بۆ یەکگرتنەکە، PAP {{بنز|گشتپرسیی یەکگرتنی سینگاپوور لە ١٩٦٢|en|1962 Merger Referendum of Singapore|lt=گشتپرسییەکی لەسەر یەکگرتنەکە ئەنجام دا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Yes – What a win for Premier Lee |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1962-09-02/full.jpg |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ئیش=The Straits Times |بڵاوکەرەوە=Singapore Press Holdings |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ١٩٦٢|پەڕە=١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309061847/https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1962-09-02/full.jpg |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Merger "Yes" |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1962-09-03/full.jpg |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ئیش=The Straits Times |بڵاوکەرەوە=Singapore Press Holdings |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ١٩٦٢|پەڕە=١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309061616/https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1962-09-03/full.jpg |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم گشتپرسییە ھەڵبژاردەی مەرجە جیاوازەکانی بۆ یەکگرتن لەگەڵ مالیزیا لەخۆگرتبوو و ھیچ بژاردەیەکی تێدا نەبوو بۆ خۆبەدوورگرتن لە یەکگرتن بەتەواوی. لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٦٣دا، سینگاپوور پەیوەندیی بە مالایا، بۆرنیۆی باکوور، و ساراواکەوە کرد بۆ پێکھێنانی فیدراسیۆنی نوێی مالیزیا بەپێی مەرجەکانی {{بنز|ڕێکەوتننامەی مالیزیا|en|Malaysia Agreement|lt=ڕێکەوتننامەی مالیزیا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Abisheganaden |یەکەم١=Felix |سەردێڕ=Hail Malaysia! |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1963-09-16/full.jpg |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ئیش=[[The Straits Times]] |بڵاوکەرەوە=[[Singapore Press Holdings]] |ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ١٩٦٣|پەڕە=١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309062748/https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1963-09-16/full.jpg |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەپێی ئەم ڕێکەوتننامەیە، سینگاپوور ئاستێکی تاڕادەیەک بەرزی لە سەربەخۆیی ھەبوو بەراورد بە ویلایەتەکانی تری مالیزیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/1dab53ea-788c-461c-acfb-ca625b974c9c |سەردێڕ=Singapore becomes part of Malaysia |بڵاوکەرەوە=HistorySG|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170207040425/http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/1dab53ea-788c-461c-acfb-ca625b974c9c|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|ئیندۆنیزیا|en|Indonesia|lt=ئیندۆنیزیا}} دژی پێکھێنانی مالیزیا بوو بەھۆی ئیدیعاکانی خۆی بەسەر بۆرنیۆدا و لە وەڵامی پێکھێنانی مالیزیادا {{بنز|ململانێی ئیندۆنیزیا و مالیزیا|en|Indonesia–Malaysia confrontation|lt=''کۆنفرۆنتاسی (ڕووبەڕووبوونەوە)''}}ی دەستپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=James |یەکەم١=Harold |دوایین٢=Sheil-Small |یەکەم٢=Denis |ساڵ=١٩٧١|سەردێڕ=The Undeclared War: The Story of the Indonesian Confrontation 1962–1966 |بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield |شوێن=Totowa |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٤٧١-٠٧٤-٨}}{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mackie |یەکەم=J.A.C. |ساڵ=١٩٧٤|سەردێڕ=Konfrontasi: The Indonesia-Malaysia Dispute 1963–1966 |شوێن=Kuala Lumpur |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٦٣٨٢٤٧-٠}}</ref> لە ١٠ی ئازاری ١٩٦٥دا، {{بنز|تەقینەوەی ماکدۆناڵد ھاوس|en|MacDonald House bombing|lt=بۆمبێک کە لەلایەن تێکدەرانی ئیندۆنیزییەوە دانرابوو}} لە نھۆمێکی ناوەڕاستی {{بنز|ماکدۆناڵد ھاوس|en|MacDonald House|lt=ماکدۆناڵد ھاوس}} تەقییەوە، کە بووە ھۆی کوژرانی سێ کەس و برینداربوونی ٣٣ کەسی تر. ئەمە کوشندەترین ڕووداوی بۆمب بوو لە ناو لایەنی کەم ٤٢ ڕووداوی بۆمب کە لە کاتی ''کۆنفرۆنتاسی''دا ڕوویاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Record of the Wreckers |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650516-1.2.85 |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ١٩٦٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170819065549/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650516-1.2.85|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو ئەندامی {{بنز|ھێزی دەریاییی ئیندۆنیزیا|en|Indonesian Marine Corps|lt=ھێزی دەریاییی ئیندۆنیزیا}}، بە ناوەکانی {{بنز|عوسمان کوڕی حاجی محەممەد عەلی|en|Osman bin Haji Mohamed Ali|lt=عوسمان کوڕی حاجی محەممەد عەلی}} و {{بنز|ھارون کوڕی سەعید|en|Harun bin Said|lt=ھارون کوڕی سەعید}}، لە کۆتاییدا بە تاوانەکە مەحکووم کران و لەسێدارە دران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Mac Donald House blast: Two for trial |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650406-1.2.99 |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ١٩٦٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170819064442/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650406-1.2.99|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تەقینەوەکە بووە ھۆی زیانێکی ٢٥٠٬٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی ({{Inflation|US|250000|1965|fmt=eq|cursign={{بنز|دۆلاری ئەمریکی|en|United States dollar|lt=US$}}}}) بۆ ماکدۆناڵد ھاوس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Tan Lay Yuan |سەردێڕ=MacDonald House bomb explosion |ناونیشان=http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_62_2004-12-17.html |وێبگە=Singapore Infopedia |بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111215082844/http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_62_2004-12-17.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Mac Donald House suffered $250,000 bomb damage |ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19651009-1.2.46 |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170819065124/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19651009-1.2.46|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تەنانەت دوای یەکگرتنەکەش، {{بنز|پەیوەندییەکانی پارتی چالاکیی گەل و ڕێکخراوەی نیشتمانیی مالایییە یەکگرتووەکان|en|People's Action Party–United Malays National Organisation relations|lt=حکوومەتی سینگاپوور و حکوومەتی ناوەندیی مالیزیا ناکۆک بوون}} لەسەر چەندین پرسی سیاسی و ئابووری.<ref name="Road to Independence">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=Road to Independence |ناونیشان=http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131013002423/http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[AsiaOne]]}}</ref> سەرەڕای ڕێکەوتنێک بۆ دامەزراندنی بازاڕێکی ھاوبەش، سینگاپوور بەردەوام ڕووبەڕووی کۆت و بەند دەبووەوە لە کاتی بازرگانیکردن لەگەڵ بەشەکانی تری مالیزیا. لە کاردانەوەدا، سینگاپوور ئەو قەرزانەی بەتەواوی نەدا بە {{بنز|سەباھ|en|Sabah|lt=سەباھ}} و {{بنز|ساراواک|en|Sarawak|lt=ساراواک}} کە ڕێککەوتنی لەسەر کرابوو بۆ گەشەپێدانی ئابووری لەو دوو ویلایەتە ڕۆژھەڵاتییەدا. گفتوگۆکان زوو داڕمان، و وتار و نووسینی ھێرشبەرانە لە ھەردوو لاوە بڵاوبوونەوە. ئەمە بووە ھۆی ململانێی تائیفی لە سینگاپوور، کە گەیشتە لووتکە لە {{بنز|ئاژاوە نەژادییەکانی ١٩٦٤ لە سینگاپوور|en|1964 race riots in Singapore|lt=ئاژاوە نەژادییەکانی ساڵی ١٩٦٤}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=A moment of anguish: Singapore in Malaysia and the politics of disengagement |دوایین=Lau |یەکەم=A |بڵاوکەرەوە=Times Academic Press |ساڵ=٢٠٠٠|شوێن=Singapore}}</ref> لە ٧ی ئابی ١٩٦٥، دوای زنجیرەیەک دانوستانی نھێنی لە نێوان سەرکردەکانی مالیزیا و سینگاپوور، {{بنز|ڕێکەوتننامەی سەربەخۆییی سینگاپوور ١٩٦٥|en|Independence of Singapore Agreement 1965|lt=ڕێکەوتننامەی جیابوونەوە}} واژوو کرا، کە ڕێگەی خۆشکرد بۆ سەربەخۆیییەکی کتوپڕ بەڵام پلان بۆ داڕێژراو بۆ سینگاپوور.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ١٩٩٨|سەردێڕ=which split the nation |ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19980919-1.2.63.4 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Straits Times |پەڕەکان=٥١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fong |یەکەم=Leslie |ڕێکەوت=٩ی ئابی ١٩٩٠|ئەوانی تر=Illustrations by Jose Tence Ruiz |سەردێڕ=The Week Before Separation |ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19900809-1.2.109.3 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Straits Times |پەڕەکان=٥–١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tin Seng |یەکەم=Lim |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Singapore's separation from Malaysia |ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=9641f35d-3ae5-41d8-9fa6-7ca8b845ea53 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=National Library Board Singapore}}</ref> لە ٩ی ئابی ١٩٦٥، {{بنز|ئەندامانی دیوان ڕاکیات، دووەم پەرلەمانی مالیزیا|en|Members of the Dewan Rakyat, 2nd Malaysian Parliament|lt=پەرلەمانی مالیزیا}} بە ١٢٦ دەنگ بەرامبەر بە ٠ دەنگ {{بنز|یاسای دەستوور و مالیزیا (ھەموارکردنەوەی سینگاپوور) ١٩٦٥|en|Constitution and Malaysia (Singapore Amendment) Act 1965|lt=پڕۆژەیاسایەکی ھەموارکردنی دەستووریی}} پەسەند کرد، کە بەمەش سینگاپووری لە مالیزیا جیاکردەوە، و سینگاپووری وەک وڵاتێکی سەربەخۆی نوێ ھێشتەوە.<ref name=countrystudies10 /><ref name="LOC2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+sg0033) |سەردێڕ=Singapore as Part of Malaysia |دوایین=Leitch Lepoer |یەکەم=Barbara |ساڵ=١٩٨٩|وێبگە=Library of Congress Country Studies |بڵاوکەرەوە=Government Printing Office|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|شوێن=Washington, DC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170629223526/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+sg0033)|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article7878 |سەردێڕ=A Summary of Malaysia-Singapore History |وێبگە=europe-solidaire|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120529081759/http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article7878|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/dc1efe7a-8159-40b2-9244-cdb078755013#27 |سەردێڕ=Singapore separates from Malaysia and becomes independent – Singapore History |وتەگێڕانەوە=Negotiations were, however, done in complete secrecy... (Tunku moved) a bill to amend the constitution that would provide for Singapore's departure from the Federation. Razak was also waiting for the fully signed separation agreement from Singapore to allay possible suggestions that Singapore was expelled from Malaysia. |بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111210312/https://eresources.nlb.gov.sg/history/events/dc1efe7a-8159-40b2-9244-cdb078755013#27|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://thehistoryofsingapore.com/2015/07/31/episode-0-trailer/ |سەردێڕ=Episode 0: Trailer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920150336/https://thehistoryofsingapore.com/2015/07/31/episode-0-trailer/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Lim2015">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lim |یەکەم١=Edmund |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Secret documents reveal extent of negotiations for Separation |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/opinion/secret-documents-reveal-extent-of-negotiations-for-separation |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920150329/https://www.straitstimes.com/opinion/secret-documents-reveal-extent-of-negotiations-for-separation |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٢|newspaper=The Straits Times}}</ref> === کۆماری سینگاپوور === [[File:153 Singapore, Jan 1978 (52023517826).jpg|thumb|right|ڕووبەڕووی {{بنز|ناوچەی ناوەندی، سینگاپوور|en|Central Area, Singapore|lt=ناوچەی ناوەندیی}} سینگاپوور لە ساڵی ١٩٧٨]] [[File:Marina Bay Sands 20250903 (1).jpg|thumb|right|{{بنز|مارینا بەی ساندس|en|Marina Bay Sands|lt=مارینا بەی ساندس}}، یەکێکە لە دوو {{بنز|ھوتێلی کازینۆ|en|casino hotel|lt=ھاڤینگەھە یەکخراوەکانی}} سینگاپوور]] دوای دەرکردنی لە مالیزیا، سینگاپوور لە ٩ی ئابی ١٩٦٥ وەک "کۆماری سینگاپوور" سەربەخۆییی بەدەستھێنا،<ref name="Road to Independence" /><ref name="ST 10 Aug Front page">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Abisheganaden |یەکەم١=Felix |سەردێڕ=Singapore is out |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1965-08-10/full.jpg |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|ئیش=[[The Straits Times]] |بڵاوکەرەوە=[[Singapore Press Holdings]] |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ١٩٦٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220221051204/https://www.straitstimes.com/multimedia/graphics/assets/images/ST175/NewspaperSG/1965-08-10/full.jpg |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە {{بنز|لی کوان یو|en|Lee Kuan Yew|lt=لی کوان یو}} و {{بنز|یوسف کوڕی ئیسحاق|en|Yusof bin Ishak|lt=یوسف کوڕی ئیسحاق}} بە ڕێککەوت بوونە یەکەمین سەرۆک وەزیران و سەرۆک کۆمار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=3520aab7-25a2-452d-bdd3-2e75b1989866 |سەردێڕ= Past and present leaders of Singapore |نووسەر= Vernon Cornelius |بڵاوکەرەوە= National Library Board |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20260127080909/https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=3520aab7-25a2-452d-bdd3-2e75b1989866 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Yusof to be the first President |ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19651215-1.2.60 |وێبگە=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١ی شوباتی ١٩٦٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|via=National Libraries Board |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200807064731/https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19651215-1.2.60 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٧، وڵاتەکە بەھاوبەشی {{بنز|ئاسێان|en|Association of Southeast Asian Nations|lt=کۆمەڵەی نەتەوەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا}} (ئاسێان)ی دامەزراند.<ref>{{cite wikisource|Bangkok Declaration}}</ref> ئاژاوە نەژادییەکان لە ساڵی ١٩٦٩دا {{بنز|ئاژاوە نەژادییەکانی ١٩٦٩ی سینگاپوور|en|1969 race riots of Singapore|lt=دووبارە سەریان ھەڵداوە}} کە دەرئەنجام و کاریگەریی {{بنز|ڕووداوی ١٣ی ئایار|en|13 May incident|lt=ڕووداوەکەی ١٣ی ئایار}} بوو لە مالیزیا. لەم جارەدا، پشێوییەکان بەتوندی کۆنترۆڵ کران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Sandhu |یەکەم١=Kernial Singh |دوایین٢=Wheatley |یەکەم٢=Paul |سەردێڕ=Management of Success: The Moulding of Modern Singapore |بڵاوکەرەوە=Institute of Southeast Asian Studies |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٣٠٣٥-٤٢-٣|پەڕە=١٠٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ldKwPQ2PyBAC&pg=PA107 |ساڵ=١٩٨٩}}</ref> جەختکردنەوەی لی لەسەر گەشەی ئابووریی خێرا، تێکەڵبوونی نەژادی، بەرەوپێشبردنی کارسازانی بازرگانی و کۆتوبەندکردنی ئازادییە دیموکراسییەکان لە ڕێگەی حوکمڕانیکردن بە دەسەڵاتە یاسایییە بەرفراوانەکانەوە، سیاسەتەکانی سینگاپووری بۆ نیو سەدەی داھاتوو داڕشت.<ref>Terry McCarthy, "Lee Kuan Yew." ''Time ''154: 7–8 (1999). [https://web.archive.org/web/20150402104451/http://madeinthoughts.com/pdf/LeeKuanYew.pdf online]</ref><ref name="lky-7prin" /> گەشەی ئابووری بە درێژاییی دەیەی ١٩٨٠ بەردەوام بوو، کە ڕێژەی بێکاری بۆ ٣٪ دابەزی و گەشەی ڕاستەقینەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) تا ساڵی ١٩٩٩ بە تێکڕا نزیکەی ٨٪ بوو. لە ماوەی دەیەی ١٩٨٠ەکاندا، سینگاپوور دەستی کرد بە گۆڕان بەرەو پیشەسازییە تەکنۆلۆژیا بەرزەکان، وەکوو کەرتی {{بنز|بەرھەمھێنانی نیمچەگەیەنەر|en|wafer fabrication|lt=بەرھەمھێنانی وەیفەر (نیوەگەیەنەر)}}، بۆ ئەوەی لە کێبڕکێدا بمێنێتەوە چونکە وڵاتانی دراوسێ دەستیان کرد بە بەرھەمھێنان بە ھێزی کاری ھەرزانتر. {{بنز|ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور|en|Singapore Airlines|lt=ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور}} لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزرا و {{بنز|فڕۆکەخانەی چانگی|en|Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی چانگی}} لە ساڵی ١٩٨١ کرایەوە، کە جێگەی فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییەکەی گرتەوە لە {{بنز|بنکەی ئاسمانیی پایا لێبار|en|Paya Lebar Air Base|lt=پایا لێبار}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of Changi Airport |بڵاوکەرەوە=Civil Aviation Authority of Singapore |ناونیشان=http://www.changiairport.com.sg/changi/en/about_us/history_changi.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20060629014047/http://www.changiairport.com.sg/changi/en/about_us/history_changi.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦}}</ref> حکوومەتەکەی لی سوودی لە ھەڵکەوتە جوگرافییە لەبارەکەی سینگاپوور وەرگرت بۆ پەرەپێدانی {{بنز|بەندەری سینگاپوور|en|Port of Singapore|lt=بەندەری سینگاپوور}} بۆ یەکێک لە قەرەباڵغترین بەندەرەکانی جیھان، لە ھەمان کاتدا پیشەسازییەکانی خزمەتگوزاری و گەشتیاریش لەم قۆناغەدا بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lunch Dialogue on 'Singapore as a Transport Hub' |ناونیشان=https://lkyspp.nus.edu.sg/news-events/events/details/lunch-dialogue-on-singapore-as-a-transport-hub |وێبگە=Lee Kuan Yew School of Public Policy|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181117104954/https://lkyspp.nus.edu.sg/news-events/events/details/lunch-dialogue-on-singapore-as-a-transport-hub|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Lam |یەکەم١=Yin Yin |سەردێڕ=Three factors that have made Singapore a global logistics hub |ناونیشان=http://blogs.worldbank.org/transport/three-factors-have-made-singapore-global-logistics-hub |وێبگە=The World Bank Blogs |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181117105041/http://blogs.worldbank.org/transport/three-factors-have-made-singapore-global-logistics-hub|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پارتی چالاکیی گەل (PAP) لە ساڵی ١٩٥٩ەوە لە دەسەڵاتدا ماوەتەوە. زۆرجار وەک دەوڵەتێکی یەک-پارتی ''دیفاکتۆ'' وەسف دەکرێت بەھۆی مانەوەی نائاساییی درێژخایەنی بۆ وڵاتێک کە بە ناو {{بنز|دیموکراسیی لیبراڵ|en|liberal democracy|lt=دیموکراسییەکی لیبراڵە}}، ھەندێک لە چالاکوانان و سیاسەتمەدارانی ئۆپۆزسیۆن پێیان وایە کە ڕێکخستنی توندی چالاکییە سیاسی و ڕاگەیاندنییەکان لەلایەن حکوومەتی PAPەوە، لەگەڵ یاسا توندەکانی، پێشێلکارییە بۆ سەر مافە سیاسییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore elections |بڵاوکەرەوە=[[BBC News]] |ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٠٦|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4976536.stm|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090115181132/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4976536.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە وەڵامدا، PAP چەندین گۆڕانکاریی سیاسیی گرنگی خستە ڕوو، لەوانە دروستکردنی سیستەمی {{بنز|ئەندامانی دەرەوەی بازنەی پەرلەمان|en|Non-constituency Members of Parliament|lt=ئەندامانی دەرەوەی بازنەی پەرلەمان}} (NCMPs) لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٨٤|en|1984 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی ١٩٨٤}}ەوە، کە ڕێگەی بە ژمارەیەکی سنووردار لەو کاندیدە دۆڕاوانەی ئۆپۆزسیۆن دەدا کە باشترین ئاستیان ھەبوو، وەک پەرلەمانتار دیاری بکرێن. {{بنز|بازنەکانی نوێنەرایەتیی گرووپ|en|Group representation constituencies|lt=بازنەکانی نوێنەرایەتیی گرووپ}} (GRCs) دواتر لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٨٨|en|1988 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی ١٩٨٨}}دا ناسێنران وەک بازنەی ھەڵبژاردنی فرە-ئەندام کە مەبەست لێیان گەرەنتیکردنی نوێنەرایەتیی کەمینەکان بوو لە پەرلەماندا، ھەرچەندە ئۆپۆزسیۆن سیستەمەکەی تۆمەتبار کردووە بەوەی کە ڕێگە بە {{بنز|گەریماندەرینگ|en|gerrymandering|lt=گەریماندەرینگ (یاریکردن بە سنوورەکانی ھەڵبژاردن)}} دەدات.<ref>{{Singapore legislation|title=Parliamentary Elections Act|cap=218|titlelink=Parliamentary Elections Act (Singapore)}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، {{بنز|ئەندامانی دەستنیشانکراوی پەرلەمان|en|Nominated Members of Parliament|lt=ئەندامانی دەستنیشانکراوی پەرلەمان}} (NMPs) لە ساڵی ١٩٩٠دا ناسێنران بۆ ئەوەی ڕێگە بە نوێنەرانی ھەڵنەبژێردراو و بێلایەن لە بوارە پیشەیییە جیاوازەکانەوە بدات لە پەرلەماندا خزمەت بکەن.<ref name="HoKhaiLeong">Ho Khai Leong (2003). ''Shared Responsibilities, Unshared Power: The Politics of Policy-Making in Singapore''. Eastern Univ Pr. {{ISBN|978-981-210-218-8}}</ref> {{بنز|دەستووری سینگاپوور|en|Constitution of Singapore|lt=دەستوور}} لە ساڵی ١٩٩١دا ھەموار کرایەوە بۆ دەستەبەرکردنی {{بنز|سەرۆک کۆماری سینگاپوور|en|President of Singapore|lt=سەرۆک کۆمارێکی ھەڵبژێردراو}} کە خاوەنی دەسەڵاتی ڤیتۆ بێت بەسەر بەکارھێنانی {{بنز|یەدەگەکانی حکوومەتی سینگاپوور|en|Reserves of the Government of Singapore|lt=یەدەگەکانی ڕابردوودا}} و دامەزراندنە سەرەکییەکانی خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا. یەکەمین ھەڵبژاردنی لەم جۆرە لە {{بنز|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی سینگاپوور لە ١٩٩٣|en|1993 Singaporean presidential election|lt=ساڵی ١٩٩٣دا}} بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Presidential Elections |بڵاوکەرەوە=Elections Department Singapore |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.elections.gov.sg/presidential_elections.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080827213801/http://www.elections.gov.sg/presidential_elections.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٠٨}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٠دا، {{بنز|گۆ چۆک تۆنگ|en|Goh Chok Tong|lt=گۆ چۆک تۆنگ}} جێگەی لی گرتەوە و بوو بە دووەم سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور، و سەرکردایەتیی PAPی کرد لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٩١|en|1991 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی ١٩٩١}}دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Encyclopedia of Singapore |ڕێکەوت=٢٠٠٦|شوێن=Singapore |بڵاوکەرەوە=Tailsman Publishing |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٠٥-٥٦٦٧-٩|پەڕە=٨٢|ناونیشان=http://eservice.nlb.gov.sg/item_holding_s.aspx?bid=12751459|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170707102725/http://eservice.nlb.gov.sg/item_holding_s.aspx?bid=12751459|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیی گۆدا، وڵاتەکە بە ناو {{بنز|قەیرانی داراییی ئاسیای ١٩٩٧|en|1997 Asian financial crisis|lt=قەیرانی داراییی ئاسیای ساڵی ١٩٩٧}} و {{بنز|بڵاوبوونەوەی سارس ٢٠٠٢-٢٠٠٤|en|2002–2004 SARS outbreak|lt=بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی سارس (SARS) لە ساڵانی ٢٠٠٢-٢٠٠٤دا}} تێپەڕی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yeoh |یەکەم=En-Lai |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Singapore Woman Linked to 100 SARS Cases |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref name="Goh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_860_2004-12-27.html |سەردێڕ=Goh Chok Tong |بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230729194333/https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_860_2004-12-27.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤دا، {{بنز|لی ھسیێنگ لوونگ|en|Lee Hsien Loong|lt=لی ھسیێنگ لوونگ}}، کوڕە گەورەی {{بنز|لی کوان یو|en|Lee Kuan Yew|lt=لی کوان یو}}، بوو بە سێیەم سەرۆک وەزیرانی وڵاتەکە.<ref name="Goh" /> سەردەمی دەسەڵاتی لی ھسیێنگ لوونگ لەخۆگری [[قەیرانی داراییی ٢٠٠٨|قەیرانە دارایییەکەی ٢٠٠٨]]، چارەسەرکردنی {{بنز|خاڵەکانی ڕێکەوتنی مالیزیا-سینگاپوور لە ١٩٩٠|en|Malaysia–Singapore Points of Agreement of 1990|lt=ناکۆکییەک لەسەر خاوەندارێتیی زەوی}} لە {{بنز|وێستگەی شەمەندەفەری تانجۆنگ پاگار|en|Tanjong Pagar railway station|lt=وێستگەی شەمەندەفەری تانجۆنگ پاگار}} لە نێوان سینگاپوور و مالیزیا، ناساندنی دوو {{بنز|ھاڤینگەھە یەکخراوەکان|en|integrated resort|lt=ھاڤینگەھە یەکخراوەکان}} (IRs) کە لە {{بنز|مارینا بەی ساندس|en|Marina Bay Sands|lt=مارینا بەی ساندس}} و {{بنز|ڕیزۆرتس وۆرڵد سێنتۆسا|en|Resorts World Sentosa|lt=ڕیزۆرتس وۆرڵد سێنتۆسا}} ھەڵکەوتوون و ھەروەھا {{بنز|پەتای کۆڤید-١٩ لە سینگاپوور|en|COVID-19 pandemic in Singapore|lt=پەتای کۆڤید-١٩}} بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Country profile: Singapore |بڵاوکەرەوە=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15961759|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081229042533/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/1143240.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پارتی چالاکیی گەل (PAP) {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ٢٠١١|en|2011 Singaporean general election|lt=خراپترین ئەنجامی ھەڵبژاردنی}} خۆی لە ساڵی ٢٠١١دا بەدەستھێنا، و تەنیا ٦٠٪ی دەنگەکانی مسۆگەر کرد. لە کاتێکدا ئەمە لە زۆرێک لە وڵاتاندا وەک {{بنز|سەرکەوتنی ڕەھا|en|landslide victory|lt=سەرکەوتنێکی گەورە}} ھەژمار دەکرێت چونکە {{بنز|زۆرینەی ڕەھا|en|supermajority|lt=زۆرینەی ڕەھای}} پارتەکەی پاراستبوو، بەڵام لەسەر ئاستی ناوخۆیی وەک دەرئەنجامێکی خراپ سەیر دەکرا، کە ڕەنگدانەوەی مشتومڕی گشتی بوو لەسەر پرسەکانی وەک ڕێژەی بەرزی {{بنز|کۆچکردن بۆ سینگاپوور|en|Immigration to Singapore|lt=کۆچبەران}} و بەرزبوونەوەی {{بنز|تێچووی ژیان|en|cost of living|lt=تێچووی ژیان}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/politics/ge2015-a-look-back-at-the-last-5-general-elections-from-1991-to-2011 |سەردێڕ=GE2015: A look back at the last 5 general elections from 1991 to 2011 |دوایین=Hui Min |یەکەم=Chew |ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=The Straits Times|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181007073757/https://www.straitstimes.com/politics/ge2015-a-look-back-at-the-last-5-general-elections-from-1991-to-2011|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥، لی کوان یو {{بنز|مردن و پرسەی دەوڵەتیی لی کوان یو|en|Death and state funeral of Lee Kuan Yew|lt=کۆچی دوایی کرد}}، و ماوەی یەک ھەفتە پرسەی گشتی لە سەرانسەری وڵاتدا ڕاگەیەندرا.<ref name="lky-7prin">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/singapore/remembering-lee-kuan-yew-our-chief-diplomat-to-the-world |سەردێڕ=Lee Kuan Yew: Our chief diplomat to the world |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151026020834/http://www.straitstimes.com/singapore/remembering-lee-kuan-yew-our-chief-diplomat-to-the-world|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر، PAP باڵادەستیی خۆی لە پەرلەماندا بەدەستھێنایەوە لە ڕێگەی {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ٢٠١٥|en|2015 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی گشتیی ئەیلوول}}ەوە، کە ٦٩٫٩٪ی دەنگی جەماوەری بەدەستھێنا،<ref name=BTresults>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lee |یەکەم١=U-Wen |سەردێڕ=PAP racks up landslide win, takes 83 out of 89 seats |ناونیشان=http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/singapore-general-election/pap-racks-up-landslide-win-takes-83-out-of-89-seats |ئیش=Business Times (Singapore) |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150913023301/http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/singapore-general-election/pap-racks-up-landslide-win-takes-83-out-of-89-seats}}</ref> ھەرچەندە ئەمە کەمتر بوو لە ئامارەکەی ساڵی {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ٢٠٠١|en|2001 Singaporean general election|lt=٢٠٠١}} کە ٧٥٫٣٪ بوو<ref name=STresults>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Heng |یەکەم=Janice |سەردێڕ=For PAP, the numbers hark back to 2001 polls showing |ناونیشان=http://www.straitstimes.com/politics/for-pap-the-numbers-hark-back-to-2001-polls-showing |newspaper=The Straits Times |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|شوێن=Singapore|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150912094804/http://www.straitstimes.com/politics/for-pap-the-numbers-hark-back-to-2001-polls-showing|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> و ئامارەکەی ساڵی {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ١٩٦٨|en|1968 Singaporean general election|lt=١٩٦٨}} کە ٨٦٫٧٪ بوو.<ref name="ELE">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_549_2004-12-28.html |سەردێڕ=History of general elections in Singapore |بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200204130922/https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_549_2004-12-28.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ٢٠٢٠|en|2020 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠٢٠}} کە لە مانگی تەممووزدا لە کاتی پەتای کۆڤیددا بەڕێوەچوو، دەنگەکانی PAP بۆ ٦١٪ دابەزی، لەکاتێکدا {{بنز|پارتی کرێکاران (سینگاپوور)|en|Workers' Party (Singapore)|lt=پارتی کرێکاران}} (WP) ١٠ لە کۆی ٩٣ کورسییەکەی بردەوە، لەوانەش سەرکردەکەی {{بنز|پریتام سینگ|en|Pritam Singh|lt=پریتام سینگ}} کە بووە یەکەمین {{بنز|سەرکردەی ئۆپۆزسیۆن (سینگاپوور)|en|Leader of the Opposition (Singapore)|lt=سەرکردەی ئۆپۆزسیۆنی}} ''یاسایی'' لە دوای سەربەخۆیییەوە.<ref name="Economist2020election">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.economist.com/asia/2020/07/18/why-so-many-singaporeans-voted-for-the-opposition |سەردێڕ=Why so many Singaporeans voted for the opposition |newspaper=The Economist |ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200720041203/https://www.economist.com/asia/2020/07/18/why-so-many-singaporeans-voted-for-the-opposition |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٥ی ئایاری ٢٠٢٤، [[لۆڕێنس وۆنگ]] بووە چوارەمین سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور و یەکەم سەرۆک وەزیران بوو کە لە دوای سەربەخۆیییەوە لەدایک بووبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://sg.news.yahoo.com/singapore-swear-lawrence-wong-prime-212009750.html |سەردێڕ=Singapore to swear in Lawrence Wong as new prime minister |وێبگە=Yahoo! News Singapore |ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢٤|agency=Agence France-Presse |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240515110042/https://sg.news.yahoo.com/singapore-swear-lawrence-wong-prime-212009750.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکەمین تاقیکردنەوەی ھەڵبژاردن بۆ وۆنگ لە {{بنز|ھەڵبژاردنی گشتیی سینگاپوور ٢٠٢٥|en|2025 Singaporean general election|lt=ھەڵبژاردنی ٢٠٢٥}}دا بوو، کە تێیدا PAP بە ڕێژەی ٦٥٫٥٪ی دەنگەکان و ٨٧ لە کۆی ٩٧ کورسیی پەرلەمانی بردەوە؛ پارتی کرێکارانیش (WP) پارێزگاری لە ١٠ کورسییەکەی خۆی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Sen |یەکەم١=Ng Jun |سەردێڕ=GE2025: Stunning victory for PAP, winning 87 of 97 seats with higher national vote share in PM Wong's first electoral test |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/singapore/ge2025-pap-secures-victory-seats-opposition-challenge-5107201 |وێبگە=CNA |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> سینگاپوور یەکێک بوو لە ھەشت شاری سەرانسەری جیھان کە وەک شاری "Alpha+" پۆلێن کرا لەلایەن {{بنز|تۆڕی لێکۆڵینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھان|en|Globalization and World Cities Research Network|lt=تۆڕی لێکۆڵینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھان}} (GaWC) لە ساڵی ٢٠٢٤دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Cities 2024 |ناونیشان=https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=GaWC |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250703071437/https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == جوگرافیا == [[File:CIA World Factbook map of Singapore (English).png|thumb|alt=نەخشەیەک کە دوورگەی سینگاپوور و ئەو ناوچانەی سەر بە سینگاپوور و دراوسێکانین پیشان دەدات|وێنەیەکی گشتیی سینگاپوور و دوورگە و ڕێڕەوە ئاوییەکانی دەوروبەری لەلایەن ''{{بنز|دە کتێبی ڕاستییەکانی جیھان|en|CIA World Factbook|lt=کتێبی ڕاستییەکانی جیھانی سیا}}''وە، {{circa|٢٠٠٥}}]] سینگاپوور لە {{بنز|پێڕستی دوورگەکانی سینگاپوور|en|List of islands of Singapore|lt=زیاتر لە ٦٠ دوورگە}} پێکھاتووە، لەوانەش {{بنز|سینگاپوور (دوورگە)|en|Singapore (island)|lt=دوورگە سەرەکییەکان}}، کە بە پولاڤ ئوجۆنگیش ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Victor R. |دوایین١=Savage |یەکەم٢=Brenda S.A. |دوایین٢=Yeoh |سەردێڕ=Toponymics: A Study of Singapore's Street Names |ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Eastern Universities Press |شوێن=Singapore |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢١٠-٣٦٤-٢}}</ref> دوو ڕێگەی دەستکرد ھەیە کە بە [[جۆھۆر]] لە مالیزیاوە دەبەسترێتەوە: {{بنز|ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور|en|Johor–Singapore Causeway|lt=ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور}} لە باکوور و {{بنز|بەستەری دووەمی مالیزیا-سینگاپوور|en|Malaysia–Singapore Second Link|lt=بەستەری دووەمی توواس}} لە ڕۆژاوا. {{بنز|دوورگەی جورۆنگ|en|Jurong Island|lt=دوورگەی جورۆنگ}}، {{بنز|پولاڤ تیکۆنگ|en|Pulau Tekong|lt=پولاڤ تیکۆنگ}}، {{بنز|پولاڤ ئوبین|en|Pulau Ubin|lt=پولاڤ ئوبین}} و {{بنز|دوورگەی سێنتۆسا|en|Sentosa Island|lt=دوورگەی سێنتۆسا}} گەورەترینی ئەو دوورگە بچووکانەی سینگاپوورن.{{efn|ھەندێک لە دوورگەکانی سینگاپوور زاراوەی ئینگلیزیی "island" بەکاردەھێنن (بۆ نموونە دوورگەی جورۆنگ یان دوورگەی سێنتۆسا)، لەکاتێکدا ئەوانی تر زاراوەی مالاییی "pulau" لە ناوە باوەکانیاندا دەھێڵنەوە (بۆ نموونە پولاڤ ئوبین یان پولاڤ تیکۆنگ)، کە زۆربەی بەھۆی ھۆکاری مێژوویی یان کولتوورییەوەیە. لە ئینگلیزیی سینگاپووریدا، "island" و "pulau" زۆرجار بە جێگرەوەی یەکتر بەکاردەھێنرێن، کە تێیدا "pulau" وەک ھاوتایەکی وشە ئینگلیزییەکە کار دەکات لەم چوارچێوەیەدا.}} بەرزترین خاڵی سروشتی بریتییە لە {{بنز|گردی بوکیت تیماھ|en|Bukit Timah Hill|lt=گردی بوکیت تیماھ}} کە بەرزایییەکەی دەگاتە {{convert|163.63|m|ft|0|abbr=on}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nhb.gov.sg/NHBPortal/faces/oracle/webcenter/portalapp/pagehierarchy/Page856.jspx?detContId=NHBSVRAPP61620001517|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150409193851/http://www.nhb.gov.sg/NHBPortal/faces/oracle/webcenter/portalapp/pagehierarchy/Page856.jspx?detContId=NHBSVRAPP61620001517|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=National Heritage Board|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Bukit Timah Hill}}</ref> لەژێر دەسەڵاتی بەریتانیادا، {{بنز|دوورگەی کریسمس|en|Christmas Island|lt=دوورگەی کریسمس}}، {{بنز|دوورگەکانی کۆکۆس|en|Cocos (Keeling) Islands|lt=دوورگەکانی کۆکۆس (کیلینگ)}}، و {{بنز|کۆلۆنیی لابوان|en|Crown Colony of Labuan|lt=لابوان}} لە سینگاپوورەوە بەڕێوەدەبران. لابوان لەژێر ئەم ڕێکخستنەدا بوو لە ساڵی ١٩٠٧ەوە تاوەکوو لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٤٨دا تێکەڵ بە {{بنز|کۆلۆنیی تاج بۆرنیۆی باکوور|en|Crown Colony of North Borneo|lt=کۆلۆنیی بۆرنیۆی باکوور}} کرا. کەمێک پێش ئەوەی سینگاپوور لە ساڵی ١٩٥٩دا بەتەواوی خۆبەڕێوەبەریی ناوخۆیی بەدەستبھێنێت، ھەردوو دوورگەی کریسمس و دوورگەکانی کۆکۆس (کیلینگ) لە ساڵی ١٩٥٨دا ڕادەستی [[ئوسترالیا]] کران.<ref>Commonwealth and Colonial Law by [[Kenneth Roberts-Wray]], London, Stevens, 1966. Pgs. 133–134</ref><ref>Department of External Affairs in Australia. (16 May 1957): Report from the Australian High Commission in Singapore to the Department of External Affairs in Australia. Singapore: National Archives of Singapore. (Microfilm: NAB 447)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19580516.2.20.2.aspx |سەردێڕ=All set for transfer |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ١٩٥٨|newspaper=The Straits Times |پەڕە=٢|شوێن=Singapore |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906024518/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19580516.2.20.2.aspx |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمڕۆ، {{بنز|پێدرا برانکا، سینگاپوور|en|Pedra Branca, Singapore|lt=پێدرا برانکا}} لە دەریای باشووری چیندا ڕۆژھەڵاتترین خاڵی نەتەوەکەیە.<ref name="PBA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mfa.gov.sg/SINGAPORES-FOREIGN-POLICY/Key-Issues/Pedra-Branca |سەردێڕ=Pedra Branca |بڵاوکەرەوە=Ministry of Foreign Affairs |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20191220024132/https://www.mfa.gov.sg/SINGAPORES-FOREIGN-POLICY/Key-Issues/Pedra-Branca |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پڕۆژەکانی {{بنز|وشککردنەوەی دەریا لە سینگاپوور|en|Land reclamation in Singapore|lt=گێڕانەوەی زەوی لە دەریاوە}} ڕووبەری زەویی سینگاپووریان زیاد کردووە لە نزیکەی {{convert|580|km2|sqmi|abbr=on}} لە دەیەی ١٩٦٠ەکانەوە بۆ {{convert|770|km2|sqmi|abbr=on}} تاوەکوو دەیەی ٢٠٣٠ەکان، کە دەکاتە زیادبوونێکی زیاتر لە ٣٠٪ یان {{convert|190|km2|sqmi|abbr=on}}.<ref name="sand1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.economist.com/news/asia/21645221-asias-mania-reclaiming-land-sea-spawns-mounting-problems-such-quantities-sand |سەردێڕ=Such quantities of sand |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٥|newspaper=The Economist |شوێن=London |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170913151040/https://www.economist.com/news/asia/21645221-asias-mania-reclaiming-land-sea-spawns-mounting-problems-such-quantities-sand |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref name="lrinc">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/new-ideas-to-feed-a-growing-island/ |سەردێڕ=New ideas to feed a growing island |ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان= ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190529155354/https://www.straitstimes.com/singapore/new-ideas-to-feed-a-growing-island |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەندێک پڕۆژە تێکەڵکردنی دوورگە بچووکەکان لەخۆدەگرن بۆ پێکھێنانی ڕووبەری زەویی گەورەتر و بەسوودتر، وەک ئەوەی لە دوورگەی جورۆنگدا بینرا.<ref name="earthshots.usgs.gov">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://earthshots.usgs.gov/earthshots/node/11#ad-image-20 |سەردێڕ=Earthshots: Satellite Images of Environmental Change: Singapore |بڵاوکەرەوە=Earthshots |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150521074529/http://earthshots.usgs.gov/earthshots/node/11#ad-image-20 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو جۆرە لمەی کە لە کارەکانی وشککردنەوەدا بەکاردێت زیاتر لە ڕووبار و کەناراوەکاندا دەدۆزرێتەوە نەک لە بیابانەکاندا و بەردەوام خواستێکی زۆری لەسەرە لە سەرانسەری جیھاندا. بەو ھۆیەوە، وڵاتانی دراوسێ لە [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] لە دەیەی ٢٠١٠ەکانەوە ھەناردەکردنی لمیان بۆ سینگاپوور سنووردار یان قەدەغە کردووە.<ref name="sand1"/> لە ئەنجامدا، سینگاپوور تا دێت زیاتر تەکنیکی {{بنز|پۆڵدەر|en|polder|lt=پۆڵدەر}} بۆ کارەکانی وشککردنەوە بەکاردەھێنێت، کە شێوازێکە بەتایبەتی لە دوورگەی تیکۆنگ بەکارھێنراوە و تێیدا ناوچەیەک دادەخرێت و پاشان ئاوەکەی لێ دەردەھێنرێت تا وشک دەبێتەوە.<ref name="lrinc"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Ang Qing |سەردێڕ=Plot twice the size of Toa Payoh reclaimed off Pulau Tekong in S'pore's first polder project |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/environment/completion-of-main-works-for-pulau-tekong-polder-marks-first-time-spore-reclaims-land-below-sea |وێبگە=thestraitstimes |بڵاوکەرەوە=The Straits Times |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پێشبینی دەکرێت وڵاتەکە تا ساڵی ٢٠٤٠ نزیکەی {{convert|100|km2|sqmi|-1|abbr=on}}ی تر لە زەوییەکان بگێڕێتەوە، کە پڕۆژە گەورەکانی وەک بەندەری {{بنز|توواس|en|Tuas|lt=توواس}}، پڕۆژەی دوورگەی درێژ کە دەکەوێتە باشووری {{بنز|پارکی ئیست کۆست|en|East Coast Park|lt=پارکی ئیست کۆست}} بۆ پەرەپێدانی بازرگانی و نیشتەجێبوون، و پارکێکی فڕۆکەوانی لە {{بنز|کەنداوی چانگی|en|Changi Bay|lt=کەنداوی چانگی}} لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Koh Wan Ting |سەردێڕ=Tuas Port opens officially, will be 'critical engine' driving Singapore's economy: PM Lee |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/singapore/tuas-port-opens-critical-engine-lee-hsien-loong-ceremony-2914426 |وێبگە=channelnewsasia.com |بڵاوکەرەوە=CNA |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Ng Keng Gene |نووسەر٢=Shabana Begum |سەردێڕ=Long Island to be reclaimed off East Coast could add 800ha of land, create Singapore's 18th reservoir |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/long-island-to-be-reclaimed-off-east-coast-could-add-800ha-of-land-and-singapore-s-18th-reservoir |وێبگە=thestraitstimes.com |بڵاوکەرەوە=The Straits Times |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Ng Keng Gene |سەردێڕ=JTC to reclaim 172ha of land in Tuas for industrial use, improved connections to Tuas Port |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/jtc-to-reclaim-172ha-of-land-in-tuas-for-industrial-use-improved-connections-to-tuas-port |وێبگە=thestraitstimes |بڵاوکەرەوە=The Straits Times |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Ang Qing |سەردێڕ=193ha of land off Changi to be reclaimed for aviation park; area reduced to save seagrass meadow |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/environment/193ha-of-land-off-changi-to-be-reclaimed-for-aviation-park-area-reduced-to-save-seagrass-meadow |وێبگە=thestraitstimes |بڵاوکەرەوە=The Straits Times |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> === سروشت === [[File:Walk through Singapore Botanic Gardens-03 (15960226189).jpg|thumb|right|باخچە ڕووەکییەکانی سینگاپوور {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|en|UNESCO World Heritage Site|lt=شوێنەوارێکی میراتی جیھانیی یوونێسکۆیە}} – یەکێکە لەو سێ باخچەیەی جیھان، و تاکە باخچەی خولگەیییە، کە بەو جۆرە ناسرابێت.]] شارنشینیبوون لە سینگاپوور بەو مانایە دێت کە وڵاتەکە ٩٥٪ی دارستانە مێژوویییەکانی لەدەستداوە،<ref name="nature-extinctions">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Brook |یەکەم١=Barry W. |دوایین٢=Sodhi |یەکەم٢=Navjot S. |دوایین٣=Ng |یەکەم٣=Peter K.L. |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Catastrophic extinctions follow deforestation in Singapore |journal=Nature |بەرگ=٤٢٤|پەڕەکان=٤٢٠–٤٢٦|issn=0028-0836 |doi=10.1038/nature01795 |pmid=١٢٨٧٩٠٦٨|issue=6947 |bibcode=2003Natur.424..420B |s2cid=4404246 |ناونیشان=http://scholarbank.nus.edu.sg/handle/10635/100218}}</ref> و ئێستا زیاتر لە نیوەی {{بنز|ئاژەڵانی سینگاپوور|en|Fauna of Singapore|lt=ئاژەڵ}} و {{بنز|ڕووەکەکانی سینگاپوور|en|Flora of Singapore|lt=ڕووەکە سروشتییەکانی}} سینگاپوور لە یەدەگە سروشتییەکاندا بوونیان ھەیە، وەک {{بنز|یەدەگی سروشتیی بوکیت تیماھ|en|Bukit Timah Nature Reserve|lt=یەدەگی سروشتیی بوکیت تیماھ}} و {{بنز|یەدەگی زۆنگاوی سونگێی بولۆھ|en|Sungei Buloh Wetland Reserve|lt=یەدەگی زۆنگاوی سونگێی بولۆھ}}، کە تەنیا ٠٫٢٥٪ی ڕووبەری زەویی سینگاپوور پێکدەھێنن.<ref name="nature-extinctions" /> لە ساڵی ١٩٦٧دا، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم کەمبوونەوەیە لە ڕووبەری سروشتی، حکوومەت دیدگای کردنی سینگاپوور بە "شاری باخچە" خستەڕوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/a7fac49f-9c96-4030-8709-ce160c58d15c |سەردێڕ="Garden City" vision is introduced |بڵاوکەرەوە=History SG|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161030155659/http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/a7fac49f-9c96-4030-8709-ce160c58d15c|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە ئامانجی باشترکردنی کوالێتیی ژیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nparks.gov.sg/cms/docs/AnnexB.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140324093917/https://www.nparks.gov.sg/cms/docs/AnnexB.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Singapore, A City in a Garden |بڵاوکەرەوە=National Parks Board}}</ref> لەسەرەتای ئەو کاتەوە، نزیکەی ١٠٪ی زەوییەکانی سینگاپوور بۆ پارک و {{بنز|یەدەگی سروشتی|en|nature reserve|lt=یەدەگە سروشتییەکان}} تەرخان کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://app.mnd.gov.sg/Newsroom/NewsPage.aspx?ID=5064&category=Speech&year=2014&RA1=&RA2=&RA3=|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140710090137/http://app.mnd.gov.sg/Newsroom/NewsPage.aspx?ID=5064&category=Speech&year=2014&RA1=&RA2=&RA3=|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Speech by MOS Desmond Lee at the Asia for Animals Conference Gala Dinner |بڵاوکەرەوە=National Development Ministry|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> حکوومەت {{بنز|پلانە سەوزەکانی سینگاپوور ٢٠١٢|en|Singapore Green Plan 2012|lt=پلانی داڕشتووە بۆ پاراستنی ژیانی کێویی ماوەی وڵاتەکە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nbrcnparks.org/initiatives_nation.asp|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071005194408/http://www.nbrcnparks.org/initiatives_nation.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=National Initiatives |بڵاوکەرەوە=National Biodiversity Reference Center|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}</ref> باخچە ناسراوەکانی سینگاپوور بریتین لە {{بنز|باخچە ڕووەکییەکانی سینگاپوور|en|Singapore Botanic Gardens|lt=باخچە ڕووەکییەکانی سینگاپوور}}، کە باخچەیەکی خولگەیییە و یەکەمین {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنەواری میراتی جیھانی}} سەر بە [[یوونێسکۆ]]یە لە سینگاپوور.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-botanic-gardens-declared-unesco-world-heritage-site-8224416 |سەردێڕ=Singapore Botanic Gardens declared UNESCO World Heritage Site |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171115213851/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-botanic-gardens-declared-unesco-world-heritage-site-8224416|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ئاووھەوا === [[File:Flower Dome and Cloud Forest Singapore (36712606096).jpg|thumb|left|{{بنز|باخچەکانی کەنار کەنداو|en|Gardens by the Bay|lt=باخچەکانی کەنار کەنداو}}]] سینگاپوور خاوەنی {{بنز|ئاووھەوای دارستانی باراناویی خولگەیی|en|tropical rainforest climate|lt=ئاووھەوایەکی دارستانی باراناویی خولگەیی}}یە ({{بنز|پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن|en|Köppen climate classification|lt=کۆپن}}: ''Af'') بەبێ وەرزە جیاوازەکان، پلەی گەرمی و پەستانی جێگیر، شێداریی بەرز، و بارانبارینی زۆر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate of Singapore |ناونیشان=http://www.weather.gov.sg/climate-climate-of-singapore/ |وێبگە=weather.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200529212925/http://www.weather.gov.sg/climate-climate-of-singapore|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=McKnight |یەکەم١=Tom L. (Tom Lee) |ناونیشان=https://archive.org/details/physicalgeographmckn |سەردێڕ=Physical geography : a landscape appreciation |دوایین٢=Hess |یەکەم٢=Darrel |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Upper Saddle River, N.J. : Prentice Hall |ئەوانی تر=Internet Archive |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> پلەی گەرمی بەزۆری لە نێوان {{convert|23|to|32|°C|°F}}دایە. لە کاتێکدا کە پلەی گەرمی بە درێژاییی ساڵ زۆر ناگۆڕێت، وەرزێکی تەڕتری {{بنز|وەرزی با|en|monsoon|lt=مۆنسوون}} (وەرزی بارانبارینی زۆر) لە تشرینی دووەمەوە تا شوبات ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nea.gov.sg/weather-climate/climate/weather-statistics |سەردێڕ=Singapore National Environment Agency Weather Statistics|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161031025300/http://www.nea.gov.sg/weather-climate/climate/weather-statistics|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە تەممووزەوە تا تشرینی یەکەم، زۆرجار تەمومژی دووکەڵاوی دروست دەبێت کە بەھۆی {{بنز|ئاگرکەوتنەوەی دارستانەکان|en|bush fire|lt=ئاگری دارستانەکان}} لە ئیندۆنیزیای دراوسێوە سەرچاوە دەگرێت، کە زیاتر لە دوورگەی [[سوماترا]]وە دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.edie.net/news/news_story.asp?id=12078 |سەردێڕ=Singapore enveloped by Sumatran smog |دوایین=Bond |یەکەم=Sam |ئیش=Edie newsroom |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110927134938/http://www.edie.net/news/news_story.asp?id=12078|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور پەیڕەوی لە ناوچەی کاتیی گێرینویچ+٨ (GMT+8) دەکات، کە یەک کاتژمێر لەپێش ئەو ناوچەیەدایە کە بۆ ھەڵکەوتە جوگرافییەکەی گونجاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.math.nus.edu.sg/aslaksen/teaching/timezone.html |سەردێڕ=Why is Singapore in the 'Wrong' Time Zone? |نووسەر=Mok Ly Yng |بڵاوکەرەوە=National University of Singapore |ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100728230528/http://www.math.nus.edu.sg/aslaksen/teaching/timezone.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمەش وا دەکات کە لە مانگی شوباتدا خۆرھەڵاتن و ئاوابوون بەتایبەتی درەنگ بێت، کە تێیدا خۆر لە کاتژمێر ٧:١٥ی بەیانی ھەڵدێت و دەوروبەری ٧:٢٠ی ئێوارە ئاوا دەبێت. لە مانگی تەممووزدا، خۆر لە دەوروبەری ٧:١٥ی ئێوارە ئاوا دەبێت. زووترین کاتی ھەڵاتن و ئاوابوونی خۆر لە کۆتاییی تشرینی یەکەم و سەرەتای تشرینی دووەمدایە کە خۆر لە کاتژمێر ٦:٤٦ی بەیانی ھەڵدێت و لە ٦:٥٠ی ئێوارە ئاوا دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Astronomical and Tidal Information {{!}} Monthly Data|ناونیشان=http://www.weather.gov.sg/weather-astronomical-and-tidal-information-monthly-data|وێبگە=weather.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200518173327/http://www.weather.gov.sg/weather-astronomical-and-tidal-information-monthly-data|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور دان بەوەدا دەنێت کە گۆڕانی ئاووھەوا و {{بنز|بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا|en|sea level rise|lt=بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان}} لە دەیەکانی داھاتوودا کاریگەریی گەورەی دەبێت لەسەر کەناراوە نزمەکانی. پێشبینی دەکات کە نەتەوەکە پێویستی بە خەرجکردنی ١٠٠ ملیار دۆلار ببێت لە ماوەی سەدەی داھاتوودا بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە. لە بودجەی ساڵی ٢٠٢٠یدا، حکوومەت بڕی ٥ ملیار دۆلاری سەرەتایی بۆ سندووقی پاراستنی کەناراو و لافاو تەرخان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore Budget 2020: New coastal and flood protection fund to protect Singapore against rising sea levels |ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore |یەکەم=Audrey |دوایین=Tan |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-budget-2020-new-coastal-and-flood-protection-fund-to-protect-singapore-against |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200220154552/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-budget-2020-new-coastal-and-flood-protection-fund-to-protect-singapore-against |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>Overland, Indra et al. (2017) ''[https://www.researchgate.net/publication/320622312 Impact of Climate Change on ASEAN International Affairs: Risk and Opportunity Multiplier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728065717/https://www.researchgate.net/publication/320622312_Impact_of_Climate_Change_on_ASEAN_International_Affairs_Risk_and_Opportunity_Multiplier |date=28 July 2020 }}'', Norwegian Institute of International Affairs (NUPI) and Myanmar Institute of International and Strategic Studies (MISIS).</ref> سینگاپوور یەکەمین وڵاتە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا کە {{بنز|باجی کاربۆن|en|carbon tax|lt=باجی کاربۆن}} بە بڕی ٥ دۆلار بۆ ھەر تۆنێک دەخاتە سەر ئەو کۆمپانیا گەورانەی کە ساڵانە زیاتر لە ٢٥٬٠٠٠ تۆن دووەم ئۆکسیدی کاربۆن دەردەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore Budget 2018: Carbon tax of $5 per tonne of greenhouse gas emissions to be levied |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-budget-2018-carbon-tax-of-5-per-tonne-of-greenhouse-gas-emissions-to-be-levied |ئیش=The Straits Times |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٨|شوێن=Singapore |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180219105759/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-budget-2018-carbon-tax-of-5-per-tonne-of-greenhouse-gas-emissions-to-be-levied |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە شوباتی ٢٠٢٦دا، سینگاپوور پڕۆژەیاسایەکی نوێی خستەڕوو کە لە ڕووی یاسایییەوە خاوەن زەوییەکانی کەناراوەکانی سینگاپوور ناچار دەکات بەرگرییە کەناراوییەکان دروست بکەن یان نوێی بکەنەوە بۆ ئەوەی بپارێزرێن لە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Bill to require landowners on Singapore's coast to put up, upgrade defences against rising sea levels |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/singapore/rising-sea-levels-coastal-protection-bill-parliament-5900336 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=CNA |زمان=en}}</ref> بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستنی وڵاتەکە بە سووتەمەنییە بەردینەکان، دانانی پانێڵی خۆری لەسەر سەقف و ڕووە ستوونییەکانی باڵەخانەکان خێراتر کردووە، ھەروەھا دەستپێشخەرییەکانی تری وەکوو دروستکردنی یەکێک لە گەورەترین کێڵگەکانی وزەی خۆری سەرئاوکەوتوو لە جیھاندا لە {{بنز|کۆگای ئاوی تێنگێ|en|Tengeh reservoir|lt=کۆگای ئاوی تێنگێ}} لە {{بنز|توواس|en|Tuas|lt=توواس}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=One of world's largest floating solar farms coming up in Tuas |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/environment/one-of-worlds-largest-floating-solar-farms-coming-up-in-tuas |ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201125122236/https://www.straitstimes.com/singapore/environment/one-of-worlds-largest-floating-solar-farms-coming-up-in-tuas |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == حکوومەت و سیاسەت == [[File:Istana (Singapore).jpg|thumb|right|{{بنز|ئیستانا|en|The Istana|lt=ئیستانا}} شوێنی نیشتەجێبوون و نووسینگەی فەرمیی سەرۆک کۆمارە، ھەروەھا نووسینگەی کارکردنی سەرۆک وەزیرانە.]] [[File:Singapore Parliament House and Supreme Court 20220222 182616.jpg|thumb|{{بنز|دادگای باڵای سینگاپوور|en|Supreme Court of Singapore|lt=دادگای باڵا}} (چەپ) و {{بنز|ماڵی پەرلەمان، سینگاپوور|en|Parliament House, Singapore|lt=ماڵی پەرلەمان}} (ڕاست) کە {{بنز|پەرلەمانی سینگاپوور|en|Parliament of Singapore|lt=پەرلەمانی سینگاپوور}}ی تێدا کۆدەبێتەوە]] [[File:Speakers' Corner, Singapore 20220218 081547.jpg|thumb|{{بنز|گۆشەی وتاربێژان، سینگاپوور|en|Speakers' Corner, Singapore|lt=گۆشەی وتاربێژان}} لە {{بنز|پارکی ھۆنگ لیم|en|Hong Lim Park|lt=پارکی ھۆنگ لیم}} ناوچەیەکی خۆپیشاندانی گشتی دابین دەکات، کە زۆرجار لە ناوچەکانی تری وڵاتەکەدا سنووردار کراون.]] سینگاپوور کۆمارێکی {{بنز|سیستەمی پەرلەمانی|en|Parliamentary system|lt=پەرلەمانییە}} کە لەسەر بنەمای {{بنز|سیستەمی وێستمینستەر|en|Westminster system|lt=سیستەمی وێستمینستەر}} دامەزراوە. {{بنز|دەستووری سینگاپوور|en|Constitution of Singapore|lt=دەستووری سینگاپوور}} باڵاترین یاسای وڵاتە، کە پێکھاتە و بەرپرسیارێتیی حوکمڕانی دیاری دەکات. {{بنز|سەرۆک کۆماری سینگاپوور|en|President of Singapore|lt=سەرۆک کۆمار}} {{بنز|سەرۆکی دەوڵەت|en|head of state|lt=سەرۆکی دەوڵەتە}}.<ref name="pmo2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=PMO &#124; the Government |ناونیشان=https://www.pmo.gov.sg/The-Government |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230804090931/https://www.pmo.gov.sg/The-Government |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |سەردێڕ=A Guide to the Singapore Constitution |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Singapore Management University]] |editor-last=Morgan |editor-first=Grace |پەڕەکان=٣٣–٣٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220093159/https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حوکمڕانیی سینگاپوور {{بنز|جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە سینگاپوور|en|Separation of powers in Singapore|lt=دابەشکراوە}} بەسەر سێ دەسەڵاتدا: * {{بنز|دەسەڵاتی جێبەجێکردن|en|Executive (government)|lt=جێبەجێکردن}}: دەسەڵاتی جێبەجێکردن لە ئەنجومەنی وەزیران (کابینە) پێکدێت، کە لەلایەن {{بنز|سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور|en|Prime Minister of Singapore|lt=سەرۆک وەزیران}}ەوە سەرۆکایەتی دەکرێت، لەگەڵ {{بنز|داواکاری گشتیی سینگاپوور|en|Attorney-General of Singapore|lt=نووسینگەکانی داواکاری گشتی}}، کە لەلایەن {{بنز|داواکاری گشتیی سینگاپوور|en|Attorney-General of Singapore|lt=داواکاری گشتی}}یەوە سەرۆکایەتی دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Our Legal System |ناونیشان=https://www.mlaw.gov.sg/about-us/our-legal-system/#:~:text=The%20Executive%20includes%20the%20Cabinet,and%20is%20accountable%20to%20Parliament |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230902052126/https://www.mlaw.gov.sg/about-us/our-legal-system/#:~:text=The%20Executive%20includes%20the%20Cabinet,and%20is%20accountable%20to%20Parliament |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> ئەنجومەنی وەزیران بە کۆمەڵ بەرپرسیارە لە ھەموو سیاسەتەکانی حکوومەت و بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی کاروباری دەوڵەت. بە شێوەیەکی گشتی لە ئەندامانی پەرلەمانی سینگاپوور پێکدێت. سەرۆک وەزیران لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە دیاری دەکرێت، و وەزیرەکانی کابینە و داواکاری گشتیش لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە دیاری دەکرێن، کە بە {{بنز|ئامۆژگاری و ڕەزامەندی|en|advice and consent|lt=ئامۆژگاری و ڕەزامەندی}}ی سەرۆک وەزیران کار دەکات. سەرۆک وەزیران سەرۆکی کردەییی دەسەڵاتی جێبەجێکردنی حکوومەتە.<ref name="pmo1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=PMO &#124; the Cabinet |ناونیشان=https://www.pmo.gov.sg/The-Cabinet |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060425224718/http://www.cabinet.gov.sg/smgoh.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref><ref name=pmo2 /> * {{بنز|دەسەڵاتی یاسادانان|en|Legislature|lt=یاسادانان}}: پەرلەمانی سینگاپوور {{بنز|پەرلەمانی یەکینەیی|en|Unicameralism|lt=یەک ئەنجومەنییە}} و، لەگەڵ سەرۆک کۆماردا، دەسەڵاتی یاسادانان پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home &#124; Parliament of Singapore |ناونیشان=https://www.parliament.gov.sg/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191027075322/https://www.parliament.gov.sg/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەندامانی پەرلەمان (MP) پێکھاتوون لە ئەندامانی ھەڵبژێردراو، ئەندامانی دەرەوەی بازنەکانی ھەڵبژاردن، و ئەندامانی دەستنیشانکراو. زۆرینەی ئەندامانی پەرلەمان لە ھەڵبژاردنێکی گشتیدا بۆ پەرلەمان ھەڵدەبژێردرێن. پەرلەمانی سینگاپوور بە کۆمەڵ بەرپرسیارە لە دەرکردنی ئەو یاسایانەی کە دەوڵەت بەڕێوەدەبەن.<ref name=pmo2 /> سەرۆک کۆمار چەند {{بنز|دەسەڵاتەکانی سەرۆک کۆماری سینگاپوور|en|Powers of the President of Singapore|lt=دەسەڵاتێکی دیاریکراوی سنووردار}}ی ھەیە بۆ چاودێریکردنی حکوومەت. دەسەڵاتەکانی ڤیتۆی سەرۆک کۆمار دەتوانرێت لەلایەن پەرلەمانەوە ھەڵبوەشێنرێنەوە (ڕەت بکرێنەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=The President |ناونیشان=http://www.istana.gov.sg/content/istana/thepresident.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110611130556/http://www.istana.gov.sg/content/istana/thepresident.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Singapore Government}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |سەردێڕ=A Guide to the Singapore Constitution |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Singapore Management University]] |editor-last=Morgan |editor-first=Grace |پەڕە=٢٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220093159/https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * {{بنز|دەسەڵاتی دادوەری|en|Judiciary|lt=دادوەری}}: ئەرکی دەسەڵاتی دادوەری بریتییە لە بەڕێوەبردنی دادپەروەری بە شێوەیەکی سەربەخۆ و لەلایەن سەرۆکی دادوەریی کۆماری سینگاپوورەوە سەرۆکایەتی دەکرێت. دادوەران و کۆمیسیارانی دادوەری لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە لەسەر ئامۆژگاریی سەرۆک وەزیران دیاری دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Role and structure of the Supreme Court – structure |ناونیشان=https://www.judiciary.gov.sg/who-we-are/role-structure-supreme-court/structure#:~:text=The%20Supreme%20Court%20Bench%20consists,advice%20of%20the%20Prime%20Minister |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230402100003/https://www.judiciary.gov.sg/who-we-are/role-structure-supreme-court/structure#:~:text=The%20Supreme%20Court%20Bench%20consists,advice%20of%20the%20Prime%20Minister |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> {{بنز|دادگای باڵای سینگاپوور|en|Supreme Court of Singapore|lt=دادگای باڵا}} و {{بنز|دادگاکانی دەوڵەتی سینگاپوور|en|State Courts of Singapore|lt=دادگاکانی دەوڵەت}} یەکلاییکردنەوە بۆ ناکۆکییە مەدەنییەکانی نێوان کەسەکان دەکەن، بڕیاری سزادان یان بێتاوانکردنی تۆمەتباران لە دادگاییکردنە تاوانکارییەکان دەدەن، و بە مەبەستی بڕیاردان لەسەر دەستووریبوونی یاساکان ھەڵدەستن بە {{بنز|پێداچوونەوەی دادوەری|en|judicial review|lt=لێکدانەوەی یاساکان}}. ھەر یاسایەک یان بڕگەیەکی یاسایی کە دەرکەوێت پێچەوانەی دەستوورە دەتوانرێت لەلایەن دادگای باڵاوە ھەڵبوەشێنرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |سەردێڕ=A Guide to the Singapore Constitution |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Singapore Management University]] |editor-last=Morgan |editor-first=Grace |پەڕەکان=٦٣–٦٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220093159/https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&context=studentpub |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرۆک کۆمار ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی دەنگدانی جەماوەرییەوە بۆ خولێکی شەش ساڵەی نوێکراوە ھەڵدەبژێردرێت. مەرجەکانی ئەم پۆستە، کە لەلایەن حکوومەتی پارتی چالاکیی گەل (PAP)ەوە دەرکراون، زۆر توندن، بە جۆرێک تەنھا چەند کەسێکی کەم شایستەی کاندیدبوونن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tan |یەکەم=Kevin Y.L. |سەردێڕ=The Limits of Authoritarian Governance in Singapore's Developmental State |ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-١٣-١٥٥٥-٨|editor-last1=Rahim |editor-first1=Lily Zubaidah |پەڕە=٢٦٤|chapter=Legislating Dominance: Parliament and the Making of Singapore's Governance Model |doi=10.1007/978-981-13-1556-5 |editor-last2=Barr |editor-first2=Michael D. |s2cid=239112493}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What are the Qualifications Required to Run for President in Singapore? |ناونیشان=https://singaporelegaladvice.com/law-articles/singapore-president-qualifications/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240211001212/https://singaporelegaladvice.com/law-articles/singapore-president-qualifications |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=SingaporeLegalAdvice.com}}</ref> ئەم مەرجانە ئەوە لەخۆدەگرن کە کاندید پێویستە کەسێک بێت کە تەمەنی لایەنی کەم ٤٥ ساڵ بێت و چیتر ئەندامی ھیچ پارتێکی سیاسی نەبێت، یان بۆ ماوەی لایەنی کەم ٣ ساڵ پۆستێکی {{بنز|بەڕێوەبردنی گشتی|en|Public administration|lt=کارگێڕیی گشتی}} ھەبووبێت لە چەندین ڕۆڵی سەرکردایەتیی دیاریکراوی خزمەتگوزاریی گشتیدا، یان خاوەنی ٣ ساڵ ئەزموون بێت وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیایەکی قازانج-بەخشی {{بنز|کەرتی تایبەت|en|private sector|lt=کەرتی تایبەت}} کە لایەنی کەم ٥٠٠ ملیۆن دۆلاری سینگاپووری ھەبێت لە {{بنز|سەرمایەی پشکداران (دارایی)|en|Equity (finance)|lt=سەرمایەی پشکداران}}، لایەنی کەم ١٠ ساڵ نیشتەجێی سینگاپوور بووبێت، ھیچ پێشینەیەکی تاوانکاریی نەبێت، و چەند مەرجێکی تریش.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Singapore – article 19 |ناونیشان=https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963#pr19- |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528030634/https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963#pr19- |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=sso.agc.gov.sg}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Elected Presidency: Higher eligibility criteria accepted, but Govt says no to longer qualifying terms |ناونیشان=https://www.todayonline.com/singapore/elected-presidency-govt-agrees-raise-eligibility-criteria-private-sector-candidates |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220426173916/https://www.todayonline.com/singapore/elected-presidency-govt-agrees-raise-eligibility-criteria-private-sector-candidates |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=TODAY}}</ref> ھەروەھا کاندیدەکان دەبێت {{بنز|کۆمیتەی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی (سینگاپوور)|en|Presidential Elections Committee|lt=کۆمیتەی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی}} (PEC) "ڕازی بکەن" کە کەسێکی دەستپاک، خاوەن کەسایەتییەکی باش و ناوبانگێکی باشن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٢٤|سەردێڕ=Presidential Candidates: Qualifying Criteria |ناونیشان=https://www.eld.gov.sg/candidate_presidential_qualify.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240726012640/https://www.eld.gov.sg/candidate_presidential_qualify.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Elections Department Singapore |شوێن=Singapore}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧ەوە، دەستوور پێویستی کردووە کە ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی {{بنز|ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی لە سینگاپوور#ھەڵبژاردنە تەرخانکراوەکان|en|Presidential elections in Singapore#Reserved elections|lt="تەرخان بکرێن"}} بۆ کۆمەڵگەیەکی نەژادی ئەگەر لە پێنج خولی ڕابردوودا ھیچ کەسێک لەو گرووپە نەتەوەیییە بۆ سەرۆکایەتی ھەڵنەبژێردرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Singapore – article 19B |ناونیشان=https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963#pr19B- |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528030634/https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963#pr19B- |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=sso.agc.gov.sg}}</ref> تەنھا ئەندامانی ئەو کۆمەڵگەیە دەتوانن وەک کاندید شایستە بن لە ھەڵبژاردنێکی سەرۆکایەتیی تەرخانکراودا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Halimah Yacob named Singapore's first female president |ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2017/09/halimah-yacob-named-singapore-malay-president-170913073940319.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190502112130/https://www.aljazeera.com/news/2017/09/halimah-yacob-named-singapore-malay-president-170913073940319.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera}}</ref> لە {{بنز|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی سینگاپوور لە ٢٠١٧|en|2017 Singaporean presidential election|lt=ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠١٧}}دا، ئەم تێکەڵەیە لە مەرجە توندەکان و ھەڵبژاردنێکی تەرخانکراو کە پێویستی دەکرد کاندیدەکە لە ١٣٪ی {{بنز|سینگاپوورییە مالایییەکان|en|Malay Singaporeans|lt=گرووپی نەتەوەییی مالایی}} بێت، بووە ھۆی ئەوەی کە کۆمیتەی ھەڵبژاردنەکان (PEC) تەنھا یەک کاندید پەسەند بکات بۆ سەرۆکایەتی؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Only one Singaporean is fit to be president |ناونیشان=https://www.economist.com/asia/2017/09/16/only-one-singaporean-is-fit-to-be-president |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210506175456/https://www.economist.com/asia/2017/09/16/only-one-singaporean-is-fit-to-be-president |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|newspaper=The Economist |شوێن=London}}</ref> {{بنز|حەلیمە یەعقووب|en|Halimah Yacob|lt=حەلیمە یەعقووب}}، کە بە بەشێک لە کۆمەڵگەی مالایی دادەنرا، لە ھەڵبژاردنێکی بێ ڕکابەردا سەرکەوتنی بەدەستھێنا. ئەو ھەروەھا بووە یەکەم سەرۆک کۆماری ژن لە سینگاپوور.{{Multiple image | direction = horizontal | align = right | caption_align = center | total_width = 370 | image1 = Tharman Shanmugaratnam Official photo 2023.tif | image2 = Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg | caption1 = {{بنز|ثارمان شانموگاراتنام|en|Tharman Shanmugaratnam|lt=ثارمان شانموگاراتنام}}<br /><small>{{بنز|سەرۆک کۆماری سینگاپوور|en|President of Singapore|lt=سەرۆک کۆمار}} </small> | caption2 = {{بنز|لۆڕێنس وۆنگ|en|Lawrence Wong|lt=لۆڕێنس وۆنگ}}<br /><small>{{بنز|سەرۆک وەزیرانی سینگاپوور|en|Prime Minister of Singapore|lt=سەرۆک وەزیران}} </small> | alt1 = Tharman Shanmugaratnam | alt2 = Lawrence Wong }} ئەندامانی پەرلەمان (MP) لایەنی کەم ھەر پێنج ساڵ جارێک ھەڵدەبژێردرێن (یان زووتر لە ڕێگەی {{بنز|ھەڵبژاردنی پێشوەختە|en|snap election|lt=ھەڵبژاردنێکی پێشوەختە}}). ١٥ەمین و {{بنز|١٥ەمین پەرلەمانی سینگاپوور|en|15th Parliament of Singapore|lt=پەرلەمانی ئێستا}} خاوەنی ١٠٨ ئەندامە؛ ٩٧یان ڕاستەوخۆ لە {{بنز|بازنەکانی ھەڵبژاردنی سینگاپوور|en|Constituencies of Singapore|lt=٣٣ بازنەی ھەڵبژاردن}}ەوە ھەڵبژێردران، نۆیان {{بنز|ئەندامی دەستنیشانکراوی پەرلەمان|en|Nominated Member of Parliament|lt=ئەندامی دەستنیشانکراوی}} بێلایەنن کە لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە دیاری کراون، و دووانیان {{بنز|ئەندامی دەرەوەی بازنەی پەرلەمان|en|Non-constituency Member of Parliament|lt=ئەندامی دەرەوەی بازنەکانن}} لە پارتەکانی ئۆپۆزسیۆن کە لە دوایین ھەڵبژاردنی گشتیدا ھەڵنەبژێردران بەڵام بۆ دەسەڵاتی یاسادانان دیاری کران بۆ زیادکردنی نوێنەرایەتیی پارتەکانی ئۆپۆزسیۆن. لە {{بنز|بازنەکانی نوێنەرایەتیی گرووپ|en|Group representation constituency|lt=بازنەکانی نوێنەرایەتیی گرووپ}} (GRCs)دا، پارتە سیاسییەکان تیمێک لە کاندیدەکان کۆدەکەنەوە بۆ کێبڕکێکردن لە ھەڵبژاردنەکاندا. لایەنی کەم دەبێت یەک پەرلەمانتار لە ناو GRCدا لە پاشخانێکی کەمینەی نەتەوەیی بێت. ھەموو ھەڵبژاردنەکان بە بەکارھێنانی {{بنز|سیستەمی زۆرینەی سادە|en|first-past-the-post voting|lt=سیستەمی زۆرینەی سادە (first-past-the-post)}} بەڕێوەدەچن.<ref name="parliament.gov.sg">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Members of Parliament |ناونیشان=https://www.parliament.gov.sg/about-us/structure/members-of-parliament |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216180443/https://www.parliament.gov.sg/about-us/structure/members-of-parliament |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Parliament of Singapore}}</ref> پەرلەمانتاران ھەفتانە میوانداریی {{بنز|نەشتەرگەری (سیاسەت)|en|Surgery (politics)|lt=کۆبوونەوەی چارەسەرکاریی سیاسی}} دەکەن، کە پێی دەوترێت "{{بنز|دانیشتنەکانی بینینی خەڵک|en|Meet-the-People Sessions|lt=دانیشتنەکانی بینینی خەڵک}}"، کە لەوێدا یارمەتیی دەنگدەران دەدەن بۆ چارەسەرکردنی کێشە کەسییەکان کە دەتوانێت پەیوەست بێت بە نیشتەجێبوون، یارمەتیی دارایی، و کۆچبەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yong |یەکەم=Ng Tze |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=MP, I want help with... |ناونیشان=http://www.asiaone.com/Business/News/My+Money/Story/A1Story20081019-94743.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110527135154/http://www.asiaone.com/Business/News/My+Money/Story/A1Story20081019-94743.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=asiaone}}</ref> پارتی چالاکیی گەل (PAP) پێگەیەکی باڵادەستی ھەیە لە سیاسەتی سینگاپووردا، کە زۆرینەیەکی گەورەی پەرلەمانی لە ھەموو ھەڵبژاردنێکدا بەدەستھێناوە لەوەتەی {{بنز|خۆبەڕێوەبەریی سینگاپوور|en|Self-governance of Singapore|lt=خۆبەڕێوەبەری}} لە ساڵی ١٩٥٩دا پێبەخشراوە. پارتی چالاکیی گەل، کە خۆی وەک پارتێکی پراگماتیک وەسف دەکات، خاوەنی ئایدۆلۆژیایەکی ئاوێتەیە کە تێکەڵەیەکە لە {{بنز|لیبراڵیزمی ئابووری|en|Economic liberalism|lt=بنەماکانی بازاڕی ئازاد}}، {{بنز|نەتەوەپەرستیی مەدەنی|en|Civic nationalism|lt=نەتەوەپەرستیی مەدەنی}}، و {{بنز|دەوڵەتی خۆشگوزەرانی|en|Welfare state|lt=خۆشگوزەرانی}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Tan |یەکەم=Kenneth Paul |ڕێکەوت=٢٠٠٧|سەردێڕ=Singapore's National Day Rally speech: A site of ideological negotiation |ناونیشان=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00472330701408635 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Journal of Contemporary Asia |بەرگ=٣٧|issue=3 |پەڕەکان=٢٩٢–٣٠٨|doi=10.1080/00472330701408635 |issn=0047-2336 |s2cid=145405958 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231022143043/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00472330701408635 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|via=tandfonline}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kuah-Pearce |یەکەم=Khun Eng |سەردێڕ=Rebuilding the Ancestral Village: Singaporeans in China |بڵاوکەرەوە=Hong Kong University Press |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٩٨٨-٨٠٥٣-٦٦-٧|پەڕەکان=٣٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kerr |یەکەم=Roger |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=Optimism For the New Millennium |ناونیشان=http://www.nzbr.org.nz/documents/speeches/speeches-99/optimism_for_the_new-millennium.doc.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060307184005/http://www.nzbr.org.nz/documents/speeches/speeches-99/optimism_for_the_new-millennium.doc.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٠٦|وێبگە=nzbr}}</ref> سەرەڕای دەرکردنی سنووردارکردن لەسەر ئازادییە مەدەنییەکان، سینگاپوور لەژێر دەسەڵاتی PAPدا گەشەی ئابووری و سەقامگیریی سیاسیی بەردەوامی بەخۆیەوە بینیوە.<ref name="freedomhouse">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Freedom in the World 2010 – Singapore |ناونیشان=http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2010&country=7915 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120107002407/http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2010&country=7915 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Freedom House}}</ref> پڕنوێنەرترین و جەماوەریترین پارتی ئۆپۆزسیۆن {{بنز|پارتی کرێکاران (سینگاپوور)|en|Workers' Party (Singapore)|lt=پارتی کرێکارانی}} ناوەڕاست-چەپە (WP)، کە خاوەنی ١٢ کورسییە لە پەرلەماندا.<ref name="Economist2020election" /> ھەژموونی درێژخایەنی PAP بووەتە ھۆی ئەوەی کە سینگاپوور لەلایەن ئەکادیمییەکانەوە وەک {{بنز|دیموکراسیی نالیبراڵ|en|illiberal democracy|lt=دیموکراسییەکی نالیبراڵ}} وەسف بکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Tan |یەکەم١=Netina |دوایین٢=Preece |یەکەم٢=Cassandra |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=Democratic backsliding in illiberal Singapore |journal=Asian Journal of Comparative Politics |بەرگ=٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٥–٤٩|doi=10.1177/20578911221141090 |doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Mutalib |یەکەم=Hussin |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Illiberal democracy and the future of opposition in Singapore |ناونیشان=https://doi.org/10.1080/01436590050004373 |journal=Third World Quarterly |بەرگ=٢١|issue=2 |پەڕەکان=٣١٣–٣٤٢|doi=10.1080/01436590050004373 |issn=0143-6597|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Verweij |یەکەم١=Marco |دوایین٢=Pelizzo |یەکەم٢=Riccardo |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Singapore: Does authoritarianism pay? |ناونیشان=https://muse.jhu.edu/article/262740/file/supp01.pdf |journal=Journal of Democracy |بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press |بەرگ=٢٠|issue=2 |پەڕەکان=١٨–٣٢|issn=1045-5736}}</ref><ref name="Huat">{{بیرخستنەوە|دوایین=Huat |یەکەم=Chua Beng |chapter=Liberal Order's Illiberal Prodigy: Singapore as a Non-Liberal Electoral Democratic State |ڕێکەوت=٢٠٢٢|سەردێڕ=Beyond Liberal Order |پەڕەکان=٦٧–٩٢|chapter-url=https://academic.oup.com/book/41877/chapter/354699359 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |زمان=en |doi=10.1093/oso/9780197647950.003.0003 |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٧٦٤٧٩٥-٠|chapter-url-access=subscription}}</ref> یان دەوڵەتێکی {{بنز|سیستەمی پارتی باڵادەست|en|Dominant-party system|lt=نیوە-ئۆتۆریتاری (دەسەڵاتخوازی نەرم)}} کە تێیدا PAP ڕووبەڕووی کەمترین یان ھیچ کێبڕکێیەکی سیاسیی شیاو نابێتەوە بۆ حوکمڕانیی وڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Roy |یەکەم=Denny |ڕێکەوت=١٩٩٤|سەردێڕ=Singapore, China, and the "Soft Authoritarian" Challenge |journal=Asian Survey |بەرگ=٣٤|issue=3 |پەڕەکان=٢٣١–٢٤٢|doi=10.2307/2644982 |issn=0004-4687 |jstor=2644982}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Means |یەکەم=Gordon Paul |ساڵ=١٩٩٦|سەردێڕ=Soft Authoritarianism in Malaysia and Singapore |journal=Journal of Democracy |بڵاوکەرەوە=Project MUSE |بەرگ=٧|issue=4 |پەڕەکان=١٠٣–١١٧|doi=10.1353/jod.1996.0065 |issn=1086-3214}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=von Mirbach |یەکەم=Johan |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=The invisible scars made by strikes of the cane |ناونیشان=https://www.dw.com/en/the-invisible-scars-left-by-strikes-of-the-cane/a-18298970 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240420140132/https://www.dw.com/en/the-invisible-scars-left-by-strikes-of-the-cane/a-18298970 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=dw.com |بڵاوکەرەوە=Deutsche Welle |شوێن=Bonn}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vasagar |یەکەم=Jeevan |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Subtle Authoritarianism of Southeast Asia's Wealthiest City-State |ناونیشان=https://lithub.com/the-subtle-authoritarianism-of-southeast-asias-wealthiest-city-state/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240419204944/https://lithub.com/the-subtle-authoritarianism-of-southeast-asias-wealthiest-city-state/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Literary Hub}}</ref> پرۆسەی دیموکراسیی فرەپارتی لە سینگاپووردا بە "کەمترین" وەسف کراوە لە بەراورد بە گرنگیدانی دەوڵەت بە گەشەپێدانی ئابووری و سیستەمی کۆمەڵایەتی.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Mohamed Nasir |یەکەم١=Kamaludeen |دوایین٢=Turner |یەکەم٢=Bryan S. |ڕێکەوت=٢٠١٣|سەردێڕ=Governing as gardening: reflections on soft authoritarianism in Singapore |ناونیشان=https://doi.org/10.1080/13621025.2012.707005 |journal=Citizenship Studies |بەرگ=١٧|issue=3–4 |پەڕەکان=٣٣٩–٣٥٢|doi=10.1080/13621025.2012.707005 |issn=1362-1025|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> بەپێی وتەی گۆردۆن پی. مینز، پرۆفیسۆری خانەنشینکراوی زانستە سیاسییەکان لە {{بنز|زانکۆی مەکماستەر|en|McMaster University|lt=زانکۆی مەکماستەر}}، سینگاپوور سیستەمی حوکمڕانیی کۆلۆنیالیزمی "خێرخواز" بەڵام "زۆر ئۆتۆریتاری" (کە لە بەریتانیاوە بۆی مابووەوە) دووبارە داھێنایەوە لەبری ئەوەی دیموکراسییەکی تەواو دروست بکات. ئایدۆلۆژیایەکی پارێزکارانەی "{{بنز|بەھاکانی ئاسیا|en|Asian values|lt=بەھاکانی ئاسیا}}" پەرەی سەند بۆ جێگرتنەوەی دەسەڵاتی بەریتانی، کە لەسەر بنەمای "دڵسۆزیی کۆمەڵایەتی، متمانەنەکردن بە حکوومەت، و دوورکەوتنەوە لە بەرپرسیارێتیی تاکەکەسی یان بەکۆمەڵ بۆ بەرژەوەندییە گشتییە فراوانەکان" دامەزرابوو، بە کەمترین گرنگیدان بە {{بنز|مافەکانی مرۆڤ|en|human rights|lt=مافەکانی مرۆڤ}} بەو مانا ڕۆژاوایییەی کە تازە سەری ھەڵدەدا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Kent |یەکەم=Ann |chapter=Chinese Values and Human Rights |ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Human Rights in Asia: A Reassessment of the Asian Values Debate |پەڕەکان=٨٣–٩٧|editor-last=Avonius |editor-first=Leena |chapter-url=https://doi.org/10.1057/9780230615496_5 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan US |doi=10.1057/9780230615496_5 |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٦١٥٤٩-٦|editor2-last=Kingsbury |editor2-first=Damien |chapter-url-access=subscription}}</ref> ئەو ڕاستییەی کە "نە خەڵک و نە بژاردەکان ئەزموونیان لەگەڵ دیموکراسیدا نەبوو" یارمەتیدەر بوو لە دروستکردنی کەلتووری سیاسیی سینگاپوور، کە تیایدا ھەرەمییەتی جەختکەرەوە لەسەر پێگە زاڵ بوو، و پابەند بوو بە گەشەپێدانی ئابوورییەوە.<ref name=":4" /> میراتی بەھاکانی ئاسیا و کەلتوورە سیاسییە سنووردارەکەی ناو سینگاپوور بووەتە ھۆی ئەوەی وڵاتەکە وەک "نموونەیەکی کلاسیکی ئۆتۆریتاریزمی نەرم" وەسف بکرێت،<ref name=":5" /> و "بە قووڵی نالیبراڵ".<ref name=Huat /> سیستەمی دادوەری لەسەر بنەمای {{بنز|یاسای ئینگلیزی|en|English law|lt=یاسای باوی ئینگلیزی (کۆمۆن لۆ)}} دامەزراوە، کە بەردەوامی بەو نەریتە یاسایییە دەدات کە لە سەردەمی {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی|en|British Empire|lt=دەسەڵاتی بەریتانی}}دا دامەزراوە بەڵام بە جیاوازییەکی بەرچاوی ناوخۆیییەوە. {{بنز|یاسای سزادانی سینگاپوور|en|Criminal law of Singapore|lt=یاسای سزادان}} لەسەر بنەمای {{بنز|یاسای سزادانی ھیندی|en|Indian Penal Code|lt=یاسای سزادانی ھیندی}} دامەزراوە کە لە بنەڕەتدا بۆ {{بنز|ھیندستانی بەریتانی|en|British India|lt=ھیندستانی بەریتانی}} دانرابوو، و لەو کاتەدا وەک کۆلۆنییەکی شاھانە لەلایەن دەسەڵاتدارانی کۆلۆنیالیزمی بەریتانیاوە لە سینگاپوور پەسەند کرا و تا ئێستاش وەک بنەمای یاسای سزادان لە وڵاتەکەدا ماوەتەوە بە چەند ھەڵاوێرد، ھەموارکردنەوە و ھەڵوەشاندنەوەیەکی کەمەوە لەو کاتەوەی کەوتووەتە بواری جێبەجێکردنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Peers |یەکەم=Douglas M. |ڕێکەوت=٢٠١٣|سەردێڕ=Codification, Macaulay and the Indian Penal Code: The Legacies and Modern Challenges of Criminal Law Reform |journal=Victorian Studies |بەرگ=٥٥|issue=4 |پەڕەکان=٧٤٩–٧٥١|doi=10.2979/victorianstudies.55.4.749 |s2cid=144820395 |editor-last1=Chan |editor-first1=Wing-Cheong |editor-last2=Wright |editor-first2=Barry |editor-last3=Yeo |editor-first3=Stanley}}</ref> {{بنز|دادگاییکردن لە ڕێگەی دەستەی سوێندخۆران|en|Jury trial|lt=دادگاییکردن لە ڕێگەی دەستەی سوێندخۆرانەوە}} لە ساڵی ١٩٧٠دا ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=The Singapore Legal System |ناونیشان=http://www.singaporelaw.sg/content/LegalSyst.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110123145140/http://www.singaporelaw.sg/content/LegalSyst.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Singapore Academy of Law}}</ref> سینگاپوور بە یاسا توندەکانی و ھەڵوێستە پارێزکارانەکانی بەرامبەر بە تاوان ناسراوە؛ ھەردوو {{بنز|سزای جەستەییی دادوەری|en|Judicial corporal punishment|lt=سزای جەستەیی}} (لە ڕێگەی {{بنز|شەلاقدان لە سینگاپوور|en|Caning in Singapore|lt=شەلاقدان}}ەوە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Judicial caning in Singapore, Malaysia and Brunei |ناونیشان=https://www.corpun.com/singfeat.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150115052445/http://www.corpun.com/singfeat.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=World Corporal Punishment Research}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kuntz |یەکەم=Tom |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ١٩٩٤|سەردێڕ=Ideas & Trends; Beyond Singapore: Corporal Punishment, A to Z |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1994/06/26/weekinreview/ideas-trends-beyond-singapore-corporal-punishment-a-to-z.html?scp=29&sq=%3Fpagewanted%3D1 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170701092056/http://www.nytimes.com/1994/06/26/weekinreview/ideas-trends-beyond-singapore-corporal-punishment-a-to-z.html?scp=29&sq=%3Fpagewanted%3D1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٧|newspaper=The New York Times}}</ref> و {{بنز|سزای لەسێدارەدان لە سینگاپوور|en|Capital punishment in Singapore|lt=سزای لەسێدارەدان}} (لە ڕێگەی {{بنز|ھەڵواسین|en|hanging|lt=ھەڵواسین}}ەوە) ھێڵراونەتەوە و بە شێوەیەکی باو وەک سزای یاسایی بەکاردەھێنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Singapore country specific information |ناونیشان=http://www.travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1017.html#crime |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041230204937/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1017.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=U.S. Department of State}}</ref> مافی ئازادیی ڕادەربڕین و کۆبوونەوە لەلایەن {{بنز|ماددەی ١٤ی دەستووری سینگاپوور|en|Article 14 of the Constitution of Singapore|lt=ماددەی ١٤(١)ی دەستووری سینگاپوور}}ەوە مسۆگەر کراوە، ھەرچەندە بڕگەی یاسایی ھەن لە بەشەکانی دواتردا کە ڕێکیان دەخەن.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Singapore |ناونیشان=https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528030634/https://sso.agc.gov.sg/Act/CONS1963 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Singapore Statutes Online}}</ref> حکوومەت {{بنز|ئازادیی ڕادەربڕین|en|freedom of speech|lt=ئازادیی ڕادەربڕین}} و {{بنز|ئازادیی ڕۆژنامەگەری|en|freedom of the press|lt=ئازادیی ڕۆژنامەگەری}} و ھەروەھا ھەندێک لە {{بنز|مافە مەدەنی و سیاسییەکان|en|civil rights|lt=مافە مەدەنی}} و سیاسییەکانی سنووردار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=The government of Singapore says it welcomes criticism, but its critics still suffer |ناونیشان=https://www.economist.com/news/asia/21718571-three-protesters-get-stiff-penalties-disturbing-public-order-government-singapore-says-it |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171013172620/https://www.economist.com/news/asia/21718571-three-protesters-get-stiff-penalties-disturbing-public-order-government-singapore-says-it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩|newspaper=The Economist |شوێن=London}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، سینگاپوور لەلایەن [[پەیامنێرانی بێسنوور]]ەوە لە ڕیزبەندی ١٢٩ەمیندا ھات لە نێوان ١٨٠ نەتەوەدا لە {{بنز|پێوەری ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانی|en|Press Freedom Index|lt=پێوەری ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانی}}دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Singapore boasts of being a model of economic development but it is an example of what not to be in regard to freedom of the press, which is almost non-existent. |ناونیشان=https://rsf.org/en/singapore |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191111004954/https://rsf.org/en/singapore |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Reporters Without Borders}}</ref> [[ماڵی ئازادی]] سینگاپوور بە "نیمچە ئازاد" پۆلێن دەکات لە ڕاپۆرتی ''{{بنز|ئازادی لە جیھاندا|en|Freedom in the World|lt=ئازادی لە جیھاندا}}''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore: Freedom in the World 2021 Country Report |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/singapore/freedom-world/2021 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228171300/https://freedomhouse.org/country/singapore/freedom-world/2021 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Freedom House}}</ref><ref name="freedomhouse" /> و {{بنز|یەکەی ھەواڵگریی ئابووریناس|en|Economist Intelligence Unit|lt=یەکەی ھەواڵگریی ئابووریناس}} سینگاپوور وەک "دیموکراسییەکی کەمایەسیدار" پۆلێن دەکات، کە دووەم ئازادترین ئاستە لە کۆی چوار ئاست، لە "{{بنز|پێوەری دیموکراسی|en|Democracy Index|lt=پێوەری دیموکراسی}}"یەکەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٣|سەردێڕ=Singapore |ناونیشان=http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2013/singapore |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140503011701/http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2013/singapore |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Freedom House}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Democracy Index 2018: Me Too? |ناونیشان=https://www.eiu.com/public/topical_report.aspx?campaignid=democracy2018 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202212334/https://www.eiu.com/public/topical_report.aspx?campaignid=Democracy2018 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The Economist Intelligence Unit |شوێن=London}}</ref> ھەموو کۆبوونەوەیەکی گشتی کە لە پێنج کەس یان زیاتر پێکبێت پێویستی بە مۆڵەتی پۆلیس ھەیە، و ناڕەزایەتییەکان لە ڕووی یاسایییەوە تەنھا دەتوانرێت لە {{بنز|گۆشەی وتاربێژان، سینگاپوور|en|Speakers' Corner, Singapore|lt=گۆشەی وتاربێژان}} ئەنجام بدرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Singapore to toughen protest laws ahead of APEC meet |ناونیشان=http://in.reuters.com/article/idINIndia-37501620090117 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127041924/https://in.reuters.com/article/idINIndia-37501620090117 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|ئیش=Reuters}}</ref> لە {{بنز|پێوەری ھەستکردن بە گەندەڵی|en|Corruption Perceptions Index|lt=پێوەری ھەستکردن بە گەندەڵی}}دا، کە وڵاتان ڕیزبەندی دەکات بەپێی "ئاستە ھەستپێکراوەکانی گەندەڵی لە کەرتی گشتی"، سینگاپوور بەردەوام وەک یەکێک لە کەمترین وڵاتە گەندەڵەکانی جیھان پۆلێن کراوە، سەرەڕای ئەوەی کە نالیبراڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Corruption Perceptions Index 2018 |ناونیشان=https://www.transparency.org/cpi2018 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190427092026/https://www.transparency.org/cpi2018 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Transparency International]]}}</ref> تێکەڵە ناوازەکەی سینگاپوور لە حکوومەتێکی بەھێزی نیوە-ئۆتۆریتاری لەگەڵ جەختکردنەوەیەکی زۆر لەسەر {{بنز|شایستەسالاری|en|meritocracy|lt=شایستەسالاری (مێریتۆکراسی)}} بە "مۆدێلی سینگاپوور" ناسراوە، و وەک ھۆکارێکی سەرەکی دادەنرێت لە پشت سەقامگیریی سیاسی، گەشەی ئابووری، و سیستەمی کۆمەڵایەتیی ھاوسەنگی سینگاپوورەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ortmann |یەکەم١=Stephan |دوایین٢=Thompson |یەکەم٢=Mark R |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=China and the 'Singapore Model' |ناونیشان=http://www.journalofdemocracy.org/sites/default/files/Thompson-27-1.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=Journal of Democracy |بەرگ=٢٧|issue=1 |پەڕەکان=٣٩–٤٨|doi=10.1353/jod.2016.0004 |s2cid=155860923 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104151140/http://www.journalofdemocracy.org/sites/default/files/Thompson-27-1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Huff |یەکەم=W G |ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=What is the Singapore model of economic development? |ناونیشان=http://cje.oxfordjournals.org/content/19/6/735.full.pdf+html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=Cambridge Journal of Economics |بەرگ=١٩|پەڕەکان=٧٣٥–٧٥٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110214102853/http://cje.oxfordjournals.org/content/19/6/735.full.pdf+html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref name="thirdworldtofirst">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Lee Kuan Yew |سەردێڕ=From third world to first: The Singapore story, 1965–2000 |بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish International Asia |ساڵ=٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=2021 Corruption Perceptions Index – Explore the results |ناونیشان=https://www.transparency.org/en/cpi/2021 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220619115004/https://www.transparency.org/en/cpi/2021 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Transparency.org}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١دا، پێوەری سەروەریی یاسای سەر بە پڕۆژەی دادپەروەریی جیھانی، سینگاپووری لە پلەی ١٧ەمدا دانا لە نێوان ١٩٣ وڵاتی جیھاندا بۆ پابەندبوون بە {{بنز|سەروەریی یاسا|en|rule of law|lt=سەروەریی یاسا}}. سینگاپوور پلەی بەرزی بەدەستھێنا لە پێوەرەکانی سیستەم و ئاسایش (٣یەم)، نەبوونی گەندەڵی (٣یەم)، جێبەجێکردنی ڕێکخەرەکان (٤ەم)، دادپەروەریی مەدەنی (٨ەم)، و دادپەروەریی تاوانکاری (٧ەم)، و پلەی بەشێوەیەکی بەرچاو نزمتر بوو لە پێوەرەکانی {{بنز|حکوومەتی کراوە|en|open government|lt=حکوومەتی کراوە}} (٣٤ەم)، سنووردارکردنەکانی سەر دەسەڵاتی حکوومەت (٣٢یەم)، و {{بنز|مافە بنەڕەتییەکان|en|fundamental rights|lt=مافە بنەڕەتییەکان}} (٣٨ەم).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=Rule of Law Index |ناونیشان=https://www.worldjusticeproject.org/rule-of-law-index/pdfs/2021-Singapore.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220808020739/https://www.worldjusticeproject.org/rule-of-law-index/pdfs/2021-Singapore.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=World Justice Project}}</ref> === پەیوەندییەکانی دەرەوە === [[File:2017 G20 Hamburg summit leaders group photo.jpg|upright=1.25|thumb|سەرۆک وەزیران {{بنز|لی ھسیێنگ لوونگ|en|Lee Hsien Loong|lt=لی ھسیێنگ لوونگ}} لە {{بنز|کۆبوونەوەی جی ٢٠ لە ٢٠١٧|en|G20 meeting|lt=کۆبوونەوەی جی ٢٠}} لە ساڵی ٢٠١٧ لە ئەڵمانیا. لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، سینگاپوور زۆرجار بانگھێشت کراوە بۆ بەشداریکردن لە پرۆسەکانی جی ٢٠ (G20)دا.]] لەولەویەتی ڕاگەیەنراوی سیاسەتی دەرەوەی سینگاپوور بریتییە لە پاراستنی ئاسایش لە [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] و ناوچەکانی دەوروبەری. بنەمایەکی بنەڕەتیی ئەم سیاسەتە بریتییە لە سەقامگیریی سیاسی و ئابووری لە ناوچەکەدا.<ref name="DFAT">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore country brief |ناونیشان=http://dfat.gov.au/geo/singapore/pages/singapore-country-brief.aspx |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200308165300/https://www.dfat.gov.au/geo/singapore/Pages/singapore-country-brief.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Department of Foreign Affairs and Trade}}</ref> پەیوەندیی دیپلۆماسیی لەگەڵ زیاتر لە ١٨٠ دەوڵەتی سەروەردا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore Missions Overseas |ناونیشان=http://www.mfa.gov.sg/content/mfa/missions/singapore_mission/mission_locator.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180315105110/https://www.mfa.gov.sg/content/mfa/missions/singapore_mission/mission_locator.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Ministry of Foreign Affairs}}</ref> وەک یەکێک لە پێنج ئەندامی دامەزرێنەری [[ئاسێان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Overview |ناونیشان=http://www.asean.org/64.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080109233326/http://www.asean.org/64.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ASEAN}}</ref> سینگاپوور پاڵپشتییەکی بەھێزی {{بنز|ناوچەی بازرگانیی ئازادی ئاسێان|en|ASEAN Free Trade Area|lt=ناوچەی بازرگانیی ئازادی ئاسێان}} (AFTA) و ناوچەی وەبەرھێنانی ئاسێان (AIA) دەکات؛ ھەروەھا میوانداریی سکرتارییەتی ئەپیک (APEC) دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=APEC is established |ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=4ba73ec1-69e6-4951-b9ea-339878da2f6c |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704130149/http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/4ba73ec1-69e6-4951-b9ea-339878da2f6c |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=[[National Library Board]]}}</ref> سینگاپوور ھەروەھا ئەندامێکی دامەزرێنەری {{بنز|کۆڕبەندی دەوڵەتە بچووکەکان (FOSS)|en|The Forum of Small States (FOSS)|lt=کۆڕبەندی دەوڵەتە بچووکەکان}}ـە، کە گرووپێکی خۆبەخش و نافەرمییە لە نەتەوە یەکگرتووەکان.<ref name="singaporebook">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=50 Years of Singapore and the United Nations |بڵاوکەرەوە=World Scientific |ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٧١٣-٠٣-٠}}access-date=7 March 2024</ref> سینگاپوور ئەندامێتی لە ڕێکخراوە ناوچەیییەکانی تریشدا ھەیە، وەک {{بنز|کۆبوونەوەی ئاسیا-ئەورووپا|en|Asia–Europe Meeting|lt=کۆبوونەوەی ئاسیا-ئەورووپا}}، {{بنز|کۆڕبەندی ھاوکاریی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا-ئەمریکای لاتین|en|Forum for East Asia-Latin American Cooperation|lt=کۆڕبەندی ھاوکاریی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا-ئەمریکای لاتین}}، {{بنز|کۆمەڵەی کەنارەکانی زەریای ھیندی|en|Indian Ocean Rim Association|lt=کۆمەڵەی کەنارەکانی زەریای ھیندی}}، و [[لووتکەی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]].<ref name="DFAT" /> ھەروەھا ئەندامە لە [[بزووتنەوەی بێلایەنەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=NAM Member States |ناونیشان=http://www.nam.gov.za/background/members.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101209233514/http://www.nam.gov.za/background/members.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=The Non-Aligned Movement}}</ref> [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] و نەتەوەکانی [[کۆمۆنوێلس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Member States |ناونیشان=http://www.thecommonwealth.org/Internal/142227/members/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181225120634/http://www.thecommonwealth.org/member-countries |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Commonwealth Secretariat}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Histories and Milestones |ناونیشان=https://www.mfa.gov.sg/About-MFA/Histories-and-Milestones |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210813043915/https://www.mfa.gov.sg/About-MFA/Histories-and-Milestones |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=MFA}}</ref> لە کاتێکدا سینگاپوور ئەندامێکی فەرمیی [[جی ٢٠]] (G20) نییە، بەڵام لە زۆربەی ساڵەکاندا لە دوای ساڵی ٢٠١٠ەوە بانگھێشت کراوە بۆ بەشداریکردن لە پرۆسەکانی جی ٢٠دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=G20 |ناونیشان=https://www.mfa.gov.sg/content/mfa/international_organisation_initiatives/g20.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180917121540/https://www.mfa.gov.sg/content/mfa/international_organisation_initiatives/g20.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Ministry of Foreign Affairs}}</ref> سینگاپوور ھەروەھا شوێنی سکرتارییەتی {{بنز|ئەنجومەنی ھاوکاریی ئابووریی پاسیفیک|en|Pacific Economic Cooperation Council|lt=ئەنجومەنی ھاوکاریی ئابووریی پاسیفیکە}} (PECC).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PECC – PECC :: The Pacific Economic Cooperation Council – International Secretariat |ناونیشان=https://www.pecc.org/about/pecc-international-secretariat |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220217104736/https://www.pecc.org/about/pecc-international-secretariat |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=pecc.org}}</ref> بەگشتی، پەیوەندییە دووقۆڵییەکان لەگەڵ ئەندامانی تری ئاسێاندا بەھێزن؛ بەڵام، ھەندێک کێشە و ناکۆکی ڕوویانداوە،<ref name="govt.nz">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Australia&nbsp;– New Zealand Free Trade Agreement (AANZFTA) |ناونیشان=http://www.asean.fta.govt.nz/singapore-foreign-relations |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090802111923/http://www.asean.fta.govt.nz/singapore-foreign-relations |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=New Zealand Government}}</ref> و پەیوەندییەکان لەگەڵ دراوسێکانیدا وەک {{بنز|پەیوەندییەکانی مالیزیا و سینگاپوور|en|Malaysia–Singapore relations|lt=مالیزیا}} و [[ئیندۆنیزیا]] ھەندێک جار گرژیی تێکەوتووە.<ref name="Rocky">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gifford |یەکەم=Rob |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ١٩٩٨|سەردێڕ=Malaysia and Singapore: A rocky relationship |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/174284.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110512052729/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/174284.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> مالیزیا و سینگاپوور ناکۆکییان ھەبووە لەسەر گەیاندنی {{بنز|ئاوی شیرین|en|fresh water|lt=ئاوی شیرین}} بۆ سینگاپوور،<ref name="Disputes">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Factbook&nbsp;– Field Listing: International disputes |ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514215411/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Central Intelligence Agency}}</ref> و دەستڕاگەیشتنی [[ھێزە چەکدارەکانی سینگاپوور]] بە کایەی ئاسمانیی مالیزیا.<ref name="Rocky" /> کێشەی سنووری لەگەڵ مالیزیا و ئیندۆنیزیادا ھەیە، و ھەردووکیان فرۆشتنی لمی دەریایییان بە سینگاپوور قەدەغە کردووە بەھۆی ناکۆکییەکان لەسەر پڕۆژەکانی وشککردنەوەی دەریا لەلایەن سینگاپوورەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lloyd Parry |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Singapore accused of land grab as islands disappear by boatload |ناونیشان=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article1527751.ece |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110510021433/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article1527751.ece |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١١|ئیش=The Times |شوێن=London}}</ref> ھەندێک ناکۆکیی پێشوو، وەکوو {{بنز|کێشەی پێدرا برانکا|en|Pedra Branca dispute|lt=کێشەی پێدرا برانکا}}، لەلایەن [[دادگای نێودەوڵەتیی داد]]ەوە چارەسەر کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Court awards islet to Singapore |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7416473.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080526023618/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7416473.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> چەتەیی دەریایی لە [[گەرووی مالاکا]] بووەتە جێگەی نیگەرانی بۆ ھەر سێ وڵاتەکە.<ref name="Disputes" /> پەیوەندییەکی ئابووریی نزیک لەگەڵ [[بروونای]]دا ھەیە، و ھەردووکیان بەھایەکی دراوی جێگیری ھاوبەشیان ھەیە، لە ڕێگەی {{بنز|ڕێکەوتننامەی ئاڵوگۆڕپێکردنی دراو|en|Currency Interchangeability Agreement|lt=ڕێکەوتننامەیەکی ئاڵوگۆڕپێکردنی دراو}} لە نێوان ھەردوو وڵاتدا کە وا دەکات ھەردوو دراوی {{بنز|دۆلاری بروونای|en|Brunei dollar|lt=دۆلاری بروونای}} و [[دۆلاری سینگاپووری]] بە شێوەی کاغەز و ئاسن وەک دراوی یاسایی لە ھەردوو وڵاتەکەدا کاریان پێ بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Reading Room |سەردێڕ=Currency Interchangeability Agreement – Brunei Notes and Coins |ناونیشان=http://www.mas.gov.sg/currency/currency-interchangeability-agreement-with-brunei.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170628004840/http://www.mas.gov.sg/Currency/Currency-Interchangeability-Agreement-with-Brunei.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Brunei Foreign and Trade Relations: ASEAN |ناونیشان=http://www.asean.fta.govt.nz/brunei-foreign-and-trade |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090908043151/http://asean.fta.govt.nz/brunei-foreign-and-trade/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade}}</ref> یەکەمین {{بنز|پەیوەندییەکانی چین و سینگاپوور|en|China–Singapore relations|lt=پەیوەندیی دیپلۆماسی لەگەڵ چین}} لە دەیەی ١٩٧٠ەکاندا دروست کرا، و پەیوەندییە دیپلۆماسییە تەواوەکان لە دەیەی ١٩٩٠ەکاندا دامەزران. لە ساڵی ٢٠١٣ەوە، چین گەورەترین ھاوبەشی بازرگانیی سینگاپوورە، دوای ئەوەی پێش مالیزیا کەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Singapore Business Federation aims for over 100 local firms to take part in first China International Import Expo |ناونیشان=http://www.straitstimes.com/business/economy/sbf-to-lead-singapore-companies-taking-part-in-first-china-international-import |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180224024854/http://www.straitstimes.com/business/economy/sbf-to-lead-singapore-companies-taking-part-in-first-china-international-import |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore, China leaders laud deep, growing ties |ناونیشان=http://www.todayonline.com/chinaindia/china/singapore-china-leaders-laud-deep-growing-ties |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180225064808/http://www.todayonline.com/chinaindia/china/singapore-china-leaders-laud-deep-growing-ties |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=Today |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Singapore and China's common interest 'greater than any occasional difference of views': DPM Teo |ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-and-china-s-common-interest-greater-than-any-8878812 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180225144654/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singapore-and-china-s-common-interest-greater-than-any-8878812 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Singapore a 'strong supporter' of China's peaceful development |ناونیشان=http://www.straitstimes.com/opinion/spore-a-strong-supporter-of-chinas-peaceful-development |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180224192152/http://www.straitstimes.com/opinion/spore-a-strong-supporter-of-chinas-peaceful-development |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Zhang Xuegang |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Opening 'window of opportunity' for China-Singapore cooperation |ناونیشان=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90780/91342/6306042.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130806190236/http://english.peopledaily.com.cn/90001/90780/91342/6306042.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|newspaper=People's Daily |شوێن=Beijing}}</ref> سینگاپوور و ویلایەتە یەکگرتووەکان پەیوەندییەکی نزیک و درێژخایەنیان ھەیە، بەتایبەتی لە بوارەکانی بەرگری، ئابووری، تەندروستی، و پەروەردەدا. سینگاپوور ھەروەھا ھاوکارییەکانی لەگەڵ ئەندامانی ئاسێان و چیندا زیاد کردووە بۆ بەھێزکردنی ئاسایشی ناوچەیی و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، و بەشداریی لە یەکەم مانۆڕی دەریاییی ھاوبەشی ئاسێان لەگەڵ چیندا کرد لە ساڵی ٢٠١٨دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Asean to step up terror fight, hold naval drill with China |ناونیشان=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/asean-to-step-up-terror-fight-hold-naval-drill-with-china |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180224173554/http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/asean-to-step-up-terror-fight-hold-naval-drill-with-china |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times}}</ref> ھەروەھا پاڵپشتیی ھاوپەیمانیی بە سەرۆکایەتیی ئەمریکای کردووە بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، بە ھاوکاریی دووقۆڵی لە دەستپێشخەرییەکانی دژە-تیرۆر و بەرەنگاربوونەوەی بڵاوبوونەوەی چەک، و مانۆڕە سەربازییە ھاوبەشەکان.<ref name="govt.nz" /> بەو پێیەی سینگاپوور پەیوەندیی دیپلۆماسیی لەگەڵ ھەردوو ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[کۆریای باکوور]] ھەیە، و یەکێک بوو لەو چەند وڵاتە کەمەی کە پەیوەندییان لەگەڵ ھەردوو وڵاتدا ھەبوو،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lee |یەکەم=Yen Nee |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=White House explains why it chose Singapore to host summit with North Korea |ناونیشان=https://www.cnbc.com/2018/06/08/why-trump-and-kim-picked-singapore-for-meeting.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612095227/https://www.cnbc.com/2018/06/08/why-trump-and-kim-picked-singapore-for-meeting.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=CNBC}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١٨دا، میوانداریی {{بنز|لووتکەی کۆریای باکوور و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ٢٠١٨|en|2018 North Korea–United States summit|lt=لووتکەیەکی مێژوویی}} کرد لە نێوان سەرۆکی ئەمریکا [[دۆناڵد ترەمپ]] و [[سەرۆکی کۆمیسیۆنی کاروباری دەوڵەت|سەرکردەی کۆریای باکوور]] [[کیم جۆنگ ئون]]، کە یەکەمین کۆبوونەوەی لەو جۆرە بوو لە نێوان سەرکردەکانی ئەو کاتەی ھەردوو نەتەوەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=President Trump meets Kim Jong Un: Live updates |ناونیشان=https://www.cnn.com/politics/live-news/trump-kim-jong-un-meeting-summit/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612032648/https://www.cnn.com/politics/live-news/trump-kim-jong-un-meeting-summit/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=CNN}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Trump and Kim make history with a handshake |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-asia-44435035 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612000737/https://www.bbc.com/news/world-asia-44435035 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> ھەروەھا میوانداریی {{بنز|کۆبوونەوەی ما-شی ٢٠١٥|en|2015 Ma–Xi meeting|lt=کۆبوونەوەی ما-شی لە ساڵی ٢٠١٥}} کرد، کە یەکەمین کۆبوونەوە بوو لە نێوان سەرکردە سیاسییەکانی ھەردوو دیوی [[گەرووی تایوان]] لە دوای کۆتاییھاتنی [[شەڕی ناوخۆییی چین]] لە ساڵی ١٩٥٠دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Yin |یەکەم١=Chun-chieh |دوایین٢=Lee |یەکەم٢=Mei-yu |ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Ma, Xi to split dinner bill in Singapore |ناونیشان=http://focustaiwan.tw/news/acs/201511040053.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151107003747/http://focustaiwan.tw/news/acs/201511040053.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|agency=Central News Agency}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lee |یەکەم١=Shu-hua |دوایین٢=Chang |یەکەم٢=S.C |سەردێڕ=President Ma to meet China's Xi in Singapore Saturday (update) |ناونیشان=http://focustaiwan.tw/news/afav/201511040001.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151107010003/http://focustaiwan.tw/news/afav/201511040001.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|agency=Central News Agency}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Perlez |یەکەم١=Jane |دوایین٢=Ramzy |یەکەم٢=Austin |ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=China, Taiwan and a Meeting After 66 Years |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/11/04/world/asia/leaders-of-china-and-taiwan-to-meet-for-first-time-since-1949.html?_r=0 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171107043747/https://www.nytimes.com/2015/11/04/world/asia/leaders-of-china-and-taiwan-to-meet-for-first-time-since-1949.html?_r=0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> === سەربازی === [[File:Flag lowering by Singapore troops, Kiwi Base, Bamyan Province, Afghanistan - 20101027.jpg|thumb|لە ساڵی ٢٠٠٧دا، کارمەندانی سەربازی لە ھێزە چەکدارەکانی سینگاپوور لە ئەفغانستان جێگیر کران وەک بەشێک لە ھاوپەیمانییەکی نێونەتەوەیی.]] سوپای سینگاپوور، کە دەکرێت بوترێت پێشکەوتووترین سوپایە لە ڕووی تەکنۆلۆژییەوە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیادا،<ref name="janes-20100118">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Moss |یەکەم=Trefor |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Buying an advantage |ناونیشان=http://www.janes.com/news/defence/jdw/jdw100118_2_n.shtml |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100123194946/http://www.janes.com/news/defence/jdw/jdw100118_2_n.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=Jane's Defence Review |شوێن=London}}</ref> پێکھاتووە لە {{بنز|سوپای سینگاپوور|en|Singapore Army|lt=سوپای زەمینی}}، {{بنز|ھێزی دەریاییی کۆماری سینگاپوور|en|Republic of Singapore Navy|lt=ھێزی دەریایی}}، {{بنز|ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور|en|Republic of Singapore Air Force|lt=ھێزی ئاسمانی}} و {{بنز|خزمەتگوزاریی دیجیتاڵی و ھەواڵگری (سینگاپوور)|en|Digital and Intelligence Service|lt=خزمەتگوزاریی دیجیتاڵی و ھەواڵگری}}. وەک دەستەبەرکەری سەربەخۆییی وڵاتەکە سەیر دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=SAF remains final guarantor of Singapore's independence |ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/285586/1/.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110516092109/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/285586/1/.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore}}</ref> کە ئەمەش ڕەنگدەداتەوە لە کەلتووری سینگاپووردا، کە ھەموو ھاووڵاتییان بەشدار دەکات لە بەرگریی وڵاتەکەدا.<ref name="MindefApr2005">{{cite press release |title=Lunch Talk on "Defending Singapore: Strategies for a Small State" by Minister for Defence Teo Chee Hean |date=21 April 2005 |publisher=Ministry of Defence |url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/news_and_events/nr/2005/apr/21apr05_nr2.html |access-date=19 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071024173928/http://www.mindef.gov.sg/imindef/news_and_events/nr/2005/apr/21apr05_nr2.html |archive-date=24 October 2007}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤دا حکوومەت ٢٫٧٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی وڵاتەکەی لە بواری سەربازیدا خەرج کردووە، کە بەرزترینە لە ناوچەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ساڵ=٢٠٢٤|سەردێڕ=International Comparisons of Defence Expenditure and Military Personnel |ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/04597222.2024.2298600 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=The Military Balance |بەرگ=١٢٤|issue=1 |پەڕەکان=٥٤٢–٥٤٧|doi=10.1080/04597222.2024.2298600 |issn=0459-7222 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240315180704/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/04597222.2024.2298600 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> دوای سەربەخۆیییەکەی، سینگاپوور تەنھا دوو فەوجی {{بنز|پیادە|en|infantry|lt=پیادەی}} ھەبوو کە لەلایەن ئەفسەرە بەریتانییەکانەوە سەرکردایەتی دەکران. بەو پێیەی زۆر بچووک بوون بۆ دابینکردنی ئاسایشی کاریگەر بۆ وڵاتە نوێیەکە، پەرەپێدانی ھێزە سەربازییەکانی بوو بە لەولەویەت.<ref name="cs.uwec">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barzilai |یەکەم=Amnon |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٤|سەردێڕ=A Deep, Dark, Secret Love Affair |ناونیشان=http://cs.uwec.edu/~tan/saf_israel.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170503151338/http://cs.uwec.edu/~tan/saf_israel.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Haaretz]] |via=University of Wisconsin}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لە تشرینی یەکەمی ١٩٧١دا، بەریتانیا سوپاکەی لە سینگاپوور کشاندەوە، و تەنھا ھێزێکی بچووکی بەریتانی، ئوسترالی و نیوزیلەندیی بەجێھێشت وەک ئامادەیییەکی سەربازیی ڕەمزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Omar |یەکەم١=Marsita |نووسەر٢=Chan Fook Weng |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=British withdrawal from Singapore |ناونیشان=http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_1001_2009-02-10.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120621034333/http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_1001_2009-02-10.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=National Library Board}}</ref> بەشێکی زۆری پاڵپشتییە سەرەتایییەکان لەلایەن [[ئیسرائیل]]ەوە ھاتن،<ref name="cs.uwec" /> وڵاتێک کە لەلایەن نەتەوە دراوسێیەکانی سینگاپوور، مالیزیا و ئیندۆنیزیا (کە زۆرینەیان [[ئیسلام|موسڵمانن]])، نەناسرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Israel alarm at UN force members |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5262490.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170710063850/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5262490.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenberg |یەکەم=Matt |سەردێڕ=Diplomatic and Foreign Relations of Israel |ناونیشان=http://geography.about.com/od/politicalgeography/a/israeldiplomacy.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120115055734/http://geography.about.com/od/politicalgeography/a/israeldiplomacy.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=About.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Malaysian FA apologises to Benayoun over racist abuse |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/14324943 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110922150051/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/14324943.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> فەرماندەکانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل]] (IDF) لەلایەن حکوومەتی سینگاپوورەوە ئەرکی دروستکردنی [[ھێزە چەکدارەکانی سینگاپوور]] (SAF)یان لە سفرەوە پێسپێردرا، و ڕاھێنەرە ئیسرائیلییەکان ھێنران بۆ ڕاھێنانی سەربازە سینگاپوورییەکان. خولە سەربازییەکان بەپێی شێوازی IDF بەڕێوەدەچوون، و سینگاپوور سیستەمێکی {{بنز|سەربازیی زۆرەملێ|en|conscription|lt=سەربازیی زۆرەملێ}} و {{بنز|ھێزی یەدەگی سەربازی|en|Military reserve force|lt=خزمەتی یەدەگی}} لەسەر بنەمای {{بنز|سەربازیی زۆرەملێ لە ئیسرائیل|en|Conscription in Israel|lt=مۆدێلی ئیسرائیلی}} پەسەند کرد.<ref name="cs.uwec" /> سینگاپوور تا ئێستاش پەیوەندییەکی ئەمنیی بەھێزی لەگەڵ ئیسرائیلدا پاراستووە و یەکێکە لە گەورەترین کڕیارەکانی چەک و سیستەمی چەکی ئیسرائیلی،<ref>{{cite encyclopedia |title=Jewish Virtual History Tour: Singapore |encyclopedia=Jewish Virtual Library |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/singapore.html |access-date=13 October 2011 |date=n.d. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021022601/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/singapore.html |archive-date=21 October 2011}}</ref>{{Unreliable source?|date=January 2026|certain=yes}} کە یەکێک لە نموونە نوێیەکان چەکی دژە-تانکی {{بنز|مەتادۆر (چەک)|en|MATADOR|lt=مەتادۆرە (MATADOR)}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Israeli Arsenal Deployed Against Gaza During Operation Cast Lead |ناونیشان=http://www.palestine-studies.org/files/pdf/jps/10341.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110928203037/http://www.palestine-studies.org/files/pdf/jps/10341.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Institute of Palestine Studies]] |پەڕە=١٨٦}}</ref> ھێزە چەکدارەکانی سینگاپوور (SAF) پەرەی پێدەدرێت بۆ وەڵامدانەوەی کۆمەڵێک کێشەی بەرفراوان لە ھەردوو جەنگی باو و نائاساییدا. {{بنز|ئاژانسی زانست و تەکنۆلۆژیای بەرگری|en|Defence Science and Technology Agency|lt=ئاژانسی زانست و تەکنۆلۆژیای بەرگری}} (DSTA) بەرپرسیارە لە دابینکردنی سەرچاوەکان بۆ سوپا.<ref name="Mindef18Feb2008">{{cite press release |title=Speech by Minister for Manpower and Second Minister for Defence Dr Ng Eng Hen |date=18 February 2008 |publisher=Ministry of Defence |url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/resources/speeches/2008/18feb08_speech2.html |access-date=19 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706061748/https://www.mindef.gov.sg/imindef/resources/speeches/2008/18feb08_speech2.html |archive-date=6 July 2017}}</ref> سنوورداربوونە جوگرافییەکانی سینگاپوور بەو مانایەیە کە SAF دەبێت پلانی ھەبێت بۆ تێکشکاندنی تەواوەتیی ھەر ھێرشێک، چونکە ناتوانن پاشەکشە بکەن و دووبارە خۆیان ڕێکبخەنەوە. کەمیی ژمارەی دانیشتووان کاریگەریی ھەبووە لەسەر شێوازی دیزاینکردنی SAF، کە ھێزێکی چالاکی بچووک و ژمارەیەکی زۆری لە ھێزی یەدەگ ھەیە.<ref name="MindefApr2005" /> [[File:Black Knight Singapore 1 (12537881585).jpg|thumb|left|تیمی نمایشی {{بنز|شۆڕشگێڕە ڕەشەکانی ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور|en|RSAF Black Knights|lt=شۆڕشگێڕە ڕەشەکان (Black Knights)}}ی {{بنز|ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور|en|Republic of Singapore Air Force|lt=ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور}} لە پێشانگای ئاسمانیی سینگاپوور نمایش دەکەن.]] سینگاپوور {{بنز|سەربازیی زۆرەملێ لە سینگاپوور|en|Conscription in Singapore|lt=سەربازیی زۆرەملێ}}ی ھەیە بۆ ھەموو نێرینەیەکی تواناداری تەمەن ١٨ ساڵ، جگە لەوانەی پێشینەی تاوانکارییان ھەیە یان ئەوانەی دەتوانن بیسەلمێنن کە لەدەستدانیان دەبێتە ھۆی سەختی و نەھامەتی بۆ خێزانەکانیان. ئەو نێرینانەی کە ھێشتا خوێندنی پێش-زانکۆیان تەواو نەکردووە، یان سکۆلەرشیپی {{بنز|کۆمیسیۆنی خزمەتگوزاریی گشتی (سینگاپوور)|en|Public Service Commission (Singapore)|lt=کۆمیسیۆنی خزمەتگوزاریی گشتی}} (PSC)یان پێبەخشراوە، یان خەریکی بەدەستھێنانی بڕوانامەیەکی پزیشکیی ناوخۆیین، دەتوانن داوای دواخستنی سەربازییەکەیان بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PSC – FAQs |ناونیشان=http://www.ifaq.gov.sg/psc/apps/fcd_faqmain.aspx?qst=hRhkP9BzcBImsx2TBbssMsxu7lqt6UJK70a1wAEVmyfJ/9fD+N3Xh91Jn0PApSDm/aN8CquE8nH1geMJKOWjpzbUjH0AmXCKue8129xmykRnvPWRXqhAiqq/p2+DIk7rwqacOZ24JcT155e21ebq4c96ux0/vPsuSqtx7Jz7a2+iWlOIPE0B7hwtjPk5NBv45Vo1MFXlZX+doyOmGlWEaFaxh9f9AbES12gldHviYxg=#FAQ_34230 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811133352/http://www.ifaq.gov.sg/psc/apps/fcd_faqmain.aspx?qst=hRhkP9BzcBImsx2TBbssMsxu7lqt6UJK70a1wAEVmyfJ/9fD+N3Xh91Jn0PApSDm/aN8CquE8nH1geMJKOWjpzbUjH0AmXCKue8129xmykRnvPWRXqhAiqq/p2+DIk7rwqacOZ24JcT155e21ebq4c96ux0/vPsuSqtx7Jz7a2+iWlOIPE0B7hwtjPk5NBv45Vo1MFXlZX+doyOmGlWEaFaxh9f9AbES12gldHviYxg=#FAQ_34230 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=ifaq.gov.sg}}</ref><ref>{{cite conference |date=20 October 2011 |title=Deferment of National Service for Medical Studies |url=https://sprs.parl.gov.sg/search/email/link/?id=008_20111020_S0007_T0005&fullContentFlag=false |conference=Singapore Parliament |pages=341–345 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812050022/https://sprs.parl.gov.sg/search/email/link/?id=008_20111020_S0007_T0005&fullContentFlag=false |archive-date=12 August 2022 |access-date=6 July 2022 |url-status=live}}</ref> ھەرچەندە داوایان لێناکرێت خزمەتی سەربازی بکەن، بەڵام ژمارەی ژنان لە SAFدا ڕووی لە زیادبوون کردووە: لە ساڵی ١٩٨٩ەوە ڕێگەیان پێدراوە ئەو پۆستە سەربازییانە پڕبکەنەوە کە پێشتر تەنھا بۆ پیاوان تەرخان کرابوون. پێش ئەوەی بچنە ناو لقێکی دیاریکراوی ھێزە چەکدارەکانەوە، سەربازە نوێیەکان لایەنی کەم نۆ ھەفتە ڕاھێنانی سەربازیی بنەڕەتی وەردەگرن.<ref name="country-data">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٨٩|سەردێڕ=Singapore&nbsp;– Recruitment and Training of Personnel |ناونیشان=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-11917.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930170849/http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-11917.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Country-data.com}}</ref> بەھۆی دەگمەنیی زەویی کراوە لە دوورگە سەرەکییەکەدا، ئەو ڕاھێنانانەی کە چالاکییەکانی وەکوو تەقەکردنی ڕاستەقینە و {{بنز|شەڕی ئاوی-وشکانی (ئەمفیبیان)|en|amphibious warfare|lt=شەڕی ئاوی-وشکانی}} لەخۆدەگرن، زۆرجار لە دوورگە بچووکەکاندا ئەنجام دەدرێن، کە بە زۆری ڕێگە بە چوونەژوورەوەی ھاووڵاتیانی مەدەنی نادرێت. بەڵام مانۆڕە بەرفراوانەکان، کە بە زۆر مەترسیدار دادەنرێن بۆ ئەوەی لە ناو وڵاتدا ئەنجام بدرێن، لە وڵاتانی تری وەک بروونای، ئیندۆنیزیا، تایلەند و ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەنجام دراون. بەگشتی، ڕاھێنانە سەربازییەکان لەگەڵ ھێزە بیانییەکان ھەفتەی جارێک یان دوو جار ئەنجام دەدرێن.<ref name="MindefApr2005" /> بەھۆی سنوورداربوونی کایەی ئاسمانی و زەوی، {{بنز|ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور|en|Republic of Singapore Air Force|lt=ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور}} (RSAF) چەندین بنکەی دەرەوەی وڵات لە [[ئوسترالیا]]، ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[فەڕەنسا]] بەڕێوەدەبات. پۆلی ١٣٠ی ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور (RSAF) لە {{بنز|بنکەی پیرسی ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا|en|RAAF Base Pearce|lt=بنکەی پیرسی RAAF}} لە [[ئوسترالیای ڕۆژاوا]] جێگیرە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=RAAF Base Pearce |ناونیشان=http://www.airforce.gov.au/bases/pearce.aspx |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120623043012/http://www.airforce.gov.au/bases/Pearce.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Royal Australian Air Force]]}}</ref> و {{بنز|پۆلی ١٢٦ی ھێزی ئاسمانیی کۆماری سینگاپوور|en|126 Squadron, Republic of Singapore Air Force|lt=پۆلی ١٢٦}}یشی لە {{بنز|ناوەندی فڕۆکەوانیی سوپای ئۆکی|en|Oakey Army Aviation Centre|lt=ناوەندی فڕۆکەوانیی سوپای ئۆکی}} لە [[کوینزلەند]] جێگیرە.<ref>{{cite press release |title=Opening Ceremony of the RSAF Helicopter Detachment in Oakey, Australia |date=20 August 1999 |publisher=Ministry of Defence |url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/news_and_events/nr/1999/aug/20aug99_nr.html |access-date=5 July 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060313052830/http://www.mindef.gov.sg/imindef/news_and_events/nr/1999/aug/20aug99_nr.html |archive-date=13 March 2006}}</ref> RSAF خاوەنی یەک پۆلە—کە پۆلی ١٥٠ـە—و لە {{بنز|بنکەی ئاسمانیی کاژۆ|en|Cazaux Air Base|lt=بنکەی ئاسمانیی کاژۆ}} لە باشووری فەڕەنسا جێگیرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Beyond Limits&nbsp;– Jet Training in France |ناونیشان=http://www.mindef.gov.sg/cyberpioneer/backissuessep1.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070625180014/http://www.mindef.gov.sg/cyberpioneer/backissuessep1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Ministry of Defence}}</ref> مەفرەزەکانی دەرەوەی وڵاتی RSAF لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بریتین لە: {{بنز|بنکەی ئاسمانیی لوک|en|Luke Air Force Base|lt=بنکەی ئاسمانیی لوک}} لە [[ئەریزۆنا]]، {{بنز|مارانا، ئەریزۆنا|en|Marana, Arizona|lt=مارانا}} لە ئەریزۆنا، {{بنز|بنکەی ئاسمانیی ماونتێن ھۆم|en|Mountain Home Air Force Base|lt=بنکەی ئاسمانیی ماونتێن ھۆم}} لە [[ئایداھۆ]]، و {{بنز|بنکەی ئاسمانیی ئەندەرسن|en|Andersen Air Force Base|lt=بنکەی ئاسمانیی ئەندەرسن}} لە [[گوام]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Staff Sgt. Jasmine Reif |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Singapore celebrates Peace Carvin V partnership with U.S. Air Force |ناونیشان=https://www.acc.af.mil/News/Article/201303/singapore-celebrates-peace-carvin-v-partnership-with-us-air-force/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250815034252/https://www.acc.af.mil/News/Article/201303/singapore-celebrates-peace-carvin-v-partnership-with-us-air-force/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=acc.af.mil |بڵاوکەرەوە=U.S. Air Combat Command}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Chua Chin Hon |ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=PM gets feel of RSAF's new jet at US base |ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes20100713-1.2.9.3 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٣|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref>{{verify source|reason=National Library visit required to view. Alternative link may be possible.|date=February 2026}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yong |یەکەم=Charissa |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Singapore and United States sign pact to set up RSAF fighter training detachment in Guam |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-and-united-states-sign-pact-to-set-up-rsaf-fighter-training-detachment-in-guam |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210214045849/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-and-united-states-sign-pact-to-set-up-rsaf-fighter-training-detachment-in-guam |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> ھێزە چەکدارەکانی سینگاپوور (SAF) ھێزیان ناردووە بۆ یارمەتیدان لە ئۆپەراسیۆنەکانی دەرەوەی وڵات، لە ناوچەکانی وەکوو [[عێراق]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Singapore to send 192 military personnel to Iraq |ناونیشان=http://www.singapore-window.org/sw03/031027af.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080906155446/http://www.singapore-window.org/sw03/031027af.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|ئیش=Singapore Window |agency=Agence France-Presse}}</ref> و [[ئەفغانستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=75 SAF soldiers honoured for contributions in fight against ISIS |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/75-saf-soldiers-honoured-for-contributions-in-fight-against-isis |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180706132449/https://www.straitstimes.com/singapore/75-saf-soldiers-honoured-for-contributions-in-fight-against-isis |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=SAF to provide medical aid, set up dental clinic in Afghanistan |ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/276527/1/.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081208212623/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/276527/1/.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore}}</ref> بە ھەردوو ڕۆڵی سەربازی و مەدەنی. لە ناوچەکەدا، ئەوان یارمەتیی سەقامگیرکردنی [[تیمۆری ڕۆژھەڵات]]یان داوە<ref>{{cite press release |title=Official Visit by Minister for Foreign Affairs Dr Vivian Balakrishnan to the Democratic Republic of Timor-Leste, 23 to 27 July |date=24 July 2023 |publisher=Ministry of Foreign Affairs Singapore |location=Singapore |url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2023/07/FM-Visit-Timor-Leste#:~:text=Singapore%20was%20amongst%20the%20first,the%20East%20Timor%20Police%20Service. |access-date=20 November 2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203040654/https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2023/07/FM-Visit-Timor-Leste#:~:text=Singapore%20was%20amongst%20the%20first,the%20East%20Timor%20Police%20Service. |archive-date=3 December 2023 |author=<!--Not stated-->}}</ref> و یارمەتییان پێشکەش بە [[ئەچێ]] لە ئیندۆنیزیا کردووە لە دوای {{بنز|بوومەلەرزە و تسونامیی زەریای ھیندی ٢٠٠٤|en|2004 Indian Ocean earthquake and tsunami|lt=بوومەلەرزە و تسونامییەکەی زەریای ھیندی لە ساڵی ٢٠٠٤}}.<ref>{{cite report |url=https://www.sipri.org/sites/default/files/files/misc/FMA/SIPRI08FMA.pdf |title=The Effectiveness of Foreign Military Assets in Natural Disaster Response |last1=Wiharta |first1=Sharon |last2=Ahmad |first2=Hassan |last3=Halne |first3=Jean-Yves |last4=Löfgren |first4=Josefina |last5=Randall |first5=Tim |year=2008 |publisher=Stockholm International Peace Research Institute |pages=87–99 |isbn=978-91-85114-57-3 |access-date=20 November 2024 |chapter=Case study: Indian Ocean tsunami, Aceh province, Indonesia, 2004}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە، {{بنز|ھێزی دەریاییی کۆماری سینگاپوور|en|Republic of Singapore Navy|lt=ھێزی دەریاییی کۆماری سینگاپوور}} (RSN) کەشتیی ناردووە بۆ [[کەنداوی عەدەن]] بۆ یارمەتیدان لە ھەوڵەکانی بەرەنگاربوونەوەی {{بنز|چەتەیی دەریایی|en|piracy|lt=چەتەیی دەریایی}} وەک بەشێک لە {{بنز|ھێزی ئەرکی ھاوبەشی ١٥١|en|Combined Task Force 151|lt=ھێزی ئەرکی ١٥١}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Chow |یەکەم١=Jermyn |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Singapore sends 151 servicemen to join anti-piracy patrols in Gulf of Aden |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-sends-151-servicemen-to-join-anti-piracy-patrols-in-gulf-of-aden |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180710191320/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-sends-151-servicemen-to-join-anti-piracy-patrols-in-gulf-of-aden |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> SAF ھەروەھا یارمەتیی ھەوڵەکانی فریاگوزاریی دا لە کاتی {{بنز|گەردەلوولی کاترینا|en|Hurricane Katrina|lt=گەردەلوولی کاترینا}}دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Katrina Relief Operations |ناونیشان=http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/katrina.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051025202249/http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/katrina.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Ministry of Defence}}</ref> و {{بنز|تایفۆن ھایان|en|Typhoon Haiyan|lt=تایفۆن ھایان}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=RSAF C-130 arrives in Cebu to assist relief efforts |ناونیشان=https://www.todayonline.com/singapore/rsaf-c-130-arrives-cebu-assist-relief-efforts |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210414153225/https://www.todayonline.com/singapore/rsaf-c-130-arrives-cebu-assist-relief-efforts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=Today |شوێن=Singapore}}</ref> سینگاپوور بەشێکە لە {{بنز|ڕێکەوتنەکانی بەرگریی پێنج ھێزەکە|en|Five Power Defence Arrangements|lt=ڕێکەوتنەکانی بەرگریی پێنج ھێزەکە}} (FPDA)، کە ھاوپەیمانییەکی سەربازییە لەگەڵ ئوسترالیا، مالیزیا، نیوزیلەند و شانشینی یەکگرتوو.<ref name="MindefApr2005" /> بەپێی پێوەری [[پێوەری ئاشتیی جیھانی|ئاشتیی جیھانی]]ی ساڵی ٢٠٢٤، سینگاپوور ٥ەمین ئاشتیخوازترین وڵاتە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2024 Global Peace Index |ناونیشان=https://www.economicsandpeace.org/wp-content/uploads/2024/06/GPI-2024-web.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819091540/https://www.economicsandpeace.org/wp-content/uploads/2024/06/GPI-2024-web.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> === مافەکانی مرۆڤ === [[سزای لەسێدارەدان]] سزایەکی یاسایی و جێبەجێکراوە لە سینگاپوور. وڵاتەکە {{بنز|سزای لەسێدارەدان بەپێی وڵات|en|Capital punishment by country|lt=یەکێکە لەو چوار وڵاتەی}} [[وڵاتی پێشکەوتوو|جیھانی پێشکەوتوو]] کە سزای لەسێدارەدانیان ھێشتووەتەوە، لە پاڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان، [[ژاپۆن]] و [[تایوان]]. بە تایبەتی، {{بنز|سزای لەسێدارەدان بۆ بازرگانیکردن بە ماددە ھۆشبەرەکان|en|capital punishment for drug trafficking|lt=بەکارهێنانی ئەم سزایە دژی بازرگانیکردن بە ماددە ھۆشبەرەکان}} بووەتە سەرچاوەی ناکۆکی لەگەڵ [[ڕێکخراوە ناحکوومییەکان|ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی]] وەکوو [[لێبوردنی نێونەتەوەیی]] و [[چاودێری مافەکانی مرۆڤ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Singapore: Imminent unlawful execution for drug trafficking must be halted |ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/11/singapore-imminent-unlawful-execution-for-drug-trafficking-must-be-halted/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Amnesty International}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Newton |یەکەم=Robbie |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Singapore Moves Further Out of Step on Death Penalty |ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2024/10/09/singapore-moves-further-out-step-death-penalty |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241009233958/https://www.hrw.org/news/2024/10/09/singapore-moves-further-out-step-death-penalty |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch}}</ref> حکوومەت لە وەڵامدا ڕایگەیاندووە کە "ھیچ گومانێکی" نییە کە ئەوە سیاسەتێکی دروستە و "بەڵگەی ڕوون" ھەیە لەسەر {{بنز|ڕێگریکردن (سزایی)|en|Deterrence (penology)|lt=ڕێگریکردنی جددی}}، و دەبێت یاساکە لە چوارچێوەیەکی فراوانتردا سەیر بکرێت کە بریتییە لە "ڕزگارکردنی ژیانی خەڵک"، بە تایبەتی ھاووڵاتیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=No doubts that death penalty is the right policy for drug trafficking: Shanmugam |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/singapore/no-doubts-death-penalty-right-policy-drug-trafficking-shanmugam-2776746 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220630043613/https://www.channelnewsasia.com/singapore/no-doubts-death-penalty-right-policy-drug-trafficking-shanmugam-2776746 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CNA}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤، [[لێبوردنی نێونەتەوەیی]] ئیدیعای کرد کە ھەندێک لە بڕگە یاساییەکانی سیستەمی سزای لەسێدارەدانی سینگاپوور لەگەڵ "مافی {{بنز|پێشگریمانەی بێتاوانی|en|Presumption of innocence|lt=بێتاواندانان}} تاوەکوو تاوانباربوون دەسەلمێنرێت" ناکۆکە.<ref name="amnesty">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Singapore: The death penalty – A hidden toll of executions |ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/library/info/ASA36/001/2004&lang=e |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120113025257/http://www.amnesty.org/en/library/info/ASA36/001/2004%26lang%3De |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Amnesty International}}</ref> حکوومەت ناکۆکی لەسەر ئیدیعاکانی ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی ھەبووە، و ڕایگەیاندووە کە "ھەڵوێستیان سەبارەت بە ھەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدان بە ھیچ شێوەیەک لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بێ کێشە نییە" و ڕاپۆرتەکە "ھەڵەی گەورەی ڕاستییەکان و چەواشەکاریی تێدایە".<ref name="response">{{cite press release |title=The Singapore Government's Response To Amnesty International's Report 'Singapore – The Death Penalty: A Hidden Toll Of Executions' |date=30 January 2004 |publisher=[[Ministry of Home Affairs (Singapore)|Ministry of Home Affairs]] |url=http://www.mha.gov.sg/basic_content.aspx?pageid=74 |access-date=22 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114130039/http://www.mha.gov.sg/basic_content.aspx?pageid=74 |archive-date=14 November 2007}}</ref> لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٢٠٢٣، پەیوەندییە سێکسییەکانی نێوان پیاوان لە ڕووی تەکنیکییەوە نایاسایی بوون بەپێی {{بنز|ماددەی ٣٧٧ئەی لە یاسای سزادان (سینگاپوور)|en|Section 377A of the Penal Code (Singapore)|lt=ماددەی ٣٧٧ئەی لە یاسای سزادان}}، کە بۆ یەکەمین جار لە سەردەمی دەسەڵاتی کۆلۆنیالیزمی بەریتانیادا ناسێنرا.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wong |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Government has not curbed public prosecutor's discretion for Section 377A: A-G Lucien Wong |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/courts-crime/government-has-not-curbed-public-prosecutors-discretion-for-section-377a-ag |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181004145050/https://www.straitstimes.com/singapore/courts-crime/government-has-not-curbed-public-prosecutors-discretion-for-section-377a-ag |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> لە چەند دەیەی ڕابردوودا، ئەم یاسایە زیاتر جێبەجێ نەدەکرا و فشارەکان بۆ ھەڵوەشاندنەوەی زیادیان کرد کاتێک ھاوڕەگەزخوازی لەلایەن کۆمەڵگەی سینگاپوورەوە زیاتر پەسەند کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lum |یەکەم=Selina |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Court of Appeal rules Section 377A stays but cannot be used to prosecute men for having gay sex |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/courts-crime/court-of-appeal-rules-section-377a-stays-but-cannot-be-used-to-prosecute-men-for-having-gay-sex |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220630120101/https://www.straitstimes.com/singapore/courts-crime/court-of-appeal-rules-section-377a-stays-but-cannot-be-used-to-prosecute-men-for-having-gay-sex |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> لە ھەمان کاتدا، پەیوەندییە سێکسییەکانی نێوان ژنان ھەمیشە یاسایی بوون.<ref name=":7" /> لە ساڵی ٢٠٢٢، سەرۆک وەزیران [[لی ھسیێنگ لوونگ]] ڕایگەیاند کە سینگاپوور ماددەی ٣٧٧ئەی ھەڵدەوەشێنێتەوە، کە بەمەش ڕەفتاری ھاوڕەگەزخوازی لە تاوانبوونی یاسایی دەرھێنا. سەرەڕای ئەوەش، ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم ھەڵوەشاندنەوەیە کاریگەری نابێت لەسەر ناساندنی "نەریتە خێزانی و کۆمەڵایەتییە باوەکان،" لەوانەش چۆنیەتی پێناسەکردنی ھاوسەرگیری، ئەمەش وایکرد پێگەی یاسایی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەزەکان]] بۆ ئێستا وەک خۆی بمێنێتەوە، ھەرچەندە ئەگەری پەسەندکردنی {{بنز|یەکێتیی مەدەنی|en|civil unions|lt=یەکێتییە مەدەنییەکان}} بە شێوەیەکی فەرمی ڕەتنەکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Singapore to decriminalize gay sex, but will limit change |ناونیشان=https://apnews.com/article/gay-rights-constitutions-marriage-singapore-lee-hsien-loong-6ab5c85aa54c509a2115c05dc6682628 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220821160041/https://apnews.com/article/gay-rights-constitutions-marriage-singapore-lee-hsien-loong-6ab5c85aa54c509a2115c05dc6682628 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Associated Press}}</ref> لی ئەمەی وەک سازشێک وەسف کرد لە نێوان پێکھاتە [[پارێزگاری|پارێزگارەکان]] (کە زۆرجار ئایینین) و پێکھاتە [[پێشکەوتنخوازی|پێشکەوتنخوازەکانی]] کۆمەڵگەی سینگاپوور بۆ ڕێگریکردن لە لێکترازان و دابەشبوونی سیاسیی زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=377A: Singapore to end ban on gay sex |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-asia-62545577 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220821130914/https://www.bbc.com/news/world-asia-62545577 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> یاساکە بە شێوەیەکی فەرمی لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ ھەڵوەشێندرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Han |یەکەم=Goh Yan |ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=S377A officially repealed after President Halimah gives assent to Bill |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/s377a-officially-repealed-as-president-assents-to-changes-to-legislation |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230725103316/http://www.straitstimes.com/singapore/s377a-officially-repealed-as-president-assents-to-changes-to-legislation |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ئیش=The Straits Times |issn=0585-3923}}</ref> {{بنز|پینک دۆت ئێس جی|en|Pink Dot SG|lt=پینک دۆت ئێس جی (Pink Dot SG)}}، کە بۆنەیەکە بۆ پاڵپشتیکردنی کۆمەڵگەی [[کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|پەلکەزێڕینە (LGBT)]] بەڕێوەدەچێت، لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە ساڵانە ھەزاران کەسی ڕاکێشاوە و ئامادەبووانیشی ڕووی لە زیادبوون کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Views of Homosexuality Around the World |ناونیشان=https://www.pewresearch.org/global/2020/06/25/global-divide-on-homosexuality-persists/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220701105248/https://www.pewresearch.org/global/2020/06/25/global-divide-on-homosexuality-persists/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Pew Research Center's Global Attitudes Project}}</ref> بەپێی ڕاپرسییەک کە لەلایەن {{بنز|پەیمانگای لێکۆڵینەوەکانی سیاسەت (سینگاپوور)|en|Institute of Policy Studies (Singapore)|lt=پەیمانگای لێکۆڵینەوەکانی سیاسەت}} لە ساڵی ٢٠١٩ ئەنجام دراوە، کۆمەڵگەی سینگاپوور سەبارەت بە مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە زیاتر [[لیبرالیزم|لیبراڵ]] بووە. لە ڕاپرسییەکەدا، زیاتر لە ٢٠٪ی خەڵک گوتیان کە پەیوەندییە سێکسییەکانی نێوان پێگەیشتووانی ھەمان ڕەگەز بە ھیچ شێوەیەک ھەڵە نییە یان زۆربەی کات ھەڵە نییە، کە ئەم ڕێژەیە لە ساڵی ٢٠١٣دا تەنیا ١٠٪ بوو. ڕاپرسییەکە ئەوەی دەرخست کە ٢٧٪ ھەمان ھەستیان ھەبووە سەبارەت بە ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەزەکان (کە زیادبوونێکە لە ١٥٪ لە ساڵی ٢٠١٣) و ٣٠٪یش ھەمان بۆچوونیان ھەبووە سەبارەت بە ھەڵگرتنەوەی منداڵ لەلایەن ھاوسەرانی ھاوڕەگەزەوە (کە زیادبوونێکە لە ٢٤٪ لە ساڵی ٢٠١٣).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Greater public acceptance of gay sex and marriage: Survey |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/politics/greater-public-acceptance-of-gay-sex-and-marriage-survey |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190605181541/https://www.straitstimes.com/politics/greater-public-acceptance-of-gay-sex-and-marriage-survey |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yuen-C |یەکەم=Tham |ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Singapore society still largely conservative but becoming more liberal on gay rights: IPS survey |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/politics/singapore-society-still-largely-conservative-but-becoming-more-liberal-on-gay-rights-ips |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190605181337/https://www.straitstimes.com/politics/singapore-society-still-largely-conservative-but-becoming-more-liberal-on-gay-rights-ips |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> {{بنز|دەڵاڵی سێکس (گەوادی)|en|Procuring (prostitution)|lt=دەڵاڵەکانی سێکس}} زۆرجار بازرگانی بە ژنانی وڵاتانی دراوسێی وەکوو [[چین]]، [[مالیزیا]] و [[ڤیێتنام]]ەوە دەکەن بۆ ناو {{بنز|قاچاخچێتی بە سێکس لە سینگاپوور|en|Sex trafficking in Singapore|lt=بازڕی قاچاخچێتی بە سێکس}} لە [[لەشفرۆشخانە|لەشفرۆشخانەکان]] و ھەروەھا [[شوقە|شوقەی کرێ]] و [[بەشەناوخۆیی|میوانخانەکان]] بۆ قازانجی زیاتر کاتێک بەشێک لە پارەی کڕیارەکان وەردەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=How a 14-year-old girl was trafficked to Singapore and locked up |ناونیشان=https://www.asiaone.com/singapore/how-14-year-old-girl-was-trafficked-singapore-and-locked |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200412141723/https://www.asiaone.com/singapore/how-14-year-old-girl-was-trafficked-singapore-and-locked |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Asia One}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ='She had lost all reason to live': Undoing the horrors of being trafficked to Singapore and seeking justice |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/trafficking-singapore-labour-crime-boat-quay-justice-victims-12423400 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200412163911/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/trafficking-singapore-labour-crime-boat-quay-justice-victims-12423400 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=cna}}</ref> لە وەڵامدا، لە ساڵی ٢٠١٩ حکوومەت ھەموارکردنەوەی لە {{بنز|پەیماننامەی ژنان (سینگاپوور)|en|Women's Charter|lt=پەیماننامەی ژنان}}دا کرد بۆ دانانی سزای توندتر بۆ بازرگانیکاران، لەوانەش زیندانیکردن تا حەوت ساڵ و پێبژاردن بە بڕی ١٠٠٬٠٠٠ دۆلاری سینگاپووری.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Sex trafficking in Singapore: How changes to the law may protect women duped into prostitution |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/prostitution-sex-work-human-trafficking-singapore-womens-charter-12061526 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200412142127/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/prostitution-sex-work-human-trafficking-singapore-womens-charter-12061526 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=CNA}}</ref> == ئابووری == [[File:Marina Bay, Financial District and Singapore River (35622190292).jpg|thumb|upright=1.6|سیمای ئاسمانیی {{بنز|ناوەندی بازرگانیی سینگاپوور|en|Downtown Core|lt=ناوەندی بازرگانیی سینگاپوور}}]] سینگاپوور خاوەنی [[ئابووریی بازاڕ|ئابوورییەکی بازاڕی]] زۆر پێشکەوتووە، کە لە ڕووی مێژووییەوە لەسەر بازرگانیی فراوانی {{بنز|ئەنتریپۆت|en|entrepôt|lt=ئەنتریپۆت (ناوەندی گواستنەوەی کاڵا)}} دامەزراوە. لەگەڵ [[ھۆنگ کۆنگ]]، [[کۆریای باشوور]]، و [[تایوان]]، سینگاپوور یەکێکە لە [[پڵنگەکانی ئاسیا|چوار پڵنگەکەی ئاسیا]]، و لە ڕووی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (GDP) بۆ ھەر تاکێک، پێش ھاوتاکانی کەوتووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٦٥ بۆ ١٩٩٥، تێکڕای ڕێژەکانی گەشەکردن نزیکەی ٦ لەسەد بوو ساڵانە، کە ئەمەش ئاستی بژێویی دانیشتووانی گۆڕی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baten |یەکەم=Jörg |سەردێڕ=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |پەڕە=٢٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٥٠٧١٨-٠}}</ref> ئابووریی سینگاپوور بە ئابوورییەکی ئازاد،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Li |یەکەم=Dickson |ناونیشان=http://www.asiaone.com/Business/News/My+Money/Story/A1Story20100201-195831.html |سەردێڕ=Singapore is most open economy: Report |ئیش=Asiaone |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100207003624/http://www.asiaone.com/Business/News/My%2BMoney/Story/A1Story20100201-195831.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> داھێنەرانە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://eurocham.org.sg/index.php?option=com_eurochammobile&view=news&id=289&template=ccmobile |سەردێڕ=Singapore ranked 7th in the world for innovation |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130117011704/http://eurocham.org.sg/index.php?option=com_eurochammobile&view=news&id=289&template=ccmobile|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جووڵاو<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/business/economy/singapore-jumps-to-top-of-global-dynamism-index |سەردێڕ=Singapore jumps to top of Global Dynamism Index |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807080740/http://www.straitstimes.com/business/economy/singapore-jumps-to-top-of-global-dynamism-index|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و دۆستی-بازرگانی دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore top paradise for business: World Bank |ناونیشان=http://business.asiaone.com/Business/News/SME%2BCentral/Story/A1Story20070926-27084.html |agency=Agence France-Presse |شوێن=Singapore |ئیش=AsiaOne |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=For the second year running, Singapore tops the aggregate rankings on the ease of doing business in 2006 to 2007.|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090707002844/http://business.asiaone.com/Business/News/SME%2BCentral/Story/A1Story20070926-27084.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٠٩}}</ref> بۆ چەندین ساڵە، سینگاپوور یەکێک بووە لەو وڵاتە کەمانەی<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/business/economics-blog/2014/oct/15/the-aaa-rated-club-which-countries-still-make-the-grade|author-first1=Angela|author-last1=Monaghan|سەردێڕ=The AAA-rated club: which countries still make the grade? |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|newspaper=The Guardian |شوێن=London|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612144835/https://www.theguardian.com/business/economics-blog/2014/oct/15/the-aaa-rated-club-which-countries-still-make-the-grade|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە خاوەنی {{بنز|ھەڵسەنگاندنی قەرزی قەواڵە|en|Bond credit rating|lt=ھەڵسەنگاندنی قەرزی AAA}} بووە لەلایەن {{بنز|سێ گەورەترین ئاژانسی ھەڵسەنگاندنی قەرز|en|Big Three (credit rating agencies)|lt=سێ گەورەترین ئاژانسی ھەڵسەنگاندنەوە}}، و تاکە وڵاتی ئاسیایییە کە گەیشتووەتە ئەم ئاستە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ogg |یەکەم=Jon C. |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/id/wbna44020687 |سەردێڕ=Remaining countries with AAA credit ratings|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[NBC News]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191210172859/http://www.nbcnews.com/id/44020687|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور بڕێکی زۆر لە وەبەرھێنانی بیانی ڕادەکێشێت بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافی، ھێزی کاری کارامە، ڕێژەی باجی کەم، ژێرخانی پێشکەوتوو و لێخۆشنەبوونی تەواو بەرامبەر بە گەندەڵی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cpib.gov.sg/sites/default/files/publication-documents/CPIB%20Corruption%20Statistics_0.pdf |سەردێڕ=CPIB Corruption Statistics 2015 |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=World Bank|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160322233426/https://www.cpib.gov.sg/sites/default/files/publication-documents/CPIB%20Corruption%20Statistics_0.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> بەپێی ڕیزبەندیی کێبڕکێی جیھانی بۆ ٦٤ وڵات کە لەلایەن {{بنز|پەیمانگای نێونەتەوەیی بۆ پەرەپێدانی بەڕێوەبردن|en|International Institute for Management Development|lt=پەیمانگای نێونەتەوەیی بۆ پەرەپێدانی بەڕێوەبردنەوە}} بڵاوکراوەتەوە، لە ساڵی ٢٠٢٣دا چوارەمین ئابووریی کێبڕکێکاری جیھان بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore drops one place to No. 4 in global competitiveness ranking |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-drops-to-4th-in-global-competitiveness-ranking#:~:text=SINGAPORE%20%E2%80%93%20Singapore%20has%20been%20ranked,Competitiveness%20Ranking%20released%20on%20Tuesday. |ئیش=Straits Times |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230630122457/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-drops-to-4th-in-global-competitiveness-ranking#:~:text=SINGAPORE%20%E2%80%93%20Singapore%20has%20been%20ranked,Competitiveness%20Ranking%20released%20on%20Tuesday.|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و خاوەنی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (یەکسانیی ھێزی کڕین) بۆ ھەر تاکێک|بەرزترین تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیییە لەسەر بنەمای یەکسانیی ھێزی کڕین بۆ ھەر تاکێک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Competitiveness Booklet |ناونیشان=https://km.fti.or.th/wp-content/uploads/2024/06/Booklet-World-Competitiveness-2024-by-IMD.pdf |وێبگە=imd.cld.bz |بڵاوکەرەوە=[[International Institute for Management Development]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230630183836/https://imd.cld.bz/IMD-World-Competitiveness-Booklet-2023/106/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=60&pr1.y=11&c=137,516,453,576,178&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a= |سەردێڕ=Report for Selected Countries and Subjects |بڵاوکەرەوە=IMF|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191209082914/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=60&pr1.y=11&c=137,516,453,576,178&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=55&pr1.y=9&c=512,946,914,137,612,546,614,962,311,674,213,676,911,548,193,556,122,678,912,181,313,867,419,682,513,684,316,273,913,868,124,921,339,948,638,943,514,686,218,688,963,518,616,728,223,836,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,142,156,449,626,564,628,565,228,283,924,853,233,288,632,293,636,566,634,964,238,182,662,359,960,453,423,968,935,922,128,714,611,862,321,135,243,716,248,456,469,722,253,942,642,718,643,724,939,576,644,936,819,961,172,813,132,726,646,199,648,733,915,184,134,524,652,361,174,362,328,364,258,732,656,366,654,734,336,144,263,146,268,463,532,528,944,923,176,738,534,578,536,537,429,742,433,866,178,369,436,744,136,186,343,925,158,869,439,746,916,926,664,466,826,112,542,111,967,298,443,927,917,846,544,299,941,582,446,474,666,754,668,698,672&s=PPPPC&grp=0&a= |سەردێڕ=Report for Selected Countries and Subjects |بڵاوکەرەوە=IMF|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191209082917/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=55&pr1.y=9&c=512,946,914,137,612,546,614,962,311,674,213,676,911,548,193,556,122,678,912,181,313,867,419,682,513,684,316,273,913,868,124,921,339,948,638,943,514,686,218,688,963,518,616,728,223,836,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,142,156,449,626,564,628,565,228,283,924,853,233,288,632,293,636,566,634,964,238,182,662,359,960,453,423,968,935,922,128,714,611,862,321,135,243,716,248,456,469,722,253,942,642,718,643,724,939,576,644,936,819,961,172,813,132,726,646,199,648,733,915,184,134,524,652,361,174,362,328,364,258,732,656,366,654,734,336,144,263,146,268,463,532,528,944,923,176,738,534,578,536,537,429,742,433,866,178,369,436,744,136,186,343,925,158,869,439,746,916,926,664,466,826,112,542,111,967,298,443,927,917,846,544,299,941,582,446,474,666,754,668,698,672&s=PPPPC&grp=0&a=|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٤٤ لەسەدی ھێزی کاری سینگاپووری لە کەسانی ناسینگاپووری پێکدێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.salary.sg/2010/44-percent-of-workforce-are-non-citizens/ |سەردێڕ=44 Percent of Workforce Are Non-Citizens" (our estimate)|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160221140252/http://www.salary.sg/2010/44-percent-of-workforce-are-non-citizens/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=Your Salary in Singapore |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٠}}</ref> سەرەڕای ئازادیی بازاڕ، ئۆپەراسیۆنەکانی حکوومەتی سینگاپوور پشکێکی بەرچاویان ھەیە لە ئابووریدا، کە بەشدارن بە ڕێژەی ٢٢٪ لە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Seung-yoon Lee |ناونیشان=https://www.huffingtonpost.com/2014/04/09/ha-joon-chang-economics_n_5120030.html |سەردێڕ=Ha-Joon Chang: Economics Is A Political Argument |ئیش=HuffPost |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140725200025/http://www.huffingtonpost.com/2014/04/09/ha-joon-chang-economics_n_5120030.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە شوێنێکی پەسەند و باوە بۆ کۆنفرانس و بۆنەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore remains top Asian city for meetings |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-remains-top-asian-city-for-meetings |ئیش=The Straits Times |ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|شوێن=Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180809215414/https://www.straitstimes.com/singapore/singapore-remains-top-asian-city-for-meetings|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Singapore Airlines, Airbus A380-800 9V-SKI '50th anniversary of Singapore' NRT (20786371995).jpg|thumb|left|alt=ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور یادی یۆبیلی زێڕینی نەتەوەکەی کردەوە بە کێشانی ئاڵای وڵاتەکە لەسەر فڕۆکەی ئێرایسی ئەی ٣٨٠|[[ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور]]، کە {{بنز|ھێڵی ئاسمانیی ھەڵگری ئاڵا|en|flag carrier|lt=ھێڵی ئاسمانیی نیشتمانیی وڵاتەکەیە}}، یادی {{بنز|یۆبیلی زێڕینی سینگاپوور|en|Golden Jubilee|lt=یۆبیلی زێڕین}}ی نەتەوەکەی لە ساڵی ٢٠١٥دا کردەوە بە نەخشاندنی {{بنز|ڕەنگکردنی فڕۆکە|en|livery|lt=ڕەنگی ئاڵای وڵاتەکە}} لەسەر فڕۆکەی [[ئێرباس ئەی ٣٨٠]]کەی.]] دراوی سینگاپوور بریتییە لە [[دۆلاری سینگاپووری]] (SGD یان S$)، کە لەلایەن {{بنز|دەسەڵاتی دراوی سینگاپوور|en|Monetary Authority of Singapore|lt=دەسەڵاتی دراوی سینگاپوور}} (MAS) دەردەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Low Siang Kok |سەردێڕ=The Future of Money |بڵاوکەرەوە=Organisation for Economic Co-operation and Development |شوێن=Paris|chapter-url=https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2002/05/the-future-of-money_g1ghg271/9789264195929-en.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-١٩٦٧٢-٨|پەڕە=١٤٧|chapter=Chapter 6: Singapore Electronic Legal Tender (SELT)&nbsp;– A Proposed Concept |ساڵ=٢٠٠٢ <!-- http://www.oecd.org/bookshop?pub=٠٣٢٠٠٢٠١١P١ -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080216000244/http://www.oecd.org/dataoecd/40/31/35391062.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٧ەوە بە {{بنز|بەھای ناوەکیی دراو|en|par value|lt=بەھایەکی یەکسان}} لەگەڵ [[دۆلاری بروونای]]دا ئاڵوگۆڕ دەکرێت.<ref name="Currency History">{{cite press release |url=http://www.mas.gov.sg/currency/currency_info/Heritage_Collection.html |title=The Currency History of Singapore|access-date=22 April 2010 |date=9 April 2007 |publisher=Monetary Authority of Singapore|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100202075742/http://www.mas.gov.sg/currency/currency_info/Heritage_Collection.html|archive-date=2 February 2010}}</ref> MAS {{بنز|سیاسەتی دراو|en|monetary policy|lt=سیاسەتی دراوەکەی}} بەڕێوەدەبات لە ڕێگەی ڕێگەدان بە بەرزبوونەوە یان دابەزینی [[تێکڕای ئاڵوگۆڕی دراو|ڕێژەی ئاڵوگۆڕی]] دۆلاری سینگاپووری لە ناو مەودایەکی بازرگانیی ئاشکرانەکراودا. ئەمە جیاوازە لە زۆربەی [[بانکی ناوەندی|بانکە ناوەندییەکانی]] تر، کە [[ڕێژەی سوو|ڕێژەکانی سوو]] بەکاردەھێنن بۆ بەڕێوەبردنی سیاسەتەکانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-04-13/this-central-bank-doesn-t-set-interest-rates |سەردێڕ=This Central Bank Doesn't Set Interest Rates |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٥|ئیش=Bloomberg|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160919003651/http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-04-13/this-central-bank-doesn-t-set-interest-rates|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور خاوەنی یانزەھەمین گەورەترین [[پێڕستی وڵاتان بەپێی یەدەگی دراوی بیانی|یەدەگی دراوی بیانییە لە جیھاندا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mas.gov.sg/statistics/reserve-statistics/official-foreign-reserves |سەردێڕ=Official Foreign Reserves |وێبگە=mas.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201119033149/https://www.mas.gov.sg/statistics/reserve-statistics/official-foreign-reserves|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و یەکێک لە بەرزترین [[پێڕستی وڵاتە قەرزدەرەکان بەپێی پێگەی وەبەرھێنانی نێونەتەوەییی پوخت بۆ ھەر تاکێک|پێگەکانی وەبەرھێنانی نێونەتەوەییی پوختە بۆ ھەر تاکێک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html#ext |سەردێڕ=Statistics Singapore -IMF SDDS&nbsp;– Economic and Financial |بڵاوکەرەوە=Singstat.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131009010622/http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=USD&To=SGD |سەردێڕ=Based on USD/SGD rate of 1.221 |بڵاوکەرەوە=Xe.com|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130218200515/http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=USD&To=SGD|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سینگاپوور بە [[بەھەشتی باج]] ناسراوە بۆ دەوڵەمەندەکان بەھۆی ڕێژە نزمەکانی باج لەسەر داھاتی کەسی و لێخۆشبوونەکانی باج لەسەر داھاتی بنەمادار لە دەرەوەی وڵات و قازانجەکانی سەرمایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.todayonline.com/business/singapore-fifth-worst-tax-haven-world-oxfam |سەردێڕ=Singapore fifth worst tax haven in the world: Oxfam |دوایین=Lee |یەکەم=Yen Nee|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190828035003/https://www.todayonline.com/business/singapore-fifth-worst-tax-haven-world-oxfam|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کەسانی وەکوو ملیۆنێری ئوسترالیی بواری فرۆشی تاک {{بنز|برێت بلەندی|en|Brett Blundy|lt=برێت بلەندی}} و یەکێک لە دامەزرێنەرانی فەیسبووک و فرە-ملیاردێر [[ئێدواردۆ ساڤرین]] دوو نموونەی ئەو کەسە دەوڵەمەندانەن کە لە سینگاپوور نیشتەجێ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tax havens: Brett Blundy latest to join the Singapore set |ناونیشان=http://www.brw.com.au/p/brw-lounge/tax_havens_brett_blundy_latest_to_6FkTiljzKasO6SyVSMRWpM|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130414232445/http://www.brw.com.au/p/brw-lounge/tax_havens_brett_blundy_latest_to_6FkTiljzKasO6SyVSMRWpM|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Business Review Weekly|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٣|نووسەر=Andrew Heathcote |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩، سینگاپوور لە "لیستی خۆڵەمێشی" بەھەشتەکانی باجی سەر بە [[ڕێکخراوەی ھاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری]] (OECD) دەرھێنرا،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Nooten |یەکەم١=Carrie |سەردێڕ=Pourquoi Cahuzac a-t-il placé son argent à Singapour? |ناونیشان=http://www.slate.fr/story/70305/singapour-paradis-fiscal |وێبگە=Slate|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|زمان=fr |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114005811/http://www.slate.fr/story/70305/singapour-paradis-fiscal|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> و لە ڕیزبەندی چوارەمدا ھات لە {{بنز|پێوەری نھێنیی دارایی|en|Financial Secrecy Index|lt=پێوەری نھێنیی دارایی}} ساڵی ٢٠١٥ی سەر بە {{بنز|تۆڕی دادپەروەریی باج|en|Tax Justice Network|lt=تۆڕی دادپەروەریی باج}} بۆ دابینکەرانی خزمەتگوزاریی داراییی دەرەکی لە جیھاندا، کە یەک لەسەر ھەشتی سەرمایەی دەرەکیی جیھانی لە بانکەکانیدا ھەڵگرتبوو، لەکاتێکدا "چەندین دەرفەتی خۆدزینەوە و ھەڵھاتن لە باج"ی دابین دەکرد.<ref name="FSI">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Financial Secrecy Index – 2015 Results: Narrative Report on Singapore |بڵاوکەرەوە=Tax Justice Network |ناونیشان=http://www.financialsecrecyindex.com/PDF/Singapore.pdf |ساڵ=٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161001155132/http://www.financialsecrecyindex.com/PDF/Singapore.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> لە ئابی ٢٠١٦، ڕۆژنامەی ''[[زە سترەیتس تایمز]]'' بڵاویکردەوە کە ئیندۆنیزیا بڕیاری داوە بەھەشتی باج لەسەر دوو دوورگەی نزیک سینگاپوور دروست بکات بۆ گەڕاندنەوەی سەرمایەی ئیندۆنیزی بۆ ناو بنکەی باجەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Jakarta plans tax haven on two islands near Singapore |ناونیشان=http://www.straitstimes.com/asia/jakarta-plans-tax-haven-on-two-islands-near-singapore |وێبگە=The Straits Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114005729/http://www.straitstimes.com/asia/jakarta-plans-tax-haven-on-two-islands-near-singapore|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٦، دەسەڵاتی دراوی سینگاپوور ھۆشداری دا بە ھەردوو بانکی [[یو بی ئێس]] و {{بنز|بانکی دی بی ئێس|en|DBS Bank|lt=دی بی ئێس (DBS)}} و سزای دارایی دان، و مۆڵەتی بانکیی لە {{ill|بانکی تایبەتی فاڵکۆن|de|Falcon Private Bank|lt=بانکی تایبەتی فاڵکۆن}} سەندەوە بەھۆی تێوەگلانی گومانلێکراویان لە ئابڕووچوونی سندووقی سەروەریی مالیزیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر١=Anshuman Daga |نووسەر٢=Joshua Franklin |سەردێڕ=Singapore shuts Falcon bank unit, fines DBS and UBS over 1MDB |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-malaysia-scandal-falcon-idUSKCN12B03Y|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|newspaper=Reuters|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114004410/http://www.reuters.com/article/us-malaysia-scandal-falcon-idUSKCN12B03Y|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UBS et Falcon sanctionnés à Singapour dans le scandale 1MBD |ناونیشان=http://www.bilan.ch/argent-finances/ubs-falcon-sanctionnes-a-singapour-scandale-1mbd |وێبگە=Bilan.ch|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|زمان=fr |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180502222612/http://www.bilan.ch/argent-finances/ubs-falcon-sanctionnes-a-singapour-scandale-1mbd|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، سینگاپوور بۆ سێیەم ساڵی لەسەریەک وەک گرانترین شاری جیھان پۆلێن کرا لەلایەن [[یەکەی ھەواڵگریی ئابووریناس]]ەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ungku |یەکەم١=Fathin |دوایین٢=Teo |یەکەم٢=Hillary |سەردێڕ=Water price hike sparks rare public protest in Singapore |ناونیشان=http://uk.reuters.com/article/uk-singapore-protest-idUKKBN16I0GP?il=0|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=Reuters |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170312063839/http://uk.reuters.com/article/uk-singapore-protest-idUKKBN16I0GP?il=0|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Lee Yen Nee |سەردێڕ=Singapore ranked world's most expensive city for 3rd year running |ناونیشان=http://www.todayonline.com/singapore/singapore-worlds-most-expensive-city-third-year-row-says-eiu-report|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=Today |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170424151527/http://www.todayonline.com/singapore/singapore-worlds-most-expensive-city-third-year-row-says-eiu-report?|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و ئەمەش لە ساڵی ٢٠١٨شدا بە ھەمان شێوە مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2018/03/daily-chart-9 |سەردێڕ=Asian and European cities compete for the title of most expensive city |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٨|newspaper=The Economist|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٨|شوێن=London|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180501185800/https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2018/03/daily-chart-9|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حکوومەت لە ڕێگەی {{بنز|وەزارەتی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و خێزان (سینگاپوور)|en|Ministry of Social and Family Development|lt=وەزارەتی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و خێزانەوە}} چەندین بەرنامەی ھاوکاری پێشکەش بە بێلانەکان و ھەژاران دەکات، بۆیە ھەژاریی سەخت دەگمەنە. ھەندێک لە بەرنامەکان بریتین لە دابینکردنی ھاوکاریی دارایی بۆ خێزانە ھەژارەکان، دابینکردنی چاودێریی پزیشکیی بێبەرامبەر لە نەخۆشخانە حکوومییەکان، و پارەدانی کرێی خوێندنی منداڵان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Assistance |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=http://app.msf.gov.sg/Assistance |بڵاوکەرەوە=Ministry of Social and Family Development|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141026061435/http://app.msf.gov.sg/Assistance|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The stingy nanny |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.economist.com/asia/2010/02/13/the-stingy-nanny |newspaper=The Economist |شوێن=London|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120202084444/http://www.economist.com/node/15524092|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Welfare in Singapore: Singapore government response |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.economist.com/unknown/2010/02/17/singapore-government-response |newspaper=The Economist |شوێن=London|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120629042252/http://www.economist.com/node/15541423|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سوودەکانی تر بریتین لە قەرەبووکردنەوەی کرێی ھۆڵە وەرزشییەکان بۆ ھاندانی ھاووڵاتیان بۆ وەرزشکردن،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.todayonline.com/print/475546 |سەردێڕ=ActiveSG$100 for Singaporeans to play sport |newspaper=Today |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160623023323/http://www.todayonline.com/print/475546|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> پێدانی بڕی پارەیەک تا دەگاتە ١٦٦٬٠٠٠ دۆلاری سینگاپووری وەک {{بنز|پاداشتی منداڵبوون|en|baby bonus|lt=پاداشتی منداڵبوون}} بۆ ھەر ھاووڵاتییەک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.madeforfamilies.gov.sg/support-measures/child-raising/financial-support/baby-bonus-scheme |سەردێڕ= Baby Bonus Scheme |نووسەر= <!--Staff writer(s); no by-line.--> |بڵاوکەرەوە= Government of Singapore digital service |ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20260325055311/https://www.madeforfamilies.gov.sg/support-measures/child-raising/financial-support/baby-bonus-scheme |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> چاودێریی تەندروستیی زۆر پاڵپشتیکراو (بە نرخێکی زۆر کەم)، ھاوکاریی دارایی بۆ کەمئەندامان، دابینکردنی لاپتۆپ بە نرخی کەمکراوە بۆ قوتابییە ھەژارەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ida.gov.sg/Learning/Community-Development/NEU-PC-Plus-Programme/Schemes/NEU-PC-Plus-Programme-PC-Bundle-scheme |سەردێڕ=NEU PC Plus Programme |بڵاوکەرەوە=Infocomm Development Authority of Singapore|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160119040025/https://www.ida.gov.sg/Learning/Community-Development/NEU-PC-Plus-Programme/Schemes/NEU-PC-Plus-Programme-PC-Bundle-scheme|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گەڕاندنەوەی بڕێک لە تێچووەکانی وەک گواستنەوەی گشتی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mot.gov.sg/News-Centre/News/2015/250,000-Public-Transport-Vouchers-to-Help-Needy-Families-Cope-with-Fare-Adjustment |سەردێڕ=250,000 Public Transport Vouchers to Help Needy Families Cope with Fare Adjustment |بڵاوکەرەوە=Ministry of Transport |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160529210225/http://www.mot.gov.sg/News-Centre/News/2015/250,000-Public-Transport-Vouchers-to-Help-Needy-Families-Cope-with-Fare-Adjustment/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و پسوولەی خزمەتگوزارییەکان، و چەندین شتی تریش.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://app.msf.gov.sg/Press-Room/Numbers-and-profile-of-homeless-persons |سەردێڕ=Numbers and profile of homeless persons |بڵاوکەرەوە=Ministry of Social and Family Development |ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160513223221/http://app.msf.gov.sg/Press-Room/Numbers-and-profile-of-homeless-persons|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singaporebudget.gov.sg/budget_2014/families1.aspx |سەردێڕ=Singapore Budget 2014 – Measures For Households |بڵاوکەرەوە=Government of Singapore|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160625104848/http://www.singaporebudget.gov.sg/budget_2014/families1.aspx|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٢٥دا، سینگاپوور لە پلەی ١٣یەمی جیھاندا ھات لە [[پێوەری گەشەپێدانی مرۆیی]] (HDI) بە بەھای ٠٫٩٤٦، کە ئەمەش دەیکاتە یەکێک لەو چوار ناوچەیەی ئاسیا کە لە ناو ٢٠ باشترینەکانی جیھاندان، کە سێ ناوچەکەی تریش بریتین لە ھۆنگ کۆنگ، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، و کۆریای باشوور.<ref name="HDI" /> === گواستنەوە === ==== وشکانی ==== [[File:(SGP-Singapore) East-West Line Alstom Movia R151 1925-1926 @ Eunos 2026-08-07.jpg|thumb|شەمەندەفەرێکی MRT جۆری {{بنز|کاواساکی ھێڤی ئیندەستریز و سی ئێس ئار چینگداو سیفانگ R151|en|Alstom Movia R151|lt=R151}} کە لە {{بنز|وێستگەی یۆنۆس|en|Eunos station|lt=وێستگەی یۆنۆس}} نزیک دەبێتەوە]] [[File:(SGP-Singapore) SBS Transit SG3142S 116 2025-05-01.jpg|thumb| {{بنز|پاسە گشتییەکانی سینگاپوور|en|Public buses of Singapore|lt=پاسە گشتییەکان}} لە سینگاپوور]] تۆڕی گواستنەوەی گشتیی سینگاپوور پێکھاتووە لە شەمەندەفەرەکان (کە لە سیستەمەکانی {{بنز|گواستنەوەی خێرای جەماوەری (سینگاپوور)|en|Mass Rapid Transit (Singapore)|lt=MRT}} و {{بنز|گواستنەوەی شەمەندەفەری سووک (سینگاپوور)|en|Light Rail Transit (Singapore)|lt=LRT}} پێکدێت)، {{بنز|گواستنەوەی پاس لە سینگاپوور|en|Bus transport in Singapore|lt=پاسەکان}} و {{بنز|تەکسییەکانی سینگاپوور|en|Taxis of Singapore|lt=تەکسییەکان}}. لە ئێستادا شەش ھێڵی MRT ھەن ({{بنز|ھێڵی باکوور-باشوور (سینگاپوور)|en|North–South Line (Singapore)|lt=ھێڵی باکوور-باشوور}}، {{بنز|ھێڵی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوا (سینگاپوور)|en|East–West Line (Singapore)|lt=ھێڵی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوا}}، {{بنز|ھێڵی باکووری ڕۆژھەڵات|en|North East Line|lt=ھێڵی باکووری ڕۆژھەڵات}}، {{بنز|ھێڵی بازنەیی (سینگاپوور)|en|Circle Line (Singapore)|lt=ھێڵی بازنەیی}}، {{بنز|ھێڵی ناوەندی شار|en|Downtown Line|lt=ھێڵی ناوەندی شار}} و {{بنز|ھێڵی تۆمسۆن-کەنار دەریای ڕۆژھەڵات|en|Thomson–East Coast Line|lt=ھێڵی تۆمسۆن-کەنار دەریای ڕۆژھەڵات}})، سێ ھێڵی LRT کە خزمەتی گەڕەکەکانی {{بنز|بوکیت پانجانگ|en|Bukit Panjang|lt=بوکیت پانجانگ}} و {{بنز|چوا چو کانگ|en|Choa Chu Kang|lt=چوا چو کانگ}} دەکەن ({{بنز|ھێڵی LRTی بوکیت پانجانگ|en|Bukit Panjang LRT line|lt=ھێڵی LRTی بوکیت پانجانگ}})، {{بنز|سینگکانگ|en|Sengkang|lt=سینگکانگ}} ({{بنز|ھێڵی LRTی سینگکانگ|en|Sengkang LRT line|lt=ھێڵی LRTی سینگکانگ}}) و {{بنز|پۆنگۆل|en|Punggol|lt=پۆنگۆل}} ({{بنز|ھێڵی LRTی پۆنگۆل|en|Punggol LRT line|lt=ھێڵی LRTی پۆنگۆل}})،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lta.gov.sg/content/ltagov/en/getting_around/public_transport/rail_network.html |سەردێڕ=Rail Network |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> کە بە گشتی نزیکەی ٢٤١ کم دادەپۆشن، و زیاتر لە ٣٠٠ ڕێڕەوی پاسیش لە کاردان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lta.gov.sg/content/ltagov/en/who_we_are/our_work/public_transport_system/bus.html |سەردێڕ=Bus |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[تەکسی|تەکسییەکان]] جۆرێکی باوی گواستنەوەن چونکە کرێیەکانیان بەڕێژەیی گونجاوە لە چاو زۆرێک لە وڵاتە پێشکەوتووەکانی تر، لە کاتێکدا ئۆتۆمۆبێلەکان لە سینگاپوور گرانترینن لە جیھاندا بۆ خاوەندارێتییکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lta.gov.sg/content/ltaweb/en/public-transport/taxis/getting-a-taxi.html |سەردێڕ=Getting A Taxi |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160527192902/http://www.lta.gov.sg/content/ltaweb/en/public-transport/taxis/getting-a-taxi.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> سینگاپوور خاوەنی {{بنز|گواستنەوەی ڕێگاوبان لە سینگاپوور|en|road transport in Singapore|lt=سیستەمێکی ڕێگاوبانە}} کە {{convert|3356|km|mi|0}} دادەپۆشێت، کە {{convert|161|km|mi|0}}ی لە {{بنز|ڕێگا خێراکانی سینگاپوور|en|expressways of Singapore|lt=ڕێگا خێراکان}} پێکدێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lta.gov.sg/corp_info/doc/Average_Daily_Public_Transport_Ridership.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100401014335/http://www.lta.gov.sg/corp_info/doc/Average_Daily_Public_Transport_Ridership.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |سەردێڕ=Public transport ridership |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lta.gov.sg/public_transport/pt_rail_tracing.htm |سەردێڕ=Tracing our steps |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110605104816/http://www.lta.gov.sg/public_transport/pt_rail_tracing.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|پلانەکانی مۆڵەتدانی ناوچەی سینگاپوور|en|Singapore Area Licensing Scheme|lt=پلانی مۆڵەتدانی ناوچەی سینگاپوور}}، کە لە ساڵی ١٩٧٥ جێبەجێ کرا، بووە یەکەمین پلانی جیھان بۆ {{بنز|نرخدانانی قەرەباڵغی|en|congestion pricing|lt=نرخدانان لەسەر قەرەباڵغی}}، و ڕێوشوێنی تەواوکەری تری لەخۆگرتبوو وەکوو دانانی کۆتای توند بۆ خاوەندارێتیی ئۆتۆمۆبێل و باشترکردنی گواستنەوەی جەماوەری.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Small |یەکەم١=Kenneth A. |دوایین٢=Verhoef |یەکەم٢=Erik T. |ساڵ=٢٠٠٧|سەردێڕ=The Economics of Urban Transportation |ناونیشان=https://archive.org/details/economicsurbantr00smal|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |بڵاوکەرەوە=Routledge |شوێن=London |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٨٥١٥-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/economicsurbantr٠٠smal/page/n١٦٤ ١٤٨]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cervero |یەکەم=Robert|بەستەری نووسەر=Robert Cervero |ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=The Transit Metropolis |پەڕە=١٦٩|بڵاوکەرەوە=Island Press |شوێن=Washington DC |id=Chapter 6/The Master Planned Transit Metropolis: Singapore |ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٦٣-٥٩١-٢}}</ref> ئەم سیستەمە لە ساڵی ١٩٩٨ نوێکرایەوە و ناوی گۆڕدرا بۆ {{بنز|نرخدانانی ئەلیکترۆنیی ڕێگاوبان|en|Electronic Road Pricing|lt=نرخدانانی ئەلیکترۆنیی ڕێگاوبان}} (ERP)، کە تێیدا تەکنەلۆژیای {{بنز|کۆکردنەوەی باجی ئەلیکترۆنی|en|electronic toll collection|lt=کۆکردنەوەی ئەلیکترۆنیی باجی ڕێگاوبان}}، ئاشکراکردنی ئەلیکترۆنی، و چاودێریی ڤیدیۆیی ناساند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lta.gov.sg/motoring_matters/index_motoring_erp.htm |سەردێڕ=Electronic Road Pricing |بڵاوکەرەوە=Land Transport Authority|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080410143342/http://www.lta.gov.sg/motoring_matters/index_motoring_erp.htm <!--Added by H3llBot-->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> بڕیار بوو تا ساڵی ٢٠٢٠ سیستەمێکی بنەمادار بە مانگی دەستکرد جێگەی دەروازە فیزیکییەکان بگرێتەوە، بەڵام ئەمە دواخرا بۆ ساڵی ٢٠٢٦ بەھۆی کەمیی جیھانی لە دابینکردنی نیمچەگەیەنەرەکان (سیمیکۆندەکتۆرەکان).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/satellite-based-erp-to-be-ready-by-2020-with-s-556m-contract-awa-8182754 |سەردێڕ=Satellite-based ERP to be ready by 2020, with S$556m contract awarded |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=Channel NewsAsia|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180817161420/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/satellite-based-erp-to-be-ready-by-2020-with-s-556m-contract-awa-8182754|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەو پێیەی سینگاپوور دوورگەیەکی بچووکە بە چڕییەکی بەرزی دانیشتووانەوە، ژمارەی ئۆتۆمۆبێلە تایبەتەکان لەسەر شەقامەکان سنووردار کراوە بە کۆتایەکی پێشوەختە دیاریکراو بۆ ژمارەی ئۆتۆمۆبێلەکان، بۆ کەمکردنەوەی پیسبوون و قەرەباڵغی. کڕیارانی ئۆتۆمۆبێل دەبێت کرێی تۆمارکردنی زیادە (ARF) بدەن کە دەکاتە ١٠٠٪، ١٤٠٪، ١٨٠٪ یان ٢٢٠٪ی بەھای بازاڕی کراوەی ئۆتۆمۆبێلەکە (OMV)، و کێبڕکێ بکەن بۆ بەدەستھێنانی {{بنز|بڕوانامەی شایستەیی (سینگاپوور)|en|Certificate of Entitlement|lt=بڕوانامەیەکی شایستەییی}} سینگاپووری (COE) (کە دابینکردنی مانگانە دوو جار دەگۆڕێت بەپێی ژمارەی تۆمارکردن و ھەڵوەشاندنەوەی تۆماری ئۆتۆمۆبێلەکان)، کە ڕێگە دەدات ئۆتۆمۆبێلەکە بۆ ماوەی زۆرترین ١٠ ساڵ لەسەر شەقامەکان لێبخورێت. نرخی ئۆتۆمۆبێل بەگشتی لە سینگاپوور زۆر بەرزترە لەچاو وڵاتانی تری ئینگلیزی زمان.<ref name="BloombergBMW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/2011-02-16/bmw-3-series-costs-260-000-as-singapore-tax-keeps-cars-for-rich.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110220044725/http://www.bloomberg.com/news/2011-02-16/bmw-3-series-costs-260-000-as-singapore-tax-keeps-cars-for-rich.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=BMW Costing $260,000 Means Cars Only for Rich in Singapore as Taxes Climb |بڵاوکەرەوە=Bloomberg L.P. |شوێن=New York|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١|یەکەم=Kristine |دوایین=Aquino |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> وەک زۆربەی وڵاتانی کۆمۆنوێلس، ئۆتۆمۆبێلەکان لەسەر شەقام و خەڵکیش لە کاتی ڕۆیشتندا بە لای چەپدا دەڕۆن ({{بنز|ھاتوچۆی لای چەپ و ڕاست|en|Left- and right-hand traffic|lt=ھاتوچۆی لای چەپ}}).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.expatsingapore.com/content/view/1147 |سەردێڕ=Once you're here: Basic Road Rules and Regulations |بڵاوکەرەوە=Expat Singapore |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141215023246/http://www.expatsingapore.com/content/view/1147|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥، سینگاپوور دەستی کرد بە بەشداریکردنی چالاکانە لە تاقیکردنەوەی ئۆتۆمۆبێلە خۆلێخوڕەکان. لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٥، [[دەسەڵاتی گواستنەوەی وشکانی]] (LTA) ڕەزامەندیی دا بە {{بنز|ویڕاید|en|WeRide|lt=ویڕاید (WeRide)}} و [[گڕاب|گڕاب (Grab)]] بۆ تاقیکردنەوەی ١١ ئۆتۆمۆبێلی خۆلێخوڕ لەسەر دوو ڕێڕەوی ھاتوچۆی ناوخۆییی [[پۆنگۆل]] لە دوای تاقیکردنەوە سەرەتایییەکان لە تشرینی یەکەمدا، بە ئامانجی ئەوەی لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٦دا بۆ سەرنشینانی گشتی بەردەست بن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Self-driving shuttle tests to intensify in Punggol in preparation for passenger service in 2026 |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/transport/self-driving-shuttle-tests-to-intensify-in-punggol-in-preparation-for-passenger-service-in-2026 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Straits Times |زمان=en |issn=0585-3923}}</ref> {{بنز|ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور|en|Johor–Singapore Causeway|lt=ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور}} (کە سینگاپوور بە {{بنز|جۆھۆر بارو|en|Johor Bahru|lt=جۆھۆر بارو}}ی مالیزیاوە دەبەستێتەوە) {{بنز|خاڵی پشکنینی سنووری#وشکانی|en|Border checkpoint#Land|lt=قەرەباڵغترین دەروازەی سنووریی وشکانیی نێونەتەوەیییە}} لە جیھاندا، کە ڕۆژانە نزیکەی ٣٥٠٬٠٠٠ گەشتیار لە خاڵەکانی پشکنینی سنووری ھەردوو {{بنز|خاڵی پشکنینی وودلاندس|en|Woodlands Checkpoint|lt=خاڵی پشکنینی وودلاندس}} و {{بنز|بینای سوڵتان ئیسکەندەر|en|Sultan Iskandar Building|lt=بینای سوڵتان ئیسکەندەر}} دەپەڕنەوە (بە کۆی گشتیی ساڵانەی ١٢٨ ملیۆن گەشتیار).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lim |یەکەم=Yan Liang |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=A look at Woodlands Checkpoint: Singapore's first and last line of defence |newspaper=The Straits Times |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/a-look-at-woodlands-checkpoint-singapores-first-and-last-line-of-defence |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> [[دەسەڵاتی گواستنەوەی وشکانی]] (LTA) بەرپرسیارە لە ھەموو ژێرخان و ئۆپەراسیۆنەکانی پەیوەست بە گواستنەوەی وشکانی لە سینگاپووردا. ==== ئاسمانی ==== [[File:JewelSingaporeVortex1.jpg|thumb|ڤۆرتێکسی باران لە {{بنز|فڕۆکەخانەی جوێڵ چانگی|en|Jewel Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی جوێڵ چانگی}}]] سینگاپوور [[ناوەندی گواستنەوە|ناوەندێکی سەرەکیی گواستنەوەی]] نێونەتەوەیییە لە [[ئاسیا]]دا، کە خزمەت بە ھەندێک لە قەرەباڵغترین ڕێڕەوەکانی بازرگانیی دەریایی و ئاسمانی دەکات. {{بنز|فڕۆکەخانەی چانگی|en|Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی چانگی}} ناوەندێکی فڕۆکەوانییە بۆ [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] و وێستگەیەکی وەستانە لەسەر {{بنز|ڕێڕەوی کەنگەرو|en|Kangaroo Route|lt=ڕێڕەوی کەنگەرو}}ی ھێڵی ئاسمانیی [[کانتاس]] لە نێوان {{بنز|فڕۆکەخانەی سیدنی|en|Sydney Airport|lt=سیدنی}} و {{بنز|فڕۆکەخانەی ھیترۆو|en|Heathrow Airport|lt=لەندەن}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/australasia/qantas-celebrates-60-years-of-the-kangaroo-route-761078.html |سەردێڕ=Qantas celebrates 60 years of the 'Kangaroo Route' |یەکەم=Kathy |دوایین=Marks |newspaper=The Independent |شوێن=London |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> دوو فڕۆکەخانەی مەدەنی لە سینگاپووردا ھەن، ئەوانیش {{بنز|فڕۆکەخانەی چانگیی سینگاپوور|en|Singapore Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی چانگی}} و {{بنز|فڕۆکەخانەی سێلێتار|en|Seletar Airport|lt=فڕۆکەخانەی سێلێتار}}ن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thestar.com.my/news/nation/2019/04/06/firefly-to-resume-flights-to-seletar-airport-after-malaysia-singapore-resolve-airspace-issue |سەردێڕ=Malaysia and Singapore resolve airspace issue, Firefly to resume flights to Seletar airport |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=The Star Online}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/malaysian-firefly-resume-singapore-flights-twice-daily-seletar-11439066 |سەردێڕ=Malaysian carrier Firefly to resume Singapore flights with twice-daily trips |وێبگە=CNA|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210617181651/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/malaysian-firefly-resume-singapore-flights-twice-daily-seletar-11439066|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فڕۆکەخانەی چانگی میوانداریی تۆڕێک لە زیاتر لە ١٠٠ ھێڵی ئاسمانی دەکات کە سینگاپوور بە نزیکەی ٣٠٠ شارەوە لە نزیکەی ٧٠ وڵات و ناوچەی جیھاندا دەبەستنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.changiairport.com/our-business/about-changi-airport |سەردێڕ=About Changi Airport |بڵاوکەرەوە=Changiairport.com|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141121013212/http://www.changiairport.com/our-business/about-changi-airport|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەلایەن گۆڤارەکانی گەشتیاریی نێونەتەوەیییەوە وەک یەکێک لە باشترین فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییەکان پۆلێن کراوە، لەوانەش بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن [[سکایتراکس]]ەوە وەک باشترین فڕۆکەخانەی جیھان ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2006 Airport of the Year result|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.worldairportawards.com/Awards-2006/AirportYear-2006.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061231160516/http://www.worldairportawards.com/Awards-2006/AirportYear-2006.htm |بڵاوکەرەوە=World Airport Awards|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref> ھەروەھا سێ لە دە {{بنز|پێڕستی قەرەباڵغترین ڕێڕەوەکانی فڕینی سەرنشینان|en|list of busiest passenger flight routes|lt=قەرەباڵغترین ڕێڕەوە ئاسمانییە نێونەتەوەیییەکانی جیھان}}ی ھەبوو لە ساڵی ٢٠٢٣: قەرەباڵغترینیان لە نێوان {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی کوالالومپور|en|Kuala Lumpur International Airport|lt=کوالالومپور}}–سینگاپوور بوو، حەوتەمین قەرەباڵغترین لە نێوان {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی سوکارنۆ-ھاتا|en|Soekarno–Hatta International Airport|lt=جاکارتا}}–سینگاپوور، و نۆیەمین قەرەباڵغترینیش لە نێوان {{بنز|فڕۆکەخانەی سوڤارنابومی|en|Suvarnabhumi Airport|lt=بانکۆک}}–سینگاپوور بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.oag.com/busiest-routes-world-2023 |سەردێڕ=The Busiest Flight Routes of 2023 |نووسەر=<!--Not stated--> |ساڵ=٢٠٢٤|وێبگە=OAG.com |بڵاوکەرەوە=OAG Aviation Worldwide Limited |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> [[ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور]]، کە {{بنز|ھێڵی ئاسمانیی ھەڵگری ئاڵا|en|flag carrier|lt=ھێڵی ئاسمانیی نیشتمانیی}} سینگاپوورە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ناونیشان=http://www.brandrepublic.com/news/201303/BRAND-HEALTH-CHECK-Singapore-airlines---Turbulence-ahead-Singapore-flag-carrier/ |سەردێڕ=Turbulence ahead for Singapore flag carrier |یەکەم=Jimmy |دوایین=Yap |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ |ئیش=Brand Republic |بڵاوکەرەوە=Haymarket Business Media |شوێن=London |access-date=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |archive-date=١٤ی ئایاری ٢٠١١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514002405/http://www.brandrepublic.com/news/201303/BRAND-HEALTH-CHECK-Singapore-airlines---Turbulence-ahead-Singapore-flag-carrier/ |url-status=dead }}</ref> لەلایەن سکایتراکسەوە وەک ھێڵێکی ئاسمانیی ٥-ئەستێرە ھەڵسەنگێنراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore Airlines |ناونیشان=https://skytraxratings.com/airlines/singapore-airlines-rating#:~:text=Singapore%20Airlines%20is%20Certified%20as%20a%205%2DStar%20Airline%20for,cabin%20staff%20and%20ground%20staff.s |بڵاوکەرەوە=Skytrax|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> و بۆ چەندین ساڵی لەسەریەک لە لیستی ١٠ باشترین ھێڵە ئاسمانییەکانی جیھاندا بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Skytrax World Airline Awards |ناونیشان=http://www.worldairlineawards.com/ |بڵاوکەرەوە=Skytrax|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> نازناوی باشترین ھێڵی ئاسمانیی جیھانی لەلایەن سکایتراکسەوە لە ساڵی ٢٠٢٣ بەدەستھێنا. ئەم نازناوەی بۆ ١٢ جار بردووەتەوە. ناوەندەکەی، {{بنز|فڕۆکەخانەی چانگی|en|Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی چانگی}} ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠٢٠ وەک باشترین فڕۆکەخانەی جیھان پۆلێن کرابوو پێش ئەوەی جێگەکەی بگیرێتەوە لەلایەن {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی حەمەد|en|Hamad International Airport|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی حەمەد}}ەوە لە [[دەوحە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.news.com.au/travel/travel-advice/airports/singapore-is-no-longer-the-worlds-best-airport/news-story/539ff30162fc7d6d74fd6ad559457bdb |سەردێڕ=Singapore is no longer the world's best airport |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[news.com.au]] |دوایین=McMah |یەکەم=Lauren |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210810225156/https://www.news.com.au/travel/travel-advice/airports/singapore-is-no-longer-the-worlds-best-airport/news-story/539ff30162fc7d6d74fd6ad559457bdb |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا نازناوەکەی بەدەستھێنایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The World's Top 10 Airports of 2023 |ناونیشان=https://www.worldairportawards.com/the-worlds-top-10-airports-of-2023/ |وێبگە=SKYTRAX}}</ref> پێش ئەوەی جارێکی تر لە ساڵی ٢٠٢٤دا جێگەی بگیرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The World's Best Airports|ناونیشان=https://www.worldairportawards.com/airport-of-the-year-winners/|وێبگە=SKYTRAX}}</ref> ==== دەریایی ==== [[File:Singapore Port viewed from The Pinnacle@Duxton 08.jpg|thumb|بەندەری سینگاپوور لە بینای ذە پینەکڵەوە دەبینرێت (٢٠١٥)]] {{بنز|بەندەری سینگاپوور|en|Port of Singapore|lt=بەندەری سینگاپوور}}، کە لەلایەن کارپێکەرانی بەندەری {{بنز|پی ئێس ئەی ئینتەرناشناڵ|en|PSA International|lt=پی ئێس ئەی ئینتەرناشناڵ (PSA International)}} و {{بنز|بەندەری جورۆنگ|en|Jurong Port|lt=بەندەری جورۆنگ}}ەوە بەڕێوەدەبرێت، لە ساڵی ٢٠١٩دا دووەم قەرەباڵغترین بەندەری جیھان بوو لە ڕووی کێشی ئەو کەشتییانەی مامەڵەی لەگەڵ کرابوو، کە گەیشتە ٢٫٨٥ ملیار {{بنز|تۆنی تێکڕا|en|gross ton|lt=تۆنی تێکڕا}} (GT)، و لە ڕووی ھاتوچۆی کاڵای [[کۆنتەینەر]]کراویشەوە گەیشتە ٣٧٫٢ ملیۆن {{بنز|یەکەی ھاوتای بیست پێ|en|twenty-foot equivalent unit|lt=یەکەی ھاوتای بیست پێ}} (TEU).<ref name="MPA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mpa.gov.sg/web/portal/home/media-centre/news-releases/detail/38b82bb6-2f92-418c-a98d-c4c9e56f9232 |سەردێڕ=Singapore's 2019 Maritime Performance|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220103154554/https://www.mpa.gov.sg/web/portal/home/media-centre/news-releases/detail/38b82bb6-2f92-418c-a98d-c4c9e56f9232|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا دووەم قەرەباڵغترین بەندەری جیھانە لە ڕووی کێشی بارەوە، لە دوای شەنگەھایەوە دێت، بە مامەڵەکردن لەگەڵ ٦٢٦ ملیۆن تۆن باردا. سەرەڕای ئەوەش، بەندەرەکە قەرەباڵغترین بەندەری جیھانە بۆ ھاتوچۆی {{بنز|گواستنەوەی کاڵا لە کەشتییەکەوە بۆ کەشتییەکی تر|en|transshipment|lt=ترانزێتی دەریایی}} و گەورەترین ناوەندی سووتەمەنیپێدانی کەشتییە لە جیھاندا.<ref name="BTP">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.businesstimes.com.sg/government-economy/singapore-port-container-throughput-hits-record-high-in-2019-mpa |سەردێڕ=Singapore port container throughput hits record high in 2019: MPA |یەکەم=Sharanya |دوایین=Pillai |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Business Times}}</ref> === کەرتە پیشەسازییەکان === سینگاپوور سێیەم گەورەترین سەنتەری [[بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراوی بیانی|ئاڵوگۆڕی دراوی بیانی]]یە لە جیھاندا، شەشەم گەورەترین [[ناوەندی دارایی]]یە،<ref name="GFCI">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Global Financial Centres Index 28 |ناونیشان=https://www.longfinance.net/media/documents/GFCI_28_Full_Report_2020.09.25_v1.1.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Long Finance}}</ref> دووەم گەورەترین بازاڕی قومارکردنی گازینۆکانە،<ref name="edmontonjournal.com">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/2011-08-10/singapore-miracle-dimming-as-income-gap-widens-squeeze-by-rich.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110816092048/http://www.bloomberg.com/news/2011-08-10/singapore-miracle-dimming-as-income-gap-widens-squeeze-by-rich.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١١|ئیش=Bloomberg |شوێن=New York |دوایین=Adam |یەکەم=Shamim |سەردێڕ=Singapore Miracle Dimming as Income Gap Widens Squeeze by Rich}}</ref> سێیەم گەورەترین سەنتەری پاڵاوتنی نەوت و بازرگانیپێکردنیەتی، گەورەترین بەرھەمھێنەری سەکۆی ھەڵکەندنی نەوت و ناوەندێکی سەرەکییە بۆ خزمەتگوزارییەکانی چاککردنەوەی کەشتی،<ref>[http://www.edb.gov.sg/edb/sg/en_uk/index/industry_sectors/energy/facts_and_figures.html Facts and Figures – Singapore Economic Development Board]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720070516/http://www.edb.gov.sg/edb/sg/en_uk/index/industry_sectors/energy/facts_and_figures.html|date=20 July 2012}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ft.com/content/8b9d7d1e-c837-11da-a377-0000779e2340 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/cms/s/0/8b9d7d1e-c837-11da-a377-0000779e2340.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ئیش=Financial Times |شوێن=London |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٦|دوایین=Burton |یەکەم=John |سەردێڕ=Singapore economy grows 9.1% in first quarter}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.edb.gov.sg/edb/sg/en_uk/index/industry_sectors/marine___offshore/facts_and_figures.html |سەردێڕ=Facts and Figures |بڵاوکەرەوە=Singapore Economic Development Board |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120418084237/http://www.edb.gov.sg/edb/sg/en_uk/index/industry_sectors/marine___offshore/facts_and_figures.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> و گەورەترین ناوەندی لۆجستییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|newspaper=The Straits Times |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|شوێن=Singapore |نووسەر=Yang Huiwen |سەردێڕ=Singapore ranked No. 1 logistics hub by World Bank |پەڕە=٦٩}}</ref> ئابوورییەکەی ھەمەجۆرە، و گەورەترین بەشداربووانی بریتین لە خزمەتگوزارییە دارایییەکان، بەرھەمھێنان (کارگەکان)، و پاڵاوتنی نەوت. ھەناردە سەرەکییەکانی بریتین لە نەوتی پاڵێوراو، سووڕە یەکخراوەکان، و کۆمپیوتەرەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/stats/themes/economy/ess/essa11.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080624200246/http://www.singstat.gov.sg/stats/themes/economy/ess/essa11.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Gross Domestic Product by Industry|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٠|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Singapore Statistics}}</ref> کە لە ساڵی ٢٠١٠دا ٢٧٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی وڵاتەکەیان پێکدەھێنا. کەرتە گرنگەکانی تر بریتین لە ئەلیکترۆنیات، ماددە کیمیایییەکان، ئەندازیاریی میکانیکی، و زانستە بایۆمەدیکەڵەکان. سینگاپوور لە ساڵی ٢٠٢٥دا پلەی پێنجەمی بەدەستھێنا لە [[پێوەری داھێنانی جیھانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GII Innovation Ecosystems & Data Explorer 2025 |ناونیشان=https://www.wipo.int/gii-ranking/en/singapore |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=WIPO}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Dutta |یەکەم١=Soumitra |ناونیشان=https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/index.html |سەردێڕ=Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads |دوایین٢=Lanvin |یەکەم٢=Bruno |بڵاوکەرەوە=[[World Intellectual Property Organization]] |ساڵ=٢٠٢٥|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٠٥-٣٧٩٧-٠|پەڕە=١٩|زمان=en |doi=10.34667/tind.58864 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا، زیاتر لە ٦٠ کۆمپانیای نیمچەگەیەنەر لە سینگاپوور ھەبوون، کە پێکەوە ١١٪ی پشکی بازاڕی جیھانییان پێکدەھێنا. پیشەسازیی نیمچەگەیەنەر بە تەنیا نزیکەی ٧٪ بەشداری لە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی سینگاپوور دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Heng upbeat about semiconductor industry's prospects |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/heng-upbeat-about-semiconductor-industrys-prospects |ئیش=Straits Times |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> گەورەترین کۆمپانیاکانی سینگاپوور لە کەرتەکانی {{بنز|پەیوەندییەکان لە سینگاپوور|en|Telecommunications in Singapore|lt=پەیوەندییەکان}}، {{بنز|ئابووریی سینگاپوور#بانکداری|en|Economy of Singapore#Banking|lt=بانکداری}}، {{بنز|گواستنەوە لە سینگاپوور|en|Transport in Singapore|lt=گواستنەوە}}، و بەرھەمھێنان کار دەکەن، کە زۆربەیان وەک {{بنز|کۆمپانیای یاسایی|en|statutory corporation|lt=کۆمپانیای یاسایی}} سەر بە دەوڵەت دەستیان پێکرد و لەو کاتەوە بە شێوەیەکی گشتی لە {{بنز|بۆرسەی سینگاپوور|en|Singapore Exchange|lt=بۆرسەی سینگاپوور}}دا خراونەتە بازاڕەوە. ئەو جۆرە کۆمپانیایانە بریتین لە {{بنز|پەیوەندییەکانی سینگاپوور|en|Singapore Telecommunications|lt=پەیوەندییەکانی سینگاپوور}} (Singtel)، {{بنز|ئەندازیاریی تەکنۆلۆژیاکانی سینگاپوور|en|Singapore Technologies Engineering|lt=ئەندازیاریی تەکنۆلۆژیاکانی سینگاپوور}}، {{بنز|کۆمپانیای کێپڵ|en|Keppel Corporation|lt=کۆمپانیای کێپڵ}}، {{بنز|بانکی ئۆڤەرسی-چاینیز|en|Oversea-Chinese Banking Corporation|lt=بانکی ئۆڤەرسی-چاینیز}} (OCBC)، {{بنز|بانکی گەشەپێدانی سینگاپوور|en|Development Bank of Singapore|lt=بانکی گەشەپێدانی سینگاپوور}} (DBS)، و {{بنز|یونایتد ئۆڤەرسیز بانکی|en|United Overseas Bank|lt=یونایتد ئۆڤەرسیز بانکی}} (UOB). لە ساڵی ٢٠١١، دوای [[قەیرانی ئابووریی ٢٠٠٨|قەیرانە دارایییەکەی ساڵی ٢٠٠٨]]، بانکەکانی OCBC، DBS و UOB لەلایەن گۆڤاری ''[[بلومبێرگ بزنسویک]]''ەوە بە ڕیزبەندی یەکەم، پێنجەم، و شەشەم بەھێزترین بانکی جیھان دانران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-05-09/ocbc-world-s-strongest-bank-in-singapore-with-canadians-dominating-ranking|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151016034143/http://www.bloomberg.com/news/articles/2011-05-09/ocbc-world-s-strongest-bank-in-singapore-with-canadians-dominating-ranking|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Singapore's OCBC Strongest Bank as Canadians Dominate |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١١|ئیش=Bloomberg Business |شوێن=New York}}</ref> بارەگای سەرەکیی سێ کۆمپانیای لیستی ''{{بنز|فۆڕچوون گڵۆباڵ ٥٠٠|en|Fortune Global 500|lt=فۆڕچوون گڵۆباڵ ٥٠٠}}''ی تێدایە، کە زۆرترینە لە ناوچەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Global 500 |ناونیشان=https://fortune.com/global500/2020/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}</ref> بەناوبانگترین کۆمپانیا جیھانییەکانی نەتەوەکە بریتین لە [[ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور]]، {{بنز|فڕۆکەخانەی چانگی|en|Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی چانگی}}، و {{بنز|بەندەری سینگاپوور|en|Port of Singapore|lt=بەندەری سینگاپوور}}، کە ھەموویان لە ڕیزی ئەو کۆمپانیایانەدان کە زۆرترین خەڵاتیان وەرگرتووە لە بوارەکانی خۆیاندا. ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور وەک پەسەندترین کۆمپانیای ئاسیا، و ١٩یەمین پەسەندترین کۆمپانیا لە جیھاندا بۆ ساڵی ٢٠١٥ لە ڕاپرسییە ساڵانەکەی پیشەسازیی گۆڤاری ''[[فۆڕچوون (گۆڤار)|فۆڕچوون]]''دا بۆ "٥٠ پەسەندترین کۆمپانیای جیھان" ھەڵبژێردرا. لەو خەڵاتانەی تری کە وەریگرتووە خەڵاتی باشترین ھێڵی ئاسمانیی نێونەتەوەییی گۆڤاری ''{{بنز|تراڤڵ + لێژەر|en|Travel + Leisure|lt=تراڤڵ + لێژەر}}''ی ئەمریکییە، کە بۆ ماوەی ٢٠ ساڵی لەسەریەک بردوویەتییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://business.asiaone.com/news/sia-tops-asian-list-among-50-most-admired-global-firms |سەردێڕ=SIA tops Asian list among 50 most admired global firms |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://archive.wikiwix.com/cache/20150922111020/http://business.asiaone.com/news/sia-tops-asian-list-among-50-most-admired-global-firms|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://fortune.com/2015/07/07/worlds-best-airlines/ |سەردێڕ=The world's best airlines |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Fortune |شوێن=New York}}</ref> فڕۆکەخانەی چانگی زیاتر لە ١٠٠ ھێڵی ئاسمانی بە زیاتر لە ٣٠٠ شارەوە دەبەستێتەوە. ئەم ناوەندە ئاسمانییە نێونەتەوەیییە ستراتیژییە تاوەکوو ساڵی ٢٠١٥ زیاتر لە ٤٨٠ خەڵاتی باشترین فڕۆکەخانەی جیھانی ھەیە، و بەو فڕۆکەخانەیە دەناسرێت کە زۆرترین خەڵاتی لە جیھاندا وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.businesstimes.com.sg/opinion/lee-kuan-yew-dies/lee-kuan-yew-truly-the-father-of-changi-airport |سەردێڕ=Lee Kuan Yew, truly the father of Changi airport |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ئیش=The Business Times |شوێن=Singapore}}</ref> زیاتر لە دە {{بنز|ڕێکەوتننامەی بازرگانیی ئازاد|en|free-trade agreement|lt=ڕێکەوتننامەی بازرگانیی ئازاد}} لەگەڵ وڵاتان و ناوچەکانی تردا واژوو کراون.<ref name="govt.nz" /> سینگاپوور دووەم گەورەترین وەبەرھێنەری بیانییە لە ھیندستاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporebusinessnews/view/1104667/1/.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120420151228/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporebusinessnews/view/1104667/1/.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=S'pore is India's second-largest foreign investor |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|نووسەر=Ramesh, S.}}</ref> ١٤ەمین گەورەترین ھەناردەکار و ١٥ەمین گەورەترین ھاوردەکاری جیھانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://exportbritain.org.uk/market-snapshots/singapore.html |سەردێڕ=Singapore |وێبگە=Export Britain|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170820040124/http://exportbritain.org.uk/market-snapshots/singapore.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Perspectives on the Security of Singapore: The First 50 Years |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٦٨٩-٣٣-٥|پەڕە=١٢٨|دوایین١=Desker |یەکەم١=Barry |دوایین٢=Ang |یەکەم٢=Cheng Guan |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=World Scientific}}</ref> ==== گەشتیاری ==== [[File:Singapore Merlion.jpg|thumb|{{بنز|مێرلیۆن|en|Merlion|lt=مێرلیۆن}}، بووکەڵەی (ماسکۆت) فەرمیی سینگاپوور]] گەشتیاری پیشەسازییەکی سەرەکییە و بەشداربوویەکی گرنگە لە {{بنز|ئابووریی سینگاپوور|en|Economy of Singapore|lt=ئابووریی سینگاپوور}}، کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا سەرنجی ١٣٫٦ ملیۆن گەشتیاری نێونەتەوەیی ڕاکێشاوە، کە دەکاتە زیاتر لە دوو ھێندەی کۆی دانیشتووانی سینگاپوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2024/02/01/singapore-tourist-arrivals-double-in-2023-thanks-to-china-indonesia-malaysia.html |سەردێڕ=Singapore tourist arrivals double in 2023 amid global travel recovery |نووسەر=Lim Hui Jie |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=CNBC.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> گەشتیاری بە تێکڕا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەشداربووە بە نزیکەی ٣٪ لە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی سینگاپوور لە ١٠ ساڵی پێش ساڵی ٢٠٢٣دا، بەدەر لە ساڵانی {{بنز|پەتای کۆڤید-١٩|en|COVID-19 pandemic|lt=پەتای کۆڤید-١٩}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.stb.gov.sg/content/stb/en/about-stb/overview.html |سەردێڕ=Overview |ساڵ=٢٠٢٤|وێبگە=Singapore Tourism Board |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> بە گشتی، ئەم کەرتە لە ساڵی ٢٠١٦دا نزیکەی ٨٫٦٪ی ھەلی کاری لە سینگاپوور ڕەخساندووە.<ref name=WTTCreport2017>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Travel and Tourism Council 2017 Singapore report |ناونیشان=https://www.wttc.org/-/media/files/reports/benchmark-reports/country-reports-2017/singapore.pdf |بڵاوکەرەوە=[[World Travel and Tourism Council]]|ڕێکەوتی سەردان= ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20191023135628/https://www.wttc.org/-/media/files/reports/benchmark-reports/country-reports-2017/singapore.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شوێنەوارە ناسراوەکان بریتین لە {{بنز|مێرلیۆن|en|Merlion|lt=مێرلیۆن}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Merlion {{!}} Infopedia|ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html|وێبگە=eresources.nlb.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> {{بنز|ئێسپلێناد|en|Esplanade – Theatres on the Bay|lt=ئێسپلێناد}}،<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore's most iconic landmarks |ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/editorials/singapore-most-iconic-landmarks/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=visitsingapore.com}}</ref> {{بنز|مارینا بەی ساندس|en|Marina Bay Sands|lt=مارینا بەی ساندس}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marina Bay Sands |ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/see-do-singapore/recreation-leisure/resorts/marina-bay-sands/ |وێبگە=visitsingapore.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> {{بنز|باخچەکانی کەنار کەنداو|en|Gardens by the Bay|lt=باخچەکانی کەنار کەنداو}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gardens by the Bay |ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/see-do-singapore/architecture/modern/gardens-by-the-bay/ |وێبگە=visitsingapore.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> {{بنز|فڕۆکەخانەی جوێڵ چانگی|en|Jewel Changi Airport|lt=فڕۆکەخانەی جوێڵ چانگی}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jewel Changi Airport |ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/travel-guide-tips/travelling-to-singapore/changi-airport-singapore/jewel-changi-airport/ |وێبگە=visitsingapore.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> {{بنز|چایمز|en|CHIJMES|lt=چایمز}}،<ref name=":2" /> {{بنز|پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور|en|National Gallery Singapore|lt=پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور}}،<ref name=":2" /> {{بنز|سینگاپوور فلایەر|en|Singapore Flyer|lt=سینگاپوور فلایەر}}،<ref name=":2" /> پشتێنەی بازاڕکردنی {{بنز|ڕێگای ئۆڕچارد|en|Orchard Road|lt=ڕێگای ئۆڕچارد}}،<ref name="Orchard" /> دوورگەی ھاڤینگەھی {{بنز|سێنتۆسا|en|Sentosa|lt=سێنتۆسا}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Overview |ناونیشان=https://www.sentosa.gov.sg/who-we-are/overview/ |وێبگە=sentosa.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> و {{بنز|باخچە ڕووەکییەکانی سینگاپوور|en|Singapore Botanic Gardens|lt=باخچە ڕووەکییەکانی سینگاپوور}}، کە یەکەمین {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|en|UNESCO World Heritage Site|lt=شوێنەواری میراتی جیھانیی یوونێسکۆ}}یە لە سینگاپوور،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/singapore/singapore-botanic-gardens-clinches-prestigious-unesco-world-heritage-site-status |newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |سەردێڕ=Singapore Botanic Gardens clinches prestigious Unesco World Heritage site status |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> کە ھەموویان لە باشوور و ڕۆژھەڵاتی سینگاپوور ھەڵکەوتوون. [[File:010253 00001 Singapore, Victoria Theatre.jpg|thumb|left|{{بنز|شانۆی ڤیکتۆریا|en|Victoria Theatre and Concert Hall|lt=شانۆی ڤیکتۆریا}}|235x235px]] {{بنز|دەستەی گەشتیاریی سینگاپوور|en|Singapore Tourism Board|lt=دەستەی گەشتیاریی سینگاپوور}} (STB) {{بنز|دەستەیەکی یاسایی|en|statutory boards of the Singapore Government|lt=دەستەیەکی یاسایییە}} لەژێر چاودێریی {{بنز|وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی (سینگاپوور)|en|Ministry of Trade and Industry (Singapore)|lt=وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی}} کە ئەرکی بەرەوپێشبردنی پیشەسازیی گەشتیاریی وڵاتەکەی پێسپێردراوە. لە ئابی ٢٠١٧دا، دەستەی گەشتیاریی سینگاپوور (STB) و دەستەی گەشەپێدانی ئابووری (EDB) براندێکی یەکگرتوویان ئاشکرا کرد، بە ناوی سینگاپوور – {{بنز|خولیای مسۆگەرکراو|en|Passion Made Possible|lt=خولیای مسۆگەرکراو}} (Passion Made Possible)، بۆ بەبازاڕکردنی سینگاپوور لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی بۆ مەبەستی گەشتیاری و بازرگانی.<ref>{{cite press release |url=https://www.stb.gov.sg/news-and-publications/lists/newsroom/dispform.aspx?ID=713 |title=Singapore Tourism Board and Singapore Economic Development Board launch Passion Made Possible Brand for Singapore |date=24 August 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181214201902/https://www.stb.gov.sg/news-and-publications/lists/newsroom/dispform.aspx?ID=713 |archive-date=14 December 2018|url-status=dead}}</ref> ناوچەی {{بنز|ڕێگای ئۆڕچارد|en|Orchard Road|lt=ڕێگای ئۆڕچارد}}، کە سەنتەری بازاڕکردنی فرەنھۆمی و ھوتێلەکانی تێدایە، دەتوانرێت وەک سەنتەری بازاڕکردن و گەشتیاری لە سینگاپوور ھەژمار بکرێت.<ref name="Orchard">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/see-do-singapore/places-to-see/orchard/ |سەردێڕ=Orchard Road: A shopping paradise |بڵاوکەرەوە=Singapore Tourism Board|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> شوێنە گەشتیارییە باوەکانی تر بریتین لە {{بنز|باخچەی ئاژەڵانی سینگاپوور|en|Singapore Zoo|lt=باخچەی ئاژەڵانی سینگاپوور}}، {{بنز|سەرسووڕھێنەرەکانی ڕووبار|en|River Wonders|lt=سەرسووڕھێنەرەکانی ڕووبار}}، {{بنز|بەھەشتی باڵندەکان|en|Bird Paradise|lt=بەھەشتی باڵندەکان}} و {{بنز|سەفاریی شەوانە (سینگاپوور)|en|Night Safari, Singapore|lt=سەفاریی شەوانە}} (کە لە باکووری سینگاپوور ھەڵکەوتوون). باخچەی ئاژەڵانی سینگاپوور چەمکی باخچەی ئاژەڵانی کراوەی پەسەند کردووە کە تێیدا ئاژەڵەکان لە ناوچە داپۆشراوەکاندا ڕادەگیرێن، و لەبری قەفەسکردنی ئاژەڵەکان، لە ڕێگەی خەندەقی شاراوەی وشک یان تەڕەوە لە سەردانیکەران جیاکراونەتەوە، و سەرسووڕھێنەرەکانی ڕووبار خاوەنی ٣٠٠ جۆری ئاژەڵە، لەوانەش چەندین جۆری مەترسیدار لەناوچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=1e449a74-8640-4a47-8c99-c8ca1981df40 |سەردێڕ=Singapore Zoo |بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوت= ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٤|نووسەر= Cheryl Sim}}</ref> سینگاپوور خۆی وەک ناوەندێکی {{بنز|گەشتیاریی پزیشکی|en|medical tourism|lt=گەشتیاریی پزیشکی}} بەرەوپێش دەبات، کە ساڵانە نزیکەی ٢٠٠٬٠٠٠ بیانی بۆ وەرگرتنی چاودێریی پزیشکی ڕووی تێدەکەن. خزمەتگوزارییە پزیشکییەکانی سینگاپوور ئامانجیان ئەوەیە ساڵانە خزمەت بە لایەنی کەم یەک ملیۆن نەخۆشی بیانی بکەن و ٣ ملیار دۆلاری ئەمریکی داھات بەرھەم بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dogra |یەکەم=Sapna|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051026013526/http://www.expresshealthcaremgmt.com/20050731/medicaltourism01.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.expresshealthcaremgmt.com/20050731/medicaltourism01.shtml |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٥|شوێن=Mumbai |سەردێڕ=Medical tourism boom takes Singapore by storm |ڕەوشی ناونیشان=usurped |newspaper=Express Healthcare Management}}</ref> [[File:Hotel Raffles, Singapur, 2023-08-16, DD 153-155 HDR.jpg|thumb|240x240px|{{بنز|ھوتێلی ڕافڵز|en|Raffles Hotel|lt=ھوتێلی ڕافڵز}} ]] لە ساڵی ٢٠٢٥دا، سینگاپوور ژمارەیەکی پێوانەیی تۆمارکرد کە نزیکەی ٢٤٥ ملیۆن کەس سنوورەکانیان بەزاند. لە ھەمان ساڵدا، سینگاپوور زیاتر لە ٤٥٬٠٠٠ بیانی گەڕاندەوە – کە بە ڕێژەی ٣٨٪ زیاتر بوو لە ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=45,700 foreigners denied entry into Singapore as border traffic hits record 245m in 2025 |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/watch/45700-foreigners-denied-entry-singapore-border-traffic-hits-record-245m-in-2025-5947431 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=CNA |زمان=en}}</ref> ھوتێلە لوکسەکان لە سینگاپوور بریتین لە {{بنز|ھوتێلی ڕافڵز|en|Raffles Hotel|lt=ھوتێلی ڕافڵز}}، {{بنز|مارینا بەی ساندس|en|Marina Bay Sands|lt=مارینا بەی ساندس}}، {{بنز|گراند حەیات سینگاپوور|en|Grand Hyatt Singapore|lt=گراند حەیات سینگاپوور}}، {{بنز|کاپێلا سینگاپوور|en|Capella Singapore|lt=کاپێلا سینگاپوور}}، {{بنز|کۆنراد سینگاپووری مارینا بەی|en|Conrad Singapore Marina Bay|lt=کۆنراد سینگاپوور}}، {{بنز|ھیڵتۆن سینگاپوور ئۆڕچارد|en|Hilton Singapore Orchard|lt=ھیڵتۆن سینگاپوور ئۆڕچارد}}، {{بنز|ھوتێل شانگری-لا، سینگاپوور|en|Shangri-La Hotel, Singapore|lt=شانگری-لا سینگاپوور}} و {{بنز|ڕیتز-کارڵتۆن میلێنیا سینگاپوور|en|The Ritz-Carlton Millenia Singapore|lt=ڕیتز-کارڵتۆن میلێنیا سینگاپوور}}. {{clear}} == دیمۆگرافیا == [[File:KITLV - 103763 - Chinese and Malaysian women at Singapore - circa 1890.tif|upright|thumb|ژنانی چینی ({{بنز|گەلانی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|en|East Asian people|lt=ڕۆژھەڵاتی ئاسیا}})، مالایی ({{بنز|گەلانی ڕەسەنی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|en|Indigenous peoples of Southeast Asia|lt=باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا}})، و ھیندی ({{بنز|گرووپە نەتەوەیییەکانی باشووری ئاسیا|en|South Asian ethnic groups|lt=باشووری ئاسیا}}) لە سینگاپوور، {{Circa|١٨٩٠}}. بۆ بەرەوپێشبردنی ھاوئاھەنگیی نەژادی لە نێوان ھەر سێ نەژادەکەدا، ساڵانە لە ٢١ی تەممووزدا یادێکی ناوازەی {{بنز|ڕۆژی ھاوئاھەنگیی نەژادی|en|Racial Harmony Day|lt=ڕۆژی ھاوئاھەنگیی نەژادی}} دەکرێتەوە.]] تا ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢٥، کۆی دانیشتووانی سینگاپوور ٦٬١١٠٬٢٠٠ کەس بووە، کە لێیان ٣٬٦٦٠٬٢٠٠ (٥٩٫٩٪) {{بنز|یاسای ڕەگەزنامەی سینگاپووری|en|Singaporean nationality law|lt=ھاووڵاتی}} بوون و ٢٬٤٥٠٬٠٠٠ (٤٠٫١٪)ەکەی تر یان {{بنز|نیشتەجێبوونی ھەمیشەیی لە سینگاپوور|en|Permanent residency in Singapore|lt=نیشتەجێی ھەمیشەیی}} (٥٤٣٬٨٠٠، ٨٫٩٪) یان {{بنز|قوتابیی نێونەتەوەیی|en|international student|lt=قوتابیی نێونەتەوەیی}}، {{بنز|کرێکاری بیانی|en|foreign worker|lt=کرێکاری بیانی}}، یان {{بنز|پاشکۆ (خێزان)|en|dependant|lt=پاشکۆ}} بوون (١٬٩٠٦٬٧٠٠، ٣١٫٢٪).<ref name="Population in Brief 2025"/> ئەوە گەورەترین و پڕدانیشتووانترین {{بنز|شار-دەوڵەت|en|city-state|lt=شار-دەوڵەتە}} لە جیھاندا.<ref name="City-state"/><ref name="Population in Brief 2025"/> سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠ ڕایگەیاند کە نزیکەی ٧٤٫٣٪ی نیشتەجێبووان بە ڕەچەڵەک چینی بوون، ١٣٫٥٪ بە ڕەچەڵەک مالایی بوون، ٩٫٠٪ بە ڕەچەڵەک ھیندی بوون، و ٣٫٢٪ لە ڕەچەڵەکی تر بوون (وەک {{بنز|ئۆراسیایییەکان لە سینگاپوور|en|Eurasians in Singapore|lt=ئۆراسیایی}})؛ ئەم ڕێژەیە نزیکەی ھەمان ڕێژەی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠ بوو، بە زیادبوونێکی کەم لە نێوان چینی و مالایییەکان (بە ڕێککەوت ٠٫٢٪ و ٠٫١٪) و کەمبوونەوەیەکی کەم لە ھیندی و ئەوانی تر (٠٫٢٪ و ٠٫١٪).<ref>[https://www.parliament.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/cop2020sr1.pdf Singapore Department of Statistics | Census of Population 2020 Statistical Release 1 – Demographic Characteristics, Education, Language and Religion], '''p. 20'''.</ref><ref name=2010census>{{cite report |url=http://www.singstat.gov.sg/pubn/popn/c2010acr.pdf |title=Census of Population 2010 Advance Census Release |pages=13–16 |isbn=978-981-08-6819-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120327064912/http://www.singstat.gov.sg/pubn/popn/c2010acr.pdf |archive-date=27 March 2012 |url-status=dead |publisher=Singapore Department of Statistics |year=2010 |access-date=2 July 2011 |archivedate=٢٧ی ئازاری ٢٠١٢ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327064912/http://www.singstat.gov.sg/pubn/popn/c2010acr.pdf }}</ref> پێش ساڵی ٢٠١٠، ھەر کەسێک دەیانتوانی تەنیا وەک ئەندامێکی یەک نەژاد تۆمار بکرێت، کە لە بنەڕەتدا نەژادی باوکیان بوو؛ بۆیە، کەسانی تێکەڵە-نەژاد بە تەنیا لەژێر نەژادی باوکیاندا لە سەرژمێرییە حکوومییەکاندا پۆلێن دەکران. لە ساڵی ٢٠١٠ بەدواوە، خەڵک دەتوانن بە بەکارھێنانی پۆلێنێکی فرە-نەژادی تۆمار بکرێن، کە تێیدا دەتوانن یەک نەژادی سەرەکی و یەک نەژادی لاوەکی ھەڵبژێرن، بەڵام نابێت لە دوو نەژاد زیاتر بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1030142/1/.html |سەردێڕ=Singaporeans of mixed race allowed to 'double barrel' race in IC |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |نووسەر=Hoe Yeen Nie |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20100206100917/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1030142/1/.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وەک وڵاتە پێشکەوتووەکانی تری ئاسیا، سینگاپوور لە دەیەی ١٩٨٠ەکانەوە دابەزینێکی خێرای لە {{بنز|تێکڕای ڕێژەی منداڵبوون|en|total fertility rate|lt=تێکڕای ڕێژەی منداڵبوون}} (TFR)ی خۆیدا بەخۆیەوە بینی.<ref name="imf.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lessons from Singapore on Raising Fertility Rates – IMF F&D |ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/fandd/issues/2020/03/lessons-from-singapore-on-raising-fertility-rates-tan |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=IMF}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، TFRی وڵاتەکە تا ڕادەیەکی زۆر لە ئاستی ١٫١ منداڵ بۆ ھەر ژنێک جێگیر بووە، کە یەکێکە لە نزمترینەکان لە جیھاندا و زۆر کەمترە لەو ٢٫١ەی کە پێویستە بۆ جێگرتنەوەی دانیشتووان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Bank Open Data |ناونیشان=https://data.worldbank.org/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=World Bank Open Data |وتەگێڕانەوە=Fertility rate, total (births per woman) – Singapore; ( 1 ) United Nations Population Division. World Population Prospects: 2022 Revision. ( 2 ) Census reports and other statistical publications from national statistical offices, ( 3 ) Eurostat: Demographic Statistics, ( 4 ) United Nations Statistical Division. Population and Vital Statistics Report ( various years ), ( 5 ) U.S. Census Bureau: International Database, and ( 6 ) Secretariat of the Pacific Community: Statistics and Demography Programme.}}</ref> لە ئەنجامدا، مامناوەندی تەمەنی نیشتەجێبووانی سینگاپوور لە بەرزترینەکانی جیھاندایە، کە لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٤٢٫٨ ساڵ بووە بەراورد بە ٣٩٫٦ لە دە ساڵ پێشتر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore: citizen population median age 1970–2022 |ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/1304574/singapore-citizen-population-median-age/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Statista}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠١ەوە، حکوومەت {{بنز|نەخشەدانانی دانیشتووان لە سینگاپوور|en|Population planning in Singapore|lt=زنجیرەیەک بەرنامەی ناساند}} بۆ زیادکردنی ڕێژەی منداڵبوون، لەوانە مۆڵەتی دایکایەتی بە مووچەوە، یارمەتیی چاودێریی منداڵان، کەمکردنەوەی باج و گەڕاندنەوەی پارە، دیاریی نەختینەیی یەکجارەکی، و بەخشین بۆ ئەو کۆمپانیایانەی کە ڕێکخستنی کارکردنی نەرم و گونجاو جێبەجێ دەکەن؛<ref name="imf.org"/> سەرەڕای ئەوەش، لەدایکبوونی زیندوو بەردەوام لە دابەزیندایە، و لە ساڵی ٢٠٢٢دا گەیشتە نزمترین ئاستی پێوانەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jacob |یەکەم=Charmaine |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Singapore's birth rate is at a record low — but 'throwing money' at the problem won't solve it |ناونیشان=https://www.cnbc.com/2023/09/18/singapores-birth-rate-is-falling-and-throwing-money-at-the-problem-wont-solve-it-.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=CNBC}}</ref> سیاسەتی کۆچبەریی سینگاپوور بە جۆرێک داڕێژراوە کە ئەم دابەزینە کەم بکاتەوە و دانیشتووانی لە تەمەنی کارکردندا بپارێزێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/257208/1/.html |سەردێڕ=Singapore's birth trend outlook remains dismal |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٠٧|یەکەم=Julia |دوایین=Ng|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120105180711/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/257208/1/.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=O'Callaghan |یەکەم١=John |سەردێڕ=Tiny Singapore risks economic gloom without big baby boom |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/uk-singapore-babies/tiny-singapore-risks-economic-gloom-without-big-baby-boom-idUKLNE87U00H20120831 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢١|ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٢}}</ref><ref>Jessica Pan and Walter Theseira, [https://thedocs.worldbank.org/en/doc/080a4bc64cc8a9eb8a2a0e98d97a260a-0050062023/original/WDR-Immigration-in-Singapore-FORMATTED.pdf Immigration in Singapore] – Background paper to the World Development Report 2023: Migrants, Refugees, and Societies (April 2023)</ref> ٩١٪ی خێزانە نیشتەجێبووەکان (واتە ئەو خێزانانەی کە سەرۆکەکەیان ھاووڵاتییەکی سینگاپووری یان نیشتەجێبووی ھەمیشەیییە) خاوەنی ئەو ماڵانەن کە تێیدا دەژین، و تێکڕای قەبارەی خێزانێک ٣٫٤٣ کەسە (کە ئەو پاشکۆیانەش دەگرێتەوە کە نە ھاووڵاتین و نە نیشتەجێبووی ھەمیشەیی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/households/households/latest-data|سەردێڕ=Statistics Singapore – Latest Data – Households & Housing|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250122211547/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/households/households/latest-data|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=singstat2014h&h>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#20 |سەردێڕ=Statistics Singapore – Latest Data – Households & Housing |ساڵ=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Statistics Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#20|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام، بەھۆی کەمیی زەوییەوە، ٧٨٫٧٪ی خێزانە نیشتەجێبووەکان لە {{بنز|نیشتەجێبوونی گشتی لە سینگاپوور|en|Public housing in Singapore|lt=شوقەی نیشتەجێبوونی گشتیی بەرز و پاڵپشتیکراو لەلایەن حکوومەتەوە}} دەژین کە لەلایەن {{بنز|دەستەی نیشتەجێکردن و گەشەپێدان|en|Housing and Development Board|lt=دەستەی نیشتەجێکردن و گەشەپێدان}} (HDB)ەوە دروست کراون. ھەروەھا، ٧٥٫٩٪ی خێزانە نیشتەجێبووەکان لەو مڵکانەدا دەژین کە یەکسانن، یان گەورەترن لە، شوقەیەکی چوار-ژووری (واتە سێ ژووری نووستن و یەک ژووری دانیشتن)ی HDB یان لە خانووبەرەی تایبەتدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore Resident Households by dwellings |ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/modules/infographics/-/media/Files/visualising_data/infographics/Population/singapore-population13022019|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200215160407/https://www.singstat.gov.sg/modules/infographics/-/media/Files/visualising_data/infographics/Population/singapore-population13022019|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="hdb">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hdb.gov.sg/fi10/fi10320p.nsf/w/HDBWinsUNAward?OpenDocument|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111211145036/http://www.hdb.gov.sg/fi10/fi10320p.nsf/w/HDBWinsUNAward?OpenDocument|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=HDB InfoWEB: HDB Wins the 2010 UN-HABITAT Scroll of Honour Award |بڵاوکەرەوە=Hdb.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> مانەوەی {{بنز|کرێکاری ناوماڵ|en|domestic worker|lt=کرێکارانی ناوماڵی}} بیانی لەگەڵ خێزانەکاندا لە سینگاپوور تا ڕادەیەکی زۆر باوە، کە تا مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ نزیکەی ٢٢٤٬٥٠٠ کرێکاری ناوماڵی بیانی لەوێ ھەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/more-than-1-3-million/1297688.html |سەردێڕ=More than 1.3&nbsp;million foreigners working in Singapore: Tan Chuan-Jin |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140914232514/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/more-than-1-3-million/1297688.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> === زمانەکان === سینگاپوور چوار زمانی فەرمیی ھەیە: {{بنز|ئینگلیزیی سینگاپووری|en|Singaporean English|lt=ئینگلیزی}}، {{بنز|زمانی مالایی|en|Malay language|lt=مالایی}}، {{بنز|ماندارینی سینگاپووری|en|Singaporean Mandarin|lt=ماندارین}}، و {{بنز|زمانی تامیلی|en|Tamil language|lt=تامیلی}}.<ref name="statutes.agc.gov.sg">{{Singapore legislation|title=Republic of Singapore Independence Act|ed=1985}}, s7.</ref> {{bar box |title=ئەو زمانانەی کە زۆرترین بەکارھێنانیان ھەیە لە ماڵەوە<ref name="census2025"/> |titlebar=#ddd |left1=زمان |right1=لەسەدا |float=right |bars= {{bar percent|ئینگلیزی|blue|58.1}} {{bar percent|ماندارین|yellow|26.6}} {{bar percent|مالایی|red|7.0}} {{bar percent|{{بنز|شێوەزارەکانی زمانی چینی|en|varieties of Chinese|lt=زمانە سینیتییەکانی تر}}|purple|4.9}} {{bar percent|تامیلی|green|2.2}} {{bar percent|ئەوانی تر|grey|1.3}} }} ئینگلیزی {{بنز|زمانی ھاوبەش|en|lingua franca|lt=زمانی ھاوبەشە (لینگووا فرانکا)}}<ref name="Gupta 244–263">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www.leeds.ac.uk/english/staff/afg/pragp3.doc |سەردێڕ=Epistemic modalities and the discourse particles of Singapore |یەکەم=A.F. |دوایین=Gupta |editor=Fischer, K. |format=DOC |journal=Approaches to Discourse Particles |بڵاوکەرەوە=Elsevier |شوێن=Amsterdam |پەڕەکان=٢٤٤–٢٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110205010214/http://www.leeds.ac.uk/english/staff/afg/pragp3.doc|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Dixon, L. Quentin 2005 p. 625-635" /><ref name=autogenerated1>{{cite press release |url=http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2000/sp31032000a.htm |date=31 March 2000 |title=Global Literacy: The advantage of speaking good English |publisher=Ministry of Education |access-date=27 January 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306034004/http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2000/sp31032000a.htm|archive-date=6 March 2012|url-status=dead}}</ref><ref name=TanShermanp340-341>Tan, Sherman, p. 340–341. "The four recognised official languages are English, Mandarin, Tamil, and Malay, but in practice, English is Singapore's default lingua franca."</ref> و زمانی سەرەکییە کە لە بازرگانی، حکوومەت، یاسا و پەروەردەدا بەکاردەھێنرێت.<ref name="Britishcouncil">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.britishcouncil.org/eumd-partnership-webzine-october-2010-country-focus.htm#singapore|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110402172957/http://www.britishcouncil.org/eumd-partnership-webzine-october-2010-country-focus.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Education UK Partnership&nbsp;– Country focus |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[British Council]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2010/04/19/speech-by-mr-s-iswaran-at-the-apec-relc-int-seminar-opening-ceremony.php|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110519070557/http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2010/04/19/speech-by-mr-s-iswaran-at-the-apec-relc-int-seminar-opening-ceremony.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Speech by Mr S. Iswaran, Senior Minister of State, Ministry of Trade and Industry and Ministry of Education |ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Ministry of Education}}</ref> {{بنز|دەستووری سینگاپوور|en|Constitution of Singapore|lt=دەستووری سینگاپوور}} و ھەموو یاساکانی حکوومەت بە ئینگلیزی نووسراون، و ئەگەر زمانێکی تر جگە لە ئینگلیزی لە {{بنز|سیستەمی دادوەریی سینگاپوور|en|Judicial system of Singapore|lt=دادگاکانی سینگاپووردا}} بەکاربھێنرێت، پێویست بە {{بنز|وەرگێڕی زارەکی|en|Language interpretation|lt=وەرگێڕی زارەکی}} دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What do I do if I can't speak English? |ناونیشان=http://app.subcourts.gov.sg/criminal/page.aspx?pageid=64541#faq13-9|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Singapore Subordinate Courts|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100709074333/http://app.subcourts.gov.sg/criminal/page.aspx?pageid=64541|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref><ref name=":6" /> {{بنز|کۆمپانیای یاسایی|en|Statutory corporation|lt=کۆمپانیا یاسایییەکان}} کارەکانیان بە ئینگلیزی ئەنجام دەدەن، لەکاتێکدا ھەر بەڵگەنامەیەکی فەرمی کە بە زمانێکی فەرمیی نائینگلیزی وەکوو مالایی، ماندارین، یان تامیلی نووسرابێت بەگشتی وەردەگێڕدرێتە سەر ئینگلیزی بۆ ئەوەی بۆ بەکارھێنان قبووڵ بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.careers.gov.sg/the-singapore-public-service/public-agencies|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150106063743/http://www.careers.gov.sg/the-singapore-public-service/public-agencies|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Public Agencies |ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><ref name="Dixon, L. Quentin 2005 p. 625-635">Dixon, L. Quentin. (2005). The Bilingual Education Policy in Singapore: Implications for Second Language Acquisition. In James Cohen, J., McAlister, K. T., Rolstad, K., and MacSwan, J (Eds.), ''ISB4: Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism''. p. 625–635, Cascadilla Press, Somerville, MA.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2000/sp31032000a.htm |سەردێڕ=31 March 2000 |بڵاوکەرەوە=Moe.gov.sg|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120306034004/http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2000/sp31032000a.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{بنز|زمانی مالایی|en|Malay language|lt=زمانی مالایی}} لەلایەن حکوومەتی سینگاپوورەوە وەک زمانێکی نیشتمانی دەستنیشان کرا دوای سەربەخۆیی لە بەریتانیا لە دەیەی ١٩٦٠ەکاندا بۆ دوورکەوتنەوە لە لێکترازان و ناکۆکی لەگەڵ دراوسێ مالایی-زمانەکانی سینگاپوور کە بریتین لە مالیزیا و ئیندۆنیزیا.<ref name="thirdworldtofirst" /> مەبەستێکی ڕەمزیی ھەیە، نەک کرداری.<ref name="statutes.agc.gov.sg" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CQgjrpgdU6gC&pg=PA42 |سەردێڕ=Language and society in Singapore |بڵاوکەرەوە=Singapore University Press |یەکەم١=Evangelos A. |دوایین١=Afendras |یەکەم٢=Eddie C.Y. |دوایین٢=Kuo |ساڵ=١٩٨٠|ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-٠١٦-٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LMZm0w0k1c4C&pg=PA2018 |سەردێڕ=Sociolinguistics: An international handbook of the science of language and society |بڵاوکەرەوە=Walter de Gruyter |شوێن=Berlin |یەکەم١=Ulrich |دوایین١=Ammon |یەکەم٢=Norbert |دوایین٢=Dittmar |یەکەم٣=Klaus J. |دوایین٣=Mattheier |بەرگ=٣|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٣-١١-٠١٨٤١٨-١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> لە سروودی نیشتمانیی ''{{بنز|مەجولە سینگاپوورا|en|Majulah Singapura|lt=مەجولە سینگاپوورا}}''،<ref>{{Singapore legislation |title=Singapore Arms and Flag and National Anthem Act |cap=296 |ed=1985}}</ref> لە ئاماژەدان بە {{بنز|نیشانە و خەڵاتەکانی سینگاپوور|en|Singaporean orders and decorations|lt=خەڵات و نیشانەکانی سینگاپوور}} و لە فەرمانە سەربازییەکاندا بەکاردەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/pubn/papers/people/c2000adr-literacy.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20091113162718/http://www.singstat.gov.sg/pubn/papers/people/c2000adr-literacy.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |سەردێڕ=Literacy and Language |بڵاوکەرەوە=Singapore Statistics |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref name="singstat1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/publications/publications_and_papers/GHS/ghs2015/findings.pdf |سەردێڕ=General Household Survey 2015 |ساڵ=٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171215063843/http://www.singstat.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/publications/publications_and_papers/GHS/ghs2015/findings.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مالاییی سینگاپووری بە فەرمی بە {{بنز|ڕێنووسی ڕوومی|en|Rumi script|lt=ڕێنووسی ڕوومی}} (کە لەسەر بنەمای لاتینییە) دەنووسرێت، ھەرچەندە ھەندێک لە مالایییەکانی سینگاپوور {{بنز|ئەلفوبێی جاوی|en|Jawi alphabet|lt=ڕێنووسی جاوی}} (کە لەسەر بنەمای عەرەبییە) دەخوێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Cook |یەکەم١=Vivian |دوایین٢=Bassetti |یەکەم٢=Benedetta |سەردێڕ=Second Language Writing Systems |ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Multilingual Matters |ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٣٥٩-٧٩٣-٠|پەڕە=٣٥٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yDLVaYJkyHUC}}</ref> جاوی وەک ڕێنووسێکی نەتەوەیی ھەژمار دەکرێت بۆ بەکارھێنان لەسەر ناسنامەکانی سینگاپوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ica.gov.sg/page.aspx?pageid=140 |سەردێڕ=Update Change of Name in IC |بڵاوکەرەوە=Immigration and Checkpoints Authority |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20170202101218/https://www.ica.gov.sg/page.aspx?pageid=140 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> سینگاپوورییەکان بە زۆری {{بنز|دووزمانە|en|bilingual|lt=دووزمانەن}}، کە بەگشتی ئینگلیزی وەک زمانی ھاوبەشیان و {{بنز|زمانی دایک|en|mother-tongue|lt=زمانی دایکیان}} وەک زمانی دووەم لە قوتابخانەکاندا دەخوێنن، بۆ پاراستنی شوناس و بەھاکانی نەتەوەییی ھەر تاکێک. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٥، ئینگلیزی زۆرترین زمانی قسەپێکراو بووە لە ماڵەوە، کە لەلایەن ٥٨٫١٪ی دانیشتووانەوە بەکارھاتووە؛ ماندارین لە پلەی دووەمدا بوو، کە لەلایەن ٢٦٫٦٪ەوە لە ماڵەوە قسەی پێکراوە.<ref name=2025survey>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=More young Singapore residents staying single as family sizes shrink|ئیش= [[CNA (TV network)]]|ناونیشان= https://www.channelnewsasia.com/singapore/household-survey-singles-married-english-dialect-religion-6220661 |ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Oi |یەکەم=Mariko |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/business-11468401 |سەردێڕ=Singapore's booming appetite to study Mandarin |بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> نزیکەی نیو ملیۆن کەس بە {{بنز|شێوەزارەکانی زمانی چینی|en|varieties of Chinese|lt=شێوەزارە چینییەکانی}} تری باشووری کە لە باوباپیرانیانەوە ماوەتەوە، بەتایبەتی {{بنز|ھۆکیێن|en|Hokkien|lt=ھۆکیێن}}، {{بنز|شێوەزاری تیۆچیۆ|en|Teochew dialect|lt=تیۆچیۆ}}، و {{بنز|زمانی کانتۆنی|en|Cantonese|lt=کانتۆنی}}، وەک زمانی ناوماڵ قسە دەکەن، ھەرچەندە بەکارھێنانی ئەمانە لە کەمبوونەوەدایە لە بەرژەوەندیی ماندارین یان تەنیا ئینگلیزی.<ref name="singstat.gov.sg">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=General Household Survey 2005, Statistical Release 1: Socio-Demographic and Economic Characteristics |ناونیشان=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/population/education-language-spoken-and-literacy/visualising-data|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120326052305/http://www.singstat.gov.sg/pubn/popn/ghsr1/chap2.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Singapore Statistics}}</ref> {{بنز|نووسەی چینیی سینگاپووری|en|Singapore Chinese characters|lt=نووسە چینییەکانی سینگاپوور}} بریتین لە {{بنز|نووسەی چینیی ئاسانکراو|en|simplified Chinese characters|lt=نووسەی ئاسانکراو}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fagao Zhou |سەردێڕ=Papers in Chinese Linguistics and Epigraphy |ڕێکەوت=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=Chinese University Press |ژپنک=٩٧٨-٩٦٢-٢٠١-٣١٧-٩|پەڕە=٥٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NEzEo5Y8B3oC|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> {{بنز|ئینگلیزیی سینگاپووری|en|Singapore English|lt=ئینگلیزیی سینگاپووری}} تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر بنەمای {{بنز|ئینگلیزیی بەریتانی|en|British English|lt=ئینگلیزیی بەریتانی}}یە، کە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ پێگەی وڵاتەکە وەک {{بنز|کۆلۆنیی سینگاپوور|en|Colony of Singapore|lt=کۆلۆنییەکی شاھانەیی}} پێشوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://blogs.nlb.gov.sg/ask/children/481 |سەردێڕ=What are some commonly misspelled English words?<nowiki>|</nowiki>ASK!ASK!|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120303222846/https://blogs.nlb.gov.sg/ask/children/481|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://blogs.nlb.gov.sg/ask/children/481 |سەردێڕ=What are some commonly misspelled English words? |بڵاوکەرەوە=National Library Board |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120303222846/https://blogs.nlb.gov.sg/ask/children/481|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> بەڵام، شێوازەکانی ئینگلیزی کە لە سینگاپووردا قسەی پێدەکرێت لە {{بنز|ئینگلیزیی ستانداردی سینگاپووری|en|Singapore Standard English|lt=ئینگلیزیی ستانداردی سینگاپووری}}ەوە تا دەگاتە فۆرمێکی ئاخاوتنی باو کە بە {{بنز|سینگلیش|en|Singlish|lt=سینگلیش}} ناسراوە، جیاوازن، کە ئەمەی دوایی لەلایەن حکوومەتەوە پشتگیری ناکرێت چونکە ئیدیعا دەکات کە فۆرمێکی ستانداردنەکراوی {{بنز|زمانی کرێئۆلی لەسەر بنەمای ئینگلیزی|en|English-based creole language|lt=زمانی کرێئۆلیی ئینگلیزییە}} کە سینگاپوورییەکان کەمئەندام دەکات، و دەبێتە بەربەست لەبەردەم فێربوونی ئینگلیزیی ستاندارد و وا دەکات ئاخێوەرەکە تێگەیشتنی بۆ کەسانی تر قورس بێت جگە لە ئاخێوەرێکی تری سینگلیش.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Tan Hwee Hwee |ناونیشان=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,501020729-322685,00.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070429011917/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,501020729-322685,00.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=A war of words is brewing over Singlish |newspaper=Time |شوێن=New York |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> ئینگلیزیی ستانداردی سینگاپووری بەتەواوی تێگەیشتنی ئاسانە بۆ ھەموو ئاخێوەرانی {{بنز|ئینگلیزیی ستاندارد|en|Standard English|lt=ئینگلیزیی ستاندارد}}، لەکاتێکدا زۆربەی کەسانی ئینگلیزی-زمان تێگەیشتنیان بۆ سینگلیش نییە. سەرەڕای ئەوەش، سینگاپوورییەکان ھەستێکی بەھێزی شوناس و پەیوەستبوونیان بە سینگلیشەوە ھەیە، کە بەھۆیەوە بوونی سینگلیش وەک نیشانەیەکی کولتووریی تایبەت بۆ زۆرێک لە سینگاپوورییەکان ناسراوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harbeck |یەکەم=James |ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=The language the government tried to suppress |ناونیشان=https://www.bbc.com/culture/article/20160919-the-language-the-government-tried-to-suppress |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[BBC]]}}</ref> بەم پێیە، لەم دوایییانەدا، حکوومەت لێبووردە بووە بەرامبەر بە {{بنز|دووزمانی|en|diglossia|lt=دووزمانیی}} ھەردوو سینگلیش و ئینگلیزیی ستاندارد (تەنیا بۆ ئەوانەی کە لە ھەردووکیاندا شارەزان)، لە ھەمان کاتدا بەردەوام جەخت لە گرنگیی ئینگلیزیی ستاندارد دەکاتەوە لە نێوان ئەوانەی کە تەنیا بە سینگلیش قسە دەکەن (کە {{بنز|تێگەیشتنی ھاوبەش|en|Mutual intelligibility|lt=تێگەیشتنی ھاوبەشیان نییە}} لەگەڵ ئینگلیزیی ستانداردی {{بنز|وڵاتی ئینگلیزی-زمان|en|English-speaking country|lt=وڵاتانی تری ئینگلیزی-زمان}}).<ref name=":3" /> === ئایین === {{Pie chart |thumb = right |caption = ئایین لە سینگاپوور (سەرژمێریی ٢٠٢٥)<ref name="census2025"/> |label1 = {{بنز|بوودیزم لە سینگاپوور|en|Buddhism in Singapore|lt=بوودیزم}} |value1 = 30.9 |color1 = Gold |label2 = {{بنز|بێئایینی لە سینگاپوور|en|Irreligion in Singapore|lt=بێئایین}} |value2 = 23.9 |color2 = Beige |label3 = {{بنز|مەسیحییەت لە سینگاپوور|en|Christianity in Singapore|lt=مەسیحییەت}} |value3 = 17.1 |color3 = DarkOrchid |label4 = {{بنز|ئیسلام لە سینگاپوور|en|Islam in Singapore|lt=ئیسلام}} |value4 = 15.0 |color4 = Green |label5 = {{بنز|تاویزم لە سینگاپوور|en|Taoism in Singapore|lt=تاویزم}} |value5 = 7.3 |color5 = FireBrick |label6 = {{بنز|ھیندوویزم لە سینگاپوور|en|Hinduism in Singapore|lt=ھیندوویزم}} |value6 = 5.4 |color6 = Orange |label7 = ئایینەکانی تر |value7 = 0.4 |color7 = LightGrey }} {{بنز|بوودیزم لە سینگاپوور|en|Buddhism in Singapore|lt=بوودیزم}} بەربڵاوترین ئایینە، کە ٣٠٫٩٪ی نیشتەجێبووان لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠دا خۆیان وەک پەیڕەوکاری ئەو ئایینە ڕاگەیاندووە. {{بنز|مەسیحییەت لە سینگاپوور|en|Christianity in Singapore|lt=مەسیحییەت}} دووەم گەورەترین ئایین بوو بە ١٧٫١٪، بەدوایدا {{بنز|ئیسلام لە سینگاپوور|en|Islam in Singapore|lt=ئیسلام}} (١٥٫٠٪)، {{بنز|تاویزم لە سینگاپوور|en|Taoism in Singapore|lt=تاویزم}} و {{بنز|ئایینی میللیی چینی|en|Chinese folk religion|lt=بیروباوەڕە میللییەکان}} (٧٫٣٪) و {{بنز|ھیندوویزم لە سینگاپوور|en|Hinduism in Singapore|lt=ھیندوویزم}} (٥٫٤٪) دەھاتن. زیاتر لە پێنج یەکی دانیشتووان ھیچ پەیوەستبوونێکی ئایینییان نەبووە.<ref name="census2025"/> ڕێژەی مەسیحییەکان، موسڵمانان، و بێئایینەکان لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠٢٠دا کەمێک زیادی کرد، لەکاتێکدا ڕێژەی بوودایییەکان و تاوییەکان کەمێک کەمی کرد؛ ھیندوویزم و ئایینەکانی تر بە شێوەیەکی گشتی لە پشکی دانیشتوواندا جێگیر مانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=More S'poreans have no religious affiliation: Population census |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/more-sporeans-have-no-religious-affiliation-population-census#:~:text=Among%20Singapore%20residents%20aged%2015%20years%20and,share%20of%20Buddhists%20and%20Taoists%20decreased%20slightly. |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=The Straits Times |issn=0585-3923}}</ref><ref name=2010censuspercentage>{{cite press release |url=http://www.singstat.gov.sg/news/news/press12012011.pdf |title=Census of population 2010: Statistical Release 1 on Demographic Characteristics, Education, Language and Religion |publisher=Singapore Department of Statistics |date=12 January 2011 |access-date=16 January 2011 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110124160522/http://www.singstat.gov.sg/news/news/press12012011.pdf |archive-date=24 January 2011}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=More Singapore residents identifying as having no religion: census |ناونیشان=https://sg.news.yahoo.com/more-singapore-residents-no-religion-census-064808058.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Yahoo News}}</ref> سینگاپوور میوانداریی خانەقا و ناوەندەکانی {{بنز|دارما|en|Dharma|lt=دارما}} دەکات لە ھەر سێ نەریتە سەرەکییەکەی بوودیزمەوە: {{بنز|تێراڤادا|en|Theravada|lt=تێراڤادا}}، {{بنز|ماھایانا|en|Mahayana|lt=ماھایانا}}، و {{بنز|ڤاجرایانا|en|Vajrayana|lt=ڤاجرایانا}}. زۆربەی بوودایییەکان لە سینگاپوور چینین و پەیڕەوی لە نەریتی ماھایانا دەکەن،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GBdX2ELnkXQC&pg=PR8 |سەردێڕ=State, society, and religious engineering: toward a reformist Buddhism in Singapore |نووسەر=Khun Eng Kuah |بڵاوکەرەوە=Institute of Southeast Asian Studies |شوێن=Singapore |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٣٠-٨٦٥-٨|ساڵ=٢٠٠٩}}</ref> کە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ دەیان ساڵ لە چالاکیی بانگەشەی ئایینی لە چینەوە. بەڵام، {{بنز|بوودیزم لە تایلەند|en|Buddhism in Thailand|lt=بوودیزمی تێراڤادای تایلەندی}} لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا جەماوەرییەتییەکی گەشەسەندووی بەخۆیەوە بینیوە لە نێوان خەڵکدا (نەک تەنیا چینییەکان). {{بنز|سۆکا گاککای نێونەتەوەیی|en|Soka Gakkai International|lt=سۆکا گاککای نێونەتەوەیی}}، کە ڕێکخراوێکی بووداییی ژاپۆنییە، لەلایەن زۆر کەسەوە لە سینگاپوور پەیڕەو دەکرێت، و زۆربەیان لەوانەن کە ڕەچەڵەکیان چینییە. {{بنز|بوودیزمی تبتی|en|Tibetan Buddhism|lt=بوودیزمی تبتی}} ھەروەھا لە ساڵانی دواییدا بە ھێواشی دزەی کردووەتە ناو وڵاتەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Modernity in south-east Asia |بڵاوکەرەوە=Informaworld |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥}}</ref> === پەروەردە === [[File:Singapore University of Technology and Design (SUTD) campus.jpg|thumb|253x253px|کەمپی {{بنز|زانکۆی تەکنۆلۆژیا و دیزاینی سینگاپوور|en|Singapore University of Technology and Design|lt=زانکۆی تەکنۆلۆژیا و دیزاینی سینگاپوور}} (SUTD)]] پەروەردە بۆ ئاستەکانی سەرەتایی، ناوەندی و باڵا زیاتر لەلایەن دەوڵەتەوە پاڵپشتی دەکرێت. ھەموو دامەزراوەکان، چ گشتی و چ تایبەت، دەبێت لە {{بنز|وەزارەتی پەروەردە (سینگاپوور)|en|Ministry of Education (Singapore)|lt=وەزارەتی پەروەردە}} (MOE) تۆمار بکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/private-education/ |سەردێڕ=Private Education in Singapore |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> ئینگلیزی زمانی فێرکردنە لە ھەموو قوتابخانە گشتییەکاندا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/admissions/international-students/general-info/ |سەردێڕ=International Student Admissions: General Information on Studying in Singapore |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110304134017/http://www.moe.gov.sg/education/admissions/international-students/general-info/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١١}}</ref> و ھەموو بابەتەکان بە ئینگلیزی دەگوترێنەوە و تاقیکردنەوەیان لێ دەکرێت، جگە لە تاقیکردنەوەی زمانی "{{بنز|زمانی دایک|en|mother tongue|lt=زمانی دایک}}".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/scholarships/asean/faq/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080406231811/http://www.moe.gov.sg/education/scholarships/asean/faq/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=ASEAN Scholarships: Frequently Asked Questions |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> لە کاتێکدا کە زاراوەی "زمانی دایک" بەگشتی لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی ئاماژەیە بۆ زمانی یەکەم، لە سیستەمی پەروەردەی سینگاپووردا، بۆ ئاماژەدان بە زمانی دووەم بەکاردێت، چونکە ئینگلیزی زمانی یەکەمە.<ref>{{cite press release |url=http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2003/sp20030215a.htm |title=Speech by Tharman Shanmugaratnam, Senior Minister of State for Trade & Industry and Education at the Seminar on 'The Significance of Speaking Skills For Language Development', organised by the Tamil Language and Culture Division of Nie on 15 February 2003 |publisher=Ministry of Education |date=2 January 2008|access-date=27 February 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110515193809/http://www.moe.gov.sg/media/speeches/2003/sp20030215a.htm|archive-date=15 May 2011}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1065927/1/.html |سەردێڕ=Mandarin is important but remains a second language in S'pore MM Lee |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630180427/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1065927/1/.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو قوتابییانەی کە بۆ ماوەیەک لە دەرەوەی وڵات بوون، یان ئەوانەی کێشەیان لەگەڵ خوێندنی "زمانی دایک"یان ھەیە، ڕێگەیان پێدەدرێت پڕۆگرامێکی خوێندنی سادەتر وەربگرن یان واز لەو بابەتە بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/admissions/returning-singaporeans/mother-tongue-policy/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080408195106/http://www.moe.gov.sg/education/admissions/returning-singaporeans/mother-tongue-policy/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Returning Singaporeans – Mother-Tongue Language Policy |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref>{{cite press release |url=http://www.moe.gov.sg/media/press/2004/pr20040109.htm |title=Refinements to Mother Tongue Language Policy |publisher=Ministry of Education|access-date=27 February 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110224021851/http://www.moe.gov.sg/media/press/2004/pr20040109.htm|archive-date=24 February 2011}}</ref> پەروەردە لە سێ قۆناغدا بەڕێوەدەچێت: پەروەردەی سەرەتایی، ناوەندی، و پێش-زانکۆیی، کە پەروەردەی سەرەتایی ناچارییە. قوتابییان بە شەش ساڵ لە قوتابخانەی سەرەتایی دەستپێدەکەن، کە پێکدێت لە خولێکی بنەڕەتی چوار-ساڵە و قۆناغێکی ئاڕاستەکردنی دوو-ساڵە. پڕۆگرامی خوێندنەکە جەخت دەکاتە سەر پەرەپێدانی ئینگلیزی، زمانی دایک، {{بنز|ماتماتیک|en|mathematics|lt=ماتماتیک}}، و {{بنز|زانستی سروشتی|en|natural science|lt=زانست}}.<ref name="Primary">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/primary/ |سەردێڕ=Primary Education |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/primary/curriculum/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080407095703/http://www.moe.gov.sg/education/primary/curriculum/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Primary School Curriculum |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> قوتابخانەی ئامادەیی (ناوەندی) چوار بۆ پێنج ساڵ دەخایەنێت، و بەسەر ڕێڕەوی خێرا (Express)، ئاسایی (ئەکادیمی)، و ئاسایی (تەکنیکی)دا دابەشکراوە لە ھەر قوتابخانەیەکدا، بەپێی ئاستی توانای قوتابییەکە.<ref name="Secondary">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/secondary/ |سەردێڕ=Secondary Education |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> دابەشکردنی خشتەی کارە بنەڕەتییەکان ھەمان شتە وەک ئاستی سەرەتایی، ھەرچەندە وانەکان زۆر پسپۆڕترن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/secondary/express/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080407202048/http://www.moe.gov.sg/education/secondary/express/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Special/Express Courses Curriculum |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> پەروەردەی پێش-زانکۆ لە {{بنز|کۆلێژە بچووکەکان (سینگاپوور)|en|Junior college (Singapore)|lt=کۆلێژە بچووکەکان}} (JCs) یان لە {{بنز|پەیمانگای میلینیا|en|Millennia Institute|lt=پەیمانگای میلینیا}} (MI) بەڕێوەدەچێت، بۆ ماوەی دوو و سێ ساڵ بە ڕێککەوت.<ref name="Pre-university">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/education/pre-u/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080405194544/http://www.moe.gov.sg/education/pre-u/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Pre-University Education |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> بەڵام وەک جێگرەوەیەک بۆ پەروەردەی پێش-زانکۆ، خولەکان لە دامەزراوەکانی تری پەروەردەی پاش-ناوەندیدا پێشکەش دەکرێن، لەوانەش لە {{بنز|پەیمانگای تەکنۆلۆژی#سینگاپوور|en|Institute of technology#Singapore|lt=پۆلیتەکنیکەکان}} و کۆلێژەکانی {{بنز|پەیمانگای پەروەردەی تەکنیکی|en|Institute of Technical Education|lt=پەیمانگای پەروەردەی تەکنیکی}} (ITE). سینگاپوور شەش زانکۆی گشتی ھەیە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/singapore/education/how-singapores-six-public-universities-differ |سەردێڕ=How Singapore's six public universities differ |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠١٥|newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> کە لە نێوانیاندا {{بنز|زانکۆی نیشتمانیی سینگاپوور|en|National University of Singapore|lt=زانکۆی نیشتمانیی سینگاپوور}} (NUS) و {{بنز|زانکۆی تەکنۆلۆژیی نانیانگ|en|Nanyang Technological University|lt=زانکۆی تەکنۆلۆژیی نانیانگ}} (NTU) لە ڕیزی ٢٠ باشترین زانکۆکانی جیھاندان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2015 |سەردێڕ=QS World University Rankings 2015/16 |بڵاوکەرەوە=QS|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> تاقیکردنەوە نیشتمانییەکان لە سەرانسەری ھەموو قوتابخانەکاندا ستاندارد کراون، و دوای ھەر قۆناغێک تاقیکردنەوەیەک ئەنجام دەدرێت. دوای شەش ساڵی یەکەمی خوێندن، قوتابییان بەشداری لە {{بنز|تاقیکردنەوەی دەرچوون لە قوتابخانەی سەرەتایی|en|Primary School Leaving Examination|lt=تاقیکردنەوەی دەرچوون لە قوتابخانەی سەرەتایی}} (PSLE) دەکەن،<ref name="Primary" /> کە جێگەیان لە قوتابخانەی ناوەندی دیاری دەکات. لە کۆتاییی قۆناغی ناوەندی، تاقیکردنەوەکانی {{بنز|ئاستی ئاساییی GCEی سینگاپوور-کەمبریج|en|Singapore-Cambridge GCE Ordinary Level|lt=ئاستی Oی GCE}} یان {{بنز|ئاستی نۆرماڵی GCEی سینگاپوور-کەمبریج|en|Singapore-Cambridge GCE Normal Level|lt=ئاستی Nی GCE}} ئەنجام دەدرێن؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.moe.gov.sg/education/secondary |سەردێڕ=Secondary |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> لە کۆتاییی قۆناغی پێش-زانکۆییشدا، تاقیکردنەوەکانی {{بنز|ئاستی پێشکەوتووی GCEی سینگاپوور-کەمبریج|en|Singapore-Cambridge GCE Advanced Level|lt=ئاستی Aی GCE}} ئەنجام دەدرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.moe.gov.sg/images/default-source/default-album/sg-education-landscape-print9e3a5a33f22f6eceb9b0ff0000fcc945.jpg |سەردێڕ=Singapore's Education System: An Overview |بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> ھەندێک قوتابخانە ئاستێک لە ئازادییان ھەیە لە پڕۆگرامی خوێندنیاندا و بە قوتابخانەی سەربەخۆ (ئۆتۆنۆم) ناسراون، بۆ ئاستی {{بنز|پەروەردەی ئامادەیی لە سینگاپوور|en|Secondary education in Singapore|lt=پەروەردەی ناوەندی}} و سەرووتر.<ref name="Secondary" /> سینگاپوور ھەروەھا ناوەندێکی پەروەردەیییە، کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا زیاتر لە ٨٠٬٠٠٠ قوتابیی نێونەتەوەیی ھەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eahep.org/asiahigher-education/asian-policy-drivers/127-developing-asian-education-hubs.html |سەردێڕ=Developing Asian education hubs |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=EU-Asia Higher Education Platform|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111023215241/http://www.eahep.org/asiahigher-education/asian-policy-drivers/127-developing-asian-education-hubs.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> ڕۆژانە ٥٬٠٠٠ قوتابیی مالیزیا لە {{بنز|ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور|en|Johor–Singapore Causeway|lt=ڕێڕەوی جۆھۆر-سینگاپوور}} دەپەڕنەوە بۆ ئەوەی بڕۆنە قوتابخانەکانی سینگاپوور.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://findarticles.com/p/news-articles/new-straits-times/mi_8016/is_20060507/ride/ai_n44321524/|سەردێڕ=The long, long ride|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٠٦|ئیش=New Straits Times|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130615140344/http://findarticles.com/p/news-articles/new-straits-times/mi_8016/is_20060507/ride/ai_n44321524/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|شوێن=Kuala Lumpur}} [http://jaring.general.narkive.com/l1ulIlar/the-long-long-ride Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260228175943/https://jaring.general.narkive.com/l1ulIlar/the-long-long-ride |date=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ }}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩دا، ٢٠٪ی سەرجەم قوتابییان لە زانکۆکانی سینگاپوور قوتابیی نێونەتەوەیی بوون—کە زۆرترین ڕێژەی ڕێگەپێدراوە، و زۆرینەیان لە وڵاتانی {{بنز|ئاسێان|en|ASEAN|lt=ئاسێان}}، چین و ھیندستانەوە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/media/parliamentary-replies/2009/03/foreign-students-in-singapore.php |سەردێڕ=Foreign Students in Singapore |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Ministry of Education|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090409150704/http://www.moe.gov.sg/media/parliamentary-replies/2009/03/foreign-students-in-singapore.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> قوتابییانی سینگاپوور لە زۆرێک لە پێوەرە جیھانییەکانی پەروەردەدا لە بوارەکانی ماتماتیک، زانست و خوێندنەوەدا سەرکەوتنی گەورەیان بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٥دا، قوتابییانی ھەردوو قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە پلەی یەکەمدا بوون لە ڕیزبەندیی ئاستی قوتابخانەکانی جیھان لەلایەن {{بنز|ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری|en|Organisation for Economic Co-operation and Development|lt=OECD}}ەوە لە نێوان ٧٦ وڵاتدا—کە بە گشتگیرترین نەخشەی پێوەرەکانی پەروەردە وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2015/05/13/singapore-tops-oecds-global-school-ranking-us-placed-28th.html |سەردێڕ=Singapore tops OECD's global school ranking, US placed 28th |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=CNBC}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/singapore/education/singapore-tops-biggest-global-education-rankings-published-by-oecd |سەردێڕ=Singapore tops biggest global education rankings published by OECD |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٥|newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، قوتابییانی سینگاپوور لە پێشەنگی ھەردوو {{بنز|بەرنامەی ھەڵسەنگاندنی نێونەتەوەییی قوتابییان|en|Programme for International Student Assessment|lt=بەرنامەی ھەڵسەنگاندنی نێونەتەوەییی قوتابییان}} (PISA)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/education-38212070 |سەردێڕ=Pisa tests: Singapore top in global education rankings |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2016/12/06/world/pisa-global-education-rankings/ |سەردێڕ=PISA: Singapore teens top global education ranking |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=CNN}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ft.com/content/2e4c61f2-4ec8-11e6-8172-e39ecd3b86fc |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/2e4c61f2-4ec8-11e6-8172-e39ecd3b86fc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Why Singapore's kids are so good at maths |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=Financial Times |شوێن=London}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.todayonline.com/singapore/spore-teens-top-second-global-test-maths-science-reading |سەردێڕ=S'pore students top in science, maths and reading in Pisa test |newspaper=Today |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> و {{بنز|ئاڕاستەکان لە لێکۆڵینەوەی نێونەتەوەییی ماتماتیک و زانست|en|Trends in International Mathematics and Science Study|lt=ئاڕاستەکان لە لێکۆڵینەوەی نێونەتەوەییی ماتماتیک و زانست}} (TIMSS) بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/singapore/education/singapore-students-top-in-maths-science-and-reading-in-international |سەردێڕ=Singapore students top in maths, science and reading in Pisa international benchmarking test |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/u-s-teenagers-lose-ground-in-international-math-exam-raising-competitiveness-concerns-1481018401 |سەردێڕ=U.S. Teenagers Lose Ground in International Math Exam, Raising Competitiveness Concerns |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=The Wall Street Journal |شوێن=New York}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/education/2016/dec/06/english-schools-core-subject-test-results-international-oecd-pisa |سەردێڕ=UK Schools climb international league table |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=The Guardian |شوێن=London}}</ref> لە پێوەری EFی ساڵی ٢٠١٦ بۆ لێھاتووییی زمانی ئینگلیزی کە لە ٧٢ وڵاتدا ئەنجام درا، سینگاپوور پلەی شەشەمی بەدەستھێنا و تاکە وڵاتی ئاسیایی بوو لە ناو ١٠ باشترینەکانی جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://asiatimes.com/article/singaporeans-among-top-english-speakers-hong-kong-slides/ |سەردێڕ=Singaporeans among top English speakers; Hong Kong slides |دوایین=Nylander |یەکەم=Johan |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|newspaper=Asia Times Online |شوێن=Hong Kong|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://finance.yahoo.com/news/dutch-pass-danes-become-worlds-080000181.html |سەردێڕ=Dutch Pass Danes to Become World's Best English Speakers |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=Yahoo News|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170808041145/https://finance.yahoo.com/news/dutch-pass-danes-become-worlds-080000181.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nordic.businessinsider.com/the-nordics-have-the-highest-english-proficiency-in-the-world---and-its-boosting-their-tech-and-innovation-2016-11 |سەردێڕ=The Nordics have the highest English proficiency in the world – and it's boosting their tech and innovation |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=Business Insider|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170713204753/http://nordic.businessinsider.com/the-nordics-have-the-highest-english-proficiency-in-the-world---and-its-boosting-their-tech-and-innovation-2016-11|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://learningenglish.voanews.com/a/how-well-is-english-spoken-worldwide/3597100.html |سەردێڕ=How Well is English Spoken Worldwide? |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=Voice of America News}}</ref> === تەندروستی === [[File:NUH Medical Centre (2025) - img 02.jpg|thumb|right|{{بنز|نەخۆشخانەی زانکۆی نیشتمانی|en|National University Hospital|lt=نەخۆشخانەی زانکۆی نیشتمانی}} دووەم گەورەترین نەخۆشخانەیە لە شارەکەدا، کە ساڵانە خزمەت بە یەک ملیۆن نەخۆش دەکات.]] سینگاپوور خاوەنی سیستەمێکی چاودێریی تەندروستیی بەگشتی کارایە، کە کوالێتییەکی بەرزی چاودێریی بەدەستھێناوە لە ھەمان کاتدا خەرجییەکانی بە کەمی ھێشتووەتەوە.<ref name="Wyatt">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٠|ناونیشان=http://www.watsonwyatt.com/europe/pubs/healthcare/render2.asp?ID=13850 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121114033718/http://www.watsonwyatt.com/europe/pubs/healthcare/render2.asp?ID=13850 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=The Singapore health system – achieving positive health outcomes with low expenditure |دوایین=Tucci |یەکەم=John |بڵاوکەرەوە=[[Towers Watson]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١١}}</ref> {{بنز|ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|en|World Health Organization|lt=ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی}} سیستەمی چاودێریی تەندروستیی سینگاپوور بە ٦ەمین باشترین سیستەم لە جیھاندا دادەنێت لە {{بنز|ڕاپۆرتی تەندروستیی جیھانی|en|World Health Report|lt=ڕاپۆرتی تەندروستیی جیھانی}}ی خۆیدا.<ref name="WHO">{{cite press release |url=https://www.who.int/news/item/07-02-2000-world-health-organization-assesses-the-world's-health-systems |title=World Health Organization Assesses the World's Health Systems |date=7 February 2000 |publisher=World Health Organization |access-date=13 March 2023}}</ref> سینگاپوور لە دوو دەیەی ڕابردوودا {{بنز|پێڕستی وڵاتان بەپێی ڕێژەی مردنی کۆرپە|en|List of countries by infant mortality rate|lt=کەمترین ڕێژەی مردنی کۆرپەی ھەبووە لە جیھاندا}}.<ref name="singstat2014births&deaths">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#16 |سەردێڕ=Latest Data – Births & Deaths |بڵاوکەرەوە=Department of Statistics |ساڵ=٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#16 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا، سینگاپوورییەکان درێژترین تەمەنی پێشبینیکراویان ھەبوو لە نێوان ھەموو وڵاتێکدا کە ٨٤٫٨ ساڵ بوو. پێشبینی دەکرێت ژنان بە تێکڕا ٨٧٫٦ ساڵ بژین کە ٧٥٫٨ ساڵی لە تەندروستییەکی باشدا بێت. ئەم تێکڕایانە بۆ پیاوان نزمترن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/health/singapore-tops-in-life-expectancy-at-848-years |سەردێڕ=Singaporeans have world's longest life expectancy at 84.8 years |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=The Straits Times}}</ref> سینگاپوور لە پلەی یەکەمی {{بنز|پێوەری ئاسایشی خۆراکی جیھانی|en|Global Food Security Index|lt=پێوەری ئاسایشی خۆراکی جیھانی}}دایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-world-s-best-countries-for-food-security.html |سەردێڕ=The World's Best Countries For Food Security |وێبگە=worldatlas.com |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251027081852/https://www.worldatlas.com/articles/the-world-s-best-countries-for-food-security.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> تا مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ و کانوونی دووەمی ٢٠١٣، ٨٬٨٠٠ بیانی و ٥٬٤٠٠ سینگاپووری بە ڕێککەوت وەک تووشبووی ئایدز (HIV) دەستنیشان کران،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.businesstimes.com.sg/government-economy/data-of-14200-people-with-hiv-leaked-online-by-american-fraudstermoh |سەردێڕ=Data of 14,200 people with HIV leaked online by American fraudster: MOH |ئیش=Business Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> بەڵام ساڵانە کەمتر لە ١٠ حاڵەتی گیانلەدەستدان بەھۆی HIV ھەیە بۆ ھەر ١٠٠٬٠٠٠ کەسێک. قەڵەویی پێگەیشتووان لە خوار ١٠٪ـە.<ref name=autogenerated2>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/gho/countries/sgp.pdf |سەردێڕ=Singapore: Health Profile |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |شوێن=Geneva |ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١١}}</ref> ئاستێکی بەرزی {{بنز|کوتان (پزیشکی)|en|immunisation|lt=کوتان (بەرگریپێدان)}} ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.unicef.org/infobycountry/singapore.html |بڵاوکەرەوە=Unicef |سەردێڕ=At a glance: Singapore |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190827112425/https://www.unicef.org/infobycountry/singapore.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣دا، {{بنز|یەکەی ھەواڵگریی ئابووریناس|en|Economist Intelligence Unit|lt=یەکەی ھەواڵگریی ئابووریناس}} سینگاپووری لە پلەی یەکەم بۆ باشترین کوالێتیی ژیان لە ئاسیا و شەشەم لەسەر ئاستی جیھان پۆلێن کرد.<ref>[https://www.economist.com/news/21566430-where-be-born-2013-lottery-life "The lottery of life"]. ''The Economist''. London. 21 November 2012.</ref> سیستەمی چاودێریی تەندروستیی حکوومەت لەسەر چوارچێوەی "3M" دامەزراوە. ئەمە سێ پێکھاتەی ھەیە: میدیفەند (Medifund)، کە تۆڕێکی سەلامەتی دابین دەکات بۆ ئەوانەی ناتوانن تێچووی چاودێریی تەندروستی بدەن؛ {{بنز|مێدیسەیڤ|en|Medisave|lt=مێدیسەیڤ}} (Medisave)، کە سیستەمێکی نیشتمانیی ناچاریی {{بنز|ھەژماری پاشەکەوتی پزیشکی|en|medical savings account|lt=پاشەکەوتی پزیشکییە}} کە نزیکەی ٨٥٪ی دانیشتووان دەگرێتەوە؛ و مێدیشیڵد (Medishield)، کە بەرنامەیەکی بیمەی تەندروستییە کە لەلایەن حکوومەتەوە پارەی بۆ دابین دەکرێت. نەخۆشخانە گشتییەکان لە سینگاپوور سەربەخۆیییەکی بەرچاویان ھەیە لە بڕیارە کارگێڕییەکانیاندا، و بە شێوەیەکی خەیاڵی کێبڕکێ دەکەن بۆ نەخۆش، بەڵام لە موڵکایەتیی حکوومەتدا دەمێننەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ramesh |یەکەم١=M. |سەردێڕ=Autonomy and Control in Public Hospital Reforms in Singapore |journal=The American Review of Public Administration |ڕێکەوت=٢٠٠٨|بەرگ=٣٨|issue=1 |پەڕە=١٨|doi=10.1177/0275074007301041 |s2cid=154781227 |ناونیشان=http://scholarbank.nus.edu.sg/handle/10635/20627}}</ref> پلانێکی پاڵپشتیی دارایی ھەیە بۆ ئەو کەسانەی کە داھاتیان کەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/whr/2000/en/whr00_en.pdf |سەردێڕ=The World Health Report |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |پەڕە=٦٦|ساڵ=٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١١}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٨دا، ٣٢٪ی خەرجییەکانی چاودێریی تەندروستی لەلایەن حکوومەتەوە دابین دەکرا. خەرجییەکانی چاودێریی تەندروستی نزیکەی ٣٫٥٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی سینگاپوور پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://apps.who.int/whosis/database/core/core_select_process.cfm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090726062457/http://apps.who.int/whosis/database/core/core_select_process.cfm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Core Health Indicators Singapore |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١١}}</ref> == چاند == [[File:Sri Mariamman Temple Singapore 3 amk.jpg|upright|thumb|وردەکارییە ڕازاوەکانی سەرەوەی {{بنز|پەرستگای سری ماریامان، سینگاپوور|en|Sri Mariamman Temple, Singapore|lt=پەرستگای سری ماریامان}} لە ناوچەی {{بنز|تایبەتمەندییە چینییەکانی سینگاپوور|en|Chinatown, Singapore|lt=چایناتاون}}، کە کۆنترین پەرستگای ھیندووە لە سینگاپوور لەوەتەی ساڵی ١٨٢٧ەوە]] سەرەڕای قەبارە بچووکەکەی، سینگاپوور ھەمەجۆرییەکی زۆری لە زمان، ئایین، و چاندەکاندا ھەیە.<ref name="singapore21">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singapore21.org.sg/speeches_050599.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010210223621/http://www.singapore21.org.sg/speeches_050599.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=Speech by Prime Minister Goh Chok Tong on Singapore 21 Debate in Parliament |بڵاوکەرەوە=singapore21 |ڕێکەوت=٥ی ئایاری ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> سەرۆک وەزیرانی پێشوو، لی کوان یو و گۆ چۆک تۆنگ، ڕایانگەیاند کە سینگاپوور لەگەڵ پێناسەی نەریتیی نەتەوەیەکدا ناگونجێت، و بە کۆمەڵگەیەکی لە-قۆناغی-گواستنەوەدا ناویان برد، و ئاماژەیان بەو ڕاستییە کرد کە سینگاپوورییەکان ھەموویان بە یەک زمان قسە ناکەن، یەک ئایینی ھاوبەشیان نییە، یان خاوەنی ھەمان دابونەریت نین.<ref name="singapore21" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/443304/1/.html |سەردێڕ=MM Lee says Singapore needs to do more to achieve nationhood |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630175421/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/443304/1/.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو سینگاپوورییانەی کە بە ئینگلیزی وەک زمانی زگماکیی خۆیان قسە دەکەن ئەگەرێکی زۆریان ھەیە کە زیاتر مەیلیان بەلای {{بنز|چاندی ڕۆژاوایی|en|Western culture|lt=چاندی ڕۆژاوایی}}دا بێت (لەگەڵ یان {{بنز|چاندی مەسیحی|en|Christian culture|lt=چاندی مەسیحی}} یان {{بنز|عەلمانییەت|en|secularism|lt=عەلمانییەت}})،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=B. H. Goh |یەکەم١=Robbie |سەردێڕ=Christian identities in Singapore: religion, race and culture between state controls and transnational flows |journal=Journal of Cultural Geography |ساڵ=٢٠٠٩|بەرگ=٢٦|پەڕەکان=١–٢٣|بڵاوکەرەوە=routledge |doi=10.1080/08873630802617135 |s2cid=144728013|doi-access=free}}</ref> لەکاتێکدا ئەوانەی کە بە چینی وەک زمانی زگماکی قسە دەکەن زیاتر مەیلیان بەلای {{بنز|چاندی چینی|en|Chinese culture|lt=چاندی چینی}}دایە، کە پەیوەندیی ھەیە لەگەڵ {{بنز|ئایینی میللیی چینی|en|Chinese folk religion|lt=ئایینی میللیی چینی}}، {{بنز|بوودیزم لە سینگاپوور|en|Buddhism in Singapore|lt=بوودیزم}}، {{بنز|تاویزم لە سینگاپوور|en|Taoism in Singapore|lt=تاویزم}} و {{بنز|کۆنفۆشیوسیزم|en|Confucianism|lt=کۆنفۆشیوسیزم}}. سینگاپوورییە مالایی-زمانەکان بە زۆری مەیلیان بەلای {{بنز|مالایییەکان (گرووپی نەتەوەیی)#چاند|en|Malays (ethnic group)#Culture|lt=چاندی مالایی}}دایە، کە خۆی بە نزیکی پەیوەستە بە {{بنز|چاندی ئیسلامی|en|Islamic culture|lt=چاندی ئیسلامی}}یەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Siddique |یەکەم١=Sharon |سەردێڕ=Some Aspects of Malay-Muslim Ethnicity in Peninsular Malaysia |journal=Contemporary Southeast Asia |ساڵ=١٩٨١|بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٦–٨٧|jstor=25797648}}</ref><ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Prystay |یەکەم١=Chris |سەردێڕ=Bit of Malay Culture Is Now Vanishing Under Muslim Rules |ناونیشان=https://yaleglobal.yale.edu/content/bit-malay-culture-now-vanishing-under-muslim-rules |وێبگە=Yale GlobalOnline |بڵاوکەرەوە=Yale University |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807072403/https://yaleglobal.yale.edu/content/bit-malay-culture-now-vanishing-under-muslim-rules |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سینگاپوورییە تامیلی-زمانەکان زیاتر مەیلیان بەلای {{بنز|چاندی تامیلی|en|Tamil culture|lt=چاندی تامیلی}}دایە، کە خۆی زیاتر پەیوەستە بە {{بنز|ھیندوویزم|en|Hinduism|lt=چاندی ھیندوو}}ەوە. ھاوئاھەنگیی نەژادی و ئایینی وەک بەشێکی چارەنووسساز بۆ سەرکەوتنی سینگاپوور سەیر دەکرێت، و ڕۆڵی ھەبووە لە دروستکردنی شوناسی سینگاپووریدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singaporeunited.sg/cep/index.php/web/Our-News/PM-Lee-on-racial-and-religious-issues-National-Day-Rally-2009|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100220195750/http://www.singaporeunited.sg/cep/index.php/web/Our-News/PM-Lee-on-racial-and-religious-issues-National-Day-Rally-2009|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=PM Lee on racial and religious issues (National Day Rally 2009) |بڵاوکەرەوە=Singapore United |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref name=":8" /> کاتێک سینگاپوور لە ساڵی ١٩٦٣دا سەربەخۆییی لە شانشینی یەکگرتوو بەدەستھێنا، زۆربەی ھاووڵاتیانی سینگاپوور {{بنز|کرێکاری کۆچبەر|en|Migrant worker|lt=کرێکاری کۆچبەری کاتی}} بوون کە ھیچ نیازێکیان نەبوو بۆ ھەمیشەیی بمێننەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Singapore : the making of a nation-state 1300–1975. Secondary Two, [Textbook] |نووسەر=<nowiki>Singapore, Curriculum Planning & Development Division</nowiki> |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٤٤٨-٤٥-١|شوێن=Singapore |oclc=٩٠٣٠٠٠١٩٣|ساڵ=٢٠١٥}}</ref> ھەروەھا کەمینەیەکی بەرچاو لە خەڵکی چینی ناوەڕاست و لەدایکبووی ناوخۆیی ھەبوون—کە بە {{بنز|پێراناکانەکان|en|Peranakan|lt=پێراناکانەکان}} یان نەوەکانی بابا-نیۆنیای کۆچبەرە چینییەکانی سەدەکانی ١٥یەم و ١٦یەم ناسرابوون. بەدەر لە پێراناکانەکان کە بەڵێنی دڵسۆزییان بۆ سینگاپوور دابوو، زۆربەی کرێکارەکان دڵسۆزییان بۆ زێدی خۆیان لە {{بنز|مالایای بەریتانی|en|British Malaya|lt=مالایا}}، چین و ھیندستان ھەبوو. دوای سەربەخۆیی، حکوومەت پرۆسەیەکی بەئەنقەستی دەستپێکرد بۆ داڕشتنی شوناس و چاندێکی ناوازەی سینگاپووری.<ref name=":0" /> سینگاپوور ناوبانگی وەک {{بنز|دەوڵەتی دایەن|en|nanny state|lt=دەوڵەتێکی دایەنی}} ھەیە (کە زۆر دەستوەردەداتە ژیانی ھاووڵاتییان).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/3861209.stm |سەردێڕ=Singapore slings a little caution to the wind |بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١|یەکەم=Andrew |دوایین=Harding}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/05/23/business/worldbusiness/23casino.html?pagewanted=all |سەردێڕ=The Nanny State Places a Bet |ئیش=The New York Times |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١|یەکەم=Wayne |دوایین=Arnold}}</ref> حکوومەت ھەروەھا جەختێکی زۆر دەکاتە سەر {{بنز|شایستەسالاری|en|meritocracy|lt=شایستەسالاری (مێریتۆکراسی)}}، کە تێیدا کەسێک لەسەر بنەمای تواناکانی ھەڵدەسەنگێنرێت.<ref>{{cite press release |url=http://www.pmo.gov.sg/content/pmosite/mediacentre/inthenews/ministermentor/2009/April/old_and_new_citizensgetequalchancesaysmmlee.html |title=Old and new citizens get equal chance, says MM Lee |publisher=Prime Minister's Office |date=5 May 2010|access-date=27 October 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110812071843/http://www.pmo.gov.sg/content/pmosite/mediacentre/inthenews/ministermentor/2009/April/old_and_new_citizensgetequalchancesaysmmlee.html|archive-date=12 August 2011}}</ref> گوڵی نیشتمانیی سینگاپوور بریتییە لە {{بنز|نەورەس|en|orchid|lt=نەورەسی}} {{بنز|ڕووەکی دووڕەگ|en|Hybrid plant|lt=دووڕەگ}}، {{بنز|پاپیلۆنانسە میس جواکیم|en|Papilionanthe Miss Joaquim|lt=''ڤاندا'' میس جواکیم}}، کە بۆ ڕێزلێنان لە یادەوەریی {{بنز|ئاگنس جواکیم|en|Agnes Joaquim|lt=ئاگنس جواکیم}} ناونراوە، کە لە ساڵی ١٨٩٣دا گوڵەکەی لە باخچەکەی خۆیدا لە {{بنز|تانجۆنگ پاگار|en|Tanjong Pagar|lt=تانجۆنگ پاگار}} جووت کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Flower |ناونیشان=https://www.nhb.gov.sg/what-we-do/our-work/community-engagement/education/resources/national-symbols/national-flower |وێبگە=nhb.gov.sg |بڵاوکەرەوە=National Heritage Board}}</ref> سینگاپوور بە ''شاری شێر'' ناسراوە و چەندین ھێمای نیشتمانی وەک {{بنز|نیشانی نیشتمانیی سینگاپوور|en|coat of arms of Singapore|lt=دروشمی نیشتمانی (لۆگۆ)}} و {{بنز|ھێمای سەری شێری سینگاپوور|en|lion head symbol of Singapore|lt=ھێمای سەری شێر}} شێر بەکاردەھێنن. ڤیستیڤاڵە ئایینییە گەورەکان پشووە {{بنز|پشووە گشتییەکان لە سینگاپوور|en|Public holidays in Singapore|lt=فەرمییەکانن}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ministry of Manpower issues response on debate over Thaipusam public holiday |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/ministry-of-manpower-issues-response-on-debate-over-thaipusam-public-holiday|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|newspaper=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> یوونێسکۆ سینگاپوور وەک "{{بنز|شارەکانی دیزاین (یوونێسکۆ)|en|Design Cities (UNESCO)|lt=شاری دیزاین}}" دەناسێنێت. === ھونەرەکان === [[File:National Gallery 2 (31322988764).jpg|thumb|left|alt=پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور سەرپەرشتیی گەورەترین کۆکراوەی گشتیی ھونەری باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و سینگاپوور دەکات|{{بنز|پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور|en|National Gallery Singapore|lt=پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور}} سەرپەرشتیی گەورەترین کۆکراوەی گشتیی ھونەری سینگاپووری و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا دەکات لە جیھاندا.]] لە دەیەی ١٩٩٠ەکاندا، {{بنز|ئەنجومەنی نیشتمانیی ھونەرەکان (سینگاپوور)|en|National Arts Council (Singapore)|lt=ئەنجومەنی نیشتمانیی ھونەرەکان}} دامەزرا بۆ سەرکردایەتیکردنی پەرەپێدانی ھونەرە نمایشییەکان، شانبەشانی فۆرمەکانی ھونەری بینراو و وێژەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mica.gov.sg/renaissance/FinalRen.pdf |سەردێڕ=Culture and the Arts in Renaissance Singapore |بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Information, Communications and the Arts]]|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060524013952/http://www.mica.gov.sg/renaissance/FinalRen.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٦}}</ref> {{بنز|پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور|en|National Gallery Singapore|lt=پێشانگای نیشتمانیی سینگاپوور}} مۆزەخانەی سەرەکیی نەتەوەکەیە کە نزیکەی ٨٬٠٠٠ بەرھەمی ھونەرمەندانی سینگاپووری و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیای تێدایە. {{بنز|مۆزەخانەی ھونەری سینگاپوور|en|Singapore Art Museum|lt=مۆزەخانەی ھونەری سینگاپوور}} سەرنج دەخاتە سەر ھونەری ھاوچەرخ لە دیدگایەکی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About {{!}} Singapore Art Museum |ناونیشان=https://www.singaporeartmuseum.sg/en/about |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=singaporeartmuseum.sg}}</ref> مۆزەخانەی دیزاینی {{بنز|خەڵاتی دیزاینی خاڵی سوور|en|Red Dot Design Award|lt=ڕێد دۆت (خاڵی سوور)}} ئاھەنگ دەگێڕێت بۆ ھونەر و دیزاینی ناوازەی شتومەکەکانی ژیانی ڕۆژانە، کە میوانداریی زیاتر لە ١٬٠٠٠ پارچە دەکات لە ٥٠ وڵاتەوە. {{بنز|مۆزەخانەی ئارتسایەنس|en|ArtScience Museum|lt=مۆزەخانەی ئارتسایەنس (ھونەر-زانست)}}، کە لە شێوەی گوڵی نیلۆفەردایە، میوانداریی پێشانگا گەڕۆکەکان دەکات کە ھونەر و زانستەکان تێکەڵ دەکەن. مۆزەخانە گەورەکانی تر بریتین لە {{بنز|مۆزەخانەی شارستانییەتەکانی ئاسیا|en|Asian Civilisations Museum|lt=مۆزەخانەی شارستانییەتەکانی ئاسیا}}، {{بنز|مۆزەخانەی پێراناکان|en|Peranakan Museum|lt=مۆزەخانەی پێراناکان}}، و {{بنز|ماڵی ھونەرەکان|en|The Arts House|lt=ماڵی ھونەرەکان}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=NN |یەکەم١=Soorya Kiran |سەردێڕ=Painting our own canvas |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/politics/painting-our-own-canvas|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> {{بنز|ئێسپلێناد – شانۆکان لەسەر کەنداو|en|Esplanade – Theatres on the Bay|lt=ئێسپلێناد}} گەورەترین سەنتەری ھونەرە نمایشییەکانە لە سینگاپوور. لە ساڵی ٢٠١٦دا بەتەنیا، شوێنی ٥٬٩٠٠ بۆنەی ھونەری و کولتووریی بێبەرامبەر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_1827_2011-08-05.html |سەردێڕ=Esplanade-Theatres on the bay |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٦|نووسەر=Faizah bte Zakaria|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref><ref name="CNA1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Wintle |یەکەم١=Angela |سەردێڕ=Singlish, cultural diversity and hawker food essential in forging a national identity, say celebs |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singlish-cultural-diversity-and-hawker-food-essential-in-forging-8226060 |بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171221192042/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/singlish-cultural-diversity-and-hawker-food-essential-in-forging-8226060|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وێژەی سینگاپوور، یان "SingLit"، پێکھاتووە لە کۆمەڵێک بەرھەمی وێژەیی لەلایەن سینگاپوورییەکانەوە کە بەتایبەتی بە چوار زمانە فەرمییەکەی وڵاتەکە نووسراون: ئینگلیزی، مالایی، ماندارین، و تامیلی. سینگاپوور تا دێت زیاتر وا سەیر دەکرێت کە خاوەنی چوار ژێر-وێژە بێت لەبری یەک. چەندین بەرھەمی گرنگ وەرگێڕدراون و لە بڵاوکراوەکانی وەک گۆڤاری وێژەییی ''سینگا''دا نمایش کراون، کە لە دەیەکانی ١٩٨٠ و ١٩٩٠ەکاندا بڵاودەکرایەوە و سەرنووسەرەکانی کەسانی وەک {{بنز|ئێدوین ثومبوو|en|Edwin Thumboo|lt=ئێدوین ثومبوو}} و {{بنز|کۆ باک سۆنگ|en|Koh Buck Song|lt=کۆ باک سۆنگ}} لەخۆدەگرت، ھەروەھا لە ئەنتۆلۆژیا فرەزمانەکانی وەک ''ڕیتمەکان: ئەنتۆلۆژیایەکی شیعریی ھەزارەی سینگاپووری'' (٢٠٠٠)، کە تێیدا ھۆنراوەکان ھەر یەکەیان سێ جار وەرگێڕدرابوون. ژمارەیەک لە نووسەرانی سینگاپووری وەک {{بنز|تان سوی ھیان|en|Tan Swie Hian|lt=تان سوی ھیان}} و {{بنز|کوۆ پاو کون|en|Kuo Pao Kun|lt=کوۆ پاو کون}} بەشدارییان کردووە بە بەرھەم بە زیاتر لە زمانێک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/lifestyle/arts/poet-feature-singapores-unique-language-in-literature|سەردێڕ=Singapore Writers Festival: Feature Singapore's unique language in literature, says poet|newspaper=The Straits Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|دوایین١=Toh|یەکەم١=Wen Li}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/arts/poet-feature-singapores-unique-language-in-literature |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www3.ntu.edu.sg/home/kbolton/pdf/(2014)%20Bolton%20and%20Ng.pdf |سەردێڕ=The dynamics of multilingualism in contemporary Singapore |بڵاوکەرەوە=[[Wiley-Blackwell]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180328194001/http://www3.ntu.edu.sg/home/kbolton/pdf/(2014)%20Bolton%20and%20Ng.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سینگاپوور خاوەنی کولتوورێکی مۆسیقای ھەمەجۆرە کە لە پۆپ و ڕۆکەوە دەست پێدەکات، تا دەگاتە فۆلکلۆری و کلاسیک. مۆسیقای کلاسیکیی ڕۆژاوایی ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە ژیانی کولتووریدا لە سینگاپوور، کە {{بنز|ئۆرکێسترای سەمفۆنیای سینگاپوور|en|Singapore Symphony Orchestra|lt=ئۆرکێسترای سەمفۆنیای سینگاپوور}} (SSO) لە ساڵی ١٩٧٩دا دامەزرا. ئۆرکێسترا ڕۆژاوایییە ناسراوەکانی تر لە سینگاپوور بریتین لە {{بنز|ئۆرکێسترای نیشتمانیی لاوانی سینگاپوور|en|Singapore National Youth Orchestra|lt=ئۆرکێسترای نیشتمانیی لاوانی سینگاپوور}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moe.gov.sg/snyo/ |سەردێڕ=Singapore National Youth Orchestra |وێبگە=Ministry of Education|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141009101537/http://www.moe.gov.sg/snyo/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و {{بنز|ئۆرکێسترای سەمفۆنیای برادڵ ھایتس|en|Braddell Heights Symphony Orchestra|lt=ئۆرکێسترای سەمفۆنیای برادڵ ھایتس}} کە لەسەر بنەمای کۆمەڵگەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.timeoutsingapore.com/music/feature/adrian-tan-new-music-director-braddell-heights-symphony-orchestra |سەردێڕ=Music director Adrian Tan ushers in new era for Braddell Heights Symphony Orchestra |دوایین=Ang |یەکەم=Steven |وێبگە=Time Out Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006150746/http://www.timeoutsingapore.com/music/feature/adrian-tan-new-music-director-braddell-heights-symphony-orchestra|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چەندین ئۆرکێسترا و گرووپی مۆسیقا ھەروەھا لە قوتابخانە ئامادەیییەکان و کۆلێژە بچووکەکاندا ھەن. کۆمەڵگە جیاوازەکان خاوەنی نەریتی مۆسیقاییی نەتەوەییی تایبەت بە خۆیانن: چینی، مالایی، ھیندی، و ئۆراسیایی. لەگەڵ فۆرمە نەریتییەکانی مۆسیقایان و جۆرەھا شێوازی مۆسیقای مۆدێرن، تێکەڵبوونی فۆرمە جیاوازەکان ھۆکاری فرەجۆریی مۆسیقایە لە وڵاتەکەدا.<ref name="garland">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Garland Handbook of Southeast Asian Music |editor1=Terry Miller |editor2=Sean Williams |chapter=Singapore |نووسەر=Lee Tong Soon |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٦٠٧٥-٥|ساڵ=٢٠٠٨}}</ref> گۆڕەپانی مۆسیقای شارنشینیی زیندووی نەتەوەکە وای لێکردووە ببێتە سەنتەرێک بۆ نمایشە نێونەتەوەیییەکان و ڤیستیڤاڵەکان لە ناوچەکەدا. ھەندێک لە ناسراوترین گۆرانیبێژەکانی پۆپ لە سینگاپوور بریتین لە {{بنز|ستێفانی سون|en|Stefanie Sun|lt=ستێفانی سون}}، {{بنز|جەی جەی لین|en|JJ Lin|lt=جەی جەی لین}}، {{بنز|لیانگ وێرن فووک|en|Liang Wern Fook|lt=لیانگ وێرن فووک}}، {{بنز|تەوفیق باتیسا|en|Taufik Batisah|lt=تەوفیق باتیسا}} و {{بنز|دیک لی|en|Dick Lee|lt=دیک لی}}، کە بەناوبانگە بە دانانی ئاواز بۆ گۆرانییەکانی تایبەت بە {{بنز|ڕۆژی نیشتمانی (سینگاپوور)|en|National Day (Singapore)|lt=ڕۆژی نیشتمانی}}، لەوانەش ''ماڵەوە'' (Home).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=An A-Z of the nation's iconic talents |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٩|ئیش=The Sunday Times}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=NN |یەکەم١=Soorya Kiran |سەردێڕ=Here's why Stefanie Sun's a Singapore icon |ناونیشان=http://www.asiaone.com/entertainment/heres-why-stefanie-suns-singapore-icon|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=AsiaOne |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> === ڕاگەیاندن === [[File:Singapore Former-Hill-Street-Police-Station-02.jpg|thumb|left|{{بنز|وەزارەتی پەیوەندییەکان و زانیاری|en|Ministry of Communications and Information|lt=وەزارەتی پەیوەندییەکان و زانیاری}} سەرپەرشتیی پەرەپێدانی {{بنز|تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندی|en|infocomm|lt=ئینفۆکۆم}}، ڕاگەیاندن و {{بنز|ھونەرەکان|en|the arts|lt=ھونەرەکان}} دەکات.]] ئەو کۆمپانیایانەی پەیوەستن بە حکوومەتەوە بەشێکی زۆری ڕاگەیاندنی ناوخۆیی لە سینگاپوور کۆنترۆڵ دەکەن.<ref name="freedomhouse_a">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&country=7915&year=2010 |سەردێڕ=Country Report 2010 Edition |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ساڵ=٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101215114121/http://freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2010&country=7915|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{بنز|میدیاکۆرپ|en|MediaCorp|lt=میدیاکۆرپ}} زۆربەی {{بنز|تەلەڤیزیۆن لە سینگاپوور|en|Television in Singapore|lt=کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە بێبەرامبەرەکان}} و {{بنز|پێڕستی وێستگەکانی ڕادیۆ لە سینگاپوور|en|List of radio stations in Singapore|lt=وێستگەکانی ڕادیۆی بێبەرامبەر}} لە سینگاپوور بەڕێوەدەبات. کۆی گشتی شەش کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی بێبەرامبەر ھەن کە لەلایەن میدیاکۆرپەوە پێشکەش دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TV Guide |ناونیشان=https://www.mewatch.sg/channel-guide|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=meWATCH}}</ref> {{بنز|ستارھەب تی ڤی|en|StarHub TV|lt=ستارھەب تی ڤی}} و {{بنز|سینگتێل تی ڤی|en|Singtel TV|lt=سینگتێل تی ڤی}} ھەروەھا خزمەتگوزاریی {{بنز|ئای پی تی ڤی|en|IPTV|lt=ئای پی تی ڤی}} (IPTV) پێشکەش دەکەن لەگەڵ کەناڵەکان لە سەرانسەری جیھانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mda.gov.sg/POLICIES/POLICIESANDCONTENTGUIDELINES/TV/Pages/CableTV.aspx|ناونیشانی{{بەستەری مردوو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦ }} ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100714155808/http://www.mda.gov.sg/Policies/PoliciesandContentGuidelines/TV/Pages/CableTV.aspx%7C%DA%95%DB%95%D9%88%D8%B4%DB%8C ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Cable Television |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=XIN MSN|ڕێکەوتی سەردان=1 === ڕێگا === {{See also|{{بنز|پێڕستی ڕێگاکانی دوبەی|en|List of roads in Dubai|lt=پێڕستی ڕێگاکانی دوبەی}}|سیستەمی ژمارەدانانی ڕێڕەوی دوبەی|Dubai route numbering system|پێڕستی پرد و تونێلەکانی دوبەی|List of bridges and tunnels in Dubai}} [[File:Tolerance Bridge.jpg|thumb|پردی لێبووردەیی لە {{بنز|بزنیس بەی|en|Business Bay|lt=بزنیس بەی}}]] [[File:Dubai_Road_2013.JPG|thumb|{{بنز|ڕێگای ئی ١١ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 11 road (United Arab Emirates)|lt=ڕێگای ئی ١١}}]] پێنج ڕێڕەوی سەرەکی – {{بنز|ڕێگای ئی ١١ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 11 (UAE)|lt=ئی ١١}} (ڕێگای شێخ زاید)، {{بنز|ڕێگای ئی ٣١١ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 311 (UAE)|lt=ئی ٣١١}} (ڕێگای شێخ محەممەد بن زاید)، {{بنز|ڕێگای ئی ٤٤ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 44 road (United Arab Emirates)|lt=ئی ٤٤}} (ڕێگای خێرای دوبەی-حەتتا)، {{بنز|ڕێگای ئی ٧٧ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 77 (UAE)|lt=ئی ٧٧}} (ڕێگای دوبەی-ئەلحەباب)، و {{بنز|ڕێگای ئی ٦٦ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|E 66 road (United Arab Emirates)|lt=ئی ٦٦}} (ڕێگای عوود مەیسا، ڕێگای دوبەی-{{بنز|عەین|en|Al Ain|lt=عەین}}، یان ڕێگای تەحنوون بن محەممەد ئال نەھیان)<ref name="GulfNews 11-2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[Emirates News Agency|WAM]] |سەردێڕ=Dubai-Al Ain Road renamed |بڵاوکەرەوە=[[Gulf News]] |ناونیشان=https://gulfnews.com/news/uae/transport/dubai-al-ain-road-renamed-1.2296992 |شوێن=[[Al Ain]] |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181104020335/https://gulfnews.com/news/uae/transport/dubai-al-ain-road-renamed-1.2296992 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> – بە ناو دوبەیدا تێدەپەڕن، و شارەکە بە شارۆچکە و میرنشینەکانی ترەوە دەبەستنەوە. سەرەڕای ئەوەش، چەندین ڕێڕەوی گرنگی ناوخۆی شارەکە، وەکوو {{بنز|ڕێگای دی ٨٩ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 89 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٨٩}} (ڕێگای ئال مەکتووم/ڕێگای فڕۆکەخانە)، {{بنز|ڕێگای دی ٨٥ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 85 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٨٥}} (ڕێگای بەنییاس)، {{بنز|ڕێگای دی ٧٥ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 75 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٧٥}} (ڕێگای شێخ ڕاشد)، {{بنز|ڕێگای دی ٧٣ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 73 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٧٣}} (ڕێگای ئەلزییافە کە ئێستا ناوی شەقامی ٢ی کانوونی یەکەمە)، {{بنز|ڕێگای دی ٩٤ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 94 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٩٤}} (ڕێگای جومەیرە)، و {{بنز|ڕێگای دی ٩٢ (میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان)|en|D 92 road (United Arab Emirates)|lt=دی ٩٢}} (ڕێگای ئەلخەلیج/ئەلوەسل) گەڕەکە جیاوازەکانی شارەکە بەیەکەوە دەبەستنەوە. بەشەکانی ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوای شارەکە لە ڕێگەی {{بنز|پردی ئال مەکتووم|en|Al Maktoum Bridge|lt=پردی ئال مەکتووم}}، {{بنز|پردی ئەلگەرھوود|en|Al Garhoud Bridge|lt=پردی ئەلگەرھوود}}، {{بنز|تونێلی ئەلشیندەغە|en|Al Shindagha Tunnel|lt=تونێلی ئەلشیندەغە}}، {{بنز|پەڕینەوەی بزنیس بەی|en|Business Bay Crossing|lt=پەڕینەوەی بزنیس بەی}}، و {{بنز|پردی سەرئاوکەوتووی دوبەی|en|Floating Bridge, Dubai|lt=پردی سەرئاوکەوتوو}}ەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە.<ref>[http://www.rta.ae/wpsv5/wps/portal/!ut/p/kcxml/04_Sj9SPykssy0xPLMnMz0vM0Y_QjzKLN4g3NvMASYGZJkb6kWhijggRX4_83FT9IH1v_QD9gtzQiHJHR0UA8kPctg!!/delta/base64xml/L3dJdyEvd0ZNQUFzQUMvNElVRS82XzBfMzZJ Completed projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100625002211/http://www.rta.ae/wpsv5/wps/portal/!ut/p/kcxml/04_Sj9SPykssy0xPLMnMz0vM0Y_QjzKLN4g3NvMASYGZJkb6kWhijggRX4_83FT9IH1v_QD9gtzQiHJHR0UA8kPctg!!/delta/base64xml/L3dJdyEvd0ZNQUFzQUMvNElVRS82XzBfMzZJ |date=25 June 2010}}. RTA Dubai</ref> دەسەڵاتی ڕێگاوبان و گواستنەوە (RTA) سیستەمی گواستنەوەی پاسی گشتیی دوبەی بەڕێوەدەبات. سیستەمی پاسەکە خزمەتگوزاری بۆ ١٤٠ ڕێڕەو دابین دەکات و لە ساڵی ٢٠٠٨دا زیاتر لە ١٠٩ ملیۆن کەسی گواستووەتەوە. تا کۆتاییی ساڵی ٢٠١٠، پێشبینی دەکرا ٢٬١٠٠ پاس لە سەرانسەری شارەکەدا لە خزمەتدا بن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/uae/dubai-buses-may-be-privatised-1.552986/ |سەردێڕ=Dubai buses may be privatised – The National Newspaper |ئیش=The National|شوێن=Abu Dhabi |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120118040754/http://www.thenational.ae/news/uae-news/dubai-buses-may-be-privatised |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا، دەسەڵاتی گواستنەوە دروستکردنی ٥٠٠ وێستگەی چاوەڕوانیی پاسی سەرنشینانی بە فێنککەرەوە ڕاگەیاند، و پلانی بۆ ١٬٠٠٠ وێستگەی تریش دانا لە سەرانسەری میرنشینەکاندا لە ھەنگاوێکدا بۆ ھاندانی بەکارھێنانی پاسە گشتییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/traffic-transport/air-conditioned-bus-shelters-for-dubai-1.195356|سەردێڕ=Gulfnews: Air-conditioned bus shelters for Dubai|ئیش=Gulf News|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110830071033/http://gulfnews.com/news/gulf/uae/traffic-transport/air-conditioned-bus-shelters-for-dubai-1.195356|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١١}}</ref> دەسەڵاتی ڕێگاوبان و گواستنەوە (RTA) مۆڵەت بە سەرجەم خزمەتگوزارییەکانی تەکسی دەدات. ئەو تەکسییانەی مۆڵەتی دوبەییان ھەیە بە ئاسانی دەناسرێنەوە بە ڕەنگی کرێمیی لاشەی ئۆتۆمۆبێلەکە، لەگەڵ ڕەنگی جیاوازی سەقف کە ئاماژەیە بۆ کۆمپانیای خاوەنکارەکە. دامەزراوەی تەکسیی دوبەی، کە بەشێکە لە RTA، گەورەترین کۆمپانیای کارپێکەرە و تەکسی بە سەقفی سوورەوە بەکاردەخات. پێنج کۆمپانیای کارپێکەری تایبەت ھەن: تەکسیی میترۆ (سەقفی پرتەقاڵی)؛ تەکسیی نێتۆرک (سەقفی زەرد)؛ تەکسیی کارز (سەقفی شین)؛ تەکسیی عەرەبیا (سەقفی سەوز)؛ و تەکسیی سیتی (سەقفی مۆر). سەرەڕای ئەوەش، خزمەتگوزارییەکی تەکسی بۆ خانمان و خێزانەکان ھەیە (سەقفی پەمەیی) کە شۆفێرەکانیان ژنن، و تەنیا تایبەتە بە خزمەتکردنی ژنان و منداڵان. زیاتر لە ٣٬٠٠٠ تەکسی لە میرنشینەکەدا کار دەکەن، کە تێکڕا ڕۆژانە ١٩٢٬٠٠٠ گەشت دەکەن و نزیکەی ٣٨٥٬٠٠٠ کەس دەگوازنەوە. لە ساڵی ٢٠٠٩دا، گەشتەکانی تەکسی لە ٧٠ ملیۆن گەشت تێپەڕی، کە خزمەتی بە نزیکەی ١٤٠٫٤٥ ملیۆن سەرنشین کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/traffic-transport/dubai-metro-gives-boost-to-public-transport-in-city-1.592986 |سەردێڕ=Dubai Metro gives boost to public transport in city| newspaper=[[Gulf News]] |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100412193111/http://gulfnews.com/news/gulf/uae/traffic-transport/dubai-metro-gives-boost-to-public-transport-in-city-1.592986|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dtc.dubai.ae/ |سەردێڕ=Dubai Taxi Corporation |بڵاوکەرەوە=Dtc.dubai.ae |ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101112164616/http://dtc.dubai.ae/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dubai.com/v/cityinfo/#block_1686 |سەردێڕ=Getting Around in Dubai |بڵاوکەرەوە=dubai.com/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110924043220/http://www.dubai.com/v/cityinfo/#block_1686 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> === ئاسمانی === [[File:Dubai_-_International_(DXB_-_OMDB)_AN1204297.jpg|thumb|left|{{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی|en|Dubai International Airport|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی}} قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی جیھانە بەپێی ھاتوچۆی گەشتیارانی نێونەتەوەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aci.aero/News/Releases/Most-Recent/2018/04/09/ACI-World-releases-preliminary-2017-world-airport-traffic-rankings--Passenger-traffic-Indian-and-Chinese-airports-major-contributors-to-growth---Air-cargo-Volumes-surge-at-major-hubs-as-trade-wars-threaten-|سەردێڕ=ACI World releases preliminary 2017 world airport traffic rankings Passenger traffic: Indian and Chinese airports major contributors to growth Air cargo: Volumes surge at major hubs as trade wars threaten|وێبگە=www.aci.aero|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180814121026/http://www.aci.aero/News/Releases/Most-Recent/2018/04/09/ACI-World-releases-preliminary-2017-world-airport-traffic-rankings--Passenger-traffic-Indian-and-Chinese-airports-major-contributors-to-growth---Air-cargo-Volumes-surge-at-major-hubs-as-trade-wars-threaten-|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>]] {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی|en|Dubai International Airport|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی}} ({{بنز|کۆدی فڕۆکەخانەی ئایاتا|en|IATA airport code|lt=ئایاتا}}: DXB)، کە ناوەندی ھێڵی ئاسمانیی {{بنز|میرنشینەکان (ھێڵی ئاسمانی)|en|Emirates (airline)|lt=ئیماراتە}}، خزمەتگوزاری پێشکەش بە شاری دوبەی و میرنشینەکانی تری وڵاتەکە دەکات. فڕۆکەخانەکە {{بنز|قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی جیھان بەپێی ھاتوچۆی گەشتیاران|en|World's busiest airports by passenger traffic|lt=سێیەم قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی جیھانە بەپێی ھاتوچۆی گەشتیاران}} و {{بنز|پێڕستی قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکان بەپێی ھاتوچۆی گەشتیارانی نێونەتەوەیی|en|List of busiest airports by international passenger traffic|lt=قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی جیھانە بەپێی ھاتوچۆی گەشتیارانی نێونەتەوەیی}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2008 Annual Report |بڵاوکەرەوە=Dubai Airport |ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.thenational.ae/article/20080429/BUSINESS/400804065 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100111173544/http://www.thenational.ae/article/20080429/BUSINESS/400804065 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە ناوەندێکی گرنگی ھاتوچۆی سەرنشینانە، فڕۆکەخانەکە {{بنز|قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی جیھان بەپێی ھاتوچۆی بار|en|World's busiest airports by cargo traffic|lt=شەشەم قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی بارھەڵگرە لە جیھاندا}}، کە لە ساڵی ٢٠١٤دا مامەڵەی لەگەڵ ٢٫٣٧ ملیۆن تۆن باردا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dubaiairports.ae/corporate/media-centre/press-releases/detail/dxb-takes-over-top-spot-for-international-passenger-traffic |سەردێڕ=DXB Takes Over Top Spot for International Passenger Traffic |ئیش=dubaiairports.ae |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150429044632/http://www.dubaiairports.ae/corporate/media-centre/press-releases/detail/dxb-takes-over-top-spot-for-international-passenger-traffic |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> ھێڵی ئاسمانیی ئیمارات یەکێکە لە ھێڵە ئاسمانییە نیشتمانییەکانی ھەڵگری ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emirates - Ministry of Economy UAE |ناونیشان=https://www.moec.gov.ae/en/-/emirates |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240919143348/https://www.moec.gov.ae/en/-/emirates |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Ministry of Economy UAE |زمان=en-US |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تاوەکوو ساڵی ٢٠١٨، لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی کاری دەکرد و خزمەتی بە زیاتر لە ١٥٠ شوێنی مەبەست دەکرد لە زیاتر لە ٧٠ وڵاتدا لە سەرانسەری شەش کیشوەردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.emirates.com/us/english/destinations_offers/destinations_and_offers.aspx|سەردێڕ=Our Destinations|ئیش=Emirates|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150512221204/http://www.emirates.com/english/destinations_offers/destinations/alldestinations.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەرەپێدانی {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئال مەکتووم|en|Al Maktoum International Airport|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئال مەکتووم}} ({{بنز|کۆدی فڕۆکەخانەی ئایاتا|en|IATA airport code|lt=ئایاتا}}: DWC) لە ساڵی ٢٠٠٤دا ڕاگەیەندرا. قۆناغی یەکەمی فڕۆکەخانەکە کراوەتەوە، کە ڕێڕەوێکی فڕینی گونجاو بۆ فڕۆکەی ئەی ٣٨٠ (A380)، ٦٤ شوێنی وەستانی دوور، یەک وێستگەی بارھەڵگر بە توانای ساڵانەی ٢٥٠٬٠٠٠ تۆن بار، و بینایەکی وێستگەی سەرنشینان کە نەخشێنراوە بۆ لەخۆگرتنی پێنج ملیۆن سەرنشین لە ساڵێکدا، لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/business/aviation/al-maktoum-international-airport-begins-operations-1.646783|سەردێڕ=Al Maktoum International airport begins operations|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ئیش=Gulf News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100630085531/http://gulfnews.com/business/aviation/al-maktoum-international-airport-begins-operations-1.646783|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> کاتێک تەواو دەبێت، فڕۆکەخانەی ناوەندیی جیھانیی دوبەی-ئال مەکتوومی نێونەتەوەیی دەبێتە گەورەترین فڕۆکەخانەی جیھان بە پێنج ڕێڕەوی فڕین، چوار بینای وێستگە، و توانای لەخۆگرتنی ١٦٠ ملیۆن سەرنشین و ١٢ ملیۆن تۆن بار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/business/aviation/al-maktoum-international-airport-receives-first-flight-1.644057|سەردێڕ=Al Maktoum International airport receives first flight|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ئیش=Gulf News|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100623030828/http://gulfnews.com/business/aviation/al-maktoum-international-airport-receives-first-flight-1.644057|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=O'Hare |یەکەم=Maureen |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Dubai reveals massive plans for the world's busiest airport |ناونیشان=https://www.cnn.com/travel/dubai-world-cental-al-maktoum-airport-expansion/index.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=CNN |زمان=en}}</ref> === شەمەندەفەر === [[File:Dubai_Blue_Line_stel_5112_to_Creek_(52765713036).jpg|thumb|{{بنز|میترۆی دوبەی|en|Dubai Metro|lt=میترۆی دوبەی}} یەکەمین جۆری گواستنەوەی شەمەندەفەرە لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، و یەکەمین تۆڕی شەمەندەفەری شارنشینییە لە نیمچەدوورگەی عەرەبیدا.<ref name="autogenerated1" />]] [[File:Dubai_Tram_Alstom_Citadis_402_near_Al_Sufouh.jpg|thumb|{{بنز|تڕامی دوبەی|en|Dubai Tram|lt=تڕامی دوبەی}} یەکێکە لە یەکەمین تۆڕەکانی تڕام لە جیھاندا کە بەتەواوی لەسەر بنەمای {{بنز|دابینکردنی کارەبا لەسەر ئاستی زەوی|en|ground-level power supply|lt=دابینکردنی کارەبا لەسەر ئاستی زەوی}} کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.highways.today/2017/01/12/systra-aecom-win-dubai-tram-extension/|سەردێڕ=SYSTRA and AECOM win the Dubai Tram extension|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Highways Today|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190113232247/https://www.highways.today/2017/01/12/systra-aecom-win-dubai-tram-extension/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>]] {{بنز|میترۆی دوبەی|en|Dubai Metro|lt=میترۆی دوبەی}} لە دوو ھێڵ (سوور و سەوز) پێکھاتووە کە بە ناو ناوچە دارایی و نیشتەجێبوونەکانی شارەکەدا تێدەپەڕن. لە ئەیلوولی ٢٠٠٩دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dubai RTA – Dubai Metro – Blue Line |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=zawya |ناونیشان=http://www.zawya.com/projects/project.cfm/pid151106013921?cc |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110617052450/http://www.zawya.com/projects/project.cfm/pid151106013921?cc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> کۆمپانیای خزمەتگوزاریی نێونەتەوەییی بنکە لە بەریتانیا، {{بنز|سێرکۆ|en|Serco|lt=سێرکۆ}}، بەرپرسیارە لە کارپێکردنی میترۆکە. {{بنز|ھێڵی سووری میترۆی دوبەی|en|Red Line (Dubai Metro)|lt=ھێڵی سوور}} بڕبڕەی پشتی سەرەکییە، کە ٢٩ وێستگەی ھەیە (٤ ژێرزەوی، ٢٤ بەرزکراوە، و یەکێک لەسەر ئاستی زەوی) و لە وێستگەی ڕاشدییەوە تا وێستگەی ئاڵوگۆڕی ئیمارات (UAE Xchange) لە جەبەل عەلی دەڕوات. {{بنز|ھێڵی سەوزی میترۆی دوبەی|en|Green Line (Dubai Metro)|lt=ھێڵی سەوز}}، کە لە وێستگەی ئیتسالاتەوە تا وێستگەی کریک (کەنداو) دەڕوات، ٢٠ وێستگەی ھەیە (٨ ژێرزەوی، ١٢ بەرزکراوە). درێژکردنەوەیەک بۆ ھێڵی سوور کە ناوچەی ئێکسپۆ ٢٠٢٠ دەبەستێتەوە لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٢١دا کرایەوە. ھێڵێکی {{بنز|ھێڵی شین (میترۆی دوبەی)|en|Blue Line (Dubai Metro)|lt=شین}} لە قۆناغی دروستکردندایە و ھێڵێکی {{بنز|ھێڵی زێڕین (میترۆی دوبەی)|en|Gold Line (Dubai Metro)|lt=زێڕین}}یش لە قۆناغی پلانداناندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Husain |یەکەم=Zainab |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dubai Metro Blue Line and Gold Line: Routes and station locations, explained |ناونیشان=https://gulfnews.com/living-in-uae/transport/dubai-metro-blue-line-and-gold-line-routes-and-station-locations-explained-1.500586703 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Gulf News: Latest UAE news, Dubai news, Business, travel news, Dubai Gold rate, prayer time, cinema |زمان=en}}</ref> میترۆی دوبەی یەکەمین تۆڕی شەمەندەفەری شارنشینییە لە {{بنز|نیمچەدوورگەی عەرەبی|en|Arabian Peninsula|lt=نیمچەدوورگەی عەرەبی}}دا.<ref name="autogenerated1"/> شەمەندەفەرەکان بەتەواوی ئۆتۆماتیکین و بێ شۆفێرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dubai metro – the world's longest automated rail system |ناونیشان=https://www.itsinternational.com/feature/dubai-metro-worlds-longest-automated-rail-system |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=ITS International |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220430121719/https://www.itsinternational.com/feature/dubai-metro-worlds-longest-automated-rail-system |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێڵێکی {{بنز|مۆنۆرەیل|en|monorail|lt=مۆنۆرەیل}} کە پالم جومەیرە بە وشکانییەوە دەبەستێتەوە لە ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٩دا کرایەوە.<ref name="timeout">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Palm monorail tried and tested |ناونیشان=http://www.timeoutdubai.com/knowledge/news/8723-palm-monorail-tried-and-tested |بڵاوکەرەوە=Timeoutdubai |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100115001910/http://www.timeoutdubai.com/knowledge/news/8723-palm-monorail-tried-and-tested |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> ئەمە یەکەمین مۆنۆرەیلە لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aeconline.ae/13/pdcnewsitem/01/69/09/index_13.html|سەردێڕ=First Monorail system in the Middle East takes first paying passengers.|newspaper=AEC Online|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170203075322/http://www.aeconline.ae/13/pdcnewsitem/01/69/09/index_13.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> درێژکردنەوەیەک بۆ بەستنەوەی بە {{بنز|ھێڵی سووری میترۆی دوبەی|en|Red Line (Dubai Metro)|lt=ھێڵی سوور}}ی {{بنز|میترۆی دوبەی|en|Dubai Metro|lt=میترۆی دوبەی}}یەوە پلانی بۆ دانراوە.<ref name="gn">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Middle East's first monorail to start services in Palm Jumeirah by April |ناونیشان=http://archive.gulfnews.com/articles/08/08/07/10235187.html |ئیش=[[Gulf News]] |ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090716225656/http://archive.gulfnews.com/articles/08/08/07/10235187.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٩}}</ref> تڕاموایەک کە لە ئەلسوفووح ھەڵکەوتووە بە درێژاییی {{convert|14.5|km|mi|1|abbr=on}} لەسەر ڕێگای ئەلسوفووح لە دوبەی ماریناوە تا بورجولعەرەب و مۆڵی ئیمارات دەڕوات، بە دوو شوێنی یەکتربڕین لەگەڵ ھێڵی سووری میترۆی دوبەی. بەشی یەکەم، کە ھێڵێکی تڕامی بە درێژی {{convert|10.6|km|mi|abbr=on}}ە و خزمەتی ١١ وێستگە دەکات، لە ساڵی ٢٠١٤دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://thedubaitram.com/about/|سەردێڕ=About|ئیش=The Dubai Tram|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160215035242/http://thedubaitram.com/about/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> قۆناغی دووەمی تڕاموایەکە پلانی ھەیە ٤ کیلۆمەتر ھێڵی تر زیاد بکات بۆ بەستنەوەی بە مۆڵی ئیماراتەوە. ھیچ ڕێکەوتێک بۆ تەواوبوونی ڕانەگەیەندراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dubai Tram |ناونیشان=https://alsufouhtram.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> دوبەی ڕای گەیاندووە کە بەستەرێکی سیستەمی شەمەندەفەری خێرای ئیمارات تەواو دەکات، کە پلانی بۆ دانراوە تەواوی وڵاتانی ئەنجومەنی ھاوکاریی کەنداو (کە بە {{بنز|ئەنجومەنی ھاوکاریی وڵاتانی کەنداو|en|Cooperation Council for the Arab States of the Gulf|lt=ئەنجومەنی ھاوکاریی وڵاتانی عەرەبیی کەنداو}}یش دەناسرێت)، و پاشان لەوانەیە بە {{بنز|ئەورووپا|en|Europe|lt=ئەورووپا}}وە ببەستێتەوە.{{citation needed|date=December 2022}} شەمەندەفەرە خێراکە پاڵپشتی لە گواستنەوەی سەرنشینان و باریش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GCC Rail Network |ناونیشان=http://www.zawya.com/projects/project.cfm/pid190607012406 |بڵاوکەرەوە=zawya projects |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110617080242/http://www.zawya.com/projects/project.cfm/pid190607012406 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> کارپێکردنی شەمەندەفەری سەرنشینان لە نێوان ئەبوزەبی و فوجەیرە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦دا دەستی پێکرد، و وێستگەیەکی تریش لە دوبەی (جومەیرە گۆڵف ئیستەیتس) پلانی بۆ دانراوە لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦دا بکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Etihad Rail 2026: Where the first 10 stations will be located {{!}} Time Out Dubai |ناونیشان=https://www.timeoutdubai.com/news/uae-etihad-stations-exact-locations-stations-confirmed |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> === ڕێگا ئاوییەکان === [[File:Madinat Jumeirah dhow (3050971546).jpg|thumb|''{{بنز|عەبرە|en|Abra (boat)|lt=عەبرەکان}}'' و ''{{بنز|داو|en|dhows|lt=داوەکان}}'' شێوازی نەریتیی گواستنەوەی ڕێگا ئاوییەکانن.]] دوو بەندەری بازرگانیی گەورە لە دوبەیدا ھەن، {{بنز|بەندەری ڕاشد|en|Port Rashid|lt=بەندەری ڕاشد}} و {{بنز|جەبەل عەلی|en|Jebel Ali|lt=بەندەری جەبەل عەلی}}. بەندەری جەبەل عەلی گەورەترین لەنگەرگەی دەستکردی جیھانە، گەورەترین بەندەرە لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Port of Jebel Ali |ناونیشان=http://www.worldportsource.com/ports/ARE_Port_of_Jebel_Ali_1423.php |بڵاوکەرەوە=worldportsource.com |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100416070712/http://www.worldportsource.com/ports/ARE_Port_of_Jebel_Ali_1423.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> و حەوتەمین قەرەباڵغترین بەندەرە لە جیھاندا.<ref name=jebelali /> یەکێک لە شێوازە نەریتییەکانی پەڕینەوە لە {{بنز|بور دوبەی|en|Bur Dubai|lt=بور دوبەی}} بۆ {{بنز|دێرە (دوبەی)|en|Deira, Dubai|lt=دێرە}} بەکارھێنانی ''{{بنز|عەبرە|en|Abra (boat)|lt=عەبرەکان}}''ە، کە بەلەمی بچووکن و سەرنشینان بەسەر {{بنز|کەنداوی دوبەی|en|Dubai Creek|lt=کەنداوی دوبەی}}دا دەگوازنەوە، لە نێوان وێستگەکانی عەبرە لە بەستەکییە و {{بنز|ڕێگای بەنییاس|en|Baniyas Road|lt=ڕێگای بەنییاس}}.<ref>[http://www.dubai-online.com/blog/video-dubai-souk-abra-station/ Abra-services] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100817012451/http://www.dubai-online.com/blog/video-dubai-souk-abra-station/ |date=17 August 2010}} dubai-online</ref> ئاژانسی گواستنەوەی دەریایی ھەروەھا سیستەمی پاسی ئاویی دوبەیی خستووەتە کار. پاسی ئاوی خزمەتگوزارییەکی بەلەمی بەتەواوی فێنککەرەوەدارە کە شوێنە مەبەستە ھەڵبژێردراوەکانی قەراغ کەنداوەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ھەروەھا مرۆڤ دەتوانێت خزمەتگوزاریی پاسی ئاویی گەشتیاری لە دوبەی بەکاربھێنێت. نوێترین پێکھاتەی زیادکراو بۆ سیستەمی گواستنەوەی ئاوی بریتییە لە تەکسیی ئاوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RTA launches Water Bus System on Dubai Creek |ناونیشان=http://www.ameinfo.com/129309.html |بڵاوکەرەوە=AMEinfo |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100602074607/http://www.ameinfo.com/129309.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> تەکسییە ئاوییەکان دەتوانن لە یەک کاتدا زۆرترین ژمارەی ٢٠ سەرنشین بگوێزنەوە کە گەشتێکی ئارام بە درێژاییی ئەلمەمزەر و دوبەی مارینا لە ڕێگەی کەنداوی دوبەیەوە دابین دەکەن. ٤٠ خاڵی ھەڵگرتنی ھەیە لە سەرانسەری دوبەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Waterways {{!}} The Official Portal of the UAE Government |ناونیشان=https://u.ae/en/information-and-services/transportation/waterways |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=u.ae |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241007091047/https://u.ae/en/information-and-services/transportation/waterways |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوبەی تا دێت زیاتر سوود لە لۆجستی و بەندەرەکانی وەردەگرێت بۆ بەشداریکردن لە بازرگانیی نێوان ئەورووپا و چین، ھەروەھا لە نێوان ئەورووپا و ئەفریقا، سەرەڕای گواستنەوەی نەوت. بۆ ئەم مەبەستە، بەندەرەکانی وەک جەبەل عەلی و مینا ڕاشد بە خێرایی فراوان دەکرێن، و وەبەرھێنان لە تەکنۆلۆژیاکانیاندا دەکرێت. وڵاتەکە لە ڕووی مێژوویی و لە ئێستاشدا بەشێکە لە {{بنز|ڕێگای ئاوریشم|en|Silk Road|lt=ڕێگای ئاوریشمی}} دەریایی کە لە کەناراوەکانی چینەوە بەرەو باشوور بە نووکی باشووری {{بنز|ھیندستان|en|India|lt=ھیندستان}}دا تێدەپەڕێت بەرەو {{بنز|مۆمباسا|en|Mombasa|lt=مۆمباسا}}، لەوێوە بە دەریای سوور و لە ڕێگەی {{بنز|نۆکەندی سوێس|en|Suez Canal|lt=نۆکەندی سوێس}}ەوە بەرەو دەریای ناوین، لەوێشەوە بۆ ناوچەی سەرووی ئادریاتیک بۆ ناوەندی باکووری ئیتالیا لە {{بنز|تریێست|en|Trieste|lt=تریێست}} لەگەڵ بەستەرە شەمەندەفەرییەکانی بە {{بنز|ئەورووپای ناوەندی|en|Central Europe|lt=ئەورووپای ناوەندی}}، ئەورووپای ڕۆژھەڵات، و {{بنز|دەریای باکوور|en|North Sea|lt=دەریای باکوور}}ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.seatrade-maritime.com/asia/china-invest-34bn-dubai-warehousing-and-trading |سەردێڕ=China to invest $3.4bn in Dubai warehousing and trading |ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210129214931/https://www.seatrade-maritime.com/asia/china-invest-34bn-dubai-warehousing-and-trading |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.porttechnology.org/news/what-are-the-top-ports-in-the-middle-east/ |سەردێڕ=What are the top ports in the Middle East? |newspaper=Port Technology International |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210201132128/https://www.porttechnology.org/news/what-are-the-top-ports-in-the-middle-east/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.business.hsbc.ae/en-gb/ae/article/chinas-belt-and-road-initiative-beacons-new-trade-in-menat |سەردێڕ=China's Belt and Road Initiative beacons new trade-in MENAT |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210414000706/https://www.business.hsbc.ae/en-gb/ae/article/chinas-belt-and-road-initiative-beacons-new-trade-in-menat |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == چاند == [[Image:Museum_of_the_future,_Dubai.jpeg|thumb|{{بنز|مۆزەخانەی داھاتوو|en|Museum of the Future|lt=مۆزەخانەی داھاتوو}}]] چاندی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان بە زۆری ڕەنگدانەوەی چاندی نەریتیی عەرەبییە. کاریگەریی چاندە عەرەبی و ئیسلامییەکان لەسەر نژیاروانی، مۆسیقا، پۆشاک، چێشت، و شێوازی ژیان زۆر دیارە. پێنج جار لە ڕۆژێکدا، بانگی موسڵمانان دەدرێت بۆ نوێژکردن لە {{بنز|مینارە|en|minaret|lt=مینارە}}ی ئەو مزگەوتانەی بە سەرانسەری وڵاتەکەدا بڵاوبوونەتەوە. پشووە گەورەکانی دوبەی بریتین لە {{بنز|جێژنی ڕەمەزان|en|Eid al-Fitr|lt=جێژنی ڕەمەزان}}، کە کۆتاییی {{بنز|ڕەمەزان|en|Ramadan|lt=ڕەمەزان}} نیشان دەدات، و {{بنز|ڕۆژی نیشتمانی|en|National Day|lt=ڕۆژی نیشتمانی}} (٢ی کانوونی یەکەم)، کە یادکردنەوەی پێکھێنانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Gulf News Community |ناونیشان=http://gulfnews.com/guides/life/community/how-the-uae-was-born-1.1610731 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220102503/http://gulfnews.com/guides/life/community/how-the-uae-was-born-1.1610731 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=gulfnews.com}}</ref> مۆرکە کولتوورییەکەی شارەکە وەک کۆمەڵگەیەکی مرواریدەرھێنانی بچووک و لە ڕووی نەتەوەیییەوە یەکڕەنگ، گۆڕانکاریی بەسەردا ھات بەھۆی گەیشتنی گرووپە نەتەوەیی و ھاووڵاتییە بیانییەکانی ترەوە—سەرەتا لەلایەن ئێرانییەکانەوە لە سەرەتای دەیەی ١٩٠٠ەکان، و دواتریش لەلایەن ھیندی و پاکستانییەکانەوە لە دەیەی ١٩٦٠ەکاندا. لە ساڵی ٢٠٠٥دا، ٨٤٪ی دانیشتووانی ناوچەی گەورەشاری دوبەی لە دەرەوە لەدایک ببوون، کە نزیکەی نیوەیان خەڵکی ھیندستان بوون.<ref name="migrationinformation" /> لە ساڵی ٢٠٠٦ تا ٢٠٢٢، پشووی کۆتاییی ھەفتە ھەینی و شەممە بوو، وەک سازشێک لە نێوان پیرۆزیی ڕۆژی ھەینی بۆ موسڵمانان و پشووی کۆتاییی ھەفتەی ڕۆژاوایی کە شەممە و یەکشەممەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Jonathan Sheikh-Miller |سەردێڕ=UAE Weekend Switchover |ناونیشان=http://www.ameinfo.com/95027.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110212191741/http://www.ameinfo.com/95027.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=AMEinfo}}</ref> پێش ساڵی ٢٠٠٦، پشووی کۆتاییی ھەفتە پێنجشەممە-ھەینی بوو. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢دا، دوبەی گۆڕا بۆ ھەفتەی کارکردنی چوار-ڕۆژ-و-نیو، کە پشووی کۆتاییی ھەفتە پێکھاتبوو لە پاشنیوەڕۆی ھەینی، شەممە، و یەکشەممە لەگەڵ ڕێسای توند بۆ کرێکارە کۆچبەرە بیانییەکان.<ref>https://www.justice.gov/sites/default/files/eoir/legacy/2014/11/07/uae1014.pdf Work culture of Dubai Research</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Government of Dubai Media Office |سەردێڕ=The changes to the working week system |ناونیشان=https://www.mediaoffice.ae/en/news/2021/December/07-12/The-changes-to-the-working-week-system |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230513070512/https://www.mediaoffice.ae/en/news/2021/December/07-12/The-changes-to-the-working-week-system |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Meydan Beach Club, Dubai (8668492594).jpg|right|thumb|یانەی کەنار دەریای مەیدان، جومەیرە]] بەھۆی نزیکایەتیی بازرگانیی ئاڕاستەکراو بە گەشتیاری لەلایەن زۆرێک لە دانیشتووانی دوبەی و بەرزیی ئاستی بژێویی ژیانەوە، چاندی دوبەی وردە وردە بەرەو لوکسی، دەوڵەمەندی، و ڕازاوەیی پەرەی سەندووە، لەگەڵ جەختکردنەوەیەکی زۆر لەسەر زیادەڕۆییی پەیوەست بە کات بەسەربردنەوە.<ref>Luxury Fashion Branding: Trends, Tactics, Techniques – Page 80, Uché Okonkwo – 2007.</ref><ref>Dubai – Page 100, Terry Carter – 2009.</ref><ref>Introduction to Sociology – Page 14, George Ritzer – 2012.</ref> دوبەی بە ژیانی شەوانەی ناسراوە. یانە و باڕەکان بە زۆری لە ھوتێلەکاندا دەدۆزرێنەوە بەھۆی یاساکانی تایبەت بە مەی. ''{{بنز|نیویۆرک تایمز|en|The New York Times|lt=نیویۆرک تایمز}}'' دوبەیی بە "ئەو جۆرە شارە ناوبرد کە ڕەنگە تێیدا ڕووبەڕوو بە {{بنز|مایکڵ جۆردن|en|Michael Jordan|lt=مایکڵ جۆردن}} ببیتەوە لە بودا باڕ یان بەڕێکەوت چاوت بە {{بنز|ناومی کامپبێڵ|en|Naomi Campbell|lt=ناومی کامپبێڵ}} بکەوێت کە یادی لەدایکبوونی دەگێڕێت بە ئاھەنگێکی چەند ڕۆژە".<ref name="nyt">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sherwood |یەکەم=Seth |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Clubs Bloom in the Desert |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/12/09/travel/09party.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151017084536/http://www.nytimes.com/2007/12/09/travel/09party.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٠|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> بۆنە کات بەسەربردنە ساڵانەکانی وەک {{بنز|ڤیستیڤاڵی بازاڕکردنی دوبەی|en|Dubai Shopping Festival|lt=ڤیستیڤاڵی بازاڕکردنی دوبەی}}<ref>[http://www.traveldealsfinder.com/travel-packages/dubai-shopping-festival Dubai Shopping Festival 2011] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106131951/http://www.traveldealsfinder.com/travel-packages/dubai-shopping-festival |date=6 January 2011}} More Details</ref> (DSF) و سوپرایزەکانی ھاوینی دوبەی (DSS) زیاتر لە ٤ ملیۆن سەردانیکەر لە سەرانسەری ناوچەکەوە بۆ لای خۆیان ڕادەکێشن و داھاتی زیاتر لە ٢٫٧ ملیار دۆلار بەرھەم دەھێنن.<ref name="dsf">[http://www.dubaicityguide.com/site/dsf/milestones.asp DSF Milestones] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317124602/http://dubaicityguide.com/site/dsf/milestones.asp |date=17 March 2010}}. Dubaicityguide</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/in-focus/dubai-shopping-festival/sales-will-account-for-8-of-dubai-s-gdp-1.269917 |سەردێڕ=Sales will account for 8% of Dubai's GDP |ئیش=Gulf News |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130508235712/http://gulfnews.com/in-focus/dubai-shopping-festival/sales-will-account-for-8-of-dubai-s-gdp-1.269917 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> {{بنز|کۆمەڵەی نێونەتەوەییی ڤیستیڤاڵ و بۆنەکان|en|International Festivals and Events Association|lt=کۆمەڵەی نێونەتەوەییی ڤیستیڤاڵ و بۆنەکان}} (IFEA)، کە پێشەنگترین کۆمەڵەی بازرگانیی بۆنەکانە لە جیھاندا، تاجی ''شاری ڤیستیڤاڵ و بۆنەی جیھانی IFEA بۆ ساڵی ٢٠١٢''ی کردە سەری دوبەی لە پۆلێنی ئەو شارانەی کە ژمارەی دانیشتووانیان زیاترە لە یەک ملیۆن کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Dubai is world's festival city |ناونیشان=http://www.khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=/data/nationgeneral/2012/September/nationgeneral_September341.xml&section=nationgeneral |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120924032330/http://khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=%2Fdata%2Fnationgeneral%2F2012%2FSeptember%2Fnationgeneral_September341.xml&section=nationgeneral |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=khaleejtimes.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Dubai crowned World Festival and Event City by IFEA |ناونیشان=http://news.definitelydubai.com/2012/09/23/dubai-crowned-world-festival-and-event-city-by-ifea/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120928152914/http://news.definitelydubai.com/2012/09/23/dubai-crowned-world-festival-and-event-city-by-ifea/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=news.definitelydubai.com}}</ref> مۆڵە گەورەکانی بازرگانی لە شارەکەدا، وەک {{بنز|دێرە سیتی سەنتەر|en|Deira City Centre|lt=دێرە سیتی سەنتەر}}، {{بنز|میردیف سیتی سەنتەر|en|Mirdiff City Centre|lt=میردیف سیتی سەنتەر}}، {{بنز|بورجومان|en|BurJuman|lt=بورجومان}}، {{بنز|مۆڵی ئیمارات|en|Mall of the Emirates|lt=مۆڵی ئیمارات}}، {{بنز|مۆڵی دوبەی|en|Dubai Mall|lt=مۆڵی دوبەی}} (دووەم گەورەترین مۆڵ لە جیھاندا)، {{بنز|دوبەی مارینا مۆڵ|en|Dubai Marina Mall|lt=دوبەی مارینا مۆڵ}}، {{بنز|دوبەی ھیڵز مۆڵ|en|Dubai Hills Mall|lt=دوبەی ھیڵز مۆڵ}}، {{بنز|دراگۆن مارت (دوبەی)|en|Dragon Mart (Dubai)|lt=دراگۆن مارت}}، {{بنز|دوبەی ڤیستیڤاڵ سیتی مۆڵ|en|Dubai Festival City Mall|lt=دوبەی ڤیستیڤاڵ سیتی مۆڵ}}، و {{بنز|مۆڵی ئیبن بەتووتە|en|Ibn Battuta Mall|lt=مۆڵی ئیبن بەتووتە}} و ھەروەھا بازاڕە نەریتییەکانی وەک {{بنز|بازاڕی زێڕی دوبەی|en|Dubai Gold Souk|lt=بازاڕی زێڕی دوبەی}}، {{بنز|بازاڕی گەورە (دوبەی)|en|Al Souk Al Kabir|lt=بازاڕی گەورە}} (کە بە مینا بازاڕ ناسراوە)، و ''بازاڕەکان''ی تر، کڕیاران لە سەرانسەری ناوچەکەوە ڕادەکێشن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.livingindubai.org/top-7-places-to-go-shopping-in-dubai/|سەردێڕ=Top 7 Places to go Shopping in Dubai – Dubai Expats Guide|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|newspaper=Dubai Expats Guide|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202234802/http://www.livingindubai.org/top-7-places-to-go-shopping-in-dubai/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> === چێشت === [[File:Spice_Souq_Dubai_13.jpg|thumb|بەھاراتی نەریتیی ڕۆژھەڵاتی ناوین لە {{بنز|بازاڕی بەھاراتی دوبەی|en|Dubai Spice Souk|lt=بازاڕی بەھاراتی دوبەی}} لە دێرە، دوبەیی کۆن]] {{بنز|چێشتی عەرەبی|en|Arab cuisine|lt=چێشتی عەرەبی}} باوە و لە ھەموو شوێنێکی شارەکەدا بەردەستە، لە چێشتخانە بچووکەکانی ''{{بنز|شاوەرمە|en|shawarma|lt=شاوەرمە}}'' لە {{بنز|دێرە، دوبەی|en|Deira, Dubai|lt=دێرە}} و {{بنز|ئەلکەرامە، دوبەی|en|Al Karama, Dubai|lt=ئەلکەرامە}} تا دەگاتە چێشتخانەکانی ناو ھوتێلەکانی دوبەی. خواردنی خێرا، و چێشتی باشووری ئاسیا و چینیش زۆر باون و بە شێوەیەکی بەربڵاو بەردەستن. فرۆشتن و خواردنی گۆشتی بەراز ڕێکخراوە و لە ڕووی یاسایییەوە تەنیا ڕێگەپێدراوە بەو کەسانە بفرۆشرێت کە موسڵمان نین، لە ناوچە دیاریکراوەکانی سوپەرمارکێتەکان و فڕۆکەخانەکاندا.<ref name=pork>[http://www.stat-usa.gov/agworld.nsf/505c55d16b88351a852567010058449b/898e8206171d628385256d02006df0d7/$FILE/TC3003.PDF Food and Agricultural Import Regulations and Standards] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226222518/http://www.stat-usa.gov/agworld.nsf/505c55d16b88351a852567010058449b/898e8206171d628385256d02006df0d7/%24FILE/TC3003.PDF |date=26 February 2008}}. ''GAIN Report''. United States Department of Agriculture</ref> بە ھەمان شێوە، فرۆشتنی خواردنەوە کحولییەکانیش ڕێکخراوە. مۆڵەتی کحول پێویستە بۆ کڕینی، بەڵام لە باڕەکانی ھوتێلەکان و چێشتخانەکاندا بەردەستە.<ref name="Dubai Culture">{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20100306150956/http://www.dubai-livethedream.com/dubai-culture.html Dubai Culture]}} dubai-livethedream.com</ref> دوکانەکانی ''{{بنز|نێرگەلە|en|Hookah|lt=نێرگەلە}}'' و ''{{بنز|قاوە|en|coffee|lt=قاوە (قەھوە)}}'' ھەروەھا باون لە دوبەیدا. {{بنز|برنجی بریانی|en|Biryani|lt=بریانی}} ھەروەھا خواردنێکی باوە لە دوبەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.zomato.com/dubai/best-biryani-restaurants |سەردێڕ=Biryani in Dubai |بڵاوکەرەوە=zomato.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160207234027/https://www.zomato.com/dubai/best-biryani-restaurants |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> یەکەمین ڤیستیڤاڵی خۆراکی دوبەی لە نێوان ٢١ی شوبات و ١٥ی ئازاری ٢٠١٤ بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dubaifoodfestival.com/dff-2015/ |سەردێڕ=Dubai Food Festival |بڵاوکەرەوە=Dubai Food Festival |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141115191601/http://www.dubaifoodfestival.com/dff-2015/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> ئامانجی بۆنەکە یادکردنەوەی پێگەی دوبەی بوو وەک پایتەختی چێشتلێنانی ناوچەکە. ڤیستیڤاڵەکە دیزاین کرابوو بۆ پیشاندانی ھەمەجۆریی تام و چێشتە پێشکەشکراوەکان لە دوبەیدا، کە خواردنی زیاتر لە ٢٠٠ نەتەوەی جیاوازی لەخۆگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vision.ae/en/articles/taste_of_culture_dubai_food_festival |سەردێڕ=Taste of culture: Dubai Food Festival |بڵاوکەرەوە=Vision.ae |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|نووسەر=East, Ben |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141030181910/http://vision.ae/en/articles/taste_of_culture_dubai_food_festival |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> ڤیستیڤاڵی داھاتووی خۆراک لە نێوان ٢٣ی شوباتی ٢٠١٧ و ١١ی ئازاری ٢٠١٧ بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.visitdubai.com/en/events/dubai-food-festival-2017|سەردێڕ=Dubai Food Festival 2017|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161010012413/http://www.visitdubai.com/en/events/dubai-food-festival-2017|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> === کات بەسەربردن === [[File:DubaiOpera.jpg|thumb|left|{{بنز|ئۆپێرای دوبەی|en|Dubai Opera|lt=ئۆپێرای دوبەی}}]] ئۆپێرای دوبەی لە ٣١ی ئابی ٢٠١٦دا لە ناوەندی دوبەی دەرگاکانی کردەوە بە پێشکەشکردنێک لەلایەن {{بنز|پلاسیدۆ دۆمینگۆ|en|Plácido Domingo|lt=پلاسیدۆ دۆمینگۆ}}وە. شوێنەکە ناوەندێکی ھونەرە نمایشییە فرەکارەکانی ٢٠٠٠-کورسیکەیە کە دەتوانێت نەک تەنیا میوانداریی نمایشە شانۆیییەکان، کۆنسێرتەکان، و ئۆپێراکان بکات، بەڵکوو بۆ ئاھەنگەکانی ھاوسەرگیری، شێوی گەورە، خوانی فەرمی، و کۆنفرانسەکانیش بەکاردێت. فیلمە عەرەبییەکان باون لە دوبەی و ئیماراتدا. لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە، شارەکە میوانداریی {{بنز|ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دوبەی|en|Dubai International Film Festival|lt=ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دوبەی}}ی ساڵانە دەکات کە وەک شوێنێک بۆ پیشاندانی بەھرەی فیلمسازیی عەرەبی و ڕۆژھەڵاتی ناوین کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dubaifilmfest.com/en/about-diff/what-is-diff.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080822190629/http://www.dubaifilmfest.com/en/about-diff/what-is-diff.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=About Dubai Film Festival (DFF)|بڵاوکەرەوە=7th Dubai International Film Festival|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> {{بنز|ڤیستیڤاڵی دیزەرت ڕۆکی دوبەی|en|Dubai Desert Rock Festival|lt=ڤیستیڤاڵی ڕۆکی بیابانی دوبەی}} ھەروەھا ڤیستیڤاڵێکی تری گەورە بوو کە لە ھونەرمەندانی ھێڤی مێتاڵ و ڕۆک پێکھاتبوو بەڵام ئێستا چیتر لە دوبەی بەڕێوەناچێت. یەکێک لە لایەنە کەمتر ناسراوەکانی دوبەی گرنگیی گۆڕەپانی پێشانگا گەنجەکانی {{بنز|ھونەری ھاوچەرخ|en|contemporary art|lt=ھونەری ھاوچەرخ}}ە. لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە، پێشانگا پێشەنگەکانی ھونەری ھاوچەرخی وەک کاربۆن ١٢ دوبەی (Carbon 12 Dubai)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://carbon12dubai.com/ |سەردێڕ=Carbon 12's website |بڵاوکەرەوە=Carbon12dubai.com |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130331144906/http://carbon12dubai.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> ھونەری سەوز (Green Art)، پێشانگای ئیزابێل ڤان دێن ئایندێ، و ھێڵی سێیەم (The Third Line) شارەکەیان ھێناوەتە سەر نەخشەی ھونەری نێونەتەوەیی. {{بنز|ھونەری دوبەی|en|Art Dubai|lt=ئارت دوبەی}}، کە پێشانگایەکی ھونەریی گەشەسەندوو و ناوداری ناوچەکەیە، ھەروەھا بەشداربوویەکی سەرەکییە لە پەرەپێدانی گۆڕەپانی ھونەری ھاوچەرخدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theartnewspaper.com/news/art-dubai-adds-artist-residencies|سەردێڕ=Art Dubai to show international artists' vision of the UAE|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=The Art Newspaper|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190827132616/https://www.theartnewspaper.com/news/art-dubai-adds-artist-residencies|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|شانۆی ھونەری دیجیتاڵی|en|Theatre of Digital Art|lt=شانۆی ھونەری دیجیتاڵی}}ی دوبەی (ToDA) لە ساڵی ٢٠٢٠دا کرایەوە و {{بنز|ھونەری دیجیتاڵی|en|digital art|lt=ھونەری دیجیتاڵی}}ی نوقمکەر پێشکەش دەکات، لەوانەش بەرھەمی ھاوچەرخ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whatson.ae/2020/10/the-incredible-theatre-of-digital-art-open-its-doors-this-month/ |سەردێڕ=The incredible Theatre of Digital Art open its doors this month |یەکەم=Aarti |دوایین=Saundalkar |ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=whatson.ae |شوێن=UAE |بڵاوکەرەوە=What's On |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209142552/https://whatson.ae/2020/10/the-incredible-theatre-of-digital-art-open-its-doors-this-month/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ڕاگەیاندن === [[File:Singapore Former-Hill-Street-Police-Station-02.jpg|thumb|left|{{بنز|وەزارەتی پەیوەندییەکان و زانیاری|en|Ministry of Communications and Information|lt=وەزارەتی پەیوەندییەکان و زانیاری}} سەرپەرشتیی پەرەپێدانی {{بنز|تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندی|en|infocomm|lt=ئینفۆکۆم}}، ڕاگەیاندن و {{بنز|ھونەرەکان|en|the arts|lt=ھونەرەکان}} دەکات.]] ئەو کۆمپانیایانەی پەیوەستن بە حکوومەتەوە بەشێکی زۆری ڕاگەیاندنی ناوخۆیی لە دوبەی کۆنترۆڵ دەکەن.<ref name="freedomhouse_a"/> {{بنز|میدیاکۆرپ|en|MediaCorp|lt=میدیاکۆرپ}} زۆربەی {{بنز|تەلەڤیزیۆن لە دوبەی|en|Television in Dubai|lt=کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە بێبەرامبەرەکان}} و {{بنز|پێڕستی وێستگەکانی ڕادیۆ لە دوبەی|en|List of radio stations in Dubai|lt=وێستگەکانی ڕادیۆی بێبەرامبەر}} لە دوبەی بەڕێوەدەبات. کۆی گشتی شەش کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی بێبەرامبەر ھەن کە لەلایەن میدیاکۆرپەوە پێشکەش دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TV Guide |ناونیشان=https://www.mewatch.sg/channel-guide|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=meWATCH}}</ref> {{بنز|ستارھەب تی ڤی|en|StarHub TV|lt=ستارھەب تی ڤی}} و {{بنز|سینگتێل تی ڤی|en|Singtel TV|lt=سینگتێل تی ڤی}} ھەروەھا خزمەتگوزاریی {{بنز|ئای پی تی ڤی|en|IPTV|lt=ئای پی تی ڤی}} (IPTV) پێشکەش دەکەن لەگەڵ کەناڵەکان لە سەرانسەری جیھانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mda.gov.sg/POLICIES/POLICIESANDCONTENTGUIDELINES/TV/Pages/CableTV.aspx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100714155808/http://www.mda.gov.sg/Policies/PoliciesandContentGuidelines/TV/Pages/CableTV.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Cable Television |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=XIN MSN|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mda.gov.sg/POLICIES/POLICIESANDCONTENTGUIDELINES/TV/Pages/IPTV.aspx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100714144133/http://www.mda.gov.sg/Policies/PoliciesandContentGuidelines/TV/Pages/IPTV.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Internet Protocol Television (IPTV) |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=XIN MSN|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|ئێس پی ئێچ میدیا ترەست|en|SPH Media Trust|lt=ئێس پی ئێچ میدیا ترەست}}، کە دامەزراوەیەکە پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ حکوومەتدا ھەیە، بەشێکی زۆری پیشەسازیی ڕۆژنامەگەری لە دوبەی کۆنترۆڵ دەکات.<ref name="BBC Media">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15961759 |سەردێڕ=Singapore country profile |بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> پیشەسازیی ڕاگەیاندنی دوبەی ھەندێک جار ڕووبەڕووی ڕەخنە بووەتەوە بەھۆی زۆر ڕێکخستنی و نەبوونی ئازادی لەلایەن گرووپەکانی مافەکانی مرۆڤەوە وەک [[ماڵی ئازادی]].<ref name="freedomhouse_a" /> دەوترێت سانسۆری خودی لە نێوان ڕۆژنامەنووساندا باوە.<ref name="BBC Media" /> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، دوبەی لە پلەی ١٢٩ەمیندا بوو لە پێوەری ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانی کە لەلایەن [[پەیامنێرانی بێسنوور]]ەوە بڵاوکراوەتەوە، کە بەرزبووەتەوە لە پلەی ١٣٩ی ساڵی پێشوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2023 World Press Freedom Index for Singapore |ناونیشان=https://rsf.org/en/country/singapore |وێبگە=RSF |ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> {{بنز|دەسەڵاتی پەرەپێدانی ڕاگەیاندن|en|Media Development Authority|lt=دەسەڵاتی پەرەپێدانی ڕاگەیاندن}} ڕێکخستن بۆ ڕاگەیاندنی دوبەی دەکات، و ئیدیعای ئەوە دەکات کە ھاوسەنگی ڕادەگرێت لە نێوان داواکاری بۆ ھەڵبژاردن و پاراستن لە بەرامبەر ماددە نەشیاو و زیانبەخشەکان.<ref name="Mica">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mica.gov.sg/mica_business/b_media.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060910233826/http://www.mica.gov.sg/mica_business/b_media.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Media: Overview |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Ministry of Information, Communications and the Arts|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> خاوەندارێتیی تایبەتی سەتەلایتی تەلەڤیزیۆنی قەدەغەیە.<ref name="BBC Media" /> {{بنز|ئینتەرنێت لە دوبەی|en|Internet in Dubai|lt=ئینتەرنێت لە دوبەی}} لەلایەن کۆمپانیای خاوەندارێتیی دەوڵەتیی [[سینگتێل]]، کۆمپانیای نیمچە-دەوڵەتیی [[ستارھەب]] و {{بنز|ئێم ١|en|M1 Limited|lt=ئێم ١}} ھەروەھا چەندین {{بنز|دابینکەری خزمەتگوزاریی ئینتەرنێت|en|internet service provider|lt=دابینکەری تری خزمەتگوزاریی ئینتەرنێت}} (ISPs)ی بازرگانییەوە دابین دەکرێت کە پلانەکانی خزمەتگوزاریی نیشتەجێبوون بە خێرایی تا ٢ {{بنز|گێگابیت لە چرکەیەکدا|en|Gbit/s|lt=گێگابیت لە چرکەیەکدا}} پێشکەش دەکەن تاوەکوو بەھاری ٢٠١٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ViewQwest 2Gbps FAQ |ناونیشان=http://www.viewqwest.com/vqlp/2gbps-faq/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151021051852/http://www.viewqwest.com/vqlp/2gbps-faq/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> {{بنز|ئیکوینیکس|en|Equinix|lt=ئیکوینیکس}} (٣٣٢ بەشداربوو) و {{بنز|ئاڵوگۆڕی ئینتەرنێتی دوبەی|en|Dubai Internet Exchange|lt=ئاڵوگۆڕی ئینتەرنێتی دوبەی}} (٧٠ بەشداربوو) دوو {{بنز|خاڵی ئاڵوگۆڕی ئینتەرنێت|en|Internet exchange point|lt=خاڵی ئاڵوگۆڕی ئینتەرنێت}}ن کە تێیدا دابینکەرانی خزمەتگوزاریی ئینتەرنێت و {{بنز|تۆڕەکانی گەیاندنی ناوەڕۆک|en|Content delivery network|lt=تۆڕەکانی گەیاندنی ناوەڕۆک}} ھاتوچۆی ئینتەرنێت لە نێوان تۆڕەکانیاندا ({{بنز|سیستەمە سەربەخۆکان (ئینتەرنێت)|en|Autonomous system (Internet)|lt=سیستەمە سەربەخۆکان}}) لە شوێنە جیاوازەکانی دوبەیدا ئاڵوگۆڕ دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Equinix further expands SG2 IBX data center in Singapore |ناونیشان=https://www.networksasia.net/article/equinix-further-expands-sg2-ibx-data-center-singapore.1499915580 |وێبگە=Networks Asia|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704123248/https://www.networksasia.net/article/equinix-further-expands-sg2-ibx-data-center-singapore.1499915580|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Singapore Internet Exchange |ناونیشان=https://www.imda.gov.sg/industry-development/infrastructure/next-gen-national-infocomm-infrastructure/singapore-internet-exchange |بڵاوکەرەوە=[[Info-communications Media Development Authority]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180227035254/https://www.imda.gov.sg/industry-development/infrastructure/next-gen-national-infocomm-infrastructure/singapore-internet-exchange|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ناوەڕاستی دەیەی ١٩٨٠ تا ١٩٩٠ەکاندا، دانیشتووانی دوبەی دەیانتوانی خزمەتگوزاریی ڤیدیۆتێکستی بنکە-لە-ناوخۆی {{بنز|دوبەی تەلەڤیو|en|Dubai Teleview|lt=دوبەی تەلەڤیو}} بەکاربھێنن بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ یەکتردا.<ref name="sandfort" /> دەستەواژەی ''دوورگەی زیرەک'' لە دەیەی ١٩٩٠ەکاندا سەری ھەڵدا کە ئاماژە بوو بۆ پەیوەندیی گونجان و پێشوەختەی نەتەوەی دوورگەکە لەگەڵ ئینتەرنێتدا.<ref name="sandfort">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|magazine=Wired |ناونیشان=https://www.wired.com/1993/04/sandfort/ |سەردێڕ=The Intelligent Island |یەکەم=Sandy |دوایین=Sandfort |ڕێکەوت=نیسانی ١٩٩٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|magazine=Wired |ناونیشان=https://www.wired.com/1993/04/gibson-2/ |سەردێڕ=Disneyland with the Death Penalty |یەکەم=William |دوایین=Gibson |ڕێکەوت=نیسانی ١٩٩٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، بە مەزەندەکراوی ٤٫٧ ملیۆن بەکارھێنەری ئینتەرنێت لە دوبەی ھەبوون، کە ٨٢٫٥٪ی دانیشتووان پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Internet Users by Country (July 2016 estimate) |ناونیشان=http://www.internetlivestats.com/internet-users-by-country/ |وێبگە=Internet Live States|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=Elaboration of data by International Telecommunication Union (ITU), United Nations Population Division, Internet & Mobile Association of India (IAMAI), World Bank.}}</ref> حکوومەتی دوبەی سانسۆری بەربڵاوی ئینتەرنێت ناکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://opennet.net/research/profiles/singapore |سەردێڕ=Singapore |بڵاوکەرەوە=OpenNet Initiative|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> بەڵام لیستێکی ھەیە لە سەد ماڵپەڕ—کە زۆربەیان پۆرنۆگرافین—کە بلۆکیان دەکات لە دەستگەیشتنی ئینتەرنێتی ماڵەوە وەک "پەیامێکی ڕەمزی بۆ ھەڵوێستی کۆمەڵگەی دوبەی بەرامبەر بە ناوەڕۆکی زیانبەخش و نەویستراو لەسەر ئینتەرنێت".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_622871.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110119042223/http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_622871.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Impossible for S'pore to block all undesirable sites |دوایین=Wong |یەکەم=Tessa |ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore |بڵاوکەرەوە=Singapore Press Holdings |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.asiaone.com/Digital/News/Story/A1Story20080523-66562.html |سەردێڕ=MDA bans two video-sharing porn sites |ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٨|نووسەر=Chua Hian Hou |ئیش=The Straits Times |شوێن=Singapore |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20080524215638/http://www.asiaone.com/Digital/News/Story/A1Story20080523-66562.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٨}}</ref> دوبەی بەرزترین ڕێژەی بەکارھێنانی [[مۆبایلی زیرەک|مۆبایلە زیرەکەکانی]] ھەیە لە جیھاندا، لە ڕاپرسییەکانی {{بنز|دیلۆیت|en|Deloitte|lt=دیلۆیت}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.todayonline.com/singapore/smartphone-penetration-singapore-highest-globally-survey |سەردێڕ=Smartphone penetration in Singapore the highest globally: Survey |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=Today |شوێن=Singapore}}</ref><ref>{{cite press release |url=http://www2.deloitte.com/au/en/pages/media-releases/articles/our-mobile-world-always-on-FOMO-or-necessity-251114.html |title=Deloitte Mobile Consumer 2014 |date=25 November 2014 |publisher=Deloitte Australia |access-date=13 January 2016 |archive-date=5 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805143008/https://www2.deloitte.com/au/en/pages/media-releases/articles/our-mobile-world-always-on-FOMO-or-necessity-251114.html |url-status=dead}}</ref> و گووگڵ کۆنسیومەر بارۆمیتەر—کە بە ڕێککەوت ٨٩٪ و ٨٥٪ی دانیشتووان بوون لە ساڵی ٢٠١٤دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://digital.asiaone.com/digital/news/6-top-things-singaporeans-do-when-using-their-smartphones |سەردێڕ=6 top things that Singaporeans do when using their smartphones |ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ئیش=Asiaone |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20160126050015/http://digital.asiaone.com/digital/news/6-top-things-singaporeans-do-when-using-their-smartphones |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تێکڕای گشتی بەکارھێنانی مۆبایل دەگاتە ١٤٨ بەشداربووی مۆبایل بۆ ھەر ١٠٠ کەسێک.<ref name="singstat2014mobile">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#19 |سەردێڕ=Statistics Singapore – Latest Data – Social Indicators |بڵاوکەرەوە=Singapore Department of Statistics |ساڵ=٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#19 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === چێشت === [[File:Satay stalls along Boon Tat Street next to Telok Ayer Market, Singapore - 20120629-02.jpg|right|thumb|alt=دوکانەکانی ساتای بە درێژاییی شەقامی بوون تات لە تەنیشت بازاڕی تێلۆک ئایەر، کە زیاتر بە لاو پا سات ناسراوە|ناوەندی خواردنفرۆشانی شەقامی {{بنز|لاو پا سات|en|Lau Pa Sat|lt=لاو پا سات}} لە ناوچەی دارایی. عەرەبانەکانی {{بنز|ساتای|en|Satay|lt=ساتای}} پاش تاریکبوون دێنە ئەوێ، لە شەقامێکی لاوەکیدا.]] ھەمەجۆریی چێشت لە دوبەی وەک ھۆکارێک بۆ سەردانیکردنی وڵاتەکە بانگەشەی بۆ دەکرێت، بەھۆی تێکەڵکردنی ئاسانکاری، جۆراوجۆری، کوالیتی، و نرخەکەیەوە.<ref name="Foodways">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=p5Mw_WTLhiYC&dq=singapore*+cuisine&pg=PA161 |سەردێڕ=Changing Chinese foodways in Asia |دوایین١=Wu |یەکەم١=David Y.H. |نووسەر٢=Chee Beng Tan |پەڕەکان=١٦١ ff|بڵاوکەرەوە=Chinese University Press |شوێن=Hong Kong |ژپنک=٩٧٨-٩٦٢-٢٠١-٩١٤-٠|ساڵ=٢٠٠١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> جۆرەکانی خواردنی ناوخۆیی بەگشتی پەیوەندییان بە نەتەوەیەکی دیاریکراوەوە ھەیە – چینی، مالایی و ھیندی؛ بەڵام فرەجۆریی چێشت زیاتر بووە بەھۆی تێکەڵکردنی شێوازە جیاوازەکان (بۆ نموونە، {{بنز|چێشتی پێراناکان|en|Peranakan cuisine|lt=چێشتی پێراناکان}}، کە تێکەڵەیەکە لە چێشتی چینی و مالایی). لە ناوەندەکانی خواردنفرۆشانی شەقامدا، بڵاوبوونەوەی کولتووری بەوە پیشان دەدرێت کە فرۆشیارە نەریتییە مالایییەکانیش خواردنی تامیلی دەفرۆشن. {{بنز|برنج و مریشکی ھاینانی|en|Hainanese chicken rice|lt=برنج و مریشکی ھاینانی}}، کە لەسەر بنەمای خواردنی ھاینانیی {{بنز|مریشکی وێنچان|en|Wenchang chicken|lt=مریشکی وێنچان}} دروست کراوە، وەک خواردنی نیشتمانیی دوبەی سەیر دەکرێت.<ref name="farleyBBC6nov2015">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Farley |یەکەم=David |سەردێڕ=The Dish Worth the 15-Hour Flight |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=http://www.bbc.com/travel/story/20151105-the-singapore-dish-worth-a-15-hour-flight |بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref><ref name="lingCNN14apr2010">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ling |یەکەم=Catherine |سەردێڕ=40 Singapore foods we can't live without |ناونیشان=http://travel.cnn.com/singapore/none/40-singapore-foods-we-cant-live-without-810208/ |بڵاوکەرەوە=CNN|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121119235745/http://travel.cnn.com/singapore/none/40-singapore-foods-we-cant-live-without-810208/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> شار-دەوڵەتەکە خاوەنی دیمەنێکی فراوانبووی خواردنە کە لە ناوەندەکانی خواردنفرۆشانی شەقام (سەراوەڵا)، شوێنەکانی خواردن (فێنککەرەوەدار)، قاوەخانەکان (سەراوەڵا کە تا دەرزەنێک فرۆشیاری شەقامی تێدایە)، کافێکان، خواردنی خێرا، چێشتخانە سادەکان، کەژواڵ، چێشتخانەی کەسایەتییە بەناوبانگەکان و چێشتخانە ئاست بەرزەکان دەگرێتەوە.<ref name=streetfood /> {{بنز|چێشتخانەی ھەوری (پەردەپۆش)|en|Cloud kitchen|lt=چێشتخانە ھەورییەکان}} و گەیاندنی خواردن ھەروەھا لە بەرزبوونەوەدان، کە ٧٠٪ی دانیشتووان لایەنی کەم مانگی جارێک لە ڕێگەی ئەپلیکەیشنەکانی گەیاندنەوە خواردن داوا دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Woo |یەکەم١=Jacqueline |سەردێڕ=Food fight! The battle for the food delivery market |ناونیشان=https://www.businesstimes.com.sg/brunch/food-fight-the-battle-for-the-food-delivery-market |ئیش=The Business Times |ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=70% of Singapore consumers order from food delivery apps at least once a month – and most are spending more money in recent years |ناونیشان=https://www.businessinsider.sg/70-of-singapore-consumers-order-from-food-delivery-apps-at-least-once-a-month-and-most-are-spending-more-money-in-recent-years/ |ئیش=Business Insider Singapore |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190923055606/https://www.businessinsider.sg/70-of-singapore-consumers-order-from-food-delivery-apps-at-least-once-a-month-and-most-are-spending-more-money-in-recent-years/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> چەندین چێشتخانەی نێونەتەوەییی {{بنز|چێشتلێنەری بەناوبانگ|en|celebrity chef|lt=چێشتلێنەرە بەناوبانگەکان}} لە ناو {{بنز|ھاڤینگەھە یەکخراوەکان|en|integrated resort|lt=ھاڤینگەھە یەکخراوەکاندا}} ھەڵکەوتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.marinabaysands.com/guides/singapore-foodie-guide/celebrity-chef-restaurants.html |سەردێڕ= Top Celebrity Chef Restaurants in Singapore |نووسەر= <!--Staff writer(s); no by-line.--> |بڵاوکەرەوە= Marina Bay Sands |ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20260420125107/https://www.marinabaysands.com/guides/singapore-foodie-guide/celebrity-chef-restaurants.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ڕێنماییی ئایینی بۆ خواردن بوونی ھەیە (موسڵمانەکان گۆشتی بەراز ناخۆن و ھیندووەکان گۆشتی مانگا ناخۆن)، و ھەروەھا گرووپێکی بەرچاو لە ڕووەکخۆران ھەن. {{بنز|ڤیستیڤاڵی خۆراکی دوبەی|en|Dubai Food Festival|lt=ڤیستیڤاڵی خۆراکی دوبەی}} کە ئاھەنگ بۆ چێشتی دوبەی دەگێڕێت ساڵانە لە مانگی تەممووزدا بەڕێوەدەچێت.<ref name="SFF">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.visitsingapore.com/festivals-events-singapore/annual-highlights/singapore-food-festival/ |سەردێڕ=Singapore Food Festival |بڵاوکەرەوە=Singapore Tourism Board|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> پێش دەیەی ١٩٨٠ەکان، {{بنز|خواردنی شەقام|en|street food|lt=خواردنی شەقام}} بە زۆری لەلایەن کۆچبەرانی چین، ھیندستان، و مالیزیاوە دەفرۆشرا بە کۆچبەرانی تر کە بەدوای تامێکی ئاشنادا دەگەڕان. لە دوبەی، خواردنی شەقام بۆ ماوەیەکی زۆرە پەیوەستە بە {{بنز|ناوەندی خواردنفرۆشانی شەقام|en|hawker centre|lt=ناوەندەکانی خواردنفرۆشانی شەقامەوە}} کە شوێنی دانیشتنی ھاوبەشیان ھەیە. بەگشتی، ئەم ناوەندانە چەند دەرزەنێک تا سەدان دوکانی خواردنیان تێدایە، کە ھەریەکەیان پسپۆڕن لە یەک یان چەند خواردنێکی پەیوەندیداردا.<ref name=fodor>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fieldmar |یەکەم=James |سەردێڕ=Singapore's Street Food 101 |ناونیشان=http://www.fodors.com/news/street-food-in-singapore-6276.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|newspaper=Fodor's |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131022001718/http://www.fodors.com/news/street-food-in-singapore-6276.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=streetfood>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Michaels |یەکەم=Rowena |سەردێڕ=Singapore's best street food ... just don't order frog porridge |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/expat/expatlife/10204790/Singapores-best-street-food-...-just-dont-order-frog-porridge.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/expat/expatlife/10204790/Singapores-best-street-food-...-just-dont-order-frog-porridge.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|newspaper=The Daily Telegraph |شوێن=London |ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٣}}{{cbignore}}</ref> لە کاتێکدا خواردنی شەقام لە چەندین وڵاتدا دەدۆزرێتەوە، جۆراوجۆری و بڵاوبوونەوەی ناوەندە مەرکەزییەکانی خواردنفرۆشی کە خواردنی شەقامی کەلەپووری لە دوبەیدا پێشکەش دەکەن ناوازەیە.<ref name="Hawker2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kong |یەکەم١=Lily |سەردێڕ=Singapore Hawker Centres : People, Places, Food |ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=SNP |شوێن=Singapore |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٤٨-١٤٩-٨}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨دا، ١١٤ ناوەندی خواردنفرۆشی ھەبوون کە بەسەر ناوەندی شار و کۆمەڵگە نیشتەجێبوونەکانی دڵگادا بڵاوبووبوونەوە. ئەمانە لەلایەن {{بنز|ئاژانسی نیشتمانیی ژینگە|en|National Environment Agency|lt=ئاژانسی نیشتمانیی ژینگە}}وە چاودێری دەکرێن، کە ھەروەھا پلەبەندی بۆ پاکوخاوێنی ھەر دوکانێکی خواردن دادەنێت. گەورەترین ناوەندی خواردنفرۆشی دەکەوێتە نھۆمی دووەمی کۆمەڵگەی چایناتاون، و زیاتر لە ٢٠٠ دوکانی لەخۆگرتووە.<ref name="Hawker2007" /> ئەم کۆمەڵگەیە ھەروەھا نیشتمانی ھەرزانترین ژەمی خاوەن ئەستێرەی میشیلینە لە جیھاندا – قاپێک لە برنجی مریشک یان نۆدڵس بە صۆصی {{بنز|سۆسەی سۆیا|en|soy sauce|lt=سۆیا}} بە ٢ دۆلاری سینگاپووری (١٫٥٠ دۆلاری ئەمریکی). دوو دوکانی خواردنی شەقام لە شارەکەدا یەکەمینن لە جیھاندا کە خەڵاتی ئەستێرەی میشیلینیان پێبەخشراوە، کە ھەریەکەیان یەک ئەستێرەیان بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Han |یەکەم=Kirsten |سەردێڕ=Michelin star for Singapore noodle stall where lunch is half the price of a Big Mac |ناونیشان=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/aug/04/michelin-star-for-singapore-noodle-stall-where-lunch-is-half-the-price-of-a-big-mac |ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|شوێن=London}}</ref> === وەرزش و کات بەسەربردن === [[File:Joseph Schooling Kazan 2015.jpg|upright|thumb|{{بنز|جۆزێف سکوولینگ|en|Joseph Schooling|lt=جۆزێف سکوولینگ}} براوەی مەدالیای زێڕە و ھەڵگری ژمارەی پێوانەییی ئۆڵۆمپیادە لە یارییەکانی {{بنز|مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ – ١٠٠ مەتری پەپوولەیی پیاوان|en|Swimming at the 2016 Summer Olympics – Men's 100 metre butterfly|lt=ڕیۆ ٢٠١٦ – ١٠٠ مەتری پەپوولەیی}}.<ref name="Schooling-Rio" />]] لە ساڵی ١٩٤٨دا، {{بنز|لۆید ڤاڵبێرگ|en|Lloyd Valberg|lt=لۆید ڤاڵبێرگ}} بەشداریی لە {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨|en|1948 Summer Olympics|lt=ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨}} لە لەندەن کرد، کە ئەمەش وای لێکرد ببێتە یەکەم سینگاپووری کە بەشداری لە {{بنز|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد|en|Olympic Games|lt=یارییەکانی ئۆڵۆمپیاددا}} بکات. پەرەپێدانی یانە وەرزشی و کات بەسەربردنە تایبەتەکان لە سەدەی ١٩یەمدا لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمی سینگاپووردا دەستی پێکرد، و ئەو یانانەی لەو سەردەمەدا دامەزران بریتی بوون لە یانەی کریکێت، {{بنز|یانەی کات بەسەربردنی سینگاپوور|en|Singapore Recreation Club|lt=یانەی کات بەسەربردنی سینگاپوور}}، یانەی مەلەوانیی سینگاپوور، و یانەی ھۆڵەندە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sportsingapore.gov.sg/sports-education/history-of-singapore-sports |سەردێڕ=History of Singapore Sports |وێبگە=Sport Singapore|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180706161703/https://www.sportsingapore.gov.sg/sports-education/history-of-singapore-sports|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یاریزانی بەرزکردنەوەی قورسایی {{بنز|تان ھۆو لیانگ|en|Tan Howe Liang|lt=تان ھۆو لیانگ}} یەکەم براوەی مەدالیای ئۆڵۆمپیادی سینگاپوور بوو، کە مەدالیای زیوی لە {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠|en|1960 Summer Olympics|lt=یارییەکانی ڕۆمای ١٩٦٠دا}} بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_635_2005-01-10.html |سەردێڕ=Tan Howe Liang |بڵاوکەرەوە=[[National Library Board]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> سینگاپوور میوانداریی یەکەمین {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی لاوانی ٢٠١٠|en|2010 Summer Youth Olympics|lt=ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی لاوانی ٢٠١٠}}ی کرد، کە تێیدا ٣٬٦٠٠ وەرزشوان لە ٢٠٤ نەتەوەوە لە ٢٦ وەرزشدا کێبڕکێیان کرد.<ref name="Singapore to host first edition of the Youth Olympic Games in 2010">{{cite press release |url=http://www.olympic.org/uk/news/media_centre/press_release_uk.asp?release=2492 |publisher=[[International Olympic Committee]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090311003132/http://www.olympic.org/uk/news/media_centre/press_release_uk.asp?release=2492|archive-date=11 March 2009 |date=21 February 2008 |title=Singapore to host first edition of the Youth Olympic Games in 2010|access-date=16 March 2011}}</ref> وەرزشەکانی ناوەوە و ئاوی لە باوترین وەرزشەکانن لە سینگاپووردا. لە {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦|en|2016 Rio Olympics|lt=ئۆڵۆمپیادی ڕیۆی ٢٠١٦دا}}، جۆزێف سکوولینگ یەکەمین مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی بۆ سینگاپوور بەدەستھێنا، و لە {{بنز|مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ – ١٠٠ مەتری پەپوولەیی پیاوان|en|Swimming at the 2016 Summer Olympics – Men's 100 metre butterfly|lt=١٠٠-مەتری پەپوولەییدا}} ژمارەیەکی نوێی پێوانەییی ئۆڵۆمپیادی بە ٥٠٫٣٩ چرکە تۆمار کرد.<ref name="Schooling-Rio">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Michael Phelps taught a lesson for once – by Joseph Schooling {{!}} Andy Bull|ناونیشان=https://www.theguardian.com/sport/2016/aug/13/michael-phelps-taught-a-lesson-for-once-by-singapores-joseph-schooling|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٦|ref=London}}</ref> یاریزانانی چارۆکەوانیی سینگاپوور سەرکەوتنیان لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی بەدەستھێناوە، و تیمی {{بنز|ئۆپتیمست (بەلەم)|en|Optimist (dinghy)|lt=ئۆپتیمست}}یان وەک یەکێک لە باشترینەکانی جیھان دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.asiaone.com/singapore/sailing-spore-retain-world-team-title |سەردێڕ=Sailing: S'pore retain world team title|ئیش=AsiaOne |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tnp.straitstimes.com/sports/team-singapore/singapore-sailing-needs-trailblazer |سەردێڕ=Singapore sailing needs a trailblazer |ئیش=The New Paper |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250121014800/https://tnp.straitstimes.com/sports/team-singapore/singapore-sailing-needs-trailblazer |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەڕای قەبارەکەی، وڵاتەکە کۆنترۆڵی پێشبڕکێکانی مەلەوانیی لە {{بنز|یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|en|Southeast Asia Games|lt=یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا}}دا کردووە. تیمی تۆپی ئاوی پیاوان مەدالیای زێڕی یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیای بۆ ٢٧ەمین جار لە ساڵی ٢٠١٧دا بەدەستھێنا، و درێژترین زنجیرەی بردنەوەی وەرزشی سینگاپووری پاراست.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Chia |یەکەم=Nicole |سەردێڕ=SEA Games: Singapore capture men's 27th water polo gold to keep country's longest sports winning streak alive |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/sport/sea-games-singapore-win-mens-27th-water-polo-gold-to-keep-countrys-longest-sporting-streak|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=The Straits Times |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤|en|2024 Paris Olympics|lt=ئۆڵۆمپیادی پاریسی ٢٠٢٤دا}}، {{بنز|ماکس مەدەر|en|Max Maeder|lt=ماکس مەدەر}} یەکەم مەدالیای ئۆڵۆمپیادی سینگاپووری لە {{بنز|چارۆکەوانی (وەرزش)|en|Sailing (sport)|lt=چارۆکەوانی}}دا بەدەستھێنا، و بڕۆنزی لە پێشبڕکێی {{بنز|چارۆکەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ – کایتی فۆرمولای پیاوان|en|Sailing at the 2024 Summer Olympics – Men's Formula Kite|lt=کایتی فۆرمولای پیاوان}} لە ڕۆژی نیشتمانیدا بردەوە. لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، ھەروەھا بچووکترین براوەی مەدالیای ئۆڵۆمپیادی سینگاپوور بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Mohan |یەکەم١=Matthew |سەردێڕ=Kitefoiler Max Maeder clinches Olympic bronze, makes history as Singapore's youngest Games medallist |ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/singapore/max-maeder-olympic-medal-bronze-kitefoiling-paris-games-4537696 |وێبگە=CNA |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> تیمی تێنسی سەرمێزی ژنانی سینگاپوور براوەی مەدالیای زیو بوون لە {{بنز|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|en|2008 Beijing Olympics|lt=ئۆڵۆمپیادی پەکینی ٢٠٠٨دا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=ir |ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/368387/1/.html |سەردێڕ=Olympics: First medal in 48 years for Singapore |بڵاوکەرەوە=[[Channel NewsAsia]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081122051939/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/368387/1/.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/sport/table-tennis-end-of-era-for-singapore-women-paddlers |سەردێڕ=Table tennis: End of era for Singapore women paddlers |newspaper=The Straits Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٦|دوایین١=Chua |یەکەم١=Siang Yee}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠دا بوونە پاڵەوانی جیھان کاتێک لە چین-یان بردەوە لە {{بنز|پاڵەوانێتیی تیمی تێنسی سەرمێزی جیھان|en|World Team Table Tennis Championships|lt=پاڵەوانێتیی تیمی تێنسی سەرمێزی جیھان}} لە ڕووسیا، و کۆتایییان بە زنجیرەی بردنەوەی ١٩-ساڵەی چین ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=World champs!: S'pore beat favourites China in World Team Table Tennis C'ships |ناونیشان=http://www.todayonline.com/Hotnews/EDC100531-0000074/World-champs!|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100601183945/http://www.todayonline.com/Hotnews/EDC100531-0000074/World-champs!|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠١٠|newspaper=Today |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٠|پەڕە=١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١دا، {{بنز|لۆ کین یو|en|Loh Kean Yew|lt=لۆ کین یوو}}ی سینگاپووری نازناوی "پاڵەوانی جیھان"ی بەدەستھێنا کاتێک مەدالیای زێڕی بەدمینتۆنی لە {{بنز|پاڵەوانێتییەکانی جیھانیی BWFی ٢٠٢١|en|2021 BWF World Championships|lt=پاڵەوانێتیی جیھانی BWF لە ساڵی ٢٠٢١دا}} بۆ پێشبڕکێی {{بنز|پاڵەوانێتیی جیھانی BWFی ٢٠٢١ – تاکەکەسی پیاوان|en|2021 BWF World Championships – Men's singles|lt=تاکەکەسی پیاوان}} بردەوە، کە یەکێکە لە پڕبایەخترین پاڵەوانێتییەکانی بەدمینتۆن شانبەشانی {{بنز|بەدمینتۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە|en|Badminton at the Summer Olympics|lt=پاڵەوانێتییەکانی بەدمینتۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Singapore's Loh Kean Yew is badminton world champion |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/sport/badminton-singapores-loh-kean-yew-is-world-champion |newspaper=The Straits Times |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> خولی {{بنز|تۆپی پێ|en|association football|lt=تۆپی پێی}} سینگاپوور، {{بنز|پریمەرلیگی سینگاپوور|en|Singapore Premier League|lt=پریمەرلیگی سینگاپوور}}، لە ساڵی ١٩٩٦ بە ناوی S.League دەستی پێکرد و لە ھەشت یانە پێکھاتووە، لەوانەش یەک تیمی بیانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sleague.com/competitions/s-league/overview |سەردێڕ=S.League.com – Overview |بڵاوکەرەوە=S.League |ساڵ=٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130822234311/http://www.sleague.com/competitions/s-league/overview|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref><ref>[http://www.straitstimes.com/sport/football/football-goodbye-s-league-welcome-singapore-premier-league Football: Goodbye S-League, welcome Singapore Premier League] ''The Straits Times'', 21 March 2018</ref> {{بنز|سینگاپوور سلینگەرەکان|en|Singapore Slingers|lt=سینگاپوور سلینگەرەکان}} یەکێکە لە تیمە سەرەتایییەکانی بەشداربوو لە خولی {{بنز|خولی باسکەی ئاسێان|en|ASEAN Basketball League|lt=باسکەی ئاسێان}}، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.fiba.com/pages/eng/fc/news/lateNews/arti.asp?newsid=29263|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090816082403/http://www.fiba.com/pages/eng/fc/news/lateNews/arti.asp?newsid=29263|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=ASEAN Basketball League takes off |ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=FIBA Asia}}</ref> {{بنز|مەیدانی پێشبڕکێی ئەسپی کرانجی|en|Kranji Racecourse|lt=مەیدانی پێشبڕکێی ئەسپی کرانجی}} لەلایەن {{بنز|یانەی تێرڤی سینگاپوور|en|Singapore Turf Club|lt=یانەی تێرڤی سینگاپوور}}ەوە بەڕێوەدەبرێت و میوانداریی چەندین پێشبڕکێ دەکات لە ھەفتەیەکدا، لەوانەش پێشبڕکێ نێونەتەوەیییەکان—بەتایبەتی {{بنز|جامی نێونەتەوەییی ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور|en|Singapore Airlines International Cup|lt=جامی نێونەتەوەییی ھێڵی ئاسمانیی سینگاپوور}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=1d288200-6af8-4539-858a-3de9408f835c |سەردێڕ=Singapore Turf Club |بڵاوکەرەوە=[[National Library Board]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> سینگاپوور لە ساڵی ٢٠٠٨دا دەستی کرد بە میوانداریکردنی خولێکی {{بنز|پاڵەوانێتیی جیھانیی فۆرمولا وەن|en|Formula One World Championship|lt=پاڵەوانێتیی جیھانیی فۆرمولا وەن}}، کە ئەویش {{بنز|گراند پریکسی سینگاپوور|en|Singapore Grand Prix|lt=گراند پریکسی سینگاپوورە}} لە {{بنز|سێرکێتی شەقامی مارینا بەی|en|Marina Bay Street Circuit|lt=سێرکێتی شەقامی مارینا بەی}}. ئەمە یەکەمین پێشبڕکێی شەوانەی فۆرمولا وەن بوو،<ref name="News – Singapore confirms 2008 night race">{{cite press release |title=Singapore confirms 2008 night race |publisher=[[Formula One]] |url=http://www.formula1.com/news/6063.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070613015932/http://www.formula1.com/news/6063.html |date=11 May 2007|archive-date=13 June 2007|access-date=18 May 2007}}</ref> و یەکەمین پێشبڕکێی شەقامیی فۆرمولا وەن بوو لە ئاسیا.<ref name="1stStreet">{{cite press release |title=SingTel to sponsor first Singapore Grand Prix |publisher=[[Formula One]] |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2007/11/7101.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071118105330/http://www.formula1.com/news/headlines/2007/11/7101.html|url-status=dead|archive-date=18 November 2007|access-date=10 December 2007 |date=16 November 2007}}</ref> بە بۆنەیەکی ناسراوی ناو ساڵنامەی فۆرمولا وەن دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Oi |یەکەم١=Mariko |سەردێڕ=The Big Read: To keep roaring for S'pore, F1 needs to raise its game |ناونیشان=https://www.todayonline.com/sports/big-read-keep-roaring-spore-f1-needs-raise-its-game |ئیش=TODAYonline |ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٣|شوێن=Singapore}}</ref> پاڵەوانێتیی {{بنز|وەن چامپیۆنشپ|en|ONE Championship|lt=وەن چامپیۆنشپ (ONE Championship)}} لە سینگاپوور دامەزرا، کە ڕێکخەرێکی گەورەی {{بنز|ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان|en|Mixed Martial Arts|lt=ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان}} (MMA)ە لە ئاسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2013-03-11-sns-rt-mixed-martial-artsonefc-pixl3n0c308o-20130310-story.html |سەردێڕ=Mixed martial arts-ONE FC returning to Manila in May |وێبگە=chicagotribune.com}}</ref> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|سینگاپوور|شارەکان|دوورگەکان|ئاسیا}} * {{بنز|پەیوەندییەکانی دەرەوەی سینگاپوور|en|Foreign relations of Singapore|lt=پەیوەندییەکانی دەرەوەی سینگاپوور}} * {{بنز|پوختەی سینگاپوور|en|Outline of Singapore|lt=پوختەی سینگاپوور}} {{Clear right}} == تێبینییەکان == {{Reflist|group=Note}} {{Notelist}} == سەرچاوەکان == === سەرچاوەکان === {{Reflist}} '''دانەپاڵ''' {{Refbegin}} * ''ئەم وتارە دەقی پاوانی گشتی لەخۆدەگرێت لە وێبگەری <span class="plainlinks">[http://www.singstat.gov.sg/ فەرمانگەی ئاماری سینگاپوور]</span>، [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کتێبخانەی کۆنگرەی ویلایەتە یەکگرتووەکان|کتێبخانەی کۆنگرێس]] و ''[[دە کتێبی ڕاستییەکانی جیھان|کتێبی ڕاستییەکانی جیھان]]''.'' {{Refend}} == بەرھەمە ئاماژەپێکراوەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bose |یەکەم=Romen |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8Q2JAAAAQBAJ |سەردێڕ=The End of the War: Singapore's Liberation and the Aftermath of the Second World War |ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Marshall Cavendish]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٦١-٠٦٦-٩|شوێن=Singapore}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Legg |یەکەم=Frank |بەستەری نووسەر=Frank Legg |سەردێڕ=The Gordon Bennett Story: From Gallipoli to Singapore |بڵاوکەرەوە=[[Angus & Robertson]] |ساڵ=١٩٦٥|شوێن=Sydney, New South Wales |oclc=٣١٩٣٢٩٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miksic |یەکەم=John N. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8NJ3BgAAQBAJ |سەردێڕ=Singapore & the Silk Road of the Sea, 1300–1800 |ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[NUS Press]] |ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-٥٥٨-٣|شوێن=Singapore}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smith |یەکەم=Colin |ناونیشان=https://archive.org/details/singaporeburning0000coli |سەردێڕ=Singapore Burning: Heroism and Surrender in World War II |بڵاوکەرەوە=[[Penguin Books]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-١٠١٠٣٦-٦|زنجیرە=Penguin military history |شوێن=London |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Toland |یەکەم=John |بەستەری نووسەر=John Toland (historian) |ناونیشان=https://archive.org/details/risingsundecli00tola |سەردێڕ=The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire, 1936–1945 |بڵاوکەرەوە=[[Random House]] |ساڵ=١٩٧٠|شوێن=New York, NY |lccn=77-117669 |ol=25646706M}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wigmore |یەکەم=Lionel |ناونیشان=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203 |سەردێڕ=The Japanese Thrust |بڵاوکەرەوە=[[Australian War Memorial]] |ساڵ=١٩٥٧|شوێن=Canberra}} == خوێندنەوەی زیاتر == {{Library resources box|onlinebooks=yes|by=yes}} {{Refbegin|30em}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abshire |یەکەم=Jean E. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SITDEAAAQBAJ |سەردێڕ=The History of Singapore |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing Group]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٧٧٤٢-٦|زنجیرە=The Greenwood histories of the modern nations |شوێن=Santa Barbara, Calif |oclc=٦٦٩٧٥٠٠٧٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barr |یەکەم=Michael D. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SxKEDwAAQBAJ |سەردێڕ=Singapore: A Modern History |ساڵ=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Bloomsbury Academic]] |ژپنک=٩٧٨-١-٣٥٠-١٣٣٨٧-٧|شوێن=London; New York |oclc=on١٠٩٧٥٧٥٣٢٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Chia |editor-first=Wai Mun |editor-last2=Sng |editor-first2=Hui Ying |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AXxpDQAAQBAJ |سەردێڕ=Singapore and Asia in a Globalized World: Contemporary Economic Issues and Policies |ساڵ=٢٠٠٩|شوێن=Singapore; Hackensack, N.J |بڵاوکەرەوە=[[World Scientific]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٢٨١-٥٥٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Corfield |یەکەم=Justin J. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vhBMmG9yXgYC |سەردێڕ=Historical Dictionary of Singapore |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Scarecrow Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٧١٨٤-٧|edition=New |زنجیرە=Historical dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East |شوێن=Lanham (Md.)}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ghesquiere |یەکەم=Henri |سەردێڕ=Singapore's Success: Engineering Economic Growth |ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Thomson Corporation]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤١٩٥-٢٨-٧|شوێن=Singapore}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=sWxtDQAAQBAJ |سەردێڕ=50 Years Of Urban Planning In Singapore |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[World Scientific]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٦٥٦-٤٥-٠|editor-last=Heng |editor-first=Chye Kiang |شوێن=Singapore}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hill |یەکەم١=Michael |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=i-7AOHscNewC |سەردێڕ=The Politics of Nation Building and Citizenship in Singapore |دوایین٢=Lian |یەکەم٢=Kwen Fee |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٢٠٢٥-٨|edition=Repr |زنجیرە=Politics in Asia series |شوێن=London |ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Huff |یەکەم=W. G. |ناونیشان=https://archive.org/details/economicgrowthof0000huff |سەردێڕ=The Economic Growth of Singapore: Trade and Development in the Twentieth Century |ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٣٧٠٣٧-٠|شوێن=Cambridge |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=King |یەکەم=Rodney |سەردێڕ=The Singapore Miracle, Myth and Reality |بڵاوکەرەوە=Insight Press |ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٧٧٥٥٦٧-٠-٠|edition=2. |شوێن=Inglewood, Wa |ref=none}} * {{Cite encyclopedia |editor-surname=Koh |editor-given=Tommy |editor-link=Tommy Koh |display-editors=et al |year=2006 |title=[[Singapore: The Encyclopedia]] |others=[[National Heritage Board (Singapore)|National Heritage Board]] |place=Singapore |publisher=[[Editions Didier Millet]] |isbn=981-4155-63-2}} | [https://archive.org/details/singaporeencyclo0000unse/page/n6/mode/1up لە ڕێگەی Archive.org] * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lee |یەکەم=Kuan Yew |ناونیشان=https://archive.org/details/lee-kuan-yew-from-third-world-to-first |سەردێڕ=From Third World to First: The Singapore Story, 1965–2000 |ساڵ=٢٠٠٠|شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=[[HarperCollins]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦-٠١٩٧٧٦-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leifer |یەکەم=Michael |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wiC6pkgWToIC |سەردێڕ=Singapore's Foreign Policy: Coping with Vulnerability |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٣٣٥٣-٨|زنجیرە=Politics in Asia |شوێن=London}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mauzy |یەکەم١=Diane K. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6zrYd4-ExqAC |سەردێڕ=Singapore Politics Under the People's Action Party |دوایین٢=Milne |یەکەم٢=R. S. |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٤٦٥٣-٨|زنجیرە=Politics in Asia |شوێن=New York |ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perry |یەکەم=John Curtis |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dnuuDQAAQBAJ |سەردێڕ=Singapore: Unlikely Power |ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٠٤٦٩٥٠-٤|شوێن=New York, NY}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Singh |یەکەم=Bilveer |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gFBBEAAAQBAJ |سەردێڕ=Understanding Singapore Politics |ساڵ=٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[World Scientific]] |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-١٢-٤٣٤٠-٠|edition=2nd |شوێن=Singapore}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tan |یەکەم=Kenneth Paul |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YNnbx98ixNkC |سەردێڕ=Renaissance Singapore? Economy, Culture, and Politics |بڵاوکەرەوە=[[NUS Press]] |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٩٩٧١-٦٩-٣٧٧-٠|editor-last=Tan |editor-first=Kenneth Paul |شوێن=Singapore |ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Worthington |یەکەم=Ross |سەردێڕ=Governance in Singapore |بڵاوکەرەوە=[[RoutledgeCurzon]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٠٧-١٤٧٤-٢|شوێن=London |ref=none}} {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|Singapore|voy=Singapore|d=Q334}} * {{Wikiatlas|Singapore}} * {{Official website|https://www.gov.sg/}} دەروازەی حکوومەتی سینگاپوور * {{OSM relation|536780}} * [https://www.singstat.gov.sg/ فەرمانگەی ئاماری سینگاپوور] * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Key Facts & Figures |وێبگە=Ministry of Transport, Singapore |ناونیشان=https://www.mot.gov.sg/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣}} * [https://www.mfa.gov.sg/ وەزارەتی دەرەوە]، حکوومەتی سینگاپوور * [https://www.wikimapia.org/#y=1345015&x=103819427&z=11&l=0&m=a دیمەنی مانگی دەستکردی ویکی بۆ سینگاپوور لە WikiMapia] * [https://www.nlb.gov.sg/main/about-us "دەربارەی ئێمە"] لە دەستەی کتێبخانەی نیشتمانیی سینگاپوور؛ چەندین وتاری باش لێکۆڵراو و بەبەڵگەکراو دەربارەی ڕووداوە سەرەکییەکان و کەسایەتییە گرنگەکان، ھەروەھا بابەتەکانی پەیوەست بە چاند، نژیاروانی، سروشت، ھتد. * [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15961759 پرۆفایلی سینگاپوور] لە [[بی بی سی نیوز]] {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|وڵاتەکان}} [[پۆل:سینگاپوور| ]] [[پۆل:پایتەختەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:ئەو وڵات و ناوچانەی چینی تێیاندا زمانێکی فەرمییە]] [[پۆل:شار-دەوڵەتەکان]] [[پۆل:کۆمارەکان لە کۆمۆنوێلس]] [[پۆل:ئەو وڵات و ناوچانەی ئینگلیزی تێیاندا زمانێکی فەرمییە]] [[پۆل:وڵاتە دوورگەیییەکان]] [[پۆل:ئەو وڵات و ناوچانەی مالایی تێیاندا زمانێکی فەرمییە]] [[پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیای دەریایی]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئاسێان]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی کۆمۆنوێلس]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ناوچە کەناراوییە ئاوەدانەکان]] [[پۆل:وڵاتە تازەپێگەیشتووەکانی دوورگەی بچووک]] [[پۆل:وڵاتان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچە دامەزراوەکانی ١٩٦٥]] [[پۆل:ئەو وڵات و ناوچانەی تامیلی تێیاندا زمانێکی فەرمییە]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٦٥ لە ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتان لە ئاسیا]] [[پۆل:ناوچە ئاوەدانە دامەزراوەکان لە ١٨١٩]] [[پۆل:ڕێکەوتنی گشتگیر و پێشکەوتوو بۆ ھاوبەشیی ئەوپەڕی زەریای پاسیفیک]] [[پۆل:چوار پڵنگەکەی ئاسیا]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨١٩]] [[پۆل:کۆمارەکانی کۆمۆنوێلت]] [[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٥]] tn3g7wop8exn5jz6xtlmivb1lhjq6df 0 8717 1679977 1662121 2026-10-03T23:10:16Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679977 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Use dmy dates|date=April 2022}} {{Infobox settlement | official_name = ئەستەمبوڵ | native_name = {{nativename|tr|İstanbul}} | native_name_lang = tr | settlement_type = {{wrap|[[شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ|شارەوانیی گەورەشار]] و [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]]}} | image_skyline = {{multiple image|total_width=300px|perrow=1/3/2/1|border=infobox|caption_align = center | image1 = Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg | caption1 = [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]]، لەگەڵ [[مزگەوتی شین، ئەستەمبوڵ|مزگەوتی شین]] و [[ئایا سۆفیا]] | image2 = Istanbul_asv2020-02_img53_Maiden's_Tower.jpg | caption2 = [[تاوەری کچ]] | image4 = Galata tower 01 23.jpg | caption4 = [[تاوەری گالاتا]] | image3 = Nostalgic tram on Istiklal Avenue in Istanbul.jpg | caption3 = [[شەقامی ئیستیقلال]] و [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ|ترامواکەی]] | image5 = View of Topkapı Palace from the Galata Tower, Istanbul, Turkey 001 (cropped).jpg | caption5 = [[کۆشکی تۆپقاپی]] | image6 = View of Levent financial district from Istanbul Sapphire.jpg | caption6 = [[لێڤێنت]]، ناوچەیەکی بازرگانی | image7 = Istanbul, Turkey Bosporus.jpg | caption7 = [[گەرووی بۆسفۆر|بۆسفۆر]]، [[پردی شەھیدانی ١٥ی تەممووز]] و [[مزگەوتی ئۆرتەکیۆی]] }} | image_blank_emblem = Coat of arms İstanbul.svg | blank_emblem_size = 50px | blank_emblem_type = نیشانەی ئەستەمبوڵ | image_flag = İstanbul Büyükşehir Belediyesi.svg | flag_size = 100px | mapsize = 230px | pushpin_map = Turkey#Europe#Asia | pushpin_map_alt = تورکیا، بە دیاریکردنی ئەستەمبوڵ لە باکووری ڕۆژئاوا لەسەر پارچە زەوییەکی تەنک کە بە ئاو دەورەدراوە | pushpin_map_caption = شوێنی لە تورکیا##شوێنی لە ئەورووپا##شوێنی لە ئاسیا | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{Coord|41|00|49|N|28|57|18|E|region:TR-34_type:adm2nd|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|Turkey}} | subdivision_type1 = [[ھەرێمە جوگرافییەکانی تورکیا|ھەرێم]] | subdivision_type2 = [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[ھەرێمی مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]] | subdivision_name2 = '''ئەستەمبوڵ''' | seat_type = ناوەندی پارێزگا | seat = [[جاغائۆغڵو]]، فاتیح | parts_type = قەزاکان | parts = [[پێڕستی قەزاکانی ئەستەمبوڵ|<bdi>39</bdi>]] | leader_party = [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|CHP]] | leader_title = [[سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ|سەرۆک شارەوانی]] | leader_name = [[نووری ئاسلان]] (بە وەکالەت) | leader_title1 = [[پارێزگار]] | leader_name1 = | area_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ibb.istanbul/SitePage/Index/82|بڵاوکەرەوە=Istanbul Buyuksehir Belediyesi|سەردێڕ=YETKİ ALANI|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200406112545/https://www.ibb.istanbul/SitePage/Index/82|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{efn|پارێزگای ئەستەمبوڵ {{=}} <bdi>5,460.85</bdi>&nbsp;کم²{{Plain list| * ڕووبەری وشکانی {{=}} <bdi>5,343.22</bdi>&nbsp;کم² * دەریاچە/بەنداوی {{=}} <bdi>117.63</bdi>&nbsp;کم² * ئەورووپا (<bdi>25</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>3,474.35</bdi>&nbsp;کم² * ئاسیا (<bdi>14</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>1,868.87</bdi>&nbsp;کم² * شارنشین (<bdi>36</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>2,576.85</bdi>&nbsp;کم² [گەورەشار (<bdi>39</bdi> قەزا) – (چاتاڵجا+سیلیڤری+شیلە)] }} <nowiki>*</nowiki>بەپێی قەبارەی دانیشتووان و پێگەی گەورەشار، سنوورەکانی شاری ئەستەمبوڵ ھاوتایە لەگەڵ سنوورەکانی پارێزگاکە، و پارێزگاکە وەک گەورەشاری ئەستەمبوڵ مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت. }} | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 2,576.85 | area_metro_km2 = 5,343.22 | elevation_max_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'un En Yüksek Tepeleri |ناونیشان=https://www.kartal24.com/104583-istanbulun-en-yuksek-tepesi-neresidir |وێبگە=Hava Forumu |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Hava Durumu Forumu}}</ref> | elevation_max_m = 537 | population_total = 15,754,053 | population_urban = 15,382,791 | population_as_of = <bdi>31</bdi>ی کانوونی یەکەمی <bdi>2025</bdi> | population_footnotes = <ref name="Population of Turkey">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2025-53899&dil=2 |سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2025 |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> <!-- do not add update figure as that stat is only published once a year due to legal reasons --> | population_density_urban_km2 = 5,970 | population_density_metro_km2 = 2,948 | population_rank = یەکەم لە [[پێڕستی شارەکانی تورکیا|تورکیا]] و [[پێڕستی شارەکانی ئەورووپا|ئەورووپا]]<br>[[پێڕستی شارەکانی ئاسیا|ھەشتەم]] لە ئاسیا | population_demonym = ئەستەمبوڵیی {{nwr|({{langx|tr|İstanbullu}})}} | demographics_type1 = بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) {{nobold|(ناوەکی، <bdi>2024</bdi>)}} | demographics1_footnotes = <ref name=TUIK_GDP>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gross-Domestic-Product-by-Provinces-2024-53930&dil=2 |سەردێڕ=Gross Domestic Product by Provinces, 2024 [Table-1 total in ₺ and Table-3 per capita in US$ with the exchange rate ₺/$] |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cip.tuik.gov.tr/ |زمان=tr|سەردێڕ=Ulusal Hesaplar - Kişi başına GSYH ($)|trans-title=National Accounts - GDP per capita ($) |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> | demographics1_title1 = [[شارەوانییە گەورەشارەکانی تورکیا|شارەوانیی گەورەشار]] و [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]] | demographics1_info1 = {{Plainlist| * [[لیرەی تورکی|₺]]<bdi>13.011</bdi> تریلیۆن * ([[دۆلاری ئەمریکی|US$]]<bdi>396.3</bdi> ملیار) }} | demographics1_title2 = [[پێڕستی پارێزگاکانی تورکیا بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|بۆ ھەر تاکێک]] | demographics1_info2 = {{Plainlist| * ₺<bdi>802,669</bdi> * (US$<bdi>24,452</bdi>) }} | postal_code_type = [[کۆدی پۆستە]] | postal_code = <bdi>34000</bdi> بۆ <bdi>34990</bdi> | area_codes = {{ubl|+90 212 (دیوی ئەورووپا)|+90 216 (دیوی ئاسیا)}} | registration_plate = 34 | blank_name_sec2 = [[GeoTLD]] | blank_info_sec2 = [[.ist]]، [[.istanbul]] | website = {{Ubl|{{URL|https://ibb.istanbul/en|ibb.istanbul (شارەوانی)}}|{{URL|http://istanbul.gov.tr/|istanbul.gov.tr (پارێزگا)}}}} | blank3_name = [[پێوەرەکانی گەشەسەندنی مرۆڤ|HDI]] (<bdi>2022</bdi>) | blank3_info = <bdi>0.888</bdi><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org}}</ref> (<span style="color:#090;">زۆر بەرز</span>) · [[پێڕستی ھەرێمەکانی تورکیا بەپێی پێوەرەکانی گەشەسەندنی مرۆڤ|یەکەم]] | blank4_name = ئاووھەوا | blank4_info = [[ئاووھەوای ناوینەیی]] (Csa) | timezone = [[کاتی تورکیا|TRT]] | utc_offset = +3 | iso_code = TR-34 | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site | child = yes | official_name = [[ناوچە مێژووییەکانی ئەستەمبوڵ]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(i)(ii)(iii)(iv)}}(i)(ii)(iii)(iv) | ID = 356 | year = 1985 | extension = 2017 | area = {{convert|765.5|ha|acre|abbr=on}} }} | name = | government_type = [[حکومەتی سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن|سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن]] | governing_body = [[ئەنجومەنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]] | image_shield = | established_date = <bdi>11</bdi>ی ئایاری <bdi>330</bdi> | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | image_map = Istanbul in Turkey.svg }} '''ئەستەمبوڵ'''{{efn|name=naming|{{ubl|{{IPAc-en|lang|ˌ|ɪ|s|t|æ|n|ˈ|b|ʊ|l|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Istanbul.wav}} {{respell|IST|an|BUUL}}،<ref>{{cite LPD|3}}</ref><ref>{{cite RDPCE|page=704}}</ref> {{IPAc-en|USalso|ˈ|ɪ|s|t|æ|n|b|ʊ|l}} {{respell|IST|an|buul}} یان {{IPAc-en|ˈ|ɪ|s|t|ɑː|n|b|ʊ|l|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Istanbul.wav}} {{respell|IST|ahn|buul}}|{{langx|tr|İstanbul}} ({{IPA|tr|isˈtanbuɫ|audio=Istanbul pronunciation.ogg}}، لە قسەکردنی ئاساییدا {{IPA|tr|ɯsˈtambuɫ|}})}}}} [[پێڕستی گەورەترین شارەکانی تورکیا|گەورەترین شاری]] [[تورکیا]]یە، و سەنتەری ئابووری، کولتووری و مێژوویی وڵاتەکە پێکدەھێنێت. بە بوونی [[دیمۆگرافیای ئەستەمبوڵ|دانیشتووانێک]]ی زیاتر لە <bdi>15</bdi> ملیۆن کەس، شوێنی نیشتەجێبوونی <bdi>18%</bdi>ی [[دیمۆگرافیای تورکیا|دانیشتووانی تورکیا]]یە.<ref name="Population of Turkey"/> ئەستەمبوڵ یەکێکە لە [[پێڕستی شارەکانی ئەورووپا|گەورەترین شارەکانی ئەورووپا]]{{efn|ئەستەمبوڵ گەورەترینە لە ئەورووپا ئەگەر تەواوی شارەکە وەک بەشێک لە ئەورووپا ھەژمار بکرێت، بەڵام دەکەوێتە نێوان ھەردوو کیشوەری ئەورووپا و ئاسیاوە، کە سەنتەرە بازرگانی و مێژووییەکەی و دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکەی لە ئەورووپان و ئەوەی دەمێنێتەوە لە ئاسیادایە. لەبەر ئەوەی ئەستەمبوڵ شارێکی نێوان کیشوەرەکانە، [[مۆسکۆ]] گەورەترین شارە کە بە تەواوی بکەوێتە ناو ئەورووپاوە.|group=lower-alpha}} و یەکێک لە گەورەترینەکانی جیھانیشە لە ڕووی دانیشتووانەوە. شارێکە لەسەر دوو کیشوەرە؛ نزیکەی دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکەی لە [[ئەورووپا]] دەژین و ئەوەی دەمێنێتەوە لە [[ئاسیا]]ن.<ref>{{harvnb|Tepe|2019|p=1}}</ref> ئەستەمبوڵ دەکەوێتە سەر [[گەرووی بۆسفۆر]] – یەکێک لە قەرەباڵغترین ڕێڕەوە ئاوییەکانی جیھان – لە باکووری ڕۆژئاوای تورکیا، لە نێوان [[دەریای مەڕمەڕە]] و [[دەریای ڕەش]]. ڕووبەرەکەی کە پێکھاتووە لە {{convert|5461|km2|mi2|sp=us}} ھاوتایە لەگەڵ پارێزگای ئەستەمبوڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=n.d. |سەردێڕ=Yetki Alanı |ناونیشان=https://ibb.istanbul/ibb/belediye-hakkinda/yetki-alani/#kanunlar |وێبگە=İstanbul Büyükşehir Belediyesi |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وتەگێڕانەوە=...geçici 2. Madde ile İstanbul ve İzmit illeri için istisnai bir uygulama yapılarak büyükşehir belediye sınırları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi itibariyle il mülkî sınırı olarak genişletildi. Bu hükümle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yetki alanı 5460,85 km² (5343,22 km² kara alanı + 117,63 km² göl alanı) oldu.}}</ref> شارەکە گەشەی کرد و بوو بە یەکێک لە گرنگترین شارەکان لە مێژوودا. [[بیزانتیۆم]] لەسەر نیمچەدوورگەی (ئێستای) [[سارایبۆرنو]] لەلایەن [[کۆلۆنیالیستە مێگارایییەکان|کۆلۆنیالیستە یۆنانییەکان]]ەوە لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین دامەزرا.<ref name="Herrin2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herrin|یەکەم= Judith |ڕێکەوت= ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|پەڕە=٥|سەردێڕ= Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire |بڵاوکەرەوە= Princeton University Press |ژپنک= ٩٧٨-٠-٦٩١-١٤٣٦٩-٩|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=n2aYDwAAQBAJ}}</ref> بۆ ماوەی نزیکەی <bdi>16</bdi> سەدە دوای دووبارە دامەزراندنی وەک [[کۆنستنتینۆپڵ]] لە ساڵی <bdi>330</bdi>ی زایینی، وەک پایتەختی چوار ئیمپراتۆریەت خزمەتی کرد: [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی]] (<bdi>330</bdi>–<bdi>395</bdi>)، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژھەڵات (بیزەنتی)]] (<bdi>395</bdi>–<bdi>1204</bdi> و <bdi>1261</bdi>–<bdi>1453</bdi>)، [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین]] (<bdi>1204</bdi>–<bdi>1261</bdi>)، و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] (<bdi>1453</bdi>–<bdi>1922</bdi>).<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=xv}}</ref> ڕۆڵێکی گرنگی ھەبوو لە پێشکەوتنی مەسیحییەت لە سەردەمی ڕۆم و بیزەنتییەکاندا، پێش ئەوەی عوسمانییەکان [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|شارەکە فەتح بکەن]] لە ساڵی <bdi>1453</bdi> و بیکەن بە قەڵایەکی ئیسلامی و ناوەندی [[خەلافەتی عوسمانی]]ی خۆیان.<ref name="maag1145">{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|pp=114–5}}</ref> ھەرچەندە کۆماری تورکیا پایتەختەکەی لە [[ئەنقەرە]] دامەزراند، بەڵام کۆشک و مزگەوتە ئیمپراتۆرییەکان ھێشتا لەسەر گردەکانی ئەستەمبوڵ وەک بیرخەرەوەیەکی بینراو بۆ ڕۆڵی ناوەندیی پێشووی شارەکە دەبینرێن. [[ناوچە مێژووییەکانی ئەستەمبوڵ|سەنتەرە مێژووییەکەی ئەستەمبوڵ]] یەکێکە لە [[پێڕستی شوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|شوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Stanford professor sees Hagia Sophia as a “time tunnel” linking Ottomans to the Roman Empire |ناونیشان=https://news.stanford.edu/stories/2020/08/hagia-sophias-continuing-legacy |وێبگە=stanford}}</ref> پێگەی ستراتیژیی ئەستەمبوڵ بە درێژایی [[ڕێگای ئاوریشم]]ی مێژوویی،<ref>{{harvnb|Dumper|Stanley|2007|p=320}}</ref> تۆڕەکانی ھێڵی ئاسن بۆ ئەورووپا و [[ڕۆژئاوای ئاسیا]]، و تاکە ڕێڕەوی دەریایی لە نێوان دەریای ڕەش و [[دەریای ناوین]] یارمەتیدەر بوون لە پەروەردەکردنی دانیشتووانێکی فرەچەشن، ھەرچەندە لە دوای دامەزراندنی کۆمار لە ساڵی <bdi>1923</bdi>ەوە ئەم فرەچەشنییە کەمتر بووەتەوە. دوای ئەوەی لە ماوەی نێوان دوو جەنگەکەدا وەک پایتەختێکی نوێ پشتگوێ خرا، شارەکە لەو کاتەوە بەشێکی زۆری پێگەی پێشووی خۆی بەدەستھێناوەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵانی <bdi>1950</bdi>ەکانەوە دە ھێندە زیادی کردووە، بەو پێیەی کۆچبەران لە سەرانسەری [[ئەنادۆڵ]]ەوە ڕوویان لەو گەورەشارە کردووە و سنوورەکانی شارەکەش فراوان بوون بۆ لەخۆگرتنیان.<ref name="tu224">{{harvnb|Turan|2010|p=224}}</ref><ref name="ecoc-popdem">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/en-US/0-Exploring-The-City/Location/Pages/PopulationandDemographicStructure.aspx|بڵاوکەرەوە=Istanbul Metropolitan Municipality|سەردێڕ=Population and Demographic Structure|ساڵ=٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Istanbul 2010: European Capital of Culture}}</ref> زۆرینەی ھاووڵاتییە تورکەکانی ئەستەمبوڵ بە ڕەچەڵەک تورکن، لەکاتێکدا [[کورد|کوردەکان]] گەورەترین کەمینەی نەتەوەیی لە شارەکەدا پێکدەھێنن. ئەستەمبوڵ کە بە شارێکی جیھانیی ئالفا دادەنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |سەردێڕ=World Cities 2024 |وێبگە=[[Globalization and World Cities Research Network]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> نزیکەی سی لە سەدی [[ئابووریی تورکیا]] پێکدەھێنێت.<ref name=TUIK_GDP/> ناوچەی ئەستەمبوڵ-[[ئیزمیت]] یەکێکە لە ناوچە پیشەسازییە سەرەکییەکانی تورکیا.<ref>{{harvnb|Bölükbaşı|2012|p=344}}</ref> لە ساڵی <bdi>2025</bdi>، [[یورۆمۆنیتۆر ئینتەرناشناڵ]] ئەستەمبوڵی وەک [[پێڕستی زۆرترین سەردانکراوترین شارەکان|پێنجەم سەردانکراوترین شاری جیھان]] پۆلێن کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Top 100 City Destinations Index 2025: Driving Growth and Innovation|ناونیشان=https://www.euromonitor.com/article/top-100-city-destinations-index-2025-driving-growth-and-innovation|وێبگە=Euromonitor International |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> ئەستەمبوڵ شوێنی دوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی، چەندین بەندەر، و [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|ژمارەیەکی زۆر لە زانکۆکانە]].<ref> *بۆ فڕۆکەخانە و بەندەرەکان، بڕوانە: {{harvnb|Tepe|2019|p=4}} *بۆ زانکۆکان، بڕوانە: {{harvnb|Heper|Öztürk-Tunçel|Criss|2018|p=268}}</ref> لە نێو <bdi>100</bdi> باشترین کۆمەڵگەی زانست و تەکنەلۆژیای جیھاندایە.<ref>{{harvnb|World Intellectual Property Organization (WIPO)|2024|pp=76–77}}</ref> شارەکە میوانداری بەشێکی گەورەی [[تۆپی پێ لە تورکیا]] و وەرزش بەگشتی دەکات، بە ھەبوونی یانەکانی وەک [[یانەی گالاتاسارای|گالاتاسارای]]، [[یانەی فەنەرباخچە|فەنەرباخچە]] و [[یانەی بێشیکتاش|بێشیکتاش]]. ئەستەمبوڵ مەترسیی بوومەلەرزەی لەسەرە چونکە لە نزیکی [[ھێڵی درزی باکووری ئەنادۆڵ]]دایە.<ref> * {{harvnb|Tepe|2019|p=1–2}} * {{harvnb|Şengör|Kındap|2019|p=256–257}}</ref> == ناوەکان == یەکەمین ناوی زانراوی شارەکە ''[[بیزانتیۆم]]''ە ({{langx|grc|Βυζάντιον}}، {{Transliteration|grc|Byzántion}})، کە لە کاتی دامەزراندنیدا لەلایەن کۆلۆنیالیستە [[مێگارایییەکان|مێگارایییەکانەوە]] لە دەوروبەری ساڵی <bdi>657</bdi>ی پێش زایین پێی دراوە.<ref name="Britannica-Istanbul">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Istanbul|سەردێڕ=Istanbul|وێبگە=[[Encyclopædia Britannica]]|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="roo177">{{harvnb|Room|2006|p=177}}</ref> کۆلۆنیالیستە مێگارایییەکان بانگەشەی ڕەچەڵەکێکی ڕاستەوخۆیان دەکرد بۆ دامەزرێنەرانی شارەکە، بیزاس، کە کوڕی خواوەند پۆسایدن و نیمف کێرۆیسا بوو.<ref name="roo177"/> ھەڵکۆڵینە مۆدێرنەکان ئەو ئەگەرەیان خستۆتە ڕوو کە ناوی بیزانتیۆم لەوانەیە ڕەنگدانەوەی شوێنی نیشتەجێبوونە ڕەسەنە [[تراکییەکان|تراکییەکان]] بێت کە پێش شارۆچکە تەواوەکە ھەبوون.{{sfn|Georgacas|1947|p=352ff}} [[کۆنستنتینۆپڵ]] ({{langx|el|Κωνσταντινούπολις|translit=Kōnstantinoupolis}}؛ {{langx|lat|Constantinopolis}}) لە ناوی لاتینیی {{langr|la|Constantinus}}ەوە ھاتووە، بە ناوی [[کۆنستانتینی مەزن]]، ئەو ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەی کە لە ساڵی <bdi>324</bdi>ی زایینیدا شارەکەی دووبارە دامەزراندەوە.<ref name="roo177"/> کۆنستانتین لە سەرەتادا شارەکەی ناوبرد بە [[ڕۆمای نوێ]] ({{langx|grc|Νέα Ῥώμη}}؛ {{lang|grc-Latn|Nea Rhomē}}؛ {{langx|la|Nova Roma}}).<ref name="Britannica-Istanbul"/> کۆنستنتینۆپڵ باوترین ناو بوو بۆ شارەکە لە ڕۆژئاوا تا ساڵانی <bdi>1930</bdi>یەکان، کاتێک دەسەڵاتدارانی تورکیا دەستیان کرد بە ھاندانی بەکارھێنانی ناوی ''ئەستەمبوڵ (Istanbul)'' لە زمانە بیانییەکاندا. {{Transliteration|ota|Ḳosṭanṭīnīye}} ({{langx|ota|قسطنطينيه}}) و {{lang|tr|İstanbul}} ئەو ناوانە بوون کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە بە یەکسانی لە کاتی فەرمانڕەوایەتییاندا بەکاردەھێنران.{{sfn|Necipoğlu|2010|p=262}} ناوی {{lang|tr|İstanbul}} ({{langx|ota|استانبول}}<nowiki>؛</nowiki> {{IPA|tr|isˈtanbuɫ||audio=Istanbul pronunciation.ogg}} یان لە قسەکردنی ئاساییدا {{IPA|tr|ɯsˈtambuɫ|pron}}) بەگشتی وای بۆ دەچن کە لە دەستەواژەی [[یۆنانیی ناوەڕاست|یۆنانیی ناوەڕاستی]] {{Transliteration|grc|eis tḕn [[Polis|Pólin]]}} ({{lang|grc|εἰς τὴν Πόλιν}}، {{IPA|grc|is tim ˈbolin|pron}})ەوە ھاتبێت، کە بە واتای وشەیی دەبێتە "بۆ ناو شارەکە"،<ref>Necdet Sakaoğlu (1993/94a): "İstanbul'un adları" ["The names of Istanbul"]. In: ''Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi'', ed. Türkiye Kültür Bakanlığı, Istanbul.</ref> و ئەوەش ئەو شێوازە بوو کە یۆنانییە ناوخۆیییەکان کۆنستنتینۆپڵیان پێ دەگوت. ئەمە ڕەنگدانەوەی پێگەکەی بوو وەک تاکە شاری گەورەی ناوچەکە. گرنگیی کۆنستنتینۆپڵ لە جیھانی عوسمانیدا ھەروەھا بە نازناوەکەی ڕەنگیدابووەوە کە بریتی بوو لە {{lang|tr|Dersaadet}} ({{langx|ota|درساعدت}}) بە واتای 'دەروازەی بەختەوەری' لە تورکیی عوسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Grosvenor |یەکەم١=Edwin Augustus |سەردێڕ=Constantinople |ڕێکەوت=١٨٩٥|بڵاوکەرەوە=Roberts Brothers |بەرگ=١|پەڕە=٦٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=IGoLAQAAIAAJ&pg=PA69 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> بۆچوونێکی تر ئەوەیە کە ناوەکە ڕاستەوخۆ لە "کۆنستنتینۆپڵ"ەوە گەشەی کردبێت، بە لابردنی بڕگەی یەکەم و سێیەم.<ref name="roo177" /> ھەندێک سەرچاوەی عوسمانیی سەدەی <bdi>17</bdi>ەم، وەک [[ئەڤلییا چەلەبی]]، وەک ناوی باوی تورکیی ئەوکاتە وەسفی دەکەن؛ لە نێوان کۆتاییی سەدەی <bdi>17</bdi>ەم و کۆتاییی سەدەی <bdi>18</bdi>ەمدا، لە بەکارھێنانی فەرمیشدا بووە. یەکەم بەکارھێنانی وشەی {{Transliteration|ota|Islambol}} ({{langx|ota|اسلامبول}}) لەسەر دراو لە ساڵی <bdi>1730</bdi> لە سەردەمی دەسەڵاتی سوڵتان [[مەحموودی یەکەم]]دا بوو.{{sfn|Finkel|2005|pp=57, 383}} لە [[زمانی تورکی|تورکی]]ی مۆدێرندا، ناوەکە بە {{lang|tr|İstanbul}} دەنووسرێت، بە پیتی İ ی خاڵدار، چونکە لە [[ئەلفوبێی تورکی|ئەلفوبێی تورکی]]دا جیاوازی ھەیە لە نێوان [[İ|Iی خاڵدار]] و [[بێ خاڵ I]]. لە ئینگلیزیدا، کێشی دەنگەکە لەسەر بڕگەی یەکەم یان کۆتایییە، بەڵام لە تورکیدا لەسەر بڕگەی دووەمە.{{sfn|Göksel|Kerslake|2005|p=27}} کەسێک کە خەڵکی شارەکە بێت پێی دەوترێت {{lang|tr|İstanbullu}} (کۆی {{lang|tr|İstanbullular}})؛ ''Istanbulite'' لە ئینگلیزیدا بەکاردێت.{{sfn|Keyder|1999|p=95}} == مێژوو == ئاسەوارە [[نیۆلیتیک|نیۆلیتیکییەکان (بەردینی نوێ)]]، کە لەلایەن شوێنەوارناسانەوە لە سەرەتای سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا دۆزراونەتەوە، ئاماژە بەوە دەکەن کە نیمچەدوورگە مێژوویییەکەی ئەستەمبوڵ ھەر لە ھەزارەی <bdi>6</bdi>ەمی پێش زایینەوە ئاوەدان بووە.<ref name="BBC-Rainsford-2009">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rainsford |یەکەم=Sarah |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Istanbul's ancient past unearthed |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7820924.stm |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.bbc.com |بڵاوکەرەوە=BBC}}</ref> ئەو نیشتەجێبوونە سەرەتایییە، کە گرنگ بوو لە بڵاوبوونەوەی [[شۆڕشی نیۆلیتیک]] لە ڕۆژھەڵاتی نزیکەوە بۆ ئەورووپا، بۆ ماوەی نزیکەی ھەزارەیەک بەردەوام بوو پێش ئەوەی بەھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوەوە نوقم بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Algan |یەکەم١= O. |دوایین٢= Yalçın |یەکەم٢= M.N.K. |دوایین٣= Özdoğan |یەکەم٣= M. |دوایین٤= Yılmaz |یەکەم٤= Y.C. |دوایین٥= Sarı |یەکەم٥= E. |دوایین٦= Kırcı-Elmas |یەکەم٦= E. |دوایین٧= Yılmaz |یەکەم٧= İ. |دوایین٨= Bulkan |یەکەم٨= Ö. |دوایین٩= Ongan |یەکەم٩= D. |دوایین١٠= Gazioğlu |یەکەم١٠= C. |دوایین١١= Nazik |یەکەم١١= A. |دوایین١٢= Polat |یەکەم١٢= M.A. |دوایین١٣= Meriç |یەکەم١٣= E. |سەردێڕ= Holocene coastal change in the ancient harbor of Yenikapı–İstanbul and its impact on cultural history | doi = 10.1016/j.yqres.2011.04.002 | journal = Quaternary Research |بەرگ= ٧٦| issue = 1 |پەڕە= ٣٠|ساڵ= ٢٠١١| bibcode = 2011QuRes..76...30A| s2cid = 129280217 |issn=0033-5894}}</ref><ref name="BBC-Rainsford-2009"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/10027341.asp?gid=229&sz=32429|سەردێڕ=Bu keşif tarihi değiştirir|ئیش=hurriyet.com.tr|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marmaray kazılarında tarih gün ışığına çıktı|ناونیشان=http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|ئیش=fotogaleri.hurriyet.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151118065613/http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکەم نیشتەجێبوونی مرۆڤ لە دیوی ئاسیا، گردی فیکیرتەپە، دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[چاخی مس]]، بە ئاسەوارێک کە مێژووەکەی بۆ <bdi>5500</bdi> تا <bdi>3500</bdi>ی پێش زایین دەگەڕێتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cultural Details of Istanbul |ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070912131044/http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey, Minister of Culture and Tourism|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لە دیوی ئەورووپا، لە نزیک لووتکەی نیمچەدوورگەکە ([[سارایبۆرنو]])، نیشتەجێبوونێکی تراکییەکان ھەبووە لە سەرەتای ھەزارەی یەکەمی پێش زایین. نووسەرە مۆدێرنەکان ئەمەیان بەستۆتەوە بە ناوی ناوچەی تراکیی ''لیگۆس''،<ref name="janin">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Constantinople byzantine|دوایین=Janin|یەکەم=Raymond |بەستەری نووسەر= Raymond Janin|شوێن=Paris|بڵاوکەرەوە=Institut Français d'Études Byzantines|ساڵ=١٩٦٤|پەڕەکان=١٠ff}}</ref> کە لەلایەن [[پلینیی پیر]]ەوە وەک ناوێکی پێشووتری شوێنی بیزانتیۆم ئاماژەی پێکراوە.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.masseiana.org/pliny.htm#BOOK%20IV |سەردێڕ=Pliny the Elder, book IV, chapter XI:<br /> "''On leaving the Dardanelles we come to the Bay of Casthenes, ... and the promontory of the Golden Horn, on which is the town of Byzantium, a free state, formerly called Lygos; it is 711 miles from Durazzo,'' ..." |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170101063545/http://www.masseiana.org/pliny.htm#BOOK%20IV}} </ref> مێژووی شارەکە خۆی لە دەوروبەری <bdi>660</bdi>ی پێش زایینەوە دەست پێدەکات،<ref name="Britannica-Istanbul"/>{{sfn|Bloom|Blair|2009|p=1}}{{efn|name=byz-date|دامەزراندنی بیزانتیۆم ([[بیزانتیۆم]]) ھەندێک جار، بەتایبەتی لە ئینسایکلۆپیدیاکان یان سەرچاوە سێیەمییەکانی تردا، بە توندی لە ساڵی <bdi>667</bdi>ی پێش زایین دادەنرێت. مێژوونووسان مشتومڕیان لەسەر ساڵی دروستی دامەزراندنی شارەکە ھەیە. زۆرجار ئاماژە بە کاری مێژوونووسی سەدەی پێنجەمی پێش زایین [[ھێرۆدۆت]] دەکرێت، کە دەڵێت شارەکە حەڤدە ساڵ دوای [[خالکیدۆن]] دامەزراوە،<ref>Herodotus ''Histories'' 4.144, translated in {{harvnb|De Sélincourt|2003|p=288}}</ref> کە لە دەوروبەری ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایین ھاتۆتە بوون. [[یوسێبیوس]] ھاوڕایە لەگەڵ ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایین وەک ساڵی دامەزراندنی خالکیدۆن، بەڵام دامەزراندنی بیزانتیۆم دەخاتە ساڵی <bdi>659</bdi>ی پێش زایین.{{sfn|Isaac|1986|p=199}} لە نێو مێژوونووسە مۆدێرنەکاندا، کارل ڕۆبوک ساڵانی <bdi>640</bdi>ەکانی پێش زایینی پێشنیار کردووە<ref>{{harvnb|Roebuck|1959|p=119}}, also as mentioned in {{harvnb|Isaac|1986|p=199}}</ref> و ئەوانی تریش پێشنیاری ساڵی درەنگتریان کردووە. ڕێکەوتی دامەزراندنی خالکیدۆن خۆی جێگەی ھەندێک مشتومڕە؛ لەکاتێکدا زۆرێک لە سەرچاوەکان دەیخەنە ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایینەوە،{{sfn|Lister|1979|p=35}} ھەندێکی تر دەیخەنە ساڵی <bdi>675</bdi>ی پێش زایینەوە{{sfn|Freely|1996|p=10}} یان تەنانەت <bdi>639</bdi>ی پێش زایینەوە (کە بەمەش دامەزراندنی بیزانتیۆم دەکەوێتە ساڵی <bdi>619</bdi>ی پێش زایینەوە).{{sfn|Isaac|1986|p=199}} ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بە دامەزراندنی بیزانتیۆم دەکەن وەک سەدەی <bdi>7</bdi>ەمی پێش زایین.}} کاتێک کۆلۆنیالیستە یۆنانییەکانی مێگارا بیزانتیۆمیان لە دیوی ئەورووپای بۆسفۆر دامەزراند. کۆلۆنیالیستەکان قەڵایەکیان ([[ئەکرۆپۆلیس]]) لە تەنیشت [[قۆچی زێڕین]]ەوە لەسەر شوێنی نیشتەجێبوونە کۆنەکانی تراکییەکان دروست کرد، کە بووە ھۆی گەشەپێدانی ئابووریی شارە تازە لەدایکبووەکە.{{sfn|Çelik|1993|p=11}} شارەکە بۆ ماوەیەکی کورت کەوتە ژێر فەرمانڕەوایەتیی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|فارسەکان]] لە سەرەتای سەدەی <bdi>5</bdi>ەمی پێش زاییندا، بەڵام یۆنانییەکان لە کاتی [[شەڕەکانی یۆنان و فارس|شەڕەکانی یۆنان-فارسدا]] کۆنترۆڵیان کردەوە.{{sfn|De Souza|2003|p=88}} دواتر بیزانتیۆم وەک بەشێک لە [[ھاوپەیمانیی دێلیان|ھاوپەیمانیی ئەتینا]] و جێگرەوەکەی، [[ھاوپەیمانیی دووەمی ئەتینا]] بەردەوام بوو، پێش ئەوەی لە ساڵی <bdi>355</bdi>ی پێش زایین سەربەخۆیی بەدەستبھێنێت.{{sfn|Freely|1996|p=20}} بیزانتیۆم کە بۆ ماوەیەکی زۆر ھاوپەیمانی ڕۆمەکان بوو، لە ساڵی <bdi>73</bdi>ی زایینیدا بە فەرمی بوو بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی]].{{sfn|Freely|1996|p=22}} بڕیارەکەی بیزانتیۆم بۆ چوونە پاڵ [[داگیرکەری ڕۆمانی]] [[پێسێنیوس نایگەر]] دژی ئیمپراتۆر [[سێپتیمیۆس سێڤێروس]] باجێکی قورسی ھەبوو؛ تا ئەو کاتەی لە کۆتاییی ساڵی <bdi>195</bdi>ی زایینیدا خۆی ڕادەست کرد، دوو ساڵ گەمارۆدان شارەکەی وێران کردبوو.{{sfn|Grant|1996|pp=8–10}} پێنج ساڵ دواتر، سێڤێروس دەستی کرد بە دووبارە بونیاتنانەوەی بیزانتیۆم، و شارەکە ئاوەدانیی پێشووی خۆی بەدەستھێنایەوە – و، بەپێی ھەندێک سەرچاوە، لێیشی تێپەڕاند.{{sfn|Limberis|1994|pp=11–12}} === سەردەمی بیزەنتی === [[File:Istanbul_Hagia_Irene_IMG_8067_1920.jpg|thumb|[[ئایا ئیرین]] کە لە بنەڕەتدا لەلایەن کۆنستانتینی مەزنەوە لە سەدەی <bdi>4</bdi>ەمدا دروست کراوە و دواتر لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم]]ەوە دوای [[ئاژاوەکانی نیکا]] لە ساڵی <bdi>532</bdi> دووبارە دروست کراوەتەوە، کڵێسایەکی [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتە]] و دەکەوێتە حەوشەی دەرەوەی [[کۆشکی تۆپقاپی]] لە ئەستەمبوڵ. یەکێکە لەو کڵێسا دەگمەنانەی سەردەمی بیزەنتی کە ھەرگیز نەکراوە بە مزگەوت؛ لە سەردەمی عوسمانییەکاندا وەک جبەخانەی سەرەکیی تۆپقاپی خزمەتی کردووە]] کۆنستانتینی مەزن لە ئەیلوولی <bdi>324</bdi>دا بە کردار بوو بە ئیمپراتۆری تەواوی ئیمپراتۆریەتی ڕۆم.<ref>{{harvnb|Barnes|1981|p=77}}</ref> دوو مانگ دواتر، نەخشەی شارێکی نوێی مەسیحی کێشا بۆ ئەوەی جێگەی بیزانتیۆم بگرێتەوە. وەک پایتەختی ڕۆژھەڵاتی ئیمپراتۆریەتەکە، شارەکە ناونرا ''[[ڕۆمای نوێ|نۆڤا ڕۆما]]''؛ زۆربەی خەڵک پێیان دەگوت کۆنستنتینۆپڵ، ناوێک کە تا سەدەی <bdi>20</bdi>ەم بەردەوام بوو.<ref>{{harvnb|Barnes|1981|p=212}}</ref> لە <bdi>11</bdi>ی ئایاری <bdi>330</bdi>، کۆنستنتینۆپڵ وەک پایتەختی ئیمپراتۆریەتی ڕۆم ڕاگەیەندرا، کە دواتر بە شێوەیەکی ھەمیشەیی لە نێوان ھەردوو کوڕەکەی [[تیۆدۆسیۆسی یەکەم]]دا دابەشکرا دوای مردنی لە <bdi>17</bdi>ی کانوونی دووەمی <bdi>395</bdi>، کاتێک شارەکە بوو بە پایتەختی ئیمپراتۆریەتی ڕۆژھەڵات. لە ماوەی ھەزارەی داھاتووی مێژووی ڕۆمدا، دەوڵەتەکە بە گشتی بە "[[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]]" ناودەبرا.<ref name="ba222">{{harvnb|Barnes|1981|p=222}}</ref> دامەزراندنی کۆنستنتینۆپڵ یەکێک بوو لە دەستکەوتە ھەرە درێژخایەنەکانی کۆنستانتین، کە دەسەڵاتی ڕۆمەکانی گواستەوە بۆ ڕۆژھەڵات کاتێک شارەکە بوو بە سەنتەری کولتووری یۆنانی و مەسیحییەت.<ref name="ba222"/><ref name="gr63">{{harvnb|Gregory|2010|p=63}}</ref> چەندین کڵێسا لە سەرتاسەری شارەکەدا دروستکران، لەوانە [[ئایا سۆفیا]] کە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[یوستینیانی یەکەم]]دا دروستکرا و بۆ ماوەی ھەزار ساڵ وەک گەورەترین کڵێسای جیھان مایەوە.<ref name="klwa171">{{harvnb|Klimczuk|Warner|2009|p=171}}</ref> کۆنستانتین ھەروەھا ھەستا بە نۆژەنکردنەوە و فراوانکردنێکی گەورەی [[ھیپۆدرۆمی کۆنستنتینۆپڵ]]؛ کە جێگەی دەیان ھەزار بینەری تێدا دەبووەوە، ھیپۆدرۆم بووە سەنتەری ژیانی مەدەنی و، لە سەدەکانی <bdi>5</bdi>ەم و <bdi>6</bdi>ەمدا، سەنتەری زنجیرەیەک لە ئاژاوە، لەوانە [[ئاژاوەکانی نیکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dash|یەکەم=Mike|ناونیشان=http://blogs.smithsonianmag.com/history/2012/03/blue-versus-green-rocking-the-byzantine-empire/|سەردێڕ=Blue Versus Green: Rocking the Byzantine Empire|بڵاوکەرەوە=The Smithsonian Institution|ئیش=Smithsonian Magazine|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120805185404/http://blogs.smithsonianmag.com/history/2012/03/blue-versus-green-rocking-the-byzantine-empire/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{harvnb|Dahmus|1995|p=117}}</ref> ھەڵکەوتەی کۆنستنتینۆپڵ ھەروەھا زامنی ئەوەی دەکرد کە مانەوەی بەرگەی تاقیکردنەوەی کات بگرێت؛ بۆ چەندین سەدە، دیوارەکانی و کەناراوەکانی ئەورووپایان لە بەرامبەر داگیرکەرانی ڕۆژھەڵات و پێشڕەویی ئیسلام پاراست.<ref name="gr63"/> لە زۆربەی سەردەمی [[سەدەکانی ناوەڕاست]]دا، قۆناغی کۆتاییی سەردەمی بیزەنتی، کۆنستنتینۆپڵ گەورەترین و دەوڵەمەندترین شار بوو لە کیشوەری ئەورووپا و ھەندێک جاریش گەورەترین شاری جیھان بوو.<ref>{{harvnb|Cantor|1994|p=226}}</ref><ref>{{harvnb|Morris|2010|pp=109–18}}</ref> کۆنستنتینۆپڵ بە گشتی وەک سەنتەر و "لانکەی [[شارستانییەتی مەسیحی|شارستانییەتی مەسیحیی]] ئۆرتۆدۆکس" دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Christianity: Religions of the World|یەکەم=Ken |دوایین=Parry|ساڵ= ٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨١٤٣٨١٠٦٣٩٧|پەڕە=١٣٩|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Blackwell Companion to Eastern Christianity|یەکەم=Ken|دوایین=Parry|ساڵ= ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨١٤٤٤٣٣٣٦١٩|پەڕە=٣٦٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons}}</ref> [[File:Basilica Cistern after restoration 2022 (11).jpg|thumb|250px|[[کۆگای ئاوی باسیلیکا]] لە سەدەی <bdi>6</bdi>ەم لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم|یوستینیانی مەزنەوە]] دروست کراوە]] کۆنستنتینۆپڵ دەستی بە دابەزینێکی بەردەوام کرد لە دوای کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی [[باسیلی دووەم]] لە ساڵی <bdi>1025</bdi>. [[چوارەمین خاچپەرستی]] لە ئامانجەکەی خۆی لادرا لە ساڵی <bdi>1204</bdi>، و شارەکە لەلایەن خاچپەرستەکانەوە تاڵان و وێران کرا.{{sfn|Gregory|2010|pp=324–29}} ئەوان [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین]]یان لە جێگەی ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتیی ئۆرتۆدۆکس دامەزراند.{{sfn|Gregory|2010|pp=330–333}} ئایا سۆفیا لە ساڵی <bdi>1204</bdi> کرا بە کڵێسایەکی کاسۆلیکی. ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی دووبارە دامەزرێنرایەوە، ھەرچەندە لاواز بووبوو، لە ساڵی <bdi>1261</bdi>.{{sfn|Gregory|2010|p=340}} کڵێساکان، بەرگرییەکان، و خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکانی کۆنستنتینۆپڵ لە دۆخێکی خراپدا بوون،{{sfn|Gregory|2010|pp=341–342}} و ژمارەی دانیشتووانەکەی لە نیو ملیۆنەوە لە سەدەی <bdi>8</bdi>ەمدا دابەزیبوو بۆ سەد ھەزار کەس.{{efn|name=pop-figures}} بەڵام، دوای کۆنتڕۆڵکردنەوەی شارەکە لە ساڵی <bdi>1261</bdi>، ھەندێک لە شوێنەوارەکانی شارەکە نۆژەنکرانەوە، و ھەندێکیش، وەک دوو مۆزاییکەکەی [[دێیسیس]] لە ئایا سۆفیا و کارییە، دروستکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deesis Mosaic |وێبگە=Hagia Sophia|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://hagiasophiaturkey.com/deesis-mosaic/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> سیاسەتە ئابووری و سەربازییە جیاوازەکان کە لەلایەن [[ئاندرۆنیکۆسی دووەمی پالایۆلۆگۆس]]ەوە دامەزرابوون، وەک کەمکردنەوەی ھێزە سەربازییەکان، ئیمپراتۆریەتەکەی لاواز کرد و کردیە ئامانجێکی ئاسان بۆ ھێرش.{{sfn|Reinert|2002|pp=258–260}} لە ناوەڕاستی سەدەی <bdi>14</bdi>ەمدا، [[تورکە عوسمانییەکان]] ستراتیژییەکیان گرتەبەر بۆ گرتنی وردە وردەی شارۆچکە و شارە بچووکەکان، بڕینی ڕێگاکانی دابینکردنی پێداویستی بۆ کۆنستنتینۆپڵ و خنکاندنی بە ھێواشی.{{sfn|Baynes|1949|p=47}} لە <bdi>29</bdi>ی ئایاری <bdi>1453</bdi>، دوای گەمارۆدانێکی <bdi>55</bdi> ڕۆژە کە تێیدا کۆتا ئیمپراتۆری ڕۆمانی، [[کۆنستانتینی یانزدەھەم پالایۆلۆگۆس|کۆنستانتینی یانزدەھەم]] کوژرا، سوڵتان [[محەممەدی دووەم]] "فاتیح" [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|کۆنستنتینۆپڵی فەتح کرد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fall of Constantinople {{!}} Facts, Summary, & Significance {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Fall-of-Constantinople-1453 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> === ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی === [[File:Topkapı - 01.jpg|thumb|[[کۆشکی تۆپقاپی]] لەلایەن سوڵتان [[محەممەدی دووەم]]ەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>1459</bdi> بۆ <bdi>1465</bdi> دروست کراوە]] سوڵتان محەممەد کۆنستنتینۆپڵی وەک پایتەختی نوێی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ڕاگەیاند. چەند کاتژمێرێک دوای کەوتنی شارەکە، سوڵتان سواری ئەسپەکەی بوو بەرەو ئایا سۆفیا و بانگی ئیمامێکی کرد بۆ خوێندنی ''[[شایەتمان]]''، و بەھۆی ئەوەی شارەکە ئامادەنەبوو بە ئاشتی خۆی ڕادەست بکات، کڵێسا گەورەکەی گۆڕی بۆ مزگەوتێکی ئیمپراتۆری.{{sfn|Gregory|2010|pp=394–399}} محەممەد خۆی وەک ''[[قەیسەری ڕۆم]]''ی نوێ ڕاگەیاند، کە ھاوتای تورکیی عوسمانی بوو بۆ [[قەیسەر (نازناو)|قەیسەر]]ی ڕۆم، و دەوڵەتی عوسمانی ڕێکخرایەوە بۆ ئیمپراتۆریەتێک.{{sfn|Béhar|1999|p=38}}{{sfn|Bideleux|Jeffries|1998|p=71}} [[File:Matrakçı Nasuh - İstanbul.jpg|thumb|upright=1|نەخشەی ئەستەمبوڵ لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا لەلایەن زانای ھەمەلایەنی عوسمانی [[ماتراکچی ناسوح]]]] دوای فەتحکردنی کۆنستنتینۆپڵ، [[محەممەدی دووەم]] دەستبەجێ دەستی کرد بە بوژاندنەوەی شارەکە. بە درککردن بەوەی کە بوژاندنەوە سەرکەوتوو نابێت بەبێ دووبارە نیشتەجێکردنەوەی شارەکە، محەممەدی دووەم پێشوازی لە ھەموو کەسێک کرد–بیانییەکان، تاوانباران، و ھەڵاتووەکان– بە پیشاندانی کراوەیییەکی لەڕادەبەدەر و ئامادەیی بۆ لەخۆگرتنی کەسانی دەرەکی کە دواتر بوو بە ناسنامەی کولتووری سیاسیی عوسمانی.<ref>Inalcik, Halil. "The Policy of Mehmed II toward the Greek Population of Istanbul and the Byzantine Buildings of the City." Dumbarton Oaks Papers 23, (1969): 229–49. p. 236</ref> ئەو ھەروەھا خەڵکی لە سەرتاسەری ئەورووپاوە بانگھێشتی پایتەختەکەی کرد، کۆمەڵگەیەکی فرەنەتەوەی دروست کرد کە لە زۆربەی سەردەمی عوسمانییەکاندا بەردەوام بوو.<ref>{{harvnb|Holt|Lambton|Lewis|1977|pp=306–07}}</ref> بوژاندنەوەی ئەستەمبوڵ ھەروەھا پێویستی بە پڕۆژەیەکی گەورەی نۆژەنکردنەوە ھەبوو، بۆ ھەموو شتێک لە ڕێگاکانەوە تا [[قەناتی ڤالێنس#سەردەمی عوسمانی|قەناتەکان]].<ref name="hughes2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hughes |یەکەم١=Bettany |سەردێڕ=Istanbul: A Tale of Three Cities |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Weidenfeld & Nicolson |شوێن=London |ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٢٢-٤٧٣-٢}}</ref> ھەروەک زۆرێک لە پاشاکانی پێش و دوای خۆی، محەممەدی دووەم دیمەنی شارستانیی ئەستەمبوڵی گۆڕی بە دروستکردنەوەی تەواوەتیی سەنتەری شارەکە.<ref name="madden2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Madden |یەکەم١=Thomas F. |سەردێڕ=Istanbul: City of Majesty at the Crossroads of the World |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Penguin Books |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٣١٢٩٦٩-١}}</ref> [[کۆشکی تۆپقاپی|کۆشکێکی نوێی گەورە]] دروست کرا بۆ ئەوەی ڕکابەری بکات، ئەگەر سێبەریش نەخاتە سەر، [[کۆشکی گەورەی کۆنستنتینۆپڵ|کۆشکە کۆنەکە]]، ھەروەھا بازاڕێکی نوێی داپۆشراو (کە ھێشتا ماوە وەک [[بازاڕی گەورە (قاپاڵی چارشی)|بازاڕی گەورە]])، پۆرტიკۆ، کۆشکەکان، ڕێڕەوەکان، و ھەروەھا زیاتر لە دەزەنێک مزگەوتی نوێ.<ref name="hughes2020"/> محەممەدی دووەم شارۆچکە کۆنە وێرانەکەی گۆڕی بۆ شتێک کە لە پایتەختێکی ئیمپراتۆری بچێت.<ref name="madden2020"/> [[چینایەتیی کۆمەڵایەتی|پلەبەندیی کۆمەڵایەتی]] لەلایەن تاعوونی بڵاوەوە پشتگوێ خرا، کە لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا دەوڵەمەند و ھەژاری وەک یەک کوشت.<ref name="blackd">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Byrne |یەکەم١=Joseph Patrick |سەردێڕ=Encyclopedia of the Black Death |ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[ABC-Clio]] |شوێن=Santa Barbara, CA |ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٨٨٤-٢٥٣-١}}</ref> پارە نەیدەتوانی دەوڵەمەندەکان بپارێزێت لە ھەموو ناڕەحەتییەکان و لایەنە سەختەکانی ئەستەمبوڵ.<ref name="blackd"/> ھەرچەندە سوڵتان لە دوورییەکی سەلامەت لە جەماوەرەوە دەژیا، و دەوڵەمەند و ھەژار زیاتر لە تەنیشت یەکترەوە دەژیان، بەڵام بۆ زۆربەی بەشەکان ئەستەمبوڵ وەک شارە مۆدێرنەکان زۆنبەندی نەکرابوو.<ref name="blackd"/> خانووە لوکسەکان لە ھەمان شەقام و گەڕەکەکاندا بوون لەگەڵ کوخە بچووکەکاندا.<ref name="blackd"/> ئەوانەی ئەوەندە دەوڵەمەند بوون کە موڵکی دابڕاوی گوندەوارییان ھەبوو چانسی ڕزگاربوونیان ھەبوو لە پەتا دەورییەکانی نەخۆشی کە بەغدای وێران دەکرد.<ref name="blackd"/> [[File:Istanbul panorama (16293921746).jpg|thumb|250px|دیمەنی [[قۆچی زێڕین]] و [[سارایبۆرنو]] لە [[تاوەری گالاتا]]وە]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|خانەوادەی عوسمانی]] لە ساڵی <bdi>1517</bdi>دا بانگەشەی پێگەی [[خەلافەت]]ی کرد، و کۆنستنتینۆپڵ بۆ ماوەی چوار سەدە وەک پایتەختی ئەم [[خەلافەتی عوسمانی|کۆتا خەلافەتە]] مایەوە.<ref name="maag1145" /> سەردەمی دەسەڵاتی [[سولەیمانی قانوونی]] لە <bdi>1520</bdi> بۆ <bdi>1566</bdi> قۆناغێکی دەستکەوتی ھونەری و تەلارسازیی زۆر گەورە بوو؛ تەلارسازی سەرەکی [[میمار سینان]] چەندین بینای ئایکۆنیی لە شارەکەدا دیزاین کرد، لەکاتێکدا ھونەرەکانی عوسمانی وەک [[کەشی|سیرامیک]]، [[شووشەی ڕەنگاوڕەنگ]]، [[خۆشنووسیی ئیسلامی|خۆشنووسی]]، و [[مینیاتۆری عوسمانی|مینیاتۆر]] گەشەیان کرد.<ref>{{harvnb|Holt|Lambton|Lewis|1977|pp=735–36}}</ref> دانیشتووانی کۆنستنتینۆپڵ لە کۆتاییی سەدەی <bdi>18</bdi>ەمدا <bdi>570,000</bdi> کەس بوون.<ref name="chfo">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chandler|یەکەم١=Tertius|دوایین٢=Fox|یەکەم٢=Gerald|سەردێڕ=3000 Years of Urban Growth|ساڵ=١٩٧٤|بڵاوکەرەوە=Academic Press|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٧٨٥١٠٩-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/3000yearsofurban0000chan}}</ref> قۆناغێکی یاخیبوون لە سەرەتای سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا بووە ھۆی سەرهەڵدانی سوڵتانی پێشکەوتنخواز [[مەحموودی دووەم]] و لە کۆتاییدا بۆ سەردەمی ''[[تەنزیمات]]''، کە چاکسازیی سیاسیی لێکەوتەوە و ڕێگەی بە ھێنانە ناوەوەی تەکنەلۆژیای نوێ بۆ شارەکە دا.<ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|pp=4–6, 55}}</ref> پردەکان بەسەر قۆچی زێڕیندا لەم قۆناغەدا دروستکران،<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=87–89}}</ref> و کۆنستنتینۆپڵ لە ساڵانی <bdi>1880</bdi>ەکاندا بەسەر تۆڕی ھێڵی ئاسنی ئەورووپاوە بەسترایەوە.<ref name="ha251">{{harvnb|Harter|2005|p=251}}</ref> دامەزراوە مۆدێرنەکانی وەک تۆڕی دابینکردنی ئاو، کارەبا، تەلەفۆن، و تراموا، لە دەیەکانی دواتردا وردە وردە ھێنرانە کۆنستنتینۆپڵەوە، ھەرچەندە درەنگتر لە شارەکانی تری ئەورووپا.<ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|pp=230, 287, 306}}</ref> ھەوڵەکانی مۆدێرنیزاسیۆن بەس نەبوون بۆ ڕێگریکردن لە [[دابەزینی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çelik |یەکەم=Zeynep |سەردێڕ=The Remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman City in the Nineteenth Century|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ساڵ=١٩٨٦|شوێن=Berkeley. Los Angeles. London |پەڕە=٣٧}}</ref> [[File:Grand Rue de Pera, Constantinople LCCN2004672935 (cropped).jpg|thumb|[[شەقامی ئیستیقلال|شەقامی کەبیر]] لە ساڵی <bdi>1912</bdi> (ئێستا [[شەقامی ئیستیقلال]] لە [[بەیئۆغڵو]]). دەروازەی [[کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا، ئەستەمبوڵ|کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا]] لە لای چەپەوە دەبینرێت. ڕیکلامێکی [[نێسلی]] لەسەر بینایەکی پاشبنەمادا دیارە.]] لەگەڵ [[شۆڕشی تورکە لاوەکان]] لە ساڵی <bdi>1908</bdi>، [[پەرلەمانی عوسمانی]]، کە لە <bdi>14</bdi>ی شوباتی <bdi>1878</bdi>ەوە داخرابوو، <bdi>30</bdi> ساڵ دواتر لە <bdi>23</bdi>ی تەممووزی <bdi>1908</bdi> دووبارە کرایەوە، کە بووە سەرەتای [[سەردەمی دووەمی دەستووری]].<ref name=tarihiolaylar>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/meclis-i-mebusan-mebuslar-meclisi-991|سەردێڕ=Meclis-i Mebusan (Mebuslar Meclisi)|newspaper=Tarihi Olaylar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225071412/https://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/meclis-i-mebusan-mebuslar-meclisi-991|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ململانێی ناوخۆیی و ناسەقامگیرییە سیاسییەکان لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا لە مانگەکانی دوای شۆڕش ھانی [[نەمسا-مەجارستان]]ی دا بۆ [[قەیرانی بۆسنیا|لکاندنی بۆسنیا]] و [[میرنشینی بولگاریا|بولگاریا]] بۆ [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی بولگاریا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی]] لە ھەنگاوێکی ھاوبەشدا لە <bdi>5</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1908</bdi>. سوڵتان [[عەبدولحەمیدی دووەم]] لە ساڵی <bdi>1909</bdi> لەسەر کار لادرا، دوای ھەوڵی دژە-شۆڕش کە بە [[ڕووداوی ٣١ی ئازار]] ناسراوە. زنجیرەیەک شەڕ لە سەرەتای سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، وەک [[شەڕی ئیتاڵیا-تورکیا]] (<bdi>1911</bdi>–<bdi>1912</bdi>) و [[جەنگەکانی باڵکان]] (<bdi>1912</bdi>–<bdi>1913</bdi>)، پایتەختی ئیمپراتۆریەتە نەخۆشەکەیان وێران کرد و بوونە ھۆی [[کودەتای ١٩١٣ی عوسمانی]]، کە ڕژێمی [[سێ پاشاکە]]ی ھێنایە کایەوە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=31}}</ref> ئیمپراتۆریەتی عوسمانی چووە پاڵ [[ھێزەکانی ناوەند]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] (<bdi>1914</bdi>–<bdi>1918</bdi>) و لە کۆتاییدا شکا. [[دەرکردنی ڕۆشنبیرانی ئەرمەنی لە ٢٤ی نیسانی ١٩١٥]] یەکێک بوو لەو ڕووداوە سەرەکییانەی کە سەرەتای [[جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]]ی لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا نیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Freedman|یەکەم١=Jeri|سەردێڕ=The Armenian genocide|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Rosen Pub. Group|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٤٢-١٨٢٥-٣|پەڕەکان=٢١–٢٢|edition=1st|ناونیشان={{Google books|cuqxYldvClQC|plainurl=yes}}}}</ref> بەھۆی سیاسەتەکانی عوسمانی و تورکیا بۆ [[بە تورککردن]] و [[پاکتاوی نەتەوەیی]]، دانیشتووانی [[مەسیحییەکان لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|مەسیحی]]ی شارەکە لە <bdi>450,000</bdi>ەوە بۆ <bdi>240,000</bdi> دابەزی لە نێوان ساڵانی <bdi>1914</bdi> و <bdi>1927</bdi>دا.<ref>[https://www.scribd.com/doc/6920910/Globalization-Cosmopolitanism-and-the-Donme-in-Ottoman-Salonica-and-Turkish-Istanbul Globalization, Cosmopolitanism, and the Dönme in Ottoman Salonica and Turkish Istanbul]. Marc Baer, University of California, Irvine.</ref> لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا، لە نێوان ساڵانی <bdi>1916</bdi> و <bdi>1918</bdi>، چەندین [[بۆردومانی ئاسمانی کۆنستنتینۆپڵ لە جەنگی جیھانیی یەکەم|ھێرشی بۆردومانی ئاسمانی لەلایەن فڕۆکە بەریتانییەکانەوە]] لەناو یان نزیک ئەستەمبوڵ ڕوویاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Selçuk |یەکەم=Mustafa |سەردێڕ=Birinci Dünya Savaşın'da İtilaf Devletleri'nin İstanbul'a Yönelik Hava Taaruzları |trans-title=The Allied Powers' Air Attacks on Istanbul in World War I |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108927 |journal=Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kurt |یەکەم١=Emin |سەردێڕ=Birinci Dünya Savaşı'nda İstanbul'a Yapılan Hava Saldırıları |دوایین٢=Güvenbaş |یەکەم٢=Mesut |بڵاوکەرەوە=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٢٩٥-٣٦٩-٣|trans-title=Air Raids on Istanbul in World War I}}</ref> [[ئاگربەستی مودرۆس]] لە <bdi>30</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1918</bdi> واژوو کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=World War I {{!}} Causes, Years, Combatants, Casualties, Maps, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/World-War-I |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> کەمتر لە مانگێک دواتر، لە <bdi>12</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1918</bdi>، کەشتییەک کە لیوایەکی فەڕەنسیی ھەڵگرتبوو چووە ناو شارەکەوە، کە بووە سەرەتای [[داگیرکردنی کۆنستنتینۆپڵ]]. بەدوایدا بەلەمگەلێک کە لە کەشتییەکانی بەریتانیا، ئیتاڵیا، یۆنان، و فەڕەنسا پێکھاتبوو، سەربازیان لەسەر زەوی جێگیر کرد لە ڕۆژی دواتردا. دواتر [[داگیرکردنی سمیرنا]] ([[ئیزمییر]])، کە ئەوکات دووەم گەورەترین شاری عوسمانی بوو، لە <bdi>15</bdi>ی ئایاری <bdi>1919</bdi> ھەروەھا بووە سەرەتای [[شەڕی سەربەخۆییی تورکیا]] بە سەرکردایەتی [[موستەفا کەمال ئەتاتورک|موستەفا کەمال پاشا]] و [[بزووتنەوەی نیشتمانیی تورکیا]]، کە لە کۆنگرەی [[کۆنگرەی ئەرزرۆم|ئەرزرۆم]] و [[کۆنگرەی سێواس|سێواس]] کۆبوونەوە بۆ یەکخستنی گرووپەکانی بەرگری لە [[ئەنادۆڵ]]. [[پەرلەمانی عوسمانی]] لەلایەن [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی یەکەم|ھاوپەیمانانەوە]] لە <bdi>11</bdi>ی نیسانی <bdi>1920</bdi> ھەڵوەشێنرایەوە، کە لەسەر ئەوە زۆرێک لە ئەندامانی پێشووی چوونە پاڵ بزووتنەوەی نیشتمانیی تورکیا کە بارەگاکەی لە [[ئەنقەرە]] بوو، کە لەوێ [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] لە <bdi>23</bdi>ی نیسانی <bdi>1920</bdi> دامەزرا. کەمتر لە چوار مانگ دواتر، نوێنەرانی حکومەتی عوسمانی کە بارەگاکەی لە ئەستەمبوڵ بوو بە سەرۆکایەتی [[دەماط فەرید پاشا]] [[پەیماننامەی سێڤر]]یان لە <bdi>10</bdi>ی ئابی <bdi>1920</bdi> واژوو کرد، کە لەلایەن GNAT لە ئەنقەرە ڕەتکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=3. Ottoman Empire (1908-1923) |ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/ottoman-empite-1908-1923/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥ |وێبگە=uca.edu |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250426084524/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/ottoman-empite-1908-1923/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای [[شەڕی سەربەخۆییی تورکیا]] (<bdi>1919</bdi>–<bdi>1922</bdi>)، [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] لە ئەنقەرە لە <bdi>1</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1922</bdi> سوڵتانەتی ھەڵوەشاندەوە، و کۆتا سوڵتانی عوسمانی، [[محەممەدی شەشەم]]، وەک ''[[١٥٠ کەسایەتییە نەویستراوەکەی تورکیا|کەسایەتییەکی نەویستراو]]'' ڕاگەیەندرا. بە جێھێشتنی وڵات لەسەر کەشتیی جەنگیی بەریتانیی [[HMS Malaya|HMS ''Malaya'']] لە <bdi>17</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1922</bdi>، چووە مەنفا و لە [[سانرێمۆ]]، ئیتاڵیا، لە <bdi>16</bdi>ی ئایاری <bdi>1926</bdi> مرد. [[File:Bankalar Caddesi in the 1920's.jpg|thumb|دیمەنێکی [[شەقامی بانکەکان]] (''Bankalar Caddesi'') لە کۆتایییەکانی <bdi>1920</bdi>ەکان. کە لە ساڵی <bdi>1892</bdi> تەواو بووە، بارەگای سەرەکیی [[بانکی عوسمانی]] لە لای چەپەوە دەبینرێت. لە ساڵی <bdi>1995</bdi> [[بۆرسەی ئەستەمبوڵ]] گواسترایەوە بۆ [[ئیستینیە]]، لەکاتێکدا چەندین بانکی تورکی گواستراونەتەوە بۆ [[لێڤێنت]] و [[ماسلاک]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.borsaistanbul.com/en/sayfa/24/milestones-in-borsa-istanbul-history|سەردێڕ=Milestones in Borsa Istanbul History|وێبگە=www.borsaistanbul.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>]] [[پەیماننامەی لۆزان]] لە <bdi>24</bdi>ی تەممووزی <bdi>1923</bdi> واژوو کرا، و داگیرکردنی کۆنستنتینۆپڵ بە ڕۆیشتنی کۆتا ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە شارەکە لە <bdi>4</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> کۆتایی ھات.<ref name=liberation-of-istanbul>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/6-ekim-istanbulun-kurtulusu-2039060/|سەردێڕ=6 Ekim İstanbul'un Kurtuluşu|بڵاوکەرەوە=[[Sözcü]]|زمان=tr|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ھێزەکانی تورکیا سەربە حکومەتی ئەنقەرە، بە فەرماندەیی [[شوکرو نائیلی گۆکبێرک|شوکرو نائیلی پاشا]] (فەیلەقی سێیەم)، لە ڕێوڕەسمێکدا لە <bdi>6</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> چوونە ناو شارەکەوە، کە وەک "ڕۆژی ڕزگاریی ئەستەمبوڵ" ({{lang|tr|İstanbul'un Kurtuluşu}}) دەستنیشان کراوە، و لەو کاتەوە ساڵانە یادی دەکرێتەوە.<ref name=liberation-of-istanbul/> === کۆماری تورکیا === [[File:Istanbul 1930s.jpg|thumb|وێستگەی [[بەلەمەکانی ئەستەمبوڵ|بەلەمەکانی]] [[کاراکیۆی]] لە ساڵانی <bdi>1930</bdi>ەکاندا]] لە <bdi>29</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] دامەزراندنی کۆماری تورکیای ڕاگەیاند، بە پایتەختبوونی [[ئەنقەرە]]. [[موستەفا کەمال ئەتاتورک]] بوو بە یەکەم [[سەرۆک کۆماری تورکیا|سەرۆک کۆماری]] کۆمارەکە.<ref>{{harvnb|Landau|1984|p=50}}</ref><ref>{{harvnb|Dumper|Stanley|2007|p=39}}</ref> ناوی ''[[کۆنستنتینۆپڵ]]''، کە بۆ ماوەی <bdi>1600</bdi> ساڵ بەکاردەھێنرا، بە فەرمی گۆڕدرا بۆ ''ئەستەمبوڵ'' لە <bdi>28</bdi>ی ئازاری <bdi>1930</bdi>؛ بڕیارێک کە بووە ئیلھامبەخش بۆ تێکستی گۆرانیی ساڵی <bdi>1953</bdi> ''[[ئەستەمبوڵ (نەک کۆنستنتینۆپڵ)]]''، کە لە <bdi>500</bdi>ەمین ساڵیادی [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|فەتحکردنی شارەکە]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکە عوسمانییەکان]] لە ساڵی <bdi>1453</bdi> نووسراوە. ناوەکانی تری شارەکان کە گۆڕدران بە یاسای خزمەتگوزارییەکانی پۆستە ([[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Posta Hizmetleri Kanunu'') لە <bdi>28</bdi>ی ئازاری <bdi>1930</bdi> بریتین لە ''[[ئەنقەرە#وشەناسی|ئەنگۆرا]]'' کە گۆڕدرا بۆ ''[[ئەنقەرە]]''، و ''[[ئیزمییر#ناوەکان و وشەناسی|سمیرنا]]'' کە گۆڕدرا بۆ ''[[ئیزمییر]]''، لە نێو چەندین نموونەی تری ناوی شارەکان کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بەکاردەھێنران و جێگەیان گیرایەوە بە ناوە تورکییە ستانداردکراوە فەرمییەکان. [[File:Taksim, İstanbul (12966438075).jpg|thumb|[[گۆڕەپانی تەقسیم]]، نزیکەی <bdi>1936</bdi>]] لە ساڵانی <bdi>1930</bdi>ەکانەوە بەدواوە، بە ھەوڵە بەرفراوانەکانی پلاندانانی شار کە لە سەرەتادا لەلایەن [[ھێنری پرۆست]]ەوە سەرپەرشتی دەکرا لە نێوان ساڵانی <bdi>1936</bdi> بۆ <bdi>1950</bdi> و دواتر لەلایەن ھاوکارەکانییەوە وەک [[لویجی پیچیناتۆ]] لە ساڵانی دواتردا بەردەوام بوو، ئەستەمبوڵ گۆڕانکارییەکی پێکھاتەییی گەورەی بەخۆیەوە بینی، بە دروستکردنی گۆڕەپانی گشتیی نوێ، بولڤارەکان، شەقامەکان و پارکەکان لە سەرتاسەری شارەکەدا، کە زۆرجار لەسەر حیسابی بینا مێژووییەکان بوو؛ وەک [[گۆڕەپانی تەقسیم]]، [[پارکی گەزیی تەقسیم]]، شەقامی ڤەتەن، بولڤاری ئەتاتورک، شەقامی کەمرالتی، شەقامی مەجلیسی مەبوسان، [[بولڤاری باربارۆس|بولڤاری باربارۆس]]، شەقامی جمھوریەت و بولڤاری تارلاباشی، لە نێو ئەوانی تردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/en/pub/iticusbe/article/1224428|سەردێڕ= İstanbul’da Cumhuriyet Döneminde Planlama Çalışmaları: Henri Prost ve Luigi Piccinato’nun Planlarının Sonraki Dönemlere Etkileri Açısından Mukayeseli Analizi|نووسەر=Erhan Erken|journal=İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi|بەرگ=٢١|ژمارە=٤٥|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|doi=10.46928/iticusbe.1224428}}</ref><ref>{{harvnb|Keyder|1999|pp=11–12, 34–36}}</ref> [[باجی سەروەت (ڤارلیک ڤێرگیسی)|باجی سەروەتی ١٩٤٢]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، کە بە ڕێژەیەکی زۆر بەرزتر بەسەر ناموسڵمانەکاندا سەپێندرا، بووە ھۆی گواستنەوە یان ھەڵوەشاندنەوەی زۆرێک لەو کارانەی کە خاوەنەکانیان کەمینە ئایینییەکان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ağır |یەکەم١=Seven |دوایین٢=Artunç |یەکەم٢=Cihan |سەردێڕ=The Wealth Tax of 1942 and the Disappearance of Non-Muslim Enterprises in Turkey |journal=The Journal of Economic History |ڕێکەوت=٢٠١٩|بەرگ=٧٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٠١–٢٤٣|doi=10.1017/S0022050718000724|s2cid=159425371 |hdl=11511/35674 |hdl-access=free}}</ref> [[پۆگرۆمی ١٩٥٥ی ئەستەمبوڵ]]، کە تێیدا چەندین یۆنانی (بە چەندین خەمڵاندنی جیاواز) کوژران، بریندار بوون یان دەستدرێژیی سێکسییان کرایە سەر، بووە ھۆی کۆچکردنی زۆربەی یۆنانییەکانی ماوە لە ئەستەمبوڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Erdemir |یەکەم١=Aykan |سەردێڕ=The Turkish Kristallnacht |ناونیشان=http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |ئیش=[[Politico Europe]] |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161020061818/http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="zayas">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=de Zayas |یەکەم١=Alfred |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |ناونیشان=https://digitalcommons.usf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1206&context=gsp|journal=Genocide Studies and Prevention |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٣٧–١٥٤|issn=1911-0359|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> زیاتر [[دەرکردنی یۆنانییەکان لە ئەستەمبوڵ|دەرکردنی بەکۆمەڵی یۆنانییەکانی ئەستەمبوڵ]] لە <bdi>1964</bdi>–<bdi>1965</bdi> ڕوویدا، کاتێک ئەوانەی کە [[دەرکردنی یۆنانییەکان لە ئەستەمبوڵ#دانیشتووانی کاریگەر|بە فەرمی ھاووڵاتیی یۆنان بوون]] بەڵام ڕێگەیان پێدرابوو لە تورکیا بمێننەوە بەپێی [[پەیماننامەی لۆزان]] و لێخۆشبوونیان ھەبوو لە [[ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان یۆنان و تورکیا|ئاڵوگۆڕی دانیشتووان]]، فەرمانیان پێکرا کە بە خێرایی وڵات جێبھێڵن، تەنانەت ئەوانەشی کە ھاوسەرەکانیان ھەڵگری ڕەگەزنامەی تورکی بوون.<ref name="o112">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Roudometof |یەکەم١=V. |دوایین٢=Agadjanian |یەکەم٢=A. |دوایین٣=Pankhurst |یەکەم٣=J. |سەردێڕ=Eastern Orthodoxy in a Global Age: Tradition Faces the 21st Century |بڵاوکەرەوە=AltaMira Press |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٩١-١٤٧٧-٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mQRtAAAAQBAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|پەڕە=٢٧٣}}</ref> بڕیارەکە درا دوای ئەوەی تورکیا و یۆنان گەیشتنە لێواری جەنگ لە ساڵی <bdi>1964</bdi> لەسەر [[توندوتیژیی نێوان پێکھاتەکانی قوبرس#توندوتیژیی نێوان پێکھاتەکان|پێکدادانە توندوتیژەکان لە قوبرس]]، کە بەھۆی دەستوەردانی سەرۆکی ئەمریکا [[لیندن بی. جۆنسۆن]]ەوە ڕێگری لێکرا، کە دەیویست ڕێگری بکات لە ململانێی نێوان دوو ئەندامی [[ناتۆ]] لە لوتکەی [[شەڕی سارد]]دا. لە ئەنجامی ئەم سیاسەتانەدا، ژمارەی دانیشتووانی یۆنانی لە ئەستەمبوڵ لە <bdi>110,000</bdi> لە ساڵی <bdi>1919</bdi>ەوە دابەزی بۆ <bdi>2,500</bdi> تا کۆتاییی سەدەی <bdi>20</bdi>ەم.<ref name="m310">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Whitman |یەکەم=L. |نووسەر٢=Helsinki Watch (Organization : U.S.) |نووسەر٣=Human Rights Watch (Organization) |سەردێڕ=Denying Human Rights and Ethnic Identity: The Greeks of Turkey |بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch |زنجیرە=Helsinki Watch report |ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٤٣٢-٠٥٦-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7YJpAAAAMAAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> [[File:66-034 Istanbul Turkey 1966.jpg|thumb|دیمەنێکی [[پردی گالاتا#چوارەم پرد|چوارەم پردی گالاتا]] (<bdi>1912</bdi>–<bdi>1992</bdi>) لە ساڵی <bdi>1966</bdi>، لەگەڵ [[:File:Istanbul Turkey 1966 (51192080241).jpg|کارەکانی نۆژەنکردنەوە]] (<bdi>1965</bdi>–<bdi>1967</bdi>)<ref name="Galata_Tower_1"/>ی [[سەقفی قووچەکی]]ی [[تاوەری گالاتا]] (ئەوەی [[:File:View of constantinople by evening light.jpg|پێشتر]] لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا [[:File:Galata Tower.jpg|لابرابوو]])<ref name="Galata_Tower_1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.arkitera.com/haber/galata-kulesinin-1967-tarihli-restorasyonu/|سەردێڕ=Galata Kulesi’nin 1967 Tarihli Restorasyonu|وێبگە=arkitera.com|نووسەر=Emine Merdim|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Galata_Tower_2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.istanbulium.net/2015/02/ayn-acidan-istanbul-galata-kulesi.html|سەردێڕ=Aynı Açıdan İstanbul: Büyük Hendek Caddesi’nden Galata Kulesi|وێبگە=istanbulium.net|نووسەر=Caner Cangül|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref><ref name="Galata_Tower_3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/4126/galata-kulesi-francis-bedford-21-mayis-1862|سەردێڕ=Galata Kulesi: Francis Bedford / 21 Mayıs 1862|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=Francis Bedford|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ١٨٦٢}}</ref>{{efn|بەپێی ھەندێک سەرچاوە، سەقفە قووچەکییەکەی [[تاوەری گالاتا]] لەلایەن زریانێکەوە لە ساڵی <bdi>1875</bdi> وێران کرا،<ref name="Galata_Tower_1"/> بەڵام ئەو وێنانەی کە لەلایەن گەشتیارە بیانییەکانی وەک جەیمس ڕۆبێرتسۆن، ئێرنست دی کارانزا و فرانسیس بێدفۆردەوە لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا گیراون ئەوەیان دەرخستووە کە سەقفە قووچەکییەکە، کە لە ساڵی <bdi>1854</bdi>دا ھەبووە،<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Robertson_1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/2003/galata-kulesi-1854-james-robertson|سەردێڕ=Galata Kulesi: James Robertson / 1854|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=James Robertson|ساڵ=١٨٥٤}}</ref><ref name="Robertson_2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/2004/galata-kulesi-1854-1855-james-robertson|سەردێڕ=Galata Kulesi: James Robertson / 1854-1855|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=James Robertson|ساڵ=١٨٥٤}}</ref><ref name="De_Caranza">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/1999/galata-kulesi-ernest-de-caranza-1854|سەردێڕ=Galata Kulesi: Ernest De Caranza / 1854|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=Ernest De Caranza|ساڵ=١٨٥٤}}</ref> تا ساڵی <bdi>1862</bdi> لابرابوو.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> ئەو وێنەیەی کە لەلایەن فرانسیس بێدفۆردەوە لە <bdi>21</bdi>ی ئایاری <bdi>1862</bdi> گیراوە<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> دەریدەخات کە کارەکانی چاککردنەوە (یان دەستکاری) لە ساڵی <bdi>1862</bdi>دا بەردەوام بووە، و داری ئاڵاکەی سەرەوەی کاتییانە دیار نەبووە.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> یان ئەوەتە "زریانی ساڵی <bdi>1875</bdi>" لە ڕاستیدا زووتر ڕوویداوە، لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi>،<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> یان ئەوەتە بەشی ھەرە سەرەوەی تاوەرەکە تەنیا دەستکاری کراوە یان دووبارە دروست کراوەتەوە لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi>.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> ئەگەرێکی تر ئەوەیە کە ئەو سەقفە قووچەکییەی کە لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi> دروست کرایەوە، لەوانەیە چەند ساڵێک دواتر بە زریانێکی ساڵی <bdi>1875</bdi> وێران بووبێت.<ref name="Galata_Tower_1"/>|group=lower-alpha}} لە لای چەپەوە دیارە.]] تورکیا لە نێوان [[کودەتای ١٩٦٠ی تورکیا|1960]] و [[کودەتای ١٩٨٠ی تورکیا|1980]] بەدەست قەیرانی سیاسی و ئابوورییەوە دەیناڵاند، و کۆچی کەمینە نەتەوەیی و ئایینییەکانی ئەستەمبوڵ، بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ [[ئەورووپا]] و [[ئەمەریکای باکوور]]، لەم قۆناغەدا بەردەوام بوو؛ لەکاتێکدا یاسای نوێ بە ئامانجی [[بە تورککردن]] ھێنرانە کایەوە، وەک بەنیشتمانیکردن یان داخستنی دامەزراوە تایبەتەکانی خوێندنی باڵا لە [[یاداشتنامەی سەربازیی ١٩٧١ی تورکیا|1971]].<ref name="Grigoriadis-Canpolat">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/08883254231203338|سەردێڕ=Elite Universities as Populist Scapegoats: Evidence from Hungary and Turkey|نووسەر١=Ioannis N. Grigoriadis|نووسەر٢=Ece Işık Canpolat|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|journal=East European Politics and Societies|بەرگ=٣٨|issue=2|doi=10.1177/08883254231203338|doi-access=free}}</ref><ref name="Yellice"/> لە ئەنجامدا، بەشی [[کۆلێژ]]ی [[کۆلێژی ڕۆبەرت]] (RC) لە ئەستەمبوڵ، کە پرۆگرامی <bdi>4</bdi>-ساڵەی [[بەکالۆریۆس]] (وەک پرۆگرامەکانی قوتابخانەی ئەندازیاری) و پرۆگرامی [[ماستەر]]ی (وەک ئەندازیاری پیشەسازی) پێشکەش دەکرد، بەنیشتمانی کرا و وەک [[زانکۆی بۆغازچی]] لە ساڵی <bdi>1971</bdi> ڕێکخرایەوە؛ لەکاتێکدا بەشی [[ئامادەیی]]، کە پێشتر ناوی ئەکادیمیای ڕۆبەرت (RA) بوو، بەردەوامە لە کارکردن وەک ئامادەیییەکی ئەمریکی، بە ناوی تورکی ''Robert Kolej'' کە ئاماژەیە بۆ بەشی ئامادەیی کە ھێشتا چالاکە لە دوای ساڵی <bdi>1971</bdi>ەوە.<ref name="Grigoriadis-Canpolat"/><ref name="Yellice"/> بە جێبەجێکردنی ھەمان یاسای ساڵی <bdi>1971</bdi>، [[وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی (تورکیا)|وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانیی تورکیا]] پێشنیاری کرد کە [[قوتابخانەی تیۆلۆجی ھالکی|قوتابخانەی تیۆلۆجی ھالکی]] ([[دورگەی هەیبەلی]]) بخرێتە سەر فاکەڵتیی تیۆلۆجی (''İlahiyat Fakültesi'') لە [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، بەڵام [[پاتریارکای ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی کۆنستنتینۆپڵ|پاتریارکای ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی]]، بە پشتبەستن بە [[پەیماننامەی لۆزان]]، ڕەتیکردەوە ئەم گۆڕانکارییە قبوڵ بکات و بڕیاریدا قوتابخانەکە بە داخراوی بھێڵێتەوە تا گەڕاندنەوەی پێگەی یاسایی پێشووی، کە لە <bdi>9</bdi>ی تەممووزی <bdi>1971</bdi> ھەڵوەشێنرابووەوە.<ref name="Yellice">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4248233|سەردێڕ=The Halki Theological School Issue: The Closure of the School Amidst the Cyprus Crisis and Its Repercussions in Greece, 1955-1971|نووسەر=Gürhan Yellice|journal=International Journal of Historical Researches|بەرگ=٩|پەڕە=٢٤٦٤|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|issn=2149-9535}}</ref> سەربەخۆیی زانکۆکانی تورکیا، کە بە ماددەی <bdi>120</bdi>ی [[دەستووری تورکیا ١٩٦١|دەستووری تورکیای 1961]] پێیان درابوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.anayasa.gen.tr/1961constitution-text.pdf|سەردێڕ=Constitution of the Turkish Republic (1961), Article 120|ساڵ=١٩٦١|پەڕەکان=٣٢-٣٣}}</ref> لە [[یاداشتنامەی سەربازیی ١٩٧١ی تورکیا|1971]] ھەڵپەسێردرا و لە ساڵی <bdi>1981</bdi> ھەڵوەشێنرایەوە.<ref name="Resmi_Gazete_06.11.1981">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/17506.pdf|سەردێڕ=T.C. Resmî Gazete (Official Gazette) of 6 November 1981|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨١}}</ref> [[ئەنجومەنی خوێندنی باڵا (تورکیا)|ئەنجومەنی خوێندنی باڵا]]، کە لە <bdi>6</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1981</bdi> دامەزرا<ref name="Resmi_Gazete_06.11.1981"/> کاتێک تورکیا لەلایەن [[ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی (تورکیا، ١٩٨٠)|ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی]] بە سەرۆکایەتی جەنەڕاڵ [[کەنعان ئەڤرێن]] بەڕێوەدەبرا لە نێوان [[کودەتای ١٩٨٠ی تورکیا|1980]] و [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا ١٩٨٣|1983]]، بەرپرسیارە لە سەرپەرشتیکردنی [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|زانکۆکانی تورکیا]]، لەو چوارچێوەیەی کە بە ماددەی <bdi>130</bdi>ی [[دەستووری تورکیا|دەستووری تورکیای 1982]] پێناسە کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cdn.tbmm.gov.tr/TbmmWeb/Icerik/Dosya/2e5836e4-4d42-4255-92ff-7e749130096c.pdf|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Türkiye, Article 130|بڵاوکەرەوە=[[Grand National Assembly of Turkey|GNAT]] Printing House|ساڵ=٢٠١٩|پەڕەکان=١٠٠-١٠٢}}</ref> دەسەڵاتی مەدەنی بە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا ١٩٨٣|ھەڵبژاردنە گشتییەکانی 1983]] گەڕێندرایەوە. [[File:Bosphorus Bridge, İstanbul (13080111123).jpg|thumb|[[پردی بۆسفۆر]] لە ساڵی <bdi>1973</bdi>]] تێکڕای ژمارەی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لە ساڵانی <bdi>1970</bdi>ەکاندا دەستی بە بەرزبوونەوەیەکی خێرا کرد، کاتێک خەڵک لە [[ئەنادۆڵ]]ەوە کۆچیان کرد بۆ شارەکە بۆ دۆزینەوەی ھەلی کار لەو کارگە نوێیانەی کە لە دەوروبەری گەورەشارە فراوانبووەکە دروستکرابوون. ئەم بەرزبوونەوە لەناکاو و خێرایەی ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بووە ھۆی دروستبوونی خواستێکی زۆر بۆ نیشتەجێبوون، و زۆرێک لەو گوند و دارستانانەی پێشتر لە دەرەوەی شار بوون کەوتنە ناو [[ناوچەی گەورەشار|ناوچەی گەورەشاری]] ئەستەمبوڵەوە بەھۆی [[بەربڵاوبوونی شار|فراوانبوونی شارەکەوە]].<ref>{{harvnb|Efe|Cürebal|2011|pp=718–719}}</ref> [[پردی بۆسفۆر]]، کە بەشەکانی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە، لە ساڵی <bdi>1973</bdi> کرایەوە و بە شێوەیەکی بەرچاو بەشداربوو لە زیادبوونی کۆچکردن لە ئەنادۆڵەوە. دواتر پرد و تونێلی تری بەدوادا ھات کە بەسەر [[گەرووی بۆسفۆر|گەرووی بۆسفۆر]]دا دەپەڕنەوە، ئەوانیش [[پردی سوڵتان محەممەد فاتیح]] (<bdi>1988</bdi>)، [[تونێلی مارمارای]] (<bdi>2013</bdi>)، [[پردی سوڵتان سەلیمی یەکەم]] (<bdi>2016</bdi>)، و [[تونێلی ئۆراسیا]] (<bdi>2016</bdi>). [[File:Tour of Turkey Stage 8 Bağdat Avenue 1.JPG|thumb|[[شەقامی بەغدا]] شەقامی بازاڕکردنی سەرەکییە لە دیوی ئاسیا]] لە نیوەی دووەمی ساڵانی <bdi>1980</bdi>ەکاندا، ''ساھیلیۆلۆ'' (ڕێگای کەنار دەریا)، کە ڕێگایەکی دیمەن جوانی کەنار [[دەریای مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]]یە لە دیوی ئەنادۆڵی شارەکە، ھاوتەریب لەگەڵ [[شەقامی بەغدا]] و بەرامبەر بە [[دوورگەکانی شازادەکان]] دروست کرا (کە بەشەکەی نێوان [[جاددەبۆستان]] و [[بۆستانجی]] بە بولڤاری چەتین ئەمەچ ناونراوە، و بەشەکەی نێوان بۆستانجی و [[پەندیک]] بە بولڤاری تورگوت ئۆزال ناونراوە)، و کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەسەر گەشەکردن و پەرەپێدانی قەزاکانی دیوی ئاسیای شارەکە. [[بەلەمەکانی دەریای ئەستەمبوڵ|پاسە دەریایییەکانی ئەستەمبوڵ]] (İDO)، کە لە نێوان دیوی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە کاردەکەن، ھەروەھا لەم قۆناغەدا پێشکەش کران، کە یەکەم نەوەی لە <bdi>10</bdi> بەلەمی خێرای کەتەماران پێکھاتبوو و لەلایەن Kvaerner Fjellstrand لە [[نەرویژ]] دروستکرابوون و لە ساڵی <bdi>1987</bdi> خرانە خزمەتەوە. لە ساڵی <bdi>1990</bdi> پیادەکردنی [[شەقامی ئیستیقلال]] لە [[بەیئۆغڵو]] تەواو بوو و [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ|تراموایە کۆنەکان]] دووبارە خرانەوە کار. بولڤاری تارلاباشی لە بەیئۆغڵو لە ھەمان قۆناغدا دروست کرا وەک ڕێگایەکی نوێ بۆ گۆڕینی ئاراستەی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلەکان کە پێشتر بە شەقامی ئیستیقلالدا دەڕۆیشتن پێش پیادەکردنی. [[File:M8 Metro Line.jpg|thumb|ھێڵی [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]]ی [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] یەکێکە لەو ھێڵە نوێیانەی کە [[کارپێکردنی ئۆتۆماتیکیی شەمەندەفەر|شەمەندەفەری بەتەواوی ئۆتۆماتیکی (بێ شۆفێر)]] و [[دەرگای سەکۆی وێستگە|دەرگای سەکۆ]] لەخۆدەگرێت بۆ زیادکردنی سەلامەتیی سەرنشینان]] ھێڵی [[M1 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M1]]ی [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] لە ساڵی <bdi>1989</bdi> کرایەوە. دواتر ھێڵەکانی [[M2 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M2]] (<bdi>2000</bdi>)، [[M4 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M4]] (<bdi>2012</bdi>)، [[M3 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M3]] (<bdi>2013</bdi>)، [[M6 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M6]] (<bdi>2015</bdi>)، [[M5 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M5]] (<bdi>2017</bdi>)، [[M7 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M7]] (<bdi>2020</bdi>)، [[M9 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M9]] (<bdi>2021</bdi>)، [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]] (<bdi>2023</bdi>) و [[M11 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M11]] (<bdi>2023</bdi>) بەدوایدا ھاتن. ھێڵەکانی [[M10 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M10]]، [[M12 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M12]]، [[M13 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M13]] و [[M14 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M14]] لە ئێستادا لە قۆناغی دروستکردندان. ھێڵەکانی دیوی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە لە ڕێگەی [[تونێلی مارمارای]] بە ژێر [[گەرووی بۆسفۆر|گەرووی بۆسفۆر]]ەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە. [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورک]]، کە لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی [[یەشیلکۆی]] بوو، لە ساڵی <bdi>1912</bdi> وەک فڕۆکەخانەیەک بۆ [[ھێزی ئاسمانیی عوسمانی]] دروست کرا. لە ساڵی <bdi>1933</bdi> بوو بە فڕۆکەخانەیەکی مەدەنی و بنکەی سەرەکیی [[ھێڵی ئاسمانیی تورکی]] بۆ گەشتە ناوخۆیییەکان. یەکەم گەشتی نێودەوڵەتی، لە نێوان ئەستەمبوڵ و [[ئەسینا]]، لە ساڵی <bdi>1947</bdi> ئەنجام درا. لە ساڵی <bdi>1953</bdi> تێرمیناڵی فڕۆکەخانەکە کرایەوە؛ کە شوێنی وێنەگرتنی چەند دیمەنێکی فیلمی <bdi>1963</bdi>ی ''[[پێڕستی فیلمەکانی جەیمس بۆند|جەیمس بۆند]]'' بوو بە ناوی ''[[لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە (فیلم)|لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە]]''. تێرمیناڵێکی نوێی نێودەوڵەتی لەلایەن [[TAV Airports Holding|TAV]]ەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>1998</bdi> بۆ <bdi>2004</bdi> دروست کرا، و بیناکەی پێشوو بوو بە تێرمیناڵی گەشتە ناوخۆیییەکان. فڕۆکەخانەی ئەتاتورک وەک فڕۆکەخانەی سەرەکیی نێودەوڵەتیی ئەستەمبوڵ مایەوە تا کۆتاییھاتنی گەشتەکانی سەرنشینان و داخستنی تێرمیناڵەکانی سەرنشین لە ساڵی <bdi>2019</bdi> (گەشتەکانی باریش لە ساڵی <bdi>2022</bdi> کۆتاییان ھات). لە ساڵی <bdi>2019</bdi>ەوە، [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]، بنکەی ئێستای [[ھێڵی ئاسمانیی تورکی]] و یەکێک لە گەورەترین فڕۆکەخانەکانی جیھان، فڕۆکەخانەی سەرەکیی نێودەوڵەتییە لە دیوی ئەورووپای شارەکە. [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سەبیحە گۆکچەن]]، کە فڕۆکەخانەی سەرەکییە لە دیوی ئاسیای شارەکە، لە ساڵی <bdi>2001</bdi> کرایەوە. لە کۆتایییەکانی سەدەی <bdi>20</bdi>ەم و سەرەتای سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا، ئەستەمبوڵ بووە ماڵی نوێی کۆچبەران، نیشتەجێیان و پەنابەرانی وڵاتانی جیاواز، وەک [[بولگاریا]]، [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]]، [[سربیا]]، [[کۆسۆڤۆ]]، [[مەقدوونیای باکوور]]، [[ڕێکخراوی وڵاتانی تورک|وڵاتانی تورک]]ی حەوزی [[دەریای خەزەر|خەزەر]]، [[ڕووسیا]]، [[ئوکراینا]]، [[مۆڵدۆڤا]]، [[وڵاتانی عەرەبی کەنداوی فارس|وڵاتانی عەرەبیی کەنداو]]، [[سووریا]]، [[ئێران]]، [[ئەفغانستان]]، [[پاکستان]]، [[لیبیا]]، [[سوودان]]، [[ئێریتریا]]، [[سۆماڵ]]، [[ئەتیۆپیا]]، [[کینیا]]، [[سێنیگال]]، [[گانا]]، [[نێجیریا]] و چەندین وڵاتی تر بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[ئەورووپا]]، [[ئاسیا]] و [[ئەفریقا]]. == جوگرافیا و ژینگە == {{Further|جوگرافیای تورکیا}} [[File:Istanbul by Sentinel-2, 2020-05-09.jpg|alt=وێنەی سەتەلایت کە پارچە زەوییەکی تەنک پیشان دەدات، لە باشوورەوە چڕیی دانیشتووانی زۆرە، و بە ڕێڕەوێکی ئاوییەوە کراوە بە دوو بەشەوە|thumb|دیمەنی سەتەلایتی ئەستەمبوڵ و بۆسفۆر]] ئەستەمبوڵ دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای تورکیا و دەکەوێتە سەر [[گەرووی بۆسفۆر]]، کە تاکە ڕێڕەوە لە [[دەریای ڕەش]]ەوە بۆ [[دەریای ناوین]] لە ڕێگەی [[دەریای مەڕمەڕە]]وە.<ref name="hisdic"/> لە ڕووی مێژوویییەوە، شارەکە ھەڵکەوتەیەکی زۆر گونجاوی ھەبووە بۆ بازرگانی و بەرگری: یەکگرتنی دەریای مەڕمەڕە، بۆسفۆر، و قۆچی زێڕین بەرگرییەکی زۆر باشیان دژ بە ھێرشی دوژمن دابین کردووە و لە ھەمان کاتدا وەک خاڵێکی کۆنترۆڵی سروشتیش بوون.<ref name="hisdic"/> چەندین دوورگەی دیمەن جوان – [[بویوکادا]]، [[ھەیبێلیادا]]، [[بورگازادا]]، [[کناڵیادا]]، و پێنج دوورگەی بچووکتر – بەشێکن لە شارەکە.<ref name="hisdic"/> کەناراوەکانی ئەستەمبوڵ لە سنوورە سروشتییەکانی خۆی زیاتر فراوان بووە. بەشێکی گەورەی [[جاددەبۆستان]] دەکەوێتە سەر ئەو زەوییانەی کە بە پڕکردنەوەی دەریا دروستکراون، کە ڕووبەری گشتیی شارەکەی گەیاندووەتە {{convert|5343|km2|sqmi|sp=us}}.<ref name="hisdic"/> سەرەڕای ئەو ئەفسانەیەی کە گوایە [[حەوت گردەکانی ئەستەمبوڵ|حەوت گرد شارەکە پێکدەھێنن]]، لە ڕاستیدا زیاتر لە <bdi>50</bdi> گرد لەناو سنوورەکانی شارەکەدا ھەن. بەرزترین گردی ئەستەمبوڵ، ئایدۆس، {{convert|537|m|sp=us}} بەرزە.<ref name="hisdic"/> === بوومەلەرزەکان === [[ھێڵی درزی باکووری ئەنادۆڵ]]، لەژێر [[دەریای مەڕمەڕە]]، تەنیا لە باشووری شارەکەوە [[بوومەلەرزەناسی|قوفڵ بووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Locked and creeping fault segments off Istanbul |ناونیشان=https://www.gfz-potsdam.de/en/press/news/details/kriechen-und-verhaken-vor-istanbul-systematisches-bild-der-plattengrenze-im-marmara-meer |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.gfz-potsdam.de |زمان=en-US}}</ref> ئەم ھێڵی درزە بووە ھۆی ڕوودانی بوومەلەرزەکانی ساڵی [[بوومەلەرزەی ١٧٦٦ی ئەستەمبوڵ|<bdi>1766</bdi>]] و [[بوومەلەرزەی ١٨٩٤ی ئەستەمبوڵ|<bdi>1894</bdi>]]،<ref name="econ1214">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Turkey recovers from one earthquake and braces for more |ناونیشان=https://www.economist.com/europe/2020/12/05/turkey-recovers-from-one-earthquake-and-braces-for-more |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=The Economist}}</ref> و ئەگەری زۆرە بوومەلەرزەیەک بە لایەنی کەم [[پێوەری گوڕی سات|گوڕی]] <bdi>7.0</bdi> لە سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا ڕووبدات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=64 pct chance of Istanbul quake to hit before 2030: Expert |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/64-pct-chance-of-istanbul-quake-to-hit-before-2030-expert-171945 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Hürriyet Daily News]] |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> ھەرچەندە پێیانوایە بوومەلەرزەیەک بە گوڕی سەرووی <bdi>7.5</bdi> مەحاڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Earthquake hazard in Istanbul |ناونیشان=https://www.eskp.de/en/natural-hazards/earthquake-hazard-in-istanbul-935494/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.eskp.de |زمان=en}}</ref> بەڕێوەبەرایەتیی بوومەلەرزە و لێکۆڵینەوەی زەوی سەربە شارەوانیی ئەستەمبوڵ بەرپرسیارە لە شیکردنەوەی ئەو شێوازانەی کە [[مەترسیی بوومەلەرزە لە شارەکان|مەترسیی بوومەلەرزە لە شارەکە]] کەم دەکەنەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Directorate of Earthquake and Geotechnical Investigation |ناونیشان=https://depremzemin.ibb.istanbul/en/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤ |وێبگە=depremzemin.ibb.istanbul |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240331110523/https://depremzemin.ibb.istanbul/en/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەکاتێکدا [[سەرۆکایەتیی بەڕێوەبردنی کارەسات و باری لەناکاو]] کە سەر بە حکومەتی نیشتمانییە بەرپرسیارە لە [[وەڵامدانەوەی باری لەناکاو بۆ بوومەلەرزە]]، و لەلایەن ڕێکخراوە ناحکومییەکانی وەک [[ئای ئەیچ ئەیچ (ڕێکخراوی ناحکومی تورکی)|İHH]] ھاوکاری دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İHH Humanitarian Relief Foundation |ناونیشان=https://ihh.org.tr/en/news/istanbul-earthquake-expected-to-affect-40-million-people |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=İHH Humanitarian Relief Foundation |زمان=en}}</ref> مەترسیی بوومەلەرزە گەورەکان ڕۆڵێکی گەورە دەبینێت لە گەشەپێدانی ژێرخانی شارەکەدا، کە لە ساڵی <bdi>2012</bdi>ەوە زیاتر لە <bdi>500,000</bdi> بینای مەترسیدار ڕووخێنراون و جێگەیان پڕکراوەتەوە.<ref name="econ1214" /> بەپێی لێدوانەکانی وەزارەت و سەرنجی زەویناسان لە ساڵی <bdi>2023</bdi>، ژێرخانی شارەکە تاڕادەیەک لە دۆخێکی باشدا بوو، بەڵام، بەھۆی تێچووی زۆر بەرزەوە، بیناکان وانەبوون: زیاتر لە نیو ملیۆن شوقە ھێشتا مەترسیی داڕمانیان لەسەر بوو، و [[خەمڵاندنی قوربانیانی بوومەلەرزە|ژمارەی قوربانیانیش تاڕادەیەکی زۆر بەندە]] بەوەی چەندێکیان دادەڕمێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's earthquake is a warning for Istanbul, which would face even more deaths from a quake |ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/turkey-death-toll-building-structures-1.6741119}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=600,000 flats would collapse in major earthquake in Istanbul, says minister |ناونیشان=https://www.duvarenglish.com/600000-flats-would-collapse-in-major-earthquake-in-istanbul-says-minister-news-62834 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=[[Gazete Duvar]] |زمان=tr-TR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Earthquake fears loom large in Istanbul's mayoral race |ناونیشان=https://www.economist.com/europe/2024/03/18/earthquake-fears-loom-large-in-istanbuls-mayoral-race |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|newspaper=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> تا ساڵی <bdi>2024</bdi>، زۆربەی [[بیناکان لە ئەستەمبوڵ]] بە پێوەرێکی نزمی بەرگەگرتنی بوومەلەرزە لە سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا دروستکراون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=EFE |یەکەم=Agencia |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Is Istanbul prepared for a big earthquake? |ناونیشان=https://efe.com/en/latest-news/2024-02-05/is-istanbul-prepared-for-a-big-earthquake/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=EFE Noticias |زمان=en-US}}</ref> و دانیشتووان پێیانوایە شارەکە بە باشی [[ئامادەکاری بۆ بوومەلەرزە|ئامادە نییە بۆ بوومەلەرزەکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Istanbulites concerned over impending earthquake: Survey - Türkiye News |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/survey-reveals-istanbulites-concerns-over-impending-earthquake-191971 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Hürriyet Daily News |زمان=en}}</ref> لە <bdi>23</bdi>ی نیسانی <bdi>2025</bdi> بوومەلەرزەیەک بە گوڕی سەرەتاییی <bdi>6.2</bdi> شارەکە و ناوچەکانی تری ھەژاند. چەندین کەس چارەسەری برینەکانیان بۆ کرا کە لەکاتی ھەوڵدان بۆ خۆھەڵدان لە بیناکان یان بەھۆی ھێرشی دڵەڕاوکێوە تووشیان ببوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Istanbul residents flood streets after 6.2-magnitude quake |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c9djn06l9z2o |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey: 151 hurt jumping from buildings amid earthquake, say authorities |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/23/turkey-people-hurt-jumping-from-buildings-amid-earthquake-near-istanbul-say-authorities |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥|issn=0261-3077 |agency=Associated Press |زمان=en-GB}}</ref> بوومەلەرزەکە تا پارێزگاکانی [[تەکیرداغ]]، [[یالۆڤا]]، [[بورسا]] و [[باڵکەسیر]] و لە شاری کەناراوی [[ئیزمییر]] ھەستی پێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey earthquake: Powerful 6.2 magnitude quake rattles Istanbul {{!}} Watch News Videos Online |ناونیشان=https://globalnews.ca/video/11145815/turkey-earthquake-powerful-6-2-magnitude-quake-rattles-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Global News |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Pietromarchi |یەکەم١=Virginia |دوایین٢=Kestler-D'Amours |یەکەم٢=Jillian |دوایین٣=Mohamed |یەکەم٣=Edna |سەردێڕ=Turkiye earthquake updates: Istanbul rocked by magnitude 6.2 quake |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/4/23/turkiye-earthquake-live-news-istanbul-rocked-by-6-2-magnitude-quake |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> === ئاووھەوا === [[File:TuerkeiKilyosSchwarzeMeer.jpg|thumb|[[شیلە]] و [[کیلیۆس]] دوو ھاوینەھەواری کەنار دەریان لەسەر دەریای ڕەش، ئەو ئاوەی کە ئاووھەوای ئەستەمبوڵ مامناوەند دەکات]] ئاووھەوای ئەستەمبوڵ [[ئاووھەوای مامناوەند|مامناوەندە]]؛ ھەڵکەوتەی شارەکە لەسەر [[حەوزی دەریای ناوین]] و نزیکیی لە چەندین ئاودا ئاووھەوایەکی مامناوەند، بەڵام لە ڕووی ناوخۆیییەوە ئاڵۆز لەگەڵ تایبەتمەندییە دەریایییە بەھێزەکاندا دروست دەکات.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yılmaz |یەکەم١=Merve |دوایین٢=Kara |یەکەم٢=Yiğitalp |دوایین٣=Toros |یەکەم٣=Hüseyin |دوایین٤=İncecik |یەکەم٤=Selahattin |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Analysis of the summer thermal comfort indices in İstanbul |ناونیشان=https://doi.org/10.1007/s00484-024-02669-7 |journal=International Journal of Biometeorology |زمان=en |بەرگ=٦٨|issue=7 |پەڕەکان=١٣٢٧–١٣٤٢|doi=10.1007/s00484-024-02669-7 |issn=1432-1254 |pmc=١١٢٧٢٨١٧|pmid=٣٨٦٥٦٣٥٢|bibcode=2024IJBm...68.1327Y}}</ref> بەپێی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن]]، شارەکە بە گشتی بە [[ئاووھەوای ناوینەیی|ئاووھەوای ناوینەییی ھاوین-گەرم]] (''Csa'') دادەنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Taşoğlu |یەکەم١=Enes |دوایین٢=Öztürk |یەکەم٢=Muhammed Zeynel |دوایین٣=Yazıcı |یەکەم٣=Öznur |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=High Resolution Köppen-Geiger Climate Zones of Türkiye |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/joc.8635 |journal=International Journal of Climatology |زمان=en |بەرگ=٤٤|issue=14 |پەڕەکان=٥٢٤٨–٥٢٦٥|doi=10.1002/joc.8635 |bibcode=2024IJCli..44.5248T |issn=1097-0088|doi-access=free}}</ref> لەکاتێکدا [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای تریوارتھا|تریوارتھا]] زۆربەی شارەکە بە [[ئاووھەوای ژێر-خولگەییی شێدار]] (''Cf'') دادەنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Belda |یەکەم١=Michal |دوایین٢=Holtanová |یەکەم٢=Eva |دوایین٣=Halenka |یەکەم٣=Tomáš |دوایین٤=Kalvová |یەکەم٤=Jaroslava |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Climate classification revisited: from Köppen to Trewartha |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/24896147 |journal=Climate Research |بەرگ=٥٩|issue=1 |پەڕەکان=١–١٣|doi=10.3354/cr01204 |jstor=24896147 |bibcode=2014ClRes..59....1B |issn=0936-577X}}</ref> ئالیسۆڤ تەواوی شارەکە دەخاتە ناو ناوچەی [[ئاووھەوای ئۆقیانووسی|ئۆقیانووسی]] (''PmSm'')،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Shimabukuro |یەکەم١=Ryu |دوایین٢=Tomita |یەکەم٢=Tomohiko |دوایین٣=Fukui |یەکەم٣=Ken-ichi |ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Update of global maps of Alisov's climate classification |journal=Progress in Earth and Planetary Science |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١٩|doi=10.1186/s40645-023-00547-1 |bibcode=2023PEPS...10...19S |doi-access=free |issn=2197-4284}}</ref> لەکاتێکدا بۆن، بە پوختەیی، ئاووھەوای شارەکە وەک "گواستنەوەی ژێر-کیشوەری-ژێر-ناوینەیی" وەسف دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karte der natürlichen Vegetation Europas, Erl.-Text. - Deutsche Digitale Bibliothek |ناونیشان=https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/TZPUURC2NFYW7G4BR6JPMSRKCGKLWCDL |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.deutsche-digitale-bibliothek.de |زمان=de}}</ref> ھاوینەکانی شارەکە گەرم و تاڕادەیەک وشکن، بە تێکڕای پلەی گەرمیی ڕۆژانەی نزیکەی {{Convert|28|C|F}}، و کەمتر لە <bdi>7</bdi> ڕۆژ بارانبارین لە مانگێکدا.<ref name=":3" /><ref name=":5" /> سەرەڕای مەودای پلەی گەرمیی بەگشتی پەسەندکراو، ناوەڕاستی ھاوین لە ئەستەمبوڵ بە تاڕادەیەک ناڕەحەت دادەنرێت، بەھۆی بەرزیی خاڵی شەونم و شێی ڕێژەیی.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Abbasnia |یەکەم١=Mohsen |دوایین٢=Toros |یەکەم٢=Hüseyin |دوایین٣=Memarian |یەکەم٣=Hadi |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Analysis of Climate in the Megacity of Istanbul Based on Human Bioclimatic Comfort Index |ناونیشان=https://avesis.itu.edu.tr/yayin/26af2d5e-0c30-4b5d-83a5-9ffe2be7a179/analysis-of-climate-in-the-megacity-of-istanbul-based-on-human-bioclimatic-comfort-index |journal=Journal of Research in Atmospheric Science |بەرگ=١|issue=1 |issn=0000-0000 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230227075544/https://avesis.itu.edu.tr/yayin/26af2d5e-0c30-4b5d-83a5-9ffe2be7a179/analysis-of-climate-in-the-megacity-of-istanbul-based-on-human-bioclimatic-comfort-index |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":5" /> لەکاتێکدا زستانەکان، پلەی گەرمیی ڕۆژانەیان ھەیە کە لە نێوان {{Convert|5-10|C|F}}دایە، لەگەڵ بارانبارینی زۆرجار و ھەندێک جار بەھێز.<ref name=":5" /> بۆیە بارانبارینی ئەستەمبوڵ بە نایەکسانی دابەش بووە، کە مانگەکانی زستان لایەنی کەم دوو ھێندەی ھاوتا ھاوینییەکانیان بارانیان لێ دەبارێت. ھەورەکان، ھاوشێوەی بارانبارین، بەپێی وەرزەکان زۆر دەگۆڕێن. زستانەکان زۆر ھەوراوییە، بە نزیکەی <bdi>20</bdi> لە سەدی ڕۆژەکان کە تیشکی خۆری تێدایە. لەکاتێکدا، ھاوینەکان <bdi>60-70</bdi> لە سەدی تیشکی خۆری گونجاو بەخۆیانەوە دەبینن. بەفربارین پچڕپچڕە، بەڵام نزیکەی ھەموو زستانێک کەڵەکە دەبێت؛ و کاتێکیش دەبارێت، زۆر تێکدەرە بۆ ژێرخانی شارەکە. [[بەفری کاریگەری-دەریاچە|زریانی بەفری کاریگەری-دەریایی]] کە زیاتر لە {{Convert|30|cm|ft|sigfig=1}} بەفر کەڵەکە دەکات نزیکەی ساڵانە ڕوودەدات، کە دواترینیان لە [[زریانی ئێلپیس|2022]] بوو.<ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=La neve sulle coste del Mediterraneo |trans-title=Snow on the Mediterranean coasts |ناونیشان=http://www.nimbus.it/liguria/rlm44/neve_mediterraneo.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nimbus.it |زمان=it}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'da bazı ilçelerde kar kalınlığı 85 santimetreyi buldu |trans-title=In some districts of Istanbul, the snow depth reached 85 centimeters |ناونیشان=https://www.birgun.net/haber/istanbul-da-bazi-ilcelerde-kar-kalinligi-85-santimetreyi-buldu-374544 |وێبگە=www.birgun.net |زمان=tr}}</ref><!-- Do not replace weatherbox with other data without consensus, per earlier discussions on talk page. -->{{Weather box | location = [[کیرەچبورنۆ]] (ئاسایی <bdi>1991</bdi>–<bdi>2020</bdi>، ڕۆژانی بارانبارین و تیشکی خۆر <bdi>1981</bdi>–<bdi>2010</bdi>؛ بڕوانە [[ئاووھەوای ئەستەمبوڵ#ناوخۆ لە بۆسفۆرەوە|وتاری سەرەکی]] بۆ زانیاریی زیاتر) | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 8.8 | Feb high C = 9.4 | Mar high C = 12.0 | Apr high C = 16.1 | May high C = 21.0 | Jun high C = 25.7 | Jul high C = 28.0 | Aug high C = 28.2 | Sep high C = 24.6 | Oct high C = 19.9 | Nov high C = 15.0 | Dec high C = 10.7 | year high C = | Jan mean C = 5.9 | Feb mean C = 6.1 | Mar mean C = 8.0 | Apr mean C = 11.5 | May mean C = 16.3 | Jun mean C = 21.1 | Jul mean C = 23.7 | Aug mean C = 24.2 | Sep mean C = 20.5 | Oct mean C = 16.2 | Nov mean C = 11.7 | Dec mean C = 7.9 | year mean C = | Jan low C = 3.6 | Feb low C = 3.5 | Mar low C = 4.9 | Apr low C = 8.1 | May low C = 12.8 | Jun low C = 17.4 | Jul low C = 20.3 | Aug low C = 21.2 | Sep low C = 17.4 | Oct low C = 13.6 | Nov low C = 9.2 | Dec low C = 5.5 | year low C = | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 96.1 | Feb precipitation mm = 87.7 | Mar precipitation mm = 69.8 | Apr precipitation mm = 45.1 | May precipitation mm = 37.1 | Jun precipitation mm = 44.7 | Jul precipitation mm = 36.3 | Aug precipitation mm = 43.5 | Sep precipitation mm = 81.3 | Oct precipitation mm = 98.3 | Nov precipitation mm = 100.5 | Dec precipitation mm = 124.8 | year precipitation mm = | Jan precipitation days = 16.9 | Feb precipitation days = 15.2 | Mar precipitation days = 13.2 | Apr precipitation days = 10.0 | May precipitation days = 7.4 | Jun precipitation days = 7.0 | Jul precipitation days = 4.7 | Aug precipitation days = 5.1 | Sep precipitation days = 8.1 | Oct precipitation days = 12.3 | Nov precipitation days = 13.9 | Dec precipitation days = 17.5 | year precipitation days = 131.3 | unit precipitation days = 0.1 mm | Jan snow days = 4.5 | Feb snow days = 4.7 | Mar snow days = 2.9 | Apr snow days = 0.1 | May snow days = 0.0 | Jun snow days = 0.0 | Jul snow days = 0.0 | Aug snow days = 0.0 | Sep snow days = 0.0 | Oct snow days = 0.0 | Nov snow days = 0.3 | Dec snow days = 2.7 | year snow days = | unit snow days = 0.1 cm | Jan sun = 68.2 | Feb sun = 89.6 | Mar sun = 142.6 | Apr sun = 180.0 | May sun = 248.0 | Jun sun = 297.6 | Jul sun = 319.3 | Aug sun = 288.3 | Sep sun = 234.0 | Oct sun = 158.1 | Nov sun = 93.0 | Dec sun = 62.0 | year sun = | Jan percentsun = 22 | Feb percentsun = 29 | Mar percentsun = 38 | Apr percentsun = 46 | May percentsun = 57 | Jun percentsun = 64 | Jul percentsun = 69 | Aug percentsun = 66 | Sep percentsun = 65 | Oct percentsun = 46 | Nov percentsun = 31 | Dec percentsun = 22 | Jan humidity = 79.8 | Feb humidity = 78.6 | Mar humidity = 75.8 | Apr humidity = 75.1 | May humidity = 76.5 | Jun humidity = 75.7 | Jul humidity = 75.3 | Aug humidity = 75.9 | Sep humidity = 75.0 | Oct humidity = 78.4 | Nov humidity = 78.9 | Dec humidity = 78.4 | year humidity = | year percentsun = | source =<ref name="mgm2020"> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Resmi İstatistikler |ناونیشان=https://mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=ISTANBUL |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201223163236/https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=H&m=ISTANBUL |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Meteoroloji Genel Müdürlüğü}} </ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rivista Ligure di Meteorologia 44 - La neve sulle coste del Mediterraneo |ناونیشان=http://www.nimbus.it/liguria/rlm44/neve_mediterraneo.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nimbus.it}} </ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Turkiye/CSV/Sariyer_17061.csv |سەردێڕ= World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020 |بڵاوکەرەوە= National Oceanic and Atmospheric Administration |ڕێکەوتی سەردان= ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}} </ref> }} ==== گۆڕانی ئاووھەوا ==== [[File:Müze Gazhane (2).jpg|thumb| [[وێستگەی غازی حەسەنپاشا|مۆزەخانەی غازخانە]] لە [[کادیکۆی]] یەکەمین مۆزەخانەی گۆڕانی ئاووھەوایە لە تورکیا]] [[گۆڕانی ئاووھەوا]] بووەتە ھۆی زیادبوونی شەپۆلەکانی گەرمای ئەستەمبوڵ،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey reeling from African heat wave |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/turkey/2017/07/03/turkey-reeling-from-african-heat-wave |ئیش=Daily Sabah |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> وشکەساڵییەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gov't forced to take measures amid below average rainfall across Turkey |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/govt-forced-to-take-measures-amid-below-average-rainfall-across-turkey-126069 |ئیش=Hürriyet Daily News |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> زریانەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lightning electrifies Istanbul, northwestern Turkey skies as thunderstorms take over |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/istanbul/2018/07/24/lightning-electrifies-istanbul-northwestern-turkey-skies-as-thunderstorms-take-over |ئیش=Daily Sabah |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> و لافاوەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Istanbul flood result of Turkey's climate change |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/life/2017/07/21/istanbul-flood-result-of-turkeys-climate-change |agency=Anadolu Agency|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref><ref name="CCTur">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین١=Şen |یەکەم١=Ömer Lütfi |سەردێڕ=Climate Change in Turkey |ناونیشان=http://climatechangeinturkey.com/effects-of-climate-change-population.html |بڵاوکەرەوە=Mercator–IPC Fellowship Program= |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031757/http://climatechangeinturkey.com/effects-of-climate-change-population.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لەبەر ئەوەی ئەستەمبوڵ شارێکی گەورە و بەخێرایی فراوانبووە، دیاردەی [[دوورگەی گەرمای شار]]ەکەی کاریگەرییەکانی گۆڕانی ئاووھەوای زیاتر کردووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatologie globale à Istanbul / Ataturk - Infoclimat |ناونیشان=https://www.infoclimat.fr/climatologie/globale/istanbul-ataturk/17060.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.infoclimat.fr}}</ref> ئەگەر ڕەوتەکان بەردەوام بن، ئەگەری زۆرە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا کاریگەری لەسەر ژێرخانی شارەکە ھەبێت، بۆ نموونە [[کادیکۆی (میترۆی ئەستەمبوڵ)|وێستگەی میترۆی کادیکۆی]] ھەڕەشەی لافاوی لەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Temperature to increase significantly in Turkey in 30 years due to global warming, warns climate expert |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/temperature-to-increase-significantly-in-turkey-in-30-years-due-to-global-warming-warns-climate-expert-128980 |ئیش=Hürriyet Daily News |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> [[باخداری وشک|زێریسکەیپینگ]] (باخداری بە ئاوی کەم)ی ناوچە سەوزەکان پێشنیار کراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Çetin |یەکەم١=Nefise |دوایین٢=Mansuroğlu |یەکەم٢=Sibel |دوایین٣=Kalaycı Önaç |یەکەم٣=Ayşe |سەردێڕ=Xeriscaping Feasibility as an Urban Adaptation Method for Global Warming: A Case Study from Turkey |journal=Pol. J. Environ. Stud. |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=١٠٠٩–١٨|doi=10.15244/pjoes/76678 |ساڵ=٢٠١٨|doi-access=free |bibcode=2018PJES...27.1009C}}</ref> و ئەستەمبوڵ پلانێکی چالاکیی گۆڕانی ئاووھەوای ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul İklim Değişikliği Eylem Planı |trans-title=Istanbul Climate Change Action Plan |ناونیشان=https://www.iklim.istanbul/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190417071317/https://www.iklim.istanbul/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=tr}}</ref> === ئاو === {{Excerpt|Water supply and sanitation in Istanbul}} === ڕووەک و ئاژەڵ === [[File:Birdwatching Tower 2.jpg|thumb|باکووری ئەستەمبوڵ وەک لە تاوەری ڕوانگەی باڵندەکانەوە لە [[سارییەر]] دەردەکەوێت]] ڕووەکی سروشتیی پارێزگاکە پێکھاتووە لە [[دارستانە گەڵاپانەکان و تێکەڵەکان|دارستانی گەڵاپانی تێکەڵ]] و [[پسیودۆ-ماکیس]]، کە ڕەنگدانەوەی ئاووھەوایەکی [[ئاووھەوای مامناوەندی شێدار|مامناوەندی شێداری]] گواستراوەیە بە کاریگەریی دەریای ناوین.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim.aspx?key=C |سەردێڕ=Klimatoloji 2 |بڵاوکەرەوە=Çevre ve Orman Bakanlığı}}</ref> [[شەستانە|شەستانە (کەستانە)]]، [[بەڕوو]]، [[نارەوەن]]، [[تێلیا|لیندن (دارەزەردە)]]، [[دارەبەن]] و [[ڕۆبینیا|لۆکەست]] دیارترین جۆرەکانی دارستانی مامناوەندن، لەکاتێکدا [[غار|دارغار]]، [[بەن|بەن (قەزوان)]]، ''[[Cercis siliquastrum|ئەرخەوان]]''، [[Spartium junceum|گێسک]]، [[Pyracantha coccinea|سێوی دڕکاوی]]، و جۆرەکانی بەڕوو وەک ''[[Quercus cerris|بەڕووی تورکی]]'' و ''[[Quercus coccifera|مازی]]'' گرنگترین جۆرەکانی دابەشبوونی [[دارستانەکانی دەریای ناوین|دەریای ناوین]] و [[ناوچە ژیانییەکانی ناوچەی دەریای ناوین|ژێر-دەریای ناوین]]ن. جگە لە ڕووەکە سروشتییەکان، ''[[چنار]]''، [[Aesculus hippocastanum|شەستانەی ئەسپی]]، [[سەروو|سەروو]] و [[سنەوبەری بەردین]] ئەو [[جۆرە ھێنراوانە]] پێکدەھێنن کە لەگەڵ ژینگەی ئەستەمبوڵدا [[ڕاھاتن|ڕاھاتوون]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bosphorus as our cultural heritage |ناونیشان=http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/203.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722110923/http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/203.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لە توێژینەوەیەکدا کە بەدواداچوونی بۆ ڕووەکی شاری کردووە لە [[کارتال]]، تێکڕا <bdi>576</bdi> جۆری ڕووەک تۆمارکراون؛ لەوانە <bdi>477</bdi> جۆریان سروشتی بوون و <bdi>99</bdi> جۆریان نامۆ و چێندراو بوون. دیارترین جۆرە ڕەسەنەکان لە خێزانی [[Asteraceae|کوڵەکەکان]] (<bdi>50</bdi> جۆر) بوون، لەکاتێکدا فرەچەشنترین خێزانی ڕووەکی نامۆ خێزانی [[Rosaceae|گوڵەباخییەکان]] (<bdi>16</bdi> جۆر) بوو.<ref>Altay, Volkan; Ouml, Brahim Lker; zyiit; Yarci, Celal (31 January 2010). "Urban flora and ecological characteristics of the Kartal District (Istanbul): A contribution to urban ecology in Turkey".</ref> [[گەرەوەکانی تورکیا]] و دەریای مەڕمەڕە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن بۆ [[کۆچی ماسی|ماسییە کۆچەرییەکان]] و گیانەوەرە دەریایییەکانی تر لە نێوان دەریای ناوین، مەڕمەڕە و دەریای ڕەش. بۆسفۆر میوانداری جۆرەکانی ماسیی [[ماسیی پەلاجیک|پەلاجیک]]، [[ماسیی دێمێرسال|دێمێرسال]] و نیمچە-پەلاجیک دەکات و زیاتر لە <bdi>130</bdi> جۆری جیاواز لە گەرووەکەدا بەڵگەدار کراون.<ref>Artüz M.L. (1999) [https://web.archive.org/web/20150607003453/http://www.artuz.com/Artuz/LeventDeniz/Levent/PDF/5558.pdf Inventory of Existing Species and Their Habitats in the Bosphorus Area]. Marine bio abs., 1: 112–023.</ref> [[ماسیی شین]]، [[بۆنیتۆ]]، [[ماسیی دەریایی|ماسیی بەس]]، [[ماسیی ئەسپ|ماسیی ماکرێڵی ئەسپ]] و [[ئەنچۆڤی|ئەنچۆڤییەکان]] جۆرە گرنگە ئابوورییەکان پێکدەھێنن. فرەچەشنیی ماسی لە ئاوەکانی ئەستەمبوڵدا لە دەیەکانی ڕابردوودا کەمی کردووە. لە کۆی نزیکەی <bdi>60</bdi> جۆری ماسی کە لە ساڵانی <bdi>1970</bdi>ەکاندا تۆمارکراون، تەنیا <bdi>20</bdi> جۆریان ھێشتا لە بۆسفۆردا ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deniz Kirliliğini Önlemeye İlişkin Hedefler |ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/Web/statik.aspx?KID=1001221 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722093754/http://www.iski.gov.tr/Web/statik.aspx?KID=1001221 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١|وێبگە=İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi}}</ref>{{Dubious|date=July 2021}}<!-- Most studies show more fish species compared to İSKİ's stated numbers. This is either excluding seasonal fishes, only including economically viable species or just plainly wrong. --> [[دۆلفینی لووت-شووشەیی]] (بە تورکی: ''afalina'')، [[دۆلفینی باوی دەنووک-کورت]] (بە تورکی: ''tırtak'') و [[بەرائزی بەندەری|بەرازی دەریاییی بەندەری]] (بە تورکی: ''mutur'') ئەو مەمکدارە دەریایییانە پێکدەھێنن کە لە ئێستادا لە بۆسفۆر و ئاوەکانی دەوروبەریدا دەدۆزرێنەوە، ھەرچەندە لە ساڵانی <bdi>1950</bdi>ەکانەوە ژمارەی بینینی دۆلفینەکان تا دێت دەگمەنتر دەبێت. [[سەگی دەریاییی دەریای ناوین|سەگە دەریایییەکانی دەریای ناوین]] لە بۆسفۆردا ھەبوون، و کەناراوەکانی دوورگەکانی شازادەکان و توزلە ناوچەی زاوزێی سەگی دەریایی بوون لە ھاویندا، بەڵام لە ساڵانی <bdi>1960</bdi>ەکانەوە لە ئەستەمبوڵ نەبینراون و وا دادەنرێت کە لە ناوچەکەدا لەناوچووبن.<ref>"İstanbul'da balıklar". ''Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi''. '''II'''. İstanbul: Tarih Vakfı.</ref> پیسبوونی ئاو، [[ڕاوکردنی لەڕادەبەدەر]] و تێکدانی ژینگەی کەناراوەکان کە بەھۆی فراوانبوونی شارەوە دروست بووە، ھەڕەشە سەرەکییەکانن بۆ سەر ژینگەی دەریاییی ئەستەمبوڵ. [[File:Süleymaniye Camii Haziresi'nde bir kedi.jpg|thumb|پشیلەیەکی سەر شەقام لە ئەستەمبوڵ]] جگە لە مەمکدارە کێوییەکانی وشکانی، ئەستەمبوڵ میوانداری دانیشتووانێکی زۆری [[ئاژەڵە بێلانەکان|ئاژەڵە بێلانەکان]] دەکات. بوونی [[پشیلەی کێوی لە ئەستەمبوڵ|پشیلەی کێوی لە ئەستەمبوڵ]] (بە تورکی: ''sokak kedisi'') زۆر بەربڵاوە، بە خەمڵاندنێک کە لە سەد ھەزارەوە بۆ زیاتر لە یەک ملیۆن پشیلەی سەر شەقامەکان دەگۆڕێت. پشیلە کێوییەکان لە شارەکەدا سەرنجی زۆری میدیا و خەڵکیان بۆ خۆیان ڕاکێشاوە و بە ھێمای شارەکە دادەنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why so many stray cats in Istanbul? |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/av/world-europe-37880274 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=BBC News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brady |یەکەم=Tara |سەردێڕ=How the street cats of Istanbul landed on their feet |ناونیشان=https://www.irishtimes.com/culture/film/how-the-street-cats-of-istanbul-landed-on-their-feet-1.3129936 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|newspaper=The Irish Times}}</ref> کۆلۆنییەکانی [[پەپوولەسوولە|تووتیی پەپوولەسوولە]] لە ناوچە شارییەکاندا ھەن، ھاوشێوەی شارەکانی تری ئەورووپا وەک [[تووتیی کێوی|تووتیی کێوی]]، و بە [[جۆرە داگیرکەرەکان]] دادەنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'da istilacı yeşil papağan uyarısı: Sayıları 5-6 bini geçti, kent faunası bozulabilir |trans-title=Warning about invasive green parrots in Istanbul: Their numbers have exceeded 5–6 thousand, the urban fauna may be disrupted |ناونیشان=https://www.birgun.net/haber/istanbul-da-istilaci-yesil-papagan-uyarisi-sayilari-5-6-bini-gecti-kent-faunasi-bozulabilir-318525 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=birgun.net |زمان=Turkish}}</ref> === پیسبوون === [[پیسبوونی ھەوا لە تورکیا]] لە ئەستەمبوڵدا زۆر خراپە بەھۆی ئەوەی ئۆتۆمبێل، پاس و تەکسییەکان زۆرجار دەبنە ھۆی دروستبوونی [[تەم و دووکەڵ|تەمودووکەڵی شاری]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Fed up with Istanbul traffic |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/opinion/melis-alphan/fed-up-with-istanbul-traffic--109965 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> چونکە یەکێکە لەو چەند شارە کەمەی ئەورووپا کە [[ناوچەی کەم-دەرپەڕین]]ی نییە. تا ساڵی <bdi>2019</bdi>، تێکڕای [[پێوەرەکانی کوالێتیی ھەوا|کوالێتیی ھەوا]]ی شارەکە لە ئاستێکدایە کە کاریگەری لەسەر دڵ و سییەکانی ئەو کەسانە ھەیە کە لە کاتەکانی لوتکەی ھاتوچۆدا لە شەقامەکاندا دەوەستن،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Understanding Vehicular Pollution – AQI, Harmful Effects and How to Reduce It? |ناونیشان=https://www.news18.com/news/auto/understanding-vehicular-pollution-aqi-harmful-effects-and-how-to-reduce-it-2047845.html |ئیش=News18}}</ref> و نزیکەی <bdi>200</bdi> ڕۆژی پیسبوون لەلایەن [[ھەستەوەری پیسبوونی ھەوا|ھەستەوەرەکانی پیسبوونی ھەوا]] لە [[سوڵتانگازی]]، [[مەجیدییەکۆی]]، ئالیبەیكۆی و [[کاگتحانا]] پێوراون.<ref>{{Cite report |url=https://www.temizhavahakki.com/kararapor2020/ |title=Kara Rapor 2020: Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri |trans-title=Black Report 2020: Air Pollution and Health Effects |date=August 2020 |publisher=[[Right to Clean Air Platform Turkey]] |language=tr}}</ref> یەکێکە لە <bdi>10</bdi> خراپترین شارەکان بۆ {{Chem|link=Nitrogen_dioxide#Long-term|N|O|2}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Harvey |یەکەم١=Fiona |بەستەری نووسەر=Fiona Harvey |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Major cities blighted by nitrogen dioxide pollution, research finds &#124; Air pollution |ناونیشان=https://www.theguardian.com/environment/2022/aug/17/major-cities-blighted-by-nitrogen-dioxide-pollution-research-finds |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=[[The Guardian]]}}</ref> بەڵام پلان ھەیە بۆ تاقیکردنەوەی نرخدانانی قەرەباڵغی لە نیمچەدوورگە مێژووییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Istanbul tops 2024 global traffic congestion rankings - Türkiye News |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/istanbul-tops-2024-global-traffic-congestion-rankings-204482#:~:text=The%20pricing%20is%20set%20to,covering%20approximately%20six%20square%20kilometers. |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Hürriyet Daily News |زمان=en}}</ref> [[گوڵکردنی قەوزە|گوڵکردنی قەوزە]] و [[شەپۆلی سوور]] لە دەریای مەڕمەڕە و بۆسفۆر (بە تایبەتی لە قۆچی زێڕین) ڕاگەیەندراون، و بە شێوەیەکی بەردەوام لە دەریاچە شارییەکانی وەک [[دەریاچەی بویوکچەکمەجە]] و [[دەریاچەی کوچوکچەکمەجە|کوچوکچەکمەجە]] ڕوودەدەن. لە حوزەیرانی <bdi>2021</bdi>، شەپۆلێکی [[چڵمی دەریایی]] کە گوایە بەھۆی پیسبوونی ئاوەوە بووە، بڵاوبووەوە بۆ دەریای مەڕمەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ='Sea snot' outbreak off Turkish coast poses threat to marine life |ناونیشان=https://www.reuters.com/business/environment/sea-snot-outbreak-off-turkish-coast-poses-threat-marine-life-2021-06-01/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Reuters}}</ref> == دیمەنی شار == === قەزا و گەڕەکەکان === ==== دیوی ئەورووپا ==== [[File:Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg|thumb|قەزای [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]] [[کۆنستنتینۆپڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]] ئەستەمبوڵ پێکدەھێنێت]] {{anchor|Rumeli}}<!--[[Rumeli (Istanbul)]] redirects here-->{{lang|tr|Rumeli}} ("[[ڕومێلیا]]") نازناوێکی ناوخۆیییە بۆ دیوی ئەورووپای ئەستەمبوڵ. قەزای [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]]، کە بە ناوی محەممەدی دووەمەوە ناونراوە (بە تورکی: ''Fatih Sultan Mehmed'')، ھاوتایە لەگەڵ تەواوی کۆنستنتینۆپڵ تا پێش فەتحی عوسمانییەکان؛ ئەمڕۆ قەزای پایتەختە و بە ''نیمچەدوورگەی مێژوویی'' ئەستەمبوڵ ناودەبرێت کە دەکەوێتە کەناری باشووری [[قۆچی زێڕین]]، بەرامبەر قەڵای سەدەکانی ناوەڕاستی [[کۆماری جەنەوا|جەنەوایی]]یەکانی [[گالاتا]] لە کەناری باکوور. قەڵاکانی جەنەوا لە گالاتا تا ڕادەیەکی زۆر لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا ڕووخێنران، و تەنیا [[تاوەری گالاتا]] مایەوە، بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ فراوانبوونی شارەکە بەرەو باکوور بکرێتەوە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=70, 169}}</ref> گالاتا ([[کاراکیۆی]]) لەمڕۆدا گەڕەکێکە لەناو قەزای بەیئۆغڵودا، کە سەنتەری بازرگانی و کات بەسەربردنی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنێت و [[شەقامی ئیستیقلال]] و [[گۆڕەپانی تەقسیم]] لەخۆدەگرێت.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=127}}</ref> [[File:Wooden building on the Bosphorus.jpg|thumb|لە بنەڕەتدا لە دەرەوەی شار بوون، کۆشکەکانی ''[[یالی]]'' بەدرێژایی بۆسفۆر ئێستا ماڵن لە ھەندێک لە گەڕەکە ئاستبەرزەکانی ئەستەمبوڵدا|alt=خانووی ڕەنگاوڕەنگی دوو و سێ نھۆمی لەگەڵ لەنگەرگە و باڵکۆنەکان، کە ڕاستەوخۆ لەسەر لێواری ئاوەکە دروستکراون]] [[کۆشکی دۆلمەباخچە]]، بارەگای حکومەت لە کۆتایییەکانی سەردەمی عوسمانیدا، دەکەوێتە قەزای [[بێشیکتاش]] لە کەناری ئەورووپای بۆسفۆر، لە باکووری بەیئۆغڵو. گوندی پێشووی [[ئۆرتەکیۆی]] دەکەوێتە ناو بێشیکتاشەوە و ناوەکەی بەخشیوە بە [[مزگەوتی ئۆرتەکیۆی]] لەسەر بۆسفۆر، لە نزیک [[پردی بۆسفۆر]]. بەدرێژایی ھەردوو کەناری ئەورووپا و ئاسیای بۆسفۆر، ''[[یالی|یالییە]]'' مێژووییەکان ھەن، کە کۆشکی لوکسی دارینن و لەلایەن ئەرستۆکراتەکان و کەسایەتییە دیارەکانی عوسمانییەوە وەک ماڵی ھاوینە دروستکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1999/10/29/arts/antiques-for-turks-art-to-mark-700th-year.html |دوایین=Moonan|یەکەم=Wendy|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=For Turks, Art to Mark 700th Year|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> بەرەو ناوخۆ، لە باکووری گۆڕەپانی تەقسیمەوە [[سەنتەری بازرگانیی ناوەندیی ئەستەمبوڵ]] ھەیە، کە کۆمەڵێک ڕێڕەوە کە پڕن لە بینای ئۆفیسەکان، تاوەری نیشتەجێبوون، سەنتەری بازرگانی، و کامپەسی زانکۆکان، و زیاتر لە {{convert|2000000|m2|abbr=on}} ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرێت بە گشتی. [[ماسلاک]]، [[لێڤێنت]]، و [[بۆمۆنتی]] خاڵی گرنگن لەناو سەنتەری بازرگانیی ناوەندیدا.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=105}}<ref name=property2021>{{cite report|title=Istanbul Office Market General Overview: Third Quarter 2021|pages=3, 9|url=https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf|publisher=Prop In|archive-date=26 January 2022|access-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126203001/https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf|url-status=dead|archivedate=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126203001/https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf}}</ref> ڕێڕەوی فڕۆکەخانەی ئەتاتورک ڕێڕەوێکی تری لەو شێوەیەیە کە شێوازی [[شاری قەراغ]]ی ھەیە بۆ بازرگانی، نیشتەجێبوون و بازاڕکردن و زیاتر لە {{convert|900000|m2|abbr=on}} ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرێت.<ref name=property2021/> ==== دیوی ئاسیا ==== [[File:Istanbul Levent skyline.jpg|thumb|دیمەنێکی [[لێڤێنت]] لە [[کانلیجا]]وە لەوبەری بۆسفۆرەوە]] لە سەردەمی عوسمانیدا، [[ئوسکودار]] (ئەوکات سکوتاری) و [[کادیکۆی]] لە دەرەوەی چوارچێوەی ناوچەی شاری بوون، و وەک بنکەی ئارام خزمەتیان دەکرد لەگەڵ ''یالییە'' کەنار دەریایییەکان و باخچەکانیان. بەڵام لە نیوەی دووەمی سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، دیوی ئاسیا گەشەسەندنێکی شاریی گەورەی بەخۆیەوە بینی؛ گەشەپێدانی درەنگوەختی ئەم بەشەی شارەکە بووە ھۆی دروستبوونی ژێرخانێکی باشتر و پلاندانانێکی شاریی ڕێکخراوتر بەراورد بە زۆربەی ناوچە نیشتەجێبووەکانی تری شارەکە.{{sfn|WCTR Society|Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō|2004|p=281}} بەشێکی زۆری دیوی ئاسیای بۆسفۆر وەک دەوروبەری سەنتەرە ئابووری و بازرگانییەکانی ئەستەمبوڵی ئەورووپا کاردەکات، کە سێیەکی دانیشتووانی شارەکەی تێدایە بەڵام تەنیا چارەکێکی ھەلی کار لەخۆدەگرێت.{{sfn|WCTR Society|Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō|2004|p=281}} بەڵام، [[کۆزیاتاغی]]–[[ئاتاشەھیر]]، [[ئالتونیزادە]]، [[بەیكۆز|کاڤاجک]] و [[عومرانییە]]، کە بە ھەموویانەوە نزیکەی <bdi>1.4</bdi> ملیۆن مەتر چوارگۆشە ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرن، ئێستا وەک "[[شاری قەراغ|شارەکانی قەراغ]]"ی گرنگن، واتە ڕێڕەو و خاڵی یەکگرتنی سەنتەرە بازرگانی و بازاڕەکان و بینا نیشتەجێبوونە بەرزەکانن.<ref name=property2021/> ==== فراوانبوون ==== لە ئەنجامی گەشەسەندنی خێرای ئەستەمبوڵ لە سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، بەشێکی بەرچاو لە شارەکە لە ''[[گەجەکۆندۆ]]'' (بە واتای وشەیی "بە شەو دروستکراو") پێکدێت، کە ئاماژەیە بۆ ئەو بینا نایاسایییانەی کە لەلایەن داگیرکەرانی زەوییەوە دروستکراون.<ref name="kar7896">{{harvnb|Karpat|1976|pp=78–96}}</ref> لە ئێستادا، ھەندێک ناوچەی ''گەجەکۆندۆ'' بە ھێواشی دەڕووخێنرێن و جێگەیان پڕدەکرێتەوە بە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی مۆدێرنی بەکۆمەڵ.<ref name="yavuz">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yavuz |یەکەم=Ercan |ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=177450&bolum=103 |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=Gov't launches plan to fight illegal construction |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120120204750/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=177450&bolum=103 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، پڕۆژەی گەورەی [[پەسندکردنی شاری]] و [[نوێکردنەوەی شاری]] لە جێبەجێکردندان،<ref name="AtkinsonBridge2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Rowland|دوایین١=Atkinson|یەکەم٢=Gary|دوایین٢=Bridge|سەردێڕ=Gentrification in a Global Context: The New Urban Colonialism|ناونیشان={{Google books|s_Z8dxsXWxQC|پەڕە=PA١٢٣|plainurl=yes}}|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٣٢٩٥١-٤|پەڕەکان=١٢٣–}}</ref> وەک ئەوەی لە [[تارلاباشی]]دا ھەیە؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Poor but Proud Istanbul Neighborhood Faces Gentrification |یەکەم=Jessica |دوایین=Bourque |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/07/05/world/middleeast/05iht-m05-turkey-tarlabasi.html |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> ھەندێک لەم پڕۆژانە، وەک ئەوەی لە [[سولوکولە]]دا ھەیە، ڕووبەڕووی ڕەخنە بوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Forced gentrification plan spells end for old Roma district in Istanbul |یەکەم=Robert |دوایین=Tait |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/jul/22/roma.turkey |newspaper=The Guardian |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> حکومەتی تورکیا ھەروەھا پلانی گەورەی ھەیە بۆ فراوانکردنی شارەکە بەرەو ڕۆژئاوا و باکوور لە دیوی ئەورووپا بە ھاوبەشی لەگەڵ [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]ی نوێ، کە لە ساڵی <bdi>2019</bdi> کرایەوە؛ بەشە نوێیەکانی شارەکە چوار شوێنی نیشتەجێبوونی جیاواز لەخۆدەگرن کە ئەرکی شاریی دیاریکراویان ھەیە، و جێگەی <bdi>1.5</bdi> ملیۆن کەسیان تێدا دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=New city construction to begin in six months |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/new-city-construction-to-begin-in-six-months.aspx?nid=41622&pageID=238 |newspaper=Hurriyet Daily News |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> {{wide image|Istanbulpanorama.jpg|800px|align-cap=center|دیمەنێکی پەنۆرامای ئەستەمبوڵ لە باشووری [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]] و لە سەرووی [[دەریای مەڕمەڕە]]وە. [[قۆچی زێڕین]] و گەرووی [[گەرووی بۆسفۆر|بۆسفۆر]] لە پاشبنەمادا دیارن. چەندین ناوچەی بازرگانیش دەتوانرێت ببینرێت، وەک [[لێڤێنت]]، [[شیشلی]] و [[ماسلاک]] لە دیوی ئەورووپا (لە نزیک ناوەڕاستی وێنەکە)، و [[ئاتاشەھیر]] لە دیوی ئاسیا (لە لای ڕاست).}} === پارکەکان === [[File:Yildiz Park 02.jpg|thumb|[[پارکی یڵدز]]، [[کۆشکی یڵدز]] بە [[کۆشکی چیراغان]]ەوە دەبەستێتەوە]] ئەستەمبوڵ پارکێکی شاریی سەرەکیی نییە، بەڵام چەندین ناوچەی سەوزی ھەیە. [[پارکی گولھانە]] و [[پارکی یڵدز]] لە بنەڕەتدا لەناو حەوشەی دوو کۆشکی ئەستەمبوڵدا بوون – کۆشکی تۆپقاپی و [[کۆشکی یڵدز]] – بەڵام لە دەیەکانی سەرەتای کۆماری تورکیادا وەک پارکی گشتی دووبارە ڕێکخرانەوە.<ref>{{harvnb|Boyar|Fleet|2010|p=247}}</ref> پارکێکی تر، [[پارکی فەتحی پاشا]]یە، کە دەکەوێتە سەر گردێک لە تەنیشت پردی بۆسفۆر لە ئەنادۆڵ، بەرامبەر کۆشکی یڵدز لە ئەورووپا. بەدرێژاییی دیوی ئەورووپا، و لە نزیک [[پردی سوڵتان محەممەد فاتیح]]، [[پارکی ئەمیرگان]] ھەیە، کە لە سەردەمی بیزەنتیدا بە ''کیپارادێس'' ('دارستانی سەروو') ناسرابوو. لە سەردەمی عوسمانییەکاندا، لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا یەکەم جار درا بە [[نیشانجی|نیشانجی (مۆردار)]] [[فەرەیدوون ئەحمەد بەگ]]، پێش ئەوەی لەلایەن سوڵتان [[مورادی چوارەم]]ەوە لە سەدەی <bdi>17</bdi>ەمدا بدرێت بە ئەمیری [[سەفەوییەکان|سەفەوی]]، گونە خان، بۆیە ناوی ''ئەمیرگان''ی لێنرا. پارکەکە کە ڕووبەرەکەی {{convert|47|ha|acre|adj=on}}ە، دواتر لەلایەن خێدیڤ [[ئیسماعیل پاشای میسر|ئیسماعیل پاشا]]ی [[خێدیڤاتی میسر|میسری عوسمانی]]یەوە خاوەندارێتی کرا لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا. پارکی ئەمیرگان بە فرەچەشنیی ڕووەکەکانی ناسراوە و لە ساڵی <bdi>2005</bdi>ەوە ساڵانە فیستیڤاڵێکی [[گوڵەباخ]]ی تێدا بەڕێوەدەچێت.<ref>{{harvnb|Taylor|2007|p=241}}</ref> بڕیاری حکومەتی [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|ئاکەپە (AKP)]] بۆ لەناوبردنی [[پارکی گەزیی تەقسیم]] لە جێگەی وێنەیەکی ھاوشێوەی [[سەربازگەی تەقسیم]]ی سەردەمی عوسمانی (کە لە ساڵی <bdi>1921</bdi>دا گۆڕدرابوو بۆ [[یاریگای تەقسیم]]، پێش ئەوەی لە ساڵی <bdi>1940</bdi> بڕووخێنرێت بۆ دروستکردنی پارکی گەزی) بووە ھۆی سەرهەڵدانی زنجیرەیەک [[خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزی|خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ساڵی 2013]] کە کۆمەڵێک کێشەی بەرفراوانی لەخۆگرتبوو. یەکێکی تر لەو شوێنانەی کە لە ھاویندا لای ئەستەمبوڵییەکان زۆر باوە، [[دارستانی بێلگراد]]ە، کە بە ڕووبەری {{convert|5500|ha|acre|adj=off}} لە لێواری باکووری شارەکەدا بڵاوبووەتەوە. ئەم دارستانە لە بنەڕەتدا ئاوی بۆ شارەکە دابین دەکرد و پاشماوەی ئەو بەنداوانەی کە لە سەردەمی بیزەنتی و عوسمانیدا بەکاردەھێنران ھێشتا ماون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-14846/water-supply-systems-reservoirs-charity-and-free-founta-.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101119053754/http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-14846/water-supply-systems-reservoirs-charity-and-free-founta-.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism|سەردێڕ=Water Supply Systems, Reservoirs, Charity and Free Fountains, Turkish Baths|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{harvnb|Time Out Guides|2010|p=212}}</ref> === تەلارسازی === [[File:Hagia Sophia (228968325).jpeg|thumb|right|[[ئایا سۆفیا]] لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم|یوستینیان]]ەوە لە سەدەی <bdi>6</bdi>ەمدا دروست کراوە|alt=بینایەکی سوورباو کە قوبەیەکی گەورەی لەسەرە و بە قوبەی بچووکتر و چوار تاوەر دەورە دراوە]] ئەستەمبوڵ بە شێوەیەکی سەرەکی بە تەلارسازییە بیزەنتی و عوسمانییەکەی ناسراوە، بەڵام بیناکانی ڕەنگدانەوەی ئەو گەل و ئیمپراتۆریەتە جیاوازانەن کە پێشتر حوکمڕانیی شارەکەیان کردووە. نموونەکانی تەلارسازیی جەنەوایی و ڕۆمانی ھێشتا لە ئەستەمبوڵ لە پاڵ ھاوتا عوسمانییەکانیاندا دەبینرێن. لەکاتێکدا ھیچ شتێک لە [[تەلارسازیی یۆنانی کۆن|تەلارسازیی سەردەمی یۆنانی کلاسیک]] نەماوەتەوە، [[تەلارسازیی ڕۆمانی کۆن|تەلارسازیی ڕۆمانی]] سەلماندوویەتی کە زۆر خۆڕاگرترە. کۆڵەکە مەزەنەکانی [[ھیپۆدرۆمی کۆنستنتینۆپڵ]] ھێشتا لە گۆڕەپانی سوڵتان ئەحمەد دەبینرێن، لەکاتێکدا بەشێکی [[قەناتی ڤالێنس]]، کە لە کۆتایییەکانی سەدەی <bdi>4</bdi>ەمدا دروست کراوە، تاڕادەیەک بە ساغی لە لێواری ڕۆژئاوای قەزای فاتیح ماوەتەوە.<ref name="coaot">{{harvnb|Chamber of Architects of Turkey|2006|pp=80, 118}}</ref> [[کۆڵەکەی کۆنستانتین]]، کە لە ساڵی <bdi>330</bdi>ی زایینیدا بۆ نیشاندانی پایتەختە نوێیەکەی ڕۆم دانرا، ھێشتا لە نزیک ھیپۆدرۆم وەستاوە.<ref name="coaot" /> سەرەتای [[تەلارسازیی بیزەنتی]] پەیڕەوی لە مۆدێلی کلاسیکیی ڕۆمانی دەکرد بۆ قوبە و کەوانەکان، بەڵام ئەم توخمانەی باشتر کرد، وەک لە [[کڵێسای پیرۆزان سێرجیوس و باکۆس]] (ئایا سۆفیای بچووک)دا دەبینرێت. کۆنترین کڵێسای بیزەنتی کە لە ئەستەمبوڵ ماوەتەوە – ھەرچەندە وێرانەش بێت – [[دێری ستۆدیۆس]]ە (کە دواتر گۆڕدرا بۆ مزگەوتی ئیمراھۆر)، کە لە ساڵی <bdi>454</bdi>دا دروست کراوە.<ref>{{harvnb|Chamber of Architects of Turkey|2006|p=176}}</ref> دوای کۆنتڕۆڵکردنەوەی کۆنستنتینۆپڵ لە ساڵی <bdi>1261</bdi>، بیزەنتییەکان دوو لە گرنگترین کڵێساکانیان کە تا ئێستا ماونەتەوە فراوان کرد، ئەوانیش [[کڵێسای چۆرا]] و [[کڵێسای پاماکاریستۆس]]ن. سەرەڕای ئەوەش، لووتکەی تەلارسازیی بیزەنتی، و یەکێک لە ئایکۆنیترین پێکھاتەکانی ئەستەمبوڵ، [[ئایا سۆفیا]]یە. بە قوبەیەک کە تیرەکەی {{convert|31|m|ft|sp=us}} دەبێت،<ref>{{harvnb|Gregory|2010|p=138}}</ref> ئایا سۆفیا بۆ زیاتر لە ھەزار ساڵ وەک گەورەترین کڵێسای جیھان مایەوە، پێش ئەوەی بکرێت بە مزگەوت و، وەک چۆن ئێستا ھەیە، مۆزەخانەیەک.<ref name="klwa171" /> [[File:SultanAhmetMosqueCourtyard.jpg|thumb|حەوشەی [[مزگەوتی شین، ئەستەمبوڵ|مزگەوتی شین]]]] لەنێو کۆنترین نموونە ماوەکانی [[تەلارسازیی عوسمانی]] لە ئەستەمبوڵدا قەڵاکانی [[ئەنادۆڵحسار]] و [[ڕومێلیحسار]] ھەن، کە لە کاتی گەمارۆدانی شارەکەدا یارمەتیی عوسمانییەکانیان دا.<ref>{{harvnb|Freely|2000|p=283}}</ref> لە ماوەی چوار سەدەی داھاتوودا، عوسمانییەکان بەردەوام بوون لە جێھێشتنی جێدەستێکی کاڵنەبووەوە لەسەر دیمەنی ئاسمانیی ئەستەمبوڵ، بە دروستکردنی مزگەوتی بەرز و کۆشکی ڕازاوە. گەورەترین کۆشک، تۆپقاپی، کۆمەڵێکی فرەچەشنی لە شێوازەکانی تەلارسازی لەخۆدەگرێت، لە تەلارسازیی [[تەلارسازیی بارۆکی|بارۆک]] لە ناوەوەی حەرەمسەرا، تا دەگاتە تەلارسازیی [[تەلارسازیی نیۆکلاسیک|نیۆکلاسیک]] لە کتێبخانەی ئێندێروون.<ref>{{harvnb|Necipoğlu|1991|pp=180, 136–137}}</ref> [[مزگەوتەکانی سەردەمی خانەوادەی عوسمانی|مزگەوتە ئیمپراتۆرییەکان]] بریتین لە [[مزگەوتی سوڵتان ئەحمەد]] (مزگەوتی شین)، مزگەوتی سولەیمانییە، و [[مزگەوتی نوێ (ئەستەمبوڵ)|مزگەوتی نوێ (یەنی)]]، کە ھەموویان لە لوتکەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا دروستکراون، لە سەدەکانی <bdi>16</bdi>ەم و <bdi>17</bdi>ەمدا. لە سەدەکانی دواتردا، و بە تایبەتی دوای چاکسازییەکانی ''تەنزیمات''، تەلارسازیی عوسمانی جێگەی گیرایەوە بە شێوازە ئەورووپییەکان.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=159}}</ref> ناوچەکانی دەوروبەری [[شەقامی ئیستیقلال]] پڕکران لە باڵیۆزخانە گەورەکانی ئەورووپا و ڕیزە بیناکان بە شێوازی نیۆکلاسیک و [[تەلارسازیی بوژانەوەی ڕێنێسانس|بوژانەوەی ڕێنێسانس]]، کە دواتر کاریگەرییان کردە سەر تەلارسازیی چەندین پێکھاتەی جیاواز لە بەیئۆغڵو – لەوانە کڵێسا، فرۆشگا، و شانۆکان – و بینا فەرمییەکانی وەک کۆشکی دۆلمەباخچە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=133–34, 141}}</ref> == حکومەت و سیاسەت == === شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ === [[File:Istanbul_Metropolitan_Municipality_Palace_after_the_Imamoglu_case_in_December_14,_2022_02.jpg|thumb|کۆشکی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]]بە دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>1930</bdi> و ڕێکخستنەوەی بە یاسای شارەوانییە گەورەشارەکان لە ساڵی <bdi>2004</bdi>،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mevzuat Bilgi Sistemi |ناونیشان=https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.mevzuat.gov.tr}}</ref> [[شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ]] (بە تورکی: ''İstanbul Büyükşehir Belediyesi'') دەسەڵاتی سەرەکیی حکومەتی خۆجێییە لە سەرتاسەری شارەکەدا کە بەرپرسیارە لە کارە گشتییەکان، ژێرخانی ئاو، گواستنەوە، خزمەتگوزارییە کولتوورییەکان، و ھاوشێوەکانی. خاوەنکارێکی گەورەیە لە تورکیادا بە ھەبوونی زیاتر لە <bdi>80,000</bdi> فەرمانبەر بە گشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İBB Başkanı İmamoğlu: Sendikalı sayısı 80 bin kişiye ulaşmıştır |trans-title=Mayor of Istanbul İmamoğlu: The number of unionized workers has reached 80,000 |ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/ibb-baskani-imamoglu-sendikali-sayisi-80-bin-kisiye-ulasmistir,kedasRQg6kaSOCGi6VlSHg |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.ntv.com.tr |زمان=tr}}</ref> پێکھاتەی ئێستای شارەکە دەگەڕێتەوە بۆ چاکسازییەکانی ''[[تەنزیمات]]'' لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا. پێش ئەوە، کارگێڕیی ناوخۆیی لەلایەن ''[[قازی]]''یەکانەوە بەڕێوەدەبرا، کە لەلایەن [[سەدرەعزەم|سەدری ئەعزەم]]ەوە (وەزیری گەورە) دیاری دەکران. ھەندێک لە ڕێبازە ئایینییەکان و [[سەندیکا|سەندیکاکان]]یش خزمەتگوزارییان بۆ کۆمەڵگاکانیان دابین دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Oktay |یەکەم=Tarkan |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=TANZİMAT DÖNEMİ İSTANBUL'DA BİR BELEDİYE ÖRGÜTLENMESİ ÖRNEĞİ "ALTINCI DÂİRE-İ BELEDİYE" |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruoneri/issue/54254/735505 |journal=Öneri Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٤|issue=15 |پەڕەکان=١٥٧–١٦٦|doi=10.14783/maruoneri.735505 |issn=1300-0845|hdl=11424/6883 |hdl-access=free}}</ref> [[شۆڕشی پیشەسازی]]، ھەرچەندە عوسمانییەکان بە ڕادەیەکی زۆر کاریگەرییان لێ نەکەوت، بەڵام بووە ھۆی لێشاوی بازرگانانی بیانی بەو پێیەی [[کۆنستنتینۆپڵ]] لە نێوان دوو کیشوەردا ھەڵکەوتبوو، و حکومەتی ئیمپراتۆری ڕێککەوتنامەی بازرگانیی دووقۆڵیی لەگەڵ چەندین وڵاتی ئەورووپی واژوو کرد، کە قەبارەی بازرگانیی زیاد کرد، بەتایبەتی لەگەڵ بەندەرەکانی ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوین، وەک [[ئیزمییر|سمیرنا]]، [[تێسالۆنیکی]]، [[ئەسکەندەرییە]]، و [[بەیرووت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tanzimat'tan XXI. Yüzyıla İstanbul'un Yönetimi |trans-title=The administration of Istanbul from the Tanzimat to the 21st century |ناونیشان=https://istanbultarihi.ist/81-tanzimattan-xxi-yuzyila-istanbulun-yonetimi |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=istanbultarihi.ist |زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Önsoy |یەکەم=Rifat |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤|سەردێڕ=Tanzimat Dönemi sanayileşme politikası 1839-1876 |trans-title=Industrialization policy during the Tanzimat Period (1839–1876) |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/issue/41170/505131 |journal=Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٠|issn=1301-5737}}</ref> لە ساڵی <bdi>1854</bdi>، لە کاتی [[جەنگی کرایمیا|جەنگی کریمیا]]دا، بەھێزبوونی پەیوەندییەکانی نێوان ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و ھێزە ئەورووپییەکانی تر وای لە بیۆرۆکراسییە چاکسازیخوازەکەی عوسمانی کرد کە دەسەڵاتی حکومەتی خۆجێیی بۆ کۆنستنتینۆپڵ جێبەجێ بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TÜRK BELEDİYECİLİĞİNİN GELİŞİM SÜRECİ |ناونیشان=https://www.mevzuatdergisi.com/2009/03a/02.htm |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.mevzuatdergisi.com}}</ref> یەکەم دەسەڵاتی حکومەتی خۆجێیی، ''Şehremaneti'' (شارەوانی)، ئیلھامی لە سیستەمی کۆمیونەکانی فەڕەنسا ([[کۆمۆنەکانی فەڕەنسا]]) وەرگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çiçek |یەکەم=Yeter |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Geçmişten Günümüze Türkiye'de Yerel Yönetimler |trans-title=Local Governments in Turkey from Past to Present |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/ksusbd/issue/10272/126028 |journal=Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١١|issue=1 |پەڕەکان=٥٣–٦٤|issn=1304-8120}}</ref> ئەو یاسایانەی دوای [[دەستووری عوسمانی ساڵی ١٨٧٦]] دەرکران ئامانجیان فراوانکردنی ئەم پێکھاتەیە بوو بە سەرتاسەری شارەکەدا، بە لاساییکردنەوەی بیست ناوچەیی کارگێڕییەکەی پاریس ([[ناوچەی کارگێڕیی پاریس]])، بەڵام بە تەواوی جێبەجێ نەکرا تا ساڵی <bdi>1908</bdi> کاتێک شارەکە وەک پارێزگایەک ڕاگەیەندرا کە لە نۆ قەزای پێکھێنەر پێکھاتبوو.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=42–48}}</ref><ref>{{harvnb|Kapucu|Palabiyik|2008|p=145}}</ref> ھەرچەندە ''شارەوانی'' و جێگرەوەکانی لەلایەن [[چاکسازییەکانی ئەتاتورک|شۆڕشی تورکیاوە]] ھەڵوەشێنرانەوە، بەڵام خودی سیستەمەکە بەردەوام بوو بە دامەزراندنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>1930</bdi>.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Belediye Tarihçesi |trans-title=Municipal History |ناونیشان=https://ibb.istanbul/ibb/belediye-hakkinda/belediye-tarihcesi/ |وێبگە=İstanbul Büyükşehir Belediyesi |زمان=tr}}</ref> [[ئەنجومەنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]] ئۆرگانی یاسادانانی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵە. ھەر پێنج ساڵ جارێک، <bdi>314</bdi> ئەندامی ئەنجومەنی خۆجێیی بە دەنگی خەڵک ھەڵدەبژێردرێن. ئەنجومەنەکە تاقە دەسەڵاتە لەو بابەتانەی کە پەیوەستن بە دەسەڵاتی شارەوانییەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Council |یەکەم١=City |دوایین٢=Köken |یەکەم٢=Enes |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Büyükşehir Belediye Meclisi |trans-title=Metropolitan Municipal Council |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/auhfd/issue/42360/510133 |journal=Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٦٥|issue=4 |پەڕەکان=٣٥١١–٣٥٢٨|issn=1301-1308}}</ref> بە یەک ھەڵاوێردەوە، UKOME (سەنتەری ھەماھەنگیی گواستنەوە)، کە ھاوبەشیی لەگەڵ ئاژانسەکانی حکومەتی ناوەندی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hükümet, büyükşehir belediyelerinin UKOME'deki çoğunluk yetkisini elinden aldı |trans-title=The government took away the majority authority of metropolitan municipalities in UKOME |ناونیشان=https://www.indyturk.com/node/134601/h%C3%BCk%C3%BCmet-b%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir-belediyelerinin-ukome%E2%80%99deki-%C3%A7o%C4%9Funluk-yetkisini-elinden-ald%C4%B1 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Independent Türkçe |زمان=tr}}</ref> [[File:Beyoğlu_City_Hall,_June_2021.jpg|thumb|ھۆڵی شاری [[بەیئۆغڵو]]]] === شارەوانییە قەزایییەکان === شارەوانییە قەزایییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەرپرسیارن لە بەڕێوەبردنی پاشماوە و پڕۆژەکانی دروستکردن لەناو قەزاکانی خۆیاندا، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا یاسا ڕێگەیان پێدەدات کە بە بنەڕەتی ھەموو خزمەتگوزارییەکان پێشکەش بکەن جگە لە [[ژێرخانی ھەستیار|ژێرخانە ھەستیارەکان]]، وەک گواستنەوەی گشتی و بەڕێوەبردنی ئاو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ertaş |یەکەم=Handan |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=TÜRKİYE'DE YEREL YÖNETİM BİRİMLERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI İLE İLGİLİ MEVZUAT VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosyoteknik/issue/80255/1371218 |journal=Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi |زمان=tr |issue=11 |پەڕەکان=٨٧–١١٣|issn=2146-7226}}</ref> ئەوان سەربەخۆن لە شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ و بوودجە و پێکھاتەی خۆیان ھەیە لەگەڵ سەربەخۆیی کارگێڕی تا ئاستێک. شارەوانییە قەزایییەکان و شارەوانیی گەورەشار زۆرجار بۆ پڕۆژە ناوخۆیییەکان ھاوکاری یەکتر دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İBB ve KİPTAŞ'ın İlçe Belediyeleri ile Yaptığı İş Birliği Protokollerinden Bir Yenisini Daha Avcılar Belediyesi İle İmzalandı! |trans-title=Another of the cooperation protocols between İBB and KİPTAŞ with district municipalities has been signed – this time with Avcılar Municipality! |ناونیشان=https://kiptas.istanbul/haber/ibb-ve-kiptasn-ilce-belediyeleri-ile-yaptg-is-birligi-protokollerinden-bir-yenisini-daha-avclar-belediyesi-ile-imzaland |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=kiptas.istanbul |زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=T.C. Tuzla Belediyesi Resmi Web Sitesi : Tuzla Belediyesi, İBB iş birliği ile ilçenin kronik sorunlarına çözüm üretiyor |trans-title=Republic of Turkey Tuzla Municipality Official Website: Tuzla Municipality is producing solutions to the district’s chronic problems in cooperation with İBB |ناونیشان=https://www.tuzla.bel.tr/icerik/11/8601/tuzla-belediyesi-ibb-is-birligi-ile-ilcenin-kronik-sorunlarina-cozum-uretiyor.aspx |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.tuzla.bel.tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250328180742/https://www.tuzla.bel.tr/icerik/11/8601/tuzla-belediyesi-ibb-is-birligi-ile-ilcenin-kronik-sorunlarina-cozum-uretiyor.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[موختار (نازناو)|موختار]] کەمترین ئاستی بەرپرسی ھەڵبژێردراوە لە تورکیا. ھەر گەڕەکێک ''موختار''ێکی ھەیە، کە ئەرکی یارمەتیدانی ھاووڵاتییانە سەبارەت بە کاری کارگێڕی و دروستکردنی پردێکە لە نێوان دانیشتووانی ناوخۆ و حکومەتی ناوەندیدا. ئەوان ڕاپۆرت بە کارگێڕیی مەدەنی دەدەن و یەکەم دەسەڵاتن بۆ نوێنەرایەتیکردنی گەڕەکەکان لە پرۆسەی [[سیاسەتی گشتی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Göküş |دوایین٢=Bayrakcı |دوایین٣=Alptürker |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=MAHALLE YÖNETİMİ VE MAHALLE MUHTARLARININ VATANDAŞLAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/20818/222758 |journal=Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١٨|issue=2 |پەڕەکان=٣١–٤٥|issn=1301-0603}}</ref> [[File:Istanbul_asv2020-02_img37_Governors_Office.jpg|thumb|[[ئۆفیسی پارێزگاری ئەستەمبوڵ]]، [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]]]] === کارگێڕیی مەدەنی === لە تورکیادا، کارگێڕیی مەدەنی (بە تورکی: ''Mülki idare'') ئاماژەیە بۆ ئەو بەرپرسانەی کە لەلایەن [[حکومەتی تورکیا|حکومەتی ناوەندییەوە]] دادەمەزرێنرێن بۆ [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگاکان]] و [[قەزاکانی تورکیا|قەزاکان]]. ئەوان کاروباری ناوخۆییی ئاژانسە نیشتمانییەکان بەڕێوەدەبەن، وەک [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش (تورکیا)|بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش]]. جێبەجێکردنی یاسا لە تورکیا زۆربەی بەناوەندی کراوە، و بەمجۆرە ئەستەمبوڵ ھێزێکی پۆلیسی چەکداری جیاکراوەی نییە. [[پارێزگار|''پارێزگار'' (والی)]] و ڕێکخراوەکەیان بەرپرسیارن لە ھەماھەنگیکردنی ھەوڵەکانی سەلامەتیی گشتی لە سەرتاسەری پارێزگاکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Mecek |یەکەم=Mehmet |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Bir Mülki (Taşra) İdare Birimi Olarak Türkiye'de İl Yönetimleri ve Hukuki - Örgütsel Yapıları |trans-title=Provincial Administrations in Turkey as a Civil (Provincial) Administrative Unit and Their Legal – Organizational Structures |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/kkujebpir/issue/58780/828772 |journal=Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٦|issue=2 |پەڕەکان=٢٩٦–٣٢٥|issn=2149-0732}}</ref> ''[[قایمقامیەت|قایمقام]]'' نوێنەری حکومەتی ناوەندییە لە قەزایەکدا. سروشتی ئەرکەکانیان ھاوشێوەی ''پارێزگار''ێکە، بەڵام ئەوان ھەروەھا کارە کارگێڕییەکان سەبارەت بە ڕێکخراوەکانی حکومەتی ناوەندی لە قەزاکانی خۆیاندا بەڕێوەدەبەن. بۆ نموونە، ''قایمقام'' دەتوانێت وردبینی بکات بۆ قوتابخانەیەک کە لەلایەن [[وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی (تورکیا)|وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی]]یەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Parlak |یەکەم١=Bekir |دوایین٢=Doğan |یەکەم٢=Kadir Caner |ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Türkiye'de Mevcut İl Yönetimi Ve İlçe Yönetimi: Tarihsel Ve Yapısal Bir İnceleme |trans-title=The Current Provincial and District Administration in Turkey: A Historical and Structural Analysis |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/mana/issue/38967/452510 |journal=Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١|issue=2 |پەڕەکان=٤٢–٥٢|issn=2636-8048}}</ref> === سیاسەت === لە ڕووی سیاسییەوە، ئەستەمبوڵ وەک گرنگترین ناوچەی کارگێڕی لە تورکیا دەبینرێت. لە پێش [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٠١٩ی تورکیا|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٠١٩دا]]، ئەردۆغان بانگەشەی ئەوەی کرد کە 'ئەگەر لە ئەستەمبوڵ شکست بھێنین، لە تورکیا شکست دەھێنین'.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Erdoğan: 'İstanbul'da teklersek, Türkiye'de tökezleriz' |trans-title="Erdoğan: 'If we stumble in Istanbul, we falter in Turkey.'" |ناونیشان=https://tele1.com.tr/erdogan-istanbulda-teklersek-turkiyede-tokezleriz-44258/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Tele1}}</ref> [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ئازاری ٢٠١٩|کێبڕکێی ئەستەمبوڵ]] گرنگییەکی قووڵی سیاسی، ئابووری و ڕەمزیی ھەبوو بۆ ئەردۆغان، کە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ١٩٩٤|ھەڵبژاردنی وەک سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ١٩٩٤دا]] وەک خاڵی دەستپێکی کاروانی سیاسیی خزمەتی کردبوو.<ref name="inglebylove">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ingleby |یەکەم١=Melvyn |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=A Turkish Opposition Leader Is Fighting Erdoğan With 'Radical Love' |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2019/06/ex-istanbul-mayor-imamoglu-fights-erdogan-radical-love/591541/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=The Atlantic}}</ref> بۆ [[ئەکرەم ئیمامئۆغڵو]]، بردنەوەی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ سەرکەوتنێکی گەورەی مەعنەوی بوو، بەڵام بۆ ئەردۆغان لێکەوتەی کرداریی ھەبوو: پارتەکەی، ئاکەپە، کۆنترۆڵی لەسەر بوودجەی <bdi>4.8</bdi> ملیار دۆلاری شارەوانییەکە لەدەستدا، کە بۆ ماوەی <bdi>25</bdi> ساڵ پاراستنی پێگەی جەماوەریی لە کاتی پێشکەشکردنی زۆرێک لە خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا دابین کردبوو.<ref name="pitel2019">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Pitel |یەکەم١=Laura |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Erdoğan's defeat in Istanbul shows opposition's changing tactics |ناونیشان=https://www.ft.com/content/93736230-95f9-11e9-8cfb-30c211dcd229 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=Financial Times}}</ref>[[File:Imamoglu press conference April 3, 2019.jpg|thumb|[[ئەکرەم ئیمامئۆغڵو]] لە [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|پارتی گەلی کۆماری]] ٣٢ەمین و ئێستای [[سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ|سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ]]ە، [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە حوزەیرانی ٢٠١٩|کە بۆ یەکەم جار لە ٢٠١٩ ھەڵبژێردرا]] و [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠٢٤|لە ٢٠٢٤ دووبارە ھەڵبژێردرایەوە]]]] لەم دواییانەدا، ئەستەمبوڵ و زۆرێک لە گەورەشارەکانی تورکیا ڕەوتێکیان گرتۆتەبەر کە لە حکومەت و ئایدۆلۆژیا ڕاستڕەوەکەیان دوور دەکەونەوە. لە ساڵانی <bdi>2013</bdi> و <bdi>2014</bdi>، [[خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزی|خۆپیشاندانی بەرفراوانی دژە-حکومەتی ئاکەپە]] لە ئەستەمبوڵ دەستی پێکرد و بە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوبووەوە. ئەم ڕەوتە بۆ یەکەم جار لە ڕووی ھەڵبژاردنەوە دەرکەوت لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠١٤|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانی لە 2014]]دا کاتێک کاندیدی ئۆپۆزسیۆنی ناوەڕاست-چەپ <bdi>40%</bdi>ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، ھەرچەندە سەرکەوتنی بەدەستنەھێنا. یەکەم شکستی حکومەت لە ئەستەمبوڵ لە [[ڕیفراندۆمی دەستووریی ٢٠١٧ی تورکیا|ڕیفراندۆمی دەستووریی 2017]]دا ڕوویدا، کە تێیدا ئەستەمبوڵ بە ڕێژەی <bdi>51.4%</bdi> بەرامبەر بە <bdi>48.6%</bdi> دەنگی 'نەخێر'ی دا. حکومەتی ئاکەپە پشتگیری لە دەنگی 'بەڵێ' کردبوو و لەسەر ئاستی نیشتمانی دەنگدانەکەی بردەوە بەھۆی پشتگیرییەکی زۆر لە ناوچە گوندنشینەکانی وڵاتەکەدا. خاڵێکی وەرچەرخانی گەورە بۆ حکومەت لە ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی <bdi>2019</bdi>دا ڕوویدا، کاتێک کاندیدەکەیان بۆ سەرۆک شارەوانی، سەرۆک وەزیرانی پێشوو [[بیناڵی یڵدرم]]، بە جیاوازییەکی زۆر کەم لەلایەن کاندیدی [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|پارتی گەلی کۆماری]] ئەکرەم ئیمامئۆغڵوەوە شکستی پێھێنرا. ئیمامئۆغڵو بە بەدەستھێنانی <bdi>48.77%</bdi>ی دەنگەکان لە بەرامبەر <bdi>48.61%</bdi>ی یڵدرم براوە بوو، بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە شێوەیەکی مشتومڕھەڵگر لەلایەن [[ئەنجومەنی باڵای ھەڵبژاردنەکانی تورکیا|ئەنجومەنی باڵای ھەڵبژاردنەوە]] ھەڵوەشێنرایەوە بەھۆی بانگەشەی ئاکەپە بۆ بوونی ساختەکاری لە ھەڵبژاردنەکەدا. لە دووبارەکردنەوەی ھەڵبژاردنەکەدا ئیمامئۆغڵو <bdi>54.22%</bdi>ی کۆی دەنگەکانی بەدەستھێنا و جیاوازیی سەرکەوتنەکەی زیاتر کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Isil Sariyuce and Ivana Kottasová |سەردێڕ=Istanbul election rerun set to be won by opposition, in blow to Erdogan |ناونیشان=https://www.cnn.com/2019/06/23/europe/turkey-istanbul-mayor-election-intl/index.html |وێبگە=CNN}}</ref> دوای ھەڵبژاردنەکەی <bdi>2019</bdi>، ڕەوتێکی مەیلی زیاتر بۆ جەھەپە (CHP) لە سەرتاسەری شارەکەدا بەردەوام بووە. لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٢٣ی تورکیا|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی 2023]]دا کاندیدی جەھەپە، [[کەمال کلچدارئۆغڵو]]، <bdi>48.56%</bdi>ی دەنگی شارەکەی بەدەستھێنا، لەکاتێکدا سەرۆک کۆماری ئێستا و کاندیدی ئاکەپە، [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]، <bdi>46.68%</bdi>ی بەدەستھێنا. لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠٢٤|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی 2024]]دا، ئەکرەم ئیمامئۆغڵو بە جیاوازییەکی <bdi>12</bdi>-خاڵی دووبارە ھەڵبژێردرایەوە. ئیمامئۆغڵو <bdi>51.15%</bdi>ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، لەکاتێکدا کاندیدی ئاکەپە [[مورات کوروم]] <bdi>39.59%</bdi>ی بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، جەھەپە سەرۆکایەتیی شارەوانییەکانی لە <bdi>26</bdi> لە <bdi>39</bdi> قەزاکەی ئەستەمبوڵ بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Seçim 2024 |ناونیشان=https://secim.aa.com.tr/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230514223153/https://secim.aa.com.tr// |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=secim.aa.com.tr}}</ref> لە ڕووی کارگێڕییەوە، ئەستەمبوڵ بەسەر <bdi>39</bdi> قەزادا دابەشکراوە، کە زیاترە لە ھەر [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]]یەکی تری تورکیا. [[پارێزگای ئەستەمبوڵ]] <bdi>98</bdi> [[پەرلەمانی تورکیا#تورکیا|ئەندام پەرلەمان]] دەنێرێت بۆ ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا، کە کۆی گشتی <bdi>600</bdi> کورسی ھەیە. بۆ مەبەستی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی، ئەستەمبوڵ دابەشکراوە بۆ [[ئەستەمبوڵ (بازنەکانی ھەڵبژاردن)|سێ بازنەی ھەڵبژاردن]]؛ دوو لە دیوی ئەورووپا و [[ئەستەمبوڵ (یەکەمین بازنەی ھەڵبژاردن)|یەکێک لە دیوی ئاسیا]]، کە بە ڕیزبەندی <bdi>28</bdi>، <bdi>35</bdi> و <bdi>35</bdi> ئەندام پەرلەمان ھەڵدەبژێرن.{{citation needed|date=November 2020}} == دیمۆگرافیا == {{main|دیمۆگرافیای ئەستەمبوڵ}} {{see also|دیمۆگرافیای تورکیا}} [[File:Istanbul population pyramid.svg|thumb|ھەرەمی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ٢٠٢٢]] {| class="toccolours" style="clear: right; float: right; border-spacing: 0; margin-left: 1em;" |+ {{resize|110%|'''دانیشتووانی مێژوویی'''}} | style="padding-right:0.2em" | {{Historical populations | title = پێش کۆمار | style="width:12em;"| subbox = yes | percentages = off | 100| 36,000 | 361| 300,000 | 500| 400,000 | سەدەی ٧ەم| 150–350,000 | سەدەی ٨ەم| 125–500,000 | سەدەی ٩ەم| 50–250,000 | 1000| 150–300,000 | 1100| 200,000 | 1200| 150,000| [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین|١٢٦١]]| 100,000 | 1350| 80,000| [[ڕووخانی قوستەنتینیە|١٤٥٣]]| 45,000 | 1500| 200,000 | 1550| 660,000 | 1700| 700,000 | 1815| 500,000 | 1860| 715,000 | 1890| 874,000 | 1900| 942,900 }} | style="border-left:solid 1px black; padding-left:0.2em" | {{Historical populations | title = سەردەمی کۆمار | percentages = pagr | subbox = yes | 1925| 881,000 | 1927| 691,000 | 1935| 740,800 | 1940| 793,900 | 1945| 845,300 | 1950| 983,000 | 1960| 1,459,500 | 1965| 1,743,000 | 1970| 2,132,400 | 1975| 2,547,400 | 1980| 2,853,500 | 1985| 5,494,900 | 1990| 6,620,200 | 1994| 7,615,500 | 1997| 8,260,400 | 2000| 8,831,800 | 2007| 11,174,200 | 2015| 14,657,434 | 2016| 14,804,116 | 2017| 15,029,231 | 2018| 15,067,724 | 2019| 15,519,267 }} |- | colspan=2 style="font-size:100%; text-align:center" | سەرچاوەکان: Jan Lahmeyer 2004, {{harvnb|Chandler|1987}}, {{harvnb|Morris|2010}},{{harvnb|Turan|2010}}<ref name="mfa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/899051/turkey-population-of-istanbul/|سەردێڕ= Population of Istanbul in Turkey from 2007 to 2019|بڵاوکەرەوە=Statista}}</ref><br /> ژمارەکانی پێش کۆمار خەمڵێنراون{{efn|name=pop-figures|مێژوونووسان ناکۆکن – ھەندێک جار بە شێوەیەکی بەرچاو – لەسەر ژمارەی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ (قوستەنتینیە)، و شارەکانی تری جیھان، پێش سەدەی ٢٠ەم. بەدواداچوونێک بۆ چاندلەر و فۆکس لە ١٩٧٤،{{harvnb|Chandler|1987|pp=463–505}}<ref name="chfo"/> لێکۆڵینەوە لە خەمڵاندنی سەرچاوە جیاوازەکان دەکات و ئەگەری زۆرترینیان ھەڵدەبژێرێت بەپێی بارودۆخە مێژوویییەکان؛ ئەمە سەرچاوەی زۆربەی ژمارەکانی دانیشتووانە لە نێوان ساڵی ١٠٠ و ١٩١٤. مەودای بەھاکانی نێوان ٥٠٠ و ١٠٠٠ بەھۆی مۆریسەوەیە (٢٠١٠)، کە ھەروەھا شیکردنەوەیەکی گشتگیری سەرچاوەکان دەکات، لەوانە چاندلەر (١٩٨٧)؛ مۆریس تێبینی دەکات کە زۆرێک لە خەمڵاندنەکانی چاندلەر لەو کاتەدا زۆر گەورە دەردەکەون بۆ قەبارەی شارەکە، و خەمڵاندنی بچووکتر دەخاتەڕوو. چاندلەر لەگەڵ توراندا ناکۆکە لەسەر ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٢٠ەکاندا (کە یەکەمیان ئاماژە بە ٨١٧،٠٠٠ دەکات لە ساڵی ١٩٢٥)، بەڵام توران، لاپەڕە ٢٢٤، وەک سەرچاوەی ژمارەی دانیشتووان لە نێوان ساڵانی ١٩٢٤ و ٢٠٠٥ بەکاردێت. ژمارەکانی توران، ھەروەھا ژمارەکەی ٢٠١٠،<ref name="turkstat-curr">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=8428|سەردێڕ=Address Based Population Registration System Results of 2010|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Turkish Statistical Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|format=doc}}</ref> لە پەیمانگای ئاماری تورکیاوە ھاتوون. زیادبوونی بەرچاوی ژمارەی دانیشتووان لە نێوان ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨٥ تاڕادەیەکی زۆر بەھۆی گەورەکردنی سنوورەکانی شارەکەوەیە (بڕوانە بەشی [[#کارگێڕی|کارگێڕی]]). ڕوونکردنەوەکان بۆ گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان لە سەردەمەکانی پێش کۆماردا دەکرێت لە بەشی [[#مێژوو|مێژوو]]ەوە ھەڵبێنجرێن.}} |} لە بەشێکی زۆری مێژووی خۆیدا، ئەستەمبوڵ لە ڕیزی گەورەترین شارەکانی جیھاندا بووە. لە دەوروبەری ساڵی <bdi>٥٠٠</bdi>ی زایینیدا، قوستەنتینیە لە نێوان <bdi>٤٠٠٬٠٠٠</bdi> بۆ <bdi>٥٠٠٬٠٠٠</bdi> کەسی تێدابوو، کە پێش ڕۆمای پێشەنگی کەوت و بووە گەورەترین شاری جیھان.<ref>{{harvnb|Morris|2010|p=113}}</ref> قوستەنتینیە ململانێی لەگەڵ شارە مێژوویییە گەورەکانی تری وەک [[بەغدا]]، چانگئان، کایفێنگ و مەرو کرد بۆ بەدەستھێنانی پێگەی گەورەترین شاری جیھان تا سەدەی ١٢. ھەرگیز نەبووەوە بە گەورەترین شاری جیھان، بەڵام وەک گەورەترین شار لە ئەورووپا مایەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>١٥٠٠</bdi> بۆ <bdi>١٧٥٠</bdi>، کاتێک لەلایەن [[لەندەن]]ەوە تێپەڕێنرا.<ref name="cha463">{{harvnb|Chandler|1987|pp=463–505}}</ref> پەیمانگای ئاماری تورکیا مەزەندەی دەکات کە ژمارەی دانیشتووانی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ لە کۆتایی ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>دا <bdi>١٥٬٥١٩٬٢٦٧</bdi> کەس بووە، کە میوانداری {{nowrap|<bdi>١٩</bdi> لەسەدی}} دانیشتووانی وڵاتەکەی کردووە.<ref name="tuikpop">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2019 |ناونیشان=http://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2019-33705 |وێبگە=data.tuik.gov.tr |بڵاوکەرەوە=Türkiye İstatistik Kurumu |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|شوێن=Istanbul, Turkey |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> <bdi>٦٤٫٤٪</bdi>ی دانیشتووانەکە لە بەشی ئەورووپی و <bdi>٣٥٫٦٪</bdi>یش لە بەشی ئاسیاییدا دەژین.<ref name="tuikpop"/> ئەستەمبوڵ حەوتەمین گەورەترین شارە لە جیھاندا کە بە فەرمی سنووردار کرابێت، و دووەم گەورەترین کۆمەڵگەی شارستانییە لە ئەورووپا، لە دوای ناوچەی گەورەشاری [[مۆسکۆ]]وە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://esa.un.org/unup/Documentation/faq.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120907071902/http://esa.un.org/unup/Documentation/faq.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=The United Nations|ئیش=World Urbanization Prospects, the 2011 Revision |سەردێڕ=Frequently Asked Questions|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://esa.un.org/unpd/wup/Download/Files/WUP2018-F11a-30_Largest_Cities.xls |بڵاوکەرەوە=The United Nations|ئیش=World Urbanization Prospects, the 2018 Revision|سەردێڕ=File 11a: The 30 Largest Urban Agglomerations Ranked by Population Size at Each Point in Time, 1950–2035|format=xls |ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> گەشەی ساڵانەی دانیشتووانی شارەکە کە {{nowrap|<bdi>١٫٥</bdi> لەسەدە}} یەکێکە لە بەرزترینەکان لەنێو حەفتا و ھەشت گەورەترین گەورەشارەکانی [[ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئابووری و گەشەپێدان]] (OECD). گەشە بەرزەکەی دانیشتووان ڕەنگدانەوەی ڕەوتی بەشاربوونە لە سەرتاسەری وڵاتەکەدا، چونکە دووەم و سێیەم خێراترین گەورەشارەکانی OECD کە گەشە دەکەن شارەکانی [[ئیزمیر]] و ئەنقەرەی تورکیان.<ref name="oecd">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.oecdbookshop.org/get-it.php?REF=5KZSL2MLL49Q&TYPE=browse |سەردێڕ=OECD Territorial Reviews: Istanbul, Turkey |بڵاوکەرەوە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٨|زنجیرە=Policy Briefs |ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٠٤٣٨٣-١}}</ref> ئەستەمبوڵ لە ماوەی نیوەی دووەمی سەدەی ٢٠دا گەشەیەکی زۆر خێرای بەخۆیەوە بینی، بە جۆرێک کە ژمارەی دانیشتووانەکەی لە نێوان ساڵانی ١٩٥٠ و ٢٠٠٠دا دە ھێندە زیادی کرد.<ref name="tu224">{{harvnb|Turan|2010|p=224}}</ref> ئەم گەشەیە بەھۆی کۆچی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەوە بوو. دانیشتووانی بیانیی ئەستەمبوڵ کە مۆڵەتی نیشتەجێبوونیان ھەیە بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، لە <bdi>٤٣٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/news-201695-starting-up-in-turkey-expats-getting-organized.html |ئیش=Today's Zaman |دوایین=Kamp |یەکەم=Kristina |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Starting Up in Turkey: Expats Getting Organized |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130509024340/http://www.todayszaman.com/news-201695-starting-up-in-turkey-expats-getting-organized.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> بۆ <bdi>٨٥٦٬٣٧٧</bdi> لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref name="immig">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=International Migration Statistics, 2019 |ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=International-Migration-Statistics-2019-33709 |وێبگە=data.tuik.gov.tr |بڵاوکەرەوە=Türk İstatistik Kurumu |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|شوێن=Istanbul, Turkey |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="immigft">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Peace |یەکەم١=Fergus |سەردێڕ=City stats: Istanbul versus Athens |ناونیشان=https://www.ft.com/content/d5c87fd0-117d-11ea-a225-db2f231cfeae |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=Financial Times |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی داتاکانی ساڵی ٢٠٢٠ی TÜİK، نزیکەی <bdi>٢٫١</bdi> ملیۆن کەس لە کۆی دانیشتووانی زیاتر لە <bdi>١٥٫٤</bdi> ملیۆن کەس لە ئەستەمبوڵ تۆمار کراون{{Efn|لەسەر بنەمای داتای تۆماری دەوڵەت، کە نەگۆڕە و لە خێزانەوە بۆماوەتەوە. ژنێکی ھاوسەردار ھەروەھا لەسەر پارێزگاکەی مێردەکەی تۆمار دەکرێت.|group=lower-alpha}}، لەکاتێکدا زۆرینەی ڕەھای دانیشتووانەکە لە بنەڕەتدا لە پارێزگاکانی ئەنادۆڵەوە ھاتوون، بەتایبەتی ئەوانەی ناوچەی دەریای ڕەش، ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ بەھۆی کۆچی ناوخۆیییەوە لە ساڵانی پەنجاکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Murat|یەکەم=Sedat|سەردێڕ=Doğum yerlerine göre İstanbul nüfusu ve iç göçler|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/9281}}</ref> ئەو کەسانەی لە پارێزگاکانی קەستەمۆنو، ئۆردو، گیرەسون، ئەرزەڕۆم، سامسون، مەلاتیە، ترابزۆن، سینۆپ و ڕیزە تۆمار کراون، گەورەترین گرووپی دانیشتووان لە ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن، لەکاتێکدا ئەو کەسانەی لە [[سێواس]] تۆمار کراون بەرزترین ڕێژەیان ھەیە بە زیاتر لە <bdi>٧٦٠</bdi> ھەزار نیشتەجێ لە شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Şafak|یەکەم=Yeni|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=İstanbul'da en çok nereli var: İstanbul'da en çok hangi ilden vatandaş yaşıyor?|ناونیشان=https://www.yenisafak.com/istanbulda-en-cok-nereli-var-istanbulda-en-cok-hangi-ilden-vatandas-yasiyor-h-3598629|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Yeni Şafak|زمان=tr-TR}}</ref> ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٩ دەریخست کە تەنیا <bdi>٣٦٪</bdi>ی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لەو پارێزگایە لەدایکبوون.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=23 Haziran 2019 Sandık Analizi ve Seçmen Kümeleri|ناونیشان=https://konda.com.tr/wp-content/uploads/2019/07/23Haziran2019_Istanbul_Sandik_Analizi.pdf|وێبگە=KONDA}}</ref> === گرووپە نەتەوەیی و ئایینییەکان === {{Main|ئایین لە ئەستەمبوڵ}} {{see also|ئاشوورییەکان لە تورکیا|کوردانی ئەستەمبوڵ|بۆسنییەکان لە تورکیا|یۆنانییەکان لە تورکیا|ئەرمەنییەکان لە تورکیا|جووەکان لە تورکیا|ئەلبانییەکان لە تورکیا}} {{bar box|title=گرووپە نەتەوەیییەکان لەنێو ھاووڵاتیانی تورکیا<br>لە ئەستەمبوڵ (ڕاپرسیی KONDA ساڵی ٢٠١٩)|title bar=#fff|float=left|bars={{bar percent|[[گەلی تورک|تورکەکان]]|blue|78}} {{bar percent|[[کوردانی ئەستەمبوڵ|کوردەکان]]|red|17}} {{bar percent|[[زازاکان]]|green|1}} {{bar percent|[[عەرەبەکان لە تورکیا|عەرەبەکان]]|yellow|1}} {{bar percent|ئەوانی تر|turquoise|3}}}} [[File:Greeks_in_Istanbul_1844_1997.png|thumb|left|375px|دانیشتووانی [[یۆنانییەکان لە تورکیا|یۆنانی]] لە ئەستەمبوڵ (١٨٤٤-١٩٩٧)، کە دوای [[جینۆسایدی یۆنانییەکان]] بە تەواوی دادەڕووخێت.]] ئەستەمبوڵ لە زۆربەی مێژووەکەیدا شارێکی فرە-نەتەوە و کولتوور بووە، بەڵام لە دوای کۆتاییھاتنی سەردەمی عوسمانییەوە زیاتر یەکڕەنگ بووەتەوە. نەتەوەی باڵادەست لە شارەکەدا [[گەلی تورک|تورکەکانن]]، کە ھەروەھا زۆرینەی خەڵک لە تورکیادا پێکدەھێنن. بەپێی داتاکانی ڕاپرسییەکی ئەمدوایییە، <bdi>٧٨٪</bdi>ی ھاووڵاتیانی تورکیای لە تەمەنی دەنگدان لە ئەستەمبوڵ خۆیان وەک "تورک" دەناسێنن لە ڕووی نەتەوەیییەوە.<ref name=":2" /> بە خەمڵاندنێک کە لە نێوان ٢ بۆ ٤ ملیۆن کەسە، [[کوردانی ئەستەمبوڵ|کوردەکان]] یەکێک لە گەورەترین کەمینە نەتەوەیییەکانی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن و گەورەترین گرووپن دوای تورکەکان لەنێو ھاووڵاتیانی تورکیادا.<ref name="Karadaghi1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Mustafa Mohamed Karadaghi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2HagAAAAMAAJ|سەردێڕ=Handbook of Kurdish Human Rights Watch, Inc: A Non-profit Humanitarian Organization|بڵاوکەرەوە=UN|ساڵ=١٩٩٥}}</ref><ref name="Tirman1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=John|دوایین=Tirman|ناونیشان=https://archive.org/details/spoilsofwarhuman00tirm|سەردێڕ=Spoils of War: The Human Cost of America's Arms Trade|بڵاوکەرەوە=Free Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٨٤-٨٢٧٢٦-١|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> بەپێی توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٩ی کۆمپانیای [[لێکۆڵینەوە و ڕاوێژکاری کۆندا|KONDA]]، کوردەکان نزیکەی <bdi>١٧٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی پێگەیشتووی ئەستەمبوڵیان پێکدەھێنا کە ھاووڵاتیی تورکیا بوون.<ref name=":2" /> ھەرچەندە بوونی سەرەتاییی کورد لە شارەکەدا دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەردەمی عوسمانی،<ref>{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|pp=520–21}}</ref> بەڵام زۆرینەی کوردانی شارەکە لە بنەڕەتدا خەڵکی گوندەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵاتی تورکیان.<ref name="BaserToivanen2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Bahar|دوایین١=Baser|یەکەم٢=Mari|دوایین٢=Toivanen|یەکەم٣=Begum|دوایین٣=Zorlu|یەکەم٤=Yasin|دوایین٤=Duman|سەردێڕ=Methodological Approaches in Kurdish Studies: Theoretical and Practical Insights from the Field|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=spJ5DwAAQBAJ|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Lexington Books|ژپنک=٩٧٨-١-٤٩٨٥-٧٥٢٢-٥|پەڕە=٨٧}}</ref> [[زازاکان]] ھەروەھا لە شارەکەدا بوونیان ھەیە و نزیکەی <bdi>١٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی تەمەنی دەنگدان پێکدەھێنن.<ref name=":2" /> [[عەرەبەکان]] کەمینە نەتەوەیییە گەورەکەی تری شارەکە پێکدەھێنن، بە ژمارەی دانیشتووانێک کە بە زیاتر لە ٢ ملیۆن مەزەندە دەکرێت.<ref name="guardian2020">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McKernan |یەکەم١=Bethan |سەردێڕ=How Istanbul won back its crown as heart of the Muslim world |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2020/apr/18/how-istanbul-won-back-its-crown-as-heart-of-the-muslim-world |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> دوای پشتگیریی تورکیا بۆ [[بەھاری عەرەبی]]، ئەستەمبوڵ دەرکەوت وەک ناوەندێک بۆ ئۆپۆزسیۆن و ناڕازییەکان لە سەرتاسەری [[جیھانی عەرەبی]]، لەوانە کاندیدانی پێشووی سەرۆکایەتی لە میسر، پەرلەمانتارانی کووەیت، و وەزیرانی پێشوو لە ئوردن، عەرەبستانی سعوودی (لەوانەش [[جەمال خاشقجی]])، سووریا، و یەمەن.<ref name="atlantic2013">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lepeska |یەکەم١=David |سەردێڕ=Istanbul: An Unlikely Refuge for Exiled Journalists |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2013/12/istanbul-an-unlikely-refuge-for-exiled-journalists/282671/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=The Atlantic |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref><ref name="nytarabs">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hubbard |یەکەم١=Ben |سەردێڕ=Arab Exiles Sound Off Freely in Istanbul Even as Turkey Muffles Its Own Critics |ئیش=The New York Times |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/04/14/world/middleeast/istanbul-turkey-arab-exiles.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="economist2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why dissidents are gathering in Istanbul |ناونیشان=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2018/10/11/why-dissidents-are-gathering-in-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=The Economist |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> تا مانگی ئابی ٢٠١٩، ژمارەی [[پەنابەرانی شەڕی ناوخۆیی سووریا لە تورکیا]] کە لە ئەستەمبوڵ دەژین بە نزیکەی ١ ملیۆن کەس مەزەندە کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Syrian migrants in Turkey face deadline to leave Istanbul|ئیش=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-49404739|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> دەرکەوتووە کە [[عەرەبەکان لە تورکیا|دانیشتووانی ڕەسەنی عەرەب لە تورکیا]] کە ھاووڵاتیی تورکیان کەمتر لە <bdi>١٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی پێگەیشتووی شارەکە پێکدەھێنن.<ref name=":2" /> تا ئابی ٢٠٢٣، زیاتر لە <bdi>٥٣٠٬٠٠٠</bdi> پەنابەری شەڕی ناوخۆییی سووریا لە ئەستەمبوڵ ھەبوون، کە بەرزترین ژمارەیە لە ھەر شارێکی تورکیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Number of Syrians in Turkey July 2023 – Refugees Association |ناونیشان=https://multeciler.org.tr/eng/number-of-syrians-in-turkey/ |وێبگە=multeciler.org.tr}}</ref> [[File:Süleymaniye Cami, Süleymaniye Moschee - panoramio.jpg|thumb|مزگەوتی سولەیمانیە (<bdi>١٥٥٠</bdi>–<bdi>١٥٥٧</bdi>) کە لەلایەن [[سوڵتان سولەیمان قانوونی|سولەیمانی قانوونی]]یەوە دروست کراوە، لەلایەن تەلارسازە سەرەکییەکەیەوە [[میعمار سینان]] دیزاین کراوە، کە دیارترینی ھەموو [[تەلارسازیی عوسمانی|تەلارسازە عوسمانییەکانە]]<ref name="sinan-britannica">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Sinan|سەردێڕ=Sinan, Ottoman architect|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref>]] ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن KONDA کە لێکۆڵینەوەی لە ئاستی ئایینداریی پێگەیشتووانی تەمەنی دەنگدان لە ئەستەمبوڵ کردبوو، دەریخست کە <bdi>٥٧٪</bdi>ی بەشداربووان ئایینێکیان ھەبوو و ھەوڵی جێبەجێکردنی پێداویستییەکانیان دەدا. بەدوای ئەمەدا خەڵکی بێباک (nonobservant) دێت بە ڕێژەی <bdi>٢٦٪</bdi> کە خۆیان بە ئایینێکەوە دەبەستەوە بەڵام بەگشتی پێداویستییەکانیان جێبەجێ نەدەکرد. <bdi>١١٪</bdi> ڕایانگەیاند کە بە تەواوی پابەندن بە ئایینەکەیانەوە، لەکاتێکدا <bdi>٦٪</bdi> [[بێ‌ئایینی لە تورکیا|بێبڕوا]] بوون کە بڕوایان بە ڕێسا و پێداویستییەکانی ئایینێک نەبوو. <bdi>٢٤٪</bdi>ی بەشداربووانیش خۆیان وەک "[[پارێزگاری ئایینی|پارێزگارانی ئایینی]]" ناساند. نزیکەی <bdi>٩٠٪</bdi>ی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ [[سوننە|موسڵمانی سوننەن]] و [[عەلەوی]]یەکان دووەم گەورەترین گرووپی ئایینی پێکدەھێنن.<ref name=":2"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sözlük |وێبگە=Konda İnteraktif |ناونیشان=https://interaktif.konda.com.tr/sozluk |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210927164500/https://interaktif.konda.com.tr/sozluk |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە سەدەی ١٩دا، مەسیحییەکانی ئەستەمبوڵ زیاتر یان [[کڵێسای ئۆرسۆدۆکسی یۆنانی|ئۆرسۆدۆکسی یۆنانی]] بوون، یان ئەندامی [[کڵێسای نێردراوی ئەرمەنی]] یان کاسۆلیکی [[لێڤانتییەکان (مەسیحییە لاتینییەکان)|لێڤانتی]] بوون.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=38}}</ref> یۆنانی و ئەرمەنییەکان گەورەترین دانیشتووانی مەسیحی لە شارەکەدا پێکدەھێنن. لەکاتێکدا دانیشتووانە یۆنانییەکەی ئەستەمبوڵ لە ئاڵوگۆڕی دانیشتووانی ساڵی ١٩٢٣ لەگەڵ [[یۆنان]] بەخشرابوون، گۆڕانکارییەکان لە دۆخی باج و [[کوشتاری ئەستەمبوڵ|پۆگرۆمی دژە-یۆنانی ساڵی ١٩٥٥]] وایکرد [[دەرکردنی یۆنانییەکانی ئەستەمبوڵ|ھەزاران کەس شارەکە جێبھێڵن]].<ref name="greek">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Magra |یەکەم١=Iliana |سەردێڕ=Greeks in Istanbul keeping close eye on developments |ناونیشان=https://www.ekathimerini.com/258839/article/ekathimerini/community/greeks-in-istanbul-keeping-close-eye-on-developments |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|agency=Ekathimerini |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> دوای کۆچکردنی یۆنانییەکان بۆ شارەکە بە مەبەستی کارکردن لە دەیەی ٢٠١٠دا، ژمارەی یۆنانییەکان لە ساڵی ٢٠١٩دا بۆ نزیکەی <bdi>٣٬٠٠٠</bdi> بەرزبووەوە، کە ھێشتا زۆر کەمترە بەراورد بە ساڵی ١٩١٩، کاتێک ژمارەیان گەیشتبووە <bdi>٣٥٠٬٠٠٠</bdi>.<ref name="greek"/> ئەمڕۆ ٥٠،٠٠٠ بۆ ٧٠،٠٠٠ [[ئەرمەنییەکانی ئەستەمبوڵ|ئەرمەنی لە ئەستەمبوڵ]] دەژین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Turay |یەکەم=Anna |سەردێڕ=Tarihte Ermeniler |بڵاوکەرەوە=Bolsohays: Istanbul Armenians |ناونیشان=http://www.bolsohays.com/webac.asp?referans=1 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20061206185130/http://www.bolsohays.com/webac.asp?referans=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە ئەمە دابەزینێکی گەورەیە لە لوتکەی ١٦٤،٠٠٠ لە ساڵی ١٩١٣دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Grigoryan |یەکەم١=Iliana |سەردێڕ=Armenian Labor Migrants in Istanbul: Reality Check |ڕێکەوت=٢٠١٨|ناونیشان=https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2018/10/Report_Armenian-Labor-Migrants-in-Istanbul.pdf |وێبگە=Migration Research Center at Koç University |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200918201613/https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2018/10/Report_Armenian-Labor-Migrants-in-Istanbul.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٩، مەزەندە دەکرێت کە <bdi>١٨٬٠٠٠</bdi> لە کۆی ٢٥،٠٠٠ مەسیحیی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] وڵاتەکە لە ئەستەمبوڵ بژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Assyrian community thrives again in southeastern Turkey|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/turkey/2019/01/10/assyrian-community-thrives-again-in-southeastern-turkey |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Daily Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> [[File:Istanbul asv2021-11 img71 StAnthony of Padua Church.jpg|thumb|<bdi>٢٣٤</bdi> کڵێسا و کەنیسەی چالاک لە شارەکەدا ھەن،<ref name="heper2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers |شوێن=Lanham, ND |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|پەڕە=٢١١|edition=Fourth}}</ref> لەوانە [[کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا، ئەستەمبوڵ|کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا]] لەسەر شەقامی ئیستیقلال لە بەیئۆغڵو (پێرا)]] زۆرینەی کاسۆلیکە ''لێڤانتییەکان'' (بە تورکی: {{lang|tr|Levanten}}) لە ئەستەمبوڵ و [[ئیزمیر]] نەوەی بازرگانان/کۆلۆنیالیستەکانی [[کۆمارە دەریایییەکان|کۆمارە دەریایییەکانی]] ئیتاڵیا لە دەریای ناوین (بەتایبەتی جێنۆا و [[کۆماری ڤێنیز|ڤێنیز]]) و فەرەنسان، کە لە سەدەی ١٦دا ماف و ئیمتیازاتی تایبەتییان بەدەستھێنابوو کە بە [[بەخشینەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|بەخشینەکان]] (کاپیتولەیشن) ناسرابوون لەلایەن سوڵتانەکانی عوسمانییەوە.<ref>[http://www.levantineheritage.com/histor3.htm Levantine historical heritage]</ref> کۆمەڵگەکە زیاتر لە <bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> ئەندامی ھەبوو لە سەردەمی سەرۆکایەتیی ئەتاتورک لە ساڵانی بیست و سییەکاندا، بەڵام ئەمڕۆ کەمبووەتەوە بۆ تەنیا چەند سەد کەسێک، بەپێی وتەی نووسەری ئیتالۆ-لێڤانتی جیۆڤانی سکۆگنامیلۆ.<ref>[http://www.levantineheritage.com/testi35.htm Interview with Giovanni Scognamillo]</ref> ئەوان بەردەوامن لە ژیان لە ئەستەمبوڵ (بەزۆری لە کاراکۆی، بەیئۆغڵو و نیشانتاشی)، و ئیزمیر (بەزۆری لە کارشیاکا، بۆرنۆڤا و بوجا). ئەستەمبوڵ لە سەدەکانی ١٦ و ١٧دا بوو بە یەکێک لە گرنگترین ناوەندەکانی جوولەکە لە جیھاندا.<ref name="epstein">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Epstein |یەکەم١=Mark Alan |سەردێڕ=The Ottoman Jewish communities and their role in the fifteenth and sixteenth centuries |ڕێکەوت=١٩٨٠|بڵاوکەرەوە=K. Schwarz |شوێن=Freiburg |ژپنک=٩٧٨-٣-٨٧٩٩٧-٠٧٧-٣}}</ref> کۆمەڵگەکانی ڕۆمانیۆت و ئەشکەنازی پێش فەتحی ئەستەمبوڵ لە شارەکەدا ھەبوون، بەڵام ھاتنی جوولەکە سەفاردییەکان بوو کە سەردەمێکی گەشەکردنی کولتووریی دەستپێکرد. جوولەکە سەفاردییەکان لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون دوای دەرکردنیان لە ئیسپانیا و پورتوگال لە ساڵانی ١٤٩٢ و ١٤٩٧دا.<ref name="epstein"/> سوڵتان [[بایەزیدی دووەم]] کە ھاوسۆزی بارودۆخی جوولەکە سەفاردییەکان بوو، [[ھێزی دەریاییی عوسمانی]] لەژێر فەرماندەییی دەریاوان کەمال ڕەئیس لە ساڵی ١٤٩٢ نارد بۆ ئیسپانیا بە مەبەستی گواستنەوەی سەلامەتیان بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان.<ref name="epstein"/> بە پێچەوانەی تەواوەتیی [[جوولەکەکان لە ئەورووپا]]، [[مێژووی جوولەکەکان لە ئەورووپا|جوولەکەکانی عوسمانی]] ڕێگەیان پێدرابوو لە ھەر پیشەیەکدا کار بکەن.<ref name="makovetsky">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Makovetsky |یەکەم١=Leah |سەردێڕ=The Mediterranean and the Jews. |ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Bar-Ilan University Press |شوێن=Ramat-Gan |ژپنک=٩٧٨-٩٦٥-٢٢٦-٠٩٩-٤|پەڕەکان=٧٥–١٠٤}}</ref> جوولەکەکانی عوسمانی لە ئەستەمبوڵ لە بازرگانیدا پێشکەوتنیان بەدەستھێنا و بەتایبەتی دەستیان بەسەر پیشەی پزیشکیدا گرت.<ref name="makovetsky"/> تا ساڵی ١٧١١، بە بەکارھێنانی ئامێری چاپ، کتێبەکان بە [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] و لادینۆ، ییدیش، و عیبری چاپ دەکران.<ref name="nassigad">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nassi |یەکەم١=Gad |سەردێڕ=Jewish journalism and printing houses in the Ottoman Empire and modern Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Gorgias Press |شوێن=Piscataway, NJ |ژپنک=٩٧٨-١-٦١٧١٩-٩٠٩-٧}}</ref> تاڕادەیەکی زۆر بەھۆی کۆچکردن بۆ ئیسرائیل، ژمارەی دانیشتووانی جوولەکە لە شارەکەدا لە <bdi>١٠٠٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ١٩٥٠ەوە دابەزی<ref name="solomon">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Solomon |یەکەم١=Norman |سەردێڕ=Historical dictionary of Judaism |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٢٢-٤١٤١-١|edition=Third}}</ref> بۆ <bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ٢٠٢١دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/2016-04-15/ty-article/.premium/why-jews-in-terror-stricken-turkey-arent-fleeing-to-israel-yet/0000017f-ed4b-d0f7-a9ff-efcf5ff60000|سەردێڕ=Why Jews in Terror-stricken Turkey Aren't Fleeing to Israel Yet|newspaper=Haaretz |بڵاوکەرەوە=haaretz.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref name="pop2021">[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/jewish-population-by-country Jewish Population by country 2021]</ref> == ئابووری == [[File:IFM_Görsel.jpg|thumb|[[ناوەندی داراییی ئەستەمبوڵ]] لە گەڕەکی فینانسکێنت نزیک ئەتاشەھیر ناوچەی داراییی سەرەکییە لە بەشی ئاسیاییی شارەکە. لێڤێنت، مەسلاک و شیشلی ناوچە دارایییە سەرەکییەکانن لە بەشی ئەورووپیی ئەستەمبوڵ.]] ئەستەمبوڵ [[پێڕستی شارەکان بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|یازدەھەمین گەورەترین ئابووریی]] ھەبوو لە نێوان ناوچە شارستانییەکانی جیھاندا لە ساڵی <bdi>٢٠١٨</bdi>، و بەرپرسیارە لە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> لەسەدی}} بەرھەمی پیشەسازیی تورکیا،<ref name="oecd2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=OECD Regions and Cities at a Glance 2020 |ناونیشان=https://doi.org/10.1787/959d5ba0-en.|ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=OECD Publishing|doi=10.1787/959d5ba0-en|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٥٨٧٨٥-٤|s2cid=240715488|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> {{nowrap|<bdi>٣١</bdi> لەسەدی}} بەرھەمی ناوخۆییی گشتی،<ref name="oecd2020"/> و {{nowrap|<bdi>٤٧</bdi> لەسەدی}} داھاتەکانی باج.<ref name="oecd2020"/> [[بەرھەمی ناوخۆییی گشتی]]ی شارەکە کە ڕێکخراوە بەپێی [[یەکسانیی کڕین|پێوانەی یەکسانیی کڕین]] (PPP) لە ساڵی ٢٠١٨دا بریتی بوو لە {{nowrap|<bdi>٥٣٧٫٥٠٧</bdi> ملیار دۆلاری ئەمریکی}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Regions and Cities in Turkey at a Glance in 2018 |ناونیشان=https://www.oecd.org/cfe/TURKEY-Regions-and-Cities-2018.pdf |وێبگە=Organisation for Economic Co-operation and Development |بڵاوکەرەوە=OECD Publishing |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> کە بەپێی ڕیزبەندی کەرتی بەرھەمھێنان و خزمەتگوزارییەکان بەرپرسیارن لە {{nowrap|<bdi>٣٦</bdi> لەسەد}} و {{nowrap|<bdi>٦٠</bdi> لەسەد}}ی بەرھەمی ئابووریی شارەکە.<ref name="oecd2020"/> بەرھەمداریی ئەستەمبوڵ بە ڕێژەی {{nowrap|<bdi>١١٠</bdi> لەسەد}} بەرزترە لە تێکڕای نیشتمانی.<ref name="oecd2020"/> بازرگانی لە ڕووی ئابوورییەوە گرنگە، کە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> لەسەد}}ی بەرھەمی ئابووری لە شارەکەدا پێکدەھێنێت.<ref name="hisdic"/> لە ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>دا، ئەو کۆمپانیایانەی بنکەیان لە ئەستەمبوڵ بوو ھەناردەیان بە بڕی {{nowrap|<bdi>٨٣٫٦٦</bdi> ملیار دۆلار}} بەرھەمھێنا و ھاوردەیان بە بڕی گشتی {{nowrap|<bdi>١٢٨٫٣٤</bdi> ملیار دۆلار}} وەرگرت؛ ئەم ژمارانە ھاوتان لەگەڵ {{nowrap|<bdi>٤٧</bdi> لەسەد}} و {{nowrap|<bdi>٦١</bdi> لەسەد}}ی، بە ڕیزبەندی، کۆی گشتیی نیشتمانی.<ref name="wbtrade">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey trade statistics |ناونیشان=https://wits.worldbank.org/countryprofile/en/tur |وێبگە=World Bank |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> ئەستەمبوڵ، کە گەرووی بۆسفۆر دەگرێتەوە، بەندەرە نێودەوڵەتییەکان لەخۆ دەگرێت کە ئەورووپا و ئاسیا بەیەکەوە دەبەستنەوە. بۆسفۆر، کە تاکە ڕێڕەوە لە دەریای ڕەشەوە بۆ دەریای ناوین، قەرەباڵغترین و تەسکترین [[گەرووی بەکارھاتوو بۆ ڕێڕەوی دەریاییی نێودەوڵەتی|گەرووە لە جیھاندا کە بۆ ڕێڕەوی نێودەوڵەتی بەکاردێت]]، کە ساڵانە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٢٠٠</bdi> ملیۆن}} تۆن نەوت بەناویدا تێدەپەڕێت.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=112}} [[ڕێککەوتننامەی مۆنترۆ سەبارەت بە ڕژێمی گەرووەکان|ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان]] [[ئازادیی دەریاوانی|گەرەنتیی تێپەڕبوون دەکەن]] لە نێوان دەریای ڕەش و دەریای ناویندا،<ref name="canalguardian">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Jones|یەکەم١=Sam|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Istanbul's new Bosphorus canal 'to surpass Suez or Panama|ئیش=The Guardian |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2011/apr/27/istanbul-new-bosphorus-canal|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> تەنانەت کاتێک تانکەرەکان نەوت، غازی سروشتی، ماددە کیمیایییەکان، و ماددە سووتێنەر یان تەقەمەنییەکانی تر وەک بار دەگوازنەوە. لە ساڵی ٢٠١١، وەک چارەسەرێکی جێگرەوە، سەرۆک وەزیرانی ئەوکات ئەردۆغان پێشنیاری [[کەناڵی ئەستەمبوڵ]]ی کرد، پڕۆژەیەک بۆ کردنەوەی گەروویەکی نوێ لە نێوان دەریای ڕەش و مەڕمەڕە.<ref name="canalguardian"/> ھەرچەندە پڕۆژەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ ھێشتا لە کارنامەی تورکیادا بوو، بەڵام ھیچ بەروارێکی ڕوون بۆی دیاری نەکراوە.<ref name="hisdic">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper|یەکەم١=Metin|chapter=Istanbul |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|edition=4th}}</ref> [[File:Levent Financial Center - Istanbul.jpg|thumb|left|300px|[[شەقامی بویوکدەرە]] لە لێڤێنت]] گواستنەوەی دەریایی بەشێکی گرنگی ئابووریی شارەکەیە، کە {{nowrap|<bdi>٧٣٫٩</bdi> لەسەد}}ی ھەناردە و {{nowrap|<bdi>٩٢٫٧</bdi> لەسەد}}ی ھاوردە لە ساڵی ٢٠١٨دا لە ڕێگەی دەریایییەوە جێبەجێ کراون.<ref name="hisdic"/> ئەستەمبوڵ سێ بەندەری کەشتیوانیی سەرەکیی ھەیە – [[بەندەری حەیدەرپاشا]]، بەندەری ئەمبارلی، و بەندەری زەیتینبورنو – ھەروەھا چەندین بەندەری بچووکتر و تێرمیناڵی نەوت بەدرێژایی بۆسفۆر و دەریای مەڕمەڕە.<ref name="hisdic"/> حەیدەرپاشا، لە کۆتاییی باشووری ڕۆژھەڵاتی بۆسفۆر، گەورەترین بەندەری ئەستەمبوڵ بوو تا سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠.<ref name="lloyds"/> لەو کاتەوە ئۆپەراسیۆنەکان گواسترانەوە بۆ ئەمبارلی، لەگەڵ پلان بۆ گۆڕینی حەیدەرپاشا بۆ کۆمەڵگەیەکی گەشتیاری.<ref name="hisdic"/> لە ساڵی ٢٠١٩دا، ئەمبارلی، لە لێواری ڕۆژئاوای سەنتەری شارستانییەکە، توانای ساڵانەی <bdi>٣٬١٠٤٬٨٨٢</bdi> [[یەکەی ھاوتای بیست-پێ|TEU]] ھەبوو، کە دەیکاتە سێیەم گەورەترین تێرمیناڵی بارھەڵگر لە حەوزی دەریای ناویندا.<ref name="lloyds">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maritime intelligence on Ambarlı port |ناونیشان=https://lloydslist.maritimeintelligence.informa.com/LL1133308/55-Ambarli-Turkey |وێبگە=Lloyd's List Maritime Intelligence|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Lloyd's Insurance Services |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> {{multiple image | align = right | image1 = Deutsche Orientbank AG.jpg | width1 = 168 | alt1 = | caption1 = | image2 = Ottoman Banks Archives and Research Centre.jpg | width2 = 180 | alt2 = | caption2 = | footer = بانکی دۆیچە ئۆریێنت (١٩٠٩) لە سیرکەچی (چەپ) و بانکی عوسمانی (١٨٩٢) لەسەر شەقامی بانکەکان (ڕاست) }} ئەستەمبوڵ لە ھەشتاکانەوە بووەتە ناوەندێکی بانکیی نێودەوڵەتی،<ref name="hisdic"/> و ماڵی تاکە [[بۆرسە]]ی چالاکە لە تورکیا، بۆرسەی ئەستەمبوڵ، کە لە بنەڕەتدا وەک بۆرسەی عوسمانی لە ساڵی ١٨٦٦ دامەزرا.<ref name="bnf"/> لە ساڵی ١٩٩٥، بۆ ئەوەی لەگەڵ ڕەوتە دارایییەکاندا بگونجێت، بۆرسەی ئەستەمبوڵ بارەگاکەی گواستەوە (کە لە بنەڕەتدا لەسەر شەقامی بانکەکان بوو، ناوەندی داراییی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی،<ref name="bnf">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Imperial Ottoman Bank Patrimoines Partagés تراث مشترك|ناونیشان=https://heritage.bnf.fr/bibliothequesorient/en/imperial-ottoman-bank|وێبگە=heritage.bnf.fr|بڵاوکەرەوە=Bibliothèques d'Orient|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> و دواتر لە بینای ٤ەمین ڤاکیف ھان لە سیرکەچی) بۆ ئیستینیە، لە ناوچەی مەسلاک، کە میوانداریی بارەگای چەندین بانکی تورکی دەکات.<ref name="bist">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=nBorsa Istanbul: A Story of Transformation |ناونیشان=https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/Borsa_Istanbul_A_Story_of_Transformation.pdf |وێبگە=borsaistanbul.com|بڵاوکەرەوە=Borsa Istanbul|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە، ناوچەی ئەتاشەھیر لە بەشی ئاسیاییی شارەکە ماڵی [[ناوەندی داراییی ئەستەمبوڵ]]ە (IFC)، کە بارەگا نوێیەکانی بانکە دەوڵەتییەکانی تورکیای تێدایە، لەوانەش [[بانکی ناوەندیی کۆماری تورکیا|بانکی ناوەندیی تورکیا]].<ref name="ifm-aa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/economy/istanbul-finance-center-opens-with-inauguration-of-banking-section/2874556|سەردێڕ=Istanbul Finance Center opens with inauguration of banking section|نووسەر=Tuba Ongun|بڵاوکەرەوە=[[Anadolu Agency]]|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="ifm-1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ifm.gov.tr/properties|سەردێڕ=Istanbul Financial Center: Properties|وێبگە=ifm.gov.tr|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٣، پێنج [[پێڕستی بەرزترین بیناکانی ئەستەمبوڵ|بەرزترین ئاسمان‌ڕتەکانی ئەستەمبوڵ]] و تورکیا بریتین لە تاوەری CBRT بە بەرزیی {{convert|352|m|ftin|abbr=on}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=103411|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey|وێبگە=skyscraperpage.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.skyscrapercenter.com/building/central-bank-of-the-republic-of-turkey/41146|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey|وێبگە=skyscrapercenter.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.limak.com.tr/sectors/construction/projects/domestic/central-bank-turkey|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey Campus Phase I-II|وێبگە=limak.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230516060941/https://www.limak.com.tr/sectors/construction/projects/domestic/central-bank-turkey|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ناوچەی ئەتاشەھیر لە بەشی ئاسیاییی شارەکە؛ تاوەری Aی میترۆپۆل ئەستەمبوڵ (<bdi>٧٠</bdi> نھۆم / <bdi>٣٠١</bdi> مەتر لەگەڵ لووتکە دووانەکانییەوە)<ref name="GAP_Insaat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gapinsaat.com/en/superstructure/metropol-istanbul.html|سەردێڕ=Metropol İstanbul|وێبگە=gapinsaat.com|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref name="aremas">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://aremas.net/assets/img/ProjectHeader/metropol%20eren.png|سەردێڕ=Image of Metropol Istanbul Towers|وێبگە=aremas.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}} {{بەستەری مردوو|url=https://aremas.net/assets/img/ProjectHeader/metropol%20eren.png |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> ھەر لە ناوچەی ئەتاشەھیر؛ تاوەرەکانی ١ و ٢ی سکایلاند ئەستەمبوڵ (<bdi>٢ × ٢٨٤</bdi> مەتر)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.skylandistanbul.com/|سەردێڕ=Skyland Istanbul}}</ref> کە دەکەونە تەنیشت ڕامس پارک لە گەڕەکی ھوزور سەر بە ناوچەی سارییەر لە بەشی ئەورووپی، و تاوەری سەفایەری ئەستەمبوڵ (<bdi>٥٤</bdi> نھۆم / <bdi>٢٣٨</bdi> مەتر؛ <bdi>٢٦١</bdi> مەتر لەگەڵ لووتکەکەی)<ref name=Sapphire>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20070429155334/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=kilertower-istanbul-turkey Emporis: Sapphire]}}</ref> لە لێڤێنت لە بەشی ئەورووپی. {{nowrap|<bdi>١٣٫٤</bdi> ملیۆن}} گەشتیاری بیانی لە ساڵی ٢٠١٨دا سەردانی شارەکەیان کردووە، کە ئەستەمبوڵی کردە پێنجەمین زۆرترین سەردانکراوترین شاری جیھان لەو ساڵەدا.<ref name="statista.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top city destinations by overnight visitors|وێبگە=Statista |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/310355/overnight-visitors-to-top-city-destinations-worldwide/}}</ref> ئەستەمبوڵ و ئەنتاڵیا دوو گەورەترین دەروازەی نێودەوڵەتیی تورکیان، کە چارەکێکی گەشتیارانی بیانی وڵاتەکە وەردەگرن. ئەستەمبوڵ خاوەنی زیاتر لە پەنجا مۆزەخانەیە، و کۆشکی تۆپکاپی، کە زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانەیە لە شارەکەدا، ساڵانە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> ملیۆن دۆلار}} داھات بەدەستدەھێنێت.<ref name="hisdic"/> ئەستەمبوڵ پێشبینی دەکات ١ ملیۆن گەشتیار لە کۆمپانیاکانی کەشتیی گەشتیارییەوە پێشوازی بکات دوای نۆژەنکردنەوەی بەندەری کەشتییە گەشتیارییەکەی، کە بە [[گالاتاپۆرت]]یش ناسراوە لە ناوچەی کاراکۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/turkey-expects-cruise-tourism-boom-in-2022-170574|سەردێڕ=Turkey expects cruise tourism boom in 2022|وێبگە=Hürriyet|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> {{wide image|Istanbul_Skyline_Beşiktaş_Şişli.JPG|900px|align-cap=center|دیمەنێکی کۆشکی دۆلمەباخچە و ئاسمان‌ڕتەکانی ناوچەی داراییی لێڤێنت لە پاشبنەمادا.<ref name="Istanbul-panoramic1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farm8.staticflickr.com/7399/13960279827_8dce6ae69d_k.jpg|سەردێڕ=Panoramic view of the modern skyline of Istanbul's European side, with the skyscrapers of Levent at the center and the Bosphorus Bridge (1973) at right |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="levent-sporcular-park">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://i.hizliresim.com/JDM8NY.jpg|سەردێڕ=A view of the skyscrapers in Levent from Sporcular Park|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> بۆسفۆر کە تاکە ڕێگای دەریایی بۆ دەریای ڕەش دابین دەکات، قەرەباڵغترین ڕێڕەوی ئاویی جیھانە کە بۆ دەریاوانیی نێودەوڵەتی بەکاردەھێنرێت.<ref name="hisdic"/>}} == کولتوور == [[File:Zarif Mustafa Paşa Yalısı in Kanlıca on the Bosphorus, Turkey 001.jpg|thumb|خانووەکانی [[یاڵی]] لەسەر بۆسفۆر لەنێو ئەو شوێنانەدان کە زۆرجار لە درامای تەلەڤیزیۆنی تورکیدا بەکاردەھێنرێن]] لە ڕووی مێژوویییەوە ئەستەمبوڵ وەک ناوەندێکی کولتووری ناسرابوو، بەڵام دیمەنە کولتوورییەکەی وەستا دوای ئەوەی کۆماری تورکیا سەرنجی خۆی گواستەوە بۆ ئەنقەرە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=8}}</ref> حکومەتی نیشتمانیی نوێ بەرنامەی داڕشت کە ئامانجیان ئاراستەکردنی تورکەکان بوو بەرەو نەریتە مۆسیقایییەکان، بەتایبەتی ئەوانەی لە ئەورووپاوە سەرچاوەیان گرتووە، بەڵام دامەزراوە مۆسیقایییەکان و سەردانی ھونەرمەندە کلاسیکییە بیانییەکان بە پلەی یەکەم لە پایتەختە نوێیەکەدا جەنگیان دەگرت.<ref>{{harvnb|Reisman|2006|p=88}}</ref> بەشێکی زۆری دیمەنی کولتووریی تورکیا ڕەگ و ڕیشەی لە ئەستەمبوڵدا ھەبوو، و تا ساڵانی ١٩٨٠ەکان و ١٩٩٠ەکان ئەستەمبوڵ جارێکی تر لەسەر ئاستی جیھانی وەک شارێک دەرکەوتەوە کە گرنگییە کولتوورییەکەی تەنیا لەسەر شکۆمەندیی ڕابردووی دانەمەزراوە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=2–4}}</ref> تا کۆتاییی سەدەی ١٩، ئەستەمبوڵ خۆی وەک ناوەندێکی ھونەریی ھەرێمی سەلماندبوو، کە ھونەرمەندانی تورک، ئەورووپی و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ڕوویان تێدەکرد. سەرەڕای ھەوڵەکان بۆ ئەوەی ئەنقەرە ببێتە دڵی کولتووریی تورکیا، ئەستەمبوڵ تا ساڵانی ١٩٧٠ەکان خاوەنی دامەزراوەی سەرەکیی ھونەریی وڵاتەکە بوو.<ref name="gosotu2213">{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=221–23}}</ref> کاتێک زانکۆ و گۆڤارە ھونەرییەکانی زیاتر لە ئەستەمبوڵ لە دەیەی ١٩٨٠دا دامەزران، ئەو ھونەرمەندانەی پێشتر بنکەیان لە ئەنقەرە بوو گواستیانەوە بۆ ئەوێ.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=223–24}}</ref> [[File:Istanbularcheology.jpg|thumb|مۆزەخانە شوێنەوارییەکانی ئەستەمبوڵ، کە لەلایەن عوسمان حەمدی بەگەوە لە ساڵی ١٨٩١ دامەزراون، کۆنترین مۆزەخانەی مۆدێرنی تورکیا پێکدەھێنن<ref name="kultur">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-19958/istanbul---archaeology-museum.html|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism|سەردێڕ=İstanbul – Archaeology Museum|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120203101742/http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-19958/istanbul---archaeology-museum.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|alt=The façade of a masonry building, with four Greek adorning its entrance, under a clear blue sky]] بەیئۆغڵو گۆڕدراوە بۆ ناوەندی ھونەریی شارەکە، لەگەڵ ھونەرمەندە گەنجەکان و ھونەرمەندە کۆنەکانی تورک کە پێشتر لە دەرەوەی وڵات دەژیان و لەوێ جێگەی خۆیان دەکەنەوە. مۆزەخانەکانی ھونەری مۆدێرن، لەوانە مۆزەخانەی ھونەر و پەیکەرسازیی دەوڵەتیی ئەستەمبوڵ، مۆزەخانەی تابلۆکانی کۆشکە نەتەوەیییەکان، ئەستەمبوڵ مۆدێرن، مۆزەخانەی پێرا، مۆزەخانەی ساکیپ سابانجی، ئارتەر و سانترال ئەستەمبوڵ، لە ساڵانی ٢٠٠٠دا کرانەوە بۆ تەواوکردنی ئەو شوێنی پێشانگا و ماڵانەی زیادکردن (مەزاد) کە پێشتر بەشدارییان لە سروشتی فرە-کولتووریی شارەکەدا کردبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/02/12/magazine/istanbul-art-boom-bubble.html|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=The Istanbul Art-Boom Bubble|دوایین=Hansen|یەکەم=Suzy|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ئەم مۆزەخانانە ھێشتا نەگەیشتوونەتە ئاستی ناوبانگی مۆزەخانە کۆنەکانی سەر نیمچەدوورگە مێژوویییەکە، لەوانەش مۆزەخانە شوێنەوارییەکانی ئەستەمبوڵ، کە سەردەمی مۆزەخانە مۆدێرنەکانی لە تورکیا دەستپێکرد، و مۆزەخانەی ھونەرە تورکی و ئیسلامییەکان.<ref name="kultur"/> {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = 250px | image1 = The Peninsula Istanbul.jpg | image2 = Restored Paket Postanesi (Parcel post office) is now a symbol of Galataport.jpg | footer = ھوتێلەکانی پێنینسولا ئەستەمبوڵ (پێشتر لۆنجی سەرنشینانی بەندەری کاراکۆی بوو) و نووسینگەی پۆستەی پاکەتە نۆژەنکراوەکە لە [[گالاتاپۆرت]]، کە وەک ناوچەیەکی کات بەسەربردنی کەنار دەریایی لەگەڵ مۆزەخانەکانی ھونەر، چێشتخانەکان و کافێکان نۆژەنکراوەتەوە. }} یەکەم نمایشی فیلم لە تورکیا لە کۆشکی یڵدز بوو لە ساڵی ١٨٩٦، یەک ساڵ دوای ئەوەی تەکنەلۆژیاکە بۆ یەکەم جار بە ئاشکرا لە پاریس دەرکەوت.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=130–31}}</ref> سینەماکان بە خێرایی لە بەیئۆغڵو سەریان ھەڵدا، کە گەورەترین چڕبوونەوەی سینەماکان بەدرێژاییی ئەو شەقامە بوو کە ئێستا بە شەقامی ئیستیقلال ناسراوە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=133–34}}</ref> ئەستەمبوڵ ھەروەھا بووە دڵی پیشەسازیی فیلمی تازەپێگەیشتووی تورکیا، ھەرچەندە فیلمە تورکییەکان بەردەوام گەشەیان پێنەدەکرا تا دەیەی ١٩٥٠ەکان.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=146}}</ref> لەو کاتەوە، ئەستەمبوڵ بەناوبانگترین شوێن بووە بۆ وێنەگرتنی دراما و کۆمیدیا تەلەڤیزیۆنییەکانی تورکیا.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=165}}</ref> پیشەسازیی فیلمی تورکیا لە نیوەی دووەمی سەدەکەدا گەشەی کرد، و بە فیلمەکانی ''دوور'' (٢٠٠٢) و ''باوکم و کوڕەکەم'' (٢٠٠٥)، کە ھەردووکیان لە ئەستەمبوڵ وێنەگیراون، فیلمەکانی نەتەوەکە دەستیان بە بینینی سەرکەوتنی نێودەوڵەتیی بەرچاو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://infocus.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=340736&coid=341935&lang=en|بڵاوکەرەوە=Credit-Suisse|سەردێڕ=Golden Age for Turkish Cinema|دوایین=Nikitin|یەکەم=Nikolaj|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130524123154/https://infocus.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=340736&coid=341935&lang=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەستەمبوڵ و ئاسۆ دڵڕفێنەکەی ھەروەھا وەک پاشبنەمایەک بۆ چەندین فیلمی بیانی بەکارھێنراون، لەوانە ''لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە'' (١٩٦٣)، ''تۆپکاپی'' (١٩٦٤)، ''جیھان بەس نییە'' (١٩٩٩)، و ''مەرجەع ئەستەمبوڵ'' (٢٠٠٨).<ref>{{harvnb|Köksal|2012|pp=24–25}}</ref> ھاوتەریب لەگەڵ ئەم سەرھەڵدانەوە کولتوورییە، دامەزراندنی فیستیڤاڵی ئەستەمبوڵ بوو، کە لە ساڵی ١٩٧٣ دەستی بە پیشاندانی جۆرەھا ھونەر کرد لە تورکیا و سەرتاسەری جیھانەوە. لەم فیستیڤاڵە پێشەنگەوە، فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ و فیستیڤاڵی جازی ئەستەمبوڵ لە سەرەتای ھەشتاکاندا سەریان ھەڵدا. لەگەڵ ئەوەی ئێستا تەنیا سەرنج دەخاتە سەر مۆسیقا و سەما، فیستیڤاڵی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٩٤ەوە بە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مۆسیقای ئەستەمبوڵ ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://muzik.iksv.org/en/thefestival/history|بڵاوکەرەوە=The Istanbul Foundation for Culture and Arts|سەردێڕ=History|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110503092124/http://muzik.iksv.org/en/thefestival/history|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دیارترین فیستیڤاڵ کە لە فیستیڤاڵی ڕەسەنی ئەستەمبوڵەوە پەرەی سەندووە، بیئیناڵی ئەستەمبوڵە، کە لە ساڵی ١٩٨٧ەوە ھەر دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچێت. وەشانە سەرەتایییەکانی ئامانجیان پیشاندانی ھونەری بینراوی تورکی بوو، و لەو کاتەوە بۆ ھونەرمەندانی نێودەوڵەتی کراوەتەوە و لە ڕووی شکۆمەندییەوە بەرزبووەتەوە بۆ ئەوەی بچێتە ڕیزی بیئیناڵە بژاردەکان، لە پاڵ بیئیناڵی ڤێنیز و بیئیناڵی ھونەریی ساو پاوڵۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2011/sep/21/istanbul-biennial-2011-modern-art|ئیش=The Guardian|دوایین=Gibbons|یەکەم=Fiachra|سەردێڕ=10 of the Best Exhibitions at the Istanbul Biennial|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> === کات بەسەربردن و کەیف و سەفا === [[File:Istiklal Avenue in Istanbul - Turkey.jpg|thumb|شەقامی ئیستیقلال لە بەیئۆغڵو]] شەقامی عەبدی ئیپەکچی لە نیشانتاشی، ناوچەی بازاڕکردنی گالاتاپۆرت لە کاراکۆی و شەقامی بەغدا لە بەشی ئاسیاییی شارەکە پەرەیان سەندووە بۆ ناوچەی بازاڕکردنی ئاستبەرز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=abdi-ipekci-street-to-be-the-new-champs-elysee-2010-09-03|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Abdi İpekçi Avenue to be new Champs Elysee|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٠|دوایین=Emeksiz|یەکەم=İpek|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cnngo.com/explorations/shop/mystery-shoppers-rank-worlds-best-shopping-avenues-060108|بڵاوکەرەوە=CNN|سەردێڕ=Shopping in Singapore is Better than Paris|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120417153848/http://www.cnngo.com/explorations/shop/mystery-shoppers-rank-worlds-best-shopping-avenues-060108|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> خاڵە سەرەکییەکانی تری بازاڕکردن، کات بەسەربردن و کەیف و سەفا بریتین لە نیشانتاشی، ئۆرتاکۆی، بێبەک و کادیکۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Tomasetti|یەکەم١=Kathryn|دوایین٢=Rutherford|یەکەم٢=Tristan|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2012/mar/23/istanbul-nightlife-bars-breakfast-brunch|ئیش=The Guardian|سەردێڕ=A Big Night Out in Istanbul – And a Big Breakfast the Morning After|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> شارەکە خاوەنی چەندین سەنتەری بازاڕکردنە، لە مێژوویییەوە تا مۆدێرن. ئەستەمبوڵ ھەروەھا خاوەنی ژیانی شەوانەی چالاک و مەیخانەی مێژووییە، کە تایبەتمەندییەکی بەرچاوی شارەکەیە بۆ چەندین سەدە، ئەگەر ھەزارە نەبێت. [[File:Süreyya Opera House in Istanbul, Turkey.jpg|thumb|ماڵی ئۆپێرای سورەیا دەکەوێتە بەشی ئاسیاییی ئەستەمبوڵ و سەنتەری کولتووریی ئەتاتورک ماڵی ئۆپێرای سەرەکییە لە بەشی ئەورووپی]] بازاڕی گەورە (Kapalıçarşı)، کە لە ساڵی ١٤٦١ەوە کاردەکات، لەنێو کۆنترین و گەورەترین بازاڕە داپۆشراوەکانی جیھاندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|editor-last=Hensel|editor-first=Michael|editor2-last=Sungurogl|editor2-first=Defne|editor3-last=Ertaş|editor3-first=Hülya|سەردێڕ=Turkey at the Threshold|journal=Architectural Design|بەرگ=٨٠|ڕێکەوت=کانوونی دووەم–شوباتی ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٧٤٣١٩-٥|شوێن=London|issue=1}}</ref><ref name="kos9192">{{harvnb|Köse|2009|pp=91–92}}</ref> بازاڕی مەحموودپاشا بازاڕێکی کراوەیە کە لە نێوان بازاڕی گەورە و بازاڕی بەھاراتدا درێژ دەبێتەوە، کە لە ساڵی ١٦٦٠ەوە بازاڕی سەرەکیی بەھاراتی ئەستەمبوڵە. گالێریای ئەتاکۆی سەردەمی سەنتەرەکانی بازاڕکردنی مۆدێرنی لە تورکیا دەستپێکرد کاتێک لە ساڵی ١٩٨٧ کرایەوە.<ref>{{harvnb|Taşan-Kok|2004|p=166}}</ref> لەو کاتەوە، مۆڵەکان بوونەتە سەنتەری بازاڕکردنی سەرەکی لە دەرەوەی نیمچەدوورگە مێژوویییەکە. ئاکمەرکەز نازناوی "باشترین مۆڵی ئەورووپا" و "باشترین مۆڵی جیھان"ی لەلایەن ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی سەنتەرەکانی بازاڕکردنەوە لە ساڵانی ١٩٩٥ و ١٩٩٦ پێبەخشرا؛ ئەستەمبوڵ جەواھیر لە کاتی کردنەوەیەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ یەکێکە لە گەورەترینەکانی کیشوەرەکە؛ و کانیۆن مۆڵ خەڵاتی پێداچوونەوەی تەلارسازیی سیتی‌سکەیپی بردەوە لە پۆلێنی بینای بازرگانی لە ساڵی ٢٠٠٦.<ref name="kos9192"/> سەنتەری زۆرلۆ و ئستینیە پارک لەنێو مۆڵە ئاستبەرزەکانی تری ئەستەمبوڵن کە فرۆشگای دیارترین براندەکانی جلوبەرگی جیھانی لەخۆ دەگرن. [[File:Nişantaşı Abdi İpekçi Avenue.jpg|thumb|شەقامی عەبدی ئیپەکچی لە نیشانتاشی، یەکێکە لە شەقامە سەرەکییەکانی بازاڕکردن لە ئەستەمبوڵ]] بەدرێژاییی شەقامی ئیستیقلال، پاساژی چیچەک (Çiçek Pasajı - بە واتای 'پاساژی گوڵ') ھەیە، کە گەلەرییەکی بازاڕکردنی سەدەی ١٩یە و ئەمڕۆ ماڵی شەرابخانەکان (کە بە ''مەیخانەکان'' ناسراون)، باڕەکان و چێشتخانەکانە.<ref>{{harvnb|Freely|2011|p=429}}</ref> شەقامی ئیستیقلال، کە لە بنەڕەتدا بە مەیخانەکانی ناسرابوو، زیاتر بەرەو بازاڕکردن گۆڕدراوە، بەڵام شەقامی نێڤیزادەی نزیکی ھێشتا پڕە لە شەرابخانە و باڕەکان.<ref>{{harvnb|Keyder|1999|p=34}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kugel|یەکەم=Seth|ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E00E4DB1030F934A25754C0A9679D8B63|سەردێڕ=The $100 Istanbul Weekend|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ھەندێک گەڕەکی تری دەوروبەری شەقامی ئیستیقلال نۆژەنکراونەتەوە بۆ خزمەتکردنی ژیانی شەوانەی بەیئۆغڵو، کە شەقامە بازرگانییەکانی پێشوو ئێستا پڕن لە باڕ، کافێ، و چێشتخانە کە مۆسیقای ڕاستەوخۆ لێدەدەن.<ref>{{harvnb|Knieling|Othengrafen|2009|pp=228–34}}</ref> ئەستەمبوڵ بە چێشتخانە مێژوویییەکانی خواردنی دەریایی ناسراوە. زۆرێک لە بەناوبانگترین و ئاستبەرزترین چێشتخانەکانی خواردنی دەریاییی شارەکە کەوتوونەتە سەر کەنارەکانی بۆسفۆر (بەتایبەتی لە گەڕەکەکانی وەک ئۆرتاکۆی، بێبەک، ئارناڤوتکۆی، یەنی‌کۆی، بەیلەربەیی و چەنگەلکۆی). کومکاپی لەسەر دەریای مەڕمەڕە ناوچەیەکی تایبەت بە پیادەڕەوە کە میوانداری نزیکەی پەنجا چێشتخانەی ماسی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=managing-the-difficult-balance-between-tourism-and-authenticity-kumkapi-2008-07-26|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Managing the Difficult Balance Between Tourism and Authenticity|دوایین=Schäfers|یەکەم=Marlene|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> [[File:Istanbul, Turkey (November 2023) - 611.jpg|thumb|مۆزەخانەی ھونەری مۆدێرنی ئەستەمبوڵ کە لەلایەن ڕێنزۆ پیانۆوە دیزاین کراوە]] دوورگەکانی شازادەکان، کە {{convert|15|km|mi|sp=us|0}} لە ناوەندی شارەوە دوورن، ھەروەھا بە چێشتخانەکانی خواردنی دەریایییان ناسراون. بەھۆی چێشتخانەکانیان، کۆشکە ھاوینە مێژوویییەکان، و شەقامە ئارامە بێ ئۆتۆمبێلەکان، دوورگەکانی شازادەکان شوێنێکی بەناوبانگی پشوودانن لەنێو خەڵکی ئەستەمبوڵ و گەشتیارە بیانییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://travel.nytimes.com/2011/07/10/travel/buyukada-near-istanbul-is-an-island-idyll.html|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=A Turkish Idyll Lost in Time|دوایین=Schillinger|یەکەم=Liesl|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ئەستەمبوڵ ھەروەھا بە خواردنە ئاڵۆز و بە وردی ئامادەکراوەکانی چێشتخانەی عوسمانی بەناوبانگە. لەدوای ھاتنی کۆچبەران لە باشووری ڕۆژھەڵات و ڕۆژھەڵاتی تورکیاوە، کە لە شەستەکانەوە دەستی پێکرد، دیمەنی خواردنی شارەکە تا کۆتاییی سەدەکە بە شێوەیەکی بەرچاو گۆڕا؛ کە کاریگەرییەکانی چێشتخانەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست وەک کەباب شوێنێکی گرنگیان لە دیمەنی خواردنەکەدا گرتووە. ئەو چێشتخانانەی کە خواردنی بیانی پێشکەش دەکەن بە شێوەیەکی سەرەکی لە ناوچەکانی بەیئۆغڵو، بێشیکتاش، شیشلی و کادیکۆی کۆبوونەتەوە. جگە لە یاریگا، ھۆڵە وەرزشییەکان و ھۆڵەکانی کۆنسێرتی شارەکە، چەندین شوێنی کراوە بۆ کۆنسێرت و فیستیڤاڵەکان ھەن، وەک شانۆی کراوەی جەمیل تۆپوزلو لە ھاربیەی شیشلی، پاراف کوروچەشمەی کراوە لەسەر کەناری بۆسفۆر لە کوروچەشمە، و پارکۆرمان لە دارستانی مەسلاک. فیستیڤاڵی جازی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٩٤ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت. کە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٣ و ٢٠١٣ ڕێکدەخرا، ڕۆک ئێن کۆک گەورەترین فیستیڤاڵی ڕۆکی کراوە بوو لە تورکیا، کە لەلایەن کۆکا کۆلاوە سپۆنسەر دەکرا. بە شێوەیەکی نەریتی لە فڕۆکەخانەی ھەزارفەن لە ئەستەمبوڵ بەڕێوەدەچوو. [[File:EAA Zorlu Center.jpg|thumb|سەنتەری زۆرلۆ، دیزاینکراو لەلایەن EAA و تەلارسازانی تەبانلیئۆغڵو، ھۆڵی پەرەسەندنی ھونەری پێشکەشکردنی زۆرلۆ لەخۆ دەگرێت، کە گەورەترین شانۆی ھونەرەکانی پێشکەشکردن و ھۆڵی کۆنسێرتە لە شارەکەدا]] فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مۆسیقای ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٧٣ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت، و فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٨٢ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت. بیئیناڵی ئەستەمبوڵ پێشانگایەکی ھونەری ھاوچەرخە کە لە ساڵی ١٩٨٧ەوە ھەر دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچێت. فیستیڤاڵی بازاڕکردنی ئەستەمبوڵ فیستیڤاڵێکی ساڵانەی بازاڕکردنە کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە بەڕێوەدەچێت، و تێکنۆفێست فیستیڤاڵێکی ساڵانەی فڕۆکەوانی، گەردوونناسی و تەکنەلۆژیایە، کە لە ساڵی ٢٠١٨ەوە بەڕێوەدەچێت. کاتێک بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٣ بەڕێوەچوو، نمایشی شانازیی ئەستەمبوڵ بووە یەکەم نمایشی شانازیی ھاوڕەگەزخوازان لە وڵاتێکدا کە زۆرینەیان موسڵمانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's LGBT community draws hope from Harvey Milk|ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2013/12/turkey-lgbt-discrimination-legal-protection-public-awareness.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Al Monitor|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥ەوە، ڕێگە بە ھەموو جۆرە ڕێپێوانێک لە گۆڕەپانی تەقسیم و شەقامی ئیستیقلال (کە لە ساڵی ٢٠١٣دا، خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزیی لێ بەڕێوەچوو) نادرێت لەلایەن حکومەتی پارتی داد و گەشەپێدان (AKP)ەوە، بە بیانووی مەترسییە ئەمنییەکانەوە، بەڵام ھەموو ساڵێک سەدان کەس سەرپێچیی قەدەغەکردنەکە دەکەن. ڕەخنەگران بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە قەدەغەکردنەکان لە ڕاستیدا بەھۆی ھۆکاری ئایدیۆلۆژییەوە بوون. == وەرزش == {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = | image1 = Atatürk_Olimpiyat.jpg | image2 = Turktelekomarenaskgalatasaray.jpg | image3 = Sukrusaracoglu.jpg | image4 = 20220606-L1000240.jpg | footer = {{olist |[[یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک]] |[[ڕامس پارک]] |[[یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو]] |[[یاریگای بێشیکتاش]]}} }} ئەستەمبوڵ شوێنی ھەندێک لە کۆنترین [[یانەی وەرزشی|یانە وەرزشییەکانی]] تورکیایە. [[یانەی وەرزشیی بێشیکتاش|بێشیکتاش]]، کە لە ساڵی <bdi>١٩٠٣</bdi> دامەزراوە، بە کۆنترینی ئەم یانە وەرزشییانە دادەنرێت. بەھۆی پێگەی سەرەتاییی وەک تاکە یانەی تورکیا، بێشیکتاش ھەندێک جار نوێنەرایەتیی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و کۆماری تورکیای دەکرد لە پێشبڕکێ وەرزشییە نێودەوڵەتییەکاندا، و بەمەش مافی دانانی ئاڵای تورکیای لەناو لۆگۆی تیپەکەیدا بەدەستھێنا.<ref name="fifa-bes">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=44163/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090629192432/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=44163/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=FIFA |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Besiktas: The Black Eagles of the Bosporus}}</ref> [[گالاتاسارای]] و [[فەنەرباخچە]] لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکاندا ئاستێکی باشتریا نواندووە و نازناوی زیاتریان لە خولی باڵای تورکیا، [[سووپەرلیگ]] بەدەستھێناوە، بە <bdi>٢٤</bdi> و <bdi>١٩</bdi> جار بە ڕیزبەندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablest/turkchamp.html|سەردێڕ=Turkey – List of Champions|وێبگە=[[RSSSF]]|بڵاوکەرەوە=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref><ref name="fifa-gal">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31018/index.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110116183044/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31018/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=FIFA|سەردێڕ=Galatasaray: The Lions of the Bosporus|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/clubs/52692--fenerbahce/|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|سەردێڕ=UEFA Champions League 2007/08 – History – Fenerbahçe|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> گالاتاسارای و فەنەرباخچە ڕکابەرییەکی مێژوویییان ھەیە، کە گالاتاسارای لە بەشی ئەورووپی و فەنەرباخچە لە بەشی ئاسیاییی شارەکەدان.<ref name="fifa-gal"/> ئەستەمبوڵ حەوت تیپی باسکەی ھەیە – ئانادۆلو ئێفێس، بێشیکتاش، داروشەفەکە، فەنەرباخچە، گالاتاسارای، ئەستەمبوڵ بویوکشەھیر بەلەدیەسپۆر و بویوکچەکمەجە باسکت بۆڵ – کە لە خولی نایابی [[باسکە سووپەرلیگی|باسکەی سووپەرلیگ]] یاری دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bsl.org.tr/bsl/istatistikler/puan-durumu |بڵاوکەرەوە=Turkish Basketball Super League |سەردێڕ=Puan Durumu: 2015–2016 Sezonu 30. Hafta |trans-title=League Table: 2015–16 Season, Round 30 |زمان=tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160514115655/http://www.bsl.org.tr/bsl/istatistikler/puan-durumu |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوە وەرزشییەکانی ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>ەوە دروست کراون یان نۆژەن کراونەتەوە بۆ بەھێزکردنی ھەوڵەکانی شارەکە بۆ میوانداریکردنی [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە]]. یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک، گەورەترین یاریگای فرە-مەبەست لە تورکیا، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٢</bdi> تەواو بوو وەک یاریگایەکی پلە یەکی [[یەکێتیی نێودەوڵەتیی فیدراسیۆنەکانی گۆڕەپان و مەیدان|IAAF]] بۆ [[گۆڕەپان و مەیدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iaaf.org/download/download?filename=5b516685-e0c0-499e-8f93-5aa1d5d8b05a.pdf&urlslug=IAAF%20CERTIFICATES%20-%20Certified%20Athletics%20Facilities|بڵاوکەرەوە=The International Association of Athletics Federations|سەردێڕ=List of Certified Athletics Facilities|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> یاریگاکە میوانداریی [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٠٥|یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٠٥]]ی کرد، و لەلایەن [[یووفا|UEFA]]ەوە ھەڵبژێردرا بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکان لە ساڵانی [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠|<bdi>٢٠٢٠</bdi>]] و [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢١|<bdi>٢٠٢١</bdi>]]، کە بەھۆی [[پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩|پەتا جیھانییەکەی کۆڤید-١٩]] گواسترانەوە بۆ [[لیسبۆن]] (<bdi>٢٠٢٠</bdi>) و [[پۆرتۆ]] (<bdi>٢٠٢١</bdi>).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/champions-league-final-2020-istanbul-host-uefa-a8367176.html|سەردێڕ=Istanbul to host 2020 Champions League final, Uefa confirms|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=The Independent|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو، یاریگای ناوخۆییی فەنەرباخچە، میوانداری [[یاری کۆتاییی جامی یەکێتیی ئەورووپای ٢٠٠٩|یاری کۆتاییی جامی یەکێتیی ئەورووپای ٢٠٠٩]]ی کرد سێ ساڵ دوای تەواوبوونی. تورک تێلێکۆم ئارێنا لە ساڵی <bdi>٢٠١١</bdi> کرایەوە بۆ جێگرتنەوەی یاریگای عەلی سامی یەن وەک یاریگای ناوخۆییی گالاتاسارای،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=2009/intro.html |بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations |سەردێڕ=2008/09: Pitmen strike gold in Istanbul |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130917034224/http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season%3D2009/intro.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/ascioglu-sues-partners-in-joint-project-over-ali-sami-yen-land.aspx?pageID=238&nID=15972&NewsCatID=345|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Aşçıoğlu Sues Partners in Joint Project Over Ali Sami Yen Land|دوایین=Aktaş|یەکەم=İsmail|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> لەکاتێکدا یاریگای بێشیکتاش، کە لە ساڵی <bdi>٢٠١٦</bdi> کرایەوە بۆ جێگرتنەوەی یاریگای BJK ئینۆنۆ وەک یاریگای ناوخۆییی بێشیکتاش، میوانداری یاریی [[جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٩|جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٩]]ی کرد. ھەر چوار یاریگاکە یاریگای بژاردەی پۆلێنی <bdi>٤</bdi>ی یووفان (پێشتر پێنج ئەستێرە).{{efn|name=uefa-category|وادیارە یووفا پێڕستێکی بۆ یاریگاکانی پۆلێنی ٤ نییە، بەڵام ڕێساکان دیاری دەکەن کە تەنیا ئەم یاریگا بژاردانە شایستەن بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefa/Others/91/48/36/914836_DOWNLOAD.pdf|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|پەڕە=١٤|سەردێڕ=Regulations of the UEFA European Football Championship 2010–12|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> کە یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک لە ساڵی ٢٠٠٥ ئەنجامیدا، و یارییەکانی کۆتاییی خولی ئەورووپا (پێشتر جامی یووفا)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/48/48/90/1484890_DOWNLOAD.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100602002855/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/48/48/90/1484890_DOWNLOAD.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|پەڕە=١٧|سەردێڕ=Regulations of the UEFA Europa League 2010/11|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> کە یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو لە ساڵی ٢٠٠٩ ئەنجامیدا. تورک تێلێکۆم ئارێنا لەلایەن تەلارسازەکانییەوە وەک یاریگایەکی بژاردەی یووفا ئاماژەی پێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.asp-stuttgart.de/index2.php?lan=en&n=2&s=3&d=1&id=38&type=&site=http%3A//www.asp-stuttgart.de/asp_content.php%3Flan%3Den%26n%3D2%26s%3D3%26d%3D1%26id%3D38|بڵاوکەرەوە='asp' Architekten|سەردێڕ=Türk Telekom Arena Istanbul|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130426015930/http://www.asp-stuttgart.de/index2.php?lan=en&n=2&s=3&d=1&id=38&type=&site=http%3A%2F%2Fwww.asp-stuttgart.de%2Fasp_content.php%3Flan%3Den%26n%3D2%26s%3D3%26d%3D1%26id%3D38|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>}} سینان ئەردەم دۆم، کە لەنێو گەورەترین ھۆڵە داخراوەکانی ئەورووپادایە، میوانداری یاریی کۆتاییی [[پاڵەوانێتیی جیھانیی فیبا ٢٠١٠|پاڵەوانێتیی جیھانیی فیبای ٢٠١٠]]، [[پاڵەوانێتیی جیھانیی گۆڕەپان و مەیدانی ناوماڵ ٢٠١٢|پاڵەوانێتیی جیھانیی گۆڕەپان و مەیدانی ناوماڵی ٢٠١٢]]، ھەروەھا یارییەکانی چوارینەی کۆتاییی یۆرۆلیگی [[یۆرۆلیگی ٢٠١١-١٢|<bdi>٢٠١١-١٢</bdi>]] و [[یۆرۆلیگی ٢٠١٦-١٧|<bdi>٢٠١٦-١٧</bdi>]]ی کرد.<ref name="turkey2010"/> پێش تەواوبوونی سینان ئەردەم دۆم لە ساڵی <bdi>٢٠١٠</bdi>، عەبدی ئیپەکچی ئارێنا ھۆڵی ناوخۆییی سەرەکیی ئەستەمبوڵ بوو، کە میوانداری یارییەکانی کۆتاییی [[یۆرۆباسکێتی ٢٠٠١|یۆرۆباسکێتی ٢٠٠١]]ی کردبوو.<ref name="turkey2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://turkey2010.fiba.com/pages/eng/fe/10/fwcm/event-guide/cities/istanbul/p/arena.html|بڵاوکەرەوە=FIBA|سەردێڕ=Istanbul – Arenas|ساڵ=٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130603101234/http://turkey2010.fiba.com/pages/eng/fe/10/fwcm/event-guide/cities/istanbul/p/arena.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> چەندین ھۆڵی ناوخۆییی تر، لەوانە بێشیکتاش ئاکاتلار ئارێنا، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>ەوە کراونەتەوە، کە وەک یاریگای ناوخۆییی یانە وەرزشییەکانی ئەستەمبوڵ خزمەت دەکەن. دوایین دانەیان ئولکەر سپۆرتس ئارێنایە بە توانای <bdi>١٣٬٨٠٠</bdi> کورسی، کە لە ساڵی <bdi>٢٠١٢</bdi> کرایەوە وەک یاریگای ناوخۆییی تیپەکانی باسکەی فەنەرباخچە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euroleague.net/news/i/92943/180/fenerbahce-ulker-s-new-home-ulker-sports-arena-opens|بڵاوکەرەوە=Euroleague Basketball|سەردێڕ=Fenerbahce Ulker's new home, Ulker Sports Arena, opens|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> سەرەڕای بووژانەوەی بیناسازی، پێنج ھەوڵ بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە – لە [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|<bdi>٢٠٠٠</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤|<bdi>٢٠٠٤</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|<bdi>٢٠٠٨</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢|<bdi>٢٠١٢</bdi>]]، و [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|<bdi>٢٠٢٠</bdi>]] – و ھەوڵە نیشتمانییەکان بۆ میوانداریکردنی [[یۆرۆی ٢٠١٢]] و [[یۆرۆی ٢٠١٦]] بەبێ سەرکەوتن کۆتاییان ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/World/Latest-News-Wires/2011/0902/2020-Olympics-Six-cities-lodge-bids-for-the-games|ئیش=The Christian Science Monitor|دوایین=Wilson|یەکەم=Stephen|سەردێڕ=2020 Olympics: Six cities lodge bids for the games|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> شارەکە میوانداری [[یارییەکانی ئەورووپی ٢٠٢٧|خولی ساڵی ٢٠٢٧]]ی [[یارییەکانی ئەورووپا]] دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=EOC signs historic MOU with Istanbul Metropolitan Municipality and Turkish Olympic Committee ahead of 2027 European Games |ناونیشان=https://www.eurolympic.org/eoc-signs-historic-mou-with-istanbul-metropolitan-municipality-and-turkish-olympic-committee-ahead-of-2027-european-games/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=The European Olympic Committees |زمان=en-US}}</ref> ھۆڵی وەرزشیی بورھان فەلەک یەکێکە لە گەورەترین ھۆڵەکانی بالە لە شارەکەدا و میوانداری یانەکانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TVF Burhan Felek Volleyball Hall |ناونیشان=https://activeplanet.com/en/sports-facilities/tvf-burhan-felek-volleyball-hall.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Active Planet |زمان=en}}</ref> وەک ئێجزاجیباشی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eczacıbaşı Spor Kulübü {{!}} Eczacıbaşı VitrA lost in the Golden Set |ناونیشان=https://www.eczacibasisporkulubu.org.tr/en/news/eczacibasi-vitra-lost-in-the-golden-set |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.eczacibasisporkulubu.org.tr}}</ref> ڤاکیفبانک SK، و فەنەرباخچە دەکات کە چەندین نازناوی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بۆ بالەی ژنان|ئەورووپی]] و [[پاڵەوانێتیی جیھانیی یانەکانی بالەی ژنانی FIVB|جیھانییان]] بەدەستھێناوە.{{citation needed|date=November 2020}} لە نێوان وەرزەکانی <bdi>٢٠٠٥</bdi>–<bdi>٢٠١١</bdi>،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/sport/2011/apr/22/turkey-f1-grand-prix|ئیش=The Guardian|دوایین=Richards|یەکەم=Giles|سەردێڕ=Turkey Grand Prix Heads for the Scrapyard Over $26m Price Tag |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> و لە وەرزی <bdi>٢٠٢٠</bdi>دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/racing/2020/Turkey.html|سەردێڕ=Turkish Grand Prix 2020 (12-15 November 2020) |وێبگە=formula1.com |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> بازنەی پێشبڕکێی ئینتەرکۆنتینێنتال ئەستەمبوڵ پارک میوانداری [[خەڵاتی گەورەی تورکیا|خەڵاتی گەورەی تورکیای]] فۆرمولا یەکی کرد. خەڵاتی گەورەی تورکیای F1 بۆ ساڵی <bdi>٢٠٢١</bdi> لە سەرەتادا ھەڵوەشێنرایەوە بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=2021 F1 calendar reshuffled as Turkey drops off and extra Austria race added|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-2021-f1-calendar-reshuffled-as-turkey-drops-off-and-extra-austria.3TufMtNBGTB4ALrfGaiN9e.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Formula1.com}}</ref> بەڵام لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا کە خەڵاتی گەورەی تورکیای F1 لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-turkish-grand-prix-to-rejoin-2021-formula-1-calendar.7JsDzHsgxu26IxaOmPVnOX.html|سەردێڕ=Turkish Grand Prix to rejoin 2021 Formula 1 calendar|وێبگە=formula1.com|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ئەستەمبوڵ پارک ھەروەھا شوێنی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتیی جیھانیی ئۆتۆمبێلی گەشتیاری و زنجیرەی لێ مانسی ئەورووپی بوو لە ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٦</bdi>، بەڵام لەو کاتەوە ھیچ کامیان لەم پێشبڕکێیانەی لەخۆ نەگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fiawtcc.com/events |بڵاوکەرەوە=FIA World Touring Car Championship |سەردێڕ=Events |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616194425/http://www.igd.com.tr/Upload/file_4d9f1f3815b2d.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.europeanlemansseries.com/en/s02_corporate/s02p17_circuits.php |سەردێڕ=The Circuits |بڵاوکەرەوە=European Le Mans Series |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120707235004/http://www.europeanlemansseries.com/en/s02_corporate/s02p17_circuits.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> ھەروەھا میوانداری خەڵاتی گەورەی ماتۆڕسکیلی تورکیای کرد لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٧</bdi>. ئەستەمبوڵ ھەندێک جار شوێنی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتیی جیھانیی بەلەمی خێرای F1 بوو، کە دوایین پێشبڕکێی لەسەر گەرووی بۆسفۆر لە <bdi>١٢</bdi>–<bdi>١٣</bdi>ی ئابی <bdi>٢٠٠٠</bdi> ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.f1h2o.net/calendar/2000|بڵاوکەرەوە=F1 Powerboat World Championship|سەردێڕ=2000 Race Calendar|ساڵ=٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>{{unreliable source?|date=December 2020}} دوایین پێشبڕکێی پاڵەوانێتیی جیھانیی بەلەمی خێرای P1 لەسەر بۆسفۆر لە <bdi>١٩</bdi>–<bdi>٢١</bdi>ی حوزەیرانی <bdi>٢٠٠٩</bdi> ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=LcrqUrNO4dU|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250827232239/https://www.youtube.com/watch?v=LcrqUrNO4dU|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|سەردێڕ=Powerboat P1 – 2009 World Championship – Istanbul, Turkey|بڵاوکەرەوە=Supersport|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}{{cbignore}}</ref> یانەی چارۆکەوانیی ئەستەمبوڵ، کە لە ساڵی <bdi>١٩٥٢</bdi> دامەزراوە، ھەموو ساڵێک پێشبڕکێ و بۆنەکانی تری چارۆکەوانی لەسەر ڕێڕەوە ئاوییەکانی ناوەوە و دەوروبەری ئەستەمبوڵ میوانداری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbulyelken.org.tr/yarislar/48-2012-yar%C4%B1%C5%9F-program%C4%B1-ve-genel-yar%C4%B1%C5%9F-talimat%C4%B1.html |بڵاوکەرەوە=The Istanbul Sailing Club |سەردێڕ=2012 Yarış Programı ve Genel Yarış Talimatı |زمان=tr |trans-title=2012 Race Schedule and General Sailing Instructions |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120604022738/http://www.istanbulyelken.org.tr/yarislar/48-2012-yar%C4%B1%C5%9F-program%C4%B1-ve-genel-yar%C4%B1%C5%9F-talimat%C4%B1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=sailing-week-starts-in-istanbul-2008-08-23|ئیش=Hürriyet Daily News|نووسەر=Turkish Daily News|سەردێڕ=Sailing Week Starts in Istanbul|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> == میدیا == [[File:ÇamlıcaTower.jpg|thumb|upright|[[تاوەری ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی چاملیجای بچووک]] ({{convert|369|m|ft|abbr=on}}) بەرزترین پێکھاتەیە لە شارەکەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://camlicakule.istanbul/kule-hakkinda |سەردێڕ=About the Tower|وێبگە=camlicakule.istanbul|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>]] زۆربەی وێستگەکانی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی دەوڵەت بنکەکەیان لە ئەنقەرەیە، بەڵام ئەستەمبوڵ ناوەندی سەرەکیی میدیای تورکیایە. پیشەسازییەکە ڕەگ و ڕیشەی لە پایتەختی پێشووی عوسمانیدایە، کاتێک یەکەمین ڕۆژنامەی تورکی، ''[[تەقویمی ڤەقایع]]'' (ساڵنامەی ڕووداوەکان)، لە ساڵی <bdi>١٨٣١</bdi> بڵاوکرایەوە. شەقامی جاغالئۆغلو کە ڕۆژنامەکەی تێدا چاپ دەکرا، شەقامی بابی عالی، بە خێرایی بوو بە سەنتەری میدیای چاپکراوی تورکی، لە پاڵ بەیئۆغڵو لە ئەوبەری قۆچی زێڕینەوە.<ref>{{harvnb|Brummett|2000|pp=11, 35, 385–86}}</ref> ئەستەمبوڵ ئێستا چەندین بڵاوکراوەی جۆراوجۆری ھەیە. زۆربەی ڕۆژنامە سەرتاسەرییەکان بنکەکانیان لە ئەستەمبوڵە، لەگەڵ وەشانی ھاوکاتی ئەنقەرە و ئیزمیر.<ref name="loc-pro">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Turkey.pdf|بڵاوکەرەوە=The Library of Congress Federal Research Division|سەردێڕ=Country Profile: Turkey|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> ''[[حوریەت (ڕۆژنامە)|حوریەت]]''، ''[[سەباح (ڕۆژنامە)|سەباح]]''، ''[[پۆستا (ڕۆژنامە)|پۆستا]]'' و ''[[سۆزجو]]''، کە چوار ڕۆژنامە سەرەکییەکەی وڵاتەکەن، ھەموویان بارەگای سەرەکییان لە ئەستەمبوڵە، و ھەریەکەیان زیاتر لە <bdi>٢٧٥٬٠٠٠</bdi> فرۆشی ھەفتانەیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.medyatava.com/tiraj |سەردێڕ=Tiraj |زمان=tr |ئیش=Medyatava |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221032505/http://www.medyatava.com/tiraj |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وەشانی ئینگلیزیی ڕۆژنامەی حوریەت بە ناوی ''[[حوریەت دەیلی نیوز]]'' لە ساڵی <bdi>١٩٦١</bdi>ەوە چاپ دەکرێت، بەڵام ڕۆژنامەی ئینگلیزیی ''[[دەیلی سەباح]]''، کە یەکەم جار لە ساڵی <bdi>٢٠١٤</bdi> لەلایەن سەباحەوە بڵاوکرایەوە، پێشی کەوتووە لە بڵاوبوونەوەدا. چەندین ڕۆژنامەی بچووکتر، لەوانەش بڵاوکراوە بەناوبانگەکانی وەک {{Lang|tr|[[جومھورییەت (ڕۆژنامە)|جومھورییەت]]}}، {{lang|tr|[[میللییەت (ڕۆژنامە)|میللییەت]]}} و ''[[خەبەرتورک]]'' ھەروەھا بنکەکانیان لە ئەستەمبوڵە.<ref name="loc-pro"/> ئەستەمبوڵ ھەروەھا ڕۆژنامەی [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]ی دێرینی ھەیە، بەتایبەتی ڕۆژنامە ڕۆژانەکانی ''[[مەرمەرە (ڕۆژنامە)|مەرمەرە]]'' و ''[[ژاماناک]]'' و ھەفتەنامەی دووزمانیی ''[[ئاگۆس]]'' بە ھەردوو زمانی ئەرمەنی و تورکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Vercihan Ziflioğlu |سەردێڕ=Young editor to take helm of Turkish-Armenian weekly |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=young-editor-in-chief-to-weekly-agos-2010-06-17 |newspaper=[[Hürriyet Daily News]] |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١١}}</ref>[[File:İstanbul_radio1.JPG|thumb|ماڵی ڕادیۆی ئەستەمبوڵ]] کۆنترۆڵی پەخشی ڕادیۆیی، و ئەو وێستگە ڕادیۆیییانەی لە دەیەکانی دواتردا دامەزران، لە کۆتاییدا کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[دەزگای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی تورکیا|دەزگای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی تورکیای دەوڵەتی]] (TRT)، کە قۆرخکاریی ھەبوو بەسەر پەخشی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن لە نێوان دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>١٩٦٤</bdi> و <bdi>١٩٩٠</bdi>دا.<ref name="trt-radio">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=bc738c28-15c7-4f98-8793-8d75c4a15cba&dil=en |بڵاوکەرەوە=The Turkish Radio and Television Corporation |سەردێڕ=TRT – Radio |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110609031759/http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=bc738c28-15c7-4f98-8793-8d75c4a15cba&dil=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> ئەمڕۆ، TRT چوار وێستگەی ڕادیۆی نیشتمانی بەڕێوەدەبات؛ ئەم وێستگانە ئامێری پەخشکردنیان ھەیە لە سەرتاسەری وڵاتدا بۆ ئەوەی ھەریەکەیان بتوانێت بگاتە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٩٠</bdi> لەسەد}}ی دانیشتووانی وڵاتەکە، بەڵام تەنیا {{nowrap|ڕادیۆی ٢}} بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە. بە پێشکەشکردنی چەندین بەرنامە لە پەروەردەیییەوە بۆ ڕووماڵکردنی بۆنە وەرزشییەکان، {{nowrap|ڕادیۆی ٢}} بەناوبانگترین وێستگەی ڕادیۆیە لە تورکیادا.<ref name="trt-radio" /> شەپۆلەکانی ڕادیۆی ئەستەمبوڵ قەرەباڵغترینن لە تورکیادا، بە پلەی یەکەم بەرنامەی بە زمانی تورکی یان ئینگلیزی پێشکەش دەکەن. یەکێک لە ھەڵاوێردەکان، کە ھەردووکیان پێشکەش دەکات، بریتییە لە ڕادیۆی ئاچیک (٩٤.٩ FM). لەنێو یەکەمین وێستگە تایبەتەکانی تورکیا، و یەکەمین کە مۆسیقای باوی بیانی پەخش دەکرد، میترۆ FM (٩٧.٢ FM)ی ئەستەمبوڵ بوو. {{nowrap|ڕادیۆی ٣}}ی دەوڵەتی، ھەرچەندە بنکەکەی لە ئەنقەرەیە، بەڵام مۆسیقای باوی زمانی ئینگلیزیش پەخش دەکات، و بەرنامەی ھەواڵی زمانی ئینگلیزی لەسەر ڕادیۆی NTV (١٠٢.٨ FM) پێشکەش دەکرێت.<ref>{{harvnb|Time Out Guides|2010|p=224}}</ref> TRT-Children تاکە وێستگەی تەلەڤیزیۆنیی TRTیە کە بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=a7de2f34-dc4f-475e-840f-54812bc5b567&dil=en |بڵاوکەرەوە=The Turkish Radio and Television Corporation |سەردێڕ=TRT – Television |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110814161319/http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=a7de2f34-dc4f-475e-840f-54812bc5b567&dil=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١١}}</ref> ئەستەمبوڵ شوێنی بارەگای سەرەکیی چەندین وێستگەی تورکی و بارەگای ھەرێمیی دەزگا ڕاگەیاندنە نێودەوڵەتییەکانە. [[ستار تیڤی (تورکیا)|ستار تیڤی]] کە بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە، یەکەمین تۆڕی تەلەڤیزیۆنیی تایبەت بوو کە دوای کۆتاییھاتنی قۆرخکاریی TRT دامەزرا؛ ستار تیڤی و شۆو تیڤی (کە ھەروەھا بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە) تا ئێستاش زۆر بەناوبانگن لە سەرتاسەری وڵاتدا، و زنجیرە تورکی و ئەمریکییەکان پەخش دەکەن.<ref>{{harvnb|Norris|2010|p=184}}</ref> کاناڵ دی و ئەی تی ڤی وێستگەکانی تری ئەستەمبوڵن کە تێکەڵەیەک لە ھەواڵ و زنجیرەکان پێشکەش دەکەن؛ NTV و ٣٦٠ – کە ھەردووکیان بنکەکانیان لە شارەکەیە – بە شێوەیەکی سەرەکی تەنیا بە ڕووماڵکردنی ھەواڵەکانیان بە زمانی تورکی ناسراون. [[بی بی سی]] نووسینگەیەکی ھەرێمیی لە ئەستەمبوڵ ھەیە، کە یارمەتیی ئۆپەراسیۆنەکانی ھەواڵی دەدات بە زمانی تورکی. کاناڵی ھەواڵی ئەمریکی [[سی ئێن ئێن]] مۆڵەتی بەکارھێنانی براندەکەی دا بە [[سی ئێن ئێن تورک]]ی زمانی تورکی لە ساڵی <bdi>١٩٩٩</bdi>.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/aboutbbcnews/hi/profiles/newsid_3660000/3660911.stm|بڵاوکەرەوە=BBC|سەردێڕ=Chris Morris|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> == پەروەردە == [[File:BeyazıtMeydanı2.jpg|thumb|دەروازەی سەرەکیی چوونەژوورەوەی [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، کۆنترین دامەزراوەی تورکی لە شارەکەدا، کە لە ساڵی <bdi>١٤٥٣</bdi> دامەزراوە|alt=A triumphal arch adjacent to a Turkish flag and in front of an open plaza]] تا ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>، جگە لە زانکۆکان، زیاتر لە <bdi>٣٫١</bdi> ملیۆن خوێندکار لە [[پێڕستی قوتابخانەکان لە ئەستەمبوڵ|<bdi>٧٬٤٣٧</bdi> قوتابخانە]] لە ئەستەمبوڵ دەیانخوێند، کە نزیکەی نیوەی قوتابخانەکان [[قوتابخانەی تایبەت|قوتابخانەی تایبەت]] بوون.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Milli Eğitim Bakanlığı İstanbul Eğitim İstatistikleri Açıklandı |ناونیشان=http://istanbul.gov.tr/milli-egitim-bakanligi-istanbul-egitim-istatistikleri-aciklandi |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=istanbul.gov.tr}}</ref> تێکڕای قەبارەی پۆلەکان <bdi>٣٠</bdi> بوو بۆ دامەزراوەکانی پەروەردەی سەرەتایی، <bdi>٢٧</bdi> بۆ قوتابخانە پیشەیییەکان و <bdi>٢٣</bdi> بۆ ئامادەیییە گشتییەکان.<ref name=":1" /> لە کۆی <bdi>٨٤٢</bdi> ئامادەییی حکومی، <bdi>٢٦٣</bdi>یان [[قوتابخانەی پیشەیی|قوتابخانەی پیشەیی]]ن، <bdi>٢٦٣</bdi>ی تریان [[ئامادەییی ئەنادۆڵ|ئامادەییی ئەنادۆڵ]]ن، <bdi>٢٠٧</bdi> قوتابخانەی ئایینیی [[ئیمام خەتیب|ئیمام خەتیبین]]، و <bdi>١٤</bdi> قوتابخانە لەسەر بنەمای [[STEM]] وەک [[پەروەردەی زانست|ئامادەییی زانستی]] کاردەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Şafak |یەکەم=Yeni |سەردێڕ=İstanbul'daki en iyi liseler hangileri: 2022 İstanbul Anadolu Liseleri, Fen Liseleri, İmam Hatip ve Teknik Liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri belli oldu mu? |ناونیشان=https://www.yenisafak.com/istanbuldaki-en-iyi-liseler-hangileri-2022-istanbul-anadolu-liseleri-fen-liseleri-imam-hatip-ve-teknik-liseleri-taban-puanlari-ve-yuzdelik-dilimleri-belli-oldu-mu-h-3833401 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Yeni Şafak |زمان=tr-TR}}</ref> [[قوتابخانەی ئامادەییی گالاتاسارای]] لە ساڵی <bdi>١٤٨١</bdi> دامەزراوە و کۆنترین قوتابخانەی ئامادەییی گشتییە لە تورکیادا.<ref name="educationheper">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|edition=Fourth |شوێن=Lanham, MD |پەڕەکان=١٥٥–٥٧}}</ref> [[ئامادەییی کوڕانی کاباتاش]]، [[ئامادەییی ئەستەمبوڵ]] و [[ئامادەییی ئەنادۆڵی جاغالئۆغلو]] لەنێو قوتابخانە ئامادەیییە گشتییەکانی تری شارەکەدان. ئەستەمبوڵ ھەروەھا قوتابخانەی ئامادەیی لەخۆ دەگرێت کە لە سەدەی ١٩ لەلایەن کۆچبەران و میسیۆنێرە ئەورووپی و ئەمریکییەکانەوە دامەزراون و لە ئێستادا پەروەردەی عەلمانی و بە زمانی بیانی پێشکەش دەکەن، وەک [[کۆلێژی ڕۆبەرت]]، [[قوتابخانەی ئەڵمانیی ئەستەمبوڵ]]، [[ئامادەییی نەمساییی سانت جۆرج|کۆلێژی سانت جۆرج]]، [[لیسێی سانت جۆزێف، ئەستەمبوڵ|لیسێی سانت جۆزێف]] و [[ئامادەییی ئیتاڵی لە ئەستەمبوڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Türkiye'de kaç yabancı lise var? Yasaktan neden muaflar? |ناونیشان=https://www.gazeteilksayfa.com/turkiyede-kac-yabanci-lise-var-186210h.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Gazete İlk Sayfa |زمان=tr}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، [[کەمینەکان لە تورکیا|ھاووڵاتیانی تورک بە ڕەچەڵەک جوو، ئەرمەنی، یۆنانی و ئاشووری]] ڕێگەیان پێدراوە قوتابخانەی خۆیان دابمەزرێنن و تێیدا بخوێنن وەک ئەوەی لە [[پەیماننامەی لۆزان]]دا پێیان دراوە، کە [[کۆلێژی ئۆرسۆدۆکسی یۆنانیی فانار]] نموونەیەکە بۆ ئەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Azınlık Okulları Sorunlarla Açılıyor |ناونیشان=https://bianet.org/bianet/azinliklar/167867-azinlik-okullari-sorunlarla-aciliyor |وێبگە=bianet.org}}</ref> زۆربەی [[پەروەردە لە تورکیا#پەروەردەی ئامادەیی|قوتابخانە ئامادەیییەکان]] زۆر وردبینن لە وەرگرتندا و داوای نمرەی بەرز دەکەن لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ستانداردی {{ill|تاقیکردنەوەی LGS|tr|Liselere Geçiş Sistemi|vertical-align=sup}} بۆ وەرگرتن، کە گالاتاسارای و کۆلێژی ڕۆبەرت تەنیا <bdi>٠٫١٪</bdi> بۆ <bdi>٠٫٠١٪</bdi>ی سەرەوەی بەشداربووانی تاقیکردنەوەکە وەردەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aydınlık |ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=İstanbul'un en iyi liseleri açıklandı! İşte 2023 lise taban puanları |ناونیشان=https://www.aydinlik.com.tr/haber/istanbulun-en-iyi-liseleri-aciklandi-iste-2023-lise-taban-puanlari-istanbulun-en-iyi-liseleri-istanbul-lise-taban-puanlari-2023-lise-taban-puanlari-lgs-400928 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=aydinlik.com.tr |زمان=tr-TR}}</ref> ئەستەمبوڵ نزیکەی یەک لەسەر سێی ھەموو [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|زانکۆکانی تورکیا]] لەخۆ دەگرێت. تا ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi> ئەستەمبوڵ خاوەنی <bdi>٦١</bdi> کۆلێژ و زانکۆیە، کە بەپێی ئامارە فەرمییەکان زیاتر لە <bdi>١٫٨</bdi> ملیۆن خوێندکاری تێدایە. لەوانە، چواردەیان دەوڵەتین، <bdi>٤٤</bdi>یان [[زانکۆی تایبەت|زانکۆی تایبەت]]ی "سەر بە دامەزراوەی خێرخوازی"ن و سێیان [[زانکۆی پیشەیی|زانکۆی پیشەیی]]ی سەر بە دامەزراوەن بۆ خوێندنی باڵا. ھەروەھا ئەکادیمیای سەربازیش ھەن، لەوانە [[ئەکادیمیای ھێزی ئاسمانیی تورکیا]] و [[ئەکادیمیای دەریاییی تورکیا]] لەگەڵ چوار زانکۆی پیشەییی سەر بە دامەزراوە بۆ خوێندنی باڵا کە سەر بە ھیچ زانکۆیەک نین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The City of Universities: Istanbul |ناونیشان=http://en.istanbul.gov.tr/the-city-of-universities-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=en.istanbul.gov.tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230728093130/http://en.istanbul.gov.tr/the-city-of-universities-istanbul |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{multiple image | align = right | image1 = Istanbul asv2020-02 img69 Maçka Armory.jpg | width1 = 150 | alt1 = | caption1 = | image2 = Istanbul asv2021-10 img09 Taşkışla.jpg | width2 = 200 | alt2 = | caption2 = | footer = کامپەسەکانی [[مەچکە، ئەستەمبوڵ|مەچکە]] (چەپ) و تاشکیشلا (ڕاست) سەربە [[زانکۆی تەکنیکیی ئەستەمبوڵ]] }} ھەندێک لە بەناوبانگترین و ئاستبەرزترین زانکۆکانی تورکیا لە ئەستەمبوڵن. [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، کۆنترین دامەزراوەی خوێندنی باڵای نەتەوەکە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی <bdi>١٤٥٣</bdi> و قوتابخانەکانی پزیشکیی ددان، یاسا، و پزیشکییەکەی لە سەدەی ١٩ دامەزراون. گەورەترین زانکۆ تایبەتەکانی شارەکە بریتین لە [[زانکۆی سابانجی]]، کە کامپەسی سەرەکی لە [[توزلە، ئەستەمبوڵ|توزلە]]یە، [[زانکۆی کۆچ]] لە سارییەر، [[زانکۆی ئۆزیێگین]] لە نزیک [[ئاڵتونی زادە]]. یەکەم زانکۆی تایبەتی ئەستەمبوڵ، زانکۆی کۆچ، تا درەنگانی ساڵی <bdi>١٩٩٢</bdi> دامەزرا، چونکە زانکۆ تایبەتەکان پێش [[دەستووری تورکیا|ھەمواری ١٩٨٢]]ی دەستوور لە تورکیادا ڕێگەپێدراو نەبوون.<ref name="educationheper" /> ئەستەمبوڵ ھەروەھا شوێنی چەندین پەیمانگای مۆسیقا و قوتابخانەی ھونەرییە، لەوانە [[زانکۆی ھونەرە جوانەکانی میعمار سینان|ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکانی میعمار سینان]]، کە لە ساڵی <bdi>١٨٨٢</bdi> دامەزراوە.<ref name="finearts">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Preess |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|پەڕەکان=١٨٣–٨٥|edition=Fourth}}</ref> زانکۆ گشتییەکان کە پێگەیەکی گەورەیان لە شارەکەدا ھەیە، وەک زانکۆی ئەستەمبوڵ، [[زانکۆی تەکنیکیی ئەستەمبوڵ]] (سێیەم کۆنترین زانکۆی جیھان کە تەنیا تەرخانکرابێت بۆ ئەندازیاری، دامەزراو لە ساڵی <bdi>١٧٧٣</bdi>)، و [[زانکۆی بۆغازیچی]] (کە پێشتر بەشی خوێندنی باڵای کۆلێژی ڕۆبەرت بوو تا ساڵی <bdi>١٩٧١</bdi>) پەروەردە بە زمانی ئینگلیزی وەک زمانی بیانیی سەرەکی دابین دەکەن، لەکاتێکدا زمانی بیانیی سەرەکیی پەروەردە لە [[زانکۆی گالاتاسارای]] فەرەنسییە.<ref name="educationheper"/> == خزمەتگوزارییە گشتییەکان == [[File:Sunset at Santral Istanbul.jpg|thumb|[[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا]]، ناسراو بە [[سانتڕاڵ‌ئەستەمبوڵ]]، بەشێکە لە [[زانکۆی بیلگیی ئەستەمبوڵ]]، تەنیا سەرچاوەی کارەبای ئەستەمبوڵ بوو لە نێوان ساڵانی <bdi>١٩١٤</bdi> بۆ <bdi>١٩٥٢</bdi>|alt=A brick factory stands in front of a park, with open green space, a reflecting pool, and benches]] یەکەمین سیستەمەکانی [[دابینکردنی ئاو]]ی ئەستەمبوڵ دەگەڕێنەوە بۆ مێژووی سەرەتایی شارەکە، کاتێک [[ئاوەڕۆ (کەناڵی ئاو)|ئاوەڕۆکان]] (وەک [[ئاوەڕۆی ڤالێنس]]) ئاویان لەناو چەندین [[ئاوئەمبار|ئاوئەمباری]] شارەکەدا کۆدەکردەوە.<ref name=iskitarihce>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_1.phtm |سەردێڕ=Istanbul and the History of Water in Istanbul |بڵاوکەرەوە=Istanbul Water and Sewerage Administration |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929003533/http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_1.phtm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەسەر فەرمانی سوڵتان سولەیمانی قانوونی، تۆڕی دابینکردنی ئاوی کرکچەشمە دروست کرا؛ تا ساڵی <bdi>١٥٦٣</bdi>، تۆڕەکە ڕۆژانە {{convert|4200|m3|ft3|sp=us}} ئاوی بۆ {{nowrap|<bdi>١٥٨</bdi> شوێن}} دابین دەکرد.<ref name=iskitarihce/> لە ساڵانی دواتردا، لە وەڵامی زیادبوونی خواستی خەڵکدا، ئاوی چەندین کانیی جیاواز لە ڕێگەی ھێڵەکانی دابینکردنەوە دەگوازرانەوە بۆ نافوورە گشتییەکان، وەک [[نافوورەی ئەحمەدی سێیەم]].<ref>{{harvnb|Tigrek|Kibaroğlu|2011|pp=33–34}}</ref> ئەمڕۆ، ئەستەمبوڵ خاوەنی دابینکردنی ئاوی کلۆرکراو و پاڵێوراوە لەگەڵ سیستەمێکی [[چارەسەرکردنی ئاوەڕۆ]] کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی ئاو و ئاوەڕۆی ئەستەمبوڵ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İSKİ)ەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_2.phtm |سەردێڕ=İSKİ Administration |بڵاوکەرەوە=Istanbul Water and Sewerage Administration |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929003514/http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_2.phtm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا]]، کە [[وێستگەی کارەبای خەڵووز|وێستگەیەکی کارەبای خەڵووز]] بوو بەدرێژاییی قۆچی زێڕین، تاکە سەرچاوەی کارەبای ئەستەمبوڵ بوو لە نێوان ساڵی <bdi>١٩١٤</bdi> کاتێک یەکەم ژووری مەکینەکەی تەواو بوو، تا ساڵی <bdi>١٩٥٢</bdi>.<ref name="silah">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.santralistanbul.org/pages/index/silahtaraga-elektrik-santrali/en |سەردێڕ=Silahtarağa Power Plant |بڵاوکەرەوە=SantralIstanbul |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120730074538/http://www.santralistanbul.org/pages/index/silahtaraga-elektrik-santrali/en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> دوای دامەزراندنی کۆماری تورکیا، وێستگەکە نۆژەنکرایەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ خواستی لەزیادبووی شارەکەدا بگونجێت؛ تواناکەی لە {{nowrap|<bdi>٢٣</bdi> مێگاوات}}ەوە لە ساڵی <bdi>١٩٢٣</bdi>ەوە گەشەی کرد بۆ لوتکەی {{nowrap|<bdi>١٢٠</bdi> مێگاوات}} لە ساڵی <bdi>١٩٥٦</bdi>.<ref name="silah"/><ref name="teias">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.teias.gov.tr/istatistikler/tarihce(ing).htm |ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=Short History of Electrical Energy in Turkey |بڵاوکەرەوە=Turkish Electricity Transmission Company |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091128083310/http://www.teias.gov.tr/istatistikler/tarihce%28ing%29.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> تواناکەی کەمی کرد تا وێستگەی کارەباکە گەیشتە کۆتایی تەمەنی ئابووریی خۆی و لە ساڵی <bdi>١٩٨٣</bdi> داخرایەوە.<ref name="silah"/> دەسەڵاتی کارەبای تورکیا (TEK) کە لەلایەن دەوڵەتەوە بەڕێوەدەبرا بۆ ماوەیەکی کورت – لە نێوان دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>١٩٧٠</bdi> تا <bdi>١٩٨٤</bdi> – قۆرخکاریی ھەبوو بەسەر بەرھەمھێنان و دابەشکردنی کارەبادا، بەڵام ئێستا دەسەڵاتەکە – کە دابەشبووە لە نێوان کۆمپانیای گواستنەوەی بەرھەمھێنانی کارەبای تورکیا (TEAŞ) و کۆمپانیای دابەشکردنی کارەبای تورکیا (TEDAŞ) – ڕکابەری دەکات لەگەڵ [[خزمەتگوزارییە کارەبایییەکان|کۆمپانیا تایبەتەکانی کارەبا]].<ref name="teias"/> [[File:Istanbul Grand Post Office.jpg|thumb|[[نووسینگەی پۆستەی سەرەکیی ئەستەمبوڵ|نووسینگەی پۆستەی گەورە]] لە [[سیرکەچی]]، ئەستەمبوڵ، لەلایەن [[ڤێدات تەک]]ەوە بە [[تەلارسازیی تورکیا#1920s to early 1930s: First national architectural movement|شێوازی نیۆکلاسیکی تورکی]] لە سەرەتای سەدەی ٢٠ دیزاین کراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.emporis.com/building/centralpostoffice-istanbul-turkey|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130430172824/http://www.emporis.com/building/centralpostoffice-istanbul-turkey|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Emporis|سەردێڕ=Central Post Office|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref>|alt=An arched neoclassical building with hanging PTT banners]] وەزارەتی پۆست و تەلەگرافی عوسمانی لە ساڵی <bdi>١٨٤٠</bdi> دامەزرا و یەکەم نووسینگەی پۆستە، بە ناوی نووسینگەی پۆستەی ئیمپراتۆری، لە نزیک حەوشەی مزگەوتی یەنی کرایەوە. تا ساڵی <bdi>١٨٧٦</bdi>، یەکەم تۆڕی پۆستەی نێودەوڵەتی لە نێوان ئەستەمبوڵ و ناوچەکانی دەرەوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دامەزرێنرا.<ref name="PTT">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ptt.gov.tr/index.snet?wapp=histor_en&open=1|بڵاوکەرەوە=The Post and Telegraph Organization|سەردێڕ=About Us &#124; Brief History|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110807083921/http://www.ptt.gov.tr/index.snet?wapp=histor_en&open=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سوڵتان [[عەبدولمەجیدی یەکەم]] لە ساڵی <bdi>١٨٤٧</bdi> یەکەم خەڵاتی فەرمیی خۆی بەخشییە [[ساموێل مۆرس]] بۆ داھێنانی [[تەلەگرافی کارەبایی]]، و دروستکردنی یەکەم ھێڵی تەلەگراف – لە نێوان ئەستەمبوڵ و [[ئەدرنە]] – لە کاتی خۆیدا تەواو بوو بۆ ڕاگەیاندنی کۆتاییھاتنی [[جەنگی کریمیا]] لە ساڵی <bdi>١٨٥٦</bdi>.<ref>{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|p=557}}</ref> سیستەمێکی سەرەتاییی تەلەفۆن لە ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>١٨٨١</bdi> دەستی بە دەرکەوتن کرد و دوای ئەوەی یەکەم [[سەنتەری تەلەفۆن|سەنتەری گۆڕینەوەی تەلەفۆنی]] دەستی لە ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>١٩٠٩</bdi> کەوتە کار، وەزارەتی پۆست و تەلەگراف بوو بە وەزارەتی پۆست، تەلەگراف، و تەلەفۆن.<ref name="PTT"/><ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|p=230}}</ref> تۆڕەکانی مۆبایلی [[مۆبایل|GSM]] لە ساڵی <bdi>١٩٩٤</bdi> گەیشتنە تورکیا، و ئەستەمبوڵ لەنێو یەکەمین شارەکان بوو کە خزمەتگوزارییەکەی وەرگرت.<ref name="turkt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.turktelekom.com.tr/tt/portal/About-TT/Company-Profile/History/|سەردێڕ=About Türk Telekom: History|بڵاوکەرەوە=Türk Telekom|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306193336/http://turktelekom.com.tr/tt/portal/about-tt/company-profile/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمڕۆ، خزمەتگوزاریی [[مۆبایل]] و [[ھێڵی تەلەفۆنی زەوی]] لەلایەن کۆمپانیا تایبەتەکانەوە دابین دەکرێت، دوای ئەوەی [[تورک تێلێکۆم]]، کە لە ساڵی <bdi>١٩٩٥</bdi> لە وەزارەتی پۆست، تەلەگراف، و تەلەفۆن جیابووەوە، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٥</bdi> تایبەتخرا.<ref name="PTT"/><ref name="turkt"/> خزمەتگوزارییەکانی پۆست ھێشتا لەژێر دەسەڵاتی ئەوەدان کە ئێستا پێی دەوترێت ڕێکخراوی پۆست و تەلەگراف (کە ھێشتا کورتکراوەی PTTی پاراستووە).<ref name="PTT"/> [[File:BaşakşehirCityHospital_(1).jpg|thumb|[[نەخۆشخانەی شاریی چام و ساکورای باشاکشەھیر]]ی مۆدێرن نەخۆشخانەیەکی گشتیی گەورەی ناوچەیییە لە ناوچەی باشاکشەھیر لە ئەستەمبوڵ.]] لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>دا، ئەستەمبوڵ خاوەنی {{nowrap|<bdi>١٣٧</bdi> نەخۆشخانە}} بوو، کە <bdi>١٠٠</bdi>یان تایبەت بوون.<ref>{{harvnb|Sanal|2011|p=85}}</ref>{{Update inline|date=August 2020|reason=}} ھاووڵاتیانی تورک مافی ئەوەیان ھەیە کە چارەسەری تەندروستیی پاڵپشتیکراو وەربگرن لە نەخۆشخانە دەوڵەتییەکانی وڵاتەکەدا.<ref name="loc-pro"/> لەبەر ئەوەی نەخۆشخانە گشتییەکان زۆرجار قەرەباڵغن یان خاون، نەخۆشخانە تایبەتەکان باشترن بۆ ئەوانەی کە توانای دارایییان ھەیە. بڵاوبوونەوەیان بە شێوەیەکی بەرچاو لە دەیەی ڕابردوودا زیادی کردووە، بە جۆرێک کە ڕێژەی ئەو نەخۆشانەی کە نەخۆشخانە تایبەتەکان بەکاردەھێنن لە {{nowrap|<bdi>٦</bdi> لەسەد}}ەوە بەرزبووەتەوە بۆ {{nowrap|<bdi>٢٣</bdi> لەسەد}} لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٩</bdi>.<ref name="loc-pro"/>{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=197}} زۆرێک لەم نەخۆشخانە تایبەتانە، ھەروەھا ھەندێک لە نەخۆشخانە گشتییەکانیش، تەیارکراون بە ئامێری تەکنەلۆژیای بەرز، لەوانە ئامێرەکانی [[وێنەگرتنی کەرتیی موگناتیسی|MRI]]، یان پەیوەستن بە سەنتەرەکانی توێژینەوەی پزیشکییەوە.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=198}} تورکیا زیاتر لە ھەر وڵاتێکی تری جیھان نەخۆشخانەی باوەڕپێکراوی ھەیە لەلایەن [[کۆمیسیۆنی ھاوبەش]]ەوە کە بنکەکەی لە ئەمریکایە، کە زۆربەیان لە شارە گەورەکانی وڵاتەکەدا کۆبوونەتەوە. کوالێتیی بەرزی چاودێریی تەندروستی، بەتایبەتی لە نەخۆشخانە تایبەتەکاندا، بووەتە ھۆی بەرزبوونەوەیەکی ئەم دوایییەی [[گەشتیاریی پزیشکی]] بۆ تورکیا (بە زیادبوونێکی {{nowrap|<bdi>٤٠</bdi> لەسەد}} لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٧</bdi> و <bdi>٢٠٠٨</bdi>).<ref>{{harvnb|Connell|2010|pp=52–53}}</ref> نەشتەرگەریی [[نەشتەرگەریی چاو|چاوی]] لێزەر و نەشتەرگەریی [[چاندنی قژ]] زۆر باون لەنێو گەشتیارە پزیشکییەکاندا، چونکە تورکیا بە پسپۆڕی لەم نەشتەرگەرییانەدا ناسراوە.<ref>{{harvnb|Papathanassis|2011|p=63}}</ref> == گواستنەوە == {{Multiple image | width = 210 | align = right | direction = vertical | header = [[پردی ھەڵواسراو|پردە ھەڵواسراوەکان]]ی سەر بۆسفۆر | caption_align = center | image1 = Bosphorus_Bridge_(1973)_in_Istanbul.jpg | caption1 = [[پردی بۆسفۆر|پردی شەھیدانی ١٥ی تەممووز]] | image2 = Fatih sultan mehmet köprüsü (cropped).jpg | caption2 = [[پردی فاتیح سوڵتان محەممەد]] | image3 = Yavuz Sultan Selim Bridge-1642 (47470304532).jpg | caption3 = [[پردی یاڤوز سوڵتان سەلیم]] }} === ڕێگاکان === تۆڕی خێرارێیەکانی ئەستەمبوڵ بریتین لە [[ئۆتۆیۆل ١|O-1]]، [[ئۆتۆیۆل ٢|O-2]]، [[ئۆتۆیۆل ٣|O-3]]، [[ئۆتۆیۆل ٤|O-4]] و [[ئۆتۆیۆل ٧|O-7]]. کۆی درێژیی تۆڕی [[ڕێگای باجدار|ڕێگا باجدارەکانی]] پارێزگای ئەستەمبوڵ {{Cvt|543|km}}یە (٢٠٢٤) و تۆڕی ڕێگاوبانە خێرا نیشتمانییەکان (''devlet yolları'') {{Cvt|353|km}}یە (٢٠٢٤)، کە بە گشتی دەکاتە {{Cvt|896|km}} لە خێرارێیەکان (بە لایەنی کەمەوە ٢×٢ ڕێڕەو)، بەدەر لە ڕێگا لاوەکییەکان و شەقامە شارستانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=YILLAR İTİBARIYLA YAPIMI TAMAMLANMIŞ OTOYOLLAR (2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Istatistikler/OtoyolEnvanterBilgisi/Yillar%C4%B0tibariyleYapimiTamamlanmisOtoyollar.pdf |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lengths of State Highways according to surface types by Provinces (Km)(2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Istatistikler/DevletIlYolEnvanter/IllereGoreDevletYollari.pdf |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="Otoyollar1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Otoyollar Istanbul (2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionImages/KGMimages/Otoyollar/istanbul.jpg |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> چڕیی تۆڕی خێرارێیەکان <bdi>١٦٫٨</bdi> کم بۆ ھەر <bdi>١٠٠</bdi> کم٢یە. O-1 [[شەقامی بازنەیی|شەقامی بازنەییی]] ناوەوەی شارەکە پێکدەھێنێت، کە بەسەر [[پردی بۆسفۆر]]دا تێدەپەڕێت، و O-2 شەقامی بازنەییی دەرەوەی شارەکەیە، کە بەسەر [[پردی فاتیح سوڵتان محەممەد]]دا تێدەپەڕێت. O-2 بەرەو ڕۆژئاوا تا ئەدرنە بەردەوام دەبێت و O-4 بەرەو ڕۆژھەڵات تا ئەنقەرە بەردەوام دەبێت. O-2، O-3، و O-4 بەشێکن لە ڕێگای ئەورووپیی E80 (خێرارێی ترانس-ئەورووپا) لە نێوان پورتوگال و [[سنووری ئێران و تورکیا|سنووری ئێران-تورکیا]].<ref name="googma">{{Google maps|url=https://maps.google.com/maps?ll=41.036118,29.047165&spn=0.147611,0.292168&t=m&z=12|title=Istanbul Overview|access-date=1 April 2012|link=no}}</ref> لە ساڵی ٢٠١١دا، پردی یەکەم و دووەمی سەر بۆسفۆر ڕۆژانە {{nowrap|<bdi>٤٠٠٬٠٠٠</bdi> ئۆتۆمبێلیان}} دەگواستەوە.<ref>{{harvnb|Efe|Cürebal|2011|p=720}}</ref> O-7<ref name="Otoyollar1" /> یان خێرارێی باکووری مەڕمەڕە، خێرارێیەکە کە لە باکووری ئەستەمبوڵەوە دەسوڕێتەوە. خێرارێی O-7 لە وێستگەی باجی کینالییەوە تا خزمەتگوزاریی پارکی ئەستەمبوڵ درێژییەکەی {{Cvt|139.2|km}}یە، بە ٨ ڕێڕەو (٤×٤)، و لە ئۆدایەری-K10 بۆ [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ]] درێژییەکەی {{Cvt|30.4|km}}یە.<ref name="Otoyollar1"/> بەشە تەواوبووەکەی خێرارێکە لە ڕێگەی پردی [[پردی یاڤوز سوڵتان سەلیم|یاڤوز سوڵتان سەلیم (سێیەمین پردی بۆسفۆر)]]ەوە بەسەر بۆسفۆردا تێدەپەڕێت، کە لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٦دا کەوتە خزمەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trtworld.com/turkey/3rd-bosphorus-bridge-opening-ceremony-172455|سەردێڕ=3rd Bosphorus bridge opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[TRT World]]|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160828093449/http://www.trtworld.com/turkey/3rd-bosphorus-bridge-opening-ceremony-172455|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> O-7 (ڕێگای پشتێنەییی باکوور) پشتێنەی سێیەم فڕۆکەخانەی ئەتاتورک دەبەستێتەوە بە فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ و [[فڕۆکەخانەی سەبیحە گۆکچەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Güzergah Harita Uygulaması |ناونیشان=https://www.ysskoprusuveotoyolu.com.tr/tr/harita |وێبگە=ysskoprusuveotoyolu.com.tr |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=tr}}</ref> گرووپە ژینگەپارێزەکان نیگەرانن لەوەی کە سێیەم پرد مەترسی دەخاتە سەر ئەو ناوچە سەوزانەی لە باکووری ئەستەمبوڵ ماونەتەوە.<ref name="eib">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eib.org/attachments/pipeline/20090678_nts_en.pdf|بڵاوکەرەوە=The European Investment Bank|ئیش=Eurasia Tunnel Environmental and Social Impact Assessment|سەردێڕ=Volume I: Non Technical Summary (NTS)|نووسەر=ERM Group (Germany and UK) and ELC-Group (Istanbul)|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref><ref name="let">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2012/jun/08/bosphorus-bridge-row-istanbul-turkey|ئیش=The Guardian|دوایین=Letsch|یەکەم=Constanze|سەردێڕ=Plan for New Bosphorus Bridge Sparks Row Over Future of Istanbul|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> جگە لە سێ پردەکەی بۆسفۆر، [[تونێلی یۆرئاسیا|تونێلی یۆرئاسیای]] دوو نھۆمی بە درێژیی {{convert|14.6|km|mi|adj=on|sp=us}} (کە لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦دا کەوتە خزمەتەوە) لەژێر گەرووی بۆسفۆرەوە ھەروەھا پەڕینەوەی ڕێگای ئۆتۆمبێلەکان لە نێوان بەشەکانی ئاسیا و ئەورووپای تورکیا دابین دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aa.com.tr/en/economy/istanbuls-13bn-eurasia-tunnel-prepares-to-open/709440|سەردێڕ=Istanbul's $1.3BN Eurasia Tunnel prepares to open|بڵاوکەرەوە=[[Anadolu Agency]]|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> گواستنەوەی ڕێگاوبان بڕێکی زۆر لە دووانە ئۆکسیدی کاربۆن دەردەدات، کە لە ساڵی ٢٠٢١دا بە <bdi>٧</bdi> ملیۆن تۆن خەمڵێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emissions Map - Climate TRACE |ناونیشان=https://climatetrace.org/map/turkey-co2e100 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=climatetrace.org |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221112141728/https://climatetrace.org/map/turkey-co2e100 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === گواستنەوەی گشتی === [[File:Istanbul asv2020-02 img01 Tünel Karaköy station.jpg|thumb|[[تونێل]] لە ١٧ی کانوونی دووەمی <bdi>١٨٧٥</bdi> کرایەوە، کە دەیکاتە دووەم کۆنترین [[گواستنەوەی خێرا|شەمەندەفەری شارستانیی]] ژێر زەوی لە جیھاندا دوای [[میترۆی لەندەن]] کە لە ١٠ی کانوونی دووەمی <bdi>١٨٦٣</bdi> کرایەوە.<ref name=Tunel>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iett.istanbul/icerik/Tunnel|سەردێڕ=Tunnel|بڵاوکەرەوە=IETT|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> لە بنەڕەتدا بە ھۆی دوو وێستگەی وزەی [[مەکینەی ھەڵمی|ھەڵمی]] بە ھێزی ١٥٠ [[ھێزی ئەسپ|ئەسپ]]ەوە کاردەکرا.<ref name=Tunel/> واگۆنەکان بە [[چرای غاز]] ڕووناک دەکرانەوە بەھۆی نەبوونی [[کارەبا]] لەو قۆناغەدا.<ref name=Tunel/>]] سیستەمی گواستنەوەی گشتیی ناوخۆییی ئەستەمبوڵ تۆڕێکە لە [[شەمەندەفەری گەڕۆک]]، [[تراموای]]، [[شەمەندەفەری کێشراو بە کێبڵ|فونیکولار]]، ھێڵەکانی [[میترۆ (گواستنەوەی خێرا)|میترۆ]]، پاس، [[پاسی خێرا]]، و [[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان]]. کرێی گەشتکردن لە سەرانسەری ھۆکارەکانی گواستنەوەدا یەکخراوە، بە بەکارھێنانی کارتی [[ئەستەمبوڵ‌کارت]]ی [[کارتی زیرەکی بێ‌بەرکەوتن|بێ‌بەرکەوتن]]، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ ناسێندرا، یان ئامێری بلیت‌بڕینی ئەلیکترۆنیی کۆنتری [[ئاکبیل (بلیتی زیرەک)|ئاکبیل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=new-card-alternative-to-akbil-raises-questions-2010-07-16|دوایین=Songün|یەکەم=Sevim|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Istanbul Commuters Skeptical of Transit Change|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> تراموایەکان لە ئەستەمبوڵ [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ (١٨٧١-١٩٦٦)|دەگەڕێنەوە بۆ ساڵی ١٨٧٢]]، کاتێک بە ئەسپ ڕادەکێشران، بەڵام تەنانەت یەکەمین تراموایە کارەبایییەکانیش لە شەستەکاندا لەکار خران.<ref name="iett-history">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=8 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Chronological History of IETT |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616194425/http://www.igd.com.tr/Upload/file_4d9f1f3815b2d.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> بە بەڕێوەبردنی لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کارەبا، تراموای و تونێلی ئەستەمبوڵ (İETT)، تراموایەکان ھێواش ھێواش لە نەوەدەکاندا گەڕانەوە بۆ شارەکە بە ناساندنی [[تراموای نۆستالژیکی ئەستەمبوڵ]] و ھێڵێکی خێراتری [[تراموای مۆدێرنی ئەستەمبوڵ]]، کە ئێستا ڕۆژانە {{nowrap|<bdi>٢٦٥٬٠٠٠</bdi> سەرنشین}} دەگوازێتەوە.<ref name="iett-history"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/t1-kabata%C5%9F-%E2%80%93-ba%C4%9Fc%C4%B1lar.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=T1 Bağcılar–Kabataş Tramvay Hattı|زمان=tr|trans-title=T1 Bağcılar–Kabataş Tram Line|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140418201109/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/t1-kabata%C5%9F-%E2%80%93-ba%C4%9Fc%C4%B1lar.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[تونێل]] لە ساڵی ١٨٧٥دا وەک دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسنی ژێر زەوی لە جیھاندا کرایەوە، دوای [[میترۆپۆلیتەن ڕەیلوی]] لە لەندەن.<ref name=Tunel/><ref name="iett-history"/> ھێشتا سەرنشینان لە نێوان کاراکۆی و شەقامی ئیستیقلال بەدرێژاییی ڕێگایەکی لێژی {{convert|573|m|ft|adj=on|sp=us}} دەگوازێتەوە؛ ھێڵێکی مۆدێرنتری فونیکولار لە نێوان گۆڕەپانی تەقسیم و [[کاباتاش، ئەستەمبوڵ|کاباتاش]] لە ساڵی ٢٠٠٦دا دەستی بە کارکردن کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=46 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel |سەردێڕ=Tunnel |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120106054844/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=46 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}} (Note: It is apparent this is a machine translation of the original.)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/f1-taksim-%E2%80%93-kabata%C5%9F.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=F1 Taksim–Kabataş Füniküler Hattı|زمان=tr|trans-title=F1 Bağcılar–Kabataş Funicular Line|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120826135525/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/f1-taksim-%E2%80%93-kabata%C5%9F.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] لە دە ھێڵ پێکدێت ([[M1 (ئەستەمبوڵ)|M1]]، [[M2 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M2]]، [[M3 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M3]]، [[M6 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M6]]، [[M7 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M7]]، [[M9 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M9]] و [[M11 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M11]] لە بەشی ئەورووپی، وە [[M4 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M4]]، [[M5 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M5]] و [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]] لە بەشی ئاسیایی) لەگەڵ چەند ھێڵێکی تر ([[M12 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M12]] و [[M14 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M14]]) و درێژکردنەوەکانیان کە لە قۆناغی دروستکردندان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=Raylı Sistemler|زمان=tr|trans-title=Rail Systems|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140409202426/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/yolcu-hizmetleri/a%C4%9F-haritalar%C4%B1.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=Ağ Haritaları|زمان=tr|trans-title=Network Maps|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120815003309/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/yolcu-hizmetleri/a%C4%9F-haritalar%C4%B1.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوو بەشەکەی میترۆی ئەستەمبوڵ لەژێر بۆسفۆرەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە لە ڕێگەی [[تونێلی مارمارای]]، کە لە ساڵی ٢٠١٣ وەک یەکەمین ھێڵی ئاسنی نێوان تڕاس و ئەنادۆڵ کرایەوە و درێژییەکەی {{Cvt|13.5|km}}یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oxfordbusinessgroup.com/economic_updates/turkey-connecting-continents|بڵاوکەرەوە=Oxford Business Group|سەردێڕ=Turkey: Connecting Continents|ئیش=Economic Updates|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130426121906/http://www.oxfordbusinessgroup.com/economic_updates/turkey-connecting-continents|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تونێلی مارمارای لەگەڵ ھێڵەکانی شەمەندەفەری دەوروبەری شار بەدرێژاییی دەریای مەڕمەڕە، ھێڵی شەمەندەفەری گەڕۆکی نێوان کیشوەرەکانی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن، کە بە فەرمی ناوی B1ە، لە [[وێستگەی شەمەندەفەری ھالکالی|ھالکالی]] لە بەشی ئەورووپییەوە بۆ [[گەبزە]] لە بەشی ئاسیایی. ئەم ھێڵی شەمەندەفەرە {{Cvt|76.6|km}}یە، و تەواوی ھێڵەکە لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٩دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GEBZE-HALKALI BANLİYÖ HATTI 2018 SONUNDA HİZMETE GİRİYOR|ناونیشان=http://www.marmaray.gov.tr/duyurudetay/Haber/GEBZE-HALKALI-BANL%C4%B0Y%C3%96-HATTI-2018-SONUNDA-H%C4%B0ZMETE-G%C4%B0R%C4%B0YOR/182|بڵاوکەرەوە=Marmaray|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|زمان=tr|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190312225203/http://www.marmaray.gov.tr/duyurudetay/Haber/GEBZE-HALKALI-BANL%C4%B0Y%C3%96-HATTI-2018-SONUNDA-H%C4%B0ZMETE-G%C4%B0R%C4%B0YOR/182|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> تا ئەو کاتە، پاسەکان گواستنەوەیان لەناو و لە نێوان ھەردوو بەشەکەی شارەکەدا دابین دەکرد، کە ڕۆژانە جێگەی {{nowrap|<bdi>٢٫٢</bdi> ملیۆن}} گەشتی سەرنشین دەکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=38 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Public Transportation in Istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130104133258/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=38 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> [[میترۆبوس (ئەستەمبوڵ)|میترۆبوس]]، کە جۆرێکە لە پاسی خێرا، بەسەر پردی بۆسفۆردا دەپەڕێتەوە، بە ڕێڕەوی تایبەت کە دەگاتە وێستگەکانی کۆتاییی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=58 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Metrobus |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111006035227/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=58}}</ref> <gallery widths="190px"> File:20260210 Istanbul 002 (17253).jpg|[[تراموای نۆستالژیکی ئەستەمبوڵ|تراموایەکی نۆستالژیک]] لە [[شەقامی ئیستیقلال]]، کە بۆ یادی <bdi>١١٢</bdi> ساڵەی دەستپێکردنی خزمەتگوزاریی [[گواستنەوەی گشتی لە ئەستەمبوڵ|تراموای]] بە [[کارەبا|وزەی کارەبا]] لە شارەکەدا ڕازێنراوەتەوە کە [[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا|لە ساڵی ١٩١٤ دەستی پێکرد]]، و جێگەی خزمەتگوزاریی [[تراموای ئەسپ|تراموای بە ئەسپ ڕاکێشراو]]ی گرتەوە کە لە نێوان ساڵانی ١٨٧٢ و ١٩١٤ ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rmk-museum.org.tr/istanbul/en/collection/rail-transportation/horse-drawn-tram|سەردێڕ=Horse Drawn Tram|وێبگە=rmk-museum.org.tr|بڵاوکەرەوە=[[مۆزەخانەی ڕەھمی م. کۆچ]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> File:Istanbul T1 line Alstom Citadis tram.jpg|[[تراموای مۆدێرنی ئەستەمبوڵ]] File:Bogazici_Universitesi_metro.jpg|وێستگەی [[زانکۆی بۆغازیچی]] لە [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] File:MarmarayAyrılıkÇeşmesiStation.JPG|[[مارمارای|شەمەندەفەری گەڕۆکی مارمارای]] لە وێستگەی ئایریلیکچەشمەسی </gallery> === کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان === {{Multiple image | image1 = Emin Kul.jpg | caption1 = M/V ''ئەمین کول''، ''[[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|ڤاپور]]''ێک کە لەلایەن [[شەھیر خەتڵاری]]یەوە کارپێدەکرێت، بەسەر بۆسفۆردا دەپەڕێتەوە | image2 = Ido2.JPG | alt2 = | direction = vertical | caption2 = ''دێنیز ئۆتۆبوسو''یەکی [[İDO]] (پاسی دەریایی) کەشتییەکی نەفەرھەڵگری خێرا لە ئەستەمبوڵەوە بەڕێدەکەوێت }} سێ [[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|کۆمپانیای سەرەکیی کەشتیی نەفەرھەڵگر]] لە ئەستەمبوڵ ھەن. کۆمپانیای [[شەھیر خەتڵاری]] کە خاوەندارێتییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ شارەوانی، کەشتییە نەفەرھەڵگرە نەریتییەکانی ''ڤاپور'' (vapur) بەڕێوەدەبات لە <bdi>٨٩١</bdi> گەشتی ڕۆژانەدا لە نێوان <bdi>٥٣</bdi> شۆستەی کەشتی لە سەرتاسەری بۆسفۆر و [[دوورگەکانی شازادەکان]].<ref>.{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sehirhatlari.istanbul/en/corporate/sehir-hatlari-616 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Sehir Hatlari}}</ref> کۆمپانیای تایبەتی [[İDO]] (پاسە دەریایییەکانی ئەستەمبوڵ) تێکەڵەیەک لە کەشتیی نەفەرھەڵگری خێرا و کەشتیی گواستنەوەی ئۆتۆمبێل بەڕێوەدەبات لە ناوخۆی ئەستەمبوڵ و بۆ ناوچەکانی تری دەریای مەڕمەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul Deniz Otobüsleri - Online Bilet Al|ناونیشان=https://www.ido.com.tr/tr/hizmetlerimiz/iskelelerimiz |ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ido.com.tr}}</ref> کۆمپانیایەکی تایبەتیی بچووکتر بە ناوی [[توریۆل]] ھەروەھا خزمەتگوزارییەکانی بەسەر بۆسفۆردا بەڕێوەدەبات. تێرمیناڵی سەرەکیی کەشتیی گەشتیاریی شارەکە [[بەندەری ئەستەمبوڵ]]ە لە کاراکۆی، کە توانای لەخۆگرتنی <bdi>١٠٬٠٠٠</bdi> سەرنشینی ھەیە لە کاتژمێرێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tdi.com.tr/?s=icerikDetay&icerikId=44 |بڵاوکەرەوە=Turkey Maritime Organization |سەردێڕ=Liman Hizmetleri |زمان=tr |trans-title=Port Services |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121016021601/http://www.tdi.com.tr/?s=icerikDetay&icerikId=44 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> === ھێڵی ئاسن === [[File:Bahnhofsfront-Istanbul-Sirkeci retouched 2.jpg|thumb|لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٨٧٣ بە بینایەکی تێرمیناڵی بچووکتر وەک وێستگەی کۆتاییی سەرەکی لە [[ھێڵی ئاسنی ڕۆژھەڵات]]ی عوسمانیدا کرایەوە، کە ئەستەمبوڵی بە [[ڤیێنا]]وە دەبەستەوە، بینای ئێستای [[تێرمیناڵی سیرکەچیی ئەستەمبوڵ|تێرمیناڵی سیرکەچی]] لە نێوان ساڵانی ١٨٨٨ و ١٨٩٠ دروست کرا، و بوو بە وێستگەی کۆتاییی ڕۆژھەڵاتی شەمەندەفەری [[ئۆریێنت ئێکسپرێس]] لە [[پاریس]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Orient-Express|سەردێڕ=Orient Express|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref>]] خزمەتگوزاریی ھێڵی ئاسنی نێودەوڵەتی لە ئەستەمبوڵەوە لە ساڵی ١٨٨٩ دەستی پێکرد، بە ھێڵێک لە نێوان بوخارێست و [[تێرمیناڵی سیرکەچی]]ی ئەستەمبوڵ، کە لە کۆتاییدا وەک وێستگەی کۆتاییی ڕۆژھەڵاتی [[ئۆریێنت ئێکسپرێس]] لە پاریسەوە ناوبانگی دەرکرد.<ref name="ha251"/> خزمەتگوزاریی ڕێکخراو بۆ بوخارێست و [[سەلۆنیک]] بەردەوام بوو تا سەرەتای دەیەی ٢٠١٠، کاتێک یەکەمیان پچڕا بەھۆی دروستکردنی مارمارای بەڵام لە ساڵی ٢٠١٩ دووبارە دەستی بە کارکردن کردەوە و دووەمیان وەستێنرا بەھۆی کێشە ئابوورییەکان لە یۆنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=599|بڵاوکەرەوە=Turkish State Railways|زمان=tr|سەردێڕ=Bölgesel Yolcu Trenleri|trans-title=Regional Passenger Trains|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120404194631/http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=599|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2012/jun/22/greek-summer-holiday-save-greece|ئیش=The Guardian|دوایین=Keenan|یەکەم=Steve|سەردێڕ=How Your Greek Summer Holiday Can Help Save Greece|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> دوای ئەوەی [[تێرمیناڵی حەیدەرپاشا]]ی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٠٨ کرایەوە، وەک وێستگەی کۆتاییی ڕۆژئاوای [[ھێڵی ئاسنی بەغدا]] و درێژکراوەیەکی [[ھێڵی ئاسنی حیجاز]] خزمەتی دەکرد؛ ئەمڕۆ، ھیچ کام لەو خزمەتگوزارییانە ڕاستەوخۆ لە ئەستەمبوڵەوە پێشکەش ناکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.emporis.com/building/haydarpasatrainstation-istanbul-turkey|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121023021752/http://www.emporis.com/building/haydarpasatrainstation-istanbul-turkey|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Emporis|سەردێڕ=Haydarpasa Train Station|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8518109.stm|بڵاوکەرەوە=BBC|دوایین=Head|یەکەم=Jonathan|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Iraq – Turkey railway link re-opens}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcdd.gov.tr/tcdding/ortadogu_ing.html |بڵاوکەرەوە=Turkish National Railways |سەردێڕ=Transports to Middle-Eastern Countries |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120415025732/http://www.tcdd.gov.tr/tcdding/ortadogu_ing.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> خزمەتگوزاری بۆ ئەنقەرە و خاڵەکانی تری سەرتاسەری تورکیا بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن [[ھێڵەکانی ئاسنی دەوڵەتیی تورکیا]]وە پێشکەش دەکرێت، بەڵام دروستکردنی مارمارای و [[ھێڵی ئاسنی خێرای ئەنقەرە-ئەستەمبوڵ]] وایان کرد وێستگەکە لە ساڵی ٢٠١٢ دابخرێت.<ref name="akay">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?newsId=270498 |دوایین=Akay |یەکەم=Latifa |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=2012 Sees End of Line for Haydarpaşa Station |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130916191411/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?newsId=270498 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> وێستگە نوێیەکان بۆ جێگرتنەوەی ھەردوو تێرمیناڵی حەیدەرپاشا و سیرکەچی، و بەستنەوەی تۆڕە پچڕاوەکانی ھێڵی ئاسنی شارەکە، ئێستا بە تەواوبوونی قۆناغی دووەمی مارمارای کراونەتەوە بۆ خەڵک.<ref name="akay"/> کۆمپانیا تایبەتەکانی پاس تا ئەمڕۆش کاردەکەن. وێستگەی سەرەکیی پاسەکانی ئەستەمبوڵ گەورەترینە لە ئەورووپا، بە توانای ڕۆژانەی {{nowrap|<bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> پاس}} و {{nowrap|<bdi>٦٠٠٬٠٠٠</bdi> سەرنشین}}، کە خزمەتی شوێنە دوورەکانی وەک [[فرانکفۆرت]]یش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.otogaristanbul.com/index.php?sayfa=otogar1 |بڵاوکەرەوە=Avrasya Terminal İşletmeleri A.Ş. (Eurasian Terminal Management, Inc.) |سەردێڕ=İstanbul Otogarı |زمان=tr |trans-title=Istanbul Bus Station |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120420152916/http://www.otogaristanbul.com/index.php?sayfa=otogar1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.touring.de/index.php?id=2&L=1|بڵاوکەرەوە=Touring|سەردێڕ=Eurolines Germany–Deutsche Touring GmbH–Europabus|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> === فڕۆکەخانەکان === ئەستەمبوڵ سێ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی گەورەی ھەبووە، کە ئێستا دووانیان خزمەتی گەشتە بازرگانییەکانی سەرنشینان دەکەن. گەورەترینیان [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]ی نوێیە، کە لە ساڵی ٢٠١٨ لە ناوچەی [[ئارناڤوتکۆی (ناوچە)|ئارناڤوتکۆی]] لە باکووری ڕۆژئاوای ناوەندی شارەکە، لە بەشی ئەورووپی، نزیک کەنارەکانی دەریای ڕەش کرایەوە. ھەموو گەشتە بازرگانییە ڕێکخراوەکانی سەرنشینان لە [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورک]]ەوە گواسترانەوە بۆ فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ لە ٦ی نیسانی ٢٠١٩، دوای داخرانی فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ بۆ گەشتە ڕێکخراوەکانی سەرنشینان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-turkey-airport/last-flight-leaves-ataturk-as-istanbul-switches-airports-idUSKCN1RI0CY|سەردێڕ=Last flight leaves Ataturk as Istanbul switches airports|وێبگە=Reuters|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> [[کۆدی IATA]]ی (IST) ھەروەھا گواسترایەوە بۆ فڕۆکەخانە نوێیەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://atwonline.com/airports-routes/turkish-airlines-relocates-new-istanbul-airport|سەردێڕ=Turkish Airlines relocates to new Istanbul Airport|بڵاوکەرەوە=ATWOnline|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> کاتێک ھەموو قۆناغەکان لە ساڵی ٢٠٢٥ تەواو دەبن، فڕۆکەخانەکە شەش کۆمەڵە ڕێڕەوی فڕین (بە گشتی ھەشت)، ١٦ ڕێڕەوی ھاتوچۆکردنی فڕۆکە (تەکسی‌وێی) دەبێت، و دەتوانێت جێگەی ٢٠٠ ملیۆن سەرنشین لە ساڵێکدا بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkish Airlines is switching to a new Istanbul airport – all in 45 hours|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.theguardian.com/cities/2019/apr/06/turkish-airlines-switching-to-new-airport-all-in-45-hours|ئیش=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|وتەگێڕانەوە=The opening date has been pushed back three times, but authorities insist that the main terminal building and two runways will be fully operational by Sunday, in what critics say it is a rushed and dangerous attempt to stay on schedule.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Ay|یەکەم١=Hasan|سەردێڕ=Havalimanı değil zafer anıtı|ناونیشان=http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/06/08/havalimani-degil-zafer-aniti|وێبگە=sabah.com.tr|بڵاوکەرەوە=Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> گواستنەوە لە فڕۆکەخانەوە بۆ شار لە ڕێگەی O-7ەوەیە، و لە کۆتاییدا بە دوو ھێڵی میترۆی ئەستەمبوڵەوە دەبەسترێتەوە. [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەبیحە گۆکچەن]]، بە دووریی {{convert|45|km|mi|0|sp=us}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ناوەندی شارەوە، لە بەشی ئاسیایی، لە ساڵی ٢٠٠١ کرایەوە بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لەسەر فڕۆکەخانەی ئەتاتورک. فڕۆکەخانەی دووەمی ئەستەمبوڵ، کە تێیدا [[ھێڵی ئاسمانیی تێچووکەم|ھێڵە ئاسمانییە تێچووکەمەکان]] باڵادەستن، بە خێرایی ناوبانگی پەیدا کرد، بەتایبەتی دوای کردنەوەی تێرمیناڵێکی نوێی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠٠٩دا؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/3f88624c-d88f-11de-b63a-00144feabdc0.html|ئیش=The Financial Times|دوایین=Strauss|یەکەم=Delphine|سەردێڕ=Sabiha Gökçen: New Terminal Lands on Time and Budget|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> فڕۆکەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٢دا مامەڵەی لەگەڵ {{nowrap|<bdi>١٤٫٧</bdi> ملیۆن}} سەرنشیندا کرد، ساڵێک دوای ئەوەی [[ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی فڕۆکەخانەکان]] بە خێراترین فڕۆکەخانەی گەشەسەندووی جیھان ناوی برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=67|بڵاوکەرەوە=General Directorate of State Airports Authority|سەردێڕ=Yolcu Trafiği (Gelen-Giden)|زمان=tr|trans-title=Passenger Traffic (Incoming-Outgoing)|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131104222525/http://dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=67|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action;jsessionid=80B2A61513A6823BCDA930B0513BCC04?newsId=254217 |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=Sabiha Gökçen Named World's Fastest Growing Airport |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130916183259/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action%3Bjsessionid%3D80B2A61513A6823BCDA930B0513BCC04?newsId=254217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> فڕۆکەخانەی ئەتاتورک ھەروەھا گەشەیەکی خێرای بەخۆیەوە بینیبوو، کە بەرزبوونەوەی {{nowrap|<bdi>٢٠٫٦</bdi> لەسەدی}} ھاتوچۆی سەرنشینان لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٢دا بەرزترین بوو لەنێو ٣٠ گەورەترین فڕۆکەخانەکانی جیھاندا.<ref name="aci"/> فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ، کە دەکەوێتە دووریی {{convert|24|km|mi|sp=us}} لە ڕۆژئاوای ناوەندی شارەوە، لە بەشی ئەورووپی، نزیک کەنارەکانی دەریای مەڕمەڕە، پێشتر گەورەترین فڕۆکەخانەی شارەکە بوو. دوای داخرانی بەڕووی گەشتە بازرگانییەکاندا لە ساڵی ٢٠١٩، بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن فڕۆکە بارھەڵگرەکان و فڕۆکە فەرمییەکانی دەوڵەت کە خاوەندارێتییان دەگەڕێتەوە بۆ حکومەتی تورکیا بەکاردەھێنرا، تا ئەوکاتەی ڕووخاندنی ڕێڕەوەکانی لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی پێکرد. لە ساڵی ٢٠١٥دا مامەڵەی لەگەڵ {{nowrap|<bdi>٦١٫٣</bdi> ملیۆن}} سەرنشیندا کردووە، کە کردیە [[پێڕستی قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی ئەورووپا|سێیەم قەرەباڵغترین فڕۆکەخانە لە ئەورووپا]] و [[قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی جیھان بەپێی ھاتوچۆی سەرنشینان|١٨ەمین قەرەباڵغترین لە جیھاندا]] لەو ساڵەدا.<ref name="aci">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aci.aero/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/Passenger-Summary/Year-to-date|بڵاوکەرەوە=Airports Council International|سەردێڕ=Preliminary 2013 World Airport Traffic and Rankings|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180813170044/http://www.aci.aero/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/Passenger-Summary/Year-to-date|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <gallery widths="200px" heights="150px"> File:İstanbul Yeni Havalimanı airport Dec 2019.jpg|[[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]] File:Sabiha Gökçen Airport.JPG|[[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەبیحە گۆکچەنی ئەستەمبوڵ|فڕۆکەخانەی سەبیحە گۆکچەن]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|تورکیا|شارەکان|ئەورووپا|ئاسیا}} == تێبینییەکان == {{notelist}} === کتێبناسی === {{refbegin|27em}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ʻAner|یەکەم=Nadav|ساڵ=٢٠٠٥|editor-last=Pergola|editor-first=Sergio Della|editor2-last=Gilboa|editor2-first=Amos|editor3-last=Ṭal|editor3-first=Rami|سەردێڕ=The Jewish People Policy Planning Institute Planning Assessment, 2004–2005: The Jewish People Between Thriving and Decline|بڵاوکەرەوە=Gefen Publishing House Ltd.|شوێن=Jerusalem|ژپنک=٩٧٨-٩٦٥-٢٢٩-٣٤٦-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Athanasopulos|یەکەم=Haralambos|سەردێڕ=Greece, Turkey, and the Aegean Sea: A Case Study in International Law|ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=McFarland & Company, Inc.|شوێن=Jefferson, NC|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٠٩٤٣-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barnes|یەکەم=Timothy David|سەردێڕ=Constantine and Eusebius|ساڵ=١٩٨١|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|شوێن=Cambridge, MA|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-١٦٥٣١-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baynes|یەکەم=Norman H.|editor-last=Baynes|editor-first=Norman H.|editor2-last=Moss|editor2-first=Henry S. L. B. |سەردێڕ=Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization|ساڵ=١٩٤٩|بڵاوکەرەوە=Clarendon Press |شوێن=Oxford}} {{ISBN|978-0-674-16531-1}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Béhar|یەکەم=Pierre|سەردێڕ=Vestiges d'Empires: La Décomposition de l'Europe Centrale et Balkanique|شوێن=Paris|بڵاوکەرەوە=Éditions Desjonquères|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٢-٨٤٣٢١-٠١٥-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bideleux|یەکەم١=Robert|دوایین٢=Jeffries|یەکەم٢=Ian|سەردێڕ=A History of Eastern Europe: Crisis and Change|شوێن=New York and London|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٦١١١-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Boyar|یەکەم١=Ebru|دوایین٢=Fleet|یەکەم٢=Kate|سەردێڕ=A Social History of Ottoman Istanbul|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٣٦٢٣-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bloom|یەکەم١=Jonathan M. |دوایین٢=Blair|یەکەم٢=Sheila|سەردێڕ=The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque|ناونیشان={{Google books|un4WcfEASZwC|پەڕە=RA١-PA٣١٥|plainurl=yes}} |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٣|ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٠٩٩١-١|وتەگێڕانەوە=Whatever the prehistoric antecedents of Istanbul, the continuous historical development of the site began with the foundation of a Greek colony from Megara in the mid-7th century BCE...}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brink-Danan|یەکەم=Marcy|سەردێڕ=Jewish Life in Twenty-First-Century Turkey: The Other Side of Tolerance|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|زنجیرە=New Anthropologies of Europe |شوێن=Bloomington, IN |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٣٥٦٩٠-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brummett|یەکەم=Palmira Johnson|سەردێڕ=Image and Imperialism in the Ottoman Revolutionary Press, 1908–1911|ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|شوێن=Albany, NY|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٤٤٦٣-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cantor|یەکەم=Norman F.|سەردێڕ=Civilization of the Middle Ages|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=HarperCollins|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦-٠٩٢٥٥٣-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çelik|یەکەم=Zeynep|سەردێڕ=The Remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman City in the Nineteenth Century|ساڵ=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=University of California Press|شوێن=Berkeley and Los Angeles|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٠٨٢٣٩-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Chamber of Architects of Turkey|سەردێڕ=Architectural Guide to Istanbul: Historic Peninsula|ساڵ=٢٠٠٦|بەرگ=١|بڵاوکەرەوە=Chamber of Architects of Turkey, Istanbul Metropolitan Branch|شوێن=Istanbul|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٣٩٥-٨٩٩-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chandler|یەکەم=Tertius|سەردێڕ=Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census|ساڵ=١٩٨٧|بڵاوکەرەوە=St. David's University Press|شوێن=Lewiston, NY|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٩٤٦-٢٠٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Connell|یەکەم=John|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Medical Tourism|زنجیرە=CAB Books|بڵاوکەرەوە=CABI|شوێن=Wallingford, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥٩٣-٦٦٠-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dahmus|یەکەم=Joseph|ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=A History of the Middle Ages|بڵاوکەرەوە=Barnes & Noble Publishing|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٠٧-٠٠٣٦-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=De Sélincourt|یەکەم=Aubery|سەردێڕ=The Histories|زنجیرە=Penguin Classics|editor-last=Marincola|editor-first=John M.|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Penguin Books|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٤٤٩٠٨-٢|ناونیشان=https://archive.org/details/histories00hero}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=De Souza|یەکەم=Philip|سەردێڕ=The Greek and Persian Wars, 499–386 B.C|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٦٨٥٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Dumper|editor-first=Michael|editor2-last=Stanley|editor2-first=Bruce E. |سەردێڕ=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|شوێن=Santa Barbara, CA |ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٩١٩-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Efe|یەکەم١=Recep|دوایین٢=Cürebal|یەکەم٢=Isa|chapter=Impacts of the "Marmaray" Project (Bosphorus Tube Crossing, Tunnels, and Stations) on Transportation and Urban Environment in Istanbul |سەردێڕ=Engineering Earth: The Impacts of Megaengineering Projects |ناونیشان=https://archive.org/details/engineeringearth00brun|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ساڵ=٢٠١١|editor-last=Brunn |editor-first=Stanley D|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٨١-٩٩١٩-٨|پەڕەکان=٧١٥–٧٣٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El-Cheikh|یەکەم=Nadia Maria|سەردێڕ=Byzantium Viewed by the Arabs|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|شوێن=Cambridge, MA|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٣٢٨٨٥-٣٠-٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Finkel|یەکەم=Caroline|سەردێڕ=Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300–1923 |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Basic Books|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٢٣٩٦-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=Istanbul: The Imperial City|ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Viking|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٠-٨٥٩٧٢-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=The Companion Guide to Istanbul and Around the Marmara|ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Companion Guides|شوێن=Woodbridge, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٠٦٣٩-٣١-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=A History of Ottoman Architecture|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=WIT Press|شوێن=Southampton, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥٦٤-٥٠٦-٩}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Georgacas|یەکەم=Demetrius John |ساڵ=١٩٤٧|سەردێڕ=The Names of Constantinople |journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association |بەرگ=٧٨|پەڕەکان=٣٤٧–٦٧|doi=10.2307/283503 |jstor=283503}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Göksel|یەکەم١=Aslı|دوایین٢=Kerslake|یەکەم٢=Celia|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Turkish: A Comprehensive Grammar|زنجیرە=Comprehensive Grammars|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=Abingdon, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢١٧٦١-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Göktürk|editor-first=Deniz|editor2-last=Soysal|editor2-first=Levent|editor3-last=Türeli|editor3-first=İpek|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Orienting Istanbul: Cultural Capital of Europe? |بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٥٨٠١١-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Grant|یەکەم=Michael|سەردێڕ=The Severans: The Changed Roman Empire|ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٢٧٧٢-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gregory|یەکەم=Timothy E.|سەردێڕ=A History of Byzantium|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=John Wiley and Sons|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٨٤٧١-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gül|یەکەم=Murat|سەردێڕ=The Emergence of Modern Istanbul: Transformation and Modernisation of a City|ساڵ=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=IB.Tauris|شوێن=London|edition=Revised Paperback|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٦-٣٧٤-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harter|یەکەم=Jim|سەردێڕ=World Railways of the Nineteenth Century: A Pictorial History in Victorian Engravings|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press|شوێن=Baltimore, MD |edition=illustrated |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٨-٨٠٨٩-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Heper |editor-first1=Metin |editor-last2=Sayarı |editor-first2=Sabri |سەردێڕ=The Routledge Handbook of Modern Turkey |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٨-١١٠١٠-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=a0yaXTpWR90C |doi=10.4324/9780203118399}} ** {{harvc |last1=Bölükbaşı |first1=H. Tolga |chapter=Political economy |in1=Heper |in2=Sayarı |year=2012 |pages=341–351}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PydWDwAAQBAJ |سەردێڕ=Historical Dictionary of Turkey |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٥-١|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |دوایین٢=Öztürk-Tunçel |یەکەم٢=Duygu |دوایین٣=Criss |یەکەم٣=Nur Bilge |ساڵ=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield |edition=4th}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Holt|editor-first=Peter M.|editor2-last=Lambton|editor2-first=Ann K.S.|editor3-last=Lewis|editor3-first=Bernard|سەردێڕ=The Cambridge History of Islam|بەرگ=١A|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |شوێن=Cambridge|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٣٥-٤|edition=illustrated, reprint}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Isaac|یەکەم=Benjamin H.|سەردێڕ=The Greek Settlements in Thrace Until the Macedonian Conquest|ساڵ=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=BRILL|شوێن=Leiden |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٦٩٢١-٣|edition=illustrated}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kapucu|یەکەم١=Naim|دوایین٢=Palabiyik|یەکەم٢=Hamit|سەردێڕ=Turkish Public Administration: From Tradition to the Modern Age|زنجیرە=USAK Publications|بەرگ=١٧|بڵاوکەرەوە=USAK|شوێن=Ankara|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٤٠٣٠-٠١-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karpat|یەکەم=Kemal H.|سەردێڕ=The Gecekondu: Rural Migration and Urbanization|ساڵ=١٩٧٦|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٠٩٥٤-٠|edition=illustrated |ناونیشان=https://archive.org/details/gecekondururalmi0000karp}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Keyder|editor-first=Çağlar|ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=Istanbul: Between the Global and the Local|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|شوێن=Lanham, MD|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٧٦-٩٤٩٥-٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=King|یەکەم=Charles|ساڵ=٢٠١٤|سەردێڕ=Midnight at the Pera Palace, The birth of modern Istanbul|بڵاوکەرەوە=Norton & Cy|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٣-٠٨٩١٤-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Klimczuk|یەکەم١=Stephen|دوایین٢=Warner|یەکەم٢=Gerald|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Secret Places, Hidden Sanctuaries: Uncovering Mysterious Sights, Symbols, and Societies|بڵاوکەرەوە=Sterling Publishing Company |شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٢٧-٦٢٠٧-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/secretplaceshidd0000klim}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Knieling|یەکەم١=Jörg|دوایین٢=Othengrafen|یەکەم٢=Frank|سەردێڕ=Planning Cultures in Europe: Decoding Cultural Phenomena in Urban and Regional Planning|زنجیرە=Urban and Regional Planning and Development |بڵاوکەرەوە=Ashgate Publishing|شوێن=Surrey, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٤٦-٧٥٦٥-٥|ساڵ=٢٠٠٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Köksal|editor-first=Özlem|سەردێڕ=World Film Locations: Istanbul|بڵاوکەرەوە=Intellect Books|شوێن=Bristol, Eng.|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤١٥٠-٥٦٧-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Köse|یەکەم=Yavuz|editor-last=Atabaki|editor-first=Touraj|editor2-last=Brockett|editor2-first=Gavin|chapter=Vertical Bazaars of Modernity: Western Department Stores and Their Staff in Istanbul (1889–1921) |سەردێڕ=Ottoman and Republican Turkish Labour History|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |شوێن=Cambridge|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٢٨٠٥-٦|پەڕەکان=٩١–١١٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Landscapes and Landforms of Turkey |زنجیرە=World Geomorphological Landscapes |editor-last1=Kuzucuoğlu |editor-first1=Catherine |editor-last2=Çiner |editor-first2=Attila |editor-last3=Kazancı |editor-first3=Nizamettin |بڵاوکەرەوە=Springer Cham |ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٠٣٥١٣-٦| doi=10.1007/978-3-030-03515-0 |ناونیشان=https://paris1.hal.science/hal-03939323}} ** {{harvc |last1=Şengör |first1=A. M. Celâl |last2=Kındap |first2=Tayfun |chapter=The Geology and Geomorphology of İstanbul |in1=Kuzucuoğlu |in2=Çiner |in3=Kazancı |year=2019 |pages=249–263 |doi=10.1007/978-3-030-03515-0_10}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|ساڵ=١٩٨٤|سەردێڕ=Atatürk and the Modernization of Turkey|بڵاوکەرەوە=E.J. Brill|شوێن=Leiden |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٧٠٧٠-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Limberis|یەکەم=Vasiliki|سەردێڕ=Divine Heiress: The Virgin Mary and the Creation of Christian Constantinople|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٠٩٦٧٧-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lister|یەکەم=Richard P.|سەردێڕ=The Travels of Herodotus|ساڵ=١٩٧٩|بڵاوکەرەوە=Gordon & Cremonesi|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٦٠٣٣-٠٨١-٣}} * [[Philip Mansel|Mansel, Philip]]. ''[[Constantinople: City of the World's Desire, 1453–1924]]'' (2011) * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Masters|یەکەم١=Bruce Alan|دوایین٢=Ágoston|یەکەم٢=Gábor|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Encyclopedia of the Ottoman Empire|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٨١-١٠٢٥-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Morris|یەکەم=Ian|سەردێڕ=Social Development|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Stanford University|شوێن=Stanford, CA |ناونیشان=http://ianmorris.org/docs/social-development.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120915115325/http://ianmorris.org/docs/social-development.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Necipoğlu|یەکەم=Gülru|سەردێڕ=Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries|ساڵ=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=The MIT Press|شوێن=Cambridge, MA|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٦٢-١٤٠٥٠-٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/architecturecere0000neci}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Necipoğlu|یەکەم=Gülru|contribution= From Byzantine Constantinople to Ottoman Kostantiniyye|editor-last=ölcer|editor-first=Nazan|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=From Byzantion to Istanbul|بڵاوکەرەوە=SSM |شوێن=Istanbul |ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٤٣٤٨-٠٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Norris|یەکەم=Pippa|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Public Sentinel: News Media & Governance Reform |بڵاوکەرەوە=World Bank Publications|شوێن=Washington, DC|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢١٣-٨٢٠٠-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Organisation for Economic Co-operation and Development|سەردێڕ=Istanbul, Turkey |زنجیرە=OECD Territorial Reviews|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=OECD Publishing|شوێن=Paris|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٠٤٣٧١-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|doi=10.1002/9781118568446 |سەردێڕ=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Urban and Regional Studies |ساڵ=٢٠١٩|editor-last1=Orum |editor-first1=Anthony M. |ژپنک=٩٧٨-١-١١٨-٥٦٨٤٥-٣|بڵاوکەرەوە=Wiley}} ** {{harvc |last1=Tepe |first1=Sultan |chapter=Istanbul |in1=Orum |year=2019 |doi=10.1002/9781118568446.eurs0517}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=The Report: Turkey 2009|بڵاوکەرەوە=Oxford Business Group|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٢٣٣٩-١٣-٩|ref={{SfnRef|Oxford Business Group|2009}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Papathanassis|یەکەم=Alexis|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=The Long Tail of Tourism: Holiday Niches and Their Impact on Mainstream Tourism|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=Berlin|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٣٤٩-٣٠٦٢-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Quantic|یەکەم=Roy|ساڵ=٢٠٠٨|سەردێڕ=Climatology for Airline Pilots|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٦٩٨٤٧-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Reinert|یەکەم=Stephen W.|editor-last=Mango|editor-first=Cyril|سەردێڕ=The Oxford History of Byzantium|ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨١٤٠٩٨-٦|chapter=Fragmentation (1204–1453)}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Reisman|یەکەم=Arnold|سەردێڕ=Turkey's Modernization: Refugees from Nazism and Atatürk's Vision|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=New Academia Publishing, LLC|شوێن=Washington, DC|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٧٧٧٩٠٨-٨-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Roebuck|یەکەم=Carl|سەردێڕ=Ionian Trade and Colonization|ساڵ=١٩٥٩|زنجیرە=Monographs on Archaeology and Fine Arts|بڵاوکەرەوە=Archaeological Institute of America|شوێن=New York}} Reprint: {{ISBN|978-0-89005-528-1}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Room|یەکەم=Adrian|سەردێڕ=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=McFarland & Company |شوێن=Jefferson, NC|edition=2nd|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٢٢٤٨-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rôzen|یەکەم=Mînnā|سەردێڕ=A History of the Jewish Community in Istanbul: The Formative Years, 1453–1566|ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=BRILL|شوێن=Leiden |edition=illustrated|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٢٥٣٠-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sanal|یەکەم=Aslihan|editor-last=Fischer|editor-first=Michael M. J.|editor2-last=Dumit |editor2-first=Joseph|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=New Organs Within Us: Transplants and the Moral Economy |زنجیرە=Experimental Futures |edition=illustrated|بڵاوکەرەوە=Duke University Press|شوێن=Chapel Hill, NC |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٣-٤٩١٢-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schmitt|یەکەم=Oliver Jens|سەردێڕ=Levantiner: Lebenswelten und Identitäten einer ethnokonfessionellen Gruppe im osmanischen Reich im "langen 19. Jahrhundert" |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Oldenbourg |شوێن=Munich |زمان=de|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٨٦-٥٧٧١٣-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Shaw|یەکەم١=Stanford J.|دوایین٢=Shaw|یەکەم٢=Ezel K.|سەردێڕ=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey|بەرگ=٢|ساڵ=١٩٧٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٦٦-٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/historyofottoman00stan}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tarasov|یەکەم١=Oleg|دوایین٢=Milner-Gulland|یەکەم٢=R.R.|سەردێڕ=Icon and Devotion: Sacred Spaces in Imperial Russia|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=Reaktion|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦١٨٩-١١٨-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Taşan-Kok|یەکەم=Tuna|سەردێڕ=Budapest, Istanbul, and Warsaw: Institutional and Spatial Change|بڵاوکەرەوە=Eburon Uitgeverij B.V.|شوێن=Delft, the Neth.|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٥٩٧٢-٠٤١-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Taylor|یەکەم=Jane|سەردێڕ=Imperial Istanbul: A Traveller's Guide: Includes Iznik, Bursa and Edirne|بڵاوکەرەوە=Tauris Parke Paperbacks|شوێن=New York|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٣٣٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tigrek|یەکەم١=Sahnaz|دوایین٢=Kibaroğlu|یەکەم٢=Ayșegül|ساڵ=٢٠١١|editor-last=Kibaroğlu |editor-first=Ayșegül|editor2-last=Scheumann|editor2-first=Waltina|editor3-last=Kramer|editor3-first=Annika |سەردێڕ=Turkey's Water Policy: National Frameworks and International Cooperation|chapter=Strategic Role of Water Resources for Turkey|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ژپنک=٩٧٨-٣-٦٤٢-١٩٦٣٥-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor=Time Out Guides|سەردێڕ=Time Out Istanbul|بڵاوکەرەوە=Time Out Guides|شوێن=London |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٦٧٠-١١٥-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turan|یەکەم=Neyran|editor1-last=Sorensen|editor1-first=André|editor2-last=Okata|editor2-first=Junichiro|سەردێڕ=Megacities: Urban Form, Governance, and Sustainability |ناونیشان=https://archive.org/details/megacitiesurbanf00sore|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|زنجیرە=Library for Sustainable Urban Regeneration|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ساڵ=٢٠١٠|پەڕەکان=[https://archive.org/details/megacitiesurbanf٠٠sore/page/n٢٣٦ ٢٢٣]–٤٢|chapter=Towards an Ecological Urbanism for Istanbul|ژپنک=٩٧٨-٤-٤٣١-٩٩٢٦٦-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=WCTR Society |نووسەر٢=Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō |سەردێڕ=Urban Transport and the Environment: An International Perspective|ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier|شوێن=Amsterdam|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٨-٠٤٤٥١٢-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wedel|یەکەم=Heidi|ساڵ=٢٠٠٠|editor1-last=Ibrahim|editor1-first=Ferhad|editor2-last=Gürbey|editor2-first=Gülistan|سەردێڕ=The Kurdish Conflict in Turkey|بڵاوکەرەوە=LIT Verlag Münster|شوێن=Berlin |ژپنک=٩٧٨-٣-٨٢٥٨-٤٧٤٤-٩|پەڕەکان=١٨١–٩٣}} * {{Cite report |author=World Intellectual Property Organization (WIPO) |year=2024 |title=Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship |url=https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2024/assets/67729/2000%20Global%20Innovation%20Index%202024_WEB3lite.pdf |location=Geneva |publisher=WIPO |doi=10.34667/tind.50062 |author-link=World Intellectual Property Organization}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wynn|یەکەم=Martin|سەردێڕ=Planning and Urban Growth in Southern Europe|زنجیرە=Studies in History, Planning, and the Environment|بڵاوکەرەوە=Mansell|شوێن=Los Altos, CA|ساڵ=١٩٨٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٢٠١-١٦٠٨-٣}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Prone to spam|date=January 2026}} <!-- {{No more links}} Please be cautious when adding more external links. Wikipedia is not a collection of links and should not be used for advertising. Excessive or inappropriate links will be removed. See [[Wikipedia:External links]] and [[Wikipedia:Spam]] for details. If there are already suitable links, propose additions or replacements on the article's talk page. --> {{Sister project links|auto=yes|d=yes}} * [https://www.ibb.istanbul/ ماڵپەڕی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190906202031/https://www.ibb.istanbul/ |date=6 September 2019 }}) * [http://en.istanbul.gov.tr/ ماڵپەڕی پارێزگاریی ئەستەمبوڵ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231217232114/http://en.istanbul.gov.tr/ |date=17 December 2023 }} * [http://sehirrehberi.ibb.gov.tr/Map.aspx?&scl=6&cx=88707&cy=96189&ap=uydu&lng=en شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ: وێنەی ئاسمانیی کارلێکەر لە ساڵانی ١٩٤٦، ١٩٦٦، ١٩٧٠، ١٩٨٢، ٢٠٠٦، ٢٠١١ و ٢٠١٣] * [http://historic-cities.huji.ac.il/turkey/istanbul/istanbul.html نەخشە کۆنەکانی ئەستەمبوڵ] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018220434/http://historic-cities.huji.ac.il/turkey/istanbul/istanbul.html |date=18 October 2021 }}); کۆکراوەی کارتۆگرافیای ئەران لاۆر، [[کتێبخانەی نەتەوەییی ئیسرائیل]] – [http://historic-cities.huji.ac.il/historic_cities.html پڕۆژەی توێژینەوەی شارە مێژوویییەکان] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325051637/http://historic-cities.huji.ac.il/historic_cities.html |date=25 March 2022 }}) {{Istanbul}} {{navboxes | list= {{Districts of Turkey | provname = Istanbul}} {{Provinces of Turkey}} {{Mayors of İstanbul}} {{World Heritage Sites in Turkey}} {{Turkey topics}} {{European Capital of Culture}} {{European Capital of Sport}} {{50th Anniversary Sculptures}} {{World's most populous urban areas}} {{Metropolitan centers in Turkey}} {{Largest cities in Turkey}} {{Megacities}} }} {{Authority control}} <!-- Leave the empty space as per [[WP:EPONYMOUS]] --> == سەرچاوەکان == {{reflist|colwidth=30em}} <references /> == تێبینییەکان == <references group="lower-alpha"/> {{تووڵی دەروازە|تورکیا}} [[پۆل:ئەستەمبوڵ| ]] [[پۆل:شوێنەوارە ئەرکئۆلۆژییە یۆنانییە کۆنەکان لە تورکیا]] [[پۆل:شوێنەوارە ئەرکئۆلۆژییەکان لە ناوچەی مەڕمەڕە]] [[پۆل:پایتەختەکانی خەلافەتەکان]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتانی پێشوو]] [[پۆل:قوستەنتینیە]] [[پۆل:شارە پیرۆزەکان]] [[پۆل:ناوچە گەورەشارەکانی تورکیا]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییە ئاوەدانەکان لە تورکیا]] [[پۆل:ئەو شوێنە ئاوەدانانەی لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان بەدرێژاییی ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکان لە تورکیا]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا]] [[پۆل:شوێنەوارە ڕۆمانییەکان لە تورکیا]] [[پۆل:شارە نێوان کیشوەرییەکان]] [[پۆل:گەورەشارەکان]] [[پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا]] [[پۆل:پایتەختەکانی خەلافەتی ئیسلامی]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] [[پۆل:قوستەنتینە]] [[پۆل:شارە گەورەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە تورکیا]] n2zdmkgvjb18ayyyyn3ulc27vx828c3 0 9462 1679895 1679532 2026-10-03T20:06:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679895 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:AndrewTanenbaum.JPG|200px|وێنۆک|left|ئەندروو تانەنباوم]] '''ئەندروو ستوارت تانەنباوم''' (Andrew S. Tanenbaum - لەدایکبووی ١٩٤٤) پرۆفەسۆری [[زانستی کۆمپیوتەر]]ە لە [[زانکۆی ئازادی ئامستەردام]]‌دا. زیاتر بەوە ناوسراوە کە نووسەری [[مینیکس]] (سیستەمێکی کارگێڕیی [[یوونیکس-ئاسا]]ی ئازاد بۆ نیازگەلی فێرکارانە) و ھەروەھا نووسەری کتێبگەلی وانەبێژییە لە بواری زانستی کۆمپیوتەردا کە وەکوو تێکستگەلی ستاندارد لە بوارەکەدا ناوبردە دەکرێن. تانەنباوم لە شاری [[نیویۆرک]] لەدایک و گەورە بووە. لە [[MIT]] فیزیکی خوێندووە و دواتر لە [[زانکۆی کالیفۆرنیا، بێرکلی]] دوکتۆرای فیزیکی وەرگرتووە. == بەستەری دەرەکی == * https://web.archive.org/web/20170831191440/http://www.cs.vu.nl/~ast/ {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|زانستی کۆمپیوتەر|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Andrew S. Tanenbaum}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە]] muvrb621m390mim12anhz8hh7r2w69q 0 10808 1679888 1679540 2026-10-03T20:05:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679888 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = ئەندرێس بێرینگ برێڤیک | وێنە = | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٣ی شوباتی ١٩٧٩ | ڕێکەوتی مردن | شوێنی مردن | هۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | هاووڵاتی = [[نەرویژ]] | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | شار = | مووچە = | دارایی = | ناسراو بە هۆی = [[ھێرشەکانی نەرویژ (٢٠١١)]] | سەرناو = | حیزب = | ئایین = | هاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | خەڵاتەکان = | ئیمزا = | ماڵپەڕ = }} '''ئەندرێس بێرینگ برێڤیک''' (بە نەرویجی Anders Behring Breivik)، لەدایکبووی ١٣ی شوباتی ١٩٧٩ <ref>[http://www.smh.com.au/national/modest-boy-who-became-a-mass-murderer-20110724-1hvh0.html Modest boy who became a mass murderer]</ref> تیرۆریستی ڕاستڕەوی [[نەرویژ]]ییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.reuters.com/article/2011/07/22/us-norway-gunman-idUSTRE76L6LZ20110722 |سەردێڕ=Man held after Norway attacks right-wing extremist: report |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924154311/http://www.reuters.com/article/2011/07/22/us-norway-gunman-idUSTRE76L6LZ20110722 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە بەرپرسیاری [[ھێرشەکانی نەرویژ (٢٠١١)|ھێرشەکانی ساڵی ٢٠۱١ی نەرویژ]] لە ڕێکەوتی [[٢٢ی تەمموز]]ی ٢٠١١یە، ئەندرێس دانیشتوویەکی نەرویجی مەسیحیی توندڕەوە، وەکو ناسراوە مەسیحییەکی پارێزگارە و ڕاستڕەوێکی توندڕەوە و دژایەتی ئیسلام و بڵاوبوونەوەی ئەکات هەروەها ئاماژەی بۆ کراوە کە [[ماسۆنی|ماسۆنییە]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/arabic/worldnews/2011/07/110723_norway_massacre_suspect.shtml نۆرویژ: تۆمەتبارکردنی (مەسیحییەکی ڕاستڕەوی توندڕەو) لە کوشتارگەی ئۆسلۆدا]، بی بی سی عەرەبی لە ٣٢ی تەمموزی ٢٠١١.</ref> و هەتا ئێستا نەزانراوە ئەگەر بە تەنها خۆی بەمم ڕەفتارە هەستابێت. لە ٢٢ی تەمووزی ٢٠١١، نزیک بۆتەوە لە لاوانی پارتی کرێکارانی فەرمانڕەوا لە نۆرویژ لە سەربازگەی دوورگەی ئۆتایا، جل و بەرگی پۆلیسی پۆشی بوو و ئاگری بەردایە گەنجە ئامادەبووەکان، کە بوو بە هۆی کوژۆانی نزیکەی ٨٥ کەس.<ref>[http://www.bbc.co.uk/arabic/worldnews/2011/07/110723_norway_suspect.shtml پۆلیسی نۆرویژی الشرطة النرويجية گومانلێکراوی ڕووداوەکە ئەگەڕێنێتەوە بۆ ڕاستڕەوێکی مەسیحی توندڕەو]، بی بی سی عەرەبی لە ٣٢ی تەمموزی ٢٠١١</ref> == بیروباوەڕ و ڕا سیاسییەکانی == ئەندرێس پێش ئەوەی بە دوو هێرشە یەک لە دوای یەکەی هەستێت پێش چەند سەعاتێک لە نووسینی دۆسیەییەکی نزیکەی ١٥٠٠ پەڕەیی بۆتەوە کە تیایدا بیر و بۆچوونەکانی خۆی دەربڕیووە بەرامبەر بە سیاسەتی جیهان؛ === ئيسرائيل === ڕۆژنامەی ئیسرائیلی ئەمڕۆی ئیسڕائیلی وتوویەتی کەوا لەو دۆسیەیەدا نزیکەی ٣٠٠ جار ناوی [[ئیسرائیل]] هاتووە کە هەمووی بە شێوەیەکی ئیجابی بووە، هەروەها هێرشی کردۆتە سەر [[یەکێتی ئەوروپا]] لەبەرئەوەی هاوسۆز نین لەگەڵ ئیسرائیلدا، ستایشی سیاسەتی ئیسرائیلی کردووە کە بە پیی ڕای ئەندرێس مافی زۆربەی دانیشتووە موسڵمانەکانی نادات کە لەژێر دەسەڵاتیا ئەژین بە پێچەوانەی ئەوروپاوە، هەروەها نووسیوەیەتی (کاتی ئەوە هاتووە کە پاڵپشتی نەفامانەی فەلەستینییەکان بوەستێنرێت)".<ref name="ج.إ">[http://www.aljazeera.net/NR/exeres/80AD40C6-F0BB-47A8-9B88-3870FAE0315B.htm بکوژە نۆرویژییەکە ئیسرائیل شکۆدار دەکات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203145350/http://www.aljazeera.net/NR/exeres/80AD40C6-F0BB-47A8-9B88-3870FAE0315B.htm |date= ٣ی شوباتی ٢٠١٢ }}، جەزیرە، ٢٧ی تەمموزی ٢٠١١</ref>. === ئیسپانیا و ئەوروپا === ئەندرێس برێڤیک دوای ئەوەی لە نووسینی دۆسیە ١٥٠٠ پەڕەکەی بۆیەوە سەیارەیەکی بۆمبڕێژکراوی تەقاندەوە لە ئۆسلۆی پایتەختی ئەو وڵاتە پاشان ڕووی کردە [[ئۆتاوا]] و بە شێوەیەکی هەڕەمەکیانە چەکەکەی ڕووکردە بەشدابووەکانی خێوەتگەیەکی هاوینە و بوو بە هۆی کوژرانی زیاتر لە ٨٥ کەس، ئەمەش بۆ ڕێگرتن لە زیادبوونی ژمارەی [[موسڵمانان]] لە [[ئەورووپا]] دا کە ئیسپانیایان لە نێودایە، و ئەندرێس ڕەخنەی توندی لە زپاتیرۆی سەرۆک وەزیرانی [[ئیسپانیا]] گرتووە و ئەڵێت بە چاکەی [[ڕێکخراوی ئەلقاعیدە|ڕێکخراوی قاعیدە]] گەیشتۆتە دەسەڵات، و دەرگای ئیسپانیای کردۆتەوە لە بەردەم کۆچی بە کۆمەڵ کە بووە بە هۆی زیادبوونی ژمارەی موسڵمانان لەو وڵاتەدا، هەروەها ئەندرێس ڕەخنە لە سەرکردە ئەوروپییە سیاسییەکان دەگرێت بۆ ئەوەی دەرگایان کردۆتەوە لە بەردەم ئەوەی ئەندرێس بە ئیستیعماری ئیسلامی ناوی دەبات، و هەروەها بە نیازبووە هەستێت بە زنجیرەیەک تەقینەوەی هاوشێوەی تەقینەوەکەی [[ئۆسلۆ]] لە هەموو کیشوەری [[ئەورووپا]]دا.<ref>[http://ww.youm7.com/News.asp?NewsID=461491& جێبەجێکەری کوشتارگەی ئۆسلۆ؛ زپاتیرۆ گەیشتە دەسەڵات بە چاکەی قاعیدە]{{بەستەری مردوو|url=http://ww.youm7.com/News.asp?NewsID=461491& |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === تورکیا === و بە پێی ئەو لیکۆڵینەوانەی لە دۆسیەکەی ئەندرێسدا کراوە یەکێکە لە تووندترین دوژمنەکانی [[تورکیا]]، و لە دۆسیەکەیدا ٢٣٧ جار ناوی تورکیای هێناوە، و بە پێی ڕای ئەو ئەبێت تورکیا دووربخرێتەوە لە [[ناتۆ]] و پاڵپشتیکردنی بانگەشەی ئیبادەی عوسمانییەکان لە دژی ئەرمەنی ساڵی ١٩١٥ بکرێت. و لە لێکۆڵینەوە لە کۆمپیوتەری ئەندرێسدا دەرکەوتووە چەندین کاریکاتێری لە دژی [[تورکیا]] تیایە کە ئاماژە بەوە دەدەن ئەندرێس لە دژی وەرگرتنی تورکیایە لە [[یەکێتی ئەوروپا]]دا، هەروەها زۆر بەوردی ئاگاداری بارودۆخی تورکیایە بە شێوەیەکی ئاگای لە هەموو کێشە ناوخۆییەکانە، و لە باسی کێشەی ئەرگەنەگۆندا لە نێوان حکومەتی [[پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئیسلامییەکان) و دەستە کەمالییە عەلمانییەکانی تورکیادا، ئەندرێس ئەڵێت کەوا کەمالییەکان ئەیانەوێت پارێزگاری لە بەرژەوەندی نیشتیمانی بکەن و هەموو هەوڵەکانی ئەتاتورک بۆ کردنی تورکیا بە دەوڵەتێکی عەلمانی شکستی خوارد لەسەر دەستی حکومەتی ئێستای تورکیادا.<ref>[http://www.akhbaralaalam.net/news_detail.php?id=46571 تاوانبارەکەی نۆرویژ لە توندرین دوژمنەکانی تورکیایە] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011123526/http://akhbaralaalam.net/news_detail.php?id=46571 |date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|دەروونناسی|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Anders Behring Breivik}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:تیرۆریزم لە نەرویژ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:ھێرشەکانی ٢٠١١ی نەرویژ]] 4i6baxu5tmy8yoi33vonbw8yc2r6yb4 0 12027 1680072 1553519 2026-10-04T04:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1680072 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خۆگەڕ}} [[پەڕگە:Ancient_Egypt_map-en.svg|چەپ|300px|وێنۆک|وێنەی نەخشەی [[میسری کۆن]] و ئەو ناوچانەی کە سەر بەم بوون لە نێوان ساڵانی (٣١٥٠–٣٠ پ.ز)]] '''میسری کۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Ancient Egypt}}) [[شارستانێتی|شارستانییەتێکی]] کۆن بوو لە [[باکووری ڕۆژھەڵات]]ی [[ئەفریقا]]. شارستانییەتی میسری مێژووی دەگەڕێتەوە بۆ (٣١٥٠ ساڵ پێش زایین) بەپێی دەزگای (ڕووداو نووسینزانی میسری) و بە یەکخستنی سیاسی میسری سەرو و میسری خواروو و ھەروەھا لەژێر فەرمانڕەوایی فیرعەونی یەکەمدا. == سەرچاوەکان == * https://web.archive.org/web/20160112164000/http://www.en.wikipedia.org/ {{پۆلی کۆمنز|Ancient Egypt}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|وڵاتەکان|میسر}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:میسری کۆن]] [[پۆل:شارستانێتییەکان]] [[پۆل:خەڵکی دێرین]] [[پۆل:مێژووی میسر]] [[پۆل:مێژووی دەریای ناوین]] [[پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا]] c55zottewu4wupoualnqp42we85rwe6 0 12520 1679699 1547761 2026-10-03T14:46:39Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679699 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Gamma Decay.svg|چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی دەرچوونی تیشکی گاما لە ناوکی [[گەردیلە]]]] '''تیشکی گاما''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Gamma Ray'') تیشکێکی [[کارۆموگناتیسی]]یە بەمەش لە شەپۆلەکانی [[ڕووناکی]] دەچێت بێجگە لەوەی کە درێژی شەپۆلەکەی زۆر لە درێژی [[شەپۆلی ڕووناکی]] کورترە واتا لەرەی شەپۆڵی زیاترە لەھەریەک لە (حەوت جۆرەکانی شەبەنگی [[کارۆموگناتیسی]]) وزەیەکی زۆر بەرزی ھەیە و بە [[خێرایی ڕووناکی]] دەردەچێت، توانایەکی زۆری لە تێپەڕبوون بە ناو تەنەکاندا ھەیە، تەنھا ئەو بەربەستە ئەستوورانە نەبێت کە لە [[قوڕقوشم]] دروست کراون. [[پەڕگە:What are Gamma rays.ogv|چەپ|260px|وێنۆک|تیشکەکانی گاما چیین؟]] ئەم تیشکە بەھۆی وزەکەیەوە دەناسرێتەوە، تیشکی گاما وزە زۆر بەرزەکان کە زاناکان تێبینیان کردوون لە ناوچە گەرمەکانی [[گەردوون|گەردوونەوە]] بێن، [[گەردیلە]] تیشکدەرەکان و تەقینەوە ناوکییەکان تیشکی گاما بەرھەمدەھێنن. ئەم تیشکانە دەتوانن شانەی زیندوو بکوژن، بۆیە لە بواری پزیشکیدا بۆ لەناوبردنی شانە شێرپەنجەیییەکان بەکاردێن. تیشکی گاما ناتوانێت بە تەواوەتی [[بەرگە ھەوای زەوی]] ببڕێت بۆیە زاناکانی [[گەردوونناسی]] دەزگای کەشفکردنی تیشکی گاما لەسەر [[مانگی دەستکرد|مانگە دەستکردەکان]] دادەنێن. == تایبەتمەندییەکانی تیشکی گاما == تیشکی گاما ناوکە تیشکاوەرییەکان لە شێوەی گورزەیەک لە وزە دەردەکات پێی دەوترێت فۆتۆنەکان ھەمیشە ھاوەڵی دەرچوونی تەنۆلکەکانی بێتا-یە لە ھەمان ئاستدا کە ھەمان وزەی ھەیە لەھەمان بواردا. تیشکی گاما لە چەند ئەلکترۆن ڤۆڵتێک تا چەند ملیۆن ئەلکترۆن ڤۆڵتێک پێکھاتووە، بەڵام پێچەوانەی تێشکی بێتایە کە ھێواش دەبێتەوە کاتێک وزەکەی ون دەکات و لەکۆتاییدا لەگەڵ گەردەکەیدا یەکدەگرێت، لەکاتێکدا تیشکی گاما بە سەرجەم وزەکەیەوە بە خێرایی ڕووناکی دەڕوات، تیشکی گاما وزەکەی ون دەکات لە ئەنجامی بەریەککەوتنی بەڕێکەوتدا کە لە ئەنجامی ھاویشتنی ئەلکترۆنەکان لە ناوکەوە بەرھەم دێت، لەوانەیە گشت وزەکەی یان بەشێکی ون بکات لە کاتی بەریەککەوتندا، ئەگەر بەشێکی وزەکەی ونبوو ئەوا بەشەکەی دی بەردەوام دەبێت لە ڕۆیشتندا بەناو بۆشاییدا بە خێرایی ڕووناکی وەک ئەو فۆتۆنانەی کە وزەیەکی کەمتریان ھەیە، تا وزەی فۆتۆنەکانی گاما زیاد بکات وزەی ئەلکترۆنە جووڵاوەکان زیاد دەکات، ئەو ئەلکترۆنانەی کە لەلایەن فۆتۆنەکانی تیشکی گاماوە وزەیان بۆ گوێزراوەتەوە دەبنە ھۆی تێکدانی ناوەندەکە بەھۆی بەئایۆن بوون و وروژاندنی گەردەکانەوە، ھەر کاتێک ئەلکترۆن بەھۆی فۆتۆنەوە دەرباز بێت ئەو ڕووداوەی بەدوایدا دێت تەنیا بەند دەبێت لەسەر خەسڵەتەکانی ئەلکترۆن نەک لەسەر ئەو [[فۆتۆن]]ەی دەربازی کردووە. ھاویشتنی ئەلکترۆنی بارگاوی بەھۆی فۆتۆنێکەوە کە وزەکەی (١m ev) بێت لە ناوکەوە بەئایۆن بوونێکی تاک دادەنرێت، ئەلکترۆنەکان لە کاتی ھێواش بوونەوەیاندا دەیان ھەزار لە بەئایۆن بوون و وروژاندن بەرھەم دێنن، ئەو تێکچوونەی پەیدا دەبێت لەسەر ژمارە و جۆری دابەش بوونی فەزایی (distribution Spstial) ئەو بەئایۆن بوون و وروژاندنانە لە جیاتی بەئایۆن بوونی تاک کە لە فۆتۆنی گاماوە پەیدا دەبێت. تیشکی ئێکس جۆرێکی دیکەیە لە تیشکی [[کارۆموگناتیسی]] کە لە زۆر خەسڵەتیدا لە تیشکی گاما دەچێت، جیاوازی بنەڕەتی نێوانیان پەیوەندی بەپەیدابوونییانەوە ھەیە، کە تیشکی گاما لە ئەنجامی ئەو گۆڕانکارییانەوە پەیدا دەبێت کە بەسەر ناوکدا دێن، بەڵام تیشکی ئێکس کاتێک دەردەچێت کە گۆڕان بەسەر خولگەی ئەلکترۆنەکانی گەردیلەدا دێت. {{فیزیای ناوکی}} زۆربەی جار ئەو ناوکانەی لە ئەنجامی ھەڵوەشاندنی تەنۆلکەکانی ئەلفا و بێتا-ەوە پەیدا دەبن یان ئەو ناوکانەی لە ھەر کردارێکی ئەتۆمییەوە دروست دەبن بۆ نموونە کارلێکە ناوکییەکان لە باری ئاستێکی وروژاودا دەبن، مانای وایە ئەو وزەیەی ئەو ناوکانە دروست دەکەن لەم بارەدا بەرزتر دەبن لەو وزەیەی کە لەباری جێگیریی (زەمینیدا) ھەیەتی واتە بارستایی ناوک لە باری وروژاودا گەورەترە لە بارستایییەکەی لە باری زەمینیدا (ground state)، پاشان لە ماوەیەکی زۆر کورتدا ناوک لە باری وروژاوەوە دەگوێزرێتەوە بۆ باری نیمچە وروژاو یان بۆ باری دامرکانەوە (باری جێگیری زەمینی) بۆ ڕزگاربوون لەو وزە وروژێنەرە زیادەیە ئەویش بەدەرکردنی لەسەر شێوەی تیشکە کارۆمەگناتیسییەکان کە بەتیشکی گاما ناسراوە، ئەم تیشکە لە شێوەی فۆتۆندا دەردەچێت، فۆتۆن یەکەی تەنۆلکەکانی ئەم تیشکەیە. وزەکەی بریتییە لە جیاوزای نێو ھەردوو باری گۆڕانەکە. ناوک دەتوانێت لەوزەی وروژاندن ڕزگاری بێت کاتێک ئەم وزەیە کۆ دەکرێتەوە و دەخرێتەسەر یەکێک لە ئەلکترۆنە خولگەیییەکان (بەتایبەتی خولگەی K چونکە نزیکە لەناوکەوە)، ئەلکترۆنەکە دەردەچێت و گەردەکە جێدێڵێت کە بڕێکی دیاریکراو وزە لەگەڵ خۆیدا ھەڵدەگرێت و ئەم کردارەشی بە گۆڕانی ناوخۆیی دەناسرێت، ئەوەی شایانی باسە لەوانەیە نەمانی وروژاندن لەڕێی دەرکردنی تیشکە [[کارۆموگناتیسی]]یەکان (تیشکی گاما) و بەگواستنەوەی ناوک لەباری وروژاوەوە ڕاستەوخۆ بۆ باری زەمینی ڕووبدات و یەک فۆتۆنی تێدا بێت کە سەرجەم وزەی وروژاندنەکەی ھەڵگرتبێت، ئەم بارە ئەگەرێکی لاوازی ھەیە بۆ ڕوودانی و پێی دەوترێت گۆڕانی قەدەغەکراو، بەڵام ئەوەی زۆر کات ڕوودەدات گۆڕانە بەقۆناغە یەک بەدوای یەکەکەکاندا. وزەی گشتی ھەڵگیراو لەلایەن فۆتۆنەکانەوە دەکاتە جیاوازی نێوان وزەی بنەڕەتی و کۆتایی ھەرچەندە ژمارەی قۆناغەکان جیاواز بن. بەشێوەیەکی گشتی گواستنەوە لە باری وزەیەکی بەرزەوە بۆ باری وزەیەکی نزم دەبێت لەگەڵ دەرکردنی تیشکی گاما لە ماوەیەکی زۆر کورتدا کە بەشێک لەچرکە تێپەڕ ناکات، لەکاتێکدا گواستنەوەی قەدەغەکراو لەکاتێکی درێژخایەنتردا ڕوودەدات. باری وروژاندن لەناوکدا ژمارە بارستە بچووکەکانی دەبێت، لانیکەم (١m ev) لە سەرو باری جێگیربوونەوە و لەناوکە مامناوەندەکاندا لە (١م ev) کەمتر دەبێت، لە ناوکە قورسەکاندا یەکەم باری وروژاو (١m ev - ٠) لەسەرو باری جێگیرەوە دەبێت، بەڵام ناوکە ئەفسوناوییەکان ناوازەن و لەم [[ڕێسا]]یە لادەدەن بۆ نموونە بزمۆس ١٢٦ [[نیوترۆن]] لەناوکەکەیدا ھەیە وەک توخمێکی سووک دادەنرێت و جیاوازی لە وزەکەیدا لەئاستی یەکەمدا (١م ev) دەبێت. کاتێک گورزەیەکی تەریب لە تیشکی گاما دەکەوێتە سەر ماددەیەک ھەڵدەمژرێت لە ئەنجامدا فۆتۆنێک دەردەچێت کە لەگەڵ گەردێک لە گەردەکانی ماددەکە کارلێک دەکات بە ھەریەکێک لەم سێ کردارە- لە گورزەکەوە ئەویش بەھۆی ھەڵمژینی وزەکەی بەتەواوەتی و لەناوچوونی لەڕێی دیاردەی کارۆڕووناکییەوە یان بەرھەمھێنانی جووتێک فۆتۆن، یان بەھۆی پەرشبوونەوە و لادانی لەڕێڕەوەکەی دیاردەی کۆمپتن، بەمەش ژمارەی فۆتۆنی لێدەر (No) چڕی ماددەکە (dx)ە، واتە تووندی تیشکی گاما بە شێوەیەکی بنەڕەتی کەم دەبێتەوە لە کاتی تێپەڕبوونی بەناو ماددەکەدا ئەویش بەھۆی ونبوونی وزەکەی بەناو چڕی تەنە مژەرەکەدا، لەھەر خاڵێکی ماددەکەدا پەیوەندییەک لەنێو توندی تیشکەکە و ئەستووری ماددەکەدا ھەیە. ھاوکۆلکەی ھەڵمژینی ھێڵی بەندە لەسەر وزەی تیشکی گاما و ھەروەھا لەسەر جۆری ماددەکە ھەڵمژین لە (١سم) لە ماددەکە ڕاستەوانە دەگۆڕێت لەگەڵ توندی فۆتۆنی لێدەر و ژمارەی گەردەکان و ڕووبەری پانە بڕگەی گشتی. ڕێگەکانی گواستنەوەی وزەی تیشکی گاما بۆ ماددە جیاوازییەکی بنەڕەتی ھەیە لەو ڕێگایانەی کە وزە لەتەنە بارگاوییەکانەوە دەگوێزرێتەوە بۆ ماددە، لەگەڵ ئەوەشدا کە تیشکی ئێکس لە گۆڕانێکی ئەتۆمییەوە پەیدا چەند ڕێگەیەک ھەن کە تێیدا تیشکی گاما کارلێک لەگەڵ ماددەدا دەکات و وزەکەی ون دەکات و دەیدات بەو ماددەیە لەڕێی ئەم سێ کردارە سەرەکییەوە: # دیاردەی کارۆڕووناکی لەم ڕێگەیەدا تیشکی گاما وزەکەی بە تەواوەتی ون دەکات دەیدات بەیەکێک لەو گەردانەی بەماددەکەوە بەستراوە بەم شێوەیە ئەم تیشکە لەناو دەچێت. # دیاردەی کۆمپتن لەم ڕێگەیەدا تیشکی گاما بەشێک لەوزەکەی ون دەکات و دەیدات بە یەکێک لە ئەلکترۆنە سەربەستەکان یان ئەو ئەلکترۆنەی بەلاوازی بەگەردەکەوە بەستراوە بەمشێوەیە ئەم تیشکە لەڕێڕەوەکەی لادەدات. # بەرھەمھێنانی جووتەک کاتێک فۆتۆنی تیشکی گاما وزەکەی لە (١٫٠٢m ev) گەورەتربێت و بەنزیک ناوکی گەردیلەدا تێپەڕ ببێت ئەوا لە بوارە کارەباکەدا لەناو دەچێت و جووتێک لە ئەلکترۆن و جووتێک لە پۆزترۆن پێکدێت کە وزەکەیان ھاوتای بارستایییەکانیانە دەکاتە (١٫٠٢m ev)، ئەمەش کەمترین وزەی پێویستە بۆ بەرھەمھێنانی ئەو جووتە تەنۆلکانە، ئەگەر وزەی فۆتۆنەکە لەو نرخە زیاتر بێت، ئەو زیادەیە لە ئەلکترۆن و پۆزترۆن وەک توانایەکی لێکدراو دەردەکەوێت و بەشێکی بچووکی دەچێت بۆ ناوکی گەردیلەکە. ئەم ڕووداوە ئاشکراتر دەردەکەوێت ھەر کاتێک وزەی فۆتۆنەکانی تیشکی گاما زیاتر بێت: ئەگەری بەرھەمھێمانی جووتێک = جێگیری EX ئەم ئەگەرییە زیاد دەکات بەزیادبوونی ژمارەی گەردی ماددەی ھەڵمژەرەکە و توانای فۆتۆن کە لە کەمترین ئاست (١٫٠٢ m ev) زیاتر بێت، ئەم گۆڕانە تایبەتە جووتەکێک لە ئەلکترۆن و پۆزترۆن لە ڕووتەختی کارەبایی ناوکدا دروست دەکات و ھەروەھا لە ڕووتەختی خولگەیی ئەلکترۆنیشدا ئەم ئەگەرییە زیاد دەکات بەزیادبوونی ژمارەی گەردی، لەوەی پێشەوە تێبینی دەکەین کە ھەردوو ڕووداوە یەکەمینەکەی دیاردەی کۆمپتن کەم دەکەن بەزیادبوونی وزەی تیشکی گاما لەکاتێکدا دیاردەی سێیەم زیاد دەکات بەزیادبوونی وزەی تیشکی گاما، لەمەوە ڕوون دەبێتەوە کە بەرھەمھێنانی جووتە ئەلکترۆن یان پۆزترۆن لە باری وزە بەرزەکانی تیشکی گامادا ڕوودەدات کە وزەکەی لە (٥ م ev)، ھەروەھا ئەو تەنە مژەرانەی کە ژمارەی گەردی گەورەیان ھەیە، ئەوەی شایانی باسە ئەم سێ کردارە سەرەکییە ھەموویان یان ھەندێکییان بۆ گشت وزەکانی تیشکی [[کارۆموگناتیسی]] دەست دەدەن لەوانەش تیشکی ئێکس. == تیشکی گاما لە سروشتدا == لە سروشتدا تیشکی گاما لە خۆرەوە بەھۆی کارلێکە ناوکییەکانەوە پەیدا دەبێت، وزەی تیشکی گاما دەگاتە ١ ملیۆن ئەلکترۆن ڤۆڵت، گالاکسییە ئاسمانییەکان و ئەو ئەستێرانەی بەفەزادا بڵاوبوونەتەوە بە سەرچاوەکانی تیشکی ئێکس دادەنرێن، زاناکانی گەردوونناسی کار بۆ لێکۆڵینەوە لەم تیشکە دەکەن لەڕێی چەند چاودێرێکی تایبەت بۆ ئەو مەبەستە بۆ تێگەیشتن لەنھێنییەکانی ئەم گەردوونە، ھەروەھا توخمە تیشکاوەرییەکانی وەک [[یۆرانیۆم]] بە بەردەوامی تیشکی گاما بەرھەمدێنێت. میکانیزمی کاریگەری تیشکی گاما لەسەر وردە زیندەوەر بەشێوەیەکی بەرفراوان تیشکی گاما لەبەجێھێنانەکانی پاکژکردن و پیشەسازییە پزیشکی و دەرمانسازی و خۆراکی و پاکردنەوەی پاشماوەکاندا بەکاردەھێنرێت لەبەر توانا زۆر بەرزەکەی لە کوشتنی وردە زیندەوەرەکاندا، لەناوبردنی سیستمە زیندەیییەکان بەھۆی تیشکی گاماوە لەدوو ڕێگاوە دەبێت: کارلێککردنی ڕاستەوخۆ و کارلێککردنی ناڕاستەوخۆ ئەم دوو زاراوەیە بۆ باسکردن لەکاریگەری تیشکی گاما لەسەر ئاوێتە جیاکراوەکان بەکاردەھێنرێت وەک ئەنزیم و [[ترشی ناوکی]] بۆ باسکردنی کاریگەری ئەو تیشکە لەسەر ئەو بوونەوەرانە بەکارناھێنرێت کە سیستمی خانەکانییان پێکھاتەیەکی کیمیایی ئاڵۆزیان ھەیە وەک [[خانە]] [[بەکتریا|بەکتریایی]] و کەڕوویییەکان. مەبەست لەکارلێککردنی ناڕاستەوخۆ کاریگەری تیشکی گامای بە ئایۆن بووە لەسەر [[گەردیلە|گەردیلەکان]] کە پاش ھەڵمژینییان بۆ تیشکی گاما دەبنە [[گەردیلە]] یان ڕەگ یان ئەلکترۆن کە دەبنە ھۆی کارلێکە کیمیایییە لەناوبەرەکانی سیستمی خانەکان. کاریگەری ناڕاستەوخۆی تیشکی گاما بەسەر توێنەرەوەکاندا جێبەجێ دەبێت، [[ئاو]]یش یەکێکە لەو توێنەرەوە بنەڕەتییانەی سیستمە زیندەیییەکان، بەمەش کاریگەری ناڕاستەوخۆ لە ئەنجامەکانی بەئایۆن بوونی گەردیلەکانی ئاوەوە تیشکێک بەرھەم دێنێت کە ڕەگەکانی زۆر چالاکن و ھەروەھا ئەلکترۆنی ئاویشی لێ بەرھەم دێت. مەبەست لەکارلێکی ڕاستەوخۆ گۆڕانە لە واقیعی گەردیلەییدا بۆ مەبەستە خانەیییەکان لە دەمارەکان و [[گەردیلە]] چالاکەکان بە کاریگەری تیشکی بەئایۆنکەر نەک بە کاریگەری ئەو [[گەردیلە]] و ڕەگانەی لە ئەنجامی بەرکەوتنی گەردیلەکانی دیکەوە بە تیشکی ئایۆنکەرەوە پەیدابوون. زۆرجار بەزاراوەی لە ناوبردنی تیشکدانی ڕاستەوخۆ یان کارلێکردنی ڕاستەوخۆ دەدرێت بەھۆی ئەو کاریگەرییە لەناوبەرەی تیشکی ئایۆنکەر سەر بە [[ماددە]] بۆ ماوەیییەکانی خانەدا ھەیەتی، چونکە گەورەترین مەبەستی گەردیلەیییە لە [[خانە]]دا. [[دی ئێن ئەی]] لەو گەردیلانە پێکھاتووە کە ئەو زانیارییە بۆماوەییانە ھەڵدەگرن کە بەرپرسن لە زۆرکردن و نوێبوونەوە و دابەشبوون و زۆری دیکە لەو فەرمانە گرنگانەی ناو [[خانە]]، لەبەرئەوە لەناوچوون یان کارتێکردن لێیان بەکارێکی کاریگەر دادەنرێت بۆمانەوەی بوونەوەرەکە و توانای لەنیشتەجێ بووندا، ھەروەھا توانای میتاپۆلیزمی [[خانە]] لە ناودەچێت بەھۆی شکانی بەندەکان و شکانی شەکری فۆسفاتی و لەناوچوونی تفتە نایترۆجینییەکان، دەتوانین بەھۆی مایکرۆسکۆبەوە [[خانە]] بپشکنین لە کاتی دابەشبوونیدا تێبینی گۆڕان بکەین لە پێکھاتەی کرۆمۆسۆمدا لە ئەنجامی بەرکەوتنی بە تیشکی گاما، ئەگەر خانەکە پاش دابەشبوونی [[دی ئێن ئەی]] بەر تیشک بدەین ئەوا یەکێک لە کرۆماتیدینەکان گۆڕانێکی بێ شێوەی بەسەردا دێت. == ئەمانەش ببینە == * [[تیشکی ئێکس]] * [[تیشکی ژێر سوور]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * کتێبی: زانست بۆ ھەموان، فیزیای پۆلی ١٢ی زانستی. * گۆڤاری: زانستی سەردەم، ژمارە ٤٨، لاپەڕە ٥٢. {{تووڵی دەروازە|فیزیک|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Gamma rays}} [[پۆل:فیزیکی ناوکی]] [[پۆل:تیشکەچالاکی]] [[پۆل:شەبەنگی کارۆموگناتیسی]] [[پۆل:تیشکدانەوە]] [[پۆل:تیشکدان]] rx61kroq6rc3m95tmell3j9av4qir9w 7 15908 1679753 109854 2026-10-03T16:58:58Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679753 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=No useful content <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> kh6l3j2edquga1i7bj54q1cscma1udh 0 17214 1679647 1546547 2026-10-03T13:20:30Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[کەللەسەر]]ی گواستەوە بۆ [[کەللە]]: کەللە خۆی بە مانای skull دێ، سەر پێویست نییە 1546547 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Skullclose.jpg|وێنۆک|کەلەسەری زیانپێگەیشتووی [[مرۆڤ]]ێک]] [[پەڕگە:Cranium3.jpg|وێنۆک|بەشەکانی کەلەسەری مرۆڤ]] '''کەلەسەر''' پێکھاتەیەکی لە ئێسک درووس بووە کە لە تەواوی [[ئاژەڵ]]اندا بوونی ھەیە. کەللەسەر وەک چوارچێوەی سەر ئیش دەکات. کەلەسەر چوارچێوە و پێکھاتی [[دەموچاو]] ڕاگیر دەکات و بەرگری دەکات لە ئازار و گازندە گەیشتن بە [[مێشک]]. بە کەلەسەر بە بێ ئێسکی شێویلاکەی خواروو ئەوترێ [[کڕانیۆم]]کە لە دوو بەش پێکھاتووە. کەلەسەری مێشکی کە ئەرکی پارێزگاریکردن لە مێشکی بە ئەستۆیە و بەشی دووھەم، ئێسکەکانی [[دەموچاو]]ە کە لە پێشتەوە و خوارەوەی قاپیلکەی مێشکدا جێگیرە و چوارچێوەی دەموچاو پێکدێنێ، ئێسکەکانی قاپیلکەی مێشک ٨ دانەن کە ٤ دانەیان تاکن و لە نێوانان، ٢ دانەشیان جووتن و لەلاوەن. ئێسکەکانی دەموچاو ١٤ دانەن کە ٦ دانەیان جووتن و ٢ دانەیان تاکن. بە کۆ کەلەسەر لە ٢٢ ئێسک پێکدێت. لە ئەستوورایی ھەندێک لە ئێسکەکانی سەر و دەموچاودا بۆشاییگەلێک ھەن بە ناوی [[سینووس]]. جگە لە جومگەی [[لاجانگی شێویلاکی]] کە تەنیا جومگەی بزوێنەری کەلەسەرە دیتری ئێسکەکانی لە ڕێی [[جومگەی ڕیشاڵی]] بە یەکەوە نووساون. == ناوەکانی تر == [[پەڕگە:Lat lebka.jpg|وێنۆک|کەلەسەری مرۆڤ لەژێر (تیشکی X)دا]] کاپۆڵ، کاژەڵاک، کاجیر، قاپیلکەسەر، ئێسکەسەر، پیت، کاتک، کاپۆڵک، کاژە، کافا<ref>(فەرھەنگی فارسی-کوردی، ماجد مەردۆخ ڕۆحانی، سنە ١٣٨٥)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == * [[:fa:جمجمه|ویکیپیدیای فارسی (جمجمه)]] * [فەرھەنگی پزیشکی دەوەن، بەرگی یەکەم، د.جەمال ڕەشید فەرەج، ھەولێر ٢٠١٠] {{توێکاری مرۆڤ}} {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Skulls}} [[پۆل:کەللەسەر]] [[پۆل:سەر و ملی مرۆڤ]] [[پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل]] [[پۆل:توێکاریی بڕبڕەداران]] 9jb3beebul07rkmj3sye1we8vse7y8e 1679651 1679647 2026-10-03T13:25:01Z حوسێن 42516 1679651 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Skullclose.jpg|وێنۆک|کەللەی زیانپێگەیشتووی [[مرۆڤ]]ێک]] [[پەڕگە:Cranium3.jpg|وێنۆک|بەشەکانی کەللەی مرۆڤ]] '''کەللە'''، '''کاپۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی ڤەژین|فەرھەنگ=وەھبی و ئەدمۆندز|وشە=kapoḻ|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>''' یان '''کاسەسەر''' پێکھاتەیەکی لە ئێسک درووس بووە کە لە تەواوی [[ئاژەڵ]]اندا بوونی ھەیە. کەللە وەک چوارچێوەی سەر ئیش دەکات. کەللە چوارچێوە و پێکھاتی [[دەموچاو]] ڕاگیر دەکات و بەرگری دەکات لە ئازار و گازندە گەیشتن بە [[مێشک]]. بە کەللە بە بێ ئێسکی شێویلاکەی خواروو ئەوترێ [[کڕانیۆم]]کە لە دوو بەش پێکھاتووە. کەللەی مێشکی کە ئەرکی پارێزگاریکردن لە مێشکی بە ئەستۆیە و بەشی دووھەم، ئێسکەکانی [[دەموچاو]]ە کە لە پێشتەوە و خوارەوەی قاپیلکەی مێشکدا جێگیرە و چوارچێوەی دەموچاو پێکدێنێ، ئێسکەکانی قاپیلکەی مێشک ٨ دانەن کە ٤ دانەیان تاکن و لە نێوانان، ٢ دانەشیان جووتن و لەلاوەن. ئێسکەکانی دەموچاو ١٤ دانەن کە ٦ دانەیان جووتن و ٢ دانەیان تاکن. بە کۆ کەللە لە ٢٢ ئێسک پێکدێت. لە ئەستوورایی ھەندێک لە ئێسکەکانی سەر و دەموچاودا بۆشاییگەلێک ھەن بە ناوی [[سینووس]]. جگە لە جومگەی [[لاجانگی شێویلاکی]] کە تەنیا جومگەی بزوێنەری کەللەە دیتری ئێسکەکانی لە ڕێی [[جومگەی ڕیشاڵی]] بە یەکەوە نووساون. == ناوەکانی تر == [[پەڕگە:Lat lebka.jpg|وێنۆک|کەللەی مرۆڤ لەژێر (تیشکی X)دا]] کاپۆڵ، کاژەڵاک، کاجیر، قاپیلکەسەر، ئێسکەسەر، پیت، کاتک، کاپۆڵک، کاژە، کافا<ref>(فەرھەنگی فارسی-کوردی، ماجد مەردۆخ ڕۆحانی، سنە ١٣٨٥)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == * [[:fa:جمجمه|ویکیپیدیای فارسی (جمجمه)]] * [فەرھەنگی پزیشکی دەوەن، بەرگی یەکەم، د.جەمال ڕەشید فەرەج، ھەولێر ٢٠١٠] {{توێکاری مرۆڤ}} {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Skulls}} [[پۆل:کەللەسەر]] [[پۆل:سەر و ملی مرۆڤ]] [[پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل]] [[پۆل:توێکاریی بڕبڕەداران]] kf8xq48m5nwbriohn1ihloxis32kqxp 1679879 1679651 2026-10-03T20:03:56Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679879 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Skullclose.jpg|وێنۆک|کەللەی زیانپێگەیشتووی [[مرۆڤ]]ێک]] [[پەڕگە:Cranium3.jpg|وێنۆک|بەشەکانی کەللەی مرۆڤ]] '''کەللە'''، '''کاپۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی ڤەژین|فەرھەنگ=وەھبی و ئەدمۆندز|وشە=kapoḻ|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>''' یان '''کاسەسەر''' پێکھاتەیەکی لە ئێسک درووس بووە کە لە تەواوی [[ئاژەڵ]]اندا بوونی ھەیە. کەللە وەک چوارچێوەی سەر ئیش دەکات. کەللە چوارچێوە و پێکھاتی [[دەموچاو]] ڕاگیر دەکات و بەرگری دەکات لە ئازار و گازندە گەیشتن بە [[مێشک]]. بە کەللە بە بێ ئێسکی شێویلاکەی خواروو ئەوترێ [[کڕانیۆم]]کە لە دوو بەش پێکھاتووە. کەللەی مێشکی کە ئەرکی پارێزگاریکردن لە مێشکی بە ئەستۆیە و بەشی دووھەم، ئێسکەکانی [[دەموچاو]]ە کە لە پێشتەوە و خوارەوەی قاپیلکەی مێشکدا جێگیرە و چوارچێوەی دەموچاو پێکدێنێ، ئێسکەکانی قاپیلکەی مێشک ٨ دانەن کە ٤ دانەیان تاکن و لە نێوانان، ٢ دانەشیان جووتن و لەلاوەن. ئێسکەکانی دەموچاو ١٤ دانەن کە ٦ دانەیان جووتن و ٢ دانەیان تاکن. بە کۆ کەللە لە ٢٢ ئێسک پێکدێت. لە ئەستوورایی ھەندێک لە ئێسکەکانی سەر و دەموچاودا بۆشاییگەلێک ھەن بە ناوی [[سینووس]]. جگە لە جومگەی [[لاجانگی شێویلاکی]] کە تەنیا جومگەی بزوێنەری کەللەە دیتری ئێسکەکانی لە ڕێی [[جومگەی ڕیشاڵی]] بە یەکەوە نووساون. == ناوەکانی تر == [[پەڕگە:Lat lebka.jpg|وێنۆک|کەللەی مرۆڤ لەژێر (تیشکی X)دا]] کاپۆڵ، کاژەڵاک، کاجیر، قاپیلکەسەر، ئێسکەسەر، پیت، کاتک، کاپۆڵک، کاژە، کافا<ref>(فەرھەنگی فارسی-کوردی، ماجد مەردۆخ ڕۆحانی، سنە ١٣٨٥)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == * [[:fa:جمجمه|ویکیپیدیای فارسی (جمجمه)]] * [فەرھەنگی پزیشکی دەوەن، بەرگی یەکەم، د.جەمال ڕەشید فەرەج، ھەولێر ٢٠١٠] {{توێکاری مرۆڤ}} {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Skulls}} [[پۆل:کەللەسەر]] [[پۆل:سەر و ملی مرۆڤ]] [[پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل]] [[پۆل:توێکاریی بڕبڕەداران]] lf10g3ojuhwet1s7bkc54wxakzi4rlb 7 19013 1679774 124136 2026-10-03T17:06:41Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679774 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> ئەم وێنەیە هیچ جۆرێ لە مۆڵەت نامەی تیا نیە بۆیە مۆرکی سڕینەوەم لێدا [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|وتووێژ]]) ١٢:٢١, ٧ تەمموز ٢٠١٢ (UTC) 788fp1mtzutg5uq57y9lkdztxdrnsk0 0 19473 1680314 1678314 2026-10-04T10:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1680314 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = مێھران مودیری | image = Mehran Modiri at Saate 5 Asr movie press conference.jpg | caption = مێھران مودیری کۆنفڕانس ڕۆژنامەگەری | image_upright = 1.15 | birth_date = {{Birth date and age|1967|4|7}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مردی در حاشیە|ناونیشان=https://www.yjc.ir/00Lgem|وێبگە=www.yjc.ir|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠|زمان=فارسی}}</ref> | birth_place = [[تاران]]، ئیران | birth_name = | occupation = [[ئەکتەر]] و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەری]] | years_active = ١٩٧٤–ئێستا | notable_works= ڤێلاکەی من{{ھن}}باغی مزەفەر{{ھن}}* شەوانی بەرەرە{{ھن}} «[[پیاوی ھەزارڕوو]]»{{ھن}}فڕینی ٥٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مھمترین اخبار ایران و جھان|ناونیشان=https://vista.ir/?view=article&id=340508|وێبگە=ویستا|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠|زمان=fa-IR}}</ref> ھیولا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= «ھیولا» ی مھران مدیری چە شکلی است؟|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/97122212301/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش=ایسنا|agency=Iran Student News Agency|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|زمان=fa}}</ref>{{ھن}}[[داری گوێز]] | children = ٢ | awards = | height =١٫٨٠ م | signature = Mehran Modiri signature.png }} '''میھران مودیری''' [[ئەکتەر]] و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەری]] [[ئێران|ئێرانیە]] کە لە ٧ی نیسانی ساڵی ١٩٦٧ لە [[تاران]] لەدایکبووە. زۆرینەی ئەو فیلمانەی کە کاری بۆ کردوون لە بابەتی [[فیلمی کۆمێدی|کۆمێدیان]]، جگە لە کاری ئەکتەر و دەرھێنەریش کاری ھوونەری [[گۆرانیبێژی|گۆرانی چڕین]] و [[شانۆ|شانۆکاریشی]] کردووە. == بەرھەمەکان == * ڤێلاکەی من * شانۆی ھاملێت * شانۆی ئارسیناڵ * درامای تەلەفزیۆنی «[[پیاوی ھەزارڕوو]]» سێ بەش * درامای تەلەفیزیۆنی ''[[پیاوی سێ ھەزار ڕوو]]'' * فیلمی سینەمایی تاران ١٥٠٠ ([[ئەنیمەیشن]]) * قاوەی تاڵ * باغی مزەفەر == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تۆپی پێ|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Mehran Modiri in 2020}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:کۆمێدییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە تاران]] 8xvfnxf2n4d42e8coyyzo9abb3m64fy 0 19979 1680122 1633172 2026-10-04T05:49:28Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680122 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|42.16|-75.82|type:adm2nd_region:US-NY_source:UScensus1990|display=title}} ''' برۆم ''' کاونتێکە لە [[ویلایەتی نیویۆرک]] . {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتی نیویۆرک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Broome County, New York}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٠٦]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٠٦ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] pxfj9rqk0h8uot70ai8xkwnsgd5qu6k 0 23653 1679660 1580907 2026-10-03T13:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1679660 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|وێنە=Mossad seal.svg}} '''مۆساد''' یان '''دەزگای ھەواڵگری و ئەرکە تایبەتەکان''' (بە [[عیبری]]: המוסד למודיעין ולتפקידים מיוחדים)، کە بە شێوەیەکی بەربڵاو بە مۆساد ناسراوە، دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی دەوڵەتی [[ئیسرائیل]]ە. یەکێکە لە ڕێکخراوە سەرەکییەکانی ناو کۆمەڵگەی ھەواڵگریی ئیسرائیل، لەگەڵ ئامان (ھەواڵگریی سەربازی) و شین بێت (ئاسایشی ناوخۆ). مۆساد بەرپرسە لە کۆکردنەوەی ھەواڵگری، ئۆپراسیۆنە نھێنییەکان و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر. بەڕێوەبەرەکەی ڕاستەوخۆ و تەنھا وەڵامدەرەوەی سەرۆک وەزیرانە. بودجەی ساڵانەی بە نزیکەی ١٠ ملیار [[شێکل]] (٢.٧٣ ملیار دۆلاری ئەمریکی) دەخەمڵێندرێت، و دەخەمڵێندرێت کە نزیکەی ٧,٠٠٠ کەس تێیدا کار بکەن، ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە گەورەترین دەزگاکانی سیخوڕی لە جیھاندا. ڕێکخراوەکە پلانی زۆرێک لە تیرۆرکردنی لە شوێنە جیاوازەکاندا داڕشتووە.<ref>https://www.haaretz.com/israel-news/2018-08-26/ty-article-magazine/.premium/more-ops-more-secrets-more-money-mossads-supercharged-makeover/0000017f-f641-d460-afff-ff67ac1a0000</ref><ref>https://www.timesofisrael.com/mossad-expert-ex-spies-outline-planning-challenges-of-targeted-killings/</ref> ==مێژوو== مۆساد لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٩، وەک «دەزگای ناوەندی بۆ ھەماھەنگی» لەسەر پێشنیازی سەرۆک وەزیران [[داود بێن گۆریۆن]] بۆ [[ڕێوڤێن شیلۆوا]] دامەزرا. بێن گۆریۆن جەستەیەکی ناوەندی دەویست بۆ ھەماھەنگی و باشترکردنی ھاوکاری نێوان دەزگا ئەمنییەکانی ئەو کاتە — بەشی ھەواڵگریی سوپا (ئامان)، دەزگای ئاسایشی ناوخۆ (شین بێت)، و دەزگای ھەواڵگریی سیاسی (مۆساد). ئەو جەستە ناوەندییەی کە فەرمانڕەوایی سێ دەزگا ئەمنییەکەی دەکرد «ڤاعداد» بوو؛ ئەمڕۆ وەزارەتی ھەواڵگرییە.<ref>https://www.britannica.com/topic/Mossad</ref> لە ئازاری ١٩٥١دا، دووبارە ڕێکخرایەوە و خرایە ناو نووسینگەی سەرۆک وەزیران، کە ڕاستەوخۆ ڕاپۆرت بۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەدات. بەھۆی لێپرسینەوەی مۆساد ڕاستەوخۆ لەبەردەم سەرۆک وەزیران و نەک کنێسێت، ڕۆژنامەنووس ڕۆنێن بێرگمان مۆسادی وەک «دەوڵەتی قووڵ» پەسن ^(وەسف) کردووە.<ref>https://www.mossad.gov.il/history</ref> لە نەوەدەکاندا، [[ئەلیزا ماگێن ھالێڤی]] بوو بە باڵاترین [[ژن]] لە مێژووی مۆساد کاتێک وەک جێگری بەڕێوەبەری دەزگاکە لە سەردەمی [[شەبتای شەڤیت]] و [[دانی یاتۆم]] کاری دەکرد.<ref>https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB407/docs/EBB-PollardDoc1.pdf</ref> مۆساد لە ٦٨ەمین ساڵیادی سەربەخۆیی [[ئیسرائیل]]دا ھەنگاوێکی نائاسایی نا بە بڵاوکردنەوەی ڕیکلامێکی دامەزراندنی نھێنی بۆ بەشی کایبەری خۆی. ڕیکلامەکە پیت و ژمارەی وەک خۆیان ھەڕەمەکی تێدابوو، کە دەرکەوت مەتەڵێکی شاراوەیە. زیاتر لە ٢٥،٠٠٠ کەس ھەوڵیان دا چارەسەری بکەن، و لەکاتێکدا زۆربەیان شکستیان ھێنا، بەڵام دەیان کەس سەرکەوتوو بوون و دامەزران. لە چاوپێکەوتنێکی دەگمەنی ساڵی ٢٠١٢دا لەگەڵ «لێیدی گڵۆبس»، شەڕڤانانی مۆساد باسیان لە دامەزراندنی ژنان و پیاوان لە مۆساد، تاقیکردنەوەکانی پشکنین، کارەکانیان لە مۆساد لەگەڵ پێکھێنانی خێزان، پەیوەندی نێوان کاتی ئامادەکاری بۆ کردەوەکان و خودی کردەوەکان، کارکردن بە تیم، ئەو ژیرییە سۆزدارییەی لێیان داوا دەکرێت، سروشتی چالاکییەکە، دوورکەوتنەوە لە ناوبانگ و توانای ڕەھا، و گفتوگۆ لەگەڵ دووژمنان کرد.<ref>https://www.gov.il/he/pages/about_ministry_of_intelligence</ref><ref>https://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-4802192,00.html</ref> ==دروستبوون== دروست بوونی دەزگای هەواڵگری مۆساد دەگەڕێتەوە بۆ ١٣ی کانونی دووەمی ١٩٤٩ لە سەر داوای دەیڤد بن گۆریۆن و بە بەڕێوبەرایەتی ڕێوڤن شیلۆهـ. لە مانگی ٣ی١٩٥١ چووە ناو ئۆفیسی سەرۆک وەزیرانەوە و ڕاستەوخۆ ڕاپۆرتی دەنارد بۆ سەرۆکوەزیران. وە ڕێوڤن شیلۆهـ بە فەرمی وەک ڕێڤەبەر ناسرا. ==چالاکییەکانی مۆساد== #دۆزینەوەی سەرکردەیەکی [[پارتی نازی|نازییەکان]]، [[ئەدۆلف ئایشمان]] لە [[ئەرژەنتین]] و گەڕاندنەوەی بۆ [[ئیسرائیل]] بەمەبەستی دادگاییکردن، ساڵی ١٩٦٠. #١٩٩٨ گرتنی چەند ئەندامێکی [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]] لە [[سویسرا]]. #یارمەتی دانی [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] و ئێم ئای تی تورکی بۆ گرتنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] لەساڵی ١٩٩٩ #بەشداریکردن بۆ ھێرشکردنە سەر [[عێراق]] دژی [[سەددام حوسێن]] لە ساڵی ٢٠٠٣. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} *[http://www.mossad.gov.il/Eng/AboutUs.aspx ماڵپەڕی فەرمی مۆساد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830101220/http://www.mossad.gov.il/Eng/AboutUs.aspx |date=٣٠ی ئابی ٢٠١٧ }} *[http://www.globalsecurity.org/intell/world/israel/mossad.htm زانیاری ناممەی مۆساد] {{پۆلی کۆمنز|Mossad}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:مۆساد]] [[پۆل:دەزگا سیخوڕیەکان]] [[پۆل:دەزگا هەواڵگیریەکان]] [[پۆل:دەزگاکانی ئیسرائیل]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٩ لە ئیسرائیل]] opvvgrfl79aoh0v8e10hmu1m9b6ek06 0 23970 1679679 1610581 2026-10-03T13:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1679679 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|وێنۆک|چەپ]] '''مۆلێر''' (بەئینگلیزی:Molière) ماوەی ژیان(١٥ی کانوونی دووەم ١٦٢٢ تا ١٧ی شوباتی ١٦٧٣) , مۆلێر شانۆنووس و ئەکتەرێکی ناسراوی فەڕەنسیە ، بابەتە هونەریەکانی مۆلێر لەبابەتی کۆمێدین ==ژیان== دوای خوێندنی بنچینه‌یی له‌سه‌ره‌تای ژیانی لاویدا له‌گه‌ڵ ده‌سته‌یه‌ک له‌ ئه‌کته‌ری لێهاتوو ، له‌سه‌روی هه‌موشیانه‌وه‌ کچه‌ ئه‌کته‌ری جوان و شۆخی قژکاڵ [[مادلین بیجار]] تیپێکی شانۆیی دامه‌زراند و ناویان نا [[تیپی بیجا]] و له‌هه‌رێمێکی فه‌ڕه‌نساوه‌ ده‌چوونه‌ هه‌رێمێکی تر و زۆرجار له‌ شار و گونده‌کان ده‌رده‌کران و ماوه‌یان نه‌ده‌دان شانۆگه‌رییه‌کانیان پێشکه‌ش بکه‌ن و ئه‌وانیش ناچارده‌بوون بێ حه‌سانه‌وه‌ و بێ نان بار بکه‌ن و بچن بۆ شارێکی دیکه‌ بۆ پێشکه‌شکردنی شانۆگه‌رییه‌که‌یان ، له‌کۆتایی گه‌شته‌ دوور و درێژه‌که‌یان گه‌ڕانه‌وه‌ پاریس و لێی نیشته‌جێ بوون و مۆلێر که‌وته‌به‌ر چاوی برای ( شا )ی فه‌ڕه‌نسا و به‌مه‌ پایه‌ی به‌رزبووه‌وه‌ و تیپه‌که‌ی ناونرا [[تیپی شا]] . مۆلیێر هونه‌رمه‌ندێکی مه‌زنی به‌هره‌دار بوو ، ڕۆمانی کۆمیدی ده‌نوسی و ده‌یکرده‌ شانۆگه‌ری و ده‌ری ده‌هێنا و ده‌وری سه‌ره‌کی تێدا ده‌بینی و ، هه‌رده‌م له‌کاره‌ هونه‌رییه‌کانییدا هێرشێکی توند و تیژی پڕ له‌ گاڵته‌جاڕی ده‌برده‌ سه‌ر لایه‌نی خراپ و ناته‌واو له‌ژیانی کۆمه‌ڵه‌که‌یدا ، له‌ئه‌نجامدا کۆمه‌ڵه‌ شانۆگه‌رییه‌کی [[کۆمیدی]] له‌سه‌ر شانۆی ده‌رباری شا لویسی چوارده‌هه‌مدا پێشکه‌ش کرد و تیپه‌که‌ی نرخێکی زۆری پێدرا و ، له‌ ڕۆژی 17ی شوباتی 1673 له‌سه‌ر شانۆی [[بالێی ڕۆیاڵ]] شانۆگه‌ری [[نه‌خۆشی به‌وه‌هم]] ی پێشکه‌شکرد و ده‌وری سه‌ره‌کی و گرنگی به‌سه‌رکه‌وتوویی تێدا بینی . مۆلێیر ئه‌و ئێواره‌یه‌ له‌ پێشکه‌شکردنی شانۆگه‌رییه‌که‌ی زۆر ماند و بێهێز بوو ، براده‌ره‌کانی هه‌وڵێکی زۆریان له‌گه‌ڵدا بۆئه‌وه‌ی ده‌وره‌که‌ی خۆی چیتر ئه‌و شه‌وه‌ نه‌بینێ ، که‌چی ئه‌و قایل نه‌بوو هه‌ر سووربوو له‌سه‌ر ته‌واوکردنی نواندنه‌که‌ی تاکو له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆکه‌ توشی نه‌خۆشییه‌کی کتوپڕ بوو ، به‌ڵام دیسان تا کۆتایی شانۆگه‌رییه‌که‌ هه‌ر به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر نواندنه‌که‌ی و هه‌ر که‌ لێ بوه‌وه‌ و په‌رده‌ دادرایه‌وه‌ ، مۆلێر که‌وت و ئه‌کته‌ره‌کان هه‌ڵیان گرت و بردیانه‌وه‌ ماڵ و دوای سه‌عاتێک چاوی تا هه‌تاییه‌ لێکنا و ماڵئاوایی له‌ ژیان و دنیا و شانۆ کرد ، دوای سێ سه‌دده‌ چه‌پڵه‌ی ڕه‌زامه‌ندی و شادی بینه‌ران به‌رز بوه‌وه‌ بۆ تیپی کۆمیدیای فه‌ڕه‌نسایی که‌ تاکو ئێستاش به‌ ماڵی مۆلیێر ده‌ناسرێ و جوانترین و خۆشترین به‌رهه‌مه‌ پته‌و و به‌نرخه‌کانی ئه‌م نوسه‌ره‌ مه‌زنه‌ و ئه‌کته‌ره‌ شانۆییه‌ لێهاتووه‌ پێشکه‌ش ده‌کات . ==بەرهەمەکان== به‌رهه‌مه‌ ناوداره‌کانی له‌م ساڵانه‌دا بڵاوکردۆته‌وه‌ : # شانۆگه‌ری ( قوتابخانه‌ی ژنان ) له‌ساڵی 1659 # قوتابخانه‌ی مێردان له‌ساڵی 1661 . #به‌زۆر کراوه‌ به‌ نوشدار له‌ساڵی 1666 . #پیسکه‌ی ته‌ڕپیر له‌ ساڵی 1668 . #دوژمنی مرۆڤایه‌تی له‌ ساڵی 1670 . #نه‌خۆشی به‌واهیمه‌ له‌ ساڵی 1673. #ژنهێنان به‌زۆری . *مۆلیێر به‌م شانۆگه‌ریه‌ کۆمیدییانه‌ به‌رزترین پایه‌ی له‌جیهانی کۆمیدیای ڕۆژئاوا وه‌رگرت . ===خاسیەتی شانۆگەریەکانی مۆلێر=== مۆلیێر شانۆگه‌رێکی بلیمه‌ت بوو ، به‌رهه‌مێکی زۆری پێشکه‌ش به‌ شانۆ کرد و ، ئه‌و سانۆگه‌رییانه‌ی سێ خاسیه‌تی سه‌ره‌کییان هه‌یه‌ : # که‌سه‌کانی ناو شانۆگه‌رییه‌که‌ به‌جوانی ده‌رده‌خات . #هه‌ڵوێستی جوان و له‌بار ده‌خوڵقێنێ . #بینه‌ران به‌چاکی دێنێته‌ پێکه‌نین . ==ووتەکانی مۆلێر== <div style="text-align:center;"> {{وتەی تایبەت|'''سه‌روه‌ت له‌ شه‌ڕدا و سه‌رکه‌وتنت له‌ عه‌شقدا هۆکاری به‌خته‌وه‌ریه‌'''|35px}} </div> ==سەرچاوە== *[https://web.archive.org/web/20160306193423/http://nusin.net/dang/archives/1621 ماڵپەڕی نووسین] [https://web.archive.org/web/20170614125331/http://www.pourquoicomment.fr/pourquoi-jean-baptiste-poquelin-est-surnomme-moliere/ ? Pourquoi Jean-Baptiste Poquelin est surnommé Molière] {{پۆلی کۆمنز|Molière}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|شیعر|وێژە|شانۆ|ژیاننامە|کۆمیدیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:شانۆنامەنووسانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]] [[پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی]] [[پۆل:مۆلیێر]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٢٢]] [[پۆل:مردووانی ١٦٧٣]] [[پۆل:شانۆکاران]] [[پۆل:شانۆنووسان]] [[پۆل:کۆمێدیاکاران]] [[پۆل:نووسەرانی پیاوی سەدەی ١٧یەم]] 49t1v5uks4bpl60iv1t0r04j51n6gmv 0 23972 1680082 1516759 2026-10-04T04:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680082 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} }} [[پەڕگە:Michel Foucault 1974 Brasil.jpg|وێنۆک|فووکۆ]] '''میشێل فۆکۆ''' (بە فەڕەنسی:Michel Foucault) فەیلەسووف، مێژووزان و تیۆریوانێکی کۆمەڵایەتی خەڵکی وڵاتی فەڕەنسایە. == ژیان == لە پواتیەی فەرەنسا لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٦ ھاتۆتە دنیاوە. لە ساڵی ١٩٥٢ لیسانسی دەرونناسی وەرگرت و لە نەخۆشخانە دەرونییەکان سەرقاڵی کارکردن بوو، ساڵی ١٩٦٦ دکتۆرای لەبواری [[فەلسەفە]] دا وەرگرتوەو لە ساڵی ١٩٧٠ بەسەرۆکی بەشی مێژووی بیرۆکەکانی زانکۆی باوەڕپێکراو کۆلیژی دوھەمی فەرەنسا ھەڵبژێردرا و دواتر لە ساڵی ١٩٨٤ بەنەخۆشی ئایدز لە [[پاریس]] کۆتایی بە ژیانی ھات. فۆکۆ لەژێر کاریگەری فەیلەسوفانی وەک [[فرێدریش نیچە]] و [[مارتن ھایدگەر]] دا بووە. == سەرچاوەکان == * [[:en:Michel Foucault|ویکیپیدیای ئینگلیزی - میشێل فوکۆ]] * [https://web.archive.org/web/20160305211243/http://nusin.net/dang/archives/1719 ماڵپەڕی نووسین - میشێل فۆکۆ کێیە؟] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەلسەفە|سیاسەت|دەروونناسی|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Michel Foucault}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕخنەگرە فەڕەنسیەکانی ئەدەبیات]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە ئەیدز لە فەڕەنسا]] [[پۆل:مێژووناسانی فەڕەنسی]] [[پۆل:کۆمەڵناسانی فەڕەنسی]] [[پۆل:مێژووی دەروونپزیشکی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦]] [[پۆل:فەلسەفەی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:فەیلەسووفە فەڕەنسیەکان]] [[پۆل:بێدینەکان]] [[پۆل:میشێل فوکۆ]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زانست]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] 57pimbbfi0uae5pc8nfcbmyw9h4q9s2 0 24151 1680065 1516703 2026-10-04T04:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سێکسناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1680065 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Urinary system.svg|٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|٦. میزەڕۆ]] [[پەڕگە:Andami-zawze-piaw.jpg|thumb|300px|بەشەکانی سیستەمی زاوزێی پیاوانە]] '''میزەڕۆ''' ئەو بۆرییەیە (لوولە) کە میز لە [[میزەڵدان]]ەوە بەرەو [[چووک]] و دەرەوەی لەش دەبات. میزبۆری لە ژناندا کوڵ و بۆشە، بەڵام لە پیاودا بە ھۆی تێپەڕبوون لە ناو [[پرۆستات|پرۆستاتەوە]] چەند شوێنی تەسکی (تەنگ) تێدایە.<ref>[http://books.google.com/books?id=VKlWjdOkiMwC&pg=PA583&dq=placental+mammal+penis+urinate&hl=en&sa=X&ei=DP2HUfH0Icnr0QHs3oHQCg&ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&q=placental%20mammal%20penis%20urinate&f=false توێکاری لەشی مرۆڤ، زانکۆی چیکاگۆ]</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Urethra}} {{تووڵی دەروازە|سێکسناسی|پزیشکی}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کۆئەندامی میز]] [[پۆل:میزەڕۆ]] mrnp2jepxdjqw1j04d9uh522zy0ikn9 0 24179 1680319 1516941 2026-10-04T10:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1680319 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Hematopoiesis (human) diagram en.svg|230px|وێنۆک|چەپ|وێنەی چۆنیەتی دابەشبوونی بنەماڵەی خانەکانی خوێنی [[مرۆڤ]]، شوێنی بنکەی میێلۆئید دیاری کراوە]] '''میێلۆئید''' بۆ ناو بردنی بنکەی خانەیێک(سللوول) بە کەڵک دێت کە وا لە مێشکی ئێسک(بە ئینگلیزی: Bone Marrow) هاتووە. لە ناو مێشکی ئێسک دەستەیێک خانە هەن کە ئەرکی درووت کردنی خانەکانی [[خوێن]]یان هەیە. ئەو خانەگەلە کە لە خانەی پۆلی میێلۆئید درووت دەکرێن تەواو خانەکانی ناو خوێن لە خۆیدا دەگرێت جگە لە لیمفۆسیتەکان. وشەی میێلۆئید زۆرجار لە ناوبردنی شیرپەنجەکاندا بە کەڵک دێت بۆ ئەوەی کە بنەمای سەرەکی شێرپەنجەکە ڕوون بێتەوە. بۆ وێنە ئەو شێرپەنجە ها لە خوێن دا یا نە، کە ئەگەر بڵێین لووکێمیای میێلۆئید ئەمە واتە شێر پەنجەی خانە سپیەکانی خوێن جگە لە لیمفۆسیتەکان. ==سەرچاوەکان== {{پۆلی کۆمنز|Myeloid cells|میێلۆئید}} ماڵپەڕی [https://web.archive.org/web/20121015144713/http://www.emedicinehealth.com/script/main/srchcont_dict.asp?src=myeloid ئی-مێدیسین] {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کۆئەندامی لیمف]] [[پۆل:شانەکان (ژینناسی)]] tn3ii4f0gdxn6c0hpvv9rym3l50a2px 4 25122 1679993 1679415 2026-10-04T00:03:16Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1679993 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٦٩٢٥ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٢٤٣ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٤٦٩٧٨ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٠ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٧٣ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٣ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٨٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣١٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٠ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٩٧٣ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٢٧ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦٠٣ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٦ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٢٢ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٥٥٣ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٢٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨١٧ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٨٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٣٣ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٤٠ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١١٦٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] omzf6zy076xze7y2uh3gnnbu47eaxbk 4 25128 1679994 1679416 2026-10-04T00:03:26Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1679994 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٣ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٨٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٩٧٣ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٢٧ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٦ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٢٢ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٢٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨١٧ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٣٣ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٤٠ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١١٦٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١٠٩٦ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٠٨٣ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] tc1m5aby7uufei033iwlzvit6ucqkjx 0 25476 1680034 1650068 2026-10-04T01:38:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680034 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرەوا | ناوی_فەرمی = میرآباد - Mîrava | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mirabad | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.262|frame-long=44.9238|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری مەرگەوەڕ|مەرگەوەڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1484 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 635 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرەوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مەرگەوەڕ]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرەوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەرەزان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قایر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕەشگوندان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەنسوراوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٣٥) کەس و (٩٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 9uj8e3lp1vzoekytz58fso7sut250wb 0 38164 1679748 1516587 2026-10-03T16:38:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679748 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Mitt Romney 2007 profile portrait.jpg|thumb|میت ڕۆمنی لە ساڵی ٢٠٠٧]] '''ویلارد میت ڕۆمنی''' (لەدایکبووی [[١٢ی ئازار]]ی [[١٩٤٧]]) ناسراو بە '''میت ڕۆمنی'''، سیاسەتمەدار و بازەرگانی ئەمریکیە و ٧٠یەمین حاکمی ویلایەتی [[ماساچووسیتس]]ی ئەمریکا بوو لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٧ەوە. ڕۆمنی کاندیدا و پاڵێوراوی حیزبی کۆماری ئەمریکا بوو لە ھەڵبژاردنی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی [[٢٠١٢]] بەڵام لە بەرامبەر پارتی ڕکابەر کە دێموکراتن و کاندیداکەی [[باراک ئۆباما]] تووشی شکست ھات. میت ڕۆمنێ لە ناوچەی دیترۆیت لە ئەمریکا لە دایک بووە، باوکیشی جۆرج ڕۆمنی ھەر سیاسەتمەدار بووە، میت لە ساڵی ١٩٦٩ چۆتە ژیانی ھاوسەرگیری و خاوەنی پێنج منداڵە. == خەڵاتەکانی ڕۆمنی == * دوکتۆرای شانازی لەساڵی ١٩٩٩ لە زانکۆی یوتا * دوکتۆرای شانازی لە ماف لە ساڵی ٢٠٠٢ لە لایەن زانکۆی بینتلی * یەکێک بوو لە ٥٠ کەسایەتیی ساڵی گۆڤاری بەیبۆل لە ساڵی ٢٠٠٢ * دوکتۆرای شانازی لە خزمەتگوزاری گشتی ھیلزدایل لە ساڵی ٢٠٠٧ == بەستەر بۆ دەرەوە == * [http://www.mittromney.com/ ماڵپەڕی فەرمیی میت ڕۆمنی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920052731/http://www.mittromney.com/ |date=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢ }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mitt Romney}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:میت ڕۆمنی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:وەبەرھێنەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] d9gull0oyb6qvrt3sk9b3xhj8nuuc5u 0 38501 1680322 1666967 2026-10-04T10:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1680322 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:ATP-3D-vdW.png|230px|وێنۆک|ATP ئەو گەردەیە کە وزە بۆ مێتابۆلیزم پێک دێنێت]] '''مێتابۆلیزم''' یان '''زیندەپاڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Metabolism}}) ({{langx|el|μεταβολή}} ''مێتابۆلێ''، بە واتای "گۆڕان") ئاماژەیە بۆ کۆمەڵێک [[کارلێکی کیمیایی]]ی ژیان-پارێز کە لەناو [[زیندەوەر]]ەکاندا ڕوو دەدەن. سێ ئەرکە سەرەکییەکەی مێتابۆلیزم بریتین لە: گۆڕینی وزەی ناو خۆراک بۆ شێوەیەکی بەکارھاتوو بۆ پڕۆسەکانی خانە؛ گۆڕینی خۆراک بۆ یەکە بونیادییەکانی [[گەردە مەزنەکان]] ([[زیندەپۆلیمەر]]ەکان) وەک [[پڕۆتین]]ەکان، [[چەوری]]یەکان (لیپیدەکان)، [[ترشە ناوکی]]یەکان، و ھەندێک [[کاربۆھیدرات]]؛ لەگەڵ دەرکردنی [[پاشەڕۆی مێتابۆلی|پاشەڕۆ مێتابۆلییەکان]]. ئەم کارلێکانە کە لەلایەن [[ئەنزیم]]ەوە ھاندەدرێن، ڕێگە بە زیندەوەران دەدەن گەشە بکەن، زاوزێ بکەن، پارێزگاری لە [[پەیکەر (زیندەزانی)|پەیکەرەکانیان]] بکەن و وەڵامی ژینگەکەیان بدەنەوە. وشەی ''مێتابۆلیزم'' دەکرێت ئاماژەش بێت بۆ ھەموو کارلێکە کیمیاییانەی لە زیندەوەراندا ڕوو دەدەن، بە [[ھەرس]] و گواستنەوەی ماددەکان بۆ ناو خانەکان و لەنێوانیاندا. لە واتایەکی فراوانتردا، بە کۆمەڵە کارلێکێک کە لەناو خانەکاندا ڕوو دەدەن دەوترێت [[مێتابۆلیزمی نێوەندگیر]] (Intermediary metabolism). کارلێکە مێتابۆلییەکان دەکرێت پۆلێن بکرێن بۆ ''[[ھەڵوەشێنەر (زیندەزانی)|ھەڵوەشێنەر]]'' (Catabolic)—''تێکشکاندن''ی ئاوێتەکان (بۆ نموونە، گلوکۆز بۆ پایروڤەیت لە ڕێگەی [[ھەناسەی خانەیی]]یەوە)؛ یان ''[[دروستکەر (زیندەزانی)|دروستکەر]]'' (Anabolic)—''بونیادنان'' ([[زیندە-دروستکردن]])ی ئاوێتەکان (وەک پڕۆتینەکان، کاربۆھیدراتەکان، چەورییەکان و ترشە ناوکییەکان). بەزۆری، ھەڵوەشاندن (Catabolism) وزە دەردەدات و دروستکردن (Anabolism) وزە بەکار دەبات. کارلێکە کیمیایییەکانی مێتابۆلیزم لەناو [[ڕێڕەوە مێتابۆلی]]یەکاندا ڕێکخراون، کە تێیدا ماددەیەکی کیمیایی لە ڕێگەی زنجیرەیەک ھەنگاوەوە دەگۆڕدرێت بۆ ماددەیەکی کیمیایی دیکە، ھەر ھەنگاوێک لەلایەن [[ئەنزیم]]ێکی دیاریکراوەوە ئاسانکاری بۆ دەکرێت. ئەنزیمەکان بۆ مێتابۆلیزم زۆر گرنگن چونکە ڕێگە بە زیندەوەران دەدەن ئەو کارلێکە خوازراوانە ئەنجام بدەن کە پێویستیان بە [[وزە]] ھەیە و بەتەنیا ڕوو نادەن، ئەمەش لە ڕێگەی [[جوتکردن (فیزیک)|بەستنەوە]]یان بە [[پڕۆسەی خۆبەخۆ|کارلێکی خۆبەخۆ]] کە وزە دەردەدەن. ئەنزیمەکان وەک [[ھاندەر (کیمیا)|ھاندەر]] کار دەکەن—ڕێگە دەدەن کارلێکەکە خێراتر بەڕێوە بچێت—و ھەروەھا ڕێگە بە [[ڕێڕەوی مێتابۆلی#ڕێکخستن|ڕێکخستن]]ی تێکڕای کارلێکی مێتابۆلی دەدەن، بۆ نموونە لە وەڵامی گۆڕانکارییەکانی ژینگەی [[خانە (زیندەزانی)|خانە]] یان بۆ [[ئاماژەپێدانی خانە|ئاماژەکان]] لە خانەکانی دیکەوە. سیستەمی مێتابۆلیی زیندەوەرێکی دیاریکراو ئەوە دیاری دەکات کە کام ماددانە بۆی [[خۆراک]]ن و کامانە [[ژەھر]]ن. بۆ نموونە، ھەندێک [[ناوک-سەرەتایی]] (Prokaryotes) [[گۆگردیدی ھایدرۆجین]] (H₂S) وەک خۆراک بەکار دەهێنن، کەچی ئەم گازە بۆ ھەندێک ئاژەڵ ژەهراوییە.<ref name="Friedrich-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Friedrich |یەکەم=CG |سەردێڕ=Physiology and Genetics of Sulfur-oxidizing Bacteria |ڕێکەوت=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٠٢٧٧٣٩-١|زنجیرە=Advances in Microbial Physiology |بەرگ=٣٩|پەڕەکان=٢٣٥–٨٩|doi=10.1016/S0065-2911(08)60018-1 |pmid=٩٣٢٨٦٤٩}}</ref> لەبەر ئەوەی گۆگردیدی ھایدرۆجین [[گازی گوێزەرەوە|گازی گوازەرەوەیە]] (Gasotransmitter)، ھەندێک شیردەر بە مرۆڤیشەوە بە سروشتی H₂S بەرھەم دەھێنن بە خەستییەکی زۆر کەم کە تێیدا خزمەت بە ئەرکە گرنگەکانی ئاماژەپێدان و ڕێکخستن دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Cirino |یەکەم١=Giuseppe |دوایین٢=Szabo |یەکەم٢=Csaba |دوایین٣=Papapetropoulos |یەکەم٣=Andreas |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Physiological roles of hydrogen sulfide in mammalian cells, tissues, and organs |ناونیشان=https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/physrev.00028.2021 |journal=Physiological Reviews |بەرگ=١٠٣|issue=1 |پەڕەکان=٣١–٢٧٦|doi=10.1152/physrev.00028.2021 |pmid=٣٥٤٣٥٠١٤|issn=0031-9333|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> [[تێکڕای مێتابۆلیزمی بنەڕەتی]]ی زیندەوەرێک بریتییە لە پێوەرێک بۆ بڕی وزەی بەکارھاتوو لەلایەن ھەموو ئەم کارلێکە کیمیاییانەوە. تایبەتمەندییەکی سەرنجڕاکێشی مێتابۆلیزم بریتییە لە لێکچوونی ڕێڕەوە مێتابۆلییە بنەڕەتییەکان لەنێوان جۆرە زۆر جیاوازەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Pace NR |سەردێڕ= The universal nature of biochemistry | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |بەرگ= ٩٨| issue = 3 |پەڕەکان= ٨٠٥–٨|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٠١| pmid = ١١١٥٨٥٥٠| pmc = ٣٣٣٧٢| doi = 10.1073/pnas.98.3.805 | bibcode = 2001PNAS...98..805P | doi-access = free}}</ref> بۆ نموونە، ئەو کۆمەڵە [[ترشی کاربۆکسیلیک|ترشە کاربۆکسیلیک]]انەی کە بە نێوەندگیرەکان ناسراون لە [[سووڕی ترشی سیتخیک]]دا، لە ھەموو زیندەوەرە ناسراوەکاندا ھەن، و لە جۆرە جیاوازەکانی وەک بەکتریا [[تاک-خانە]]یییەکانی [[ئیشریشیا کۆلای|''ئیشریشیا کۆلای'' (''E. coli)'']] و [[زیندەوەری فرەخانە|زیندەوەرە فرەخانە]] زەبەلاحەکانی وەک [[فیل]]ەکاندا دەدۆزرێنەوە. <ref name="Smith-2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Smith E, Morowitz HJ |سەردێڕ= Universality in intermediary metabolism | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |بەرگ= ١٠١| issue = 36 |پەڕەکان= ١٣١٦٨–٧٣|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠٠٤| pmid = ١٥٣٤٠١٥٣| pmc = ٥١٦٥٤٣| doi = 10.1073/pnas.0404922101 | bibcode = 2004PNAS..10113168S | doi-access = free}}</ref> ئەم لێکچوونانە لە ڕێڕەوە مێتابۆلییەکاندا پێدەچێت بەھۆی دەرکەوتنی پێشوەختەیانەوە بێت لە [[مێژووی پەرەسەندنی ژیان|مێژووی پەرەسەندن]]دا، و مانەوەیان پێدەچێت بەھۆی [[کاریگەری]]یانەوە بێت.<ref name="Ebenhöh-2001">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Ebenhöh O, Heinrich R |سەردێڕ= Evolutionary optimization of metabolic pathways. Theoretical reconstruction of the stoichiometry of ATP and NADH producing systems | journal = Bulletin of Mathematical Biology |بەرگ= ٦٣| issue = 1 |پەڕەکان= ٢١–٥٥|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٠١| pmid = ١١١٤٦٨٨٣| doi = 10.1006/bulm.2000.0197 | s2cid = 44260374}}</ref><ref name="Meléndez-Hevia-1996">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Meléndez-Hevia E, Waddell TG, Cascante M |سەردێڕ= The puzzle of the Krebs citric acid cycle: assembling the pieces of chemically feasible reactions, and opportunism in the design of metabolic pathways during evolution | journal = Journal of Molecular Evolution |بەرگ= ٤٣| issue = 3 |پەڕەکان= ٢٩٣–٣٠٣|ڕێکەوت= ئەیلوولی ١٩٩٦| pmid = ٨٧٠٣٠٩٦| doi = 10.1007/BF02338838 | s2cid = 19107073 | bibcode = 1996JMolE..43..293M}}</ref> لە نەخۆشییە جۆراوجۆرەکانی وەک [[شەکرەی جۆری دوو]]، [[نیشانەکانی مێتابۆلیک]] (Metabolic syndrome) و [[شێرپەنجە]]دا، مێتابۆلیزمی ئاسایی تێک دەچێت.<ref name="Smith-2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Smith RL, Soeters MR, Wüst RC, Houtkooper RH |سەردێڕ= Metabolic Flexibility as an Adaptation to Energy Resources and Requirements in Health and Disease | journal = Endocrine Reviews |بەرگ= ٣٩| issue = 4 |پەڕەکان= ٤٨٩–٥١٧|ڕێکەوت= ئابی ٢٠١٨| pmid = ٢٩٦٩٧٧٧٣| pmc = ٦٠٩٣٣٣٤| doi = 10.1210/er.2017-00211}}</ref> مێتابۆلیزمی خانە شێرپەنجەیییەکانیش جیاوازە لە مێتابۆلیزمی خانە ئاسایییەکان، و ئەم جیاوازییانە دەکرێت بەکار بھێنرێن بۆ دۆزینەوەی ئامانجەکان بۆ دەستێوەردانی چارەسەری لە شێرپەنجەدا.<ref name="Vander Heiden-2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Vander Heiden MG, DeBerardinis RJ |سەردێڕ= Understanding the Intersections between Metabolism and Cancer Biology | journal = Cell |بەرگ= ١٦٨| issue = 4 |پەڕەکان= ٦٥٧–٦٦٩|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٧| pmid = ٢٨١٨٧٢٨٧| pmc = ٥٣٢٩٧٦٦| doi = 10.1016/j.cell.2016.12.039}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Metabolism}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|پزیشکی|ژینناسی}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:مێتابۆلیزم]] [[پۆل:فیزیۆلۆژیا]] 9rfadwdkwnf18d5lfmyi4515we7jtfh 0 40283 1680098 1582672 2026-10-04T04:39:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1680098 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''میلان''' یەکێکە لە [[ھۆز]]ە [[کورد]]ەکان کە بە [[کورمانجی|زمانی کوردی کورمانجی]] دەدوێن و شوێنی ژیانی ئەوان [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]ی [[ئێران|ئێرانە]]. == مێژوو == زووترین ئاماژە بە میلان لە [[ماکۆ]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.academia.edu/35882840|سەردێڕ= Şâfiîliğin_Kuzey_Mezopotamyada_Yayılmasında_Mervânîlerin_Rolü|دوایین١= Baluken|یەکەم١= Yusuf}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.academia.edu/35882840 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> بەڵام تاوەکوو سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] لە سەدەی ١٦دا نەبووبوونە خاوەن ناوبانگ. ناویان لە تۆمارە باجییەکاندا ھاتووە کە لە [[دێرسیم]] بە ناوی میللی بچووک و گەورە بوونیان ھەبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dergipark.gov.tr/download/article-file/188246 |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190105150411/http://dergipark.gov.tr/download/article-file/188246 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ھەروەھا کۆکەرەوەی باجی ناوچەی [[مێردین]] بوون.<ref>Winter, Stefan. "Les Kurdes de Syrie dans les archives ottomanes (XVIIIe siècle)." Études Kurdes 10 (2009)</ref> لە سەرەتای سەدەی ١٧ەوە، عوسمانییەکان چەندین جار ھەوڵیان دا میلان نیشتەجێ بکەن، تەنانەت نازناوی «ئیسکان باشی»یان سەرۆکی نیشتەجێکردنیان پێبەخشین.<ref>Winter Stefan. "The Province of Raqqa under Ottoman Rule, 1535-1800: A Preliminary Study." Journal of Near Eastern Studies 68, no. 4 (2009): 255. University of Chicago Press.|doi=https://doi.org/10.1086/649610|</ref> لە ساڵی ١٧٥٨دا عوسمانییەکان ترسیان ھەبوو لەوەی کەلەش ئەڤدۆ (کەلەش عەبدی) سەرۆکی میللی ھەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆ لە دۆڵی [[خابوور (فورات)|خابوور]] بدات، و لە ساڵی ١٨٠٠دا تەیموور پاشای میللی نەوەی ئەویان وەک پارێزگاری [[ڕەققە]] دەستنیشان کرد وەک ھەوڵێک بۆ سنووردارکردنی تەماحەکانی؛ بەڵام لە ماوەی سەدەی ١٩دا، میللییەکان وردە وردە پێگەکەیان لەدەست دا و لە کاتی چاکسازییەکانی [[تەنزیمات]]دا کەوتنە ژێر گوشاری حکوومەتی عوسمانییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Winter |یەکەم١=Stefan |سەردێڕ=The Other Nahdah: The Bedirxans, the Millîs, and the Tribal Roots of Kurdish Nationalism in Syria |journal=Oriente Moderno |ڕێکەوت=٢٠٠٦|بەرگ=٨٦|issue=3 |پەڕەکان=٤٦١–٤٧٤|doi=10.1163/22138617-08603003}}|</ref> ھەندێکیان بۆ [[ڕەققە]] ڕاگوێزران، کە پێشتر ھەندێک لە سەرکردە خێڵەکییەکانی میلان بووبوونە دەسەڵاتداری [[دی فاکتۆ]]ی ناوچەکە. بەم شێوەیە، زۆرێک لە خێزانە ناودارەکانی ڕەققە دەتوانن ڕەچەڵەکی خۆیان بۆ میلان بگەڕێننەوە، ھەرچەندە ئەمانە زیاتر لە کۆتایی سەدەی ١٩دا تێکەڵ بووبوون.<ref>Ababsa, Myriam. "Mise en Valeur Agricole et Contrôle Politique de la Vallée de l’Euphrate (1865-1946): étude des Relations Etat, Nomades et Citadins dans le Caza de Raqqa." Bulletin d’Etudes Orientales 53-54, no. 1-2 (2002): 459-488.</ref> بەناوبانگترین سەرۆکیان [[ئیبراھیم پاشای میللی|ئیبراھیم پاشا]] بوو، کە لە ساڵی ١٨٦٣ تا ١٩٠٨ سەرکردایەتی خێڵەکەی دەکرد. ئەو بەشداری کرد لە بونیادنانی [[وێرانشار]]، و سەرکردەی [[سوارەی حەمیدیە]] بوو، بەڵام لە کاتی کۆمەڵکوژیی مەسیحییەکان لە کۆتایی سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠دا، پەنای بۆ مەسیحییەکان دا و لە دژی عوسمانییەکان ڕاپەڕی.<ref>Joost Jongerden, "Elite Encounters of a Violent Kind: Milli Ibrahim Paşa, Ziya Gökalp and Political Struggle in Diyarbekir at the Turn of the 20th Century," in Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915, eds. Joost Jongerden & Jelly Verheij (Leiden: Brill, 2012), 64.</ref> == ئەفسانە == میلان، لەگەڵ زیلان، لەلایەن زۆرێک لە خێڵەکانەوە وەک خێڵی ئەفسانەیی دایک و باوک دادەنرێن. بەپێی وتەی [[مارک سایکس|سایکس]]،<ref>Sykes, Mark. "The kurdish Tribes of the Ottoman Empire," The Journal of the england Anthropological Institute of Great Britain, no. 37 (2008): 537-564.</ref> ڕوونکردنەوەکەی خودی ئیبراھیم پاشا بەم شێوەیە بووە: «ساڵان و ساڵان لەمەوپێش [[کوردەکان]] بۆ دوو لق دابەش ببوون، [[میلان، ماکۆ|میلان]] و [[زیلان]]؛ ١٢٠٠ خێڵی میلان ھەبوون، بەڵام خودا لێیان ناڕازی بوو و بە ھەموو لایەکدا بڵاوەیان پێکرا، ھەندێکیان نەمان، ھەندێکی تریان مانەوە؛ ئەوانەی ماونەتەوە وەک سەرۆکی میلان ڕێزم لێ دەگرن.» گۆڕانکارییەک لقی سێیەم زیاد دەکات، کە بابە کوردییە. بەپێی وەشانێکی ئەفسانەکە، میلان لە دێرسیم نیشتەجێ بوون، بەڵام [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیم]] فەرمانی بە ھەندێکیان کرد نیشتەجێ بن و خانوو دروست بکەن، و ئەوانی تریش بەرەو باشوور کۆچ بکەن.<ref>Sykes, Mark. "The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire," The Journal of the england Anthropological Institute of Great Britain, no. 37 (2008): 537-564.</ref> وەشانێکی تری ئەفسانەکە ھەیە، وەک ئەوەی [[جەلادەت عالی بەدرخان|جەلادەت بەدرخان]] گێڕاوییەتییەوە. تێیدا باپیری کوردەکان پیاوێک بووە بە ناوی «کورد» کە لەسەر چیاکان ژیاوە و لە کاتی بەفرێکی زۆردا گیانی لەدەستداوە؛ تەنیا دوو لە کوڕەکانی ڕزگاریان بووە، یەکیان ناوی میل بووە، ئەوی تریان زیل.<ref>Jason james, "turks in history ," ata turk, sumer 2008, 23: 23-27</ref> کەسایەتییەکی نیمچە مێژوویی ناوداری [[ئێزیدی]] لە [[چاند]]ی کوردیدا، دەروێشی عەڤدی، لە خێڵی شەرقی سەر بە میلان بووە.<ref>Filiz, Mehmet Ş. "Xebatek li ser Destana Dewrêşê Evdî." Thesis, Mardin Artuklu University, 2014.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کورمانج]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [https://web.archive.org/web/20170511053256/https://fa.wikipedia.org/wiki/ایل_میلان ویکیپیدیای فارسی] {{میرنشینە کوردییەکان}} {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{شریتی دەروازە|ئاسیا|سووریا|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] c8020kozxy99gk7e79t9f9ruw680sfv 0 41510 1680062 1516697 2026-10-04T04:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1680062 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Urinary system.svg|230px|وێنۆک|میزبۆری بە ژمارەی ٤ (بە [[ئینگلیزی]]: 4) پیشان دراوە]] '''میزبۆری''' یان '''حاڵب''' ئەو لوولەیە(بۆری) کە میز لە گورچیلە دەگۆزێتەوە بۆ میزەڵدان. درێژایی ئەم بۆریە ٢٥-٣٠ سانتیمترە، ئەم بۆریە لە ماسوولکەی ساف درووست بووە.<ref>Wein, Alan J. (2011). Campbell-Walsh Urology, 10th. ed. Elsevier. p. 31.</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Ureters}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:زگ]] [[پۆل:کۆئەندامی میز]] [[پۆل:ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ]] [[پۆل:گورچیلە]] fcruwmjpbpl89hnqwnxog4d0ap624m9 0 43205 1679893 1679535 2026-10-03T20:06:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679893 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Andrea Nahles.jpg|thumb|ئەندریا نالیس]] '''ئەندریا نالیس''' لەدایکبووی ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠، ژنە سیاسەتوانی [[ئاڵمانیا|ئاڵمانییە]] و سکرتێری گشتی حیزبی سۆسیالدیموکراسی ئاڵمانیایە. == بەستەر بۆ دەرەوە== *[https://web.archive.org/web/20110718195603/http://www.andrea-nahles.de/ ماڵپەڕی فەرمی ئەندریا نالیس] {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ئەڵمانیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Andrea Nahles}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] i10zb5mpm24lt631tdyedowkn53cyku 0 62267 1680343 255328 2026-10-04T11:13:04Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680343 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 62268 1680335 255329 2026-10-04T11:11:44Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680335 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 72582 1680106 1580659 2026-10-04T05:07:18Z ~2026-53196-81 79504 /* */ 1680106 wikitext text/x-wiki {{ئز}} {{کەسایەتی | ناو =حیکمەت محەممەد کەریم | وێنە = Mala Bakhtiar in his office.jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = حیکمەت محەممەد | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٥٤|٨|٢٠}} | شوێنی لەدایکبوون = [[خانەقین]]، [[عێراق]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر =مەلا بەختیار | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[سیاسەتوان|سیاستمەدار]]، [[نووسەر]] | ساڵانی چالاکی =١٩٧٠- ئێستا | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = {{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | بەرامبەرەکان = | ئایین =ئیسلام - بێ ئاین (لەڕابردوودا ڕەخنەی لە ئیسلام گرتووە) | ھاوسەر = میدیا حەمەساڵح | یار = | منداڵەکان =لاڤە{{ھن}}مارین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کچەکەی مەلا بەختیار: باوکم ئامۆژگاری برێت مەکگۆرکی کردووە|ناونیشان=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=61524&Jor=1|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=speemedia.com}}</ref> | دایک و باوک = | خزمەکان =ساھیرە (خوشک)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بروسكەی سەرەخۆشیی سەرۆك بارزانی بۆ مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕیی مەكتەبی سیاسیی یەكێتی|ناونیشان=https://www.kdp.info/a/d.aspx?l=13&a=69824|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.kdp.info}}</ref>{{ھن}}[[بافڵ تاڵەبانی|پافڵ تاڵەبانی]] (زاوا) | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = https://web.archive.org/web/20200823115540/http://www.malabakhtiar.org/index.html | پەراوێزەکان = }} '''حیکمەت محەممەد کەریم''' ناسراو بە '''مەلا بەختیار''' (لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ١٩٥٤ لە [[خانەقین]]، [[عێراق]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Mala Bakhtiar Official Website – Biography|ناونیشان=http://www.malabakhtiar.org/Biography.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200823085629/http://www.malabakhtiar.org/Biography.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[سیاسەتوان|سیاستمەدارێکی]] کوردە لە [[باشووری کوردستان]] و لێپرسراوی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]ە و ئەندامی مەکتەبی سیاسیی و لێپرسراوی مەکتەبی ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و سەرنووسەری ڕۆژنامەی چاودێر و گۆڤاری مەدەنییەتە.<ref name="pukpb">http://www.pukpb.org/so/mela_bextiyar {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113004058/http://www.pukpb.org/so/mela_bextiyar |date=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> == ژیان و کاری سیاسی == حیکمەت محەممەد کەریم لە ٢٠ی [[ئاب]]ی ساڵی ١٩٥٤ لەشاری خانەقەین لەدایک بووە، کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]]. لە ١٠ی [[حوزەیران]] ١٩٧٠ پەیوەندی بە کۆمەڵەی مارکسیی-لینینیی کوردستانەوە کردووە، ئەوەش چەند مانگێک دوای دروستبوونی کۆمەڵەکەوە. لە ساڵی ١٩٧٤ پەیوەندی بەشۆڕشی ئەیلوولەوە دەکات، بەڵام بەھۆی بیروباوەڕە چەپگەرایییەکانییەوە ڕووبەڕووگوشار و ئاستەنگێکی زۆر دەبێتەوە. - لە ساڵی ١٩٧٥، شان بەشانی زۆرێک لەھەڤاڵانی بەفەرمانی سەرکردایەتی کۆمەڵەی مارکسیی-لینینیی دەگەڕێتەوە بۆ شاری خانەقین، لەدوای ھەرەسی شۆڕشی ساڵی ١٩٧٥ لەدەرەنجامی [[ڕێکەوتننامەی جەزائیر]]، کە لەنێوان ھەردوو حکوومەتی [[عێراق]]ی و [[ئێران]]ی لە ٦ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] دا واژووکرا. حیکمەت کەریم یەکێک بووە لەوانەی لەلیستی ئەو سەرکردە داواکراوانەی لەلایەن [[ڕژێمی بەعس|حکوومەتی عێراق]]ەوە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو، بەڵام ھەوڵەکان بۆ دەستگیرکردنی سەرکەوتوو نەبوون. دواتر دەبێتە لێپرسراوی تەواوی شانە نھێنییەکانی کۆمەڵە لەناو شارەکاندا، بەشێوەیەکی نھێنی لەنێوان ھەریەک لەشارەکانی [[بەغدا]]، [[کەرکووک]]، [[کەلار]]، سەماوە، دیوانییە، [[فەلووجە]]، [[مووسڵ]]، [[سلێمانی]] و [[ھەولێر]] ھاتوچۆی دەکرد، بەمەبەستی پێکھێنانی شانەی چەکداری بۆ بەشداری پێکردنیان لە خەباتی چەکداریدا.<ref name="pukpb"/> === دیارترین پلەکان === [[پەڕگە:مەلا بەختیار 1.jpg|وێنۆک|مەلا بەختیار]] لەگرنگترین ئەو پلە و پایانەی مەلا بەختیار ئەرکی تیادا بینیوە لە ساڵی ١٩٧٥ ەوە:<ref name="pukpb"/> * ساڵی ١٩٧٥ دەبێتە ئەندامی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان. * لە ساڵی ١٩٧٦، دەبێتە ئەندامی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. * لە ساڵی ١٩٧٨، دەبێتە لێپرسراوی ھەرێمیی ناوچەی ھەڵەبجە. * لە ساڵی ١٩٨٢، لێپرسراوی مەڵبەندی ڕێکخستنی سلێمانیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بووە. * لە ساڵی ١٩٨٤، ئەندامی تیمی دانوستانکاری کوردی بووە لەگەڵ ڕژێمی عێراقدا. * لە ساڵی ١٩٩١، لە ڕاپەڕینەکانی گەلی کوردا ڕۆلێکی بەرچاوی ھەبووە. * لە ساڵی ١٩٩٢، بەشداری کۆنگرەی لایەنە سیاسییە ئۆپۆزسیۆنەکانی عێراقی کردووە لە ڤییەننا. * لە ساڵی ١٩٩٢، کاندیدی [[پەرلەمانی کوردستان]] بووە. * لە ساڵی ١٩٩٣، دەبێتە لێپرسراوی مەکتەبی ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. * لە ساڵی ١٩٩٥، دەبێتە سەرۆکی لیژنەی ئۆڵۆمپیی کوردستان. * لە ساڵی ١٩٩٥، دەبێتە ئەندامی پەرلەمانی کوردستان. * لە ساڵی ١٩٩٩، بەشداری لەکۆنگرەی ئۆپۆزسیۆنی عێراقی کردووە لە [[نیویۆرک|نیۆیۆرک]]. * لە ساڵی ٢٠٠١، دەبێتە ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. * لەکۆتایی سالی ٢٠٠٢، بەشداری کۆبوونەوەکانی ئۆپۆزسیۆنی عێراقی دەکات لە دەبڵن. * لە ساڵی ٢٠٠٩، دەبێتە ئەندامی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]. * لە ساڵی ٢٠١٠، دەکرێتە لێپرسراوی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1004201611|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == بڵاوکراوەکان و کاری ڕۆژنامەگەری == لە ساڵی ١٩٩٦، سەرپەرشتیاری ناوەندی ڕاگەیاندنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بووە. کتێبی شۆڕشی کوردستان و گۆڕانکارییەکانی سەردەمی نووسیوە و لە ساڵی ١٩٩٢ دا چاپ و بڵاوکراوەتەوە. پاشان لە ساڵی ١٩٩٨ کتێبی یاخیبوون لەمێژووی نووسیوە. چەپکێک بابەتی دەستنیشانکراو لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاوکراوەتەوە. کتێبی دیموکراسی لەنێوان مۆدێرنێتە و پۆست مۆدێرنێتە لە ساڵی ٢٠٠٠ دا نووسیوە، دواتر دیمواکرسی لەدوای جەنگی سارددا لە ساڵی ١٩٩٩ دا نووسیوە و بڵاوکردووەتەوە.<ref name="pukpb"/> ھەروەھا چەند کتێبێکی تری نووسیوە، لەوانەش لەخزمەتی ئەدەبدا و ئازادی ئەقڵ و کۆمەڵی مەدەنی و شارەزا لەکوردۆلۆجی، ڕووسیا و کورد، دیموکراسی و دوژمنەکانی. مەلا بەختیار، ھاوشانی کارە ئەدەبییەکانی تری، سەرنووسەری ڕۆژنامەی چاودێر و گۆڤاری مەدەنییەتە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی خانەقین]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی بێخوایی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:ڕزگاربووان لە ھەوڵی تیرۆرکردن]] 8vpvi1o233ezberjw7aozb9ogv4sjll 0 72979 1679897 1679530 2026-10-03T20:06:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679897 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''ئەندامەکانی ھەرسی خواروو''' بەشێکن لە ئەندامانی [[کۆئەندامی ھەرس]] ھەرس کە کەوتوونەتە خوارووی "لیگامانی ترێس" ئەم ئەندامانرە بریتین لە: [[ڕیخۆڵەباریکە]]، [[ڕیخۆڵەئەستوورە]]، [[ڕیخۆڵەکوێرە]] و [[کۆم]]. ئەم ئەندامانە زۆرتر لە ھەڵمژین و وردکاری کیمیایی خۆراکدا ڕۆڵیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110521043014/http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110521043014/http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |date=٢١ی ئایاری ٢٠١١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/yrdd/index.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060810184706/http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/yrdd/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٠٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} [[پۆل:توێکاریی مرۆڤ]] [[پۆل:لەشی مرۆڤ]] onirf6luhpt753321k7neyfodtaaakl 0 72980 1679896 1679531 2026-10-03T20:06:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679896 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''ئەندامەکانی ھەرسی سەرروو''' بەشێکن لە ئەندامانی [[کۆئەندامی ھەرس]] ھەرس کە کەوتوونەتە سەررووی "لیگامانی ترێس" ئەم ئەندامانرە بریتین لە: [[دەم]]، [[سورێنچک]]، [[گەروو]] و [[گەدە]]. ئەم ئەندامانە زۆرتر لە وردکاری فیزیکی خۆراکدا ڕۆڵیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110521043014/http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110521043014/http://www.biology-innovation.co.uk/digestive_system.php |date=٢١ی ئایاری ٢٠١١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/yrdd/index.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060810184706/http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/yrdd/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٠٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} [[پۆل:توێکاریی مرۆڤ]] [[پۆل:لەشی مرۆڤ]] h8i00s00g0qqbsh5zw0sj034xvync2h 0 74555 1680116 1490432 2026-10-04T05:48:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}} 1680116 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer | name = برایان پێرۆ<br />Bryan Perro | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ١٩٦٨ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = [[نووسەر]] | language = | nationality = [[فەڕانسە|فەڕەنسی]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = | portaldisp = }} '''برایان پێرۆ''' ({{بە فەڕەنسی|Bryan Perro }}) [[نووسەر]]ی سەدەی بیستەمی خەڵکی [[فەڕەنسا]]یە. == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی نووسەران بە زمانی فەڕەنسی]] == سەرچاوەکان == {{Ltr}} * {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Auteurs contemporains : rassembler le discours critique| ناونیشان = http://auteurs.contemporain.info| ڕێکەوتی سەردان = ٨ی ئابی ٢٠١٣| زمان = en}} {{Ltr/end}} {{نووسەران و شاعیرانی سەدەی بیستەمی فەڕەنسا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەڕەنسا|وێژە|وێژەی فەڕەنسی}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:ڕۆمانووسە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م]] [[پۆل:ڕۆمانووسە کەنەدییەکان بە زمانی فەڕەنسی]] skxdpy4j3fycm2ez2y74gu0bhxsjssa 0 84971 1679677 1516451 2026-10-03T13:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1679677 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە: Helmuth Karl Bernhard von Moltke.jpg|وێنۆک| هێلموت ڤۆن مۆلتکە]] مۆلتکە (Helmuth von Moltke (1800-1891 سوپاسالاری پرووسی، ھەر بە لاوی، ساڵی 1835 وەک ئەفسەری فەرماندەی گشتی لە لایەن قەیسەر Friedrich Wilhelm III<ref> فرێدریک ویلیەمی سێیەم (Friedrich Wilhelm III (1770-1840 لە نێوان 1797-1840 دا قەیسەری پرووسیا بوو.</ref> بە مەبەستی ھاریکاریی سوڵتان بۆ ڕێکخستن و ڕاھێنانی ئەرتەشەکەی بە شێوازی ئەرووپایی، نێردرایە ستەنبول. مۆلتکە چوار ساڵ لەوێ مایەوە و نامەی بیرەوەرییەکانی خۆی «لە سایەی نەومانگدا» Unter dem Halbmond تۆمار کرد‌ووە. == لەشکرکێشی دژ بە کورد == لە نێوان بەھاری 1838 و ھاوینی 1839 دا مۆلتکە بەشداری ھێرشێکی تورکی بوو دژ بە کوردی یاخی لە ناوچەی نێوان دوو دەوڵەتی عوسمانی و فارس. لە دۆڵێکی نێو چیادا لەشکرەکەی ئەم تووشی ڕەشماڵی کوردان دەبن: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> ئاغا لە گەورەترین ڕەشماڵدا پێشوازی لە میوان دەکات، پیرەپیاوێکە بە ڕدێنێکی ماشوبرنجی جوانەوە. چادرەکە بە تەیمان کراوەتە چەند ھۆبەیەک تێیدا میوان، ژنان، ئەسپ، ھوشتر، مانگا و بزن شوێنی تەرخانی خۆیان ھەیە. ئاگرێکی گەورە لە نێوەنددا بڵێسەی دێت. ئاغا داوەتی نان، شیر، ھەنگوین و پەنیرم دەکات. خۆی نە دەخوات و نە دەخواتەوە ھەتا من داوای لێ نەکەم. ئەم ئاغایە فەرمانی بەسەر 600 خێزاندا ڕەوایە. فەرمانیشی ناگەڕێتەوە. گەر بەڵگەی تاوان ئاشکرا بێت، پاش ڕاوێژ بە پیرانی خێڵ، ئەم بۆی ھەیە فەرمانی مەرگ بەسەر ئەندامێکی خێڵەکەدا بسەپێنێت. دەسەڵاتی تورکی بەپارێزە لە دەست خستنە کاروباری نێوخۆی کوردەوە. جێنشینی ئاغا ھەمیشە لە نێو ھەمان خێزاندا دێتە ھەڵبژاردن. </blockquote> مۆلتکە لەو کتێبەیدا زۆر جار ڕەخنەگرانە بەرانبەر بڕیار و ڕەفتاری ئەفسەرە تورکەکان دێتە گۆ. بێھودە ھەوڵ دەدات ڕێ بگرێت لە سووتاندنی گوند و خەرمانی کوردەکان: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> ھێرشی تورکەکان ژیانی ھەزاران کەسی کوژاندەوە، ژیانی نەک تەنێ چەکدار بگرە ژن و منداڵی بێدەرەتانیش، ھەزاران گوند و کێڵگەی وێران کرد و ڕەنجی چەندین ساڵی فەوتاند. مرۆڤ خەم دای دەگرێت لەوەی ئەمانە [تورک] وەک زۆر جاری پێشووتر داگیرکەری کاتەکین، لە پاش خۆیان فەرمانڕەواییەک جێ ناھێڵن باشتر بێت لەو خۆفەرمانییەی کورد خۆی ھەیەتی. </blockquote> == جەنگی میسرییەکان == پاشان، ساڵی 1839 مۆلتکە ھاوکاریی دەوڵەتی عوسمانی دەکات دژ بە لەشکری میسری بە فەرمانداریی ئیبراھیم پاشا. میسرییەکان دەیانویست خۆیان لە دەست دەوڵەتی عوسمانی ڕزگار بکەن و لەشکرێکی 45 ھەزار کەسییان ساز دا بۆ پەلاماردانی تورک. لەشکری سوڵتان جەنگاوەری زیادتر بوو، نێزیکەی 70 ھەزار کەسی ھەبوو، بەڵام بە تۆپخانەی لاوازتر. ورەی جەنگاوەرانە لە ھەردوو لا کز بوو، سەرباز و ئەفسەرێکی زۆر ھەڵدەھاتن. مۆلتکە دەربارەی سەربازگیریی بەزۆری کورد دەنووسێت: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> تەنانەت کە سەربازیش بوون ئەمانە ھەر وەک زیندانی ڕەفتاریان لەگەڵ دەکرا، زمانی فەرماندەکان تێنەدەگەیشتن. شەوانی وەھا ھەبوو 50 کەس بە ئەسپ و چەکەوە لە بەرەی جەنگ ھەڵدەھات. ھیچ کوردێک، تەنانەت خۆراکی باش و پۆشاکی گەرمیشی بدرایە‌، لە دوو ساڵ زیادتر لە لەشکردا نەدەما. دەھاتە نەخۆشخانە، یان دەمرد یان خۆی دەرباز دەکرد. </blockquote> == پەراوێز == <references/> == سەرچاوە == Falkman. Turkiet - Gränsfursten: utsikter från Svenska palatset i Istanbul. Atlantis 1999 [http://komak.nu/Kurdi/Kteebkhane/KteebiKOMAK_PDF/Heshtewaney_Diplomasi.pdf Kaj Falkman «ھەشتەوانەی دیپلۆماسی»] == بەستەری دەرەکی‌ == [https://web.archive.org/web/20140804070632/http://gutenberg.spiegel.de/buch/3038/1 Unter dem Halbmond] {{پۆلی کۆمنز|Helmuth von Moltke the Elder}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژیاننامە|شەڕ|ئەڵمانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٩١]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] ete5qm1tn9gjv4l0rcey6x3rpp3g2c6 1679877 1679677 2026-10-03T20:03:25Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1679877 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە: Helmuth Karl Bernhard von Moltke.jpg|وێنۆک| هێلموت ڤۆن مۆلتکە]] مۆلتکە (Helmuth von Moltke (1800-1891 سوپاسالاری پرووسی، ھەر بە لاوی، ساڵی 1835 وەک ئەفسەری فەرماندەی گشتی لە لایەن قەیسەر Friedrich Wilhelm III<ref> فرێدریک ویلیەمی سێیەم (Friedrich Wilhelm III (1770-1840 لە نێوان 1797-1840 دا قەیسەری پرووسیا بوو.</ref> بە مەبەستی ھاریکاریی سوڵتان بۆ ڕێکخستن و ڕاھێنانی ئەرتەشەکەی بە شێوازی ئەرووپایی، نێردرایە ستەنبول. مۆلتکە چوار ساڵ لەوێ مایەوە و نامەی بیرەوەرییەکانی خۆی «لە سایەی نەومانگدا» Unter dem Halbmond تۆمار کرد‌ووە. == لەشکرکێشی دژ بە کورد == لە نێوان بەھاری 1838 و ھاوینی 1839 دا مۆلتکە بەشداری ھێرشێکی تورکی بوو دژ بە کوردی یاخی لە ناوچەی نێوان دوو دەوڵەتی عوسمانی و فارس. لە دۆڵێکی نێو چیادا لەشکرەکەی ئەم تووشی ڕەشماڵی کوردان دەبن: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> ئاغا لە گەورەترین ڕەشماڵدا پێشوازی لە میوان دەکات، پیرەپیاوێکە بە ڕدێنێکی ماشوبرنجی جوانەوە. چادرەکە بە تەیمان کراوەتە چەند ھۆبەیەک تێیدا میوان، ژنان، ئەسپ، ھوشتر، مانگا و بزن شوێنی تەرخانی خۆیان ھەیە. ئاگرێکی گەورە لە نێوەنددا بڵێسەی دێت. ئاغا داوەتی نان، شیر، ھەنگوین و پەنیرم دەکات. خۆی نە دەخوات و نە دەخواتەوە ھەتا من داوای لێ نەکەم. ئەم ئاغایە فەرمانی بەسەر 600 خێزاندا ڕەوایە. فەرمانیشی ناگەڕێتەوە. گەر بەڵگەی تاوان ئاشکرا بێت، پاش ڕاوێژ بە پیرانی خێڵ، ئەم بۆی ھەیە فەرمانی مەرگ بەسەر ئەندامێکی خێڵەکەدا بسەپێنێت. دەسەڵاتی تورکی بەپارێزە لە دەست خستنە کاروباری نێوخۆی کوردەوە. جێنشینی ئاغا ھەمیشە لە نێو ھەمان خێزاندا دێتە ھەڵبژاردن. </blockquote> مۆلتکە لەو کتێبەیدا زۆر جار ڕەخنەگرانە بەرانبەر بڕیار و ڕەفتاری ئەفسەرە تورکەکان دێتە گۆ. بێھودە ھەوڵ دەدات ڕێ بگرێت لە سووتاندنی گوند و خەرمانی کوردەکان: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> ھێرشی تورکەکان ژیانی ھەزاران کەسی کوژاندەوە، ژیانی نەک تەنێ چەکدار بگرە ژن و منداڵی بێدەرەتانیش، ھەزاران گوند و کێڵگەی وێران کرد و ڕەنجی چەندین ساڵی فەوتاند. مرۆڤ خەم دای دەگرێت لەوەی ئەمانە [تورک] وەک زۆر جاری پێشووتر داگیرکەری کاتەکین، لە پاش خۆیان فەرمانڕەواییەک جێ ناھێڵن باشتر بێت لەو خۆفەرمانییەی کورد خۆی ھەیەتی. </blockquote> == جەنگی میسرییەکان == پاشان، ساڵی 1839 مۆلتکە ھاوکاریی دەوڵەتی عوسمانی دەکات دژ بە لەشکری میسری بە فەرمانداریی ئیبراھیم پاشا. میسرییەکان دەیانویست خۆیان لە دەست دەوڵەتی عوسمانی ڕزگار بکەن و لەشکرێکی 45 ھەزار کەسییان ساز دا بۆ پەلاماردانی تورک. لەشکری سوڵتان جەنگاوەری زیادتر بوو، نێزیکەی 70 ھەزار کەسی ھەبوو، بەڵام بە تۆپخانەی لاوازتر. ورەی جەنگاوەرانە لە ھەردوو لا کز بوو، سەرباز و ئەفسەرێکی زۆر ھەڵدەھاتن. مۆلتکە دەربارەی سەربازگیریی بەزۆری کورد دەنووسێت: <blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;"> تەنانەت کە سەربازیش بوون ئەمانە ھەر وەک زیندانی ڕەفتاریان لەگەڵ دەکرا، زمانی فەرماندەکان تێنەدەگەیشتن. شەوانی وەھا ھەبوو 50 کەس بە ئەسپ و چەکەوە لە بەرەی جەنگ ھەڵدەھات. ھیچ کوردێک، تەنانەت خۆراکی باش و پۆشاکی گەرمیشی بدرایە‌، لە دوو ساڵ زیادتر لە لەشکردا نەدەما. دەھاتە نەخۆشخانە، یان دەمرد یان خۆی دەرباز دەکرد. </blockquote> == پەراوێز == <references/> == سەرچاوە == Falkman. Turkiet - Gränsfursten: utsikter från Svenska palatset i Istanbul. Atlantis 1999 [http://komak.nu/Kurdi/Kteebkhane/KteebiKOMAK_PDF/Heshtewaney_Diplomasi.pdf Kaj Falkman «ھەشتەوانەی دیپلۆماسی»] == بەستەری دەرەکی‌ == [https://web.archive.org/web/20140804070632/http://gutenberg.spiegel.de/buch/3038/1 Unter dem Halbmond] {{پۆلی کۆمنز|Helmuth von Moltke the Elder}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژیاننامە|شەڕ|ئەڵمانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٩١]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] ek4kd8x1e92p82fpbesor0l7qdkquqa 4 89337 1679914 1675826 2026-10-03T21:00:56Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1679914 wikitext text/x-wiki {{/سەرپەڕە}} <onlyinclude>'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ٢١:٠٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)</onlyinclude> {| class="wikitable sortable" |- ! ناوی پۆل بە ئینگلیزی !! ژمارەی{{ھن}}نێوانویکییەکان |- | [[:en:Category:Sports competitors|Category:Sports competitors]] || ١٧٣ |- | [[:en:Category:Astrology|Category:Astrology]] || ١٥٧ |- | [[:en:Category:Saints|Category:Saints]] || ١٤٩ |- | [[:en:Category:Jurists|Category:Jurists]] || ١٤٨ |- | [[:en:Category:All languages|Category:All languages]] || ١٤٥ |- | [[:en:Category:Molluscs|Category:Molluscs]] || ١٤٢ |- | [[:en:Category:Constellations|Category:Constellations]] || ١٤٢ |- | [[:en:Category:Monarchs|Category:Monarchs]] || ١٣٨ |- | [[:en:Category:Paleontology|Category:Paleontology]] || ١٣٧ |- | [[:en:Category:Literary genres|Category:Literary genres]] || ١٣١ |- | [[:en:Category:Pages where post-expand include size is exceeded|Category:Pages where post-expand include size is exceeded]] || ١٢٩ |- | [[:en:Category:Carnivorans|Category:Carnivorans]] || ١٢٨ |- | [[:en:Category:Ancient Greek|Category:Ancient Greek]] || ١٢٧ |- | [[:en:Category:Bishops|Category:Bishops]] || ١٢٦ |- | [[:en:Category:Sport of athletics|Category:Sport of athletics]] || ١٢٦ |- | [[:en:Category:Semiotics|Category:Semiotics]] || ١٢٤ |- | [[:en:Category:Canids|Category:Canids]] || ١٢٤ |- | [[:en:Category:Performing arts|Category:Performing arts]] || ١٢٤ |- | [[:en:Category:Genealogy|Category:Genealogy]] || ١٢١ |- | [[:en:Category:Models (profession)|Category:Models (profession)]] || ١٢١ |- | [[:en:Category:Anarchists|Category:Anarchists]] || ١٢٠ |- | [[:en:Category:Metrology|Category:Metrology]] || ١١٩ |- | [[:en:Category:Abbreviations|Category:Abbreviations]] || ١١٩ |- | [[:en:Category:Rosaceae|Category:Rosaceae]] || ١١٨ |- | [[:en:Category:Asteraceae|Category:Asteraceae]] || ١١٨ |- | [[:en:Category:Textiles|Category:Textiles]] || ١١٨ |- | [[:en:Category:Belgian writers|Category:Belgian writers]] || ١١٦ |- | [[:en:Category:American television series|Category:American television series]] || ١١٦ |- | [[:en:Category:Pages where expansion depth is exceeded|Category:Pages where expansion depth is exceeded]] || ١١٥ |- | [[:en:Category:Art movements|Category:Art movements]] || ١١٥ |- | [[:en:Category:Galicia (Spain)|Category:Galicia (Spain)]] || ١١٤ |- | [[:en:Category:Mycology|Category:Mycology]] || ١١٤ |- | [[:en:Category:Canadian writers|Category:Canadian writers]] || ١١٤ |- | [[:en:Category:Philologists|Category:Philologists]] || ١١٤ |- | [[:en:Category:Poaceae|Category:Poaceae]] || ١١٣ |- | [[:en:Category:Passeriformes|Category:Passeriformes]] || ١١٣ |- | [[:en:Category:Arachnids|Category:Arachnids]] || ١١٣ |- | [[:en:Category:Cognitive science|Category:Cognitive science]] || ١١٢ |- | [[:en:Category:French films|Category:French films]] || ١١٢ |- | [[:en:Category:Crustaceans|Category:Crustaceans]] || ١١٢ |- | [[:en:Category:Aircraft|Category:Aircraft]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Deities|Category:Deities]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Clergy|Category:Clergy]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Cantons of Switzerland|Category:Cantons of Switzerland]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Bashkortostan|Category:Bashkortostan]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Eastern Orthodoxy|Category:Eastern Orthodoxy]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Niger–Congo languages|Category:Niger–Congo languages]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Artiodactyls|Category:Artiodactyls]] || ١١١ |- | [[:en:Category:Portuguese footballers|Category:Portuguese footballers]] || ١١٠ |- | [[:en:Category:Christian festivals and holy days|Category:Christian festivals and holy days]] || ١١٠ |- | [[:en:Category:Equidae|Category:Equidae]] || ١١٠ |- | [[:en:Category:Capital punishment|Category:Capital punishment]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Autobiographies|Category:Autobiographies]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Talk namespace templates|Category:Talk namespace templates]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Vice presidents of the United States|Category:Vice presidents of the United States]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Ice hockey|Category:Ice hockey]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Interlingue|Category:Interlingue]] || ١٠٩ |- | [[:en:Category:Galliformes|Category:Galliformes]] || ١٠٨ |- | [[:en:Category:Imperialism|Category:Imperialism]] || ١٠٨ |- | [[:en:Category:Immunology|Category:Immunology]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Conductors (music)|Category:Conductors (music)]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Venezuelan politicians|Category:Venezuelan politicians]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Île-de-France|Category:Île-de-France]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Physicists by nationality|Category:Physicists by nationality]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Drama films|Category:Drama films]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Pedagogues|Category:Pedagogues]] || ١٠٧ |- | [[:en:Category:Portuguese writers|Category:Portuguese writers]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Solanaceae|Category:Solanaceae]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Organic compounds|Category:Organic compounds]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Archaeological sites|Category:Archaeological sites]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Asturian language|Category:Asturian language]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Malayalam language|Category:Malayalam language]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Onomastics|Category:Onomastics]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Antisemitism|Category:Antisemitism]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Finno-Ugric languages|Category:Finno-Ugric languages]] || ١٠٦ |- | [[:en:Category:Ukrainians|Category:Ukrainians]] || ١٠٥ |- | [[:en:Category:Serbo-Croatian|Category:Serbo-Croatian]] || ١٠٥ |- | [[:en:Category:Religious faiths, traditions, and movements|Category:Religious faiths, traditions, and movements]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Fabaceae|Category:Fabaceae]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Action films|Category:Action films]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Recreation|Category:Recreation]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Romansh language|Category:Romansh language]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Psychiatrists|Category:Psychiatrists]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Subcultures|Category:Subcultures]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:West Germanic languages|Category:West Germanic languages]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Anthems|Category:Anthems]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Templates using data from Wikidata|Category:Templates using data from Wikidata]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Bovidae|Category:Bovidae]] || ١٠٤ |- | [[:en:Category:Cultural anthropology|Category:Cultural anthropology]] || ١٠٣ |- | [[:en:Category:English nouns|Category:English nouns]] || ١٠٣ |- | [[:en:Category:Toxicology|Category:Toxicology]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Russian musicians|Category:Russian musicians]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Perissodactyla|Category:Perissodactyla]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Virtue|Category:Virtue]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Numismatics|Category:Numismatics]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:People from Germany|Category:People from Germany]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Generals|Category:Generals]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Lamiaceae|Category:Lamiaceae]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Spanish monarchs|Category:Spanish monarchs]] || ١٠٢ |- | [[:en:Category:Krasnodar Krai|Category:Krasnodar Krai]] || ١٠١ |- | [[:en:Category:Competitors in the sport of athletics|Category:Competitors in the sport of athletics]] || ١٠١ |- | [[:en:Category:Voivodeships of Poland|Category:Voivodeships of Poland]] || ١٠١ |- | [[:en:Category:Provence-Alpes-Côte d'Azur|Category:Provence-Alpes-Côte d'Azur]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Perception|Category:Perception]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Pharaohs|Category:Pharaohs]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Colombian writers|Category:Colombian writers]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Cucurbitaceae|Category:Cucurbitaceae]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Counties of England|Category:Counties of England]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Parts of speech|Category:Parts of speech]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Geopolitics|Category:Geopolitics]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Bantu languages|Category:Bantu languages]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Kannada language|Category:Kannada language]] || ١٠٠ |- | [[:en:Category:Ports and harbours|Category:Ports and harbours]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Sports competitions|Category:Sports competitions]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Monasteries|Category:Monasteries]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Plant morphology|Category:Plant morphology]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Fashion designers|Category:Fashion designers]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Austrian scientists|Category:Austrian scientists]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Speeches|Category:Speeches]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Essayists|Category:Essayists]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Slavs|Category:Slavs]] || ٩٩ |- | [[:en:Category:Vocabulary|Category:Vocabulary]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Brassicaceae|Category:Brassicaceae]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Place names|Category:Place names]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Rutaceae|Category:Rutaceae]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Communes in France|Category:Communes in France]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Biologists by nationality|Category:Biologists by nationality]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Pali|Category:Pali]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Gastropods|Category:Gastropods]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Apiaceae|Category:Apiaceae]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Rosales|Category:Rosales]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Tourist attractions|Category:Tourist attractions]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Monks|Category:Monks]] || ٩٨ |- | [[:en:Category:Malvaceae|Category:Malvaceae]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Orchidaceae|Category:Orchidaceae]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Manufacturing|Category:Manufacturing]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Turkic peoples|Category:Turkic peoples]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Swiss scientists|Category:Swiss scientists]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:American psychologists|Category:American psychologists]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Gymnastics|Category:Gymnastics]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Competitions|Category:Competitions]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Maharashtra|Category:Maharashtra]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Cities in Portugal|Category:Cities in Portugal]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Chuvashia|Category:Chuvashia]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Cities in Belarus|Category:Cities in Belarus]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Producers|Category:Producers]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Periodicals|Category:Periodicals]] || ٩٧ |- | [[:en:Category:Swedish scientists|Category:Swedish scientists]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Language isolates|Category:Language isolates]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Seoul|Category:Seoul]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Prussia|Category:Prussia]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Nature conservation|Category:Nature conservation]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Literary characters|Category:Literary characters]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Lepidoptera|Category:Lepidoptera]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Public domain files|Category:Public domain files]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Interdisciplinary subfields|Category:Interdisciplinary subfields]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Cities in Nigeria|Category:Cities in Nigeria]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Austroasiatic languages|Category:Austroasiatic languages]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Cyclists|Category:Cyclists]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Phasianidae|Category:Phasianidae]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:English adjectives|Category:English adjectives]] || ٩٦ |- | [[:en:Category:Cyrillic script|Category:Cyrillic script]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Paintings|Category:Paintings]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Scots language|Category:Scots language]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Architectural elements|Category:Architectural elements]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Cardinals (Catholic Church)|Category:Cardinals (Catholic Church)]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Manitoba|Category:Manitoba]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Anatidae|Category:Anatidae]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:American military personnel|Category:American military personnel]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Marsupials|Category:Marsupials]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Punishments|Category:Punishments]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Cities in Cuba|Category:Cities in Cuba]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Flanders|Category:Flanders]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Confucianism|Category:Confucianism]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:English verbs|Category:English verbs]] || ٩٥ |- | [[:en:Category:Superstitions|Category:Superstitions]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Essays|Category:Essays]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Low German|Category:Low German]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Humanists|Category:Humanists]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:History of Belarus|Category:History of Belarus]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Association football competitions|Category:Association football competitions]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Systems theory|Category:Systems theory]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Christian denominations|Category:Christian denominations]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Senses|Category:Senses]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Uttar Pradesh|Category:Uttar Pradesh]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Sakha Republic|Category:Sakha Republic]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Buryatia|Category:Buryatia]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Balearic Islands|Category:Balearic Islands]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Liguria|Category:Liguria]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Astrologers|Category:Astrologers]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Horror films|Category:Horror films]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Populated places in France|Category:Populated places in France]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Cities in Bangladesh|Category:Cities in Bangladesh]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Organizations based in the United States|Category:Organizations based in the United States]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Biochemists|Category:Biochemists]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Freemasonry|Category:Freemasonry]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Counties of the United States|Category:Counties of the United States]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:History of Indonesia|Category:History of Indonesia]] || ٩٤ |- | [[:en:Category:Lizards|Category:Lizards]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Letters (message)|Category:Letters (message)]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Sicilian language|Category:Sicilian language]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Military personnel by nationality|Category:Military personnel by nationality]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Computer programmers|Category:Computer programmers]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Scientific disciplines|Category:Scientific disciplines]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Krasnoyarsk Krai|Category:Krasnoyarsk Krai]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:British biologists|Category:British biologists]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Charadriiformes|Category:Charadriiformes]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Irkutsk Oblast|Category:Irkutsk Oblast]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Melanesia|Category:Melanesia]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Protista|Category:Protista]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Åland|Category:Åland]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Fables|Category:Fables]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Javanese language|Category:Javanese language]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:Adygea|Category:Adygea]] || ٩٣ |- | [[:en:Category:West Slavic languages|Category:West Slavic languages]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Wikipedia articles needing translation|Category:Wikipedia articles needing translation]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:East Slavic languages|Category:East Slavic languages]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:American basketball players|Category:American basketball players]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Palestine|Category:Palestine]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Moons of Jupiter|Category:Moons of Jupiter]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:American physicians|Category:American physicians]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Lighthouses|Category:Lighthouses]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Film festivals|Category:Film festivals]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Asturias|Category:Asturias]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Collecting|Category:Collecting]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Euphorbiaceae|Category:Euphorbiaceae]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Skiing|Category:Skiing]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Populated places in Poland|Category:Populated places in Poland]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Footwear|Category:Footwear]] || ٩٢ |- | [[:en:Category:Feminine given names|Category:Feminine given names]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Occult|Category:Occult]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Cities in Lebanon|Category:Cities in Lebanon]] || ٩١ |- | [[:en:Category:People involved in religion|Category:People involved in religion]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Secretaries-general of the United Nations|Category:Secretaries-general of the United Nations]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Pays de la Loire|Category:Pays de la Loire]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Lao language|Category:Lao language]] || ٩١ |- | [[:en:Category:West Bengal|Category:West Bengal]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Corvidae|Category:Corvidae]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Radio stations|Category:Radio stations]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Udmurtia|Category:Udmurtia]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Nonmetals|Category:Nonmetals]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Turtles|Category:Turtles]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Mayotte|Category:Mayotte]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Anseriformes|Category:Anseriformes]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Easter|Category:Easter]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Ericaceae|Category:Ericaceae]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Eskaleut languages|Category:Eskaleut languages]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Fagaceae|Category:Fagaceae]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Montserrat|Category:Montserrat]] || ٩١ |- | [[:en:Category:French nouns|Category:French nouns]] || ٩١ |- | [[:en:Category:Epic poems|Category:Epic poems]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Human sexuality|Category:Human sexuality]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Navies|Category:Navies]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Sports venues|Category:Sports venues]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Geography-related lists|Category:Geography-related lists]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Historical films|Category:Historical films]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:American diplomats|Category:American diplomats]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Marche|Category:Marche]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Mountains of Azerbaijan|Category:Mountains of Azerbaijan]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Umbria|Category:Umbria]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Administrative law|Category:Administrative law]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Kaliningrad Oblast|Category:Kaliningrad Oblast]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Television presenters|Category:Television presenters]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Antibiotics|Category:Antibiotics]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Sverdlovsk Oblast|Category:Sverdlovsk Oblast]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Formula One drivers|Category:Formula One drivers]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Malayo-Polynesian languages|Category:Malayo-Polynesian languages]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Oleaceae|Category:Oleaceae]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Pinaceae|Category:Pinaceae]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Glaciers|Category:Glaciers]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Camelids|Category:Camelids]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Auvergne-Rhône-Alpes|Category:Auvergne-Rhône-Alpes]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Rabbis|Category:Rabbis]] || ٩٠ |- | [[:en:Category:Disputed territories|Category:Disputed territories]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Yaroslavl Oblast|Category:Yaroslavl Oblast]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Astronautics|Category:Astronautics]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Medical treatments|Category:Medical treatments]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Indian musicians|Category:Indian musicians]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Municipalities of Spain|Category:Municipalities of Spain]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Arecaceae|Category:Arecaceae]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Music awards|Category:Music awards]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Missionaries|Category:Missionaries]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Holy Roman Emperors|Category:Holy Roman Emperors]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Austria-Hungary|Category:Austria-Hungary]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Politicians from Georgia (country)|Category:Politicians from Georgia (country)]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Naturalists|Category:Naturalists]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Editors|Category:Editors]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Romance films|Category:Romance films]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Saskatchewan|Category:Saskatchewan]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:First ladies of the United States|Category:First ladies of the United States]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Naples|Category:Naples]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Arkhangelsk Oblast|Category:Arkhangelsk Oblast]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Philately|Category:Philately]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Florence|Category:Florence]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Culture of Finland|Category:Culture of Finland]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Languages of Nepal|Category:Languages of Nepal]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Perm Krai|Category:Perm Krai]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Muscicapidae|Category:Muscicapidae]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Headgear|Category:Headgear]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Manx language|Category:Manx language]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Rio de Janeiro (city)|Category:Rio de Janeiro (city)]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Paleontologists|Category:Paleontologists]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Chancellors of Germany|Category:Chancellors of Germany]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Populated places in Russia|Category:Populated places in Russia]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Chuvash language|Category:Chuvash language]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Mythological creatures|Category:Mythological creatures]] || ٨٩ |- | [[:en:Category:Violinists|Category:Violinists]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Bloggers|Category:Bloggers]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Kartvelian languages|Category:Kartvelian languages]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Asterales|Category:Asterales]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Literature by period|Category:Literature by period]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Asparagales|Category:Asparagales]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Foreign relations by country|Category:Foreign relations by country]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Centre-Val de Loire|Category:Centre-Val de Loire]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Peninsulas of Europe|Category:Peninsulas of Europe]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Monarchs of Sweden|Category:Monarchs of Sweden]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Lagomorphs|Category:Lagomorphs]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Khabarovsk Krai|Category:Khabarovsk Krai]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Biomolecules|Category:Biomolecules]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Cities in Nepal|Category:Cities in Nepal]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Tuva|Category:Tuva]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Pacifism|Category:Pacifism]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Anti-communism|Category:Anti-communism]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:California counties|Category:California counties]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Moraceae|Category:Moraceae]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Men|Category:Men]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Cities in Chile|Category:Cities in Chile]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Populated places in the United States|Category:Populated places in the United States]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Germanic peoples|Category:Germanic peoples]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Bailiwick of Guernsey|Category:Bailiwick of Guernsey]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:German nouns|Category:German nouns]] || ٨٨ |- | [[:en:Category:Sexually transmitted diseases and infections|Category:Sexually transmitted diseases and infections]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Danish scientists|Category:Danish scientists]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Perciformes|Category:Perciformes]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Populated places in Italy|Category:Populated places in Italy]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Lamiales|Category:Lamiales]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Skyscrapers|Category:Skyscrapers]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Rivers of Belarus|Category:Rivers of Belarus]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Housing|Category:Housing]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Dutch philosophers|Category:Dutch philosophers]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Mountain passes|Category:Mountain passes]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Sapindales|Category:Sapindales]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Valencian Community|Category:Valencian Community]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Chemists by nationality|Category:Chemists by nationality]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Astronomers by nationality|Category:Astronomers by nationality]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Freemasons|Category:Freemasons]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:French military personnel|Category:French military personnel]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Illustrators|Category:Illustrators]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:American boxers|Category:American boxers]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:German journalists|Category:German journalists]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Bashkir language|Category:Bashkir language]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Dog breeds|Category:Dog breeds]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Plant physiology|Category:Plant physiology]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Developmental biology|Category:Developmental biology]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Vegetarianism|Category:Vegetarianism]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Fringillidae|Category:Fringillidae]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Families|Category:Families]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Humorists|Category:Humorists]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Nizhny Novgorod Oblast|Category:Nizhny Novgorod Oblast]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:German literature|Category:German literature]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Companies|Category:Companies]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Buddhists|Category:Buddhists]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Gruiformes|Category:Gruiformes]] || ٨٧ |- | [[:en:Category:Provinces of South Africa|Category:Provinces of South Africa]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Greek scientists|Category:Greek scientists]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Rulers|Category:Rulers]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:English phrases|Category:English phrases]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Arts in the United States|Category:Arts in the United States]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Anacardiaceae|Category:Anacardiaceae]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Saratov Oblast|Category:Saratov Oblast]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Subdivisions of Italy|Category:Subdivisions of Italy]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Puerto Rican people|Category:Puerto Rican people]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Indian scientists|Category:Indian scientists]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Indian mathematicians|Category:Indian mathematicians]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Norwegian musicians|Category:Norwegian musicians]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Beaches|Category:Beaches]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Turin|Category:Turin]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:British chemists|Category:British chemists]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Optical devices|Category:Optical devices]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Polish sportspeople|Category:Polish sportspeople]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Democratic Republic of the Congo people|Category:Democratic Republic of the Congo people]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Belgian painters|Category:Belgian painters]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Stavropol Krai|Category:Stavropol Krai]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Central Africa|Category:Central Africa]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Record producers|Category:Record producers]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Bankers|Category:Bankers]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:English mathematicians|Category:English mathematicians]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Cities in Kenya|Category:Cities in Kenya]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Restaurants|Category:Restaurants]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Writing implements|Category:Writing implements]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Educational institutions|Category:Educational institutions]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Decorative arts|Category:Decorative arts]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Meat dishes|Category:Meat dishes]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Act|Category:Act]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Chelyabinsk Oblast|Category:Chelyabinsk Oblast]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Cities in Washington (state)|Category:Cities in Washington (state)]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Inorganic compounds|Category:Inorganic compounds]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Sardinian language|Category:Sardinian language]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Operas|Category:Operas]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Pacifists|Category:Pacifists]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Novosibirsk Oblast|Category:Novosibirsk Oblast]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Bourgogne-Franche-Comté|Category:Bourgogne-Franche-Comté]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Hauts-de-France|Category:Hauts-de-France]] || ٨٦ |- | [[:en:Category:Psychoactive drugs|Category:Psychoactive drugs]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Wrestlers|Category:Wrestlers]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Ingushetia|Category:Ingushetia]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Voronezh Oblast|Category:Voronezh Oblast]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:British film directors|Category:British film directors]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Alcohols|Category:Alcohols]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Latin-script letters|Category:Latin-script letters]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Extinct animals|Category:Extinct animals]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Provinces of Vietnam|Category:Provinces of Vietnam]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Equestrianism|Category:Equestrianism]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:People of World War II|Category:People of World War II]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Byzantine emperors|Category:Byzantine emperors]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Piciformes|Category:Piciformes]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Biographical films|Category:Biographical films]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Dependent territories|Category:Dependent territories]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Spanish philosophers|Category:Spanish philosophers]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Rivers of Portugal|Category:Rivers of Portugal]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Crafts|Category:Crafts]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Insurance|Category:Insurance]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Motorcycles|Category:Motorcycles]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Brazilian musicians|Category:Brazilian musicians]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Tyumen Oblast|Category:Tyumen Oblast]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Colombian footballers|Category:Colombian footballers]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Mughal Empire|Category:Mughal Empire]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Numeral systems|Category:Numeral systems]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Oxygen compounds|Category:Oxygen compounds]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Sports equipment|Category:Sports equipment]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Caribbean islands|Category:Caribbean islands]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Cities in Georgia (U.S. state)|Category:Cities in Georgia (U.S. state)]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Leningrad Oblast|Category:Leningrad Oblast]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Trentino-Alto Adige/Südtirol|Category:Trentino-Alto Adige/Südtirol]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Kursk Oblast|Category:Kursk Oblast]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Malvales|Category:Malvales]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Ants|Category:Ants]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:J. R. R. Tolkien|Category:J. R. R. Tolkien]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Cannabis|Category:Cannabis]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Drawing|Category:Drawing]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Baltic states|Category:Baltic states]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Fast food|Category:Fast food]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Myrtaceae|Category:Myrtaceae]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Arts in Azerbaijan|Category:Arts in Azerbaijan]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Betulaceae|Category:Betulaceae]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Grand Est|Category:Grand Est]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Nouvelle-Aquitaine|Category:Nouvelle-Aquitaine]] || ٨٥ |- | [[:en:Category:Malpighiales|Category:Malpighiales]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Pediatrics|Category:Pediatrics]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Family law|Category:Family law]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Mountain climbers|Category:Mountain climbers]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Anglicanism|Category:Anglicanism]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Samara Oblast|Category:Samara Oblast]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Mental processes|Category:Mental processes]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Guangdong|Category:Guangdong]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Renewable energy|Category:Renewable energy]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Companies of the Netherlands|Category:Companies of the Netherlands]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Salicaceae|Category:Salicaceae]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Theatres|Category:Theatres]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Celts|Category:Celts]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Belgorod Oblast|Category:Belgorod Oblast]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Sculptures|Category:Sculptures]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Linguists by nationality|Category:Linguists by nationality]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Physical exercise|Category:Physical exercise]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Ancient Roman poets|Category:Ancient Roman poets]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:DJs|Category:DJs]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Electronic music|Category:Electronic music]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Kra–Dai languages|Category:Kra–Dai languages]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Vietnamese politicians|Category:Vietnamese politicians]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Rubiaceae|Category:Rubiaceae]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Writers by period|Category:Writers by period]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:History of Scotland|Category:History of Scotland]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Madhya Pradesh|Category:Madhya Pradesh]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Apocynaceae|Category:Apocynaceae]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Columbiformes|Category:Columbiformes]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Ranunculaceae|Category:Ranunculaceae]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Culture of South Korea|Category:Culture of South Korea]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Gardens|Category:Gardens]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Music festivals|Category:Music festivals]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Amino acids|Category:Amino acids]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Kamchatka Krai|Category:Kamchatka Krai]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Poales|Category:Poales]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Cities in Cyprus|Category:Cities in Cyprus]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Culture of Ukraine|Category:Culture of Ukraine]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Wallis and Futuna|Category:Wallis and Futuna]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Cartographers|Category:Cartographers]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Ethnologists|Category:Ethnologists]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Guarani language|Category:Guarani language]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Hindu deities|Category:Hindu deities]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Sapindaceae|Category:Sapindaceae]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Sandpipers|Category:Sandpipers]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Power stations|Category:Power stations]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Aosta Valley|Category:Aosta Valley]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Professions|Category:Professions]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Authors|Category:Authors]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Molise|Category:Molise]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Crops|Category:Crops]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Kashubian language|Category:Kashubian language]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Russo-Ukrainian war|Category:Russo-Ukrainian war]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Spanish nouns|Category:Spanish nouns]] || ٨٤ |- | [[:en:Category:Possible copyright violations|Category:Possible copyright violations]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Songwriters|Category:Songwriters]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Coats of arms|Category:Coats of arms]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Military units and formations|Category:Military units and formations]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Accipitridae|Category:Accipitridae]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Vladimir Oblast|Category:Vladimir Oblast]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Overseas France|Category:Overseas France]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Rapid transit|Category:Rapid transit]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Prime ministers of Azerbaijan|Category:Prime ministers of Azerbaijan]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Cathedrals|Category:Cathedrals]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Echinoderms|Category:Echinoderms]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Municipalities of Germany|Category:Municipalities of Germany]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Encyclopedic space|Category:Encyclopedic space]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Ancient literature|Category:Ancient literature]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Contemporary history|Category:Contemporary history]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Inventors by nationality|Category:Inventors by nationality]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Translators by nationality|Category:Translators by nationality]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:German military personnel|Category:German military personnel]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Dublin (city)|Category:Dublin (city)]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Chinese scientists|Category:Chinese scientists]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Combinatorics|Category:Combinatorics]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Safety|Category:Safety]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Provinces of Belgium|Category:Provinces of Belgium]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Thai politicians|Category:Thai politicians]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Portuguese explorers|Category:Portuguese explorers]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Danish philosophers|Category:Danish philosophers]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Body fluids|Category:Body fluids]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Christian theology|Category:Christian theology]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:South Slavic languages|Category:South Slavic languages]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Poisons|Category:Poisons]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:War films|Category:War films]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Chemical compounds by element|Category:Chemical compounds by element]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Murder victims|Category:Murder victims]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Annelids|Category:Annelids]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Transport infrastructure|Category:Transport infrastructure]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Serbian sportspeople|Category:Serbian sportspeople]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Graphics|Category:Graphics]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Culture of Belgium|Category:Culture of Belgium]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Waste|Category:Waste]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Toponymy|Category:Toponymy]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Ericales|Category:Ericales]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Lexicographers|Category:Lexicographers]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Murmansk Oblast|Category:Murmansk Oblast]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Romani language|Category:Romani language]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Ryazan Oblast|Category:Ryazan Oblast]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Paganism|Category:Paganism]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Logicians|Category:Logicians]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Montreal|Category:Montreal]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Liliaceae|Category:Liliaceae]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:United States senators|Category:United States senators]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Amur Oblast|Category:Amur Oblast]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:People by political orientation|Category:People by political orientation]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Caryophyllales|Category:Caryophyllales]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Cities in Pakistan|Category:Cities in Pakistan]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Cities in Uzbekistan|Category:Cities in Uzbekistan]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Gymnasts|Category:Gymnasts]] || ٨٣ |- | [[:en:Category:Digital technology|Category:Digital technology]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Piracy|Category:Piracy]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Smolensk Oblast|Category:Smolensk Oblast]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Amusement parks|Category:Amusement parks]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Social classes|Category:Social classes]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Broadcasting|Category:Broadcasting]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Ivorian footballers|Category:Ivorian footballers]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Conspiracy theories|Category:Conspiracy theories]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Fabales|Category:Fabales]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:French diplomats|Category:French diplomats]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Iridaceae|Category:Iridaceae]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Kabardino-Balkaria|Category:Kabardino-Balkaria]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Martial artists|Category:Martial artists]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Populated places in Spain|Category:Populated places in Spain]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Dramatists and playwrights by nationality|Category:Dramatists and playwrights by nationality]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Rivers of Belgium|Category:Rivers of Belgium]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Cities in Yemen|Category:Cities in Yemen]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Japanese scientists|Category:Japanese scientists]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Norwegian monarchs|Category:Norwegian monarchs]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Production (economics)|Category:Production (economics)]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Polish mathematicians|Category:Polish mathematicians]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:American comedians|Category:American comedians]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Novgorod Oblast|Category:Novgorod Oblast]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Singaporean people|Category:Singaporean people]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:British Virgin Islands|Category:British Virgin Islands]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Centenarians|Category:Centenarians]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Groups (periodic table)|Category:Groups (periodic table)]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:House of Habsburg|Category:House of Habsburg]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Surrealism|Category:Surrealism]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Altai Republic|Category:Altai Republic]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Hydrogen compounds|Category:Hydrogen compounds]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Altai Krai|Category:Altai Krai]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Federal districts of Russia|Category:Federal districts of Russia]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Community of Madrid|Category:Community of Madrid]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Portuguese sportspeople|Category:Portuguese sportspeople]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Ice hockey players|Category:Ice hockey players]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Culture of Armenia|Category:Culture of Armenia]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Coraciiformes|Category:Coraciiformes]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Vice presidents|Category:Vice presidents]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Jersey|Category:Jersey]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Amaranthaceae|Category:Amaranthaceae]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Bryansk Oblast|Category:Bryansk Oblast]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Croatian writers|Category:Croatian writers]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Cupressaceae|Category:Cupressaceae]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Geneva|Category:Geneva]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Grammatical cases|Category:Grammatical cases]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Television in the United States|Category:Television in the United States]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Publishers (people)|Category:Publishers (people)]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Squamata|Category:Squamata]] || ٨٢ |- | [[:en:Category:Ethnic groups in the United States|Category:Ethnic groups in the United States]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Falconiformes|Category:Falconiformes]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Librarians|Category:Librarians]] || ٨١ |- | [[:en:Category:UEFA|Category:UEFA]] || ٨١ |- | [[:en:Category:20th-century works|Category:20th-century works]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Caryophyllaceae|Category:Caryophyllaceae]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 files|Category:Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 files]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Lauraceae|Category:Lauraceae]] || ٨١ |- | [[:en:Category:New Brunswick|Category:New Brunswick]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Religion and politics|Category:Religion and politics]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Tver Oblast|Category:Tver Oblast]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Somalian people|Category:Somalian people]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Writers from Georgia (country)|Category:Writers from Georgia (country)]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Ancient Roman politicians|Category:Ancient Roman politicians]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Subfields of sociology|Category:Subfields of sociology]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Mongol Empire|Category:Mongol Empire]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Monarchs of Denmark|Category:Monarchs of Denmark]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Victoria (state)|Category:Victoria (state)]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Amaryllidaceae|Category:Amaryllidaceae]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Star Trek|Category:Star Trek]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Omsk Oblast|Category:Omsk Oblast]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Pelecaniformes|Category:Pelecaniformes]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Ulyanovsk Oblast|Category:Ulyanovsk Oblast]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Crete|Category:Crete]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Biological classification|Category:Biological classification]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Beauty pageants|Category:Beauty pageants]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Bioinformatics|Category:Bioinformatics]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Exoplanets|Category:Exoplanets]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Cyprinidae|Category:Cyprinidae]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Culture of Portugal|Category:Culture of Portugal]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Cities in Iceland|Category:Cities in Iceland]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Japonic languages|Category:Japonic languages]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Fagales|Category:Fagales]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Hemiptera|Category:Hemiptera]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Khakassia|Category:Khakassia]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Modernism|Category:Modernism]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Football clubs in Portugal|Category:Football clubs in Portugal]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Animal diseases|Category:Animal diseases]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Artillery|Category:Artillery]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Magadan Oblast|Category:Magadan Oblast]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Race (human categorization)|Category:Race (human categorization)]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Salads|Category:Salads]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Netherlands Antilles|Category:Netherlands Antilles]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Terrorist incidents|Category:Terrorist incidents]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Administrative regions of Greece|Category:Administrative regions of Greece]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Lipetsk Oblast|Category:Lipetsk Oblast]] || ٨١ |- | [[:en:Category:Dutch nouns|Category:Dutch nouns]] || ٨١ |- | [[:en:Category:North Ossetia–Alania|Category:North Ossetia–Alania]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Cacti|Category:Cacti]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Passeridae|Category:Passeridae]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Financial markets|Category:Financial markets]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Military leaders|Category:Military leaders]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Solanales|Category:Solanales]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Zabaykalsky Krai|Category:Zabaykalsky Krai]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Isotopes|Category:Isotopes]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Real estate|Category:Real estate]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Sports events|Category:Sports events]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:American animated films|Category:American animated films]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Cuban writers|Category:Cuban writers]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Jurisprudence|Category:Jurisprudence]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Sculptors by nationality|Category:Sculptors by nationality]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Ivorian people|Category:Ivorian people]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Tanzanian people|Category:Tanzanian people]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Thai singers|Category:Thai singers]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Timekeeping|Category:Timekeeping]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:American sociologists|Category:American sociologists]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Kaluga Oblast|Category:Kaluga Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Neologisms|Category:Neologisms]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Crocodilia|Category:Crocodilia]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:English-language literature|Category:English-language literature]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Danish musicians|Category:Danish musicians]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Ukrainian musicians|Category:Ukrainian musicians]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Polish chemists|Category:Polish chemists]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:South Korean singers|Category:South Korean singers]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:American computer scientists|Category:American computer scientists]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Belgian musicians|Category:Belgian musicians]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Pskov Oblast|Category:Pskov Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Cattle|Category:Cattle]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Carbon compounds|Category:Carbon compounds]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Proboscidea|Category:Proboscidea]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Cakes|Category:Cakes]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Cantabria|Category:Cantabria]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Jewish Autonomous Oblast|Category:Jewish Autonomous Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Alkali metals|Category:Alkali metals]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:European cuisine|Category:European cuisine]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Curaçao|Category:Curaçao]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Brassicales|Category:Brassicales]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Music of Azerbaijan|Category:Music of Azerbaijan]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Paridae|Category:Paridae]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Bihar|Category:Bihar]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:British television series|Category:British television series]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Choreographers|Category:Choreographers]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Classical antiquity|Category:Classical antiquity]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Council of Europe|Category:Council of Europe]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Folklorists|Category:Folklorists]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Kirov Oblast|Category:Kirov Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Kostroma Oblast|Category:Kostroma Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Archbishops|Category:Archbishops]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Tula Oblast|Category:Tula Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Orenburg Oblast|Category:Orenburg Oblast]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Russian nouns|Category:Russian nouns]] || ٨٠ |- | [[:en:Category:Children's writers|Category:Children's writers]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Populated places in Canada|Category:Populated places in Canada]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Trade unions|Category:Trade unions]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Chemical bonding|Category:Chemical bonding]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Yukon|Category:Yukon]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Norwegian scientists|Category:Norwegian scientists]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Leporidae|Category:Leporidae]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:American models|Category:American models]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Archery|Category:Archery]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Presidents of Georgia|Category:Presidents of Georgia]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Belgian sportspeople|Category:Belgian sportspeople]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:JavaScript|Category:JavaScript]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Hungarian composers|Category:Hungarian composers]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Belgian scientists|Category:Belgian scientists]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Monegasque people|Category:Monegasque people]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Application software|Category:Application software]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Geneticists|Category:Geneticists]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:South Korean actors|Category:South Korean actors]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Jurists by nationality|Category:Jurists by nationality]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Coins|Category:Coins]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Civil servants|Category:Civil servants]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Legal professions|Category:Legal professions]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Azerbaijani people by occupation|Category:Azerbaijani people by occupation]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Belgian singers|Category:Belgian singers]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Macedonia (region)|Category:Macedonia (region)]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Military alliances|Category:Military alliances]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Languages of Bhutan|Category:Languages of Bhutan]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Sturnidae|Category:Sturnidae]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Napoleonic Wars|Category:Napoleonic Wars]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Futures studies|Category:Futures studies]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Navarre|Category:Navarre]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Castilla–La Mancha|Category:Castilla–La Mancha]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Alkaline earth metals|Category:Alkaline earth metals]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Ho Chi Minh City|Category:Ho Chi Minh City]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Actinopterygii|Category:Actinopterygii]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Polygonaceae|Category:Polygonaceae]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Southern Europe|Category:Southern Europe]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Bibliography|Category:Bibliography]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Alkaloids|Category:Alkaloids]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Boraginaceae|Category:Boraginaceae]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Cebuano language|Category:Cebuano language]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Executed people|Category:Executed people]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Extremadura|Category:Extremadura]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Indo-European peoples|Category:Indo-European peoples]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Legislators|Category:Legislators]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Rituals|Category:Rituals]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Oryol Oblast|Category:Oryol Oblast]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Prokaryotes|Category:Prokaryotes]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Myrtales|Category:Myrtales]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Stationery|Category:Stationery]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Archaeological cultures|Category:Archaeological cultures]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Cultural organizations|Category:Cultural organizations]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Tunnels|Category:Tunnels]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Penza Oblast|Category:Penza Oblast]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Plantaginaceae|Category:Plantaginaceae]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:West Frisian languages|Category:West Frisian languages]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Classification systems|Category:Classification systems]] || ٧٩ |- | [[:en:Category:Computer engineering|Category:Computer engineering]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Ethnic groups in India|Category:Ethnic groups in India]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Ceramics|Category:Ceramics]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Theatre directors|Category:Theatre directors]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Karachay-Cherkessia|Category:Karachay-Cherkessia]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Cities in Madagascar|Category:Cities in Madagascar]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Observances|Category:Observances]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Geography of Europe by country|Category:Geography of Europe by country]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Record labels|Category:Record labels]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Bioethics|Category:Bioethics]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Dutch mathematicians|Category:Dutch mathematicians]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Directors by nationality|Category:Directors by nationality]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Differential equations|Category:Differential equations]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Newfoundland and Labrador|Category:Newfoundland and Labrador]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Rivers of Georgia (country)|Category:Rivers of Georgia (country)]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Sports terminology|Category:Sports terminology]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Pokémon|Category:Pokémon]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Slovenian writers|Category:Slovenian writers]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Vancouver|Category:Vancouver]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Scottish scientists|Category:Scottish scientists]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Investment|Category:Investment]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:German theologians|Category:German theologians]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:German engineers|Category:German engineers]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Linguists from Germany|Category:Linguists from Germany]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Hirundinidae|Category:Hirundinidae]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Zimbabwean politicians|Category:Zimbabwean politicians]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:British medical doctors|Category:British medical doctors]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Counties of Sweden|Category:Counties of Sweden]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Regions of the United States|Category:Regions of the United States]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Punjab, India|Category:Punjab, India]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Modern art|Category:Modern art]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Newspapers published in the United States|Category:Newspapers published in the United States]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Ciconiiformes|Category:Ciconiiformes]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Kemerovo Oblast|Category:Kemerovo Oblast]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Fossil fuels|Category:Fossil fuels]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Consonants|Category:Consonants]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Judoka|Category:Judoka]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Baseball players|Category:Baseball players]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Chondrichthyes|Category:Chondrichthyes]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Culture of Estonia|Category:Culture of Estonia]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Cities and towns in Bosnia and Herzegovina|Category:Cities and towns in Bosnia and Herzegovina]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Culture of Iceland|Category:Culture of Iceland]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Apiales|Category:Apiales]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Meditation|Category:Meditation]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Chukotka Autonomous Okrug|Category:Chukotka Autonomous Okrug]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Convolvulaceae|Category:Convolvulaceae]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Cannabaceae|Category:Cannabaceae]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Astrophysicists|Category:Astrophysicists]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Districts of Germany|Category:Districts of Germany]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Environmentalists|Category:Environmentalists]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Ethnographers|Category:Ethnographers]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Ivanovo Oblast|Category:Ivanovo Oblast]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Regions of Finland|Category:Regions of Finland]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Sámi languages|Category:Sámi languages]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Shrubs|Category:Shrubs]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Silent films|Category:Silent films]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Baroque|Category:Baroque]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Tomsk Oblast|Category:Tomsk Oblast]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Asparagaceae|Category:Asparagaceae]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Paradoxes|Category:Paradoxes]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Fashion accessories|Category:Fashion accessories]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Vologda Oblast|Category:Vologda Oblast]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Monocots|Category:Monocots]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Counties of Norway|Category:Counties of Norway]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Populated places in Hungary|Category:Populated places in Hungary]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Individual adjectives|Category:Individual adjectives]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:English adverbs|Category:English adverbs]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Italian nouns|Category:Italian nouns]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Prime ministers of Poland|Category:Prime ministers of Poland]] || ٧٨ |- | [[:en:Category:Musical compositions|Category:Musical compositions]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:English-language writers|Category:English-language writers]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Clubs and societies|Category:Clubs and societies]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Retail markets|Category:Retail markets]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Human pregnancy|Category:Human pregnancy]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Populated places in Belgium|Category:Populated places in Belgium]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Military affairs|Category:Military affairs]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Liliales|Category:Liliales]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Russian businesspeople|Category:Russian businesspeople]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Northeast Caucasian languages|Category:Northeast Caucasian languages]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Autism|Category:Autism]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Philosophy by topic|Category:Philosophy by topic]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Helicopters|Category:Helicopters]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Culture of the Soviet Union|Category:Culture of the Soviet Union]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Lanthanides|Category:Lanthanides]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Haute-Savoie|Category:Haute-Savoie]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Politics of South Africa|Category:Politics of South Africa]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Explorers by nationality|Category:Explorers by nationality]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Theatre by country|Category:Theatre by country]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Czech scientists|Category:Czech scientists]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Danish poets|Category:Danish poets]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Kharkiv Oblast|Category:Kharkiv Oblast]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Bas-Rhin|Category:Bas-Rhin]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Sudanese people|Category:Sudanese people]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Fossils|Category:Fossils]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Economic policy|Category:Economic policy]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Greek historians|Category:Greek historians]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:IUCN Red List least concern species|Category:IUCN Red List least concern species]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Church Fathers|Category:Church Fathers]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Languages of Myanmar|Category:Languages of Myanmar]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Dictatorship|Category:Dictatorship]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Scouting|Category:Scouting]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Culture of Vietnam|Category:Culture of Vietnam]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Royalty|Category:Royalty]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Sausages|Category:Sausages]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Himachal Pradesh|Category:Himachal Pradesh]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Araceae|Category:Araceae]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Culture of New Zealand|Category:Culture of New Zealand]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Culture of Colombia|Category:Culture of Colombia]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Culture of Croatia|Category:Culture of Croatia]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Cities in Turkmenistan|Category:Cities in Turkmenistan]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Languages of Egypt|Category:Languages of Egypt]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Weightlifting|Category:Weightlifting]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Irish literature|Category:Irish literature]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Former monarchies|Category:Former monarchies]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Muridae|Category:Muridae]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Zurich|Category:Zurich]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Digital media|Category:Digital media]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Wallonia|Category:Wallonia]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Bromeliaceae|Category:Bromeliaceae]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Agronomists|Category:Agronomists]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Food additives|Category:Food additives]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Russian Civil War|Category:Russian Civil War]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Old Norse|Category:Old Norse]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Science and technology awards|Category:Science and technology awards]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:South Holland|Category:South Holland]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Pulitzer Prize winners|Category:Pulitzer Prize winners]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Tokelau|Category:Tokelau]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Seven Wonders of the Ancient World|Category:Seven Wonders of the Ancient World]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Udmurt language|Category:Udmurt language]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Portuguese nouns|Category:Portuguese nouns]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Japanese nouns|Category:Japanese nouns]] || ٧٧ |- | [[:en:Category:Volleyball players|Category:Volleyball players]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Province of Soria|Category:Province of Soria]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Singer-songwriters|Category:Singer-songwriters]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Nilo-Saharan languages|Category:Nilo-Saharan languages]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Russian cosmonauts|Category:Russian cosmonauts]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:German-language writers|Category:German-language writers]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Education in Russia|Category:Education in Russia]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Rallidae|Category:Rallidae]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Hindu mythology|Category:Hindu mythology]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Politics of Belgium|Category:Politics of Belgium]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Gentianales|Category:Gentianales]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Football in Portugal|Category:Football in Portugal]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Kosovan people|Category:Kosovan people]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:New Year celebrations|Category:New Year celebrations]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Divination|Category:Divination]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Russian biologists|Category:Russian biologists]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Swedish biologists|Category:Swedish biologists]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:North Holland|Category:North Holland]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Bouches-du-Rhône|Category:Bouches-du-Rhône]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Hungarian mathematicians|Category:Hungarian mathematicians]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Terrorists|Category:Terrorists]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Spanish sculptors|Category:Spanish sculptors]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Scottish monarchs|Category:Scottish monarchs]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Sports films|Category:Sports films]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Coordinate systems|Category:Coordinate systems]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Conifers|Category:Conifers]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Sultans|Category:Sultans]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Cypriniformes|Category:Cypriniformes]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:German cuisine|Category:German cuisine]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Southern Africa|Category:Southern Africa]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Respiratory diseases|Category:Respiratory diseases]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Bali|Category:Bali]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Kyiv Oblast|Category:Kyiv Oblast]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Royal families|Category:Royal families]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Government in the United States|Category:Government in the United States]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Fertilizers|Category:Fertilizers]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Culture of Lithuania|Category:Culture of Lithuania]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Ammunition|Category:Ammunition]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Populated places in the United Kingdom|Category:Populated places in the United Kingdom]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:English politicians|Category:English politicians]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Buildings and structures in China|Category:Buildings and structures in China]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Alcohol|Category:Alcohol]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:National sports teams|Category:National sports teams]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Figure skating|Category:Figure skating]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Jewish languages|Category:Jewish languages]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Literary movements|Category:Literary movements]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Presidents of Colombia|Category:Presidents of Colombia]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Presidents of Estonia|Category:Presidents of Estonia]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Mormonism|Category:Mormonism]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Rain|Category:Rain]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:New Testament people|Category:New Testament people]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Primulaceae|Category:Primulaceae]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Cushitic languages|Category:Cushitic languages]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Combustion|Category:Combustion]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Indigenous peoples of the Americas|Category:Indigenous peoples of the Americas]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Wind|Category:Wind]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Drummers|Category:Drummers]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Czech nouns|Category:Czech nouns]] || ٧٦ |- | [[:en:Category:Leipzig|Category:Leipzig]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Wikipedia semi-protected pages|Category:Wikipedia semi-protected pages]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Prime ministers of Portugal|Category:Prime ministers of Portugal]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Semiconductors|Category:Semiconductors]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Prime ministers of Finland|Category:Prime ministers of Finland]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Russian military personnel|Category:Russian military personnel]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Populated places in Switzerland|Category:Populated places in Switzerland]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Military aircraft|Category:Military aircraft]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Populated places in Sweden|Category:Populated places in Sweden]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Regions of England|Category:Regions of England]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Biological processes|Category:Biological processes]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Micronations|Category:Micronations]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Arts in Germany|Category:Arts in Germany]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Organizations based in Azerbaijan|Category:Organizations based in Azerbaijan]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Indian actresses|Category:Indian actresses]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Saxifragales|Category:Saxifragales]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Culture of Belarus|Category:Culture of Belarus]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Osaka|Category:Osaka]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Culture of Bulgaria|Category:Culture of Bulgaria]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Apes|Category:Apes]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:State capitals in the United States|Category:State capitals in the United States]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Submarines|Category:Submarines]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Uruguayan writers|Category:Uruguayan writers]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Sports trophies and awards|Category:Sports trophies and awards]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Mountain ranges by country|Category:Mountain ranges by country]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Politics of Latvia|Category:Politics of Latvia]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Politics of the Czech Republic|Category:Politics of the Czech Republic]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Politics of Portugal|Category:Politics of Portugal]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Botanists by nationality|Category:Botanists by nationality]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Transportation in the United States|Category:Transportation in the United States]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Belgian monarchs|Category:Belgian monarchs]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Swedish poets|Category:Swedish poets]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Risk|Category:Risk]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Marne (department)|Category:Marne (department)]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Lviv Oblast|Category:Lviv Oblast]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Aisne|Category:Aisne]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Odesa Oblast|Category:Odesa Oblast]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Tunisian politicians|Category:Tunisian politicians]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Hong Kong people|Category:Hong Kong people]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Peruvian footballers|Category:Peruvian footballers]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Game theory|Category:Game theory]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Barbadian people|Category:Barbadian people]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Police officers|Category:Police officers]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Pulmonology|Category:Pulmonology]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Italian physicians|Category:Italian physicians]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Health care occupations|Category:Health care occupations]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Mary, mother of Jesus|Category:Mary, mother of Jesus]] || ٧٥ |- | [[:en:Category:Federalism|Category:Federalism]] || ٧٥ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] phkwlsvwduhab4ep1j6pcwrak82juj4 4 90420 1679995 1679417 2026-10-04T00:04:39Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1679995 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧١٩٩ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٠ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١١ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٨٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٨ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> p1s2uvyar3io2eyibqx5kw8grg3sdww 4 90421 1679996 1679418 2026-10-04T00:04:49Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1679996 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧١٩٩ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ || ٠ || ٠ || ٧٤٠ || ١٠٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٠ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣٠٨ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١١ || ٩٣ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٨٤ || ٨ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٨ || ٢٣ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٤ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> tqg74kn7s9p46s54evz5ljyfn9rwbb4 0 99740 1679973 1516657 2026-10-03T22:39:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679973 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = میرزادەی عیشقی | وێنە =Mir Mohammad-Reza Kurdistani (Mir-zadeh Eshghi) (2).png | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٨٩٤]] | ڕێکەوتی مردن = ٠٣ی تەممووزی ١٩٢٤ | شوێنی مردن = [[تاران]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = گۆرستان ابن بابویە | شوێنی لەدایکبوون = [[ھەمەدان]] | نەتەوە = | ناوەکانی تر = سەید محەممەدڕەزا کوردستانی | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = شاعیر، ڕۆژنامەنووس و نووسەر | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = حاجی سەید ئەبولقاسمی کوردستانی | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''محەممەدڕەزا''' کوڕی حاجی سەید ئەبولقاسمی کوردستانی، ناسراو بە «میرزادەی عیشقی» ساڵی ١٨٩٣ لە [[ھەمەدان]] لە دایک بوو و ساڵی ١٩٢٤ لە [[تاران]] تیرۆر کرا. == ژیان == عیشقی لە مێژووی ئەدەبی ئێراندا، ناوبانگی بە وێژەرێکی توانا و شاعیرێکی شۆڕشگێڕ ڕۆیشتووە. زمانی ئەو لە شێعردا، توندوتیژ بوو و بێباکانە بە دیکتاتۆرەکانی سەرووی دەسەڵات ھەڵدەپڕژا. لە دەورانی شەڕی یەکەمی جیھانیدا ڕۆیشتە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]] و لە دارولفنوونی ئەوێ خوێندی و پاشان گەڕایەوە [[تاران]]. لە سەردەمێکی پڕ گێرەو کێشەی کۆمەڵایەتی و سیاسی، یانی ئاخروئۆخری دەسەڵاتی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] و سەرەتای دیکتاتۆرییەتی [[ڕەزا شا|ڕەزاشای پەھلەویدا]]، ڕۆژنامەی «قرن بیستم»ی لە خاکەلێوەی ساڵی ١٣٠٠ی ھەتاوی دەرکرد. عیشقی بە بێ وەبەرچاوگرتنی ھەر چەشنە بەرژەوەندییەکی کەسی، توندترین ڕەخنەکانی خۆی لە ئاست بیروباوەڕە دواکەوتووەکانی کۆمەڵگای ئێرانی و ھەروەھا سیاسەتی سەردەمدا دەردەبڕی و بێباکانە لە ئاو و ئاوری دەدا. ئەم ھەڵوێستانەی عیشقی بووبە ھۆی ئەوە کە ڕۆژنامەکەی پاشی دوو مانگ، بە ماوەی ھەژدە مانگ ببەسترێ. لەو ماوەیەدا توانیبووی پێنج ژمارەی ١٦ لاپەڕەیی دەربکا. عیشقی لە خولی دوویەمی ڕۆژنامەکەیدا، لە بەفرانباری ١٣٠١ تا خاکەلێوەی ١٣٠٢، توانی ١٦ ژمارەی چوار لاپەڕەیی دەربکا. ساڵی ١٣٠٣ تەنیا ژمارەیەکی ھەشت لاپەڕەیی لە ٧ی پووشپەڕ دەرکرد، کە دوایین ژمارەی ڕۆژنامەکەی بوو. پێنج ڕۆژدوای ئەم ژمارەیە، واتە لە ١٢ی پووشپەڕ، بە پیلانی ڕەزاشا، بە دەستی دوو کەس لە ھاوشارییەکانی خۆی، لە حەوشەی ماڵەکەیدا تیرۆر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = عەبدوڵڵا سەمەدی | ناونیشان = https://www.facebook.com/notes/abdullah-samadi/دوو-ڕووناکبیری-به-ڕهگهز-کورد/640944732631093|زمان = کوردی}}</ref> == نموونەی ھۆنراوەکانی == {{شیعر}} {{ب|ترقی اندر این کشور محال است|کە در این مملکت قحط الرجال است}} {{ب|خرابی از جنوب و از شمال است|براین مخلوق، آزادی وبال است}} {{ب|نباید پردە بگرفتن ز اسرار|کە گردد شرح بدبختی پدیدار}} {{کۆتاییی شیعر}} == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == * سەید عەبدوڵڵا سەمەدی {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|شانۆ|ئێران|ڕۆژنامەوانی|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|Mirzadeh Eshghi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٤]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خەڵکی ھەمەدان]] sidhlxduerpxm8a9gf5d1uo2491ew3y 0 101027 1679885 1679594 2026-10-03T20:04:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1679885 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''یاسای پارێزراوی''' بریتییە لە ھەر [[بنەواشە|بنەواشەیەک]] کە بڵێت لە نێو سیستمێکی فیزیکیی داخراو و دابڕاودا، تایبەتمەندییەکی تایبەت و دیاریکراو ([[چەندێتی|چەندێتییەکی]] شیاوی پێوان)، لەگەڵ تێپەڕبوونی [[کات]]، گۆڕانی بەسەردا نایێت و، بڕەکەی بە پارێزراوی دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Conservation law {{!}} Definition, Examples, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/science/conservation-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> یاساکانی پارێزراوی بۆ تێگەیشتنی ئێمە لە جیھانی فیزیکی زۆر گرنگن. ئەم یاسایانە نیشان دەدەن کە لە سروشتدا چ پرۆسەگەلێک دەتوانن ڕوو بدەن و کامانە ناتوانن. گرنگترین یاساکانی لەم چەشنە بریتین لە: * [[بمێنیی بارستە|یاسای بمێنی جرم و وزە]] * [[یاسای بمێنی باری ئێلێکتریکی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|فیزیک|ھونەرەکان|ماتماتیک}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Conservation laws}} [[پۆل:چەمکە فیزیکییەکان]] [[پۆل:یاسا زانستییەکان]] 5knwopg2t7sq941g1dlzwc0fwlj6g1h 0 101283 1680063 1516698 2026-10-04T04:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1680063 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میزنی''' (بە [[ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردی|کوردی لاتینی]]: ''Mîzinî'') یا '''میزەکی''' یا '''فرەجار میزتن''' ({{بە ئینگلیزی|Frequent urination}}) بریتییە لە ڕادە دەرچوونی جارەکانی میز کردن. میزنی لە [[میزەچۆڕکێ]] و [[فرەمیزی]] جیاوازە، ھەرچەن زۆربەی کات پێکەوەن. ھۆکاری جۆراوجۆر لە ئارادایە: [[شەکرە]]، سیستیتیس، کێشەکانی پرۆستات، دووگیانی، شێرپەنجەی میزەڵدان و [[جەڵتەی مێشک]]. تەشەنای میزی دەبێتە ھۆی [[میزەکزە]] و میزنی. == ھەروەھا بڕوانە == * [[میزەڵی]] * [[میزەکزە]] == سەرچاوە == * [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=11851572 ویکی فارسی] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:نیشانەکانی نەخۆشی: کۆئەندامی میز]] [[پۆل:خۆڕانەگرتن]] 6fw0jm1i5vzg0u7dj6i7zfricpoi0rl 0 101309 1680066 1516705 2026-10-04T04:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1680066 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میزەڵی''' یا '''خەومیزی''' بریتییە لە دۆخێ کە تێیدا نەخۆش لە تەمەنێکدایە کە دەتوانێ خۆی ڕاگیر بکا، بەڵام بە شێوەی ناویستەکی لە خەودا میز دەکا. ئەگەر لە سەرەتای لە دایکبوونەوە، منداڵ لە شەودا خۆی تەڕ بکا، بەمە دەڵێن میزەڵیی سەرەتایی (PNE). ئەگەر منداڵ شەومیز نەبێ و دوایی تووشی بێ، پێی دەڵێن میزەڵیی دوایی(SNE). زۆربەی کچان تا تەمەنی ٦ ساڵی و زۆربەی کوڕان تا تەمەنی ٧ ساڵی لەم دۆخە ڕزگاریان دەبێ. تا تەمەنی ١٠ ساڵی نزیک بە ٩٥٪ منداڵان چاک دەبنەوە. دەوروبەری ٠٬٥٪ تا ٢٬٣٪ لە گەورەکان تووشی میزەڵین. == تەمەن == ڕێژەی میزەڵی بە گوێرەی تەمەن: * ٥ ساڵی: ٢٠٪ * ٦ ساڵی: ١٠٪ تا ١٥٪ * ٧ ساڵی: ٧٪ * ١٠ ساڵی: ٥٪ * ١٥ساڵی: ١٪ تا ٢٪ * ١٨ تا ٦٤ ساڵی: ٠٬٥٪ تا ١٪ == ھۆکارەکان == بڕێک لە ھۆکارەکان: * خۆڕانەگری میزەڵدان * دواکەوتنی گوورانی مێشک * جینیتیکی: ئەگەر دایک و باوک، ھەردوو تووشی میزەڵی بووبن، منداڵ لەوانەیە ٧٧٪ و ئەگەر یەکیان تووشیار بووبێ منداڵ لەوانەیە ٤٤٪ تووشی میزەڵی بێ. * خەوی قورس * دەروون شێواوی * ھۆکاری ئەندامی == دەرمان == میزەڵدانی ناسایی، چڵک و تەشەنا یا [[شەکرە]] نیشانەگەلێکی پزیشکین، کە پێویستیان بە دەرمانە. ڕێژەیەکی کەم لە میزەڵییەکان بە ھۆی نەخۆشیەوەیە. لە ڕاپرسییەکی لێکۆڵەرانەدا، ئەم پرسیارە کرابوو کە: لە چ تەمەنێکەوە دەبێ منداڵ خۆی تەڕ نەکا، دایک و باوکان وەڵامیان دابووەوە ٢٬٧٥ ساڵی و وەڵامی پزیشکانیش ٥٬١٣ ساڵی بوو. بەکار ھێنانی دۆشەکی ھەستیار بە تەڕی، کە ئاژیر لێدەدا، لە ٥٠٪ میزەڵیk,یەکاندا ئەنجامی باشی بووە. ئەم چارەسەرانەش بەسوودن: * دەرمانی میزڕاگر * دەرمانی دژەخەمۆکی * چارەسەر بە بێ دەرمان * چارەسەر بە نەشتەرگەری == سەرچاوە == [//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=11880416 ویکی فارسی] {{پۆلی کۆمنز|Nocturnal enuresis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:مناڵی]] [[پۆل:نیشانەکانی نەخۆشی: کۆئەندامی میز]] [[پۆل:میز]] [[پۆل:پەشێوییەکانی خەو]] 1u19nki0k5hcgwh639x4oozemdkz2qn 7 102714 1679765 988364 2026-10-03T17:03:26Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679765 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == نارازیم{{واژوونەکراو|Diyako kazm}} ئەوە لۆ کەسی خاری؟؟؟--دیاکۆ ماد ‏٢٢:٠٣، ١٣ی نیسانی ٢٠١٤ (UTC) :جارێ ھەتا نەیگوێزینەوە بۆ کۆمنز نایسڕینەوە.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٢٢:٥٧، ١٣ی نیسانی ٢٠١٤ (UTC) mz3dao8rnb5b7e8nxiv310bx68dmjo3 0 103908 1680085 1516768 2026-10-04T04:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە) 1680085 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = میشێل پلاتینی | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Michel Platini 2010.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = پلاتینی | ناوی کاتی لەدایکبوون = میشێل فرانسوا پلاتینی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٥ | شوێنی لەدایکبوون = [[فەڕەنسا]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = فەڕەنسی (بەڕەسەن) - ئیتالی (ڕەگەزنامە) | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = سەرۆکی [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]] | ڕێکخراو = [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]] | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەفزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژۆ = | جێگری_واژۆ = | قەبارەی_واژۆ = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''میشێل پلاتینی''' لەدایکبووی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٥ ، پلاتینی کەسایەتییەکی دیاری تۆپی پێییە و لە وەتەی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ شەشەمین سەرۆکی [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]]یە ، پلاتینی یاریکەری پێشووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیشتیمانیی فەڕەنسا]] و یانەی [[یۆڤانتوس]]ی ئیتالییە ، پلاتینی لە بنەچەدا خەڵکی ئیتالیایە بەڵام بەھۆی کۆچی خێزانەکەی چوونەتە فەڕەنسا لەوێ وڵاتینامەی (ڕەگەزنامە)ی ئەو وڵاتەیان پێ بەخشراوە ھەر بۆیەش بۆ تیپی ئەو وڵاتە یاری کردووە ، پلاتینی لە ھێلی ناوەندی ھێرشبەر (Attacking midfielder) یاری کردووە == ژیانی یاریکردن == === یانەکان === پلاتینی یاری بۆ یانەکانی نانسی و سانت ئیتیانی فەڕەنسایی و یوڤینتۆسی ئیتالی کردووە ، تیایدا لەگەڵ یانەی نانسی فەڕەنسی لەکۆی ١٨١ یاری فەرمی ٩٨ گۆڵی تۆمارکردووە ئەمەش لەماوەی ١٩٧٢ تاکوو ١٩٧٩ بووە ، دوای نانسی پلاتینی ڕووی کردۆتە یانەی سانت ئیتیانی فەڕەنسیی کە لەماوەی ١٩٧٩ تاکوو ١٩٨٢ یاری بۆ ئەو یانە فەڕەنسییە کردووە لەو ماوەیەدا ١٠٤ یاری فەرمی ئەنجام دا و توانی ٥٨ گۆڵ بۆ ئەو یانەیە تۆمار بکات ، دوایی پلاتینی ڕووی کردە ئیتالیا و پەیوەندی بە یانەی یوڤینتۆسی ئیتالی کردوو و پاشماوەی ژیانی یاریکردنی بۆ ئەویانەیە بەسەر برد کە لەماوەی ١٩٨٢ تاکوو ١٩٨٧ واتا پێنج وەرز لەگەڵ ئەم یانەیە بەردەوام بوو ، لەگەڵ یوڤینتۆس ١٤٧ یاری ئەنجام داو وتوانی ٦٨ گۆڵ تۆماربکات و مێژوویەکی باشی لەگەڵ یانە ئیتالییەکە تۆمار بکات. === ھەڵبژاردەی نیشتمانی فەڕەنسا === پلاتینی لەماوەی ١٩٧٦ تاکوو ١٩٨٧دا ٧٢ یاری فەرمی بۆ ھەڵبژاردەی نیشتیمانیی فەڕەنسا ئەنجام داو لەو ماوەیەدا ٤١ گۆڵی تۆمارد ، لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦]] پلاتینی لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی توانیان پلەی سێیەم بەدەست بھێنن ئەمەش باشترین دەستکەوتی پلاتیینییە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی لە جامی جیھانییدا ، ھاوکات پلاتینی توانیویەتی لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی لەساڵی ١٩٨٤ دا [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] بۆ فەڕەنسا بباتەوە. جگە لە فەڕەنسا پلاتینی لەساڵی ١٩٨٨ یارییەکی دۆستانەی بۆ ھەڵبژاردەی کوەیت بەرامبەر یەکێتیی سۆڤیەتی ئەنجام دا ئەمەش دوایین یاریی بوو بۆ میشێل پلاتینی کە خودی یارییەکەش لەلایەن میری کوەیت بۆ ڕێزلێنان لە پلاتینی ڕێکخرابوو ، لەدوای وازھێنانیشی لەیاریکردن لەماوەی ١٩٨٨ تاکوو ١٩٩٢ بووە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەی نیشتیمانیی فەڕەنسا. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|کووەیت|ژن|سویس|فەڕەنسا|تۆپی پێ}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Michel Platini}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا]] [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:هاندەرانی هۆڵی ناوبانگی تۆپی پێی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا هاتووە]] [[پۆل:ھاندەرانی ھۆڵی ناوبانگی تۆپی پێی ئینگلیزی]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ٢]] [[پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا ھاتووە]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] 24ydai57y8g1gyjhgfwt6nom80pntce 0 104339 1680321 1516943 2026-10-04T10:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، سێکسناسی-کۆلکە) 1680321 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:pink Venus symbol.svg|thumb|نیشانی ڕەگەزی مێ|150px|left]] لە زۆربەی [[گیانلەبەر]]ان، بەتایبەتی گیانلەبەرە پێگەیشتووەکان، دوو [[زایەند]] دەبینرێن: [[نێر]] و مێ. زۆرتر ئەرکی زایەندی مێ [[دووگیانی]]یە و زایەندی [[نێر]]یش ئەرکی باروەر کردنی لە ئەستۆیە. == ئەمانەش ببینە == * [[نێر]] * [[ژن]] * [[پیاو]] * [[نێر]] * [[کچ]] {{Commons category|Females}} == سەرچاوەکان == * ویکی فارسی [//https://fa.wikipedia.org/wiki/مادە_(جنس)/مادە] {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|سێکسناسی|ژن}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} [[پۆل:مێیینەکان]] [[پۆل:زایەند]] [[پۆل:ژنان]] [[پۆل:کچان]] [[پۆل:سەرناوەکانی ژنان]] 5ra04oha6j41dc3f2dx03a0xxjplc93 0 104896 1680299 1516883 2026-10-04T10:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە) 1680299 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} میکانیزم ئامێرێکە بۆئەوە دروستکراوە تا ھێزێکی داخڵکراو و جووڵەیەک بگۆڕێت بۆ کۆمەڵە ھێز و جووڵەیەکی خوازراو. میکانیزم بە گشتی لەم بەشانە پێکدێت: [[File:Landing gear schematic.svg|thumb|Schematic of the actuator mechanism for an aircraft [[landing gear]].]] # پێکھاتەی جووڵاوی وەکو میکانیزمەکانی ددانە و کۆمەڵە ددانە، پشتێن و زنجیر، کام و دواکەوتەکەی. # پێکھاتەیەکی میکانیکی بۆ گواستنەوەی جووڵە کە بە ئینگلیزی پێی دەوترێت Linkage. # ئامێری لێخشاندنی وەکو ئیستۆپ و کلاج. # پێکھاتەی لەخۆگرتن وەکو چوارچێوە frame و بڕغۆ و بۆڵبرین و سپرینگ و چەورکەر و سەگڵاو. # چەندین جۆری پێکھاتەی مەکینەیی تایبەت وەکو سپلاین و زمانە و دەرزی و کلیل. زانای [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] ڕێولیەوکس بەم شێوەیە پێناسەی میکانیزمی کردووە: میکانیزم کۆمەڵە پێکھاتەیەکی پێکەوەلکاوە بۆ جێبەجێکردنی چەند کردارێک کە ئیشێک یان جووڵەیەکیان بە دوادادێت. میکانیزم بە زۆری لە نێوان دوو تەنی بەرگریکار لەژێر کاریگەری ھێزێکدا کە دەخرێتە سەریان ڕوودەدات. ھەندێک جار ئەم دەستەواژەی میکانیزمە لە بواری نازانستیشدا بەکاردێت بۆ ئاماژەدان بە کارلێککردنێک کە لە بابەتێکی تردا باسی دەکەین.<ref>http://books.google.com/books?id=Q5btdhoawN4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313135415/https://books.google.com/books?id=Q5btdhoawN4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0 |date=١٣ی ئازاری ٢٠١٧ }}</ref> ==سەرچاوەکان == <references/> {{پۆلی کۆمنز|Machine elements}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|ئەندازیاری}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:مەکینەکان]] mbz21plpibm8j6j3ft2b1ixg2lsnn2l 0 104897 1680300 1516884 2026-10-04T10:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1680300 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[Image:Geneva mechanism 6spoke animation.gif|left|thumb|220px|وێنەیەکی جوڵاو کە میکانیزمی جنێڤ لە شەش دۆخدا ڕوون دەکاتەوە]] میکانیزمی جنێڤ یان مۆتۆڕی جنێڤ (بە[[ئینگلیزی]]: Geneva drive) ھەندێ جاریش پێی دەوترێت خاچی ماڵتایی Maltes cross میکانیزمێکی ددانەیی یە کە خولانەوەیەکی بەردەوام دەگوازێتەوە بۆ جووڵەیەکی خولانەوەی شارراوە. وییلە خولێنەرەوەکە دەرزیەکی ھەیە کە دەچێتە ناو قڵیشێکی وییلە خولێنراوەکەوە و بەمە یەک ھەنگاو دەیخولێنێتەوە. وییلە خولێنەرەوەکە دیسکێکی بلۆککردنی بازنەیی بەرزتریشی ھەیە کە وییلە خولێنراوەکە لە شوێنی خۆیدا جێگیر دەکات لە نێوان ھەنگاوەکاندا. == مێژوو == ناونانی جیھازەکە بە میکانیزمی جنێڤ دەگەڕێتەوە بۆ نموونەی کاتژمێرێکی میکانیکی کە لە شاری جنێڤ لە سویسرا ھەبوو کە لەو کاتەدا جنێڤ پێشکەتنی لە پیشەسازی دروستکردنی کاتژمێردا ناوبانگی پەیدا کردبوو. میکانیزمی جنێڤ پێشی دەوترێت خاچی ماڵتایی میکانیکی بەھۆی ئەوەی شێوەکەی وەکو ئەو وایە (بەپێیەی خاچی ماڵتایی قەبارەکەی بچووکە) ئەمە وەیە کە لە میکانیزمی جنێڤدا بەدی دەکرێت کە پێکدێت لە وییلێکی بچووک کە چوار باڵی ھەیە و توانای بەرگەگرتنی ھێزی میکانیکی قورسی نیە، ھەر لەبەرئەوەیە کە لە دروستکردنی کاتژمێردا سوودی لێوەردەگیرێت. [[Image:Geneva drive.svg|center|500px]] == بەکارھێنان == ئەم میکانیزمە زۆر لە سینەمادا بەکاردێت، یەکێک لە بەکارھێنانەکان لێرەدا لە پرۆجێکتەری ڕووناکیدایە: فلیمەکە بەبەردەوامی بەناو پرۆجێکتەرەکەدا ناڕوات. لەجیاتی ئەوە فلیمەکە دیمەن بە دیمەن پێش دەخرێت، ھەر دیمەنێک لە پێش عەدەسەکەدا دەوەستێت بۆ ماوەی ٢٤/١ چرکە. میکانیزمی جنێڤ بۆ ژمێرەری میکانیکی و ژمێرەری ماوەی بڕڕاو وەکو پێوانی خێرایی سەیارە و ژمێرەری ئاو و کارەبا و غازیش سوودی لێوەردەگیرێت. == بەستەری دەرەکی == * https://web.archive.org/web/20160314060327/http://kmoddl.library.cornell.edu/tutorials/10/ {{پۆلی کۆمنز|Geneva drives}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|فیلم}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} 7vvtc0ljdmbjzfczbfmugb1ha6y4f5k 0 113105 1680336 427342 2026-10-04T11:11:54Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680336 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 117091 1679703 1679368 2026-10-03T15:01:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1679703 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}}'''ئێلێکترۆنی ھاوھێزی''' ([[ئینگلیزی]]: Valence electron) ئەو [[ئێلێکترۆن|ئێلێکترۆنەیە]] کە دەکەوێتە دوورترین چینی دەرەوەی ناوکی [[گەردیلە]].<ref> پەرتووکی فیزیا ١٢، چاپی دووەم - ٢٠١٢، «وەزارەتی پەروەردەی ھەرێمی کوردستان». </ref> == سەرچاوەکان == {{کۆلکە}} {{stub}} {{پۆلی کۆمنز|Electrons}} {{تووڵی دەروازە|زانست|فیزیک|کیمیا}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:بارەکانی ئێلێکترۆن]] 215e5bssyo0qre98llivpzgy1et2072 1679875 1679703 2026-10-03T20:03:03Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679875 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}}'''ئێلێکترۆنی ھاوھێزی''' ([[ئینگلیزی]]: Valence electron) ئەو [[ئێلێکترۆن|ئێلێکترۆنەیە]] کە دەکەوێتە دوورترین چینی دەرەوەی ناوکی [[گەردیلە]].<ref> پەرتووکی فیزیا ١٢، چاپی دووەم - ٢٠١٢، «وەزارەتی پەروەردەی ھەرێمی کوردستان». </ref> == سەرچاوەکان == {{کۆلکە}} {{stub}} {{پۆلی کۆمنز|Electrons}} {{تووڵی دەروازە|زانست|فیزیک|کیمیا}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:بارەکانی ئێلێکترۆن]] mwwmtylqj0ndycigqzv73aj1jrab7dw 0 117490 1679710 1628184 2026-10-03T16:05:52Z Ismail.Sharifi 10885 +کورت، شائەمراز، چاکسازیی ڕێنووس، چاکسازیی خاڵبەندی، چاکسازیی ژمارەکان، چاکسازیی نووسەکان و حاڵەتە ناستانداردەکان، چاکسازیی مەودای ڕاستەقینە، چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1679710 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = بانەوڕێ | ناوی_خۆماڵی = تایفەی ئیمامی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە =شار | وێنە =Banewreh.jpg | قەبارەی_وێنە =250px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Iran | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە١ =Kurdistan | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی پاوە|پاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی باینگان|باینگان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٬٠٤٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٨٣٤٦٤٤ | وێبگە =}} '''بانەوڕێ''' شارێکە لە [[شارستانی پاوە]] لە ناوچەی جوانڕۆی [[پارێزگای کرماشان]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. دانیشتووانی ئەم شارە لە ھۆزی [[ئیمامی]] و ھۆزی [[جاف]]ن. خەڵکی ئەم گوندە موسڵمان و پەیڕەوی مەزھەبی سونی [[شافیعی]]ن. لە ناوچەی سنووری گەرمەسێری ئیمامی سەر بە [[جوانڕۆ]] دایە. == مێژوو == === ناونان === بۆچوونێک لەبارەی ناوی «بانەوەرە» ئەوەیە کە لە کۆندا، خەڵکی [[گۆرانی (شێوەزار)|ھەورامیئاخێوەر]]ی [[خانەگا، پاوە|خانەقا]] لە زەوییەکدا کە تەخت و بەرز بووە لۆکەیان چاندووە؛ لە زمانی ھەورامیدا، زەویی تەخت و تا ڕادەیەک بەرز بە «بان» و بە لۆکە «وەرە» دەوترێت، بەو بۆنەیەوە گوندەکە بە ناوی «بانەوەرە» ناونراوە. ھۆزە گەورەکانی [[ئیمامی]] پێش نیشتەجێبوون لە بانەوەرە، چیاکانی دەوروبەر و کانییە پڕئاوەکانی وەک ژینگەی ھاوینەی [[میگۆڕێ]] شوێنی کوێستانی ئەوان بووە و لە وەرزی گەرمادا لەگەڵ مەڕوماڵاتەکانیان بۆ ئەو شوێنە گەشتیان کردووە و لە وەرزی سەرمادا بۆ گەرمیان واتە شوێنی سەرەکیی ژیانیان دەگەڕانەوە.<ref>{{پک|خالدیمکی|۱۳۸۳|ک=جاذبەھای گردشگری اورامانات، غار قوری قلعە بزرگترین غار آبی آسیا و درازترین غار ایران|ص=۴۳–۴۴}}</ref> بێگومان بۆچوونێکی تریش ھەیە، و لە چیرۆکێکی کۆنەوە سەرچاوە دەگرێت کە لە زاراوەی ھەورامیدا وشەی بانەوەرە بە واتای «بانە ڕووخاوەکان» دێت.<ref name="dangibanevreh01"/> === دامەزراندن === {{سەرەکی|تیرەی ئیمامی}} خەڵکی ئەم شارە، زۆربەیان لە [[ھۆزی ئیمامی]]ن.<ref name="dangibanevreh01">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=معرفی بانەورە |سەردێڕ=http://dangibanevreh.com/introducing-banevreh/ |بازبینی=۱۷ ئەیلوول ۲۰۱۵ |ناشر=دەنگی بانەورە، پایگاە اطلاعرسانی شھر بانەورە |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20150927173404/http://dangibanevreh.com/introducing-banevreh/ |تاریخ بایگانی=۲۷ ئەیلوول ۲۰۱۵ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھۆزی ئیمامی لە ھۆزەکانی یەکێتیی خێڵەکیی گرینگ و بەھێز و باوەڕپێکراوی [[ھەورامان]]ن و لە کاروباری ناوخۆییاندا بە تەواوی خۆبەڕێوەبەر و سەربەخۆن<ref>{{پک|خالدیمکی|۱۳۸۳|ک=جاذبەھای گردشگری اورامانات، غار قوری قلعە بزرگترین غار آبی آسیا و درازترین غار ایران|ص=۴۳–۴۴}}</ref> کە مێژووەکەیان بۆ چەند سەدەیەک دەگەڕێتەوە. ئەم ھۆزە لە ڕابردوودا، زستانان بۆ ناوچەی گەرمیانی لاوەران، [[درۆڵەی خواروو]] و [[درۆڵەی سەروو|سەروو]]، [[کولوور]]، [[کانیسالار]]، [[دەریاو]]، [[سیمان (پاوە)|سیمان]]، [[کوڵسە]] و… کە گەرمتر بووە کۆچیان دەکرد و لە ھاویناندا بۆ ناوچەی کوێستانی وەک [[شاھۆ]]، [[ناوچەی گەشتیاریی مەیگۆڕێ|میگۆڕێ]]، ھانەسڵێمان و سوورەوان و… کۆچیان دەکرد.<ref name="dangibanevreh01"/> مێژووی ئەم شارە لە ڕووی نیشتەجێبوونی ھەمیشەیی خەڵکەکەی؛ بۆ نزیکەی ساڵی ١٣٥٩ی ھەتاوی و سەرەتای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]] دەگەڕێتەوە. لە ساڵی ١٣٥٩دا لەگەڵ دەستپێکردنی [[جەنگی ئێران و عێراق]] خەڵکی چەند گوندێکی ئیمامی کە لە سنووری عێراق و ئێران بوون، ئەو زەوییەی ئێستا تێیدا نیشتەجێن بەشێکی لە زەوییەکانی میوی بوو کە لە ڕابردووەوە لە خاوەندارێتیی خەڵکی [[بلەیی|بڵەیی]]دا بوو و بەشێکیشی لە خاوەندارێتیی گوندی [[خانەگا، پاوە|خانەقا]] بووە (کە ئەم بەشەیش مڵکی ھۆزی مووسازادە لە [[خانەگا، پاوە|خانەقا]] بووە کە ئەم ھۆزەیش ڕەچەڵەکی [[بلەیی]]یان ھەیە) بە بڕی ١٬٢٠٠٬٠٠٠ تمەن کڕیوە<ref>{{پک|خالدیمکی|۱۳۸۳|ک=جاذبەھای گردشگری اورامانات، غار قوری قلعە بزرگترین غار آبی آسیا و درازترین غار ایران|ص=۴۳–۴۴}}</ref> کە کەم کەم کۆمەڵێکی زۆر لە خەڵکی ھۆزی ئیمامی، لە گوندەکەدا کۆدەبنەوە و بەرەبەرە ئاوەدانی دەکەنەوە.<ref name="dangibanevreh01"/> لە ساڵی ٢٠١١دا (١٣٩٠) بە پەسەندکردنی وەزیرانی ئەندام لە کۆمیسیۆنی ڕامیاری و بەرگری و بەپێی پێشنیاری وەزارەتی ناوخۆ، بوو بە شار. بە بۆچوونی ھەندێک کەس شاری بەناوبانگی باستانیی «ئاتوور» کە نزیکەی سێ ھەزار ساڵ پێش ئێستا لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ەوە ئاگر دراوە و ئێستا لەژێر گردێکی خۆڵدا نێژراوە، لەژێر شاری بانەوەرەی ئێستادا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نویسندھ=خبرنگار خبر آنلاین|کد زبان=fa|بەروار=۲۱ آذر ۱۳۹۷|ماڵپەڕ=خبرگزاری تحلیلی خبر آنلاین|سەردێڕ=https://www.khabaronline.ir/news/1212059|عنوان=ھورامان سرزمینی گمگشتە در اعماق تاریخ}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی پاوە}} {{پارێزگای کرماشان}} {{پۆلی کۆمنز|Banevreh}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە]] 1kjuxsvs91asyqap3xtjtx78kzv10vf 0 118311 1680079 1666934 2026-10-04T04:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680079 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | name = میشێل ئۆباما | image = Michelle Obama official portrait.jpg | caption = وێنەی ڕەسمی ساڵی ٢٠١٣ | alt = | image_size = 225px{{!}}border | office = خانمی یەکەمی [[ویلایەته یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | term_start = [[کانوونی دووەم]] ٢٠, ٢٠٠٩ | term_end = | president = | predecessor = [[لاورا بۆش]] | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1964|1|17}} | birth_place = [[شیکاگۆ]] {{-}} {{flag|USA}} | birth_name = میشێل لاڤان رۆبینسۆن | death_date = | death_place = | nationality = [[ئەمریکا|ئەمریکی]] | party = [[حیزبی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دێمۆکرات]] | spouse = [[باراک ئۆباما]] | relations = [[کرێیگ رۆبینسۆن]] (برا) | children = مالیا ئەن ئۆباما (<abbr title="born">b.</abbr> 1998)<br>ناتاشا ئۆباما (<abbr title="born">b.</abbr> 2001) | residence = [[هاید پارک، شیکاگۆ]] (private)<br>[[کۆشکی سپی]] (official) | alma_mater = [[زانکۆی پرینستۆن]] <small>([[A.B.]] 1985)</small><br>[[زانکۆی یاسای هاروارد]] <small>([[Juris Doctor|J.D.]] 1988)</small> | profession = وەکیل | religion = [[پرۆتێستانت]] | website = | footnotes = | signature = Michelle Obama signature.svg }} '''میشێل ئۆباما''' (به ئینگلیزی: Michelle LaVaughn Robinson Obama) (له دایک بووی ١٧ [[کانوونی دووەم]] ١٩٦٤ له [[شیکاگۆ]]) هاوسەری سەرۆک کۆماری پێشووی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[باراک ئۆباما]] یە. ناوبراو دەرچووی ز[[زانکۆی پرینستۆن]]ه و دووکتۆرای یاسای له زانکۆی هاروارد هەیه. {{-}} == ئەلبوومی وێنه == <center> <gallery> File:Michelle, Malia and Sasha Obama at DNC.jpg|وێڕای دوو مناڵەکەی له کۆنڤانسیۆنی نەتەوەیی دێمۆکراتەکان له ساڵی ٢٠٠٨ File:20080825 Michelle Obama Speaks at 2008 Democratic National Convention.png|پێشکەشکردنی گووتار له [[کۆلۆرادۆ]] File:Michelle LaVaughn Obama.jpg|پێشکەشکردنی گووتار [[زانکۆی نیومێکزیکۆ]] File:Oprah Winfrey with Barack and Michelle Obama.jpg|[[ئۆپرا وینفری]] له هەڵبژاردنەکان دا پشتگیری میشێل و [[باراک ئۆباما]] دەکات. </gallery> </center> ==سەرچاوه== * [https://web.archive.org/web/20150319070521/http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%84_%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%A7 ویکی فارسی] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Michelle Obama}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مێژووی ئەفریقی-ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی]] [[پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خێرخوازان لە ئیلینۆی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]] [[پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمانچە]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] otfc90ze7nwk4z1w4wz9rpic5tyvecl 0 118400 1679844 1516601 2026-10-03T19:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، شەتڕەنج-کۆلکە) 1679844 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێواز|date=ئاب ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:Mikhail Tal 1982.jpg|وێنۆک|میخائیل تاڵ شەتڕەنجزانی لاتیڤی]] '''میخائیل تاڵ''' (٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٦- ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٩٢) لە [[لاتڤیا]]ی سەر بە [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتیی سۆڤییەت]] لەدایکبووە و لە [[مۆسکۆ|مۆسکۆ کۆچی دوایی کردووە]] کەسایەتی [[شەتڕەنج|شتڕەنجزانی]] لاتیڤییە و پاڵەوانەی ھەشتەمین پاڵەوانییەتی جیھانیی [[شەتڕەنج]] بووە لەماوەی ١٩٦٠ تاکوو ١٩٦١، پاڵەوانی جیھانی لە یاری شەترەنجدا، ساڵی ١٩٩٢ بەھۆی وەستانی گورچیلەکانییەوە لەیەکێک لە نەخۆشخانەکانی مۆسکۆ کۆچی دوایی کردووە. == ژیانی یاریزانی == میخائیل تاڵ ساڵی ١٩٥٣ لەتەمەنی ١٦ ساڵیدا لە پاڵەوانێتی ڕیجای شەترەنج یەکەم بووە و نازناوی ئوستازی وەرگرتووە، ساڵی ١٩٤٥ پەیوەندی بە زانکۆوە کردووە و وێژەی ڕوسی خوێندووە و پاڵەوانێتی شاری ڕیجای بردووەتەوە، ساڵی ١٩٥٥ لە پاڵەوانێتی یەکێتی سۆڤێت بەشداری کردووە و پلەی سێھەمی بەدەستھێناوە، ساڵی ١٩٥٧ لە پاڵوانێتی یەکێتی سۆڤێت پلەی یەکەمی بەدەستھێناوە، ساڵی ١٩٥٨ لەگەڵ تیمی سۆڤێت بەشداری لە ئۆلمپیادی شەترەنج کردووە و بەھۆی ئەوەوە تیمەکە پلەی یەکەمی بەدەستھێناوە، ساڵی ١٩٥٩ سەرکەوتن بەدەست دەھێنێت و سەرئەکەوێت بۆ بەشداریکردن لە جامی جیھانی شەترەنجدا. میخائیل تاڵ ساڵی ١٩٦٠ ڕوبەڕوی بۆتفنیک بووەتەوە بۆ بەدەستھێنانی نازناوی پاڵەوانی جیھان لە شەترەنج، ئەم دوو یاری زانە بیروڕایان جیاوز بووە، بۆتفنیک پێی وابووە یاری شەترەنج زانستە و ھونەر نییە، بەڵام تاڵ پێی وابووە کە یاری شەترەنج ھونەر و داھێنانە، لەدوای یارییەکی مێژوویی تاڵ توانیوێتی لە بۆتفنیک بەرێتەوە و ببێتە بچووکترین پاڵەوانی جیھانی یاریزانی شەترەنج لەمێژوودا کە تەمەنی ٢٤ ساڵ بووە و تەنھا کاسپارۆف توانیوێتی لە ساڵی ١٩٨٥ ئەم ژمارە پێوانەیییە بشکێنێ کە لەتەمەنی ٢٢ ساڵیدا بووەتە پاڵەوانی جیھان لەیاری شەترەنج. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Tal|میخائیل تاڵ}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|شەتڕەنج}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{شەتڕەنج-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:جووە ڕووسەکان]] [[پۆل:یاریزانانی شەترەنجی ڕووس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان]] [[پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان]] km0913mbe1rqi8ub5pmenug5yulfqva 0 118571 1679792 1679013 2026-10-03T17:14:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:میسر|میسر]] 1679792 wikitext text/x-wiki {{بێ‌ سەرچاوە}}{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}'''مستەفا ئەمین''' (ماوەی ژیان:٢١ی شووباتی ١٩١٤ تاکوو ١٢ی نیسانی ١٩٩٧)، ڕۆژنامەنووس و نووسەرێکی میسری بووە، لەگەڵ عەلی ئەمینی برای کە ھەردووکیان دوانە بوونە لە ٢١ فبرایەری ساڵی ١٩١٤ لەدایک بوون، ڕۆشتووە بۆ [[ئەمریکا]] و پەیوەندی بە زانکۆی جۆرج تاونەوە کردووە و زانستی سیاسی خوێندووە و لە ساڵی ١٩٣٨ بڕوانامەی ماجستێر و پلەی شەرەفی یەکەمی بەدەستھێناوە دواتر گەڕاوەتەوە بۆ میسر و لەزانکۆی ئەمریکا بۆ ماوەی چوار ساڵ وەکو مامۆستا لەبەشی ڕۆژنامەوانی وانەی وتۆتەوە. مستەفا ئەمین ھۆگری ڕۆژنامەوانی بووە و لەتەمەنی ھەشت ساڵیدا لەگەڵ علی امینی براکەیدا بابەتیان لە گۆڤاری مافەکان نووسیوە، لەساڵی ١٩٢٨ دوو ڕۆژنامەیان دەرکردووە بەناوی قوتابی و پێنوسەکان بەڵام لەبەر ئەوەی ھێرشیان کردۆتە سەر حکومەت و ڕەخنەیان لەسیاسەتی حکومەت گرتووە ھەردوو ڕۆژنامەکە داخراون، ساڵی ١٩٣٠ مستەفا امین بۆتە کامەند لە گۆڤاری روز الیوسف و لەدوای ساڵێک بۆتە یاریدەدەری سەرنووسەری گۆڤارەکە دواتر لە گۆڤاری دوا کات کاری کردووە و ژمارەیەک ڕۆژنامە و گۆڤاری دەرکردووە بەڵام لەلایەن حکومەتەوە ھەرھەمووی داخراون. لەساڵی ١٩٤٤ مستەفا امین و علی امینی برای ڕۆژنامەی ھەواڵەکانی ئەمڕۆیان بڵاوکردۆتەوە و ڕۆژنامەکە کڕیارێکی زۆری ھەبووە و ناوبانگی دەکردووە، ھەروەھا پڕۆژەی خێرخوازی شەوی قەدریان داناوە و سەرکەوتنێکی گەورەیان لەم پڕۆژەیەشدا بەدەستھێناوە، پاشان خەڵاتێکی ڕۆژنامەوانیان تەرخان کردووە بۆ ھونەرمەندان و ڕۆنامەنووسان و وێنەگرەکانی میسر لەو ھونەرمەندانی ئەم خەڵاتەیان وەرگرتووە [[فاتن حەمامە]] و یەحیا فەخرانی و نور شەریف و چەندەھا ھونەرمەندی دیکە. مستەفا ئەمین زیاتر لە ١٥ کتێبی بەنرخی بڵاوکردۆتەوە و لە ١٣ی نیسانی ساڵی ١٩٩٧ کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوە == * [https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%89_%D8%A3%D9%85%D9%8A%D9%86 ویکیپیدیای عەرەبی] {{پۆلی کۆمنز|Mustafa Amin}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٧]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٧]] [[پۆل:نووسەرانی میسری]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی میسری]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خەڵکی قاھیرە]] 3p6g5c3oe0zgsy6pyjw028smeoa2xi5 0 118655 1679843 1516600 2026-10-03T19:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1679843 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:Bulgakov1910s.jpg|وێنۆک|میخائیل بۆلگاکۆڤ]] '''میخائیل بۆلگاکۆڤ''' ناوی تەواوی '''میخائیل ئەڤانیسیڤتس بۆلڤاکۆڤ''' (ماوەی ژیان ١٥ی ئایاری ١٨٩١ لە [[کیێڤ]]١٠ی ئازاری ١٩٤٠ لە [[مۆسکۆ|مۆسکۆ)]]<nowiki/>چیرۆکنووس و شانۆنووسێکی [[ڕووس]] بووە و وەکوو پزیشک کاری کردووە. منداڵی و گەنجێتیی لە شاری کیێڤ بەسەر بردووە. ساڵی ١٩٠٩ چۆتە زانکۆی [[کیێڤ]] و لە بەشی [[پزیشکی]] وەرگیراوە و ساڵی ١٩١٦ تەخەڕوجی کردووە و بڕوانامەی پزیشکیی بەدەست ھێناوە. سەرەتا لە نەخۆشخانەکانی سەر بە مانگی سوور کاری کردووە؛ دواتر کراوە بەسەرباز و لە چەند لادێیەک وەکوو پزیشک کاری کردووە و کۆمەڵێک چیرۆکی نووسیوە لەژێر ناونیشانی یادگاری پزیشکە گەنجەکە. میخائیل بۆلگاکۆڤ دوای ئەوەی وەکوو پزیشک بۆ ماوەیەکی زۆر خزمەتی سەربازیی کردووە، وازی لە پزیشکی ھێناوە و ژیانی خۆی تەرخان کردووە بۆ نوسینەوەی شتی [[وێژە|وێژەیی]]. لەنێوان ساڵی ١٩٢٠ بۆ ١٩٢١ لەشاری ڤلادی [[قەوقاز|قۆقاز]] لە بەڕێوەبەرایەتیی ھونەر کاری کردووە و ٥ شانۆگەریی بەرھەم ھێناوە و سیانیان دەرھێنانیان بۆ کراوە و نمایش کراون. دواتر ئەو ساڵانەی کە لەم شارە بەسەری بردوون کردوونی بە چیرۆکێکی دوورودرێژ و لە ساڵی ١٩٢٣ بڵاوی کردووتەوە. میخائیل بۆلگاکۆڤ لەدوای شەڕی ناوخۆوە لە ساڵی ١٩٢٣ لە [[مۆسکۆ]] جێگیر بووە و تا کۆتاییی ژیانی ھەر لەوێ ماوەتەوە. سەرەتای ژیانی لە مۆسکۆ زۆر سەخت بووە؛ ناچار بووە ھەموو ئیشێک بکات تاکوو بژێویی ژیانی خۆی دابین بکات، لەگەڵ ئەوەشدا وردە وردە وتاری بۆ ڕۆژنامەکان نووسیوە تاکوو لە ڕۆژنامەی ناکانۆنی گۆشەی ئەدەبیان بۆ تەرخان کردووە و، لەماوەی ساڵی ١٩٢٢ زۆربەی زۆری چیرۆکەکانی لەو گۆشەیەدا بڵاو کردۆتەوە. میخائیل بۆلگاکۆڤ لەدوا ساڵەکانی ژیانی زۆر دڵگران بووە و، وا ھەستی کردووە ژیانی ھونەریی سەرکەوتوو نەبووە و بەفیڕۆ چووە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بەدەوام بووە لەنووسین و شتی زۆر جوانی لەدوای خۆی بەجێ ھێشووە و لە ١٠ی مارسی ساڵی ١٩٤٠ لە مۆسکۆ ماڵئاواییی لە ژیان کردووە. == سەرچاوەکان == *[https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%8A%D8%AE%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84_%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%83%D9%88%D9%81 ویکیپیدیای عەرەبی] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|ڕووسیا|وێژە|ئوکراینا|ڕۆژنامەوانی|ڕۆمانەکان|فیلم|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Bulgakov}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شانۆنامەنووسانی ڕووس]] [[پۆل:پزیشکە ڕووسەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٠]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ڕووس]] [[پۆل:نووسەرانی ڕووسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] d6a6gthatnt8qso9nyaqtqbe6nq8cbf 13 119854 1679804 443951 2026-10-03T17:29:50Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679804 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=No useful content <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> kh6l3j2edquga1i7bj54q1cscma1udh 0 120039 1680005 1404330 2026-10-04T01:33:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1680005 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = {{native name|ps|د افغانستان اسلامي امارت}} | conventional_long_name = میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان | common_name = ئەفغانستان | image_map = Afghanistan (orthographic projection).svg | status = [[List of states with limited recognition|Partially recognized state]]<br>(1996–2001)<br>[[Insurgency]]<br>(2001–2021)<br>[[List of rebel groups that control territory|Unrecognized state]] (2021–present) | capital = [[کابول]] | national_motto = ''[[شەھادە|لا ئیلاھە ئیلەڵڵا، محەممەد ڕەسووڵ ئەڵڵا]]''{{ھن}}{{lang|ar|لا إله إلا الله محمد رسول الله}} ([[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]){{ھن}}"ھیچ خوایەک شایەنی پەرستن نییەجگە لە ئەڵڵا، و محەممەد نێردراوی خوایە." | largest_city = [[کابول]] | official_languages = [[زمانی دەری|دەری]] و [[زمانی پەشتۆ|پەشتۆ]] (فەرمی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ = Role of the Taliban's religious police|ناونیشان = http://lhvnews.com/en/news/2579/role-of-the-taliban%E2%80%99s-religious-policeThe|ڕێکەوت = ٢٧ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان = ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140809210835/http://lhvnews.com/en/news/2579/role-of-the-taliban%E2%80%99s-religious-policeThe|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df = dmy-all}}</ref>{{ھن}}[[زمانەکانی ئەفغانستان|ئەوانەی تر]] | ethnic_groups = {{unbulleted list | ٤٢٪ [[خەڵکی پەشتوون|پەشتوون]] | ٢٧٪ [[خەڵکی تاجیک|تاجیک]] | ٩٪ [[خەڵکی ھەزارە|ھەزارە]] | ٩٪ [[خەڵکی ئۆزبەک|ئۆزبەک]] | ٤٪ [[خەڵکی ئایماق|ئایماق]] | ٣٪ [[تورکمان]] | ٢٪ [[خەڵکی بەلۆچ|بەلۆچ]] | ٤٪ [[گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەفغانستان|ئەوانەی تر]] }} | religion = {{unbulleted list | ٩٩.٧٪ [[ئیسلام]] (فەرمی) | ٠.٣٪ ئەوانەی تر }} | demonym = [[ئەفغان]]ی | government_type = [[دەوڵەتی یەکپارچە|یەکپارچە]]، [[دەوڵەتی ئیسلامی|ئیسلامی]]، [[تیۆکراسی]] لەلایەن ''[[شۆڕا]]'' بەڕێوە دەچێت<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gunaratna|یەکەم١=Rohan|دوایین٢=Woodall|یەکەم٢=Douglas|سەردێڕ=Afghanistan After the Western Drawdown|ساڵ=٢٠١٥|پەڕە=١١٧}}</ref> | leader_title1 = [[ئەمیری ئیمانداران]]<ref>The full title in English is Commander of the Faithful of the Islamic Emirate of Afghanistan</ref> | leader_name1 = [[ھیبەتوڵڵا ئاخوندزادە]] | leader_title2 = [[سەرۆک کۆماری ئەفغانستان|سەرۆک کۆمار]]<ref>https://www.sentinelassam.com/international/afghanistan-name-changed-to-islamic-emirate-of-afghanistan-550763</ref> | leader_name2 = [[عەبدولغەنی بەرادەر]] | stat_year1 = ٢٠٠٠ | stat_area1 = ٦٥٢٫٨٦٠ | stat_year2 = ٢٠٠١ | stat_pop2 = ٢٦،٨١٣،٠٥٧ | stat_year3 = ٢٠٢١ | stat_pop3 = ٣٩،٩٠٧،٥٠٠ | currency = [[ئەفغانی (دراو)|ئەفغانی]] | calling_code = +٩٣ | image_flag = Flag of Taliban.svg | alt_flag = Flag of the Taliban | image_coat = | event_pre = مەلا محەممەد عومەر بوو بە ئەمیر مۆمینین | date_pre = ٣ی نیسانی ١٩٩٦ | date_start = ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٩٦<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://departments.kings.edu/womens_history/taliba.html|سەردێڕ=The Taliban|دوایین=Marcin|یەکەم=Gary|ساڵ=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=[[King's College (Pennsylvania)|King's College]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> | event_start = [[بەھێزبوونی تاڵیبان|گرتنی کابول]] | event1 = ناوەکە گۆڕدرا بۆ "میرنشین" | date_event1 = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ | event2 = [[ھێرشی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە ئەفغانستان]] | date_event2 = ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ | event3 = [[ڕووخانی کابول (٢٠٠١)|ڕووخانی کابول]] | date_event3 = ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١ | event4 = [[شەڕی تۆرا بۆرا]] | date_event4 = ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١ | event5 = [[ڕووخانی کابول (٢٠٢١)|داگیرکردنەوەی کابول]] | date_event5 = ١٥ی ئابی ٢٠٢١ | footnotes = | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | currency_code = AFN | time_zone = D† | utc_offset = +٤:٣٠ [[ڕۆژژمێری ھیجری ھەتاوی|ھیجری ھەتاوی]] | drives_on = [[ڕاست]] | cctld = [[.af]] [[افغانستان.]] | p1 = دەوڵەتی ئیسلامیی ئەفغانستان{{!}}'''1996:'''<br>{{nowrap|Islamic State}}<br>{{nowrap|of Afghanistan}} | flag_p1 = Flag of Afghanistan (1992–2001).svg | p2 = تاڵیبان | flag_p2 = Flag of Taliban.svg | p3 = کۆماری ئیسلامیی ئەفغانستان{{!}}'''2021:'''<br>{{nowrap|Islamic Republic}}<br>{{nowrap|of Afghanistan}} | flag_p3 = Flag of Afghanistan.svg }} '''میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان''' ({{بە پەشتۆ|د افغانستان اسلامي امارت}}) لەلایەن بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] سەرەتا لە ساڵی ١٩٩٦ ھەتا ٢٠٠١ دامەزرێندرا و دواتر [[کۆماری ئیسلامیی ئەفغانستان]] جێگەی ئەو حکوومەتەی گرتەوە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢١ بەھۆی [[ھێرشی تاڵیبان (٢٠٢١)|ھێرشی تاڵیبان]] و [[ڕووخانی کابول (٢٠٢١)|ڕووخانی کابول]] حکوومەتەکە دیسان لەلای تاڵیبانەوە دامەزرایەوە. == دروستبوونی میرنشینی ئیسلامی لە ئەفغانستان == لە ساڵی ١٩٩٢ حکومەتی کۆمۆنیستی ئەفغانستان بە ڕابەریتی [[نەجیبولڵا]] ڕووخاو. بۆیە ئەو ووڵاتە کەوتە دەست حیزبە ئیسلامەکانی ئەفغانستان، ھەر زوو ناکۆکی لە نێو حیزبە ئیسلامیەکان ھاتە ئاراوە بەم شێوەیە [[شەڕی ناخۆیی ئەفغانستان]] دەستی پێکرد، تا دەھاتیش ئاگری ئەوە شەڕە گڕی دەسەند بۆیە حکومەتی [[پاکستان]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] چەند لایەنێکی تر بێ ئومێد بوون لە ئاشت کردنەوەی ھێزە ئیسلامیەکان بۆ بڕیاریاندا ھێزێکی تری ئیسلامی جیاواز دورست بکەن بۆ ئەوەی بتوانێت کۆنترۆلی ئەفغانستان بکات، ئەمەش رێگای خۆش کرد بۆ ھاتنە سەر شانۆی سیاسیی [[ئەفغانستان]] ئەو ھێزەش [[تاڵیبان]] بوو. بۆیە ئەم بزوتنەوەیە لەساڵی ١٩٩٤ توانیان شاری [[قەندەھار]] کۆنترۆل بکات ھاتە نێو شەڕی ناوخۆی ئەفغانستان، لە ماوەێکی کورت ئەم بزوتنەوەیە توانی نزیکی ١٢ شاری ئەو وڵات کۆنترۆل بکات. تا کۆتای لەساڵی ١٩٩٥ توانیان کۆنترۆلی بەشی زۆری ووڵاتی ئەفغانستان بکەن. لە [[ئەیلولی]] ١٩٩٦ [[کابول]]یان کۆنترۆل کردوو و'''میرنشینی ئیسلامی ئەفغانستانیان''' بە رابەرایەتی [[مەلا عومەر|مەلا مەحەمەد عومەر]] ڕاگەیاندن. == داگیرکردنی ئەفغانستان == لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]] کە ھێرشەکە لەلایەن [[ئەلقاعیدە]] بوو، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] داوای لە حکومەتی تاڵیبان کرد کەوا [[ئوسامە بن لادەن]]و سەرانی ئەلقاعیدە ڕادەستیان بکات کە ئەوکاتە لە ئەفغانستان نیشتەجێ بوو، بەڵام بزوتنەوەی تالیبان ئەم داوایی رەتی کردەوە بە بیانووی نەبووی بەڵگەێک کە بسەلمێنێت کەوا[[ئوسامە بن لادەن]] ھەڵسابێت بەم کارا وە چەندین خۆپیشاندان لەناوی ئەفغانستان کرد دژبەم داوایی ئەمریکا، بۆیە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بە ھاوکاری ھێزەکانی [[ناتۆ]] لە رۆژی [[٧ی تشرینی یەکەم]] ساڵی [[۲۰۰۱]] ھێرشی کردە سەر ئەفغانستان لە ماوەێکی کورت حکومەتەکەی تاڵیبانی رووخاندن، لەساڵی ٢٠٠١ تاکوو ئێستا جەنگی تاڵیبان و ھاوپەیمانانی [[ئەمریکا]] و حکوومەتی ئێستای ئەفغانستان بەردەوامە و لەم ماوەیەش بە ھەزاران کەس تێیدا کوژراون لەھەردوو لایەندا.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=c6R0bwRPvC4 ئەفغانستان:زەوی جەنگە بەردەوامەکان، فلیمێکی بەڵگەنامەی کەناڵی ئەلجەزیرەیە کە ساڵی ٢٠٠٧ بەرھەمی ھێناوە]</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئەفغانستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئیسلامی سیاسی}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسلام|مێژوو|ئەفغانستان|وڵاتەکان|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٢٠|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی ئەفغانستان]] [[پۆل:حیزبەکانی ئەفغانستان]] [[پۆل:تیرۆریزم لە ئەفغانستان]] [[پۆل:تاڵیبان]] [[پۆل:ئەفغانستان لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:دامەزراندنەکانی ١٩٩٦ لە ئاسیا]] [[پۆل:ئەفغانستان لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ناوەڕاستی ئاسیا]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] evcdn0mfvl6s5uh14aqa64ut1h5tnfi 0 120471 1680212 1609748 2026-10-04T07:42:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680212 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[پەڕگە:Yemen war detailed map.png|وێنۆک|نەخشەی یەمەن بەپێی وردەکای شەڕەکە]] '''گەردەلوولی بەھێز''' (بە [[عەرەبی]]: عاصفة الحزم)، کردەیەکی سەربازی بوو بۆسەر [[حووسییەکان]] [[یەمەن]] بەسەرکردایەتی [[سعودیە]] و وڵاتە سوننییە ھاوپەیمانەکانی. شەڕەکە لە [[٢٥ی ئازار]]ی [[٢٠١٥]] دەستیپێکرد. ئامانجی ھێرشەکانی گەردەلوولی بەھێز بۆسەر [[حووسییەکان]] ئەوەیە کە دەبێت حوسییەکان [[سەنعا]] چۆڵ بکەن چەکڕادەستی حکوومەتی یەمەن بکەنەوە کە ھادی مەنسووڕ سەرکردایەتی دەکا. جگە لە سعوودیە ھەر یەکە لە [[بەحرەین]] و [[کوەیت]] و [[قەتەر]] و [[ئیمارات]] و [[میسر]] و [[ئەردەن]] و [[سوودان]] و [[مەغریب]] بەشدارن ھاوکات [[ئەمریکا]]ش پاڵپشتی ئەو وڵاتە عەرەبییانە دەکات بۆ ھێرشکردنەی سەر حوسییەکان. == ئۆپراسیۆنی گەردەلوولی یەکلاکەرەوە == بەپێی وتەی دەزگای ھەواڵی سعوودیی [[کەناڵی ئەلعەرەبیە|ئەلعەرەبیە]]، [[عەرەبستانی سعوودیە]] بە ١٠٠ فڕۆکەی جەنگی و ١٥٠٬٠٠٠ سەرباز بەشداریی لە ئۆپراسیۆنە سەربازییەکەدا کرد. چەندین دەزگای ڕاگەیاندن ڕایان گەیاند کە فڕۆکەکانی [[میسر]]، [[مەغریب]]، [[ئوردن]]، [[سوودان]]، [[کووەیت]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، [[قەتەر]] و [[بەحرەین]] تێیدا بەشدار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-coalition-factbox-idUSKBN0N11F220150410|سەردێڕ=Factbox: Saudi-led coalition against Yemen's Houthis|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230418144033/https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-coalition-factbox-idUSKBN0N11F220150410|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |سەردێڕ=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen |نووسەر=Steve Almasy |نووسەر٢=Jason Hanna |ئیش=CNN|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150326010115/http://edition.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="strength">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/03/saudi-ambassador-announces-military-operation-yemen-150325234138956.html|سەردێڕ=Saudi and Arab allies bomb Houthi positions in Yemen|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150326181207/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/03/saudi-ambassador-announces-military-operation-yemen-150325234138956.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="repel2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/26/GCC-states-to-repel-Houthi-aggression-in-Yemen-statement-.html|سەردێڕ=Saudi warplanes bomb Houthi positions in Yemen|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=[[Al Arabiya English]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150327054325/http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/26/GCC-states-to-repel-Houthi-aggression-in-Yemen-statement-.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="sudan">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.worldbulletin.net/todays-news/157087/sudan-denies-plane-shot-down-by-yemens-houthis|وێبگە=World Bulletin|سەردێڕ=Sudan denies plane shot down by Yemen's Houthis|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150330062026/http://www.worldbulletin.net/todays-news/157087/sudan-denies-plane-shot-down-by-yemens-houthis|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2015/mar/26/gulf-states-yemen-ground-offensive-to-halt-houthi-rebel-advance|سەردێڕ=Gulf states consider Yemen ground offensive to halt Houthi rebel advance|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150327044637/http://www.theguardian.com/world/2015/mar/26/gulf-states-yemen-ground-offensive-to-halt-houthi-rebel-advance|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>{{Excessive citations inline|reason=The large number of citations here clutters the article up.|date=April 2023}} میسر پێشتر چوار کەشتیی جەنگی بۆ پاڵپشتی لە گەمارۆدانی دەریاییی سعوودیە ناردبوو.<ref name="sites.tufts.edu">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sites.tufts.edu/reinventingpeace/2018/02/28/who-is-arming-the-yemen-war-and-is-anyone-planning-to-stop/|سەردێڕ=Who is arming the Yemen war? (And is anyone planning to stop?) |بڵاوکەرەوە=Reinventing Peace |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190224192131/https://sites.tufts.edu/reinventingpeace/2018/02/28/who-is-arming-the-yemen-war-and-is-anyone-planning-to-stop/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆتاییھاتنی ئۆپراسیۆنەکە لە ٢١ی نیسانی ٢٠١٥دا ڕا گەیەنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-32402688?post_id=100001523553823_889997584394352#_=_|سەردێڕ=Yemen conflict: Saudi Arabia ends air campaign|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150810195802/http://www.bbc.com/news/world-middle-east-32402688?post_id=100001523553823_889997584394352#_=_|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ھەڵمەتی ئاسمانی === ==== ئازاری ٢٠١٥ ==== لە ئازاری ٢٠١٥دا، لە بەیاننامەیەکی ھاوبەشدا، دەوڵەتانی ئەندامی [[ئەنجومەنی ھاوکاریی کەنداو]] (جگە لە [[عومان]]) ڕایان گەیاند کە ئەوان بڕیاری دەستێوەردانیان دژی [[حووسییەکان]] داوە لەسەر داخوازیی حکوومەتەکەی ھادی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/03/saudi-ambassador-announces-military-operation-yemen-150325234138956.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Saudi and Arab allies bomb Houthi positions in Yemen|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150326181207/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/03/saudi-ambassador-announces-military-operation-yemen-150325234138956.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئاسمانی یەمەنی وەک ناوچەیەکی قەدەغەکراو ڕا گەیاند، کە تێیدا [[سەلمان بن عەبدولعەزیز|شا سەلمان]] ڕای گەیاند [[ھێزی ئاسمانیی شاھانەی سعوودیە]] [[ناوچەی دژەفڕین|کۆنتڕۆڵی تەواوی ئەم ناوچەیەی دەکات]].<ref name="repel2"/> عەرەبستانی سعوودیە دەستی بە ھێرشە ئاسمانییەکان کرد، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان پشتی بە ڕاپۆرتە ھەواڵگرییەکانی [[ئەمریکا]] و وێنە چاودێرییەکان بەستبوو بۆ دەستنیشانکردن و پێکانی ئامانجەکان، لەوانەش [[چەک]]، فڕۆکەکان<ref name="cnn">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/|ئیش=CNN|سەردێڕ=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190620050554/https://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەسەر زەوی و بەرگرییە ئاسمانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/officials-saudi-led-action-in-yemen-relied-heavily-on-us-intelligence/2015/03/26/6d15302c-d3da-11e4-8fce-3941fc548f1c_story.html|newspaper=[[The Washington Post]]|سەردێڕ=Officials: Saudi-led action relied on U.S. intelligence|دوایین=DeYoung|یەکەم=Karen|بەستەری نووسەر=Karen DeYoung|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180503040658/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/officials-saudi-led-action-in-yemen-relied-heavily-on-us-intelligence/2015/03/26/6d15302c-d3da-11e4-8fce-3941fc548f1c_story.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[کەناڵی ئەلجەزیرە|تۆڕی میدیاییی جەزیرە]] ڕای گەیاند کە [[محەممەد عەلی حووسی]]، فەرماندەیەکی حووسییەکان کە لە شوباتی ٢٠١٥دا وەک سەرۆکی [[لیژنەی شۆڕشگێڕی (یەمەن)|لیژنەی شۆڕشگێڕ]] دەستنیشانکرابوو، بریندار بووە و سێ فەرماندەی تری حووسی بەھۆی ھێرشە ئاسمانییەکان لە [[سەنعا]] کوژراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://america.aljazeera.com/articles/2015/3/25/houthi-aden.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Saudis launch air campaign to defend Yemen government|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402141530/http://america.aljazeera.com/articles/2015/3/25/houthi-aden.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشەکانی ٢٦ی ئازار ھەروەھا بنکەی ئاسمانیی ئەلعەنەدیان پێکاوە، کە دامەزراوەیەکی پێشووی ھێزە تایبەتەکانی ئەمریکا بوو لە [[پارێزگای لەحج]] کە لە سەرەتای ھەفتەکەدا لەلایەن حووسییەکانەوە کۆنتڕۆڵ کرابوو.<ref name="leads">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://america.aljazeera.com/articles/2015/3/26/Saudi-airstrikes-yemen.html|سەردێڕ=Saudi Arabia leads airstrikes against Yemen's Houthi rebels|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] America|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150329011438/http://america.aljazeera.com/articles/2015/3/26/Saudi-airstrikes-yemen.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتەکان، ئامانجەکان بریتی بوون لە بنکەی مووشەکیی ژێر کۆنتڕۆڵی حووسییەکان لە سەنعا و عەمباری سووتەمەنییەکەی.<ref name="offensive2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |newspaper=[[The Globe and Mail]] |سەردێڕ=Egypt, Jordan and Sudan ready for ground offensive in Yemen.: report |ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|شوێن=Toronto |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150326221558/http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> ھێرشەکان لە شەودا ھەروەھا حووسییەکانیان لە [[تەعز]] و [[سەعدە]] کردە ئامانج. بە ھەزاران کەس لە [[سەنعا]] دژی دەستێوەردانەکە خۆپیشاندانیان کرد، کە سەرۆکی پێشوو [[عەلی عەبدوڵڵا ساڵح]]یش ئیدانەی کرد. لە تەعزدا بە ھەزاران کەس بۆ پاڵپشتی لە ھادی و عەرەبستانی سعوودیە ڕژانە سەر شەقامەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/03/coalition-jets-continue-hit-houthi-targets-yemen-150327022702372.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Coalition jets continue to hit Houthi targets in Yemen|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402134533/http://www.aljazeera.com/news/2015/03/coalition-jets-continue-hit-houthi-targets-yemen-150327022702372.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مەودای ھێرشەکان لە ٢٧ی ئازاردا زیاتر فراوان بوو، بە جۆرێک دامەزراوەی ڕادار لە [[پارێزگای مەئریب]] و بنکەیەکی ئاسمانی لە [[پارێزگای ئەبیەن]] کەوتنە ژێر ھێرشی ئاسمانییەوە. فەرماندەی ئۆپراسیۆنەکە ڕاپۆرتەکانی پەیوەست بە قوربانیانی سڤیلی ڕەت کردەوە و ڕای گەیاند کە ھێرشە ئامانجییەکان بە وردی ئەنجام دەدرێن.<ref name="voa">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/saudi-led-airstrikes-continue-for-second-day-in-yemen/2696496.html|بڵاوکەرەوە=[[Voice of America]]|سەردێڕ=Egyptian, Saudi Vessels Approach Yemen Coast|یەکەم=Edward|دوایین=Yeranian|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150328010125/http://www.voanews.com/content/saudi-led-airstrikes-continue-for-second-day-in-yemen/2696496.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشە زیادەکان لە سەرەتای ڕۆژی دواتردا ئامانجەکانیان لە [[حودەیدە]]، سەعدە و ناوچەی سەنعا، ھەروەھا بنکەی سەرەکیی [[عەلی عەبدوڵڵا ساڵح]] پێکاوە. پڕوپاگەندەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ساڵح بۆ [[سەنحان، یەمەن|سەنحان]] ھەڵاتووە کە دەکەوێتە دەوروبەری پایتەختی ژێر کۆنتڕۆڵی حووسییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/03/yemen-aden-saudi-arabia-150327174924579.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Saudi-led air strikes hit Yemen for third night|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171206064838/http://www.aljazeera.com/news/2015/03/yemen-aden-saudi-arabia-150327174924579.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەرفەرماندەیەکی عەدەن ڕای گەیاند کە ھێرشەکانی سعوودیە دامەزراوەیەکی مووشەکی درێژمەودایان وێران کردووە کە لەژێر کۆنتڕۆڵی حووسییەکاندابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.worldbulletin.net/todays-news/157098/saudi-operation-hit-yemen-base-holding-long-range-missiles |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150330062047/http://www.worldbulletin.net/todays-news/157098/saudi-operation-hit-yemen-base-holding-long-range-missiles |ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=World Bulletin|سەردێڕ=Saudi operation hit Yemen base holding long-range missiles|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> حووسییەکان بانگەشەی ئەوەیان کرد کە فڕۆکەیەکی [[ھێزی ئاسمانیی سوودان]]یان لەسەر باکووری سەنعا خستووەتە خوارەوە و فڕۆکەوانەکەیان لە ٢٨ی ئازاردا بەدیل گرتووە. حکوومەتی سوودان ڕەتی کردەوە کە ھیچ کام لە چوار فڕۆکە جەنگییەکەی بەر تەقە کەوتبێت یان خرابێتە خوارەوە.<ref name="sudan"/> لە ڕۆژی پێشتردا، حووسییەکان بانگەشەی ئەوەیان کرد کە درۆنێکی «دوژمنکارانە»ی سعوودیەیان لە سەنعا خستووەتە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/world/yemens-houthis-shoot-down-drone-in-sanaa-tv/63148|سەردێڕ=Yemen's Houthis shoot down drone in Sanaa: TV|بڵاوکەرەوە=Anadolu Agency |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240913010800/https://www.aa.com.tr/en/world/yemens-houthis-shoot-down-drone-in-sanaa-tv/63148|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکان لە سەرەتای ٢٩ی ئازاردا عەمبارێکی چەک، بنکەی ئاسمانیی سەربازی و بارەگای ھێزە تایبەتەکانیان لە سەنعا پێکا. عەمبارێکی چەک لە دەرەوەی سەنعا وێران کرا، ئەمەش زیانی بە فڕۆکەخانەیەک و فڕۆکەکان لەسەر زەوی گەیاند. سەعدە و حودەیدەش کرانە ئامانج. عەمید [[ئەحمەد عەسیری (سەربازی)|ئەحمەد عەسیری]]، وتەبێژی ھاوپەیمانییەکە، ڕای گەیاند کە تۆپخانەکانی سعوودیە و کۆپتەرە جەنگییەکانی [[بۆینگ ئەی ئێچ-٦٤ ئەپاچی|ئەپاچی]] جوڵێندراون بۆ «پاشەکشەپێکردنی» چەکدارانی حووسی کە لەسەر سنووری عەرەبستانی سعوودیە کۆببوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/03/fresh-saudi-led-strikes-hit-houthi-targets-yemen-150328224634577.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Fresh Saudi-led strikes hit Houthi targets in Yemen|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190525045549/https://www.aljazeera.com/news/2015/03/fresh-saudi-led-strikes-hit-houthi-targets-yemen-150328224634577.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٣٠ی ئازاردا، بە لانی کەمەوە ٤٠ کەس بە منداڵانیشەوە کوژران و ٢٠٠ کەس بریندار بوون بەھۆی ھێرشێکی ئاسمانییەوە کە کەمپی ئاوارەکانی ئەلمەزرەقی لە نزیک دامەزراوەیەکی سەربازی لە ناوچەی باکووری [[حەراز]] پێکا، بەپێی وتەی ڕێکخراوە نێونەتەوەیییەکان. ھێرشە ئاسمانییەکان ھەروەھا ناوچەکانی نزیک کۆشکی سەرۆکایەتی لە سەنعا، ھەروەھا [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی عەدەن]]یان پێکا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/airstrikes-shake-yemens-capital-shiite-rebels-push-south-30000813|بڵاوکەرەوە=[[ABC News (United States)|ABC News]]|سەردێڕ=Yemeni Rebels Shell Aden as Saudi Launches More Airstrikes|یەکەم=Ahmed|دوایین=Al-Haj|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150412125519/http://abcnews.go.com/International/wireStory/airstrikes-shake-yemens-capital-shiite-rebels-push-south-30000813|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="dozens">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.smh.com.au/world/dozens-killed-as-yemens-houthis-shell-aden-saudi-jets-bomb-airport-20150331-1mccn3.html|newspaper=[[The Sydney Morning Herald]]|سەردێڕ=Dozens killed as Yemen's Houthis shell Aden, Saudi jets bomb airport|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171013183834/http://www.smh.com.au/world/dozens-killed-as-yemens-houthis-shell-aden-saudi-jets-bomb-airport-20150331-1mccn3.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆگای خۆراکی دامەزراوەی ئابووریی یەمەن لە حودەیدە بەھۆی سێ ھێرشی ھاوپەیمانان لە ٣١ی ئازاردا وێران کرا. ھێرشە ئاسمانییەکان تەنیا بۆ خاکی یەمەن سنووردار نەبوون. بەپێی وتەی ئەو دانیشتووانەی کە بە بەلەم بۆ [[جیبووتی]] ھەڵاتوون، مووشەکەکان ماڵەکانی سەر دوورگەی [[دوورگەی مەیون|پێریم (مەیون)]]یان پێکاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=CNN|ناونیشان=http://www.cnn.com/2015/04/09/middleeast/yemen-refugees-djibouti/index.html|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ='A window into hell:' Desperate Yemenis flee Saudi airstrikes by boat|یەکەم=Nima|دوایین=Elbagir|بەستەری نووسەر=Nima Elbagir|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150409165619/http://www.cnn.com/2015/04/09/middleeast/yemen-refugees-djibouti/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== نیسانی ٢٠١٥ ==== {{multiple image|caption_align=center | align = right | direction = horizontal | header = وێرانکاری لە سەنعا دوای ھێرشی ئاسمانی لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٥دا | width1 = 220 | width2 = 220 | image1 = Sana'a after airstrike 20-4-2015 - Widespread destruction- 15.jpg | caption1 = وێرانکاری لە گەڕەکەکانی نیشتەجێبوون لە نزیک چیای عەتان | image2 = Sana'a after airstrike 20-4-2015 - destruction (34734594).jpeg | caption2 = ناوەندی بازرگانیی وێرانکراو }} بە دەیان قوربانی لە ئەنجامی تەقینەوەیەک لە کارگەیەکی شیرەمەنی و ڕۆن لە [[حودەیدە]]دا کەوتەوە، کە بە شێوەی جیاواز خراوەتە پاڵ ھێرشێکی ئاسمانی یان مووشەکێک لە بنکەیەکی سەربازیی نزیکەوە لە ١ی نیساندا. سەرچاوە پزیشکییەکان ٢٥ گیانلەدەستدانیان ڕاگەیاند، لە کاتێکدا سوپای یەمەن ڕای گەیاند کە ٣٧ کەس کوژراون و ٨٠ کەس بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-factory-idUSKBN0MS3H020150401|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|سەردێڕ=Explosion at Yemen factory kills at least 25: residents, medics|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160127230727/http://www.reuters.com/article/us-yemen-security-factory-idUSKBN0MS3H020150401|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکان ھەروەھا ئامانجەکانیان لە سەعدە لە ١ی نیساندا پێکا.<ref name="rages"/> سەرەڕای بەردەوامیی ھێرشە ئاسمانییەکان، حووسییەکان و یەکە ھاوپەیمانەکانیان بە پاڵپشتیی تانک و تۆپخانە قورسەکان بەردەوام بوون لە پێشڕەویکردن بەرەو ناوەڕاستی عەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/death-toll-in-yemen-rises-as-saudi-led-military-attacks-continue/2015/04/01/12feec94-d7f0-11e4-b3f2-607bd612aeac_story.html|سەردێڕ=Rebel forces push farther into key Yemeni port city of Aden|newspaper=[[The Washington Post]]|یەکەم=Ali|دوایین=al-Mujahed|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210908100750/https://www.washingtonpost.com/world/death-toll-in-yemen-rises-as-saudi-led-military-attacks-continue/2015/04/01/12feec94-d7f0-11e4-b3f2-607bd612aeac_story.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-idUSKBN0MS4Y120150401|سەردێڕ=Yemen Houthi fighters backed by tanks reach central Aden|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151006080305/http://www.reuters.com/article/2015/04/01/us-yemen-security-idUSKBN0MS4Y120150401|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حووسییەکان لە ٢ی نیساندا دەستیان بەسەر کۆشکی سەرۆکایەتیدا گرت، بەڵام بەپێی ڕاپۆرتەکان دوای ھێرشە ئاسمانییەکانی شەو، لە سەرەتای ڕۆژی دواتردا پاشەکشەیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://zeenews.india.com/news/world/yemen-rebels-quit-aden-palace-after-air-raids-senior-official_1572403.html|بڵاوکەرەوە=[[Zee News]]|سەردێڕ=Yemen rebels quit Aden palace after air raids: Senior official|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181223163910/http://zeenews.india.com/news/world/yemen-rebels-quit-aden-palace-after-air-raids-senior-official_1572403.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان ھەروەھا چەک و یارمەتیی پزیشکییان بۆ شەڕکەرانی لایەنگری ھادی لە عەدەن فڕێ دایە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/world-news/saudis-airdrop-arms-to-aden-defenders-houthis-pull-back/article1-1333664.aspx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150405005828/http://www.hindustantimes.com/world-news/saudis-airdrop-arms-to-aden-defenders-houthis-pull-back/article1-1333664.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٥|newspaper=[[Hindustan Times]]|سەردێڕ=Saudis airdrop arms to Aden defenders, Houthis pull back|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> [[کۆمیتەی نێونەتەوەییی خاچی سوور]] (ICRC) لە ٥ی نیساندا ڕای گەیاند کە مۆڵەتی لە ھاوپەیمانانەوە وەرگرتووە بۆ ناردنی پێداویستییە پزیشکییەکان و کارمەندانی فریاگوزاری بۆ سەنعا و چاوەڕوانی مۆڵەتە بۆ ناردنی تیمێکی نەشتەرگەری بە بەلەم بۆ [[عەدەن]]. ھاوپەیمانییەکە ڕای گەیاند کە دەستەیەکی تایبەتی بۆ ھەماھەنگیکردنی گەیاندنی یارمەتییەکان بۆ یەمەن دامەزراندووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/04/red-cross-permission-deliver-aid-yemen-150406011849828.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Red Cross given permission to deliver aid to Yemen|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150407034656/http://www.aljazeera.com/news/2015/04/red-cross-permission-deliver-aid-yemen-150406011849828.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٦ی نیساندا، ھێرشە ئاسمانییەکان پێش خۆرئاوابوون دەستیان پێکرد و ئامانجەکانیان لە ڕۆژاوای سەنعا، سەعدە و [[پارێزگای دالێ|پارێزگای دالێ]] پێکاوە، کە ڕێگایەکی دابینکردنی پێداویستی بوو بۆ حووسییەکان لە [[شەڕی عەدەن (٢٠١٥)|شەڕی عەدەن]]دا.<ref name="fiercefighting">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.chron.com/news/world/article/Pakistan-says-Saudi-led-coalition-in-Yemen-wants-6180919.php|newspaper=[[Houston Chronicle]]|سەردێڕ=Fierce fighting as rebels move on holdouts in Yemen's Aden|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150406215725/http://www.chron.com/news/world/article/Pakistan-says-Saudi-led-coalition-in-Yemen-wants-6180919.php}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکانی ٧ی نیسان بنکەیەکی [[پاسەوانی کۆماری (یەمەن)|پاسەوانی کۆماری]] لە [[پارێزگای ئیب]] پێکاوە، کە بووە ھۆی برینداربوونی ٢٥ سەرباز. سەرچاوە یەمەنییەکان ڕایان گەیاند کە سێ منداڵ لە خوێندنگەیەکی نزیک بەھۆی ھێرشەکەوە کوژراون، لە کاتێکدا شەش منداڵ بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bostonherald.com/news_opinion/international/middle_east/2015/04/saudi_led_airstrikes_hit_yemens_south_amid_ground|newspaper=[[Boston Herald]]|سەردێڕ=Saudi-led airstrikes hit Yemen's south amid ground fighting|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200328041736/http://www.bostonherald.com/news_opinion/international/middle_east/2015/04/saudi_led_airstrikes_hit_yemens_south_amid_ground|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/2015/04/07/middleeast/yemen-crisis-houthis-saudi-arabia/|ئیش=CNN|سەردێڕ=Yemen says Saudi airstrikes hit school, injuring students|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150410073102/http://www.cnn.com/2015/04/07/middleeast/yemen-crisis-houthis-saudi-arabia|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پەرلەمانی پاکستان]] لە ١٠ی نیساندا دەنگی دژی ھەنگاوی سەربازی دا، سەرەڕای داواکارییەک لە لایەن عەرەبستانی سعوودیەوە کە پەیوەندی بە ھاوپەیمانییەکەوە بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-idUSKBN0N10LO20150410|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|سەردێڕ=Pakistan declines Saudi call for armed support in Yemen fight|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٥|یەکەم=Mohammed|دوایین=Mukhashaf|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150411000913/http://www.reuters.com/article/2015/04/10/us-yemen-security-idUSKBN0N10LO20150410|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکانی ١٢ی نیسان دژی بنکەی لیوای ٢٢ی [[پاسەوانی کۆماری (یەمەن)|پاسەوانی کۆماریی یەمەن]] لە [[پارێزگای تەعز]]، ھەم لیواکە و ھەم گوندێکی نزیکیان پێکاوە کە ئەندامانی کەمینەی [[ئەلئەخدام|ئەخەدەم]] تێیدا نیشتەجێ بوون، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەشت مەدەنی و برینداربوونی زیاتر لە دە کەسی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.yementimes.com/en/1875/news/5048/Civilians-killed-by-a-coalition-strike-on-a-Republican-Guards-Brigade-in-Taiz.htm|newspaper=[[Yemen Times]]|سەردێڕ=Civilians Killed by a Coalition Strike on a Republican Guards Brigade in Taiz|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180725112125/http://www.yementimes.com/en/1875/news/5048/Civilians-killed-by-a-coalition-strike-on-a-Republican-Guards-Brigade-in-Taiz.htm}}</ref> لە ١٧ی نیساندا، ھەم وتەبێژی ھاوپەیمانیی ئەنجومەنی ھاوکاریی کەنداو لە ڕێگەی تەلەڤیزیۆنی فەرمیی ئەلئەخبارییەی سعوودیەوە و ھەم فەرماندەیەکی چەکدارانی لایەنگری ھادی لەسەر زەوی ڕایان گەیاند کە ھێرشە ئاسمانییەکان چڕتر بوونەتەوە، و سەرنجیان خستووەتە سەر سەنعا و تەعز.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/calls-274-million-yemen-aid-humanitarian-30387289|سەردێڕ=Al-Qaida in Yemen Takes Massive Weapons Depot From Army|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[ABC News (United States)|ABC News]]|agency=Associated Press|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150428094745/http://abcnews.go.com/International/wireStory/calls-274-million-yemen-aid-humanitarian-30387289|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکێک لە ھێرشەکان بۆ سەر کۆشکی کۆماری لە تەعز بووە ھۆی کوژرانی ١٩ چەکداری لایەنگری حووسییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر١=Ahmed Al-Haj|سەردێڕ=Yemen militia aligned with President Hadi attacks Houthi-held base|ناونیشان=https://www.thestar.com/news/world/2015/04/18/yemen-militia-aligned-with-president-hadi-attacks-houthi-held-base.html|newspaper=[[Toronto Star]]|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150419234708/http://www.thestar.com/news/world/2015/04/18/yemen-militia-aligned-with-president-hadi-attacks-houthi-held-base.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پەڕگە:Yemen ethno 2002.jpg|thumb|upright=1.45|گرووپە نەتەوەیی-ئایینییەکان لە ساڵی ٢٠٠٢دا. پەیڕەوانی [[زەیدیە|شیعەی زەیدی]] لە نێوان ٣٥٪ تا ٤٢٫١٪ی موسڵمانانی یەمەن پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Day|یەکەم=Stephen W.|سەردێڕ=Regionalism and Rebellion in Yemen: A Troubled National Union|ڕێکەوت=٢٠١٢|پەڕە=٣١|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٠٢٢١٥-٧}}</ref>]] === ڕۆڵی دەریایی === [[میسر]] و عەرەبستانی سعوودیە کەشتیگەلی جەنگیی ئامادەکراویان بۆ پاڵپشتی لە ئۆپراسیۆنەکانی ھاوپەیمانان تەرخان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.militarytimes.com/story/military/2015/03/27/saudi-arabia-egypt-yemen-airstrikes/70545168/|ئیش=[[Military Times Media Group|Military Times]]|یەکەم=Ahmed|دوایین=al-Haj|سەردێڕ=Saudi, Egyptian warships move into strait as Yemen airstrikes widen|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160122214747/http://www.militarytimes.com/story/military/2015/03/27/saudi-arabia-egypt-yemen-airstrikes/70545168/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سۆمالیا ئاسمان و ئاوە ناوچەیییەکانی خۆی پێشکەش کرد.<ref name="Ssfpstsciy"/> چوار کەشتیی [[کەشتیگەلی میسری]] دوای دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنەکان بەرەو [[کەنداوی عەدەن]] بەڕێکەوتن.<ref name="leads"/> ڕیاز داوای مۆڵەتی کرد بۆ بەکارھێنانی ئاسمان و ئاوەکانی سۆمالیا بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.somalicurrent.com/2015/03/26/saudi-led-coalition-request-somalia-to-use-its-airspace-to-attack-houthi-rebels/|ئیش=Somali Current|سەردێڕ=Saudi led coalition request Somalia to use its airspace to attack Houthi rebels|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150709131008/http://www.somalicurrent.com/2015/03/26/saudi-led-coalition-request-somalia-to-use-its-airspace-to-attack-houthi-rebels/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> لە ٢٧ی ئازاردا، سوپای میسر ڕای گەیاند کە فەیلەقێک لە کەشتییە جەنگییەکانی میسر و سعوودیە لە گەرووی [[باب المندب]] جێگیر بوون.<ref name="voa"/> سوپای سعوودیە ھەڕەشەی تێکشکاندنی ھەر کەشتییەکی کرد کە ھەوڵ بدات بچێتە ناو بەندەرەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/2015/03/26/middleeast/yemen-saudi-arabia-airstrikes/|ئیش=CNN|سەردێڕ=Saudi-led coalition strikes rebels in Yemen, inflaming tensions in region|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190302002800/https://www.cnn.com/2015/03/26/middleeast/yemen-saudi-arabia-airstrikes/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[کەشتیگەلی شاھانەی سعوودیە]] لە ٢٨ی ئازاردا دیپلۆماتکاران و کارمەندانی نەتەوە یەکگرتووەکانی لە عەدەنەوە بۆ [[جەددە]] گواستەوە.<ref name="flee">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-idUSKBN0ML0YC20150328|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|سەردێڕ=Diplomats and U.N. staff flee Yemen as Houthis target Aden|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150328060358/http://www.reuters.com/idUSKBN0ML0YC20150328|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شاھدحاڵەکان بە [[ڕۆیتەرز]]یان ڕای گەیاند کە کەشتییە جەنگییەکانی میسر بنکەکانی حووسییەکانیان بۆردومان کردووە کاتێک لە ٣٠ی ئازاردا ھەوڵی پێشڕەویکردنیان داوە بەرەو عەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.trust.org/item/20150330141004-371fq/?source=search|بڵاوکەرەوە=Thomson Reuters Foundation|سەردێڕ=Warships shell Houthis outside Yemeni city of Aden -witnesses|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150714182348/http://www.trust.org/item/20150330141004-371fq/?source=search}}</ref> کەشتییە جەنگییەکان جارێکی تر لە دەوروبەری ١ی نیساندا تەقەیان لە پێگەکانی حووسی لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی عەدەن کردەوە.<ref name="rages"/> وەزیری دەرەوەی جیبووتی [[مەحموود عەلی یوسف]] ڕای گەیاند کە حووسییەکان چەکی قورس و بەلەمی ھێرشبەری خێرایان لەسەر [[دوورگەی مەیون|پێریم]] و دوورگەیەکی بچووکتری گەرووی باب المندب جێگیر کردووە. ئەو ھۆشداریی دا کە «ئەگەری شەڕ لە گەرووی باب المندب زۆر ڕاستەقینەیە» و ڕای گەیاند کە ئەم چەکانە «مەترسییەکی گەورە» بۆ سەر وڵاتەکەی، ھاتوچۆی کەشتیوانیی بازرگانی و کەشتییە سەربازییەکان دروست دەکەن. داوای لە ھاوپەیمانییەکە کرد کە دوورگەکان پاک بکەنەوە، کە وەک خۆی وتی مووشەک و تۆپی دوورمەودایان تێدایە.<ref name="youssouf">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-04-02/yemeni-rebels-strengthen-positions-in-key-strait-djibouti-says |بڵاوکەرەوە=[[Bloomberg News]] |یەکەم=Paul |دوایین=Richardson |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Yemeni Rebels Strengthen Positions at Entrance to Red Sea |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150403070312/http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-04-02/yemeni-rebels-strengthen-positions-in-key-strait-djibouti-says |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٤ی نیساندا، سەرۆکی میسر [[عەبدولفەتاح سیسی]] پاراستنی کەشتیوانیی [[دەریای سوور]] و مسۆگەرکردنی ئاسایشی باب المندبی وەک «پێشینەیەکی سەرەکی بۆ ئاسایشی نیشتمانیی میسر» ناو برد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.timesofoman.com/News/49836/Article-Securing-key-Yemen-strait-a-priority-for-Egypt-says-Sisi|newspaper=[[Times of Oman]]|سەردێڕ=Securing key Yemen strait a priority for Egypt, says Sisi|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150416172514/http://www.timesofoman.com/News/49836/Article-Securing-key-Yemen-strait-a-priority-for-Egypt-says-Sisi}}</ref> لە ١٥ی نیساندا، وتەبێژی ھاوپەیمانییەکە، عەمید ئەحمەد ئەلععسیری، ڕای گەیاند کە کەشتییە جەنگییەکانیان سەرنجیان خستووەتە سەر پاراستنی ڕێڕەوەکانی کەشتیوانی و پشکنینی ئەو کەشتییانەی بەرەو بەندەرەکان دەچن بۆ دۆزینەوەی ئەو بارانەی کە بۆ حووسییەکان نێردراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.operationdecisivestorm.com/day-22-april-15-2015-saudi-ministry-of-defense-briefing/#sthash.oPYRw15c.dpbs|سەردێڕ=Day 21 April 15, 2015: Saudi Ministry of Defense Briefing|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saudi Ministry of Defense}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.operationdecisivestorm.com/day-22-april-15-2015-saudi-ministry-of-defense-briefing/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> [[کەشتیگەلی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەشتیگەلی ئەمریکا]] پاڵپشتیی پێشکەش بە گەمارۆدانی دەریایی کرد، بە ڕاگرتن و پشکنینی ئەو کەشتییانەی کە گومانیان لێ دەکرا چەکی ئێرانی بۆ حووسییەکان بگوازنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/u-s-widens-role-in-saudi-led-campaign-against-yemen-rebels-1428882967|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|سەردێڕ=U.S. Widens Role in Saudi-led Campaign Against Houthi Rebels in Yemen|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|یەکەم١=Maria|دوایین١=Abi-Habib|یەکەم٢=Adam|دوایین٢=Entous|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150413054438/http://www.wsj.com/articles/u-s-widens-role-in-saudi-led-campaign-against-yemen-rebels-1428882967|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٢١ی نیساندا، ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕای گەیاند کە کەشتیی جەنگی لە ئاوەکانی یەمەندا بڵاو دەکاتەوە بۆ چاودێریکردنی کەشتییە ئێرانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2015/04/20/politics/iran-united-states-warships-monitoring/|سەردێڕ=U.S.: Warships near Yemen create 'options' for dealing with Iranian vessels|ئیش=CNN|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150423024108/http://edition.cnn.com/2015/04/20/politics/iran-united-states-warships-monitoring|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمریکا بە تایبەتی ئاماژەی بە کاروانێکی کەشتیی ئێرانی کرد، کە دەسەڵاتدارانی ئەمریکا ڕایان گەیاندبوو دەکرێت چەک بۆ شەڕکەرانی حووسی بگوازنەوە بە پێچەوانەی سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/dpb/2015/04/240950.htm#YEMEN|سەردێڕ=Daily Press Briefing for 21 April 2015|بڵاوکەرەوە=U.S. Department of State|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230928085800/https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/dpb/2015/04/240950.htm#YEMEN|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمریکا ڕای گەیاند کە کاروانە ئێرانییەکە لە ٢٣ی نیساندا ئاراستەی خۆی گۆڕیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/iranian-ships-turn-back-after-a-warning-about-arming-rebels-in-yemen-1429818885|سەردێڕ=Iranian Ships Turn Back After a Warning About Arming Rebels in Yemen|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٥|یەکەم=Dion|دوایین=Nissenbaum|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240913010800/https://www.wsj.com/articles/iranian-ships-turn-back-after-a-warning-about-arming-rebels-in-yemen-1429818885|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === پێکدادانی زەمینی === سوودان ڕای گەیاند کە ھێزی زەمینی لە عەرەبستانی سعوودیە جێگیر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4641287,00.html|ئیش=[[Ynetnews]]|سەردێڕ=Sudan says will take part in Yemen campaign with ground, air forces|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402131212/http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4641287,00.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێزە تایبەتەکانی [[ھێزی بەرگریی بەحرەین]]، تاقمی فەرمانی ١١، ھەروەھا بۆ یەمەن جوڵێندران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=[[Bahrain News Agency]] |سەردێڕ=HRH Crown Prince visits Royal Guard, honours servicemen who participated in Taskforce 11 |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشان=http://www.bna.bh/portal/en/news/791025 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=The Crown Prince presented the military medals awarded by His Majesty the King to the officers, non-commissioned officers, and personnel of the BDF's Special Operations Force (Taskforce 11) in recognition of their dedicated service in Yemen. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170714054355/http://www.bna.bh/portal/en/news/791025 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە نێوان ٣١ی ئازار و نیساندا، بەپێی ڕاپۆرتەکان ھێزەکانی سعوودیە و حووسییەکان تەقەی تۆپخانە و مووشەکیان لەسەر سنووری نێوان [[سعوودیە]] و [[یەمەن]] ئاڵوگۆڕ کردووە.<ref name="dozens"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-idUSKBN0MR0HE20150331|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|سەردێڕ=Heavy clashes on Saudi-Yemeni border; Hadi government pleads for troops|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150331070107/http://www.reuters.com/article/2015/03/31/us-yemen-security-idUSKBN0MR0HE20150331|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پاسەوانێکی سنووری سعوودیە لە ٢ی نیساندا کوژرا، کە یەکەم قوربانیی پشتڕاستکراوەی ھاوپەیمانان بوو لەم ھەڵمەتەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-32157994|بڵاوکەرەوە=BBC News|سەردێڕ=Yemen crisis: Rebels storm presidential palace in Aden|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150404213717/http://www.bbc.com/news/world-middle-east-32157994|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای ئەوەشەوە دوو سەربازی تر لە ڕۆژی دواتردا کوژران.<ref name="provinces">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.middleeasteye.net/news/yemeni-troops-retake-other-provinces-al-qaeda-rules-mukalla-port-city-2129445977|بڵاوکەرەوە=[[Middle East Eye]]|سەردێڕ=Yemeni troops retake provinces as al-Qaeda captures port city of Mukalla|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150405164138/http://www.middleeasteye.net/news/yemeni-troops-retake-other-provinces-al-qaeda-rules-mukalla-port-city-2129445977|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شۆفێرێکی بارھەڵگری میسری بەھۆی تۆپبارانی حووسییەکانەوە کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Egyptian truck driver killed by shelling at Yemeni-Saudi border|ناونیشان=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/126826/Egypt/Politics-/Egyptian-truck-driver-killed-by-shelling-at-Yemeni.aspx|ئیش=[[Al-Ahram]]|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150407073632/http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/126826/Egypt/Politics-/Egyptian-truck-driver-killed-by-shelling-at-Yemeni.aspx|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتەکان عەرەبستانی سعوودیە لە ٣ی نیساندا دەستی بە لابردنی بەشەکانی پەرژینی [[پەرژینی سنووریی سعوودیە–یەمەن|پەرژینی سنووریی سعوودیە–یەمەن]] کرد بە درێژاییی سنوورەکەی لەگەڵ پارێزگاکانی سەعدە و [[پارێزگای حەججە|حەججە]]. مەبەستی لابردنەکە لەو کاتەدا ڕوون نەبوو.<ref name="remove">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/04/yemen-leader-loyalists-drive-houthis-aden-150403132431234.html|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|سەردێڕ=Saudi-led airstrikes drive Houthis from Aden|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150407002929/http://www.aljazeera.com/news/2015/04/yemen-leader-loyalists-drive-houthis-aden-150403132431234.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٢ی نیساندا، ئەندامانی ھۆزی تەخیا ھێرشێکیان کردە سەر بنکەیەکی سعوودیە دوای ئەوەی چەندین ئەندامی ھۆزەکە بەھۆی ھێرشێکی ئاسامانییەوە گیانیان لەدەستدا. چەک و تەقەمەنییەکان بردران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.yemenakhbar.com/yemen-news/166853.html?source=true|سەردێڕ=القبائل اليمنية تواصل إحكام سيطرتها على مواقع عسكرية سعودية وأسر 17 جندي سعودي – اخبار اليمن الان|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427142938/http://www.yemenakhbar.com/yemen-news/166853.html?source=true|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.khabaragency.net/news24336.html|سەردێڕ=مصادر "خبر": القبائل اليمنية أسرت 17 ضابطاً وجندياً سعودياً|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=وكالة خبر للأنباء|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427143645/http://www.khabaragency.net/news24336.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=أخبار متجددة |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.mtgdnews.com/arab/27743.html|سەردێڕ=أخبار الصراع اليمني السعودي: قبائل "طخية" تأسر 17 ضابط وجندي سعودي وتقتل 20 آخرين - أخبار متجددة |script-title=ar:أخبار الصراع اليمني السعودي: قبائل "طخية" تأسر 17 ضابط وجندي سعودي وتقتل 20 آخرين|بڵاوکەرەوە=أخبار متجددة|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427111030/http://www.mtgdnews.com/arab/27743.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٩ی نیساندا، کاتێک سەرکردەی حووسییەکان عەبدولمەلیک حووسی سعوودیەی تۆمەتبار کرد بەوەی پلانی داگیرکردنی یەمەنی ھەیە،<ref name="Reuters">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-saudi-idUSKBN0NA0JB20150419|سەردێڕ=Yemen's Houthi leader accuses Saudi Arabia of seeking to invade|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924215442/http://www.reuters.com/idUSKBN0NA0JB20150419|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> عەسیری بانگەشەی ئەوەی کرد کە ھێزەکانی ھاوپەیمانان زانیارییان ھەیە سەبارەت بە پلانی حووسییەکان بۆ بەزاندنی سنووری سعوودیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.spa.gov.sa/english/details.php?id=1351622|سەردێڕ=Daily Briefing of GCC Coalition spokesman Brig. Gen Ahmed Asiri|بڵاوکەرەوە=SPA|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427143229/http://www.spa.gov.sa/english/details.php?id=1351622|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پاسەوانێکی سنووری سعوودیە لە ١٩ی نیساندا گیانی لەدەستدا و دوو کەسی تر بەھۆی تەقە و تۆپبارانی ھاوەن لەسەر سنوورەکە بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-yemen-navy-warship-iran-20150420-story.html#page=2|newspaper=[[Chicago Tribune]]|سەردێڕ=U.S. warship heads to Yemeni waters to intercept Iranian weapons|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150426051447/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-yemen-navy-warship-iran-20150420-story.html#page=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == پاڵپشتی و پارەدارکردنی دەرەکی == [[پەڕگە:Eurofighter EF-2000 Typhoon Royal Saudi Air Force ZK087 - Will be 319 & ZK088 - Will be 320 (9682153284).jpg|thumb|فڕۆکە جەنگییەکانی [[یۆرۆفایتەر تایفۆن]]ی عەرەبستانی سعوودیە کە لەلایەن بەریتانیاوە دابینکراون، ڕۆڵێکی سەرەکی لە ھەڵمەتی بۆردومانی سەرکردایەتیی سعوودیە لە یەمەندا دەگێڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Saudis' UK-made war jets outnumber RAF's |ئیش=[[The Daily Telegraph]] |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/11584269/Saudis-UK-made-war-jets-outnumber-RAFs.html}}</ref>]] [[پەڕگە:Operation Inherent Resolve 150413-N-HD510-024.jpg|thumb|کەشتیگەلی ئەمریکا بە شێوەیەکی چالاک بەشداریی لە [[گەمارۆدانی یەمەن|گەمارۆدانی دەریاییی سەرکردایەتیی سعوودیەدا]] کردووە،<ref>[https://www.usatoday.com/story/news/world/2015/04/20/carrier-intercepts-iranian-arms/26082755/ "U.S. carrier moving off the coast of Yemen to block Iranian arms shipments"]. ''USA Today''. 20 April 2015.</ref> کە ڕێکخراوە مرۆیییەکان دەڵێن فاکتەری سەرەکیی سەرھەڵدانی [[برسییەتی لە یەمەن (٢٠١٦–ئێستا)|برسییەتی بووە لە یەمەندا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McKernan |یەکەم=Bethan |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Battle rages in Yemen's vital port as showdown looms |ئیش=The Guardian |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2018/nov/07/yemen-hodeidah-airstrikes-saudi-led-coalition-ceasefire-calls |وتەگێڕانەوە=The port has been blockaded by the Saudi-led coalition for the past three years, a decision aid organizations say has been the main contributing factor to the famine that threatens to engulf half of Yemen's 28 million population.}}</ref>]] لە ئازاری ٢٠١٥دا، سەرۆک [[باراک ئۆباما]] ڕا گەیاند کە ڕێگەی بە ھێزەکانی ئەمریکا داوە پاڵپشتیی لۆجیستی و ھەواڵگری پێشکەش بە سعوودییەکان بکەن لە دەستێوەردانە سەربازییەکەیاندا لە یەمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Saudi Arabia launches air attacks in Yemen |newspaper=The Washington Post |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/report-yemens-embattled-president-flees-stronghold-as-rebels-advance/2015/03/25/e0913ae2-d2d5-11e4-a62f-ee745911a4ff_story.html}}</ref> جێگری وەزیری دەرەوەی ئەوکات [[ئەنتۆنی بڵینکن]] ڕای گەیاند: «وەک بەشێک لەو ھەوڵە، گەیاندنی چەکمان خێرا کردووە، ئاڵوگۆڕی ھەواڵگریمان زیاد کردووە، و شانەیەکی پلاندانانی ھاوبەشمان لە ناوەندی ئۆپراسیۆنی سعوودیەدا دامەزراندووە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=US steps up arms for Saudi campaign in Yemen |بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2015/4/8/us-steps-up-arms-for-saudi-campaign-in-yemen |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201113162749/https://www.aljazeera.com/news/2015/4/8/us-steps-up-arms-for-saudi-campaign-in-yemen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> ھێزەکانی [[ناتۆ]] وەک شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکان پاڵپشتی لە دەستێوەردانی سەرکردایەتیی عەرەبستانی سعوودیە لە یەمەندا دەکەن، بە پلەی یەکەم لە ڕێگەی فرۆشتنی چەک و ھاوکاریی تەکنیکییەوە.<ref name="bbc-com_2015-09-11_IYF">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gatehouse |یەکەم=Gabriel |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Inside Yemen's forgotten war |بڵاوکەرەوە=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-34211979 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151029062847/http://www.bbc.com/news/world-middle-east-34211979 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> فەڕەنساش چەکی بە عەرەبستانی سعوودیە فرۆشتووە.<ref name="HRW_2015-11-18_RBS">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=US: Reject Bomb Sales to Saudi Arabia – Coalition Failure to Investigate Civilian Deaths in Airstrikes on Yemen |ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2015/11/18/us-reject-bomb-sales-saudi-arabia |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151122120930/https://www.hrw.org/news/2015/11/18/us-reject-bomb-sales-saudi-arabia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch}}</ref> ڕێکخەری فریاگوزاریی پزیشکانی بێسنوور (MSF) کارلین کلایەر، ئەمریکا، فەڕەنسا و بەریتانیای بە بەشێک لە ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە ناوبرد، کە گەمارۆی چەکیان سەپاند و ڕێگرییان لە ھەموو کەشتییەکان کرد لە چوونە ناو یەمەنەوە بە پێداویستییەکانەوە.<ref name="theguardian-com_2015-11-09_CHG">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kleijer |یەکەم=Karline |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Yemen: 'The children have a game called airstrike in which they fall to the ground' |ئیش=[[The Guardian]] |ناونیشان=https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2015/nov/09/yemen-the-children-have-a-game-called-airstrike-in-which-they-fall-to-the-ground |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151110024012/http://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2015/nov/09/yemen-the-children-have-a-game-called-airstrike-in-which-they-fall-to-the-ground |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> گرووپەکانی داکۆکیکار لە مافەکان ڕەخنەیان لەم وڵاتانە گرتووە بەھۆی دابینکردنی چەک، و ھاوپەیمانییەکە تۆمەتبار دەکەن بە بەکارھێنانی [[تەقەمەنیی ھێشوویی|چەکەکانی ھێشوویی]]، کە لە زۆربەی وڵاتاندا قەدەغەن.<ref name="UK-RTS_2015-12-22_UBS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nichols |یەکەم=Michelle |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=U.N. blames Saudi-led coalition for most attacks on Yemeni civilians |بڵاوکەرەوە=Reuters UK |ناونیشان=http://uk.reuters.com/article/uk-yemen-security-un-idUKKBN0U51UZ20151222 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151225100458/http://uk.reuters.com/article/uk-yemen-security-un-idUKKBN0U51UZ20151222 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> ئۆکسفام ئاماژەی بەوە کردووە کە بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەڵمانیا, ئێران و ڕووسیاش چەکیان بە ھێزە ناکۆکەکان فرۆشتووە.<ref name="oxfam-org-uk_2015-09-11_UAS">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=UK arms sales fuelling Yemen crisis in potential breach of law says Oxfam |ناونیشان=http://www.oxfam.org.uk/media-centre/press-releases/2015/09/uk-arms-sales-fuelling-yemen-crisis-in-potential-breach-of-law-says-oxfam |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160103171220/http://www.oxfam.org.uk/media-centre/press-releases/2015/09/uk-arms-sales-fuelling-yemen-crisis-in-potential-breach-of-law-says-oxfam |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Oxfam UK}}</ref> تاریق ڕێبڵ، بەرپرسی بەرنامەکانی یەمەن لە ڕێکخراوی ئۆکسفام، ڕای گەیاند: «قورسە بڵێین چەکێک کە بە عەرەبستانی سعوودیە فرۆشراوە بە جۆرێک لە یەمەندا بەکارناھێنرێت، یان ئەگەر لە یەمەندا بەکارنەھێنرێت ڕێگە بە وڵاتەکە دەدات چەکی تر لە یەمەندا بەکاربھێنێت».<ref name="bbc-com_2015-09-11_IYF" /> ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی داوای لە ئەمریکا و بەریتانیا کرد کە دابینکردنی چەک بۆ عەرەبستانی سعوودیە و ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە ڕابگرن.<ref name="independent-co-uk_2015-10-08_AIU">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sandhu |یەکەم=Serina |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Amnesty International urges Britain to stop supplying arms to Saudi Arabia – Airstrikes in Yemen have killed thousands of civilians |ئیش=[[The Independent]] |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/amnesty-international-urges-britain-to-stop-supplying-arms-to-saudi-arabia-a6686611.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123140652/http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/amnesty-international-urges-britain-to-stop-supplying-arms-to-saudi-arabia-a6686611.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ٣ی ئابی ٢٠١٩دا، ڕاپۆرتێکی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕای گەیاند کە ئەمریکا، بەریتانیا و فەڕەنسا دەکرێت ھاوبەش بن لە ئەنجامدانی تاوانەکانی جەنگ لە یەمەندا بەھۆی فرۆشتنی چەک و پێشکەشکردنی پاڵپشتی بۆ ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە کە تۆمەتباری کردووە بە بەکارھێنانی برسیانکردنی سڤیلەکان وەک تاکتیکێکی جەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=UN Report on Yemen: US, UK Accomplices to Atrocities, While Inaction Continues |ناونیشان=https://therealnews.com/stories/un-report-on-yemen-us-uk-accomplices-to-atrocities-while-inaction-continues |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=[[The Real News]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wintour |یەکەم=Patrick |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=UK, US and France may be complicit in Yemen war crimes – UN report |ئیش=[[The Guardian]] |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2019/sep/03/uk-us-and-france-may-be-complicit-in-yemen-war-crimes-un-report |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە بەھای ١٫٣ ملیار دۆلار چەکی بە عەرەبستانی سعوودیە فرۆشت، سەرەڕای نیگەرانییەکانی بەرپرسان لەوەی کە دەکرێت بەھۆی پاڵپشتیکردنی لە ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی عەرەبستانی سعوودیە لە یەمەندا تێوەگلان لە تاوانەکانی جەنگدا دروست ببێت. پارێزگەرانی حکوومەتی ئەمریکا نەیانتوانی بگەنە ئەنجامێک کە ئایا پاڵپشتیی ئەمریکا بۆ ھاوپەیمانییەکە، ئەوان دەکاتە ھاوپەیمانی شەڕکەر بەپێی یاسای نێونەتەوەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Strobel |یەکەم١=Warren|دوایین٢=Landay|یەکەم٢=Jonathan |سەردێڕ=Exclusive: As Saudis bombed Yemen, U.S. worried about legal blowback |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-usa-saudi-yemen-idUSKCN12A0BQ |بڵاوکەرەوە=Reuters |ref=SL}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتەکان، فرۆشتنی چەک لەلایەن شانشینی یەکگرتووەوە بە [[عەرەبستانی سعوودیە]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] لە ساڵی ٢٠١٩دا بە بڕی ١ ملیار پاوەند بەرزبووەتەوە، کە ئەمەش بەرزبوونەوەی ٣٠٠٪ە بە بەراورد بە ساڵی ٢٠١٨. وتەبێژی [[کەمپەینی دژی بازرگانیی چەک]] ئاندرو سمیس سەرکۆنەی ئەم بەرزبوونەوەیەی کرد و جەختی لەوە کردەوە کە پیشەسازیی چەکی بەریتانیا «لەلایەن پێشێلکارانی مافەکانی مرۆڤ، ستەمکاران و دیکتاتۆریەتەکانەوە کۆنترۆڵ کراوە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Britain boosts arms sales to repressive regimes by £1bn |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2020/apr/25/uk-arms-trade-repressive-regimes |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=The Guardian}}</ref> بەپێی ئامارە فەرمییەکانی [[وەزارەتی بازرگانیی نێونەتەوەیی]] (DIT)، کۆمپانیا بەریتانییەکان، بە تایبەتی [[بی ئەی ئی سیستمز|BAE Systems]]، لە ساڵی ٢٠١٩دا بە بەھای ١١ ملیار پاوەند چەکیان ھەناردە کردووە، بەمەش بوونەتە دووەم گەورەترین ھەناردەکاری چەک لە دوای ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Merat |یەکەم=Arron |ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ='The Saudis couldn't do it without us': the UK's true role in Yemen's deadly war |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2019/jun/18/the-saudis-couldnt-do-it-without-us-the-uks-true-role-in-yemens-deadly-war |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ئەگەرچی بڕیاری دادگایەک لە حوزەیرانی ٢٠١٩دا فرۆشتنی چەکی بەریتانیای بە سعوودییەکان ڕاگرت کە دەکرێت لە یەمەندا بەکاربھێنرێت، بەڵام ئەم جۆرە فرۆشتنانە لە حوزەیراندا لە دوای پێداچوونەوەیەک لەلایەن حکوومەتی بەریتانیاوە دەستیان پێکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=UK remains second biggest arms exporter with £11bn of orders |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2020/oct/06/uk-remains-second-biggest-arms-exporter-with-11bn-of-orders |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Guardian}}</ref> لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بە یاسادانەرانی ڕا گەیاند کە پلانی ھەیە مۆڵەت بە [[ڕەیتیۆن]] بدات مووشەکی زیرەکی ڕێنماییکراو بە بەھای ٤٧٨ ملیۆن دۆلار بە عەرەبستانی سعوودیە بفرۆشێت و بەرھەمھێنانەکەی لە ناو وڵاتەکەدا بەرفراوان بکات، سەرەڕای تۆماری مافەکانی مرۆڤی شانشینەکە و ناڕەزایەتیی یاسادانەرانی ھەردوو پارتی دیموکرات و کۆماری.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Edmondson |یەکەم١=Catie |ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Trump Officials Consider Defying Congress to Sell More Weapons to Saudi Arabia |وێبگە=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/05/28/us/politics/congress-saudi-arabia-arms-sales.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200528230017/https://www.nytimes.com/2020/05/28/us/politics/congress-saudi-arabia-arms-sales.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ٤ی شوباتی ٢٠٢١دا، سەرۆکی نوێ [[جۆ بایدن]] کۆتاییھێنانی بە پاڵپشتیی ئەمریکا بۆ ئۆپراسیۆنەکانی سەرکردایەتیی سعوودیە لە یەمەندا ڕا گەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Biden announces end to US support for Saudi-led offensive in Yemen |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/04/us-end-support-saudi-led-operations-yemen-humanitarian-crisis |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=The Guardian}}</ref> بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، فرۆشتنی چەکی ئەمریکا بەردەوام بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biden pledges US support against Houthi attacks to Saudi king |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/biden-pledges-us-support-against-houthi-attacks-to-saudi-king |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera English |زمان=en}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Bruce Riedel |نووسەر٢=Annelle R. Sheline |ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Biden's broken promise on Yemen |ناونیشان=https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2021/09/16/bidens-broken-promise-on-yemen/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Brookings |زمان=en-US}}</ref> لە سەرەتای حوزەیرانی ٢٠٢٠دا، حکوومەتی فەڕەنسا ڕاپۆرتێکی لەسەر ھەناردەکردنی چەکی ساڵی ٢٠١٩ بڵاوکردەوە، کە تێیدا فرۆشتنی ١٫٤ ملیار یۆرۆ چەک بە عەرەبستانی سعوودیە ئەنجامدراوە. [[ڕێکخراوی چاودێریی مافەکانی مرۆڤ]] (HRW) داوای لە دەسەڵاتدارانی فەڕەنسا کرد کە فرۆشتنی چەک بە سعوودیە ڕابگرن، چونکە وڵاتەکە بە تاوانی جەنگی پێشبینیکراو و پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە [[یەمەن]]دا تۆمەتبار کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=France Should Halt Arms Exports to Saudi Arabia, Egypt |ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2020/06/10/france-should-halt-arms-exports-saudi-arabia-egypt |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی ئاشکرای کرد کە فەڕەنسا پاڵپشتی لە ناوەندێکی سەربازیی تایبەت کردووە بۆ مەشق پێکردنی ھێزەکانی سعوودیە و لە ڕووی دارایی و ڕامیارییەوە پاڵپشتی لێ کردووە. بەپێی ڕاپۆرتەکە، فەڕەنسا پلانی ھەبووە سەربازانی سعوودیە لەسەر بەکارھێنانی کۆتا وەشانەکانی چەکەکان مەشق پێ بکات کە پێشتر لە ململانێی یەمەندا بەکارھێنراون. ناوەندی مەشقکردنەکە لە شارۆچکەی [[کۆمێرسی]] لە [[پارێزگای موز]] بە پارەی باجدەرانی فەڕەنسی دامەزراوە، کە ئەمەش پێشێلکردنی پەیماننامە نێونەتەوەیییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Saudi soldiers are training in military camp in France, says Amnesty |ناونیشان=https://www.rfi.fr/en/france/20200707-saudi-soldiers-are-training-in-military-camp-in-france-says-amnesty |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=RFI}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=France trains Saudi soldiers in military camp to wage war in Yemen: Amnesty International |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/world/mid-east/france-trains-saudi-soldiers-in-military-camp-to-wage-war-in-yemen-amnesty-international |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Daily Sabah}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠٢٠دا، پانێڵێکی نەتەوە یەکگرتووەکان کەنەدای لە پێڕستی ئەو وڵاتانەدا دانا کە بەشداربوون لە گەرمکردنی جەنگی یەمەندا. لە دوای ئەوە، ٣٩ ڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤ، گرووپەکانی کۆنتڕۆڵکردنی چەک و سەندیکا کرێکارییەکان، لەوانەش [[ھاوپەیمانیی خزمەتگوزاریی گشتیی کەنەدا]]، نامەیەکی ھاوبەشیان بۆ سەرۆک وەزیرانی کەنەدا [[جەستن ترودۆ]] نارد و داوایان لێ کرد کە ھەناردەکردنی چەک بۆ [[عەرەبستانی سعوودیە]] کۆتایی پێ بھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Chase |یەکەم١=Steven |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Trudeau urged to end arms exports to Saudi Arabia after Canada cited for fueling Yemen war |وێبگە=The Globe and Mail |ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/politics/article-trudeau-urged-to-end-arms-exports-to-saudi-arabia-after-canada-cited/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی وتەی پزیشکانی بێسنوور، ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە چەکێکی زیرەکی ڕێنماییکراوی دروستکراوی ئەمریکای لە ھێرشێکی ئاسمانیدا بۆ سەر ناوەندێکی دەستبەسەرکردن لە سەعدە لە باکووری ڕۆژاوای یەمەن بەکارھێناوە کە بووەتە ھۆی کوژرانی لانی کەم ٨٠ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ٢٠٠ کەس. ئەو بۆمبە لێزەرییەی کە لە ھێرشەکەدا بەکارھێنراوە، لەلایەن کۆمپانیای بەرگریی ئەمریکی ڕەیتیۆنەوە دروست کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Yemen: US-made weapon used in air strike that killed scores in escalation of Saudi-led coalition attacks |ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/01/yemen-us-made-weapon-used-in-air-strike-that-killed-scores-in-escalation-of-saudi-led-coalition-attacks/ |بڵاوکەرەوە=Amnesty International}}</ref> لە ٢ی شوباتی ٢٠٢٢دا، دوای زنجیرەیەک ھێرشی مووشەکی لەلایەن یاخیبووانی یەمەنەوە، ئەمریکا ڕای گەیاند کە کەشتییەکی جەنگیی مووشەکی ڕێنماییکراو و فڕۆکەی جەنگیی پێشکەوتوو بڵاو دەکاتەوە بۆ یارمەتیدان لە پاراستنی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=US to send warship and fighter jets to UAE after Yemen attacks |بڵاوکەرەوە=France 24 |agency=Wire News |ناونیشان=https://www.france24.com/en/middle-east/20220202-us-to-send-warship-and-fighter-jets-to-uae-after-yemen-attacks}}</ref> لە ٦ی شوباتی ٢٠٢٢دا، فەرماندەی [[فەرماندەیی نێوانکەری ویلایەتە یەکگرتووەکان|فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا]] گەیشتە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان بۆ بەدواداچوون بۆ ڕاگەیاندنەکانی پێشووی پنتاگۆن بۆ یارمەتیدانی وڵاتەکە لە بەھێزکردنی بەرگرییەکانی دوای ھێرشەکانی یەمەن لەلایەن یاخیبووانی پاڵپشتیکراوی ئێرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Demirjian |یەکەم١=Karouan |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=U.S. looks to build on security guarantees to UAE after Houthi missile attacks |newspaper=The Washington Post |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/02/06/houthi-attacks-uae-pentagon/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە شیکردنەوەیەکی ھاوبەشی حوزەیرانی ٢٠٢٢دا، ڕۆژنامەی ''واشینگتن پۆست'' بە ھاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوی چاودێریی ھێزی ئەمنی (Security Force Monitor) کە ڕێکخراوێکی توێژینەوەیە لە پەیمانگای مافەکانی مرۆڤی [[کۆلێژی یاسای کۆڵۆمبیا]]، بڵاوی کردەوە کە ویلایەتە یەکگرتووەکان پاڵپشتیی زۆربەی فەیلەقەکانی ھێزی ئاسمانیی ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیەی کردووە. بەشێکی زۆری ھێرشە ئاسمانییەکانی ھاوپەیمانان لەلایەن فڕۆکە گەشەپێدراو, چاککراو و فرۆشراوەکانی کۆمپانیا ئەمریکییەکانەوە ئەنجامدراون و لەلایەن فڕۆکەوانە مەشقپێکراوەکانەوە لەلایەن سوپای ئەمریکاوە فڕێندراون. لە کۆی ٣٩ یەکەی ھێزی ئاسمانیی ھاوپەیمانییەکە کە دەیانتوانی ھێرشی ئاسمانی ئەنجام بدەن، ٣٨ یەکەیان بەپێی پێشبینییەکان سوودمەند بوون لە گرێبەستە پەسەندکراوەکانی ئەمریکا، و لەو حەوت ساڵەی لە سەرەتای دەستپێکردنی ھەڵمەتی بۆردومانەکەوە تێپەڕیوە، ئەمریکا ٢١٣ گرێبەستی لە کۆی ٩٠٢ گرێبەستی گشتی پەسەند کردووە کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە خزمەتیان بە یەکەکانی ھێزی ئاسمانیی ھاوپەیمانییەکە گەیاندووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Saudi-led airstrikes in Yemen have been called war crimes. Many relied on U.S. support |newspaper=The Washington Post |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/investigations/interactive/2022/saudi-war-crimes-yemen/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Methodology: Connecting US Sales to the Saudi-Emirati Led Coalition |ناونیشان=https://securityforcemonitor.org/2022/06/04/methodology-connecting-us-sales-to-the-saudi-emirati-coalition/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Security Force Monitor}}</ref> لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢دا، ڕاپۆرتێکی ناوخۆیی نووسینگەی لێپرسینەوەی حکوومەتی ئەمریکا (GAO) بڵاوکرایەوە کە تێیدا گەیشتە ئەو دەرئەنجامەی کە وەزارەتی دەرەوە و وەزارەتی بەرگری نەیانتوانیوە بە دروستی ھەڵسەنگاندن بۆ تۆمەتەکانی تاوانی جەنگ دژی ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە بکەن و بە تەواوی چاودێریی گیانلەدەستدانی سڤیلی دروستبوو بەھۆی چەکە دروستکراوەکانی ئەمریکاوە نەکردووە. ڕاپۆرتەکە گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە بۆشاییی قورس لە چاودێریی حکوومەتی ئەمریکادا ھەیە لەسەر چۆنیەتیی بەکارھێنانی ئەو چەکانەی بە عەرەبستانی سعوودیە و میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان فرۆشراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Wong |یەکەم١=Edward |ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=U.S. Fails to Assess Civilian Deaths in Yemen War, Internal Report Says |وێبگە=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/06/07/us/politics/saudi-yemen-war-us-weapons.html |ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> ھاوبەشیی لە قەیرانی مرۆیی وڵاتەکەدا دەکەن. ھاووڵاتیی یەمەنی ئەیمەن محەممەد ساڵح سەنھبانی داوایەکی یاسایی دژی عەرەبستانی سعوودیە، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، وەزارەتی دەرەوە و بەرگریی ئەمریکا، ڕەیتیۆن، لۆکھید مارتن و جەنەراڵ داینامیکس تۆمار کرد، و ئەوانی بە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە یەمەندا تۆمەتبار کرد. لە وتارێکی ڕادا کە لە ڕۆژنامەی ''[[زە گاردیان|گاردیان]]'' لە ئازاری ٢٠٢٣دا بڵاوکرایەوە، ئەو وتی کە خێزانەکەی، بە بووکەکەشیەوە، لە ڕۆژی ھاوسەرگیریەکەیدا بەھۆی ھێرشێکی مووشەکیی عەرەبستانی سعوودیە و میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥دا کۆمەڵکوژ کراون. ئەیمەن محەممەد ھەروەھا ئەمریکای بە ھاوبەشی لەو کارەساتە و تاوانەکانی جەنگ لە یەمەندا تۆمەتبار کرد. ئەو داوای لە سەرۆک بایدن کرد بەڵێنی کەمپەینی ھەڵبژاردنی خۆی جێجێ بکات و فرۆشتنی چەک بە عەرەبستانی سعوودیە ڕابگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/mar/28/yemen-biden-saudis-family-massacred-wedding-day|سەردێڕ=My family was massacred on my wedding day. I hold the US in part responsible Ayman Mohamed Saleh Al Sanabani|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=The Guardian|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == ئەلقاعیدە و دەوڵەتی ئیسلامی == ھەم [[ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی]] (AQAP) و ھەم [[داعش|دەوڵەتی ئیسلامی]] پێش دەستێوەردانی سەرکردایەتیی سعوودیە لە یەمەندا بوونیان ھەبوو. ڕێکخراوی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی بۆ ماوەیەک کۆنتڕۆڵی ناوچە فراوانەکانی کردبوو، لە کاتێکدا دەوڵەتی ئیسلامی بەرپرسیارێتیی خۆی لە دوو تەقینەوەی ھاوکات لە [[سەنعا]] لە مانگی دواتردا ڕاگەیاند کە بووە ھۆی کوژرانی ١٤٠ کەس و برینداربوونی سەدانی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31998682 |سەردێڕ=Islamic State in Yemen: Why IS is seeking to expand |دوایین=Mendelsohn |یەکەم=Barak |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> ھەردوو گرووپەکە ململانێکەیان بۆ بەرفراوانکردن و چەسپاندنی پێگەی خۆیان بەکارھێنا، کە ڕاستییەکە لەلایەن [[پنتاگۆن]]ەوە پەسەند کراوە.<ref name="NYT allow Qaeda">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/04/17/world/middleeast/khaled-bahah-houthi-rebel-yemen-fighting.html |سەردێڕ=War in Yemen Is Allowing Qaeda Group to Expand |دوایین١=Al-batati |یەکەم١=Saeed |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠١٥|دوایین٢=Fahim |یەکەم٢=Kareem |newspaper=[[The New York Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> حووسییەکان شەڕی دژی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبییان ڕاگرت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی میلیشیا یەمەنییە ڕکابەرەکان لە ھەمان کاتدا کە لەلایەن ھێرشە ئاسمانییەکانی ھاوپەیمانانەوە دەپێکران؛<ref name="NYT allow Qaeda"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Salisbury |یەکەم=Peter |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=The Houthis Are Battling al Qaeda Amid a 'Slow-Burning Coup' in Yemen |ناونیشان=https://www.vice.com/en/article/the-houthis-are-battling-al-qaeda-amid-a-slow-burning-coup-in-yemen/ |وێبگە=[[Vice News]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=[T]hey are deadly serious about eradicating AQAP [...] the group's desire to break AQAP's grip on the north of the country remains undimmed.}}</ref> سەرچاوەیەک ئاماژە بەوە دەکات کە سەربازانی یەمەنی لە باشووردا لە بنکەکانی خۆیاندا مانەوە لەبری ڕووبەڕووبوونەوەی چەکدارانی [[ئەلقاعیدە]]، لە ترسی ھێرشە ئاسمانییەکانی [[سعوودیە]] لەسەر ھەر جوڵەیەکی سەربازی.<ref name="GDJ prison break">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al-Qaeda Commander Freed in Yemen Prison Break|ناونیشان=https://www.buzzfeed.com/gregorydjohnsen/al-qaeda-commander-freed-in-yemen-prison-break|وێبگە=BuzzFeed |دوایین=Johnsen|یەکەم=Gregory D.|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> چەندین پرسیار ھەن لەسەر توانای وڵاتەکە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کێشەی توندڕەوی بەھۆی وێرانبوونی ژێرخانی سەرەکی کە بەھۆی جەنگەوە دروست بووە.<ref name="GDJ prison break"/> لە ماوەی چەند ھەفتەیەک لە دەستپێکردنی جەنگی ناوخۆی یەمەندا، ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی ئاژاوەکەی قۆستەوە بۆ [[شەڕی موکەلا (٢٠١٥)|کۆنتڕۆڵکردنی]] شاری بەندەری باشووری ڕۆژھەڵاتی [[موکەلا]]، لەگەڵ ژێرخانی سەربازی، گواستنەوە، و ئابووریی نزیکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/04/03/world/middleeast/yemen-al-qaeda-attack.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402100132/http://www.nytimes.com/2015/04/03/world/middleeast/yemen-al-qaeda-attack.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=Saudi Leaders Have High Hopes for Yemen Airstrikes, but Houthi Attacks Continue |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|newspaper=[[The New York Times]]|یەکەم١=David D. |دوایین١=Kirkpatrick |بەستەری نووسەر=David D. Kirkpatrick |یەکەم٢=Kareem |دوایین٢=Fahim |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> زنجیرەیەک ھەڵاتن لە زیندانەکان لەلایەن ئەلقاعیدەوە—ئەوان زیندانی موکەلایان لە ٣٠٠ زیندانی خاڵی کردەوە و ١٬٢٠٠ زیندانیان لە حوزەیرانی ٢٠١٥دا لە زیندانی ناوەندیی [[تەعز]] ئازاد کرد—کە تێیدا جیھادییە زیندانیکراوەکانی ھەموو پلەکانیان ئازاد کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al-Qaeda frees 300 prisoners in Yemen jail break|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/yemen/11510765/Al-Qaeda-frees-300-prisoners-in-Yemen-jail-break.html|newspaper=[[The Daily Telegraph]] |دوایین=Alexander|یەکەم=Harriet|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Around 1,200 escape from Yemen prison, including al Qaeda suspects|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-prison-idUSKCN0PA2JZ20150630 |ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە زیندانەکانی یەمەن، لە ساڵانی پێشوودا، بەپێی زانیارییەکان ببوونە «ئەکادیمیای جیھادیی ڕاستەقینە»، چونکە چەکدارە کۆنەکان لە خانەکاندا لە تەنیشت تاوانبارە گەنجە ئاسایییەکان جێگیر دەکران.<ref name="GDJ prison break"/> ھەڵمەتی ھاوپەیمانان دژی [[حووسییەکان]] لە [[عەدەن]] لە تەممووزی ٢٠١٥ و ئاژاوەی دواتر بووە ھۆی زیادبوونی بوونی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی و دەوڵەتی ئیسلامی لە شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Has Yemen war handed Aden to jihadists? |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-34115952 |بڵاوکەرەوە=BBC News |یەکەم=Frank |دوایین=Gardner |بەستەری نووسەر=Frank Gardner (journalist) |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> دانیشتووانی عەدەن ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە تەقینەوە و تەقەکردن بوونەوە کە ڕێگرییان لە ھەوڵەکانی جێگیرکردنی بارودۆخەکە دەکرد.<ref name="AFP_2016-02-09_YCK">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Yemen clashes kill 6, including 4 family members |agency=Agence France-Presse |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=http://reliefweb.int/report/yemen/yemen-clashes-kill-6-including-4-family-members |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160210091115/http://reliefweb.int/report/yemen/yemen-clashes-kill-6-including-4-family-members |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕێکخراوی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی دەستی کرد بە ئەنجامدانی تیرۆرکردنی دادوەران، بەرپرسانی ئەمنی و پۆلیس.<ref name="trust-org_2016-02-09_WOA">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Mohammed |دوایین١=Ghobari |یەکەم٢=Yara |دوایین٢=Bayoumy |سەردێڕ=Wave of Aden killings tests Gulf role in Yemen |agency=[[Reuters]] |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=http://news.trust.org/item/20160209090050-7bw5j/?source=fiOtherNews3 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160312041428/http://news.trust.org/item/20160209090050-7bw5j/?source=fiOtherNews3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٥دا، باب سیمپڵ، ئەندازیارێکی نەوتی بەریتانی کە ڕفێندرابوو و وەک بارمتە لەلایەن ئەلقاعیدەوە لە یەمەن ڕاگیرابوو، لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ەوە دوای ١٨ مانگ لە زیندانیکردن ئازاد کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.emirates247.com/news/freed-british-hostage-pays-tribute-to-uae-2015-08-26-1.601371 |سەردێڕ=Freed British hostage pays tribute to UAE |وێبگە=emirates246 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> لە سەرەتای شوباتی ٢٠١٦دا، ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی شاری [[عەزان]]ی کۆنتڕۆڵ کردەوە، کە شارێکی گرنگی بازرگانییە لە [[پارێزگای شەبووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al Qaeda Is Making Serious Gains Amid Chaos of Yemen's Civil War |ناونیشان=https://www.vice.com/en/article/al-qaeda-is-making-serious-gains-amid-chaos-of-yemens-civil-war/ |وێبگە=[[Vice News]] |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٦|دوایین=Asher-Schapiro |یەکەم=Avi |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> چەند ھەفتەیەک دواتر، چەکدارانی ئەلقاعیدە و ھێزەکانی ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە لە شەڕکردن دژی ئامانجێکی ھاوبەشدا بینران؛ کە حووسییەکان بوون.<ref name="bbc 2016-02-22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-35630194 |سەردێڕ=Yemen conflict: Al-Qaeda joins coalition battle for Taiz |بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> بەڵام بارودۆخەکە لە عەدەن جیاوازە، ھێزەکانی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی/[[داعش]] و لایەنگرانی ھادی کە لە [[تەعز]] دژی دوژمنێکی ھاوبەش دەجەنگان، لە عەدەن دوژمنی یەکترن. لە ٢٩ی شوباتی ٢٠١٦دا، ئۆتۆمبێلێکی خۆکوژ بووە ھۆی کوژرانی ٤ سەربازی لایەنگری ھادی لە ناوچەی شێخ عوسمان لە [[عەدەن]]، ئەو شارەی کە ھادی وەک پایتەختی کاتی بەکاری دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.digitaljournal.com/news/world/suicide-bombing-kills-4-in-yemen-s-aden-official/article/458895|سەردێڕ=Suicide bombing kills 4 in Yemen's Aden: official|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> بە ھاوکاری لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکاندا، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان ڕۆڵێکی پێشەنگی ھەبووە لە شەڕی دژی بوونی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی و دەوڵەتی ئیسلامی لە یەمەندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ispionline.it/it/pubblicazione/uaes-military-priorities-yemen-counterterrorism-and-south-15573|سەردێڕ=Uae's military priorities in Yemen: Counterterrorism and the South|دوایین١=Ardemagni|یەکەم١=Eleonora|وێبگە=.ispionline.it|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> لە نیسانی ٢٠١٦دا، ھێزە چەکدارەکانی میرنشینە یەکگرتووەکان یارمەتیی ھێزەکانی یەمەنیان دا لە وەرگرتنەوەی شاری [[موکەلا]] لە دەستی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی لە کاتی [[شەڕی موکەلا (٢٠١٦)|شەڕی موکەلا]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Yemeni Troops, Backed by United Arab Emirates, Take City From Al Qaeda|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/04/25/world/middleeast/yemeni-troops-backed-by-united-arab-emirates-take-city-from-al-qaeda.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425120722/http://www.nytimes.com/2016/04/25/world/middleeast/yemeni-troops-backed-by-united-arab-emirates-take-city-from-al-qaeda.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[Politico]]|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=The Giant Al Qaeda Defeat That No One's Talking About|ناونیشان=https://www.politico.com/magazine/story/2016/05/us-middle-east-victory-al-qaeda-213864/}}</ref> لە ئابی ٢٠١٧دا، ھێزە چەکدارەکانی میرنشینە یەکگرتووەکان پاڵپشتیی ھێرشێکی سوپای یەمەنیان کرد دژی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی لە [[پارێزگای شەبووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[Military Times]]|سەردێڕ=US puts boots on the ground in Yemen to attack AQAP|ناونیشان=https://www.militarytimes.com/flashpoints/2017/08/04/us-ground-forces-airstrikes-attack-aqap-in-yemen/|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> سەرۆکی شاند یان باڵیۆزی میرنشینە یەکگرتووەکان بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، [[یووسف عوتەیبە]]، لە وتارێکی ڕا لە ڕۆژنامەی ''واشینگتن پۆست''دا وتی کە دەستێوەردانەکە بوونی [[ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی]]ی لە یەمەندا بۆ لاوازترین خاڵی لە ساڵی ٢٠١٢ەوە کەم کردووەتەوە و چەندین ناوچە کە پێشتر لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەواندا بوون، ڕزگارکراون.<ref name="WP">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/global-opinions/wp/2018/09/12/the-arab-coalition-is-making-progress-against-extremists-in-yemen/|newspaper=The Washington Post |سەردێڕ=The Arab coalition is making progress against extremists in Yemen|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> باڵیۆزەکە ڕای گەیاند کە زیاتر لە ٢٬٠٠٠ چەکدار لە مەیدانی جەنگدا نەھێڵدراون، و ئەو ناوچانەی پێشتر لەژێر کۆنتڕۆڵیاندا بووە ئێستا خاوەن ئاسایشی باشتر و یارمەتیی مرۆیی و پەرەپێدانی باشترن وەک شاری بەندەری [[موکەلا]] و ناوچە ڕزگارکراوەکانی تر.<ref name="WP"/> لێکۆڵینەوەیەکی دەزگای ئەسۆشێتد پرێس ئاماژەی بەوە کردووە کە ھاوپەیمانیی سەربازی لە یەمەن بە شێوەیەکی چالاک بوونی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبیی کەم کردووەتەوە بەبێ دەستێوەردانی سەربازی، لەبری ئەوە بە پێشکەشکردنی ڕێککەوتن پێیان و تەنانەت بە شێوەیەکی چالاک وەرگرتنیان لە ناو ھاوپەیمانییەکەدا چونکە «ئەوان وەک جەنگاوەری ناوازە تەماشا دەکرێن».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://apnews.com/f38788a561d74ca78c77cb43612d50da|بڵاوکەرەوە=The Associated Press |سەردێڕ=AP Investigation: US allies, al-Qaida battle rebels in Yemen|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> ژەنەڕاڵی میرنشینە یەکگرتووەکان موسەلەم ئەلڕەشیدی وەڵامی ئەم تۆمەتانەی دایەوە بە ڕاگەیاندنی ئەوەی کە ئەلقاعیدە گفتوگۆی لەگەڵدا ناکرێت و ئاماژەی بەوە کرد کە چەندین سەربازی ئەو لەلایەن ئەوانەوە کوژراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.apnews.com/f9588898ba3b408295da9dc6219704aa|سەردێڕ=UAE responds to AP report on deals with al-Qaida in Yemen|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Associated Press}}</ref> سوپای میرنشینە یەکگرتووەکان ڕای گەیاند کە تۆمەتەکانی ڕێگەدان بە جێھێشتنی ناوچەکە لەلایەن ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی بە پارەی کاشەوە ناکۆکە لەگەڵ ئامانجی سەرەکیی ئەوان بۆ بێبەشکردنی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی لە ھێزی دارایییەکەی.<ref name=TIDx>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/uae-yemen-civil-war-al-qaeda-aden-dar-saad-gulf-saudi-arabia-conflict-a8492021.html|سەردێڕ=Inside the UAE's war on al-Qaeda in Yemen|newspaper=The Independent |دوایین١=Trew|یەکەم١=Bel|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> بیرۆکەی وەرگرتن یان پێدانی پارە بە ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی لەلایەن ھاوپەیمانییەکەوە بە تەواوی لەلایەن [[پنتاگۆن|پنتاگۆنی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]ەوە ڕەتکرایەوە، بە جۆرێک وتەبێژی پنتاگۆن کۆڵۆنێل ڕۆبێرت مانینگ سەرچاوەی ھەواڵەکەی بە «تەواو درۆ» ناو برد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtontimes.com/news/2018/aug/8/pentagon-denies-us-allies-bribe-recruit-al-qaeda/|سەردێڕ=Pentagon denies reports of U.S. allies bribing, recruiting al Qaeda fighters in Yemen|ئیش=The Washington Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> پارێزگاری [[حەزرەمەوت]] فەرەج ئەلبەحسەنی، ئەو تۆمەتانەی ڕەت کردەوە کە ئەلقاعیدە چوونەتە ناو ڕیزەکانی ھاوپەیمانییەکەوە، بە ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە ئەگەر ئەوە ڕاست بووایە، شانەی نووستوو دروست دەبوو و ئەو دەبووە «یەکەم کەس کە بکوژرێت». بەپێی ڕۆژنامەی ''ئیندیپێندێنت''، چالاکییەکانی ئەلقاعیدە لە نیمچەدوورگەی عەرەبی لەسەر میدیای کۆمەڵایەتی و ھەروەھا ژمارەی ھێرشە تیرۆریستییەکانیان لە دوای دەستێوەردانی میرنشینە یەکگرتووەکانەوە کەم بووەتەوە.<ref name=TIDx/> لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا، کەناڵی سی ئێن ئێن ڕای گەیاند کە [[عەرەبستانی سعوودیە]] و میرنشینە یەکگرتووەکان کەرەستەی سەربازیی دروستکراوی [[ئەمریکا]]یان لەوانەش ئۆتۆمبێل پێشکەش بە گرووپەکانی سەر بە ئەلقاعیدە لە [[یەمەن]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2019/02/saudi-arabia-uae-gave-weapons-al-qaeda-linked-groups-cnn-190205055102300.html|سەردێڕ=Saudi Arabia, UAE gave US arms to al-Qaeda-linked groups: Report|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnn.com/interactive/2019/02/middleeast/yemen-lost-us-arms/|سەردێڕ=US arms sold to Saudi Arabia and UAE end up in wrong hands|ئیش=CNN}}</ref> لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩دا، ھێزە تایبەتەکانی سعوودیە ڕایان گەیاند کە فەرماندەی لقی یەمەنی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)، [[ئەبوو ئوسامە موھاجیر|ئەبوو ئوسامە ئەلموھاجیر]]یان لە ٣ی حوزەیراندا لەگەڵ ئەندامانی تر بەڕێوەبەری دارایی_ سەرەکیی ڕێکخراوەکە دەستگیر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-isis/saudi-forces-say-they-have-captured-leader-of-yemen-branch-of-islamic-state-idUSKCN1TQ1TX|سەردێڕ=Saudi forces say they have captured leader of Yemen branch of Islamic State|بڵاوکەرەوە=Reuters|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> لە نیسانی ٢٠٢٠دا، ڕۆژنامەنووسی یەمەنی سەڵاح بن لەغبەر بەڵگەنامەگەلێکی بڵاوکردەوە کە ھاوکاریی نێوان ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە و ئەلقاعیدە لە یەمەندا نیشان دەدات: «بەڵگەنامەیەکی فەرمی لە ھۆزی ئەلحومیقانی ھۆشداری دەداتە ھاوپەیمانیی سەرکردایەتیی سعوودیە لە ناردنی چەک بۆ ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان لە ڕێگەی [[یەکێتیی ڕەشاد|حیزبی ڕەشاد]]، [[ئیخوان موسلمین]] و تیرۆریست عەبدولڕەحمان ئەبو حارس ئەلحومیقانی کە سەر بە داعشە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.middleeastmonitor.com/20200409-yemen-document-exposes-saudi-coalition-support-for-al-qaeda-in-baydah/|سەردێڕ=Yemen: Document exposes Saudi coalition support for Al-Qaeda in Baydah|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Middle East Monitor}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20160306190610/http://www.knnc.net/Video.aspx?VideoID=4859&VideoCat=1 ئینفۆگرافیکێک سەبارەت بە ھێرشی وڵاتانی کەنداو بۆ سەر چەکدارانی حوسی لە یەمەن / کەی ئێن ئێن] * [http://rudaw.net/sorani/middleeast/290320156?keyword=گەردەلوولی%20بەهێز وڵاتانی عەرەبی لەسەر پرۆژەیەکی ھاوبەش رێککەوتن / ڕووداو] {{تووڵی دەروازە|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠|عەرەبستانی سعوودی|یەمەن}} {{پۆلی کۆمنز|Operation Decisive Storm}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 1v32xnmye7scyqchknthvaxaw8x8a26 0 121327 1680172 1516792 2026-10-04T07:33:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە) 1680172 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | name = میللا جۆڤۆڤیچ | image = Milla_Jovovich_Oct_(cropped).jpg | caption = Jovovich in October 2014 | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|١٩٧٥|١٢|١٧}} | birth_place = [[کیێڤ]], [[یەکێتیی سۆڤیەت]] | residence = | occupation = [[ئەکتەر]], [[گۆرانیبێژ]], [[مۆدێل]] | years_active = ١٩٨٥–تا ئێستا | spouse = Shawn Andrews (١٩٩٢ تا ١٩٩٢ ھەڵوەشینراوە) {{-}} Luc Besson (١٩٩٧ تا ١٩٩٩){{-}} Paul W. S. Anderson (لە ٢٠٠٩وە تا ئێستا) | children = ٢ | website = {{URL|millaj.com}}}} '''میلیکا بۆگدناڤنا جۆڤۆڤیچ''' ناسراو بە '''میللا جۆڤۆڤیچ''' لە دایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٧٥ە، ئەکتەر و گۆرانیبێژ و مۆدێلە لە تەمەنی ١٠ ساڵییەوە دەستی بە کاری مۆدە کردووە، بۆ یەکەم جار لە فیلمی The Fifth Element ڕۆڵی لیلیۆی بینووە کەفلمێکی خەیاڵی زانستی و ئەکشنە لەساڵی ١٩٩٧ دەرچوو. ھەروەھا ئەکتەری سەرەکی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ (زنجیرە فیلم)|رێزیدێنت ئیڤڵ (زنجیرە فیلم)ە]] == سەرچاوە == # [//en.wikipedia.org/wiki/Milla_Jovovich ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Milla Jovovich] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ئوکراینا|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕووسیا|فیلم|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Milla Jovovich}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] skiqh2dsj0ykxnrcmkczbvgp2qnw7dt 7 121394 1679781 455843 2026-10-03T17:10:08Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679781 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> کاک دیار مادەم پەڕگەکە بەرهەمی خۆتە واباشە لە ویکیمیدیا کۆمنز باریبکەیت >[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٦:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٥ (UTC) 858bgyeqx87xr9mknxdu2iupsauguvw 7 122772 1679775 460656 2026-10-03T17:07:29Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679775 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> چ پێویست بە بارکردنی ئەم وێنانە دەکات؟ لەکاتێکدا لە کۆمنز میدیای گونجاو ھەیە ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Matthew_McConaughey Matthew McConaughey]). [[بەکارھێنەر:Sarchia_Banokay|<span style="color:royalblue">'''<span style="font-size:13px">سەرچیا'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Sarchia_Banokay|'''<span style="color:green">(وتووێژ)</span>''']]} ‏١٢:٠٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥ (UTC) o9oaa1793z1sapr5rurhdo750qw7t8u 0 122982 1679805 1678238 2026-10-03T17:32:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] 1679805 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = شار | name = ماونت گەمبیێر |force_national_map=yes | state = SA | image = Mount_gambier.jpg | caption = دیمەنێکی دەریاچەی ڤەلێی و پارکی مەریست | lga = شاری ماونت گەمبیێر | lga2 = شۆڕای ناوچەی گرانت | postcode = ٥٢٩٠,<ref>[http://www1.auspost.com.au/postcodes/index.asp?Locality=mount+gambier&sub=1&State=SA&Postcode=&submit1=Search Australia Post] – Postcode: Mount Gambier, SA (25 June 2008)</ref> 5291 <ref>[http://www1.auspost.com.au/postcodes/index.asp?Locality=mount+gambier&sub=1&State=SA&Postcode=&submit1=Search Australia Post] – Postcode: Mount Gambier West, Mount Gambier East, SA (25 June 2008)</ref> | pop = 25,199 | pop_year = 2011 census | pop_footnotes =<ref name="ReferenceA">{{Census 2011 AUS|id=UCL412002|name=Mount Gambier|accessdate=25 January 2014|quick=on}}</ref> | poprank = 49th | density = 943.7 | est = ١٨٥٤ | area = 26.7 | coordinates = {{Coord|37|49|46|S|140|46|58|E|region:AU-SA}} | latd =37 |latm =49 |lats =46 | longd =140 |longm =46 |longs =58 | pushpin_label_position = left | timezone = UTC9:30|ACST | utc = +9:30 | timezone-dst = UTC10:30|ACDT | utc-dst = +10:30 | maxtemp = 18.9 | mintemp = 8.1 | rainfall = 708.3 | stategov = ناوچەی دەنگدانی ماونت گەمبیێر | fedgov = ناوچەی بارکێر | dist1 = 450 | location1 = [[ئەدێلاید]] | dist2 = 435 | location2 = [[مێلبۆرن]] }} '''ماونت گەمبیێر''' شارێکە لە ویلایەتی [[ئوسترالیای باشوور]]ی وڵاتی [[ئوسترالیا]]، ئەم شارە دووهەم شاری پڕدانیشتووی ویلایەتەکەیە و دانیشتوانەکەی بریتین لە ٢٥،١٩٩ کەس.<ref>http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL412002{{بەستەری مردوو|url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL412002 |date=ئایاری ٢٠٢٣ }}</ref> شارەکە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ویلاتەکە دایە و تەنیا ١٧ کیلۆمەتر لە دەستپێکی ویلایەتی [[ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)|ڤیکتۆریا]] دوورە.لە باکووری ڕۆژاوای دا و بە دووری ٤٥٠ کیلۆمەتر دەگاتە ناوەندی ویلایەتەکە واتا شاری [[ئەدێلاید]] . ==سەرچاوە== * [https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_Gambier,_South_Australia ویکی ئینگلیزی Mount Gambier, South Australia] {{Commons}} {{reflist}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:لایمستۆن کۆست]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥٤ لە ئوسترالیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٤]] [[پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور]] [[پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا]] [[پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا]] [[پۆل:ئۆسترالیا]] kuyhow8l04gaw5phhkjazltsn3zpz7w 13 123643 1679806 1417936 2026-10-03T17:32:45Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679806 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=No useful content <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> kh6l3j2edquga1i7bj54q1cscma1udh 0 125345 1680130 1633163 2026-10-04T05:51:16Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680130 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''برینی سەرجێ''' یا '''برینی ناوجێ''' ({{بە ئینگلیزی|bedsores}}) بریتیە لەداڕزان یان مردنی [[شانە (ژینناسی)|شانەی]] شوێنێکی لەش. زیاتر لەو شوێنەی لەش رودەدات کە [[ئێسک]] نزیکە لە [[پێست]]، وەکو [[ئانیشک]]و شان و ئێسکی سمت. [[پەڕگە:Pressure ulcer points.svg|وێنۆک]] == ھۆکارەکانی تووشبوون == پەستان خستنە لەسەر چەند بەشێکی لەش بۆ ماوەیەکی زۆر، وەک ئەو کەسانەی لەسەر کورسین. == نیشانەکانی == # سووربوونەوە. # تێکچوونی ڕەنگی پێست. # ڕەقبوونی شوێنەکە. # پەیدابوونی بڵق. # لەناوچوونی ھەندێک چینی پێست. # پەیدابوونی چاڵایی. == خۆپاراستن == # گۆڕینی باری نەخۆش ۲ کاتژمێر جارێک. # بەکارھێنانی دۆشەک و سەرین دەبێت ساف و لووس بێت، یان بەکارھێنانی دۆشەکی ھەوایی. # پاراستنی پێست لەتەڕبوون. # بەرزنەکردنەوەی لای سەرەوەی قەرەوێلە. == سەرچاوەکان == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Pressure_ulcer ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری}} {{پۆلی کۆمنز|Pressure ulcers}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] bsztvgb9puklvtr7wyv96wajdvpgwla 0 126908 1680086 1516769 2026-10-04T04:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1680086 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی ئەکتەر |ناو= میشێل ڕۆدریگیز |وێنە= Michelle Rodriguez by Gage Skidmore 2.jpg |ناوی کاتی لەدایکبوون= مایت میشێل ڕۆدرێگیز |مێژووی لەدایکبوون= {{birth date and age|mf=yes|1978|7|12}} |شوێنی لەدایکبوون= سان ئەنتۆنیۆ، تەکساس، [[ئەمریکا]] |مێژووی مردن= |شوێنی مردن= |درێژی= |ناوی تر= |گرنگترین ڕۆڵەکان= زنجیرە فیلمەکانی ''خێرا و تووڕە''، فیلمی ''لۆست'' |ئایین= |نەتەوە= [[ئەمریکی|ئەمریکا]] |ساڵانی ئیشکردن= ۱۹۹۹- ئێستا |ھاوسەر= |ھاوبەش= |مناڵەکان= |پێگەی فەڕمی= https://web.archive.org/web/20120615140011/http://www.michelle-rodriguez.com/ |خەڵاتەکانی ئۆسکار= }} '''میشێل ڕۆدرێگیز''' لەدایکبووی (۱۲ی تەموزی ۱۹۷۸)ی شاری (سان ئەنتۆنیۆ، تەکساس)ی [[ئەمریکا]]یە. '''میشێل''' ئەکتەر و نووسەرێکی [[ئەمریکی]]یە، کە بەشداری لە چەندین فیلمی گەورەدا کردووە بەڕۆڵی جیاواز، وەکو زنجیرە فیلمەکانی ( [[خێرا و تووڕە ٧|خێرا و تووڕە]])، وە فیلمی [[لاست (زنجیرەی تەلەفزیۆنی)|لاست]]. ==فیلمەکان== ئەو فیلمانەی کە ''میشێل'' بەژداری تێدا کردوون بریتین لە: * Girlfight لەساڵی ۲۰۰۰ * Blockbuster لەساڵی ۲۰۰۰ * Fast and the Furious لەساڵی ۲۰۰۱ * Fast & Furious لەساڵی ۲۰۰۹ * Fast & Furious 6 لەساڵی ۲۰۱۳ * Furious 7 لەساڵی ۲۰۱٥ وەهەروەها میشێل بەشداری لەچەند فیلمێکی تر کردووە، کەتێیاندا سەرکەووتو بووە، وەک: * فیلمی (S.W.A.T) * ئاڤاتار لەساڵی ۲۰۰۹ * فیلمی کۆمیدی Machete * science fiction * Resident Evil * Resident Evil: Retribution ===یاری ڤیدیۆیی=== "'میشێل لە یارییە ڤیدیۆیەکانیشدا وەکو ڕۆڵی دەنگی، ڕۆڵی بینیەوە، وەکو یاریەکانی: * Call of Duty * Halo * 3D Film * IGPX ==بەستەری دەرەکی== [https://web.archive.org/web/20120615140011/http://www.michelle-rodriguez.com/ پەڕەی فەرمی میشێل ڕۆدرێگیز] ==سەرچاوە== [http://en.wikipedia.org/wiki/Michelle_Rodriguez ویکیپیدیای ئینگلیزی] ==پەراوێزەکان== {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|کایەی ڤیدیۆیی|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Michelle Rodriguez}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩۷۹]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی ئافرەتی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی ئافرەتی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] h1ksertg1papga7ea7ucfrs9khxu5qm 0 128203 1680099 1404370 2026-10-04T04:39:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەڕەنسا-کۆلکە) 1680099 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Targetsight.MILAN.jpg|300px|وێنۆک|چەپ|بینینی ئامانج لە چەکی میلانی دژە تانک]] '''میلان''' ([[ئینگلیزی]]: MILAN Anti Tank) چەکێکی دەستی [[ئەڵمانی]]-[[فەڕەنسی]] دژە تانکی پێشکەوتووی بەھێزە. "میلانی دژە تانک" لەساڵی ۱۹٦۲ لەنێوان ھەردوو دەوڵەتی ([[ئەڵمانیا]] و [[فەڕەنسا]]) درووستکرا، تاکو ئەوکاتەی لەساڵی ۱۹۷۱ بۆیەکەمین جار بەکارھێنرا. میانی دژەتانک چەند جۆرێکی تایبەتی خۆی ھەیە، کە ھەریەکێیان و خاوەن چەند تایبەتمەندیێکە بەڵام بەشێوەیەکی گشتگیر خێرایی چەۆی میلانی دژەتانک ۲۰۰ مەترە لە چرکەیەکدا و دەتوانیێت نزیکەی ۲ دوو کیلۆمەتر ببڕێت تاوەکو دەگات بە ئامانجەکەی و دوای گەیشتنیشی بە ئامانجەکە، یەکەێک لە تایبەت مەندیەکانی تەقینەوەی چەکەکەکەیە بۆ دووجار لەسەر یەک، کە بە ھەردوو جاری تەقینەوەی گولەکەی، تانک یان زرێپۆشەکە تێکیدەدات و لەکاری دەخات. ==جۆرەکانی چەکی میلان== * Milan 1: بۆیەکەمین جار لەساڵی ۱۹۷۲ بەکارھێنرا کە یەکەمین جۆری چەکەکەیە. * Milan 2: جۆری دووەمی چەکە لە لەساڵی ۱۹۸٤ بە چەند تایبەت مەندیێکی نوێوە درووستکرا. * Milan 2T: جۆری تی-۲ تەواوکەری میلانی جۆری دووەم بوو کەلەساڵی ۱۹۹۳ درووستکراو خاوەن ڕێژەیەکی زیاترە لە قەبارەی چەک و ھێزەوە * Milan 3: میلانی جۆری سێیەم لەساڵی ۱۹۹٦ درووست کراوە. * Milan ER: ئەوجۆرەی چەکی میلانی دژە تانک لەھەریەکێکی پێش خۆی بەھێزتر و ترسناکترە کە دەتوانێنت (۳٫۰۰۰) مەتر واتا سێ کیلۆمەتر ببڕێت. ==ئەو وڵاتانەی کە خاوەنی چەکەکەن== ===ئەڵمانیا=== وڵاتی [[ئەڵمانیا]] چونکە خاوەنی بیرۆکەی درووست کردن و چەکەکەیە خاوەن زۆرترین ژمارەی چەکی میلانە، کەھەر خۆیلەخۆیدا (میلانی دژە تانک) بە چەکێکی ئەڵمانی دادەنرێت. ==فەڕانسا== کە هاوکاتی وڵاتی ئەڵمانیا خاوەنی بیردۆزی دروستکرنی میلانی دژە تانکە. ===کوردستان=== دوای درووستبوونی جەنگی نێوان (چەکدارانی داعش) - [[کوردستان]] ([[پێشمەرگە]]))، بەتایبەتی بەکارھێنانی ئۆتۆمبێل و (ئامێری)ی بۆبڕێژکراو و زرێپۆشکراو لەلایەن چەکدارانی داعشەوە، لەلایەن حکومەتی ئەڵمانیاوە وەکو ھوکاریێکی بواری سەربازی لەلایەن ئەو وڵاتەوە بۆ ھێزی پێشمەرگەی کوردستان، ژمارەیەک لە چەکی (میلانی دژە تانک) دران بە ھێزی پێشمەرگەو سەرەتا بۆ ڕاھێنان و فیێربوون لەبەکارھێنانی چەکەکە ژمارەیەک لە پێشمەرگەکان نێردران بۆ وڵاتی ئەڵمانیا و لەوێدا ڕاھێنانی تایبەتییان بینی سەبارەت بە چۆنیەتی بەکارھێنانی چەکەکە، چونکە بەکارھێنانی کارێکی وا ئاسان نەبوو. وە دوای بەکارھێنانیشی لەلایەن ھێزی پێشمەرگەی کوردستان ھاوسەنگی جەنگ بەھۆی بەکارھێنانی "میلانی دژە تانک"ەوە بەشێوەیەکی بەرچاو گۆڕانکاری بەسەردا ھات. ==لیستی بەکارھێنانی چەکەکە لەوڵاتان== [[پەڕگە:MILAN operators.png|350px|ئەو وڵاتانەی چەکی "میلانی دژە تانکیان لێ بەکارهێنراوە]] ===ئەو ھێزانەی کە چەکەکە بەکاردێنن=== * {{flag|Afghanistan}} – [[Afghan National Army]] * {{flag|Armenia}} – [[Armed Forces of Armenia]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Armenia purchases France-Germany co-produced anti-tank missile systems|ناونیشان=http://en.apa.az/xeber_armenia_purchases_france-germany_co-prod_195599.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٣|newspaper=Apa.az|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304125221/http://en.apa.az/xeber_armenia_purchases_france-germany_co-prod_195599.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|Brazil}} – [[Brazilian Army]] * {{flag|Belgium}} – [[Belgian Army]]: Infantry weapon; to be replaced by [[Spike (missile)|Spike-MR]] missile.<ref>[http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/belgium_selects_the_spike_missile_of_eurospike_to_replace_its_anti-tank_missiles_milan_0301131.html Belgium selects Spike missile to replace Milan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629110611/http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/belgium_selects_the_spike_missile_of_eurospike_to_replace_its_anti-tank_missiles_milan_0301131.html |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }} – Armyrecognition.com, January 3, 2013</ref> * {{CHA}} – [[Chadian National Armed Forces|Chadian Ground Forces]]: Infantry weapon. * {{CYP}} – [[Cypriot National Guard]] 45 launchers * {{EST}} – [[Estonian Defence Forces]] * {{EGY}} – [[Egyptian Army]]: Mounted on light vehicles. 220 units are used. * {{FRA}} – [[French Army]]: Infantry and vehicle-mounted weapon. Will be replaced by [[Missile Moyenne Portée]] (MMP) from 2017.<ref>[http://www.defensenews.com/article/20131205/DEFREG01/312050024/France-Orders-Anti-Tank-Missile-from-MBDA France Orders Anti-Tank Missile from MBDA] {{Webarchive|url=https://archive.today/20131207163353/http://www.defensenews.com/article/20131205/DEFREG01/312050024/France-Orders-Anti-Tank-Missile-from-MBDA |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }} – Defensenews.com, 5 December 2013</ref> * {{GER}} – [[Bundeswehr]]: Mounted primarily on [[Marder (IFV)|Marder]] and [[TPz Fuchs]] fighting vehicles; to be replaced by [[Spike (missile)|EUROSPIKE]]. * {{GRE}} – [[Hellenic Army]] 400 Launchers * {{IND}} – [[Indian Army]]: Infantry and vehicle-mounted weapon. Around 30,000 built under license by [[Bharat Dynamics]]. The Indian Army has also spent close to US$120 million on 4,100 new MILAN-2T ATGMs.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.india-defence.com/reports-4183 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تەممووزی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160117020418/http://www.india-defence.com/reports-4183 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{IRQ}} – [[Iraqi Army]]: One reportedly hit a British [[Challenger 2|Challenger 2 MBT]] during the early stages of [[Op Telic|Operation Telic]] along with multiple [[RPG-7|rocket-propelled grenades]]. The tank survived the attack. ** {{Flag| Kurdistan}} – [[Peshmerga]]: 30 launchers and 500 missiles, delivery in two portions was announced on August 31, 2014 by German Bundeswehr.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bmvg.de/resource/resource/MzEzNTM4MmUzMzMyMmUzMTM1MzMyZTM2MzEzMDMwMzAzMDMwMzAzMDY4N2E2OTcyNmEzNjMwN2EyMDIwMjAyMDIw/2014-08-31%20Papier_Unterst%C3%BCtzung_E5_final.pdf|سەردێڕ=Unterstützung der Regierung der Autonomen Region Irakisch-Kurdistan bei der Versorgung der Flüchtlinge und beim Kampf gegen den Islamischen Staat im Nordirak (PDF)|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=German Bundeswehr|زمان=German|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.spiegel.de/politik/ausland/irak-deutschland-schickt-kurden-panzerabwehrraketen-a-989117.html|سەردێڕ=Irak: Deutschland schickt Kurden Panzerabwehrraketen|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=[[Spiegel Online]]|زمان=German|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> Used by the Kurds to stop [[ISIL]] [[car bomb|vehicle-borne improvised explosive devices (VBIEDs)]].<ref>[http://www.military.com/daily-news/2015/11/16/french-american-weapons-take-toll-on-isis-in-ground-combat.html French, American Weapons Take Toll on ISIS in Ground Combat] - Military.com, 16 November 2015</ref> * {{ITA}} – [[Italian Army]]: Infantry weapon. Built under license by [[Oto Melara]]; Total of 714 launchers with 17,163 missile delivered in 1990. 807 MILAN 2T ordered in 2004 and delivered in 2005 (SIPRI).<ref>http://www.revestito.it/? id1=101&idaux=101&wiki=Forze_armate_mondiali_dal_secondo_dopoguerra_al_XXI_secolo/Italia:_esercito_3</ref> * {{KEN}} – [[Military of Kenya|Kenyan Army]]: Infantry weapon. * {{LBN}} – [[Lebanese Army]] * {{LBY}} – [[Libyan National Army]] * {{MKD}} - [[Army of the Republic of Macedonia]] * {{MRT}} – [[Mauritanian Army]] * {{MEX}} – [[Mexican Army]] (Ejército Mexicano): Mounted primarily on [[Panhard]] [[Véhicule Blindé Léger|VBL]] scout cars; at least 16 launchers and several hundred missiles are available. * {{MAR}} – [[Royal Moroccan Army]] * {{PAK}} – [[Pakistan Army]]{{citation needed|date=August 2013}} * {{POR}} – [[Portuguese Army]]; [[Portuguese Marines]] * {{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} [[PKK]] : As per the [[Der Spiegel]], PKK acquired the MILAN anti tank missiles <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kampf gegen IS-Miliz: Ausrüstung der Bundeswehr möglicherweise in die Hände der PKK gelangt|ناونیشان=http://www.spiegel.de/politik/ausland/bundeswehr-waffen-moeglicherweise-in-haende-der-pkk-gelangt-a-1018355.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Der Spiegel}}</ref> * {{RSA}} – [[South African Army]]: 375 missiles.<ref name=trade>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |سەردێڕ=Trade Registers |بڵاوکەرەوە=Armstrade.sipri.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{ESP}} – [[Spanish Army]]: Upgraded to MILAN 2/2T. * {{SYR}} – [[Syrian Army]]: About 1000 missiles used in the anti-vehicular role. ** {{flagicon|Syria|1932}} [[Free Syrian Army]]: Some captured.<ref>[http://www.armyrecognition.com/august_2013_defense_industry_military_army_news_uk/syrian_rebels_captured_ammunition_depot_with_milan_konkurs_anti-tank_missiles_and_rockets_0508132.html Syrian rebels captured ammunition depot with Milan / Konkurs anti-tank missiles and rockets] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810035217/http://www.armyrecognition.com/august_2013_defense_industry_military_army_news_uk/syrian_rebels_captured_ammunition_depot_with_milan_konkurs_anti-tank_missiles_and_rockets_0508132.html |date=١٠ی ئابی ٢٠١٣ }} – Armyrecognition.com, 5 August 2013</ref> * {{TUN}} – [[Tunisian Armed Forces]]: 120 missiles.<ref name=trade/> * {{TUR}} – [[Turkish Army]] * {{URU}} – [[Military of Uruguay|Uruguayan Army]] * {{YEM}} – [[Military of Yemen|Yemeni security forces]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} [https://en.wikipedia.org/wiki/MILAN# ویکیپیدیای ئینگلیزی] ==بەستەر== [http://www.army-technology.com/projects/milan/ پەڕەی میلانی دژە تانک لە (تەکنەلۆژیای سەربازی)] {{پۆلی کۆمنز|MILAN (Anti-tank weapon)}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|فەڕەنسا}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] hz3k380edl1rrzi7j2nde1bsgx47p10 0 129719 1680111 1678218 2026-10-04T05:45:38Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1680111 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مانی حەقیقی|image=Mani Haghighi in Fajr Film Festival.jpg|caption=حەقیقی لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1969|5|5}}|years_active=١٩٧٤؛ ٢٠٠٢–ئێستا|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|alma_mater=زانکۆی گویڵف - زانکۆی ترێنت|occupation={{hlist|ئەکتەر|دەرهێنەر|فیلمنامەنووس|بەرهەمهێنەر}}|parents=نیعمەت حەقیقی (باوک){{br}} لەیلا گوڵستان (دایک)|relatives={{ubl |ئیبراهیم گوڵستان (باپیرە) |[[فخری گلستان|فەخری گوڵستان]] (داپیرە) |[[کاوه گلستان|کاوە گوڵستان]] (خاڵ) |[[ریویل|ڕیڤیڵ]] (امۆزا/خاڵۆزا) }}}} '''مانی حەقیقی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مانی حقیقی؛ لەدایکبووی ٤ی مەی ١٩٦٩ - [[تاران]]) دەرهێنەر، نووسەر و ئەکتەری سینەمای [[ئێران]]ە.<ref>http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190304 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723080735/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190304 |date=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧ }}</ref> ئەو براوەی خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمری بلووری]] خولی بیست و چوارەمی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی]] فەجرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305202321/http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202321/http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> == ژیانی کەسی == مانی حەقیقی لە ٥ی ئایاری ١-[[١٩٦٩]] لە تاران لەدایکبووە. خوێندنی ئامادەییی لە ساڵی ١٩٨٨ لە کۆلێژی ئەپڵبی لە [[ئۆنتاریۆ]]، [[کەنەدا]] تەواو کرد.<ref>{{cite web |url=https://mydigitalpublication.com/publication/?i=161160&p=35&view=issueViewer&pp=1 |access-date=2022-10-14 |website=mydigitalpublication.com |language=en-US |title=Appleby Quarterly Spring 2013 Page 33}}</ref><ref>{{cite web |last=Simon |first=Alissa |last2=Simon |first2=Alissa |date=2022-09-21 |url=https://variety.com/2022/film/global/toronto-thriller-subtraction-1235378679/ |access-date=2022-10-14 |website=Variety |language=en-US |title=Iranian-Canadian Filmmaker Mani Haghighi Reflects on His Hitchcockian Thriller ‘Subtraction’}}</ref><ref>{{cite web |url=https://news.yahoo.com/iranian-canadian-filmmaker-mani-haghighi-064500670.html |access-date=2022-10-14 |website=news.yahoo.com |language=en-US |title=Iranian-Canadian Filmmaker Mani Haghighi Reflects on His Hitchcockian Thriller ‘Subtraction’}}</ref> دەرچووی بەکالۆریۆسی فەلسەفەیە لە [[زانکۆی مەکگیل|زانکۆی مەگیل]] لە ساڵی ١٩٩١، [[بەکالۆریۆس|ماستەری]] فەلسەفە لە زانکۆی گویڵف لە ساڵی ١٩٩٧ و ماستەری توێژینەوەی کولتووری لە زانکۆی ترێنت لە ساڵی ۲۰۰۰ە.<ref name="sooreh" /> دایکی لەیلا گوڵستان وەرگێڕە و باوکی نیعمەت حەقیقی وێنەگری بەناوبانگی ئێرانییە. هەروەها نەوەی ئیبراهیم گوڵستانە، کە دەرهێنەر، نووسەر و وەرگێڕی ئێرانییە. لەگەڵ ئەوەی خوێندنی ئەکادیمیی مانی حەقیقی فەلسەفەیە، بەڵام ڕێگای بنەماڵەکەی کە سینەمایە گرتوویەتییە بەر. خوشکەکەی سەنەم حەقیقی پارێزەری بواری نەوت و گاز و فەرمانبەری [[ئۆپێک|ئۆپێکە]].<ref>{{cite web |url=http://www.ilna.ir/بخش-سایر-رسانه-ها-10/521118-گپ-گفت-صمیمی-با-صنم-حقیقی-زنگنه-با-حضورم-در-اوپک-موافقت-کرده-بود |title=گپ و گفتی صمیمی با صنم حقیقی؛ زنگنه با حضورم در اوپک موافقت کرده بود}}</ref> == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی بەرهەم !نووسەر !دەرهێنەر !ئەکتەر !بەرهەمهێنەر |- |1974 |اسرار گنج دره جنی | | |{{شد}} | |- |2002 |آبادان |{{شد}} |{{شد}} | | |- |2006 |چهارشنبه سوری |{{شد}} | | | |- |2006 |کارگران مشغول کارند |{{شد}} |{{شد}} | | |- |2006 |مهرجویی؛ کارنامه چهل ساله (بەڵگەفیلم) | |{{شد}} | | |- |2008 |کنعان |{{شد}} |{{شد}} | | |- |2008 |هامون‌بازها (بەڵگەفیلم) | |{{شد}} | | |- |2009 |[[دەربارەی ئێلی|دەربارەی ئیلی]] | | |{{شد}} | |- | rowspan="1" |2010 |آسمان محبوب | | |{{شد}} | |- |2011 |ورود آقایان ممنوع | | |{{شد}} | |- |2011 |چمدان (تەلەفیلم) | |{{شد}} | | |- |2012 |پذیرایی ساده |{{شد}} |{{شد}} |{{شد}} |{{شد}} |- |2014 |آذر، شهدخت، پرویز و دیگران | | |{{شد}} | |- |2014 |ملبورن | | |{{شد}} | |- |2016 |اژدها وارد می‌شود! |{{شد}} |{{شد}} |{{شد}} |{{شد}} |- |2016 |پنجاه کیلو آلبالو |{{شد}} |{{شد}} |{{شد}} | |- |2016 |من | | |{{شد}} | |- |2016 |باهر | | |{{شد}} | |- |2017 |نگار | | |{{شد}} | |- |2017 |خوب، بد، جلف | | |{{شد}} | |- |2018 |بمب؛ یک عاشقانه | | | |{{شد}} |- |2018 |خوک |{{شد}} |{{شد}} | |{{شد}} |- |2018 |مارموز | | |{{شد}} | |- |2019 |ما همه با هم هستیم | | |{{شد}} | |- |2019 |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] | | |{{شد}} | |- |2019 |چشم و گوش بسته | | |{{شد}} | |- |2020 |دوزیست | | |{{شد}} | |- |2020 |تفریق |{{شد}} |{{شد}} | | |- |2020 |کشتارگاه | | |{{شد}} | |- |2020 |ملاقات با جادوگر | | |{{شد}} | |- |2023 |چرا گریه نمی‌کنی؟ | | |{{شد}} | |} == پەڕاوێزەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://manihaghighi.ir/}} * {{IMDb name|2155679}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Mani Haghighi}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی مکگێل]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] pgl2pimf6km89sefd24sqngp3qy6neq 1680117 1680111 2026-10-04T05:48:40Z Bilalinfo 57400 /* فیلمۆگرافی */ 1680117 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مانی حەقیقی|image=Mani Haghighi in Fajr Film Festival.jpg|caption=حەقیقی لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1969|5|5}}|years_active=١٩٧٤؛ ٢٠٠٢–ئێستا|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|alma_mater=زانکۆی گویڵف - زانکۆی ترێنت|occupation={{hlist|ئەکتەر|دەرهێنەر|فیلمنامەنووس|بەرهەمهێنەر}}|parents=نیعمەت حەقیقی (باوک){{br}} لەیلا گوڵستان (دایک)|relatives={{ubl |ئیبراهیم گوڵستان (باپیرە) |[[فخری گلستان|فەخری گوڵستان]] (داپیرە) |[[کاوه گلستان|کاوە گوڵستان]] (خاڵ) |[[ریویل|ڕیڤیڵ]] (امۆزا/خاڵۆزا) }}}} '''مانی حەقیقی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مانی حقیقی؛ لەدایکبووی ٤ی مەی ١٩٦٩ - [[تاران]]) دەرهێنەر، نووسەر و ئەکتەری سینەمای [[ئێران]]ە.<ref>http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190304 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723080735/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190304 |date=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧ }}</ref> ئەو براوەی خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمری بلووری]] خولی بیست و چوارەمی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی]] فەجرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305202321/http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202321/http://www.fajrfilmfestival.com/index/entry/143 |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> == ژیانی کەسی == مانی حەقیقی لە ٥ی ئایاری ١-[[١٩٦٩]] لە تاران لەدایکبووە. خوێندنی ئامادەییی لە ساڵی ١٩٨٨ لە کۆلێژی ئەپڵبی لە [[ئۆنتاریۆ]]، [[کەنەدا]] تەواو کرد.<ref>{{cite web |url=https://mydigitalpublication.com/publication/?i=161160&p=35&view=issueViewer&pp=1 |access-date=2022-10-14 |website=mydigitalpublication.com |language=en-US |title=Appleby Quarterly Spring 2013 Page 33}}</ref><ref>{{cite web |last=Simon |first=Alissa |last2=Simon |first2=Alissa |date=2022-09-21 |url=https://variety.com/2022/film/global/toronto-thriller-subtraction-1235378679/ |access-date=2022-10-14 |website=Variety |language=en-US |title=Iranian-Canadian Filmmaker Mani Haghighi Reflects on His Hitchcockian Thriller ‘Subtraction’}}</ref><ref>{{cite web |url=https://news.yahoo.com/iranian-canadian-filmmaker-mani-haghighi-064500670.html |access-date=2022-10-14 |website=news.yahoo.com |language=en-US |title=Iranian-Canadian Filmmaker Mani Haghighi Reflects on His Hitchcockian Thriller ‘Subtraction’}}</ref> دەرچووی بەکالۆریۆسی فەلسەفەیە لە [[زانکۆی مەکگیل|زانکۆی مەگیل]] لە ساڵی ١٩٩١، [[بەکالۆریۆس|ماستەری]] فەلسەفە لە زانکۆی گویڵف لە ساڵی ١٩٩٧ و ماستەری توێژینەوەی کولتووری لە زانکۆی ترێنت لە ساڵی ۲۰۰۰ە.<ref name="sooreh" /> دایکی لەیلا گوڵستان وەرگێڕە و باوکی نیعمەت حەقیقی وێنەگری بەناوبانگی ئێرانییە. هەروەها نەوەی ئیبراهیم گوڵستانە، کە دەرهێنەر، نووسەر و وەرگێڕی ئێرانییە. لەگەڵ ئەوەی خوێندنی ئەکادیمیی مانی حەقیقی فەلسەفەیە، بەڵام ڕێگای بنەماڵەکەی کە سینەمایە گرتوویەتییە بەر. خوشکەکەی سەنەم حەقیقی پارێزەری بواری نەوت و گاز و فەرمانبەری [[ئۆپێک|ئۆپێکە]].<ref>{{cite web |url=http://www.ilna.ir/بخش-سایر-رسانه-ها-10/521118-گپ-گفت-صمیمی-با-صنم-حقیقی-زنگنه-با-حضورم-در-اوپک-موافقت-کرده-بود |title=گپ و گفتی صمیمی با صنم حقیقی؛ زنگنه با حضورم در اوپک موافقت کرده بود}}</ref> == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی بەرهەم !نووسەر !دەرهێنەر !ئەکتەر !بەرهەمهێنەر |- |١٩٧٤ |اسرار گنج دره جنی | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠٠٢ |آبادان | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٠٦ |چهارشنبه سوری | {{yes|بەڵێ}} | — | — | — |- |٢٠٠٦ |کارگران مشغول کارند | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٠٦ |مهرجویی؛ کارنامه چهل ساله (بەڵگەفیلم) | — | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٠٨ |کنعان | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٠٨ |هامون‌بازها (بەڵگەفیلم) | — | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٠٩ |[[دەربارەی ئێلی|دەربارەی ئیلی]] | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٠ |آسمان محبوب | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١١ |ورود آقایان ممنوع | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١١ |چمدان (تەلەفیلم) | — | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠١٢ |پذیرایی ساده | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} |- |٢٠١٤ |آذر، شهدخت، پرویز و دیگران | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٤ |ملبورن | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٦ |اژدها وارد می‌شود! | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} |- |٢٠١٦ |پنجاه کیلو آلبالو | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٦ |من | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٦ |باهر | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٧ |نگار | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٧ |خوب، بد، جلف | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٨ |بمب؛ یک عاشقانه | — | — | — | {{yes|بەڵێ}} |- |٢٠١٨ |خوک | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — | {{yes|بەڵێ}} |- |٢٠١٨ |مارموز | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٩ |ما همه با هم هستیم | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٩ |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠١٩ |چشم و گوش بسته | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠٢٠ |دوزیست | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠٢٠ |تفریق | {{yes|بەڵێ}} | {{yes|بەڵێ}} | — | — |- |٢٠٢٠ |کشتارگاه | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠٢٠ |ملاقات با جادوگر | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |- |٢٠٢٣ |چرا گریه نمی‌‌کنی؟ | — | — | {{yes|بەڵێ}} | — |} == پەڕاوێزەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://manihaghighi.ir/}} * {{IMDb name|2155679}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Mani Haghighi}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی مکگێل]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] nda81srxlmt9xakgkbc2z4x8e5wk4qc 0 129839 1680304 1516889 2026-10-04T10:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1680304 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خۆگەڕ}} '''میکایل سورینۆڤیچ ئەلۆیان''' ناسراو بە '''میشا ئەلۆیان''' (بە [[ڕووسی]]:Михаил Суренович Алоян) لە ٢٣ [[ئاب]] ١٩٨٨ لە [[ئەرمەنستان]] لەدایکبووە، کوڕە [[کورد|کوردێکی]] [[ئێزیدی]] وەرزشەوانە لە یاری کەرەمستانێ(boxer) یاری دەکات، لە ٢٠١٠ وەک پاڵەوانی [[ئەوروپا]] ناسێنرا، لە ٢٠١١ و ٢٠١٣ وەک پاڵەوانی جیھان ناسێنرا. میخائیل Surenovich "میشا" Aloyan بە ڕووسی: Михаил == دەستکەوتەکانی == لە ٢٠١٠ [[مۆسکۆ]] توانی سەرکەوێت بەسەر [[نورەدین ئۆباڵی]] و [[ڤینسینزۆ پیکاردی]] و خالید سەعید و ببێتە پاڵەوانی [[نەتەوەکانی ئەوروپا]]. لە ٢٠١٠ [[باکۆ]] دوای بەزاندنی ڕاوشێ وارێن توانی نازناوی پاڵەوانی جیھانی بۆخۆی مسۆگەر بکات. == ئەمەش ببینە == * ئێزیدیەکانی ئەرمینیا == سەرچاوە == [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] == بەستەرە دەرەکیەکان == * [https://web.archive.org/web/20170905060707/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/al/misha-aloyan-1.html ماشا ئەلۆیان لە ڕاگەیاندنە وەرزشیەکانەوە] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Aloyan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی ڕووس]] [[پۆل:یاریزانانی کورد]] [[پۆل:ڕووسەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:کوردەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:ئێزیدییەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:بۆکسەرەکانی بانتام وەیت]] [[پۆل:بۆکسەرەکانی سووپەر-فڵایوەیت]] [[پۆل:کوردەکانی ڕووسیا]] 2ht64vsupctjzgldobhbhugud96tr75 0 130244 1679750 1516588 2026-10-03T16:39:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1679750 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} }} {{کەسایەتی | ناو = میترا بابەک | ناوی_خۆماڵی = گیتی عەبابافەها | زمانی_ناوی_خۆماڵی = فارسی | وێنە = MitraBabak.jpg | قەبارەی وێنە = 230px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٥٨]] | شوێنی لەدایکبوون = [[کەرەج]] ، {{ئاڵا|ئێران}} | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = [[لەندەن]] ، {{flag|United Kingdom}} | نەتەوە = [[فارس]] | ناوەکانی تر = گیتی عەبابافەها | نەژاد = [[فارس]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = دوکتۆری دەروونی و ڕەوان دەرمانی سێکسی | ساڵانی چالاکی = ١٩٧٩-تاکوو ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناسراو_بەناوی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = [[لەندەن]] | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەفزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = [[عادل موراد]] ١٩٨١ تاکوو ١٩٩٥ | یار = | منداڵەکان = [[ئاری موراد]] ، [[ژینۆ موراد]] | دایک و باوک = (باوکی:موحەممەدحوسێن عەبابافەها) | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژۆ = | جێگری_واژۆ = | قەبارەی_واژۆ = | ماڵپەڕ = http://www.mitrababak.com/ }} '''میترا بابەک''' لە دایک بووی [[١٩٥٨]] لە شاری [[کەرەج]] لە وڵاتی [[ئێران]]، دکتۆری دەروونی و ڕەوان دەرمانی سێکسی و هاسەری پێشوی [[عادل موراد]] ئەندامی مەکتەبی سیاسی [[یەکێتی نیشتمانی کوردستان]]ە کە ئێستا لە وڵاتی [[بریتانیا]] نیشتەجێیە. ناوبراو کچی وێنەگر و ڕۆژنامەنووسی ڕۆژنامەی کەیهانی پێش [[شۆڕشی ئیسلامی ئێران]]، موحەممەدحوسێن عەبابافەهایە. ==سەرەتای ژیانی== میترا بابەک هەر لە منداڵییەوە زۆر خولیای سەما و ئەکتەری بوو، لە دواناوەندی دا سێ جار خەڵاتی یەکەمی تیاتری خوێندنگای بردەوە، هەروەها دوو تیاتری سیاسی بردە سەر شانۆ کە لە لایەن بینەرانەوە زۆر جێگای سەرنج بوو، لە سەردەمی هەرزەکاری دا بوو کە ڕوویکردە لێکۆڵینەوە لەسەر هۆکارەکانی نەبوونی و تووشبوون بە ماددەهۆشبەرەکان و کێشە سیاسییەکانی کۆمەڵگا، چەندین جار بە هۆکارگەلی سیاسی هەڕەشەی دەستبەسەرکردنی لێکرا، لەگەڵ ئەوەی بەردەوام داکۆکی لە مافی مرۆڤ دەکرد، بۆیە لەگەڵ سەرەتای [[شۆڕشی ئیسلامی ئێران]] دژی دەستەڵاتی [[خومەینی]] وەستایەوە و لە ٢١ی بەهمەنی ١٩٧٩ دا بە گوللەی لایەنگرانی خومەینی بریندار کرا، ==دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێران== ناوبراو دوای شؤڕشی گەلانی ئێران لە ١٩٧٩ دا لە بەشی کۆمیوتەری کۆمپانیای ئیران خۆدرۆ(ناسیۆناڵی ئەو دەم) دەستی بەکار کرد و بە هۆی تێکەڵی زۆری لەگەڵ کرێکارانی کارخانەکە وەکوو یەکەم ژنی شۆڕای ئیسلامی کارگەکە هەڵبژێردرا و هەر لەو کاتەدا بەڵگەی زۆری لەسەر گەندەڵی ئەو ڕژێمە ئاشکرا کرد بۆیە زۆری نەخایاند کە لەلایەن سپای پاسداران و بەڕێوەبەرایەتی کارخانەکە هەڕەشەی زیندانی لێکراو بۆیە ناچار بە خۆ حەشار دان بوو. لە ساڵی [[١٩٨١]] دا لەگەڵ [[عادل موراد]] بەرێوەبەری کاروباری دەرەوەی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان دا هاوسەرگیری کرد و لە ئێرانەوە چوو بۆ [[سوریا]] و [[لوبنان]] و هەرلەوێش فێری زمانەکانی [[عەرەبی]] و [[کوردی]] [[سۆرانی]] و [[فەیلی]] بوو و لە زانکۆی [[دیمەشق]] دەستی کرد بە خوێندن، ناوبراو لەو هاوسەرگیریە دا بوو بە دایکی دوو منداڵ، بە ناوەکانی [[ئاری موراد]] و [[ژینۆ موراد]]. ئاری جورنالیست و چالاکی مافی مرۆڤ و کێشەکانی کوردستانی زۆر بە دونیا ناساندوە و هەروەها ژینۆ دیزاینەرێکی بە توانایە و لە ساڵی ٢٠١٦ دا خەڵاتی سەرکەوتووترین خانمەبازرگانی [[کورد]]ی لە [[بریتانیا]] بردەوە. دوای ١٨ مانگ لە هاوسەرگیریەکەی لە سەردانێکی دا بۆ ئێران باوکی لەدەست دا و هەر لەوکاتەش دا لەگەڵ عادل موراد لە ئێران دەستگیر کران، و دوای ئازاد بوونیان بۆ هەمیشە ئێرانیان جێهێشت و وەکوو پەنابەری سیاسی لە بریاتانیا نیشتەجێ بوون ==ژیان لە بریتانیا== هەرلەگەڵ چۆنی بۆ ئەم وڵاتە دەستی کرد بە خوێندن و هەرلەوێش وێڕای کارکردن، دوکتۆرای بەدەست هێنا. ناوبراو لە چەند بابەتی دەروونی و ڕاوێژکاری کێشەی خێزان و کێشە جنسییەکان دا شارەزایی وەرگرت، لە ١٩٩٨ دا لە رێکخراوی دژی ماددەهۆشبەرەکان و لە ٢٠٠١ دا لەگەڵ ڕێکخراوی تەندرووستی لەندەن [[ئان ئێچ ئێس]] دەست بە کار بوو. میترا، پسپۆڕ و ڕاوێژکاری دەروونیە و ٢٦ ساڵ لە بوارەکانی [[چاند]]، [[زمان]]، [[ئایین]] و [[سیاسەت]] دا لێکۆڵینەوەی کردووە و ڕێکخراوێکی بە ناوی (Middle Eastern Family Counselling Service) و بە شێوەیەکی بێێبەرانبەر و بە زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[عەرەبی]] و [[ئینگلیزی]] کردەوە و هەربۆخۆی سەرپەرشتیاری هەموو بەشەکانی وە ئەستۆ گرت، ئەم ڕێکخراوە لە ٢٠١١ تاکوو ئێستا بە شێوەی تایبەتی و تاکە کەسی درێژە بەکارەکانی دەدا. ==سەرچاوە== {{reflist}} * [http://www.mitrababak.com/ ماڵپەڕی فەرمی دوکتۆر میترا بابەک] {{بێ پۆل|date=نیسان ٢٠١٧}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|دەروونناسی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] dhe2kg8ro5aqeguqce7xdzwdwudbpii 0 130443 1680113 1579469 2026-10-04T05:46:40Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680113 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = براکان | image =پەڕگە:Brothers film poster new 1.jpeg | caption =پۆستەری فیلم | director = کاران ماڵھۆتڕا | producer = ھایرۆ یاشجۆھار<br/>کاران جۆھار<br/>ئیندیمۆڵ ھیندی | writer = سید ھاڕت-گاریما<br/><small>'''(دیالۆگ)'''</small> | story = گاڤین ئۆ کۆنۆر<br/>کلیف دۆرفمان | based on = Warrior<br/>by<br/>گاڤین ئۆ کۆنۆر | starring = [[ئاکشای کومار]]<br/>[[سیدھارت مەلھۆترا]]<br/>[[جاکلین فێرناندێز]]<br/>[[جاکی شرۆف]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|سەردێڕ=Akshay Kumar and Sidharth Malhotra to share screen space in 'Warrior'|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170801233431/http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | music = ئاجای ئاتون | cinematography = ھیمەنت جاتورڤیدی | editing = ئاکیڤ عەلی | studio = Dharma Productions<br/>Lionsgate Films<br/>Endemol India<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/endemol-india-and-lionsgate-to-remake-warrior-in-hindi/|سەردێڕ=Endemol India and Lionsgate to remake Warrior in Hindi|ئیش=[[The Indian Express]]|بڵاوکەرەوە=[[Indian Express Limited]]}}</ref> | distributor = Fox Star Studios | released = {{Film date|df=yes|2015|8|14|ref1=<ref name="release">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/745117|بڵاوکەرەوە=[[Bollywood Hungama]]|سەردێڕ=Brothers (2015)|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref>}} | runtime = ١٥٥ خوولەک<ref>[http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film Brothers - BBFC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170801193759/http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film |date= ١ی ئابی ٢٠١٧ }}. [[BBFC]]</ref> | country = [[ھیندستان]] | language = [[ھیندی]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|سەردێڕ=American film 'Warrior' to be remade in Hindi|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140508063203/http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | budget = <!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS--> | gross = <!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS-->}} '''براکان''' بەزمانی ([[ھیندی]]:ब्रदर्स)، کە ھاوکات بە (براکان:خوێن دژبە خوێن)<ref name="نێونەتەوەیی" /> دەناسرێت. فیلمێکی ھیندی ساڵی ''٢٠١٥''یە، فیلمەکە لەجۆری (ئەکشن، دراما، وەرزش) یە. == کورتە == دەیڤد بەھۆی مردنی دایکیەوە لە باوک و براکەی دادەبڕێت و خێزان پێکدەھێنێت و دەبێتە خاوەنی کچێکی بچووک، کچەکەی توشی نەخۆشی گورجیلە دەبێت، بۆیە دەبێت '''دەیڤد''' پێداویستیەکانی پزیشکی بۆ دابین بکات، ھەربۆیە بەشداری پێشبڕکێیەکی زۆرانبازی دەکات و لەکۆتاییدا ڕووبەڕوی برا بچوکەکەی دەبێتەوە. == بەستەرەکان == * [[ئاکشای کومار]] * [[سیدھارت مەلھۆترا]] * [[جاکلین فێرناندێز]] * [[جاکی شرۆف]] == پەراوێزەکان == {{Reflist}} == سەرچاوەکان == * [//en.wikipedia.org/wiki/Brothers_(2015_film) ویکیپیدیای ئینگلیزی]. * [http://www.yeane.org/babat/90822 ماڵپەڕی یانی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.yeane.org/babat/90822 |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}. {{تووڵی دەروازە|فیلم|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{کۆلکە|فیلم}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]] [[پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی فۆکس ستار]] [[پۆل:ئەو فیلمە ئینگلیزیانەی دووبارە بە ھیندی درووستکراونەتەوە]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمە دووبارە دروستکراوە ھیندییانەی کە ئەمریکیین]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان]] [[پۆل:فیلمە وەرگێڕدراوەکان بۆ میدیاکانی تر]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] tpxgz4ppk3tjjea4x6qg95q29g2ogdk 0 131006 1680074 1666932 2026-10-04T04:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680074 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''میشل عەول''' (لەدایکبووی ١٩٣٣ - [[بەیرووت]]) لە ٣١ی ئۆکتۆبری ٢٠١٦ دوای سی مانگ نەبوونی دەستەڵات بوو بە [[سەرۆک کۆمار]]ی [[لوبنان]]. میشل عەون سەرۆکی بزووتنەوەی نیشتمانیی ئازادە و خۆی و ئەم بزووتنەوەیش بە هاوپەیمانانی حزبوڵڵای لوبنان دادەنرێن. == سەرچاوە == * ویکیپیدیای فارسی ڕێکەوتی ١٧ی نۆڤەمبری ٢٠١٦ {{پۆلی کۆمنز|Michel Aoun}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|سیاسەت|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی لوبنان]] [[پۆل:خەڵکی باشووری لوبنان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]] guo0i0xnpsez5kemo6lazrcg5vvz6oh 0 132015 1679816 1677197 2026-10-03T17:48:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679816 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}} {{Infobox video game character |image=[[پەڕگە:Resident_Evil_Requiem_-_Leon_S._Kennedy.jpg|وێنۆک]] |caption= لیۆن ئێس کێنێدی لە ''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ ڕێکویەم]]'' |firstgame=''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢]]'' (١٩٩٨) |series=''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ]]'' |creator= [[ھیدێکی کامیا]]{{ھن}}[[نۆبۆرو سوگیمورا]] |voiceactor=پاۆڵ حەدداد (''ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢'')<ref name=va>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.behindthevoiceactors.com/characters/Resident-Evil/Leon-S-Kennedy/ |سەردێڕ=Characters – Voice Of Leon S. Kennedy |بڵاوکەرەوە=Behindthevoiceactors.com |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref>{{ھن}}[[پۆڵ مێرسیر]] (''ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤''، ''زە دارکساید کرۆنیکڵز'', ''دیجێنیرەیشن'')<ref name=va/>{{ھن}}کریستیان لانز (''ئۆپێرەیشن ڕاکوون سیتی'')<ref name=va/>{{ھن}}ماتیو مێرسەر (''ڕێزدێنت ئیڤڵ ٦''، ''دامنەیشن'')<ref name=va/> |japanactor=[[Jin Yamanoi]] (''Degeneration'')<ref name=va/>{{ھن}}[[Toshiyuki Morikawa]] (''ئۆپێرەیشن ڕاکوون سیتی'', ''دامنایشن'', ''Resident Evil 6'' <small>(Special Package)</small>, ''Project X Zone 2'')<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.biohazardcg2.com/about/cast.html|script-title=ja:キャスト｜バイオハザード ダムネーション|زمان=Japanese|بڵاوکەرەوە=biohazardcg2.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130504080224/http://www.biohazardcg2.com/about/cast.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130504080224/http://www.biohazardcg2.com/about/cast.html |date= ٤ی ئایاری ٢٠١٣ }}</ref> |artist= ئیساۆ ئۆھیشی (''ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢'') |motionactor=Teruaki Ogawa (''Resident Evil 4'')<ref name=re4c>[http://www.gamespot.com/resident-evil-4-hd/techinfo/ Resident Evil 4: Wii Edition Tech Info] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120102090733/http://www.gamespot.com/resident-evil-4-hd/techinfo/ |date=January 2, 2012}}</ref>{{ھن}}O.C. Ormond (''Degeneration''){{ھن}}Kevin Dorman (''Damnation''){{ھن}}[[Jason Faunt]] (''Resident Evil 6'') |liveactor= [[Brad Renfro]] (''RE2'' commercial)<ref name=brad>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Johann Urb on Playing Leon Kennedy in ‘Resident Evil: Retribution'|ناونیشان=http://www.huliq.com/47318/actor-brad-renfro-found-dead-l-home|بڵاوکەرەوە=Fearnet.com|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> }} '''لیۆن ئێس کێنێدی''' ({{بە ئینگلیزی|Leon S. Kennedy}} – ناوی تەواو: لیۆن سکات کێنێدی • {{بە ژاپۆنی|レオン・スコット・ケネディ}}) کەسایەتییەکی خەیاڵیی کایەکانی زنجیرەی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ]]ی [[کاپکم]]ە. ئەو وەک یەکێک لە دوو کەسایەتییە سەرەکییەکانی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢]] دەرکەوت. لیۆن دواتر وەک کەسایەتیی سەرەکیی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤]] دەرکەوت، جارێکی تریش وەک یەکێک لە حەوت کەسایەتییە سەرەکییەکەی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ ٦]] دەرکەوت. بە شێوەیەکی گشتی، کەسایەتییەکە ڕەخنەی ئەرێنی لێ گیراوە. لەکاتی ڕووداوەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢دا، لیۆن ئەفسەرێکی پۆلیسی نوێیە کە یەکەم ڕۆژی کارکردنێتی لە [[ڕاکوون سیتی]]، بەڵام بۆ سەر کارەکەی دوا کەوتووە و کاتێک دەگاتە شوێنی کارەکەی، دەبینێت کە ڕاکوون سیتی وێران بووە و نزیکەی ھەموو دانیشتووانەکە بوونەتە [[زۆمبی]]. لیۆن لەگەڵ [[کڵێر ڕێدفیڵد]]، خوێندکارێکی زانکۆ کە بە دوای براکەیدا دەگەڕێت، بۆ ڕزگارکردنی [[شێری بێرکن]] کار دەکات و لەلایەن [[ئەیدا وۆنگ]]ەوە یارمەتی دەدرێت. ٦ ساڵ دواتر، لە ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤دا، لیۆن وەک بریکارێکی خزمەتگوزاریی نھێنیی حکوومەتی فیدڕاڵیی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەردەکەوێتەوە، کە ئەرکی ڕزگارکردنی کچی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان، ئاشڵی، پێ دراوە. لە ڕێزدێنت ئیڤڵ ٦دا، ئەو ھێشتا کار بۆ حکوومەت دەکات و جارێکی تر چاوی بە ئەیدا و شێری دەکەوێتەوە. لیۆن لە چەند یارییەکی تریش دەرکەوتووە، ھەروەھا لە فیلمە [[ئەنیمەیشن]]ەکانی ''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ: دیجێنەرەیشن|دیجێنەرەیشن]]'' (٢٠٠٨)، ''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ: دامنەیشن|دامنەیشن]]'' (٢٠١٢)، و ''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ: ڤێندێتا|ڤێندێتا]]'' (٢٠١٧) ڕۆڵی سەرەکی پێ دراوە. لیۆن تەنھا لە یەکێک لە فیلمە [[ئەکشن]]ەکانی پۆڵ ئاندرسن دەری ھێناون دەرکەوتووە، ڕۆڵەکەشی لەلایەن ئەکتەرێکی فەڕەنسییەوە بە ناوی ژۆھان ئەرب گێڕدراوە. ==مێژوو== لیۆن ئێس کێنیدی لە ساڵی ١٩٧٧ لەدایکبووە. ئەو ئارەزوویەکی زۆری ھەبوو بۆ ئەوەی تواناکانی لە پێناو پاراستن و خزمەتکردنی کەسانی تردا بەکاربھێنێت. لەو کاتەی لە کۆلێژی ئەفسەران خەریکی خوێندن بوو، وەک خوێندکارێکی ڕۆشنبیر، زۆر چالاک و ڕاھێنراو بوو. کاتێک تەمەنی ٢١ ساڵ بوو، وەک پۆلیسێکی نوێکار بۆ شاری ڕاکوون نێردرا بۆ ئەوەی لەوێ دەست بە کارەکانی بکات. ئەو لە ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٩٨دا چووە ناو شاری ڕاکوون، یەک ڕۆژ دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کوشندەی «تی». لیۆن لە یاریی «[[ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤]]»دا ناوبانگێکی زۆری بەدەست ھێنا. ==پەیوەندیکردن بە حکوومەتی ئەمریکا== دوای ھەڵاتن لە شارەکە، کلێر و لیۆن ڕێگەی جیاوازیان گرتە بەر. کلێر بەردەوام بوو لە گەڕان بەدوای «کریس»ی برایدا. لیۆنیش ناچار بوو بۆ حکوومەتی ئەمریکا کار بکات. ھەرچۆنێک بێت، ئەو دوای پەیوەندیکردنی بە خزمەتگوزاریی حکوومی ئەمریکا، تا پێنج ساڵ دوای ئەوە زۆر ڕووداوی ئەزموون کرد؛ دەستڕاگەیشتن بە سەرچاوە گەورەکانی حکوومەتی ئەمریکا و ئامادەبوون لە ئەرکە زۆر سەخت و ئەستەمەکاندا، لەم پۆلیسە نوێکارە بریکارێکی شارەزا و ئازای دروست کردبوو. ئەو لە بەکارھێنانی چەک و ھەروەھا شەڕی دەستەویەخەدا زۆر بەھێز و لێھاتوو بوو، بەتایبەت لە شەڕی چەقۆدا. لیۆن لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٨دا، «ئارک تۆمپسۆن» بۆ پشکنینی دامەزراوەکانی کۆمپانیای «ئەمبرێلا» دەنێرێت بۆ دوورگەی «شینا». لە درێژەی ھەمان مانگدا، کاتێک کلێر لەلایەن «ئەمبرێلا»وە دەستگیر دەکرێت و بۆ دوورگەی «ڕۆکفۆرت» دوور دەخرێتەوە، بە ناردنی [[ئیمەیڵ]]ێک بە لیۆن دەڵێت کە برایەکەی لە شوێنەکەی ئاگادار بکاتەوە. لیۆنیش بە ناردنی پەیامێک بۆ کریس، ئەو بۆ یارمەتیدانی کلێر دەنێرێت. == سەرچاوەکان == {{پەراوێزەکان}} {{رێزدێنت ئیڤڵ}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژاپۆن|دەیەی ١٩٩٠|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Leon S. Kennedy}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ]] [[پۆل:خەڵکی خەیاڵی ئەمریکی لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا]] [[پۆل:هونەرمەندە جەنگییە خەیاڵییەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] [[پۆل:ھونەرمەندە جەنگییە خەیاڵییەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا]] [[پۆل:ئەفسەرە پۆلیسە ئەمریکییە خەیاڵییەکان]] 1292nc0oe8fsx6oxaejmh7ur7dwrz4t 0 132579 1679825 1676316 2026-10-03T18:04:42Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ھۆڵیوود|ھۆڵیوود]] 1679825 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پەیمان مەعادی | image = Payman Maadi 2019.jpg | imagesize = | caption = مەعادی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ٢٠١٩ | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|١٩٧٢|٠٧|٣٠}} | birth_place = [[نیویۆرک]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | residence = [[تاران]]، [[ئێران]] | nationality = [[ئێرانییەکان|ئێرانی]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] | alma_mater = [[زانکۆی ئیسلامی ئازادی کەرەج|زانکۆی ئازادی کەرەج]] | occupation = {{flatlist| * ئەکتەر * سیناریۆنووس * دەرھێنەر}} | years_active = ٢٠٠٠&ndash;ئێستا | spouse = فاراناک قوانلۆ | children = ٢<ref>[http://www.ion.ir/news/436654/پیمان-معادی فیلم پیمان معادی 4 میلیاردی شد]</ref> | parents = | website = {{URL|http://paymanmaadi.com/}} }} '''پەیمان مەعادی'''، بە '''پەیمان موعادی'''<nowiki/>'یش ناسراوە ({{بە فارسی|پیمان مَعادی}}؛ لەدایکبووی ١٩٧٠ لە [[نیویۆرک]]) [[ئەکتەر]]، [[سیناریۆنووس]] و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]ێکی ئێرانی–ئەمریکییە. مەعادی بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمەکانی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' و ''[[دەربارەی ئێلی]]'' ناوبانگێکی باشی وەکوو ئەکتەر دەرکرد، و توانی لە ساڵی ٢٠١١دا، لە فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەییی بەرلین خەڵاتی ورچی زیوین بۆ باشترین ئەکتەری پیاو لە فیلمی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' بەدەستبھێنێت.<ref name=":0">[[:fa:خرس نقر‏‏‏ە‏‏‏ای برای بهترین بازیگر مرد|ورچی زیوین بۆ باشترین ئەکتەر]] - فارسی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ یەکەم جار بەشداری لە فیلمێکی [[ھۆلیوود]] بە ناوی ''کامپی ئێکس ڕەی'' کرد.<ref name=":1">[http://www.comingsoon.net/movies/news/105808-peyman-moaadi-joins-kristen-stewart-for-camp-x-ray پەیمان موعادی لەگەڵ کریستن ستیوارت لە فیلمی کامپی ئێکس ڕەی]- ئینگلیزی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> == ژیاننامە و چالاکی == پەیمان مەعادی لە ساڵی ١٩٧٠ لە شاری [[نیویۆرک]] لە دایک و باوکێکی [[ئێران]]ی ھاتە دنیاوە. مەعادی لە ساڵی ٢٠٠٠ یەکەمین سیناریۆی خۆی بە ناوی ''ئاوازی قاز'' نوسی، کە سەرکەوتنێکی باشی بەدەست ھێنا و تا ساڵی ٢٠٠٦ چوار سیناریۆی دیکەی نوسی و لە ساڵی ٢٠٠٧ کورتە فیلمێکی دەرھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٩ بۆ یەکەمجار وەکوو ئەکتەر لە فیلمێکی دەرھێنەر [[ئەسغەر فەرھادی]] بە ناوی ''[[دەربارەی ئێلی]]'' دەرکەوت، و ئەم ڕۆڵگێڕانەی وەکوو یەکەمین دەرکەوتن بە دڵی ڕەخنەگران بوو.<ref>[http://fararu.com/fa/news/29322/نگاهی-به-بازی-بازیگران-درباره-الی ڕوانینێک بۆ ڕۆڵگێڕانی ڕۆڵگێڕانی فیلمی دەربارەی ئێلی] - فارسی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> دواتر مەعادی لەگەڵ [[ئەسغەر فەرھادی]] دەستی بە نوسینی سیناریۆیەک کرد، بەڵام دواتر پڕۆژەکە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>[http://setare.com/fa/news/580/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D گفتوگۆ لەگەڵ پەیمان مەعادی ڕۆڵگێڕی فیلمی جیابونەوە]{{dead link|date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} -فارسی -دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> لە ساڵی ٢٠١١ وەکوو ئەکتەری سەرەکی بەشداریی لە فیلمی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' کرد و بە ھاوبەشی لەگەڵ [[شەھاب حوسێنی]] و بابەک کەریمی و عەلی ئەسغەر شەھبازی خەڵاتی ورچی زیوینی باشترین ئەکتەری لە فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەییی بەرلین بردەوە.<ref name=":0"/> ساڵێک دواتر، مەعادی بۆ یەکەم جار لە ژیانیدا فیلمێکی درێژی بە ناوی ''[[بەفر لەسەر ڕووی سنەوبەرەکان]]'' دەرھێنا و توانی خەڵاتی باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەست بھێنێت.<ref>[http://www.khabaronline.ir/detail/198677/culture/cinema بەفر لەسەر ڕوی سنەوبەرەکان بوە باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507200403/http://www.khabaronline.ir/detail/198677/culture/cinema |date= ٧ی ئایاری ٢٠١٥}} - فارسی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> دواتر مەعادی بەشداریی لە چەند فیلمێکی دیکە کرد لە نێویشیاندا فیلمی ''چیرۆکەکان'' کە لە دەرھێنانی خانمە دەرھێنەری بەناوبانگی ئێران ڕەخشان بەنی ئیعتیماد بوو. لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ یەکەم جار بەشداریی لە فیلمێکی [[ھۆلیوود]] بە ناوی ''کامپی ئێکس ڕەی کرد'' کە ھاوشانی کریستن ستیوارت ڕۆڵی سەرەکیی گێڕا،<ref name=":1"/> و پاشتریش بەشداریی لە دوو فیلمی دیکەی [[ھۆلیوود]] بە نێوەکانی ''دواھەمین سوارچاکەکان'' و ''سیازدە کاتژمێر'' کرد. دواتریش کاتێک لە زنجیرەیەکی کەناڵی ئەیچ بی ئۆ بە ناوی ''شەوی'' بەشداری کرد، ناوبانگێکی جیھانیی زیاتری دەرکرد. پەیمان مەعادی لە ساڵی ٢٠١٥ بەھۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' بۆ خەڵاتی باشترین ئەکتەری سەرەکی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] پاڵێورا، بەڵام خەڵاتەکەی نەبردەوە؛ پەرویز پەرەستویی بەھۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''پاسەوانی تایبەت'' خەڵاتەکەی بردەوە.{{ژێدەر پێویستە}} دوای چەند کاتژمێرێک لە دابەشکردنی خەڵاتەکان پەیمان مەعادی لە پەڕەی ئینستاگرامی خۆیەوە پیرۆزباییی لە پەرەستویی کرد.<ref>[https://www.instagram.com/p/BBu4784Nw8R/?taken-by=paymanmaadi&hl=en پیرۆزبایی لە پەرویزی خۆشەویست دەکەم بۆ پێنجەمین خەڵاتی باشترین ئەکتەر] - فارسی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> مەعادی لە فێستیڤاڵی ماڵی سینەما خەڵاتی باشترین ئەکتەری بۆ ھەمان فیلم وەرگرت.<ref>[http://www.bbc.com/persian/arts/2016/09/160913_l51_kheneh_cinema_awards_imagenews دابەشکردنی خەڵاتی ماڵی سینەما و درەوشانەوەی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ] - فارسی - دواین سەردان ٢٧ی ١ی ٢٠١٧</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" style="margin-right: 0;" |- ! rowspan="2" style="width:33px;"| ساڵ ! rowspan="2" style="width:200px;"| ناو ! colspan="4" | وەک ! rowspan="2" | تێبینییەکان |- ! ڕۆڵ ! style="width:65px;" | [[ئەکتەر]] ! style="width:65px;" | [[سیناریۆنووس|نووسەر]] ! style="width:65px;" | [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] |- |٢٠٠٠ ||''[[ئاوازی قاز]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} || لەگەڵ سەعید ئەسەدی |- |٢٠٠٢ ||''[[تینووێتی (فیلمی ٢٠٠٢)|تینووێتی]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} || دیزاینەری پۆشاک |- |٢٠٠٤ ||''[[کۆما (فیلمی ٢٠٠٤)|کۆما]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} || |- | rowspan="2" |٢٠٠٦||''[[قاوەخانەی ستارە]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} || |- |''[[شام عروسی]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} || ڕاوێژکاری دەرھێنەر |- |٢٠٠٧ ||''سووراو'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} || کورتەفیلم |- |٢٠٠٩ ||''[[دەربارەی ئێلی]]'' || پەیمان |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- | rowspan="2" |٢٠١١ ||''[[ڕەشپۆش (فیلمی ٢٠١١)|ڕەشپۆش]]'' ||مەسعوود (تەنیا دەنگی) |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- |''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' || نادر |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} ||براوەی ورچی زیوی |- |٢٠١٣ ||''[[بەفر لەسەر ڕووی سنەوبەرەکان]]'' || |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} |براوەی سیمرغی بلوور |- | rowspan="3" |٢٠١٤ ||''[[کامپی ئێکس ڕەی]]'' || عەلی ئەمیر |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- |''[[مێلبۆرن (فیلم)|مێلبۆرن]]'' || ئەمیر |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- |''[[چیرۆکەکان]]'' || شۆفێری تاکسی |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- |٢٠١٥ ||''[[دواھەمین سوارچاکەکان]]'' || ئیمپراتۆر |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- | rowspan="3" |٢٠١٦ ||''[[١٣ ساعت: سربازان مخفی بنغازی]]'' |ئامال |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || |- |''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' |مورتەزا |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} | |- |''[[اسب‌های پنجره‌ای: مکاشفهٔ رزی مینگ در اشعار فارسی]]'' || پەیمان |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} || دەنگی |- | rowspan="2"|٢٠١٨ |''[[بەراز (فیلم)|بەراز]]'' |خۆی |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} |ئامادەبوونی فەخری |- |''[[بمب؛ یک عاشقانه]]'' |ئیرەج زوکایی |{{Yes}} |{{Yes}} |{{Yes}} |دەرھێنەر |- | rowspan="3" |٢٠١٩ |''[[ناگهان درخت]]'' |فەرھاد |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} |دەرھێنەر |- |''[[مەتری شەش و نیو]]'' |سەمەد |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} | |- |''[[شەش ژێرزەمین]]'' |مورات ئالیمۆڤ |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} | |- | rowspan="2" |٢٠٢٠ |''[[داری گوێز (فیلم)|داری گوێز]]'' |قادر |{{Yes}} |{{No}} |{{No}} | |- |[[شێفتی شەوان (فیلمی ٢٠٢٠)|شێفتی شەوان]] |ئاسۆمیدین تۆھیرۆڤ |{{yes}} |{{no}} |{{no}} | |- | rowspan="2" |٢٠٢٢ |''[[برایانی لەیلا (فیلم)|برایانی لەیلا]]'' |مەنوچەر جوڕابلوو |{{yes}} |{{no}} |{{no}} | |- |''[[سەمفۆنیای حەمید]]'' |پەیمان مەعادی |{{yes}} |{{no}} |{{no}} |وەک ھاوڕێیەکی حەمید عەلیدۆستی |- | rowspan="2" |٢٠٢٣ |''[[دوژمن (فیلم)|دوژمن]]'' ({{بە سوێدی|Motståndaren}}) |ئیمان |{{yes}} |{{no}} |{{no}} | |- |''[[ئاپۆریا (فیلمی ٢٠٢٣)|ئاپۆریا]]'' |جابڕ |{{yes}} |{{no}} |{{no}} | |- |{{TBA}} |''ئەو شتانەی دەیانکوژیت'' | |{{no}} |{{no}} |{{no}} |وەک دەرھێنەر |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable" |- ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! تۆڕ ! class="unsortable"|تێبینییەکان |- | ٢٠١٦ | ''[[The Night Of]]'' | سەلیم خان | [[ئێچ بی ئۆ|ئەیچ بی ئۆ]] | کورتە زنجیرە، ٨ ئەڵقە |- | ٢٠٢٠ | ''[[جیھانی ڕۆژئاوا (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جیھانی ڕۆژئاوا]]'' | ئیلیۆت | ئەیچ بی ئۆ | ٣ ئەڵقە |- |٢٠٢٤&nbsp; |[[ماری تاران]] | ئارمان بیانی |[[فیلمنێت]] |دەرهێنەر: خۆی |} === شانۆ === * [[وشکەساڵی و درۆ]] (٢٠١١) - ([[محەممەد یەعقووبی]]) * [[چاوەڕوانی گۆدۆ]] (٢٠١٣) - ([[ھومایوون غەنیزادە]]) == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable" |- ! ساڵ ! خەڵات ! پۆل ! ئیشی پاڵێوراو ! ئەنجام |- |rowspan=4|٢٠١١ |[[Asia Pacific Screen Awards]] |باشترین ئەکتەر |rowspan=4|''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' |{{پاڵێوراو}} |- |[[Village Voice Film Poll]] |باشترین ئەکتەر |{{پاڵێوراو}} |- |International Cinephile Society Awards |باشترین ئەکتەر |{{won}} |- |[[فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەییی بەرلین]] |ورچی زیوی بۆ باشترین ئەکتەر |{{won}} |- |٢٠١٣ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە (لەگەڵ جەمال ساداتیان) |rowspan=4|''[[بەفر لەسەر ڕووی سنەوبەرەکان]]'' |{{won}} |- |٢٠١٣ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین دەرھێنەر |{{پاڵێوراو}} |- |- |rowspan=2|٢٠١٤ |فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەییی ڤێسۆول |Golden Wheel |{{پاڵێوراو}} |- |فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەییی ھەولێر |باشترین دەرھێنەر |{{won}} |- |rowspan=2|٢٠١٦ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |[[سیمرغی بلووری]] بۆ باشترین ئەکتەر |rowspan=2|''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' |{{پاڵێوراو}} |- |ماڵی سینەما |باشترین ئەکتەر |{{won}} |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://paymanmaadi.com/}} * {{IMDb name|1818216}} * {{ئینستاگرام|paymanmaadi}} * {{توویتەر|paymanmaadi}} {{کۆمنز}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ھۆڵیوود}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]] [[پۆل:براوەکانی ورچی زیوین بۆ باشترین ئەکتەر]] evo85srmhir938bzdw3mtibpot4h39e 0 133383 1680069 1516708 2026-10-04T04:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1680069 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox album | Name = میستری | Type = [[تۆماری درێژخایەن]] | Artist = [[ئێڤەنێسنس]] | Cover = | Released = ١٣ی کانوونی دووەم، ٢٠٠٣ | Recorded = ٢٠٠٢–٢٠٠٣ | Length = ٢٠:١٨ | Last album = ''[[ئۆریجن (ئەلبومی ئێڤەنێسنس)|ئۆریجن]]''<br />(٢٠٠٠) | This album = '''''میستری'''''<br />(٢٠٠٣) | Next album = ''[[فۆڵێن]]''<br />(٢٠٠٣) | Misc = }} '''میستری''' ({{بە ئینگلیزی|Mystary}}) سیدییەکی بەرھەمی گرووپی [[ڕۆک]]ی ئەمریکی [[ئێڤەنێسنس]]ە کە چەند دانەیەکی لێ فرۆشرا لە کۆنسێرتی ئەکوستیکی جوانیتا، لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣، پێش بڵاوبوونەوەی ئەلبومی [[فۆڵێن]] لە زووەکانی مانگی ئازار. ئەم سیدییە لەسەر مێزێکی چاوپێکەوتن دەفرۆشرا، کە تێبینییەکی سەر پەڕەی لەسەر بوو کە نووسرابوو «میستری سیدی -- $٥» [[بێن موودی]]، ئەندامی پێشووی گرووپەکە، وتی کە سیدییەکە وەک سامپڵێک وابووە بۆ فۆڵێن و چەند شتێکی لە خۆ گرتبوو کە نەخرابووە ناو ئەلبومەکەوە. سیدییەکی سادەی بێ بەرگ بوو کە ھیچ شتێکی لەسەر نە نووسرابوو. گۆرانی ''زۆر دوور''ی سەر سیدییەکە تووتەی تێدەکەوێت بەھۆی دروستبوونی ھەڵەوە لەکاتی بەرھەمھێنانی سیدییەکەدا. ==سەرچاوەکان== *[https://evanescencereference.info/wiki/index.php?title=Mystary زە ئێڤەنێسنس ڕێفرێنس] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{ئێڤەنێسنس}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:تۆمارە درێژخایەنەکانی ئێڤەنێسنس]] tf1154fwe8c2q8bqzut8jrlfzs1u1y6 0 134028 1680209 1481006 2026-10-04T07:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680209 wikitext text/x-wiki {{Infobox TV channel | name = ئێم تیڤی{{ھن}}MTV | logo-file = MTV Logo 2010.svg | logosize = | launch = {{Start date and age|1981|8|1}} - {{End date and age|2025|12|31}} | picture format = {{unbulleted list|[[1080i]] {{small|'''[[تەلیفیزیۆنی کوالیتی بەرز|ئێچ دی تیڤی]]'''}}|[[480i]] {{small|'''[[ستاندارد|ئێس دی تیڤی]]'''}}}} | owner = ڤیاکۆم | key people = فیلیپ دۆمان {{small|(سی ئی ئۆ)}} | country = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | language = ئینگلیزی | headquarters = [[نیویۆرک (شار)|نیویۆرک سیتی]] | sister channel(s) = {{hlist|ئێم تیڤی ٢|Tr3́s|ئیم تیڤی یو|VH1|نیکڵۆدیۆن|تین نیک|کۆمێدی سێنترال}} | former names = میوزیک تیلیڤیشن (١٩٨١–٢٠١٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2010/02/mtv-drops-music-television-from-its-logo.html|سەردێڕ=MTV drops 'Music Television' from the network logo|بڵاوکەرەوە=[[لۆس ئەنجیلز تایمز]]|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> | replaced names = | replaced by names = | web = [http://www.mtv.com/ mtv.com] | sat serv 1 = دایرێکت تیڤی | sat chan 1 = ٣٣١ (ئێس دی/ئێچ دی){{ھن}}١٣٣١ (ڤی ئۆ دی) | sat serv 2 = دیش نێتوۆرک | sat chan 2 = ١٦٠ (ئێس دی/ئێچ دی){{ھن}}١٣٣٣ (ئێچ دی) | cable serv 1 = لەسەر زۆرینەی کێبڵەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەردەستە | cable chan 1 = سەیری پێڕستی ناوخۆ بکە بۆ ژمارەی کەناڵ | iptv serv 1 = ڤێرازن فایس | iptv chan 1 = ٢١٠ (ئێس دی){{ھن}}٧١٠ (ئێچ دی) | iptv serv 2 = [[AT&T U-verse]] | iptv chan 2 = ١٥٠٢ (ئێچ دی){{ھن}}٥٠٢ (ئێس دی) | online serv 1 = تیڤی پلەیەر | online chan 1 = [http://www.tvplayer.com/watch/mtv ڕاستەوخۆ بینەربە] (تەنھا ویلایەتە یەکگرتووەکان) (خۆتۆمارکردن و پارەدان پێویستە) }} '''ئێم تیڤی''' یان '''میوزیک تیلیڤیشن''' ({{بە ئینگلیزی|MTV}} • بە کوردی: تەلەڤیزیۆنی مۆسیقا) کێبڵێک و کەناڵێکی سەتالایتی ئەمریکییە و خاوەنەکەشی ڤیاکۆم میدیایە، کەناڵەکە لە ئابی ساڵی ١٩٨١ دامەزراوە و کەناڵەکە مۆسیقای لێدەدا. لە پێشوودا ئەم کەناڵە زیاتر تیشکی دەخستە سەر پڕۆگرامەکان بۆ پێگەیشتووە گەنجەکان، بەڵام لە ئێستادا تیشکی خستۆتە سەر ھەرزەکاران. لە ئێستادا کەناڵەکە مۆسیقای کەمتر کردۆتەوە و لەپاڵ ئەمانەدا پڕۆگرامی تر پەخش دەکات وەک کۆمیدیا و پڕۆگرامی ژیانی ڕۆژانە و فیلم و چەند ڤیدیۆکلیپێکی دیاریکراویش. ئێم تیڤی ڕەخنەی زۆری لێگیرا بەھۆی ئەم گۆڕانە لەپڕەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/MTV |سەردێڕ =MTV |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٢٤ ئازار ٢٠١٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|MTV}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان]] [[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] a47n63dkpdhkkra9hilhkk6ihc94qr8 0 134888 1679692 1672368 2026-10-03T13:39:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1679692 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox animanga character | name = مۆنکی دی لوفی{{ھن}}モンキー・D・ルフィ | series = [[وەن پیس]] | image = [[پەڕگە:Monkey D Luffy.png|250px]] | color = #B60000 | caption = لوفی لە کێشانی ئییچیرۆ ئۆدا | first = مانگا: ژمارەی ١{{ھن}}ئەنیمێ: زنجرەی ١ | voiced by = [[مایومی تاناکا]] | aux1 name = بنەماڵە | aux1 = [[مۆنکی دی گارب]] (باپیر){{ھن}}[[مۆنکی دی دراگۆن]] (باوک){{ھن}}[[بورتوگال دی ئێس]] (برا بە ھەڵگرتنەوە){{ھن}}[[سابۆ (وەن پیس)|سابۆ]] (برا بە ھەڵگرتنەوە) | aux2 name = ڕێکخراوەکان | aux2 = سەرۆکی چەتەکانی کڵاو شەپقە | aux3 name = میوەی شەیتان | aux3 = میوەی لاستیکی | aux4 name = خەڵاتەکانی | aux4 = یەکەم: ٣٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]] {{ھن}}دووەم: ١٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]]{{ھن}}سێیەم: ٣٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]] {{ھن}}چوارەم: ٤٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]] {{ھن}}پێنجەم: ٥٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]] {{ھن}}ئێستا١.٥٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠[[پەڕگە:Berrysymbol.png]] }} '''مۆنکی دی. لوفی''' ([[زمانی ژاپۆنی|بە ژاپۆنی]]: モンキー・D・ルフィ) ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزی]]: Monkey D. Luffy) «کڵاو پووش» لەبەر ئەوەی بەو ناوەوە زۆر بانگ دەکرێت، ئەو [[کەسایەتی خەیاڵی|کەسایەتییەکی خەیاڵی]] و [[پاڵەوانی]] سەرەکی ئەنیمێ و مانگای زنجیرەی [[وەن پیس]] کە لەلایەن [[ئییچیرۆ ئۆدا]] دروست کراوە. ئەو لەو [[چەتە|چەتانەیە]] کە میوەی شەیتانی (بریتییە لە میوەیەکی نەفرەت لێکراو کە خاوەنەکەی ھێزێکی ناسروشتی ھەیە بەڵام ناتوانێ مەلە بکات) خواردووە، وە ئەو میوەیەی لوفی خواردێتی بریتییە لە میوەی (مطاطا). لە ئانمی و مانگاکەدا لوفی کاپتنی [[چەتەکانی کڵاو پووش]] کە لە شاری فوشیاوە ھاتووە. تەمەنی ١٧ ساڵە لە سەرەتای دەسپێکی گەشتەکەی، وە ئەو کەسێکی گاڵتە ئامێز و سەرکێشە وە لەسەر سەری خەڵاتێک دیاری کراوە کە بریتییە ٣٠٬٠٠٠٬٠٠٠ دوای بەزاندنی ھەر یەکێک لە: ([[کاپتن باجی]]، کابتنی کەشتی گەلی [[دۆن کریگ]]، پیاوی ماسی [[ئارلۆنگ]]) دواتر بەرز بووە بۆ ١٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ دوای بەزاندنی ئەندامی تشییبوکای [[خشتەی کەسایەتییەکانی وەن پیس|کرۆکودایل]]. وە پاشان بەرز بووەوە دوای بەزاندنی [[ڕێکخراوی سی پی ٩]] لەسەر دورگەی دادپەروەری [[ئـێنیەس لۆبی]] بۆ ٣٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی، وە دوای ڕووداوەکانی جەنگی ڕیش سپی لەگەڵ مارین «سیلڤەر ڕایلی» ھەڵسا بە ڕاھێنان پێکردنی لەسەر دوورگەی «روسکاینا» کە دوورگەکە دوورگەیەکی جێھێڵدراوە نزیک لە دوورگەی ژنان کە توانی تواناکانی ھاکی (ھێزی ڕۆحی) فێر ببێت، وە بۆ ماوەی یەک ساڵ و نیو لوفی لەلایەن سیلڤەر ڕایلی ڕاھێنانی پێکرا و نیو ساڵی تر خۆی ڕاھێنان بەخۆی دەکات و دواتر دێتەوە بۆ ئەرخەبیل شاپۆندی تا لەگەڵ ئەندامانی تیمەکەی کۆ ببێتەوە و ئەو کاتەش دەزانێ کە خەڵاتەکەشی گەیشتووەتە ٤٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی وە دوای بەزاندنی تشیبوکای دۆغلامینگۆ بەرز بووە بۆ ٥٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی ([[بێری]] بریتییە لەو دراوەی بەکار دێت لە زنجیرەی وەن پیس) وە خەونەکەی ئەوەیە گەننینەی ئەفسانەی «وەن پیس» بدۆزێتەوە و ببێتە فەرمانڕەوای چەتەکان. == سەرچاوەکان == * [[وەن پیس|ئانمی و مانگای زنجیرەی وەن پیس]] * [[:ar:مونکی دی لوفی|ویکیپیدیای عەرەبی: مونکی دی لوفی]] * [[:en:Monkey D. Luffy|ویکیپیدیای ئینگلیزی: Monkey D. Luffy]] {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|کۆمیک|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Monkey D. Luffy}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] [[پۆل:ئەنیمێ]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ئاگر یان گەرمییان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە وریاییەکان لە کۆمیکەکان]] [[پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان بە ھەستە سەرووسروشتییەکان]] 35vkdg2nl0yvbum6h820bzou9vvxeou 0 134932 1679847 1404307 2026-10-03T19:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1679847 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |image = Michael Kalashnikov.jpg |image_size = 225px |caption = میخائیل کالاشنیکۆڤ لە [[کرملین]] لە ٢٠٠٩دا |birth_name = میخائیل تيموفييفيتش کالاشنیکۆڤ |birth_date = {{birth date|١٩١٩|11|١٠}} |death_date = {{death date and age|٢٠١٣|12|٢٣|1919|11|10}} |death_place= [[ئیژێڤسک]], [[ئودمورتیا]], ڕووسیا |birth_place = [[کووریا]], [[ئاڵتای کرای]], [[یەکێتی سۆڤیەت]] |death_cause = خوێنبەربوونی گەدە |native_name = Михаил Тимофеевич Калашников |native_name_lang = ru |nationality = ڕووسی |religion = [[ئەرسەدۆکسی ڕووسی]] |known_for = داڕێژەری [[AK-47]] و [[AK-74]] و [[RPK]] |occupation = {{Unbulleted list | داڕێژەری چەکی بچوک | فەریقی سوپا }} |parents = {{Unbulleted list | ئالیکساندرافرۆلۆڤنا | تیمۆفێی ئالیکساندرۆڤیج کالاشنیکۆڤا }} |spouse = ئەکاتیرینا ڤیکتۆرۆڤنا کالاشنیکۆڤا ( ١٩٢١-١٩٧١;مرد) |children = {{Unbulleted list | [[ڤیکتۆر]] (کوڕ; لەدایکبووی. ١٩٤٢) | نێلی (کچ; .لەدایکبووی. ١٩٤٢) | ئێلێنا (کچ; لەدایکبووی. ١٩٤٨) | ناتالیا (کچ; ١٩٥٣-١٩٨٣) }} |awards = {{Unbulleted list | [[خەڵاتی یەکێتی سۆڤیەت]] (١٩٤٩) | [[پاڵەوانی کرێکاری سۆسیالیست]] (١٩٥٨) | [[خەڵاتی ستالین]] (١٩٤٩) | [[خەڵاتی لەنین]] | [[پاڵەوانی رووسیای فیدڕاڵ]] | [[ڕێزی سانت ئاندرۆ]] }} }} فەریقی سوپا '''میخائیل تيمافييويتش کالاشنیکۆڤ''' بە ڕووسی (Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников) ، (١٠ تشرینی دووەمی ١٩١٩ - ٢٣ کانونی یەکەمی ٢٠١٣) جەنەڕاڵی سوپای ڕووسیا و داهێنەر و ئەندازیاری سەربازی و نوسەر و داڕێژەری چەکی بچوک بووە. بەناوبانگ بوو بە دروست کردنی چەکی پەلاماردانی [[ئەی کەی-٤٧ (چەک)|ئەی کەی-٤٧]](AK-47) و چاکێتی (AKM) و (AK-74)، هەروەها بە ڕەشاشی (PKC) و (RPK).<ref name="NYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان =https://www.nytimes.com/2013/12/24/world/europe/mikhail-kalashnikov-creator-of-soviet-era-ak-47-weapon-is-dead-at-age-94.html?pagewanted=all&src=ISMR_AP_LO_MST_FB&_r=0| سەردێڕ = Mikhail Kalashnikov, Creator of AK-47, Dies at 94|ئیش=[[The New York Times]]|نووسەر= Chivers, C. J. |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان = ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> ==سەرەتای ژیانی== میخائیل کلاشنیکۆڤ لە دایکبووە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩١٩ لە کووریا لە ئاڵتای کرای لە [[یەکێتی سۆڤیەت]]. لە ئالیکساندرا فرۆلۆڤنا کڵاشنیکۆڤا و تیمۆفێی ئالیکساندرۆڤیج. لە ١٩٣٠ دا باوکی و زۆرێک لە خێزانەکەی بێبەشکران لە سامان و ناردیاننەوە بۆ گوندی نیژنیایا مۆخۆڤایا لە تۆمسک ئۆبڵاست. لە گەنجیدا میخائیل توشی نەخۆشی جۆراوجۆر بوو تا لە تەمەنی ٦ سالیدا لەمردن نزیک بووەوە. ئەو خرایە بەر هەموو جۆرە ئیشێکی ئامێرسازی بەڵام شعری دەنوسی و خەونی ئەوە بوو ببێتە شاعیر. ئەو ٦ پەرتوکی نوسی و تەوای ژیانی بە شعر نوسینەوە بردە سەر. باوکی کڵاشنیکۆڤ جوتیار بوو بەڵام لەدوای ناردنەوەی بۆ تۆمسک ئۆبڵاست، کێڵگەی دەچاند و ڕاوی دەکرد و میخائیلیش لە لاویدا تفەنگەکەی باوکی بەکار دەهێنا، کڵاشنیکۆڤ بەردەوام بوو لە ڕاو تا تەمەنی ٩٠ ساڵی. پاش تەواو کردنی پۆلی حەوتەم میخائیل بەڕێگە پێدانی زڕباوکەکەی خێزانەکەی جێهێشت و گەڕایەوە کووریە، لە کووریە ئیشی میکانیکی دۆزیەوە لە کارگەی تراکتۆر و سۆزێکی بەتینی بۆ چەک پەیداکرد. لە ١٩٣٨دا بەزۆر کرا بە سەرباز لە [[ئەرتەشی سوور]]دا، بەهۆی لەشی بچوکی و ئەندازیارێکی کارزان لە میکانیکدا کرایە ئمێرسازی تانک، و پاشان بوو بە فەرماندەی تانک. لەکاتی ڕاهێناندا ئەو یەکەم داهێنانی کرد، نەک لە تانکدا بەلکو چەکی بچوکی دروست کرد، و لەلایەن جۆرجی ژوکۆڤەوە خەڵات کرا.<ref name="NYT"/>، کڵاشنیکۆڤ خزمەتیکرد لەسەر تانکە (T-34)ەکان لە کەتیبەی ٢٤. پاشان جێگیر بوو لە سترای لە پۆلی ١٠٨ تانکەکان پێش ئەوەی کەتیبەکە بگەڕێتەوە لە دوای جەنگی برۆدی لە حوزەیرانی ١٩٤١. بریندار کرا لە جەنگی بریانسک لە تشرینی یەکەمی ١٩٤١ داو مایەوە لە نەخۆشخانە تا نیسانی ١٩٤٢. لە دواین مانگی نەخۆشخانەیدا ، گوێی لە گلەی هەندێ سەرباز بوو لەسەر چەکی سۆڤیەت کە ئەمەش بووە پاڵنەر و بیرۆکەیەک بۆ دروست کردنی چەکێکی باش کە ئەویش (AK-47) بوو. [[پەڕگە:AK-SMG-1942.jpg|thumb|left|یەکەم چەکی کڵاشنیکۆڤ]] لەوکاتەدا ڕوانی بۆ زیانەکانی چەکی هێزی پیادە، بۆیە بڕیاریدا بە دروستکردنی چەکێکی نوێی چاک بۆ سوپای سۆڤیەت. لوکاتەدا کڵاشنیکۆڤ دەستی کرد بە دروست کردنی چەکی دەستی بەرگری. هەرچەندە داڕشتنی چەکەکەی پەسەند نەکرا بۆ خزمەتگوزاری سوپا، بەهرەکەی هەروەک نەخشەیەک تێبینی کرا. لە ١٩٤٢ دا کڵاشنیکۆڤ دامەزرا لە ناوەندی زانستی و گەشەپێدان و کرایە بەڕێوبەری تۆپخانەی ئەرتەشی سور. لە ١٩٤٤ چەکێکی نوێی ئۆتۆماتیکی کە بە گاز کاری دەکرد دروست کرد کە ئەندازەی گوللەکەی ٧،٦٢×٣٩ ملم بوو.</ref><ref name="Heintz">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Heintz |یەکەم=Jim |سەردێڕ=Rifle designer Mikhail Kalashnikov dead at 94 |ناونیشان=https://news.yahoo.com/rifle-designer-mikhail-kalashnikov-dead-94-163848393.html |agency=Associated Press |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305111532/http://news.yahoo.com/rifle-designer-mikhail-kalashnikov-dead-94-163848393.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==پیشە== ==مردن== ==خێزان== ==داڕشتنی چەک== ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} https://spacebarcounter.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114074957/https://spacebarcounter.org/ |date=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }} https://ww.facebook.com/zanstiserbazi/{{بەستەری مردوو|url=https://ww.facebook.com/zanstiserbazi/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mikhail_Kalashnikov</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mikhail_Kalashnikov#Early_life</ref> ==پەراوێزەکان== {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|سیاسەت|ڕووسیا|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Kalashnikov}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە سۆڤیەتییەکان]] [[پۆل:چەک]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٣]] [[پۆل:داھێنەرانی ڕووس]] [[پۆل:ئەندازیارانی سۆڤیەت]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین]] s6n2x3jwxwratx505p49zsxfc4oiaaq 0 135589 1679827 1652342 2026-10-03T19:24:08Z Sîyavaş58 79498 /* ڕۆژھەڵاتی کوردستان */ 1679827 wikitext text/x-wiki ئەم خشتەیەی خوارەوە دابەشبوونی '''ھۆزە کوردەکان''' ڕوون دەکاتەوە بەپێی جوگرافیایان.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kurdish_tribes#cite_ref-FOOTNOTEUslu200975_2-20</ref><ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/تیره‌های_کرد</ref> == باکووری کوردستان == {{Div col|cols=٦}} * [[ئادیمان]] * [[ئەرتوشی]] * [[ئیپدۆی]] * [[باڵەک]] * [[ئیزۆڵ]] * [[ئینساری ئۆغڵو]] * [[بادکا]] * [[بادڵی]] * [[بەراز]] * [[بەکیران]] * [[بەگ]] * [[بوجاک]] * [[بوروکان]] * [[بوروکی]] * [[پینیانیش]] * [[تاکۆری]] * [[تایان]] * [[تۆرولار]] * [[تیریکان]] * [[جەلالیان]] * [[جومەیلی]] * [[جیبران]] * [[چەلەبی]] * [[حسار]] * [[حەسەنان]] * [[حەیدەران]] * [[داغ]] * [[دڕی]] * [[دۆستکی]] * [[دێمەنان]] * [[ڕامان]] * [[ڕەشوەن]] * [[سارمەمی]] * [[سپیرتیان]] * [[سەمسی]] * [[سەیدان]] * [[سینەمیلی]] * [[سینیکا]] * [[شادیلی]] * [[شکاک]] * [[شەمسیکی]] * [[شەیھانلی]] * [[شیگۆ]] * [[شیھانلی ئۆغڵو]] * [[شێرۆ]] * [[شێرۆخان]] * [[عەلی خان]] * [[قەلەندەر]] * [[کاراکاچی]] * [[کچان]] * [[کرڤار]] * [[کورەیشان]] * [[کوڕان]] * [[کۆچگیر]] * [[کیژان]] * [[گراڤی]] * [[گەردی]] * [[گوللی]] * [[گویان]] * [[گۆران]] * [[لۆلان]] * [[مامکوڕان]] * [[مەرساڤی]] * [[مەلکیشۆ]] * [[میلان]] * [[ھدرسۆر]] * [[ھەرکی]] * [[ھەرووتی]] * [[ھەڤێرکی]] * [[ھۆرمەک]] * [[یوسوفان]] * [[سلووقی]] == باشووری کوردستان == {{Div col|cols=٦}} * [[ گاوانیەکان یان خێڵە ڕەش ]] * [[هۆزی مزووری|مزووری]] * [[مامەش]] * [[مەنگووڕ]] * [[ھەڕوتی]] * [[سندی]] * [[زێدکی]] * [[بابان]] * [[تیلەکۆی]] * [[ڕەواندوزی]] * [[بێجانی]] * [[حەسەنان]] * [[دۆسکی]] * [[ساڵەیی]] * [[باڵەک]] * [[باڵەکی]] * [[سوورچی]] * [[برادۆستی]] * [[ھەرکی]] * [[گەردی]] * [[بڵباس]] * [[نانەکەلی]] * [[گەڵباخی]] * [[ڕێکانی]] * [[نھێلی]] * [[بەرگارەی]] * [[سیان]] *[[شوان]] * {{قت|[[بەرواری]]}} * [[سارمەمی]] * [[ھۆزی مزووری|مزووری]] * [[نێروەیی]] * [[گەڵاڵی]] * [[پاڵانی]] * [[نەروای]] * [[زێباری]] * [[بەرزنجی]] * [[بارزانی]] * [[شێخانی]] * [[ھەمەوەند]] * [[شێخ بزەینی]] * [[ڕۆژبەیانی]] * [[دەلۆی]] * [[گوڵی]] * [[سلێڤانی]] * [[گەرگەری]] * [[گۆی]] * [[کەلھوڕ]] * [[گۆران]] * [[جاف]] * [[بریفکی]] * [[دزەیی]] * [[تاڵەبانی]] * [[زراری]] * [[جەباری]] * [[خەیلانی]] * [[ئاکرەیی]] * [[باجەلانی]] * [[لەیلانی]] * [[زەند]] * [[شەرەفبەیانی]] * [[خۆشناو]] * [[بەگزادە]] * [[پیران]] * [[سەراج]] * [[میران]] * [[کۆچەر]] * [[گەیلانی]] * [[گۆیان]] * [[ئاکۆ]] * [[ئیسماعیل عوزێری]] * [[فەقێ مەرکی]] * [[کورەچی]] * [[ ھەنارەیی ]] * [[ سلووقی]] {{Div col end}} == ڕۆژھەڵاتی کوردستان == === [[پارێزگای ورمێ]] === {{Div col|cols=٤}} * [[جەلالیان]] * [[میلان]] * [[حەیدەران]] * [[هۆزی مزووری|مزووری]] * [[دونبلی]] * [[دری]] * [[شەمسکی]] * [[شکاک]] * [[ھەرکی]] * [[بەگزادە]] * [[زەرزا]] * [[پیران]] * [[چەرداوڕۆ]] * [[مامەش]] * [[مەنگوڕ]] * [[موکری]] * [[دێبوکری]] * [[گەورک]] * [[ملکاری]] * [[سەوسەنی]] * [[فەیزوڵابەگی]] * [[بریاجی]] {{Div col end}} === [[پارێزگای کوردستان]] === {{Div col|cols=٢}} * [[دۆسکی]] * [[سەرشیو]] * [[سورسوری]] * [[گەشکی]] * [[باشوکی]] * [[چەرداوڕۆ]] {{Div col end}} === [[پارێزگای کرماشان]] === {{Div col|cols=٢}} * [[کەڵھوڕ]] * [[زەنگنە]] * [[سنجاوی]] * [[گۆران]] * [[جاف]] * [[باجەڵان]] * [[قەڵخانی]] * [[شەرەف بەیانی]] * [[کولیایی]] * [[مافی]] * [[نانکەلی]] * [[جمیر]] * [[کاکاوەن]] * [[جاڵەن]] * [[ئووزمانەن]] * [[باڵەوەن]] * [[زەند]] * [[ھەورامی]] {{Div col end}} === [[پارێزگای ئیلام]] === {{Div col|cols=٢}} * [[ گاوانیەکان یان خێڵە ڕەش ]] * [[ئەرکەوازی]] * [[بوولی]] * [[مییه خاس]] * [[چه‌رداولی]] (ریزه وه‌ن) * [[به‌یره]] * [[ئەلی شیروان]] * [[مەڵگشای]] * [[شووهان]] * [[خزڵ]] * [[کەلھوڕ]] (ئەیوانی) * [[دیه‌واڵای]] * [[په‌نج ستوون]] * [[مه‌له‌ک خه‌تاوی]] * [[کورده‌لی]] * [[ئالی وه‌ی]] * [[ناسرالی]] * [[دووسه‌لی وه‌ن]] * [[زه‌رگووش]] * [[توولاوی]] * [[قه‌جه‌ر]] * [[جایر وه‌ن]] * [[زه‌نگه‌نه]] {{Div col end}} === [[پارێزگای لوڕستان]] === {{Div col|cols=٢}} * [[بەیرانوەن]] * [[شاھیوند]] * [[میروەک]] * [[ئیوەتوەن]] * [[ئەولادقوباد]] * [[نوورعالی]] * [[کاکاوەن]] * [[فەلەکەدین]] * [[چەواری]] * [[کەرەمەلی]] * [[حەسەنوەن]] * [[کەولیوەن]] * [[یووسفوەن]] * [[تەرھان]] {{Div col end}} === [[پارێزگای مازەندەران]] === {{Div col|cols=١}} * [[مدانلو]] * [[خواجوند]] * [[عەبدولمەلیکی]] {{Div col end}} === [[پارێزگای گێڵان]] === {{Div col|cols=١}} * [[عمارلو]] * [[ڕەشوەن]] {{Div col end}} === [[پارێزگای خۆراسان]] === {{Div col|cols=٢}} * [[زەعفەرانلو]] * [[شادلو]] * [[توپکانلو]] * [[سیوکانلو]] * [[قاھرەمانلو]] {{Div col end}} == ڕۆژاوای کوردستان == * [[حەسەنان]] * [[بێداران]] * [[ سلووقی]] * [[ موسا رەشی]] == کوردستانی قەوقاز == * [[شیلانلی]] == القبائل التاريخية == مەسعوودی لە کتێبەکەیدا ، چۆڵەوانی زێڕین ،باس لە ناوی هۆزە کوردەکان دەکات: شەهجان لە دیناوەر [[ھەمەدان|و هەمەدان]] ، مەجوردان لە [[کەنگەوەر]]، سارات [[ھەزەبانی|و حەدبانی]] لە [[ئازەربایجان]]. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شرف خان البدليسي|سەردێڕ=شرفنامه|بڵاوکەرەوە=دار إحياء الكتب العربية|بەرگ=١|پەڕەکان=١٢|translator-last=علي عوني}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Uslu|یەکەم=Emrullah|سەردێڕ=The Transformation of Kurdish Political Identity in Turkey: Impact of Modernization, Democratization and Globalization|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=bqBCosjgRpQC&pg=PA75|ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=ProQuest|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٩-٠٥٥٤٨-١|پەڕەکان=٧٥–}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Martin Strohmeier|نووسەر٢=Lale Yalçın-Heckmann|سەردێڕ=Die Kurden: Geschichte, Politik, Kultur|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=djeO_QJFQIsC&pg=PA177|ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=C.H.Beck|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٠٦-٤٢١٢٩-٧|پەڕەکان=١٧٧–}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Robert Olson|سەردێڕ=The Emergence of Kurdish Nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880–1925|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yVdfAgAAQBAJ&pg=PT144|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٦٤١٢-٥|پەڕەکان=١٤٤–}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Krisztina Kehl-Bodrogi|نووسەر٢=Barbara Kellner Heinkele|نووسەر٣=Anke Otter Beaujean|سەردێڕ=Syncretistic Religious Communities in the Near East: Collected Papers Od the International Symposium "Alevism in Turkey and Comparable Syncretistic Religious Communities in the Near East in the Past and Present" Berlin, 14-17 April 1955|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TUhwyBmBnI4C&pg=PA13|ساڵ=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٠-٠٤-١٠٨٦١-٠|پەڕەکان=١٣–}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Janet Klein|سەردێڕ=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=uVcfJRbu38kC&pg=PA211|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٧٥٧٠-٠|پەڕەکان=٢١١–}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ڕۆژھەڵاتی ناوین|کوردستان}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:کوردستان]] jrd5cvk7qm0ej7juhoylpbb6pwvn00v 0 135610 1679690 1361345 2026-10-03T13:39:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1679690 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=شوبات ٢٠٢٠}} [[پەڕگە: Monster manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک]] '''مۆنستەر''' (MONSTER، کە بە واتای '''دڕندە''' دێت) بریتییە لە ناوی [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەک]] کە دەرچووە لە ساڵی ١٩٩٤ لە [[ژاپۆن]]. وێنەی مانگاکە کێشراوە لەلایەن [[نائوکی ئوراساوا]] و لەلایەن [[شۆگاکوکان]] بڵاو کراوەتەوە لە گۆڤارەکەی بیگ کومیک. {{Infobox animanga/Header|name=Monster|image=[[پەڕگە: Monster manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک]]|caption=Cover of the first ''[[tankōbon]]'' volume, featuring Kenzo Tenma|ja_kanji=|ja_romaji=|genre={{ubl|[[Crime fiction|Crime]]<ref name="VizPE">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Naoki Urasawa's Monster Manga Series Returns to Print in New Perfect Edition Release from Viz Media|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2014-06-25/naoki-urasawa-monster-manga-series-returns-to-print-in-new-perfect-edition-release-from-viz-media/.75936|وێبگە=[[Viz Media]] via [[Anime News Network]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وتەگێڕانەوە=MONSTER: THE PERFECT EDITION is the ultimate version of the acclaimed psychological crime thriller.}}</ref>|[[Mystery fiction|Mystery]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.viz.com/monster|سەردێڕ=The Official Website for Monster|بڵاوکەرەوە=Viz Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref>|[[Psychological thriller]]<ref name="VizPE"/>}}<!-- Note: Use and cite reliable sources to identify genre/s, not personal interpretation. Please don't include more than three genres (per [[MOS:A&M]]). -->}} {{Infobox animanga/Print|type=مانگا|author=[[ناوکی ئوراساوا]]|publisher=[[شۆگاکون]]|publisher_en={{بڵاوکەرەوەی مانگای ئینگلیزی |NA = [[ڤیز میدیا]] }}|demographic=''[[مانگای ساینن|ساینن]]''|magazine=[[Big Comic Original]]|first=کانوونی یەکەمی ١٩٩٤|last=کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|volumes=١٨|volume_list=لیستی بەشەکانی مۆنستەر}} {{Infobox animanga/Print|type=novel|title=دڕندەیەکی دیکە|author=ناوکی ئوراساوا|publisher=شۆگاکون|publisher_en=|demographic=|imprint=|published=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٢}} {{Infobox animanga/Video|type=زنجیرەی تەلیڤزیۆنی|director=[[ماسایوکی کوجیما]]|producer={{Unbulleted list|ھیرۆشی یاماشیتا (#1–10)|تۆشیۆ ناکاتانی (#11–74)|مانابو تامورا|تاکویا یوی|[[ماساو مارویاما (film producer)|ماساو مارویاما]]}}|writer=تاتسوھیکۆ ئوراھاتا|music=[[کونیاکی ھایشیما]]|studio=[[مادھاوس]]|licensee={{English anime licensee |AUS = [[سایرن ڤیژواڵ]] |NA = [[ڤیز میدیا]] |SEA = [[ئۆدێکس]] }}|network=[[نیپۆن تی ڤی]]|network_en={{English anime networks |CA = [[Super Channel (Canada)|Super Channel]] |US = [[Syfy]], [[Chiller (TV channel)|Chiller]], [[Funimation Channel]] }}|first=٧ی نیسانی ٢٠٠٤|last=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|episodes=٧٤|episode_list=لیستی ئەڵقەکانی مۆنستەر}} {{Infobox animanga/Footer}}ئۆرجیناڵ، و چاپ کراوە لە ھەژدە پەرتووکدا. وە لە ساڵی ٢٠٠٤ [[ئەنیمێ]]ی لێ بەرھەم ھێنرا لەلایەن [[مادھاوس]] کە پێکدێت لە ٧٤ زنجیرە، پەخش کراوە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥ لە کەناڵی [[ئێن تیڤی]]. مانگای مۆنستەر تایبەتمەندە بە لێکۆڵینەوە و ئاڵۆزی و دیکۆری [[ئەورووپا|ئەورووپی]] کاتێک کە ھەموو ڕووداوەکانی دەسوڕێتەوە لە [[ئەورووپا]] لە کۆتایی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]]. مانگاکە وا لە خوێنەر دەکات لەکەشێکی وروژا و جۆش و خرۆشێکی گەورەدا بژی، شێوەی گێڕانەوەی ڕووداوەکانی زنجیرەکە زۆر دەچێتەوە سەر شێوەی [[ڕۆمان|ڕۆمانە]] ئەورووپییەکان. مۆنستەر یەکەم کاری ئوراساوا بوو کە سەرنجی نێونەتەوەیی لە خۆیەوە کۆبکاتەوە. == خەڵاتەکان == ١. چیرۆکەکە بووە خاوەنی خەڵاتی "جیاواز" لە فیستیڤاڵی ھونەری ڕاگەیاندنی ژاپۆنی لە ساڵی ١٩٩٧، وە خەڵاتی شۆگاکوکان بۆ مانگا لە ساڵی ٢٠٠١. ٢. یالسا خستییە ناو خشتەی ئەو ڕۆمانانەی خاوەنی وێنەیەکی مەزنن لە ساڵی ٢٠٠٧. == ئەمانەش ببینە == * [[ناروتۆ|نارۆتۆ (مانگا)]] * [[ڕاوچی × ڕاوچی|ڕاوچی x ڕاوچی]] * [[کۆنان (کارتۆن)|لێکۆڵەر کۆنان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *[http://www.animenewsnetwork.com/right-turn-only/2006-02-07 "RIGHT TURN ONLY!! Monster Piece Theatre "February 7th]، [[تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی]]. *[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=1511 http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=1511،] تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750 http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750،] تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750، تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *[http://comics.shogakukan.co.jp/mangasho/rist.html 小学館漫画賞：歴代受賞者] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929094941/http://comics.shogakukan.co.jp/mangasho/rist.html |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ }}،(بەژاپۆنی)، شۆگاکوکان. *[http://www.ala.org/yalsa/booklistsawards/greatgraphicnovelsforteens/annotations/07ggnt Great Graphic Novels for Teens 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830045054/http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/greatgraphicnovelsforteens/annotations/07ggnt.cfm |date=٣٠ی ئابی ٢٠١١ }} *http://www.amazon.com/dp/B002N1AEY6،{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ئەمازۆن. {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Monster (manga)}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەرەکان]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر]] [[پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا]] [[پۆل:مانگای ١٩٩٤]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێینن مانگا]] [[پۆل:مانگای شۆگاکوکان]] [[پۆل:مانگای ڤیز میدیا]] rce89iw8u22r488ynehtmtmq35b4emr 1679763 1679690 2026-10-03T17:02:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679763 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=شوبات ٢٠٢٠}} [[پەڕگە: Monster manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک]] '''مۆنستەر''' (MONSTER، کە بە واتای '''دڕندە''' دێت) بریتییە لە ناوی [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەک]] کە دەرچووە لە ساڵی ١٩٩٤ لە [[ژاپۆن]]. وێنەی مانگاکە کێشراوە لەلایەن [[نائوکی ئوراساوا]] و لەلایەن [[شۆگاکوکان]] بڵاو کراوەتەوە لە گۆڤارەکەی بیگ کومیک. {{Infobox animanga/Header|name=Monster|image=[[پەڕگە: Monster manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک]]|caption=Cover of the first ''[[tankōbon]]'' volume, featuring Kenzo Tenma|ja_kanji=|ja_romaji=|genre={{ubl|[[Crime fiction|Crime]]<ref name="VizPE">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Naoki Urasawa's Monster Manga Series Returns to Print in New Perfect Edition Release from Viz Media|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2014-06-25/naoki-urasawa-monster-manga-series-returns-to-print-in-new-perfect-edition-release-from-viz-media/.75936|وێبگە=[[Viz Media]] via [[Anime News Network]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وتەگێڕانەوە=MONSTER: THE PERFECT EDITION is the ultimate version of the acclaimed psychological crime thriller.}}</ref>|[[Mystery fiction|Mystery]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.viz.com/monster|سەردێڕ=The Official Website for Monster|بڵاوکەرەوە=Viz Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref>|[[Psychological thriller]]<ref name="VizPE"/>}}<!-- Note: Use and cite reliable sources to identify genre/s, not personal interpretation. Please don't include more than three genres (per [[MOS:A&M]]). -->}} {{Infobox animanga/Print|type=مانگا|author=[[ناوکی ئوراساوا]]|publisher=[[شۆگاکون]]|publisher_en={{بڵاوکەرەوەی مانگای ئینگلیزی |NA = [[ڤیز میدیا]] }}|demographic=''[[مانگای ساینن|ساینن]]''|magazine=[[Big Comic Original]]|first=کانوونی یەکەمی ١٩٩٤|last=کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|volumes=١٨|volume_list=لیستی بەشەکانی مۆنستەر}} {{Infobox animanga/Print|type=novel|title=دڕندەیەکی دیکە|author=ناوکی ئوراساوا|publisher=شۆگاکون|publisher_en=|demographic=|imprint=|published=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٢}} {{Infobox animanga/Video|type=زنجیرەی تەلیڤزیۆنی|director=[[ماسایوکی کوجیما]]|producer={{Unbulleted list|ھیرۆشی یاماشیتا (#1–10)|تۆشیۆ ناکاتانی (#11–74)|مانابو تامورا|تاکویا یوی|[[ماساو مارویاما (film producer)|ماساو مارویاما]]}}|writer=تاتسوھیکۆ ئوراھاتا|music=[[کونیاکی ھایشیما]]|studio=[[مادھاوس]]|licensee={{English anime licensee |AUS = [[سایرن ڤیژواڵ]] |NA = [[ڤیز میدیا]] |SEA = [[ئۆدێکس]] }}|network=[[نیپۆن تی ڤی]]|network_en={{English anime networks |CA = [[Super Channel (Canada)|Super Channel]] |US = [[Syfy]], [[Chiller (TV channel)|Chiller]], [[Funimation Channel]] }}|first=٧ی نیسانی ٢٠٠٤|last=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|episodes=٧٤|episode_list=لیستی ئەڵقەکانی مۆنستەر}} {{Infobox animanga/Footer}}ئۆرجیناڵ، و چاپ کراوە لە ھەژدە پەرتووکدا. وە لە ساڵی ٢٠٠٤ [[ئەنیمێ]]ی لێ بەرھەم ھێنرا لەلایەن [[مادھاوس]] کە پێکدێت لە ٧٤ زنجیرە، پەخش کراوە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥ لە کەناڵی [[ئێن تیڤی]]. مانگای مۆنستەر تایبەتمەندە بە لێکۆڵینەوە و ئاڵۆزی و دیکۆری [[ئەورووپا|ئەورووپی]] کاتێک کە ھەموو ڕووداوەکانی دەسوڕێتەوە لە [[ئەورووپا]] لە کۆتایی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]]. مانگاکە وا لە خوێنەر دەکات لەکەشێکی وروژا و جۆش و خرۆشێکی گەورەدا بژی، شێوەی گێڕانەوەی ڕووداوەکانی زنجیرەکە زۆر دەچێتەوە سەر شێوەی [[ڕۆمان|ڕۆمانە]] ئەورووپییەکان. مۆنستەر یەکەم کاری ئوراساوا بوو کە سەرنجی نێونەتەوەیی لە خۆیەوە کۆبکاتەوە. == خەڵاتەکان == ١. چیرۆکەکە بووە خاوەنی خەڵاتی "جیاواز" لە فیستیڤاڵی ھونەری ڕاگەیاندنی ژاپۆنی لە ساڵی ١٩٩٧، وە خەڵاتی شۆگاکوکان بۆ مانگا لە ساڵی ٢٠٠١. ٢. یالسا خستییە ناو خشتەی ئەو ڕۆمانانەی خاوەنی وێنەیەکی مەزنن لە ساڵی ٢٠٠٧. == ئەمانەش ببینە == * [[ناروتۆ|نارۆتۆ (مانگا)]] * [[ڕاوچی × ڕاوچی|ڕاوچی x ڕاوچی]] * [[کۆنان (کارتۆن)|لێکۆڵەر کۆنان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *[http://www.animenewsnetwork.com/right-turn-only/2006-02-07 "RIGHT TURN ONLY!! Monster Piece Theatre "February 7th]، [[تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی]]. *[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=1511 http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=1511،] تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750 http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750،] تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=3750، تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی. *[http://comics.shogakukan.co.jp/mangasho/rist.html 小学館漫画賞：歴代受賞者] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929094941/http://comics.shogakukan.co.jp/mangasho/rist.html |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ }}،(بەژاپۆنی)، شۆگاکوکان. *[http://www.ala.org/yalsa/booklistsawards/greatgraphicnovelsforteens/annotations/07ggnt Great Graphic Novels for Teens 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830045054/http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/greatgraphicnovelsforteens/annotations/07ggnt.cfm |date=٣٠ی ئابی ٢٠١١ }} *http://www.amazon.com/dp/B002N1AEY6،{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ئەمازۆن. {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Monster (manga)}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەرەکان]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر]] [[پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا]] [[پۆل:مانگای ١٩٩٤]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێینن مانگا]] [[پۆل:مانگای شۆگاکوکان]] [[پۆل:مانگای ڤیز میدیا]] e4e790id7ppnmdtmup0ufr596bakudr 0 136165 1680002 1361450 2026-10-04T01:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680002 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرمام | ناوی_خۆماڵی = Mirmam | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە =گوند | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە =دیمەنی گوندی میرمام | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٨٥٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''میرمام''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سرۆچک]]، [[قەزای سەید سادق]] و [[پارێزگای سلێمانی|پارێزگای سلێمانیە]] لە [[باشووری کوردستان]]. میرمام دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری [[سلیمانی]] لەناوچەی [[شارباژێر]]، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ [[ناحیەی سرۆچک]] خراوەتە سەر [[قەزای سەید سادق]].<ref>پەرتوکی کوردستان، پێڕستی گوندەکانی باشور-د. عەبدوڵا غەفور</ref> ==شوێن== ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی [[پەرخ]] لە باشورەوە گوندی [[قەویلە]] لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی [[بەربەرد]] لە ڕۆژاواوە گوندی [[سڵێمانە]]یە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20160729172423/http://kasnazan.com/article.php?id=863 ماڵپەڕی کەس نەزان] * [https://web.archive.org/web/20160311062608/http://univsul.org/k_uos.aspx ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی] * [https://web.archive.org/web/20150703183939/http://www.suligov.com/Default.aspx پارێزگای سلێمانی] * [https://web.archive.org/web/20160311062608/http://univsul.org/k_uos.aspx زانکۆی سلێمانی] ==پەراوێزەکان== {{گوندەکانی قەزای سەید سادق}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] ncu4atasvl6drf1yi06n7egdo3kz0dr 0 136176 1679818 1677089 2026-10-03T17:49:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679818 wikitext text/x-wiki {{شێواز}}{{Infobox film|name=گردوونی فراوانکراوی دی سی|image=DC Comics logo.svg|image_size=150px|caption=لۆگۆی دی سی لە ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠٢٤|studio=[[وارنەر برۆس دیسکەڤەری]]|based_on=[[گەردوونی دی سی]] لەلایەن [[کۆمیکەکانی دی سی]]|released=٢٠١٣–٢٠٢٣}} '''گەردوونی فراوانکراوی دی سی''' یان '''جیھانی دی سیی فراوانکراو''' ({{بە ئینگلیزی|DC Extended Universe}} و کورت دەکرێتەوە بۆ: '''DCEU''') [[نیشانەی ڕاگەیاندنی بازرگانی|نیشانەیەکی ڕاگەیاندنی بازرگانیی]] ئەمریکییە و [[جیھانی خەیاڵی|جیھانێکی خەیاڵیی]] [[جیھانی ھاوبەش|ھاوبەشە]] کە تێیدا [[فیلمی سوپەر پاڵەوان|فیلمەکانی سوپەر پاڵەوانەکان]] کۆ دەبێتەوە، بەرھەم ھێنراوە لەلایەن [[وارنەر برۆس.]]، کە ئەویش بریتییە لە کۆمەڵێک کەسایەتی لە بڵاوکراوەکانی [[کۆمیکەکانی دی سی]]دا دەرکەوتووە. جیھانێکی ھاوبەش، وەک [[کۆسمۆسی دی سی|جیھانی دی سی]] ڕاستەقینەی ناو کتێبە نەخشێندراوەکان، کە بەھۆی یەکگرتنی تووخمەکانی چیرۆکێکی ھاوبەش، و تیمی ڕۆڵگێڕان، و کەسایەتییەکان دروست دەکرێت.<ref name="press release">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.in/Game-Of-Thrones-Actor-Will-Play-Aquaman-In-New-Movie/articleshow/44830688.cms|سەردێڕ='Game Of Thrones' Actor Will Play Aquaman In New Movie|بڵاوکەرەوە=Business Insider|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=۱۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۷|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160328100242/http://www.businessinsider.in/game-of-thrones-actor-will-play-aquaman-in-new-movie/articleshow/44830688.cms|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == گەشەسەندن و مێژوو == لە ساڵی ٢٠٠٢، ڤۆڵفگانگ پیتەرسن دیاری کرابوو بۆ دەرهێنانی فیلمێکی ''[[سووپەرمان لە فیلم|باتمان بەرامبەر سوپەرمان]]'' لە سەرچاوەی دەقێکی ئاکیڤا گۆڵدسمان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-03-27 |سەردێڕ='Batman vs. Superman' Almost Happened 15 Years Ago |ناونیشان=https://www.newsweek.com/story-how-batman-v-superman-almost-happened-15-years-ago-440494 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Newsweek |زمان=en}}</ref> بەڵام پڕۆژەکە لەلایەن [[وارنەر برۆس.|وارنەر برۆسەوە]] ڕاگیرا تا سەرنج بخرێتە سەر پڕۆژە سەربەخۆکانی سوپەرمان و باتمان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Hughes|first=David|url=http://archive.org/details/talesfromdevelop00davi|title=Tales from development hell : Hollywood film-making the hard way|date=2003|publisher=London : Titan|others=Internet Archive|isbn=978-1-84023-691-0}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٨، فیلمێکی پلان بۆ داڕێژراوی ''[[دەستەی دادپەروەری]]'' بە دەرهێنانی [[جۆرج میلەر]] و بە ناونیشانی ''Justice League: Mortal'' بۆ ماوەیەکی نادیار ڕاگیرا دوای ئەوەی نەیتوانی داشکاندنی باج بۆ وێنەگرتن لە [[ئوسترالیا]] دەستەبەر بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Garrett |first=Michael Fleming,Diane |ڕێکەوت=2008-01-17 |سەردێڕ=Warner pulls plug on ‘Justice League’ |ناونیشان=https://variety.com/2008/film/news/warner-pulls-plug-on-justice-league-1117979189/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> فیلمی ''[[پیاوی پۆڵا (فیلم)|پیاوی پۆڵا]]''، کە دەستپێکردنەوەیەکی زنجیرە فیلمەکانی ''سوپەرمان'' بوو و لە ساڵی ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە، مەبەست لێی دەستپێکردنی گەردوونێکی هاوبەش بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dyce |first=Andrew |ڕێکەوت=2013-04-11 |سەردێڕ=Man of Steel Will Launch DC Shared Universe |ناونیشان=https://screenrant.com/superman-man-of-steel-shared-universe/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=ScreenRant |زمان=en}}</ref> دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، وارنەر برۆس بەدواداچوونێکی بە ناونیشانی ''[[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]]'' (٢٠١٦) ڕاگەیاند، کە گەردوونی فراوانکراوی دی سی (DCEU) دامەزراند. پاشان لە ساڵی ٢٠١٤دا خشتەی ١١ فیلمی DCEU ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ٢٠١٦دا، وارنەر برۆس [[دی سی ستۆدیۆز|دی سی فیلمزی]] دامەزراند دوای ئەوەی ''باتمان بەرامبەر سوپەرمان'' نەیتوانی چاوەڕوانییەکانی وارنەر برۆس لە بۆکس ئۆفیسدا بەدی بێنێت و پێشوازییەکی نەرێنی لەلایەن هەواداران و ڕەخنەگرانەوە لێکەوتەوە. بەشەکە، بە سەرپەرشتی [[جیوف جۆنز|جێف جۆنز]] و [[جۆن بێرگ]]، بۆ بەڕێوەبردنی بەرهەمهێنان و پێکهێنانی ئاڕاستەیەکی داهێنەرانەی یەکگرتوو بوو بۆ DCEU.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Lincoln |first=Ross A. |ڕێکەوت=2016-05-18 |سەردێڕ=Warner Bros Responding To Fans & Critics With DC Films Shakeup |ناونیشان=https://deadline.com/2016/05/dc-films-batman-v-superman-geoff-johns-jon-berg-1201758630/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kit |first=Borys |ڕێکەوت=2016-05-06 |سەردێڕ=Ben Affleck Elevated to ‘Justice League’ Executive Producer |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/ben-affleck-elevated-justice-league-891514/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> دوای شکستی فیلمی ''[[دەستەی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]]'' (٢٠١٧)، جۆنز و بێرگ لە ساڵی ٢٠١٨دا لەلایەن واڵتەر حەمادە جێگەیان گێڕدرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Lang |first=Brent |ڕێکەوت=2018-01-04 |سەردێڕ=Warner Bros. Taps Walter Hamada to Oversee DC Films Production (EXCLUSIVE) |ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-taps-walter-hamada-to-oversee-dc-films-production-exclusive-1202652878/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> DCEU فراوانتر بوو بۆ تەلەڤیزیۆن بە بڵاوکردنەوەی وەەرزی یەکەمی زنجیرەی [[ئاشتی دروستکەر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|''ئاشتی دروستکەر'' (٢٠٢٢)]] لەسەر [[ئێچ بی ئۆ|ئێچ بی ئۆ ماکس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=White |first=Peter |ڕێکەوت=2020-09-23 |سەردێڕ=‘The Suicide Squad’ TV Spinoff ‘Peacemaker’ Starring John Cena From James Gunn Ordered By HBO Max |ناونیشان=https://deadline.com/2020/09/peacemaker-james-gunn-john-cena-dc-hbo-max-tv-1234582582/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> [[دیسکەڤەری|دیسکۆڤەری]] کڕینەوەی دی سی و کۆمپانیای دایکی وارنەر برۆس [[وارنەر میدیا|وارنەر میدیای]] لە ساڵی ٢٠٢٢ تەواو کرد، و کۆمپانیایەکی نوێی بە ناوی [[وارنەر برۆس دیسکەڤەری|وارنەر برۆس دیسکۆڤەری]] (WBD) پێکهێنا بە بەڕێوەبەری جێبەجێکار دەیڤد زاسلاڤ. زاسلاڤ هەوڵیدا چاکسازی لە DCEU بکات، و دەستی کرد بە گەڕان بەدوای ڕابەرێکی داهێنەر هاوشێوەی سەرۆکی [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]] [[کێڤن فایگی]] بۆ ڕێبەرایەتیکردنی پڕۆژە فیلم و تەلەڤیزیۆنییەکانی دی سی. دوای دەستلەکارکێشانەوەی حەمادە لە ساڵی ٢٠٢٢،<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2022-10-19 |url=https://deadline.com/2022/10/dc-films-boss-walter-hamada-warner-discovery-david-zaslav-1235149111/ |access-date=2026-08-28 |website=ددلاین |language=en-US |title=سەرۆکی دی سی فیلمز واڵتەر حەمادە ستۆدیۆکەی جێهێشت هاوکات لەگەڵ کۆتاییهاتنی خروج لەلایەن وارنەر برۆس دیسکۆڤەرییەوە}}</ref> [[جەیمز گان]] و پیتەر سەفران دواتر وەک هاوسەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری دی سی ستۆدیۆس، شوێنگرەوەی دی سی فیلمز ڕاگەیەندران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Otterson |first=Joe |ڕێکەوت=2022-10-25 |سەردێڕ=James Gunn, Peter Safran to Lead DC Studios for Warner Bros. Discovery |ناونیشان=https://variety.com/2022/biz/news/james-gunn-peter-safran-dc-studios-warner-bros-discovery-1235414228/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، ئەو دووانەیە خشتەی دە پڕۆژەی دی سییان ئاشکرا کرد کە دەبوونە بەشێک لە گەردوونی دی سی (DCU)، کە دەستپێکردنەوەیەکی [[ڕیبووت (وێژە)|ڕیبووت]]<nowiki/>ی DCEU.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Vary |first=Adam B. |ڕێکەوت=2023-01-31 |سەردێڕ=New DC Universe Unveils First 10 Projects: ‘Superman: Legacy’ in 2025, Batman & Robin Movie, Green Lantern Series, Wonder Woman Prequel and More |ناونیشان=https://variety.com/2023/film/news/dc-universe-superman-legacy-batman-green-lantern-supergirl-booster-gold-1235507426/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-29 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> بە شێوەیەک کە [[فلاش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|فلاش]] هێڵی کاتەکە "ڕێکدەخاتەوە"، و خشتە نوێیەکەیان بە ناونیشانی (Gods and Monsters) بە فەرمی لە ساڵی ٢٠٢٤ دەستی پێکرد.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=wY8XcmrIujE|title=ڕاگەیەندراوی ستۆدیۆکانی دی سی - بەشی ١: خوداکان و دێوەزمەکان {{!}} دی سی|date=2023-01-31|last=DC|access-date=2026-08-28|via=یووتیووب}}</ref> == فیلمەکان == {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" |+{{Screen reader-only|فیلمەکانی گەردوونی فراوانکراوی دی سی}} ! scope="col" |فیلم ! scope="col" |بەرواری بڵاوبوونەوە لە ئەمریکا ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" style="width:16%;" |ئۆتۆری سیناریۆ ! scope="col" style="width:23%;" |چیرۆک لەلایەن ! scope="col" style="width:22%;" |بەرهەمهێنەر(ان) |- ! scope="row" |''[[پیاوی پۆڵا (فیلم)|پیاوی پۆڵا]]'' |{{Start date|2013|6|14}} | rowspan="2" |زاک سنوایدەر |دەیڤد ئێس. گۆیەڕ |دەیڤد ئێس. گۆیەڕ و [[کریستۆفەر نۆڵان]] |چارڵز ڕۆڤن، [[کریستۆفەر نۆلان|کریستۆفەر نۆڵان]]، [[ئێما تۆماس]]، و دێبۆرا سنوایدەر |- ! scope="row" |''[[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]]'' |{{Start date|2016|3|25}} | colspan="2" |کریستفەر تەریۆ و دەیڤد ئێس. گۆیەڕ |چارڵز ڕۆڤن و دێبۆرا سنوایدەر |- ! scope="row" |''[[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]]'' |{{Start date|2016|8|5}} | colspan="3" |دەیڤد ئەیەر{{efn|ئەو دیمەنانەی لەکاتی وێنەگرتنی سەرەکیدا گیراون لەلایەن دەیڤد ئەیەرەوە نووسراون، بەڵام ئەو دیمەنانەی لە کاتی وێنەگرتنەوەی دووبارەدا گیراون (کە بڕێکی زۆرتر بوو لە ئاستی ئاسایی فیلمێک<ref>{{cite web |author=د'ئەلێساندرۆ، دەیڤد |date=August 8, 2016 |title=وێنەگرتنەوەی دووبارە (هەندێک دەڵێن ٢٢ ملیۆن دۆلاری زیاتری تێچووە بۆ ستۆدیۆکە) |url=https://deadline.com/2016/08/suicide-squad-weekend-box-office-opening-will-smith-margot-robbie-1201799046/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160805215804/https://deadline.com/2016/08/suicide-squad-weekend-box-office-opening-will-smith-margot-robbie-1201799046/ |archive-date=August 5, 2016 |access-date=June 7, 2023 |publisher=[[ددلاین هۆڵیوود|ددلاین]] |language=en-US}}</ref>) لەلایەن [[جێف جۆنز]] نووسراون.<ref>{{cite web |author=[[ئەیەر، دەیڤد]] |date=February 9, 2022 |title=تەنها من. جۆنز دەستی هەبوو لە لاپەڕەکانی وێنەگرتنەوەی دووبارەدا. |url=https://twitter.com/davidayermovies/status/1491467753722503173 |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220810170845/https://twitter.com/davidayermovies/status/1491467753722503173 |archive-date=August 10, 2022 |access-date=June 7, 2023 |publisher=[[تویتەر]] |language=en-US}}</ref> ئەیەر کرێدیتی تەنیا نووسەری بۆ فیلمە تەواوکراوەکە پاراست.}}-} |چارڵز ڕۆڤن و ڕیچارد سەکل |- ! scope="row" |''[[واندەر وومەن (فیلمی ٢٠١٧)|واندەر ومان]]'' |{{Start date|2017|6|2}} |پاتی جێنکینس |ئالان هاینبێرگ |زاک سنوایدەر و ئالان هاینبێرگ و جەیسۆن فوکس |چارڵز ڕۆڤن، دێبۆرا سنوایدەر، زاک سنوایدەر، و ڕیچارد سەکل |- ! scope="row" |''[[دەستەی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]]'' |{{Start date|2017|11|17}} |زاک سنوایدەر{{efn|سنوایدەر دەرهێنەر بوو لە کاتی [[وێنەگرتنی سەرەکی]]، بەڵام بە [[جۆس ویدۆن]] جێگەی گیرایەوە لە کاتی دوای بەرهەمهێناندا. سنوایدەر کرێدیتی دەرهێنانی بۆ فیلمە تەواوکراوەکە پاراست،<ref name="JLDirectorCredit" /> بەڵام ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە داوە کە ویدۆن زۆربەی فیلمەکەی دووبارە وێنەگرتووەتەوە. بەم هۆیەوە سنوایدەر [[بڕینی دەرهێنەر]]ی لە ساڵی ٢٠٢١دا بڵاوکردەوە.<ref name="ZSJL-THR" />}} |کریستفەر تەریۆ و جۆس ویدۆن |کریستفەر تەریۆ و زاک سنوایدەر |چارڵز ڕۆڤن، دێبۆرا سنوایدەر، [[جۆن بێرگ]]، و جێف جۆنز |- ! scope="row" |''[[ئاکوامان (فیلم)|ئاکوامان]]'' |{{Start date|2018|12|21}} |[[جەیمس وان]] |دەیڤد لێسلی جۆنسۆن-مەکگۆڵدریک و وڵ بیڵ |جێف جۆنز و جەیمس وان و وڵ بیڵ |پیتەر سەفران و ڕۆب کاوان |- ! scope="row" |''[[شازام! (فیلم)|شازام!]]'' |{{Start date|2019|4|5}} |دەیڤد ئێف. ساندبێرگ |هێنری گایدن |هێنری گایدن و دارێن لێمکێ |پیتەر سەفران |- ! scope="row" |''باڵندەکانی ڕاو'' |{{Start date|2020|2|7}} |کاتی یان | colspan="2" |کریستینا هۆدسۆن |مارگۆ ڕوبی، برایان ئانکێڵس، و سوو کرۆل |- ! scope="row" |[[واندەر وومەن ١٩٨٤]] |{{Start date|2020|12|25}} |پاتی جێنکینس |پاتی جێنکینس و جێف جۆنز و دەیڤ کالاھام |پاتی جێنکینس و جێف جۆنز |چارڵز ڕۆڤن، دێبۆرا سنوایدەر، زاک سنوایدەر، پاتی جێنکینس، [[گال گادۆت]]، و ستێفن جۆنز |- ! scope="row" |[[دەستەی دادپەروەری (زاک سنایدەر)]] |{{Start date|2021|3|18}} |زاک سنوایدەر |کریستفەر تەریۆ |کریستفەر تەریۆ و زاک سنوایدەر و وڵ بیڵ |چارڵز ڕۆڤن و دێبۆرا سنوایدەر |- ! scope="row" |''[[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]]''{{efn|name="HybridRelease"}} |{{Start date|2021|8|5}} | colspan="3" |[[جەیمز گان|جەیمس گان]] |چارڵز ڕۆڤن و پیتەر سەفران |- ! scope="row" |''[[بلاک ئادەم (فیلم)|بلاک ئادەم]]'' |{{Start date|2022|10|21}} |ژاوم کۆڵێت-سیرا | colspan="2" |ئادەم شتایکێل و رۆری هاینز و سۆهراب نۆشیروانی |بو فڵین، هیرام گارسیا، دوەین جۆنسۆن، و دانی گارسیا |- ! scope="row" |''شازام! تووڕەیی خوداکان'' |{{Start date|2023|03|17}} |دەیڤد ئێف. ساندبێرگ | colspan="2" |هێنری گایدن و کریستۆفەر مورگان |پیتەر سەفران |- ! scope="row" |''[[فلاش (فیلمی ٢٠٢٣)|فلاش]]'' |{{Start date|2023|6|16}} |ئەندی موسکیێتی |کریستینا هۆدسۆن |جۆن فرەنسیس دەیڵی و جۆناسەن گۆڵدستاین و جۆبی ھارۆڵد{{Efn|سەندیکای نووسەرانی ئەمریکا ڕۆژئاوا هەروەها بە جیاوازی کرێدیت دەدات بە: [[ڕێبێکا درایسدەیڵ]]، [[ڕێک فامویوا]]، [[سێت گراهام-سمیت]]، [[جێف جۆنز]]، [[فیل لۆرد و کریستۆفەر میلەر|فیل لۆرد، کریستۆفەر میلەر]]، [[ئێزرا میلەر]]، [[گرانت مۆریسن]]، و [[ئادەم شتایکێل]] بۆ نووسینی کەرەستەی ئەدەبی زیاتر ئەگەرچی لەسەر شاشە ناویان نەهاتووە.<ref name="TheFlashWGACredits" />}} |باربارا موسکیێتی و مایکل دیسکۆ |- ! scope="row" |''بلو بیتڵ'' |{{Start date|2023|8|18}} |ئەنگێل مانوێل سۆتۆ | colspan="2" |گاریپ دونێت-ئالکۆسەر |جۆن ڕیکارد و زێڤ فۆرمەن |- ! scope="row" |''[[ئەکوامان و دوورگە ونبووەکە]]'' |{{Start date|2023|12|22}} |[[جەیمس وان]] |دەیڤد لێسلی جۆنسۆن-مەکگۆڵدریک |جەیمس وان و دەیڤد لێسلی جۆنسۆن-مەکگۆڵدریک و جەیسۆن مۆمۆئا و ت تۆماس پائا سیبێت |پیتەر سەفران، جەیمس وان، و ڕۆب کاوان |} یەکەم فیلم لە گەردوونی درێژکراوەی دی سی بریتی بوو لە [[پیاوی پۆڵا (فیلم)|پیاوی پۆڵا]] (٢٠١٣)، لەسەر شێوەی [[ڕیبۆت (وێژە)|ڕیبۆت]] بۆ زنجیرە فیلمەکانی سووپەرمان، و بە دوایدا [[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]] (٢٠١٦) ھات. پاشان [[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]] (٢٠١٦)، کە بە دوایدا [[ژنی سەرسووڕھێنەر (فیلم، ٢٠١٧)|ژنی سەرسورھێنەر]] (٢٠١٧) ھات پاشان فیلمی دەستەی دادپەروەری (٢٠١٧) و چەند فیلمێکی تر، ھەموو فیلمەکان لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس بڵاو دەکرێتەوە. === ئەو فیلمانەی تا ئێستا بڵاوبوونەتەوە === * [[پیاوی پۆڵا (فیلم)|پیاوی پۆڵا]] (٢٠١٣) * [[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری|باتمان دژی سۆپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]] (٢٠١٦) * [[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]] (٢٠١٦) * [[ژنی سەرسووڕھێنەر (فیلم، ٢٠١٧)|ژنی سەرسورھێنەر]] (٢٠١٧) * [[تیمی دادپەروەری (فیلم)|یەکگرتنی دادپەروەری]] (٢٠١٧) * '''[[ئەکوامان (فیلم)|ئەکوامان]]''' (٢٠١٨) * '''[[شەزام! (فیلم)|شەزام]]''' (٢٠١٩) * '''باڵندە نێچیرەکان: ڕزگارکردنێکی نائاساییی ھارلی کوین''' (٢٠٢٠) * '''ژنی سەرسوڕھێنەر ١٩٨٤''' (٢٠٢٠) *'''چاپی دەرھێنەری (دەستەی دادپەروەری)''' بە ناوی '''(Zack Snyder's Justice League''') لە ڕێکەوتی (١٨ی ئازاری ٢٠٢١) لە تۆڕی ('''HBO MAX)''' === ئەو فیلمانەی کە لە داھاتوودا بڵاودەبنەوە === * ('''باتمان-The Batman''') وابڕیار بوو کە لە ڕێکەوتی (٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١) بڵاوببێتەوە بەڵام بەھۆی [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]](COVID-19) دواخرا بۆ ڕێکەوتی (٤ی ئازاری ٢٠٢٢) * ('''دەستەی خۆکوژییەکە-The Suicide Squad''') ڕێکەوتی (٦ی ئابی ٢٠٢١) * ('''بلاک ئادەم-Black Adam''') وابڕیار بوو کە لە ڕێکەوتی (٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١) بڵاوببێتەوە بەڵام بەھۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا دواخراوە بۆ (٢٩ـی تەموزی ٢٠٢٢) * ('''شەزام: توڕەیی خوداکان- Shazam: Fury Of Gods)''' ڕێکەوتی (٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣) * ('''فلاش-The Flash)''' ڕێکەوتی (٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢) * ('''بەشی دووەمی ئەکوامان-Aquaman Sequel)''' ڕێکەوتی (١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢) == کاردانەوەکان == سێ فیلمەکەی سەرەتای کۆمپانیای دی سی جێگەی ڕەزامەندی ڕەخنەگران نەبوون، بۆیە دوای سەرکەوتنی [[واندەر وومەن (فیلمی ٢٠١٧)|وندەر وومان]]، ڕاگەیانرا کەوا جۆس ویدن ڕۆڵێکی بەرچاوتری دەبێت لەسەر فیلمەکانی داھاتوودا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|wikt=no|commons=Category:DC Extended Universe|b=no|n=no|q=no|s=no|v=no|voy=no|species=no|d=Q18281265}} * {{Facebook|DCFilmsOfficial|دی سی فیلمز}} * [https://www.dccomics.com/movies فیلمەکانی دی سی کۆمیکس] * [http://dcextendeduniverse.fandom.com/wiki/ ویکیی گەردوونی فراوانکراوی دی سی] {{پۆلی کۆمنز|DC Extended Universe}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک|خەیاڵی زانستی}} [[پۆل:زنجیرە فیلمەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:جیھانی خەیاڵی]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:گەردوونی خەیاڵی]] kpx3zu1xbjql9dxzcrwv3t5g69g33ph 0 136297 1679853 1516617 2026-10-03T19:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە) 1679853 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میدیای کۆکراوە''' بریتییە لە کۆمەڵێک ڕێگەی بڵاو کردنەوە کە ھەندێ کاری وەرگیراوی تێدایە کە لە کارێکی ڕاستەقینەی بڵاو کراوە بەرھەمھێنراوە (بەگشتی خەیاڵی)، وەک [[فیلم]] وە کارێکی [[وێژە]] و [[بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی]] یان [[یاری ڤیدیۆیی]]. کارە بیریە ڕێگە پێدراوەکان دەکرێت بۆ ئاھەنگەکان یان کۆمپانیاکانی تر سودی بازرگانی لێ ببینرێت، دەکرێت بەکار بھێنرێت لە ڕێگەی کۆمەڵێک شێوەی تر بۆ مەبەستی ڕیکلام کردن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|فیلم|وێژە|کایەی ڤیدیۆیی|ئابووری|کۆمپانیا }} {{پۆلی کۆمنز|Media franchises}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} [[پۆل:پاشکۆکان]] [[پۆل:چاندی ڕۆژاوایی]] [[پۆل:پیشەسازیی میدیای بەکۆمەڵ]] 2airzafk0x96c0e1sjwta0xzknqju9t 0 137097 1679955 1542041 2026-10-03T22:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679955 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراولی | ناوی_خۆماڵی = Mirawli | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = پەڕگە:گوندی مۆردین.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی مۆردین | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦٥٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''میراولی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== میراولی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مامەشەیی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نەوەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چروستانی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەشی پیرک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jxvyrsmudswyfzbqofmzqqg7407o890 0 137187 1680026 1542046 2026-10-04T01:37:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680026 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میری سوور | ناوی_خۆماڵی = Mira Sur | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٧٢٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''میری سوور''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== میری سوور لە باکورەوە هااوسنورە لەگەڵ گوندی [[کانی ئاسکان]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[عامورە]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[وەیسە]] لە [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[ڕیشێن]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ioupfw1h8bwov2nxkx153l6n1xybtje 0 137480 1679727 1541964 2026-10-03T16:35:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679727 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = مۆڵان | ناوی_خۆماڵی = Molan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی مۆڵان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی مۆڵان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٢٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''مۆڵان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== مۆڵان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەزمەک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قەڵاتە]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[سەرگەڵو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بڵخوان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 4hedmwvz1w43iyi9jwppqo6sfwuq05b 1679755 1679727 2026-10-03T17:00:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1679755 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = مۆڵان | ناوی_خۆماڵی = Molan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی مۆڵان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی مۆڵان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٢٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''مۆڵان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== مۆڵان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەزمەک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قەڵاتە]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[سەرگەڵو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بڵخوان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bu0m0nuxx20revu2w18suk942ej6w8u 0 137481 1679949 1542036 2026-10-03T22:35:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679949 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراوا | ناوی_خۆماڵی = Mirawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٢٥٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''میراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== میراوا لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەراو (ڕوونکردنەوە)]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کوڕەداوێی گەورە]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[دارەبەن (ڕوونکردنەوە)]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چنارە (ڕوونکردنەوە)]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 33quhq8iy57xb8h1mmmgeyn5jofj5gl 13 137887 1679803 537879 2026-10-03T17:26:36Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679803 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=No useful content. Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> hfxy6p8hcczw4lhy379ew5o3uubt00q 0 139008 1680009 1516665 2026-10-04T01:34:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680009 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Du_Caucase_au_Golfe_Persique_p_421.jpg|وێنۆک]] '''میرنشینی بدلیس''' کە بە '''[[خانات]]ی بدلیس''' (١١٨٢–١٨٤٧)، [[میرنشین]]ێکی کوردیی بوو کە ناوەندەکەی لە [[بدلیس]] بوو. لە کۆنفیدراسیۆنی خێڵەکی ڕۆژەکی سەرچاوەی گرتووە. == مێژوو == ڕۆژەکییەکان لە پاشای [[جۆرجیا]] دەیڤدی سێیەمیان بردەوە و لە سەدەی ١٠دا بدلیس و [[قابلجەوز]]یان داگیرکرد. ناوبەناو میرنشینەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی کەسانی دەرەوە، وەک [[ئاق قۆینلۆ]] (لە ساڵی ١٤٦٧ تا ١٤٩٥) و [[سەفەوییەکان]] (لە ساڵی ١٥٠٧ تا ١٥١٤). پاش داکشانی ئاق قۆینلۆ، شازادەکانی ڕۆژەکی سەربەخۆیی خۆیان دووپات کردەوە. میرنشینەکە پشتگیری لە سوڵتانی عوسمانی [[سەلیمی یەکەم]] دەکرد و لە بەرامبەردا فەرمانڕەواکانی ناویان لێنرا ''خانە بەڕێزەکان''. شازادەی ڕۆژەکی لە ساڵی ١٥٣١ پشتیوانی خۆی لە عوسمانییەکان کشاندەوە و لەبری ئەوە ڕووی کردە سەفەوییەکان، ڕووداوێک کە بووە ھۆی گرتنی میرنشینەکە لەلایەن عوسمانییەکانەوە. سەردەمێکی باش بۆ میرنشینەکە لە ساڵی ١٥٧٨ دەستی پێکرد، کاتێک [[سوڵتان مورادی سێیەم]] [[شەرەفخانی بدلیسی]] وەک میری میرنشینەکە ھەڵبژارد. تا ساڵی ١٥٩٦ ھەژدە شازادەی ڕۆژەکی فەرمانڕەوایی میرنشینەکەیان دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کوردستان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] 9j4qhhq19b4gtv57cppsmwp2cvdgulr 0 140448 1680208 1516845 2026-10-04T07:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1680208 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox animanga character | name = میواکۆ ساتۆ | series = [[لێکۆڵەر کۆنان]] | image = [[پەڕگە:Csatoar.jpg|250px]] | caption = | first = مانگا: ژمارەی ۱۹۰ <br/> ئەنیمێ: زنجیرەی ۱۳۰ | creator = [[گۆشۆ ئۆیاما]] | voiced by = [[ئاتسوکۆ یویا]] | nickname = | alias = | gender = مێ | species = | nationality = {{ئاڵا|ژاپۆن}}ی | title = | relatives = ماسایوشی ساتۆ (باوک) }} '''میواکۆ ساتۆ''' (佐藤 美和子, Satō Miwako) ئەو یەکێکە لە کەسایەتییەکانی زنجیرەی [[لێکۆڵەر کۆنان]]، باوکی مردووە لە ڕووداوێکدا ئەو کاتەی بچووک بووە، و هەر بۆیە هەمان ڕێگەی ئەوی گرتۆتەبەر و ئێستا وەک پۆلیسێک لە پۆلیسی تۆکیۆی پایتەخت کار دەکات لەگەڵ [[پشکنەر میگۆری]]، ئەو کەسایەتییەکی چالاک، و ڕاست و زۆر سەرنجڕاکێشە، هەر بۆیە ناوبانێگی گەورەی لە ناو پیاوانی پۆلیسی شارەکەدا هەیە و لە نێوانیشیان [[واتارو تاکاجی|تاکاجی]] هەیە، تاکاجی خۆشدەوێت بەڵام ئەوە دەرناخات چونکە دەترسیت تووشی شێتک ببێت، هەروەها زۆریش متمانەی بە [[کۆنان ئێدۆگاوا|کۆنان]] هەیە. یەکەم دەرکەوتنی ساتۆ لە زنجیرەی ۱۳۰ ئەنیمێکەدا بوو. {{لێکۆڵەر کۆنان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|ژن}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان]] [[پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا]] hy2f8n6wc9ios8mk3egk6y6pk5jpl0l 0 141194 1680032 1542052 2026-10-04T01:38:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680032 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرەدێ | ناوی_خۆماڵی = Mira De | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٣٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرەدێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == میرەدێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سڵێمانەگردە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەڵایی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئەڵایی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[بازیان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 7ivtcnroio7zns0j092ic79rp8esphq 0 141376 1680075 1405072 2026-10-04T04:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1680075 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = Compagnie Générale des Établissements Michelin SCA | logo =[[File:2004 Rally Finland friday 03.jpg|frameless|upright=١٫٠]] | logo_size = |image_caption = Michelin headquarters in Clermont-Ferrand |type = [[پشکی سنوردار]] |industry = [[Automobile|Auto]] and truck parts |area_served = جیھان |key_people = [[جیان سەنارد]] <small><br/><nowiki>بەڕێوەبەری گشتی</nowiki></small> |products = [[تایە]]، خزمەتگووزاری گەشتیاری | revenue = {{decrease}} [[€]] 20.907&nbsp;بلیۆن <small>(٢٠١٦)</small><ref name="AR2016">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.michelin.com/eng/content/download/19246/428782/version/9/file/20170214_Michelin_Guide+des+resultats+annuels+2016_EN.pdf |سەردێڕ=Annual Results 2012 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Michelin |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170813223824/http://www.michelin.com/eng/content/download/19246/428782/version/9/file/20170214_Michelin_Guide+des+resultats+annuels+2016_EN.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | assets = {{increase}} € 25.322&nbsp;بلیۆن <small>(٢٠١٦)</small><ref name="AR2016" /> | equity = € 10.646&nbsp;بیلیۆن <small>(٢٠١٦)</small><ref name="AR2016" /> |intl = yes |homepage = {{URL|michelin.com}} |foundation = ١٨٨٩ |location_country = فەرەنسا}} '''میشلان''' ({{بە فەڕەنسی|Michelin}}) کۆمپانیایەکی فەڕەنسییە بۆ بەرھەمھێنانی [[تایە]]، و بە دووەم گەورەترین کۆمپانیای دروستکردنی تایە دادنرێت لە جیھاندا دوای [[بریجستۆن]]. [[پەڕگە:Michelin mascot, 2010 Brno WSR.jpg|وێنۆک|بیبێندەم (ناسراوە بە پیاوەی میشلان - ئەو پیاوەیە کە وێنەی کۆمپانیای میشلان دەنوێنێ و لە تایە درووستکراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Michelin Man|سەردێڕ=بیبیندەم لە ویکی}}</ref>)]] کۆمپانیای میشلان تایە بەرھەمدەھێنیت بۆ [[فڕۆکە]]، [[ئۆتۆمبێل]]، [[بارھەڵگر]]<nowiki/>ە قورسەکان، مۆتۆرسکیل و [[پایسکل|پاسکیل]]، بە جۆرێک کە لە ساڵی ٢٠١٢ توانی ١٦٦ میلیۆن تایە بەرھەم بھێنێن لە ٦٩ کارگەی خۆی لە ١٨ ووڵاتی جیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Michelin|سەردێڕ=ویکیپیدیای ئینگلیزی}}</ref> == مێژوو == دوو برا لە سالی ١٨٨٩ بە ناوی ئیدوارد میشلان و ئەندرێ میشلان لە [[کلێخمۆن-فێخان]] لە فەرەنسا کارگەیەکی لاستیکیان بەرێوەدەبرد، چەندجارێک ئیدوارد ھەوڵی دەدا تایەی پاسکیل چاک بکاتەوە بەڵام سەرکەووتوو نەدەبوو، تا ڕۆژێک ھەڵستا بە بیرکردنەوە و داھێنانی تایەی ھەوایی، کە لەگەڵ براکەیدا توانیان تایەیەکی ھەوایی بۆ پاسکیل دروست بکەن کە توانای گۆڕینی ھەبێت؛ و [[پاسکیل سواری]] بەناوبانگی فەڕەنسی چارلێس تێرۆنت لە ساڵی ١٨٩١ ئەم تایەیەی بەکارھێنا بۆ درێژترین ماوەی پێشبرکێی پاسکیل سواری لە جیھاندا و پلەی یەکەمی تێدا بەدەست ھێنا. [[پەڕگە:Michelin Poster 1898.jpg|وێنۆک|پۆستەرێکی پیاوی میشلان لە سالی ١٩٨٩ کە لە لایەن [[ئۆ گالۆپ]] ەوە دروستکراوە]] لە ١ نۆڤێمبەری ٢٠٠٨ کۆمپانیای میشلان بوە گەورەترین کۆمپانیای بەرھەم ھێنانی تایە و توانی پێش کۆمپانیای بریجستۆن بکەوێتەوە. == وەرزشی بزوێنەر (مۆتۆرسپۆرت Motorsport) == میشلان ڕۆلێکی گرینگی ھەبووە لە گشت بوارەکانی وەرزشی بزوێنەر، کە بە درێژای مێژوو لە کێبڕکیدابووە بۆ دابین کردنی تایەی وەرزشی بزوێنەر بە تایبەتی لە پێشبرکێکانی فۆرمولا وەن، ڕالی، پێشبرکێی ماتۆڕ (مۆتۆ جی پی) و پێشبڕکێیە خێراکانی ئۆتۆمبێل. == بواری تر == کۆمپانیای میشلان خاوەنی چەند کۆمپانیایەکی ترە وەک کۆمپانیای ڕێنمای گەشتیاری، نەخشە، نەخشەی سەر ھێڵ و چەند بوارێکی تر. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Michelin}} {{تووڵی دەروازە|ئۆتۆمۆبیل|کۆمپانیا|فڕین|فەڕەنسا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:نیشانە فەرەنسییەکان]] dvrxcd1fmwpxlqz9lxgw9nk31xod7ic 0 141454 1680003 1542045 2026-10-04T01:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680003 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرمام | ناوی_خۆماڵی = Mirmam | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٤٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرمام''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == میرمام لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھۆمەرسێنانی کۆن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی ماسیان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[برایم ئاوا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کرمانج، قزڵجە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] c51w9266oo6kzffnjmxa1g0rlinb97x 0 141566 1679952 1542038 2026-10-03T22:36:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679952 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراودەلی تازە | ناوی_خۆماڵی = Mirawdal New | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٣٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میراودەلی تازە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میراودەلی تازە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ڕەزی بابە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[میراودەلی کۆن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کەڕەگەڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گلێنەبەڕۆژ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bklu588mi9bbpnr4n6bp8nll7u251qu 0 141578 1679953 1542039 2026-10-03T22:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679953 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراودەلی کۆن | ناوی_خۆماڵی = Mirawdal Old | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٣٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میراودەلی کۆن''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میراودەلی کۆن''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میراودەلی تازە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی خان، گەرمک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کەڕەگەڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گلێنەبەڕۆژ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 62ef4c7kwu1lam58596pduejyqip3sr 0 141644 1679950 1542037 2026-10-03T22:35:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679950 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراوا | ناوی_خۆماڵی = Mirawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی میراوا.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی میراوا | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٥٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میراوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەرسوراو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەربرالە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سوراو، گەرمک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باراوەی کۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] siqzi3ghllz3hptftcide3cpzdnk5sa 0 141645 1680076 1542055 2026-10-04T04:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680076 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میشیاو | ناوی_خۆماڵی = Mishiaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی میشیاو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی میشیاو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٥٨٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میشیاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میشیاو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەرسێف]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەردەڕەشە، سەرشیوی مەریوان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سوێرەوان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نەرمەڵاسی تازە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kpoq4z8lm6qgam1e0yp7l53omasntir 0 142003 1680298 1542059 2026-10-04T10:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680298 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میکائیل پاشا | ناوی_خۆماڵی = Mikail Pasha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١١٣٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میکائیل پاشا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میکائیل پاشا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[باخی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تافان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باخان، قەرەداغ|باخان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دۆڵانی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] k2v5hqz1fyqltkqnkrxb05vslhnmi7u 0 142037 1680028 1542047 2026-10-04T01:37:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680028 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میریاسی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Miryasi Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی میریاسی خواروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٣٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میریاسی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میریاسی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سۆڵیاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نەوتێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[وێلەکەی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[داریزاین]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ae9ajx59pt3esxz2m945y76s2a6a5zg 0 142038 1680029 1542049 2026-10-04T01:37:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680029 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میریاسی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Miryasi Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی میریاسی سەروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی میریاسی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١١٧٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میریاسی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میریاسی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سۆڵیاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نەوتێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[وێلەکەی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەیدعومەری سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] r68jkzsxupb2hn2mgplb5sl7vebrlem 0 142324 1680031 1542051 2026-10-04T01:38:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680031 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرەدێ | ناوی_خۆماڵی = Mirade | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] ، [[لادێ]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە =گوندی میرەدێ لە قـەزای شارەزوور | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = [[هەرێمی کوردستان]] | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارەزوور]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەڕایەن]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٩٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میـرەدێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەڕایەن]]، [[قەزای شارەزوور]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''میرەدێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چەم وژاڵە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چنارە، دەربەندیخان|چنارە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قلیجە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بیدەن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شارەزوور}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] a4z9vt0wl30s46n9ba2hgnnoc37sovm 0 142381 1679845 1516602 2026-10-03T19:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679845 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''میخائیل خرۆنتشیف''' لە دایک بوە لە ٤ نیسانی ساڵی ١٩٠١، پیاوێکی [[یەکێتی سۆڤیەت]] بوە، پلەی لیوا بوە لە ئەندازیاری سەربازی لە ساڵی ١٩٤١ خرۆنتشیف بوە ئەندام لە [[حیزبی شیوعی یەکێتی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٢١، وە وەزیری پیشەسازی کەش بوە لە ساڵی ١٩٤٦، وە جێگری یەکەمی سەرۆک وەزیرانی سۆڤیەت بوە لە نێوان ساڵانی ١٩٥٥ هەتا ١٩٦١ وە [[ناوەندی خرۆنتشیف بۆ گەرانی بۆشایی]] بە ناوی ئەو کراوە وەکوو رێزێک لە ٢ حوزەیرانی ساڵی ١٩٦١ کۆجی دوایی کرد. ==سەرچاوەکان== * https://www.prlib.ru/history/619024 {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|سیاسەت|ڕووسیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦١]] [[پۆل:کۆمیساری گەل و وەزیرانی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] i27trkty5aaw0woj80xl0p145qzu6op 0 143354 1679837 1666455 2026-10-03T19:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1679837 wikitext text/x-wiki '''میتۆدۆلۆژی''' شیکردنەوەی سیستماتیک و تیۆریکی [[میتۆد|میتۆدەکانی]] بەکارچوو لە [[بواری زانستی|بوارێکی زانستیدایە]]. لەخۆگری شیکاریی جەستەی میتۆدەکان و بنەماکانی سەر بە لقێ لە لقەکانی مەعریفەتە. لە میتۆدۆلۆژیدا زیاتر لەسەر چەمکانێک وەکوو [[پارادایم]]، مۆدێلی تیۆریک، قۆناغەکان و تەکنیکەکانی سەر بە چەندایەتی و چۆنایەتی باس ئەکرێ. <ref> Irny, S.I. and Rose, A.A. (2005) “Designing a Strategic Information Systems Planning Methodology for Malaysian Institutes of Higher Learning (isp- ipta), Issues in Information System, Volume VI, No. 1, 2005. </ref> کاری میتۆدۆلۆژی دابینکردن و نانەبەردەستی ڕێگاچارە نییە، کەوابوو میتۆدۆلۆژی ھەمان میتۆد نییە. بەڵکوو، بنەڕەتێکی تیۆریک پێشنیار ئەکا بۆ تێگەیشتن لەوەی کە لە حاڵەتێکی تایبەت چ میتۆد یا کۆمەڵە میتۆدێک ئەتوانێ بەکار بھێنرێ و ئاکامی دڵخوازی لێ وەربگیرێ. میتۆدۆلۆژی پلان و [[ستراتیجی|ستراتیژیی]] ھەموو [[لێکۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەیەکە]] و، ئەو ڕێگایەی کە لێکۆڵینەوە ئەبێ پێدا بڕوا دەرئەخات و، ئەو میتۆدانەی ئەبێ بەکار بھێنرێن و ھەندێ شتی تریش دەسنیشان ئەکات. ئەم میتۆدانە، کە لە میتۆدۆلۆژیدا باسیان لێوە ئەکرێ، ئامراز و شێوازی [[داتا]] کۆکردنەوە و، بڕێ جاریش، ئەوەی کە ئاکامێکی تایبەت چلۆن ھەژمار بکرێت، ئەناسێنن. <ref>Howell, K. E. (2013) Introduction to the Philosophy of Methodology. London: Sage Publications</ref> لە میتۆدۆلۆژیدا میتۆد پێناسە ناکرێت، ئەگەرچی سەرنجێکی زۆر ئەدرێ بە سروشت و جۆرەکانی ئەو پرۆسانەی کە ئەبێ لە [[کارڕایی|کارڕاییەکی]]<ref>procedure</ref> تایبەت یا لە گەیشتن بە ئامانجێکدا شوێنەڕا بکرێن. وەھا پرۆسەگەلێک ''چوارچێوەیەکی سازێنەری گشتگیر''<ref>constructive generic framework</ref> دروست ئەکەن و لەوانەیە لێک بکرێنەوە و ببن بە پرۆسەگەلی وردتر، یا تێکەڵ بە یەکتر بن، یا بەرودوایان بگۆڕدرێ. <ref name=Vacca1> {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Katsicas |یەکەم=Sokratis K. |editor1-last=Vacca |editor1-first=John |سەردێڕ=Computer and Information Security Handbook |ناونیشان= https://archive.org/details/computerinformat0000unse_y3h5 |زنجیرە=Morgan Kaufmann Publications |ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە= Elsevier Inc |ژپنک= ٩٧٨-٠-١٢-٣٧٤٣٥٤-١|پەڕە=[https://archive.org/details/computerinformat٠٠٠٠unse_y٣h٥/page/٦٠٥ ٦٠٥]|chapter=Chapter 35}} </ref> [[پارادایم]] لەوەی کە ئەویش چوارچێوەیەکی سازێنەرە لە میتۆدۆلۆژی ئەچێ. لە کاری تیۆریکدا، پەرەسەندنی پارادایمەکان زۆرینە یا گشت پێومانەکان بۆ میتۆدۆلۆژی بەجێ ئەھێنێ. <ref>See, for example, [[Thomas Kuhn]], ''The Structure of Scientific Revolutions'' (University of Chicago, 1970, 2nd ed.)</ref> [[ئالگۆریتم]] -یش وەکوو پارادایم جۆرێک چوارچێوەی سازێنەرە، بەو مانایە کە «سازاندن» زیاتر ڕیزێکی لۆژیکییە، تا فیزیکی، لە ئێلێمانگەلی لێکگرێدراو. == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{پۆلی کۆمنز|Methodology}} {{تووڵی دەروازە|زانست|فەلسەفە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:میتۆدۆلۆژی]] [[پۆل:توێژینەوە]] [[پۆل:زانست]] [[پۆل:مێتۆدۆلۆژی]] istrd0fjblgkgtdcii8tqterhnfn7kh 0 143539 1680129 1633164 2026-10-04T05:51:06Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1680129 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = کۆمپانیای بریجستۆن | logo =[[File:Bridgestone logo.svg|frameless|upright=١٫٠]] [[File:Tokyo Square Garden.jpg|frameless|upright=١٫٠]] | image_caption = بارەگای سەرەکی بریجستۆن | type = کۆمپانیای گشتی | founder = شۆجیرۆ ئیشیباشی | hq_location_city = [[کیۆباشی]]، [[تۆکیۆ]] | hq_location_country = [[ژاپۆن]] | area_served = ھەموو جیھان | products = [[tire|تایە]] | revenue = {{decrease}} {{JPY|3.337&nbsp;ترلیۆن|link=yes}} | revenue_year = ٢٠١٦<ref name="BS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bridgestone.com/ir/financialdata/sales/index.html|سەردێڕ=Bridgestone Financial|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171202230822/http://www.bridgestone.com/ir/financialdata/sales/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | |operating_income = {{decrease}} {{JPY|٤٤٩٫٥ بلیۆن}} | |net_income = {{decrease}} {{JPY|٢٦٥٫٥٥ بلیۆن}} | net_income_year = ٢٠١٦<ref name="BS"/> | num_employees = ١٤٣٬٦٢٦ (٢٠١٧) | subsid = [[تایەی فایەرستۆن و کۆمپانیای پلاستیکی]] | website = {{URL|http://www.bridgestone.com}} |image=[[File:Tokyo Square Garden.jpg|frameless|upright=١٫٠]] باڵەخانە|caption=بارەگای سەرەکی بریجستۆن}} کۆمپانیای بریجستۆن (بە ژاپۆنی 株式会社ブリヂストン)، کۆمپانیایەکی ژاپۆنی جەند ووڵاتیە کە تایبەت بە بەرھەمھێنانی تایەی ئۆتۆمۆبیل و بارھەڵگر. بریجستۆن لە ساڵی ١٩٣١ لە لایەن شۆجیرۆ ئیشیباشی لە [[فوکوئۆکا (پارێزگا)|فوکوئۆکا]] لە [[ژاپۆن]] دۆزرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٧ بریجستۆن گەورەتین کۆمپانیای بەرھەم ھێنانی تایە بوو لە جیھاندا کە لە پێش [[میشلان|میشلانی]] [[فەڕەنسا|فەرەنسیش]] بوو. گروپی بریجستۆن لە ساڵی ٢٠٠٥ خاوەنی ١٤١ کارگەی بەرھەم ھێنانبوو لە ٢٤ [[وڵات]]ی جیادا. == سەرهەڵدان == یەکەم تایەی بریجستۆن کە بەرهەمهێنرا لە ساڵی ١٩٣٠ بوو لەلایەن کۆمپانیایەکی ژاپۆنی تایبەت بە دروستکردنی گۆرەوی ([[:en:Tabi|تابی]]) ، دواتر لە ساڵی ١٩٣١ دامەزرێنەری بەشی تایە [[شۆجیرۆ ئیشیباشی]] هەستا بە جیاکردنەوەی بەشی بەرهەمهێنانی تایە لە کۆمپانیا سەرەکیەکە کە تایبەت بوو بە بەرهەمهێنانی تابی و دەستی کرد بە دامەزراندنی دەستەی بەرهەمهێنانی تایەی بریجستۆن لە کورومە لە ژاپۆن . دواتر کۆمپانیای بریجستۆن گەشەی سەند و لقی سەربەخۆی کردەوە لە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] و [[ئەمریکای باکوور|ئەمەریکای باکوور]] بەڵام بریجستۆن هەر لەهەوڵدایە کە بەردەوام سوود لە تەکنەلۆژیای ژاپۆنی وەربگرن بۆ بەرهەمەکانیان. == ناو == ناوی بریجستۆن لە ناوی دامەزرێنەری کۆمپانیاکە وەرگیراوە [[شۆجیرۆ ئیشیباشی|ئیشیباشی]] کە بە زمانی ئینگلیزی ئیشی واتە stone و باشی واتە Bridge بە لێکدانیان دەبێتە Bridgestone . [[پەڕگە:Bridgestone-Reifen Baumaschinen 4.JPG|وێنۆک|نموونەیەكی تایەی بریجستۆن]] == فایەرستۆن Firestone == بریجستۆن لە ساڵی ١٩٨٨ کۆمپانیای فایەرستۆنی [[ئەمریکی]] بە تەواوی کڕی کە تایبەتە بە بەرهەمهێنانی تایە و لاستیك . == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Bridgestone|سەردێڕ = Bridgestone|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٧ی ئازاری ٢٠١٨}} {{پۆلی کۆمنز|Bridgestone}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژاپۆن|ئۆتۆمۆبیل|کۆمپانیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی ژاپۆن]] [[پۆل:تۆپیکس ١٠٠]] [[پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان]] 8tmkpn4kernzvvihmt3x3acsb61prrl 0 143903 1679969 1650077 2026-10-03T22:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679969 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرزا ڕۆستەمی بچوک | ناوی_خۆماڵی = Mirza Rostam Little | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی خدران]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥١٢ | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرزا ڕۆستەمی بچوک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خدران]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میرزا ڕۆستەمی بچوک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[تۆربە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی بناو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] b86h67fez6kgc20f0xl68r4e87ar9ek 0 143904 1679970 1650076 2026-10-03T22:39:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679970 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرزا ڕۆستەمی گەورە | ناوی_خۆماڵی = Mirza Rostam Big | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی خدران]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٢٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرزا ڕۆستەمی گەورە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خدران]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میرزا ڕۆستەمی گەورە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[پێسپیان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تووەڕەش]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ferbfd0el9d1s03dvnh1nfkei662xnv 0 144248 1680030 1650070 2026-10-04T01:38:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680030 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرەبەگ | ناوی_خۆماڵی = Mirabag | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی میرەبەگ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی میرەبەگ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 650 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرەبەگ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میرەبەگ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەڵاڵان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەستریلان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەنجیرەی ئاکۆ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەرمکەداڵ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 658mjm1965mm2fuqil631csourcdrno 0 144326 1679945 1650087 2026-10-03T22:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679945 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرانۆک | ناوی_خۆماڵی = Miranok | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بێتواتە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 802 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرانۆک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بێتواتە]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میرانۆک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شیرێی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەردۆڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەرمک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زیخان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ew3krm7cdodfl1y2elv2mmkrhzfs1wn 0 144447 1680052 1399335 2026-10-04T03:23:36Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680052 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=February 2016}} {{Infobox person | name = تایگەر شرۆف | image = TigerShroff.jpg | caption = شرۆف لە ٢٠١٦ | birth_name = جای ھیمانت شرۆف | birth_date = {{birth date and age|df=yes|١٩٩٠|٣|٢}} | birth_place = [[مومبای]]، [[مەھاراشترا]]، [[ھیندستان]] | nationality = ھیند | occupation = ئەکتەر | parents = [[جاکی شرۆف]]{{ھن}}[[عایشە شرۆف|ئایشا شرۆف]] | yearsactive = ٢٠١٤–ئێستا}} '''جای ھیمانت شرۆف''' (لەدایکبووی ٢ی ئازاری ١٩٩٠) ناسراو بەپیشەییی '''تایگەر شرۆف'''، ئەکتەرێکی ھیندییە کە لە [[بۆلیوود|فیلمە ھیندییەکان]] کاردەکات.<ref name=":٠">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.business-standard.com/article/news-ani/tiger-shroff-felicitated-with-5th-degree-black-belt-114073101215_1.html|سەردێڕ=Tiger Shroff felicitated with 5th degree black belt|نووسەر=ANI|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٤|ئیش=business-standard.com}}</ref> کوڕی ئەکتەر [[جاکی شرۆف]] و دەرھێنەر [[ئایشا دات]]ە == سەرەتای ژیان == شرۆف لە ٢ی ئازاری ١٩٩٠ و لە ئەکتەری فیلمی ھیندی [[جاکی شرۆف]] و ھاوسەرەکەی [[ئایشا دات|ئایشا شرۆف]] (née Dutt) لەدایکبوو. ناوی خۆی گۆڕی بۆ تایگەر کاتێک لە فیلمە سینەمایییەکان ڕۆڵی گێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-8-facts-you-didnt-know-about-tiger-shroff/20140422.htm | سەردێڕ=8 facts you didn't know about Tiger Shroff | ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٤| بڵاوکەرەوە=Rediff | ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tiger's 'Heropanti' mints Rs 36 cr in first week|ناونیشان=http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html|بڵاوکەرەوە=CNN IBN|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427145921/http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tiger meets audience during Heropanti screening in Mahboobnagar|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Tiger-Shroff-meets-audience-during-Heropanti-screening-in-Mumbai/articleshow/35616275.cms|بڵاوکەرەوە=The Times of India|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140530084807/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Tiger-Shroff-meets-audience-during-Heropanti-screening-in-Mumbai/articleshow/35616275.cms|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tiger Shroff to clash with father at Box Office|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/tiger-shroff-to-clash-with-dad-jackie-shroff-at-box-office/|نووسەر=Priya Gupta|بڵاوکەرەوە=The Indian Express|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> شرۆف بە تەمەن لە ھەردوو خوشک و براکەی گەورەترە؛ خوشکەکەی (کریشنا شرۆف) سێ ساڵ لە خۆی مناڵترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lalwani|یەکەم=Vickey (18 August 2009)|سەردێڕ=Kat is Turquotte, not Kaif: Ayesha Shroff|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Kat-is-Turquotte-not-Kaif-Ayesha-Shroff/articleshow/4905115.cms|ئیش=Times of India|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dubey|یەکەم=Bharati (14 November 2013)|سەردێڕ=Jackie's daughter to assist Aamir|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Jackies-daughter-to-assist-Aamir/articleshow/25740308.cms|ئیش=Times of India|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Joshi|یەکەم=Meera (July 2002)|سەردێڕ=60 minutes with Jackie Shroff|ناونیشان=http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html|ئیش=Indiatimes|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070510020224/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070510020224/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html |date=١٠ی ئایاری ٢٠٠٧}}</ref> لە باوکییەوە، [[گوجاراتی]]یە و بە بنەچە [[ئویغور]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nair|یەکەم=Vinod (2 February 2003)|سەردێڕ=Jackie Shroff, frame by frame|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Jackie-Shroff-frame-by-frame/articleshow/36207528.cms|ئیش=Times of India|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Jackie Shroff - Chotte Mia|ناونیشان=http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176|ئیش=Sify|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180613111600/http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و لە دایکییەوە، [[خەڵکی بەنگال|بەنگال]]ی و خوارووی [[بەلجیکییەکان|بەلجیکایی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Joshi|یەکەم=Tushar (26 February 2010)|سەردێڕ=Ayesha Shroff sets up a memorial in her dad's name|ناونیشان=http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm|ئیش=Mid-Day|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190705125952/http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=1980: Tumult and tragedy|ناونیشان=http://indiatoday.intoday.in/story/india-in-1980-major-events-and-happenings/1/192358.html|ئیش=India Today|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nair|یەکەم=K S|سەردێڕ=Air Vice Marshal Ranjan Dutt (1594) GD(P)|ناونیشان=http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html|ئیش=Bharat Rakshak|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160827060917/http://bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lalwani|یەکەم=Vickey (29 November 2010)|سەردێڕ=Ayesha Shroff loses her mother|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Ayesha-Shroff-loses-her-mother/articleshow/7008810.cms?referral=PM|ئیش=Times of India|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref> == پیشە == [[پەڕگە:Tiger Shroff & Jacqueline Fernandez.jpg|وێنۆک|شرۆف و ھاوئەکتەرەکەی ([[جاکلین فێرناندێز]]) لە ''[[جاتی فڕیو]]'' لە ٢٠١٦]] شرۆف لە کۆتاییدا و لە حوزەیرانی ٢٠١٢، و لەڕێگەی [[ساجید نادیادوالا]]وە ئیمزای لەسەر ''[[ھێرۆپانتی]]'' کرد کە بووە ھۆی یەکەم دەرکەوتنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sajid Nadiadwala to launch Tiger Shroff|ناونیشان=http://www.bollywoodhungama.com/news/1451443/Sajid-Nadiadwala-to-launch-Tiger-Shroff|ئیش=[[Bollywood Hungama]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Singh|یەکەم=Prashant (12 June 2012)|سەردێڕ=I’ve no idea how to react: Jackie Shroff|ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx|ئیش=[[Bollywood Hungama]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx |date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلمەکان === {| class="wikitable" |+کلیل |style="background:#FFFFCC;"| |نیشانەی ئەو فیلمانەیە کە ھێشتا بڵاونەکراونەتەوە |} {| class="wikitable sortable" ! ساڵ ! فیلم ! ڕۆڵ ! دەرھێنەر ! تێبینییەکان |- |٢٠١٤ | ''[[ھیرۆپانتی]]'' | بابلو | [[سابیر خان]] | |- | rowspan="2" |٢٠١٦ | ''[[باغی (٢٠١٦)|باغی]]'' | ڕۆنی سینگ | [[سابیر خان]] | |- | ''[[ئە فلاینگ جات]]'' | ئەمان دیلۆن | [[ڕیمۆ دی سوزا]] | |- | ٢٠١٧ | ''[[مونا مایکڵ]]'' | مونا مایکڵ | [[سابیر خان]] | |- | rowspan="2" |٢٠١٨ | ''[[باغی ٢]]'' | کاپتن ڕانڤیر پراتاپ سینگ (ڕۆنی) | [[ئەحمەد خان (چیرۆگرافەر)|ئەحمەد خان]] | |-style="background:#FFFFCC;" | ''[[ستیودنت ئۆف زە یر ٢]]'' | نادیار | [[پونیت مەلھۆترا]] | فیلمکردن |} === ڤیدیۆ مۆسیقییەکان === {| class="wikitable" !گۆرانی !ساڵ !گۆرانیبێژ !ئاوازدانەر |- | "Zindagi Aa Raha Hoon Main"<ref>https://www.youtube.com/watch?v=QoJsL5DQ0VI</ref> | ٢٠١٤ | [[ئەتیف ئەسلام]] | [[ئەمال مالیک]] |- | "Chal Wahan Jaate Hain"<ref>https://www.youtube.com/watch?v=MVpAAJzPEds</ref> | ٢٠١٥ | [[ئاریجیت سینگ]] | [[ئەمال مالیک]] |- | "[[Befikra]]"<ref>https://www.youtube.com/watch?v=LN07AbMX_HU</ref> | ٢٠١٦ | [[میت برۆس]] | [[میت برۆس]] |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! width=5% | ساڵ ! style="width:20%;"| خەڵاتەکان ! style="width:20%;"| پۆل ! style="width:20%;"| فیلم ! style="width:15%;"| بەرھەم |- | rowspan = '3'|٢٠١٤ | [[ستاردەست ئەواردز]] | [[Stardust Award for Superstar of Tomorrow - Male|سووپەرستاری دواڕۆژ - بۆ کوڕان]] | rowspan="7"| ''[[ھیرۆپانتی]]''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gqindia.com/content/you-should-be-afraid-of-tiger-shroff/#s-cust0|سەردێڕ=You should be afraid of Tiger Shroff|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=GQ India|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190426153553/https://www.gqindia.com/content/you-should-be-afraid-of-tiger-shroff/#s-cust0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩|url-status=dead}}</ref> | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Winners of Stardust Awards 2014 |ناونیشان=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/7635 |بڵاوکەرەوە=[[بۆلیوود ھەنگاما]] |ئیش=Bollywood Hungama News Network |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> |- | [[بیگ ستار ئینتەرتەینمێنت ئەواردز]] | باشترین ئاکتەری ئینتەرتەینمێنت - کوڕان | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=BIG STAR Entertainment Awards 2014 Winners List |ناونیشان=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Winners of Big Star Entertainment Awards 2014 |ناونیشان=http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190109155132/http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | [[ستار گویلد ئەواردز]] | باشترین ئەکتەری یەکەم دەرکەوتن | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Star Guild Awards 2014 Winners List |ناونیشان=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Winners of Star Guild Awards 2014 |ناونیشان=http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190109155132/http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | rowspan = '3'|٢٠١٥ | [[ئایفا ئاواردز]] | باشترین ئەکتەری یەکەم دەرکەوتن | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.india.com/showbiz/iifa-awards-2015-winners-list-412685/|سەردێڕ=IIFA Awards 2015 winners list: Shahid Kapoor, Kangana Ranaut, Tiger Shroff, Deepika Padukone win big; Queen is Best Picture!|نووسەر=Shweta Parande|ئیش=India.com}}</ref> |- | [[ستار سکرین ئەواردز|لایف ئۆکەی سکرین ئەواردز]] | باشترین ئەکتەری نوێ - کوڕان | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/21st-annual-life-ok-screen-awards-promising-newcomer-tiger-shroff-shows-heropanti-on-stage/|سەردێڕ=21st Annual Life OK Screen Awards: Promising newcomer Tiger Shroff shows ‘Heropanti’ on stage | نووسەر=Sarika Sharma |ئیش=Indian Express}}</ref> |} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger_Shroff|سەردێڕ = Tiger Shroff|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٦ی ئایاری ٢٠١٨}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Tiger Shroff|تایگەر شرۆف}} * {{IMDb name|5899377}} * [http://www.bollywoodhungama.com/celebrity/tiger-shroff/ تایگەر شرۆف] لە [[بۆلیوود ھەنگاما]] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھیندستان|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|بۆڵیوود}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ھیندییەکانی خەڵکی مومبای]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی]] fbt7jwmsnbbuauewq1wb1dcrvku7kn9 1 144677 1680053 1323114 2026-10-04T03:23:37Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680053 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=573140 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140530084807/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Tiger-Shroff-meets-audience-during-Heropanti-screening-in-Mumbai/articleshow/35616275.cms بۆ http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Tiger-Shroff-meets-audience-during-Heropanti-screening-in-Mumbai/articleshow/35616275.cms زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:٠٣، ١٥ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=573266 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx بۆ http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٢٥، ١٧ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=573293 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070510020224/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html بۆ http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:١٤، ١٨ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=626231 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180613111600/http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176 بۆ http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٢٣، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=647628 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190109155132/http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ بۆ http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190109155132/http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ بۆ http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:٠٦، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=664443 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190705125952/http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm بۆ http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٠١، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=776864 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list بۆ http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list بۆ http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٣:٠٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=778353 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150427145921/http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html بۆ http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:١٥، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٧ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842240 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140601100517/http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html بۆ http://ibnlive.in.com/news/tiger-shroffs-heropanti-mints-rs-36-cr-in-first-week/475509-8-66.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070510020224/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html بۆ http://downloads.movies.indiatimes.com/site/july2002/sp8.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180613111600/http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176 بۆ http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190705125952/http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm بۆ http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx بۆ http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list بۆ http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list بۆ http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:٣٦، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=988874 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx بۆ http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٤٦، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995343 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141011161342/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx بۆ http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/i-ve-no-idea-how-to-react-jackie-shroff/article1-869415.aspx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٤٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1007582 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160827060917/http://bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html بۆ http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:٤٠، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323113 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.sify.com/entertainment/movies/bollywood/fullstory.php?id=13255176 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://archive.mid-day.com/entertainment/2010/feb/260210-Ayesha-Shroff-Air-Vice-Marshall-Ranjan-Dutt.htm *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160827060917/http://bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html بۆ http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Personnel/Tributes/1072-Ranjan-Dutt.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:١٧، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تایگەر شرۆف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680052 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190426153553/https://www.gqindia.com/content/you-should-be-afraid-of-tiger-shroff/ بۆ https://www.gqindia.com/content/you-should-be-afraid-of-tiger-shroff/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:٢٣، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 6u9fso4c5kmhsitd83uuwtptl5wv14k 0 144994 1679959 1650080 2026-10-03T22:37:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679959 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرتکە | ناوی_خۆماڵی = Mirtka | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 745 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرتکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند)، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میرتکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەلک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کوشکەڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەردێلو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ڕیشوان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] saisty4t6bkssprlvzpm2bp2q46ec1m 0 146573 1679777 1679365 2026-10-03T17:08:01Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679777 wikitext text/x-wiki {{Infobox book series | name = ''شای ئەنگوستیلەکان'' | image = یەکەم چاپی رۆمانی شای ئەنگوستیلەکان.gif | caption = وێنەی چاپی نوێ | books = {{Plainlist| * [[ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە]] * [[The Two Towers]] * [[The Return of the King]]}} | author = [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] | country = [[شانشینی یەکگرتوو]] | language = [[ئینگلیزی]] | genre = {{Plainlist| * [[ڕۆمانی خەیاڵی|خەیاڵی]] * [[ڕۆمانی سەرکێشی|سەرکێشی]]}} | publisher = Allen & Unwin | pub_date = {{Plainlist| * ٢٩ی تەممووزی ١٩٥٤ * ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٥٤ * ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥}} | media_type = چاپ ([[بەرگی ڕەق]] و [[کتێبی بەرگ کاغەز]]) | oclc = 1487587 | preceded_by = [[The Hobbit]] | followed_by = [[بەسەرھاتەکانی تۆم بۆمبادیل]]}} '''شای ئەنگوستیلەکان''' ({{بە ئینگلیزی|The Lord of the Rings}}) ڕۆمانێکی خەیال٘ی مەزنە، نوسراوە لەلایەن نووسەری ئینگلیز [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] لە نێوان ساڵانی ١٩٣٧ز - ١٩٤٩ز، کە پاش کۆیەک بوو بۆ ڕۆمانی خەیاڵیی '''ھۆبیتەکە'''ی ساڵی ١٩٣٧ز. ئەم ڕۆمانە یەکێکە لە ڕۆمانە پڕفڕۆشەکان کە تا ئێستا نوسرابێت کە زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن کۆپی لێ فڕۆشراوە. ئەم ڕۆمانە باس لە چیرۆکی دوژمنی مەزنی خەڵکانی زەوییەکانی ناوڕاست ''ساورۆن'' دەکات، کە ئامانجی دەست بەسەرداگرتنی ئەو ناوچانە بوو، و بۆ ئەو مەبەستەش ئەنگوستیلەی تایبەتی خۆی دروست کرد!!! ئەمە بەھێزترین چەکی ئەو بوو بۆ بەزاندن و دەست بە سەرداگرتنی گشت خاکەکانی ناوەڕاست. لە سەرەتای بێدەنگییەوە لە خاکی ھۆبیتەکان بەرەوە خاکەکانی ناوەڕاست و دواتر بەئاڕاستەی جەنگی ئەنگوستیلەکە؛ و چەند ھۆبێتک (ھۆبیتەکان خەڵکانی کورتەباڵا و جیاوازبوون لە مرۆڤی ئاسایی) بەشداریان لەم چیرۆکە کردووە وەک ''فرۆدۆ باگینس، ساموایز گامگی، مێری، پیپین''، کە ئەرکی لەناوبردنی ئەنگوستیلەکەیان پێدرابوو، لەگەڵ مرۆڤەکان کە بریتیی بوون لە ''ئاراگۆنی کۆڕی ئارتۆن، برۆمیرۆی سەرۆکی گۆندۆر'' و ھەروەھا ''گیمیڵی کوڕی گڵۆین'' کە ئەم لە کورتە باڵاکان بوو (مەبەست لە دوارفەکانە) و لەگەڵ ''لێگۆڵاس گرینلییف'' کە شازادەیکی جنەکان بوو کۆتا کەسیش جادووگەرێک بوو بەناوی ''گانداف''. سەرەتا تۆڵکین ویستی کە ئەم کارەی لە دوو کتێب بێت بۆ ھەر بەشێک لە بری یەک کتێب بۆ ھەر بەشێک، بەڵام ئەم بیرۆکەیە ڕەتکرایەوە لەلایەن دەستگاکانی بڵاوکردنەوە بەھۆی باری ئابووری ئەوکات، دواجار بڕیاردرا کە لە سێ پەرتوکدا لەژێر ناوی ''شای ئەنگوستیلەکان'' بڵاویبکاتەوە. لە ''٢٩ی تەممووزی ١٩٥٤ بۆ ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥'' لەژێر ناوەکانی [[ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە]]، [[دوو بورجەکە]] و [[گەڕانەوەی پاشاکە]] کەوتە بەردەستی خوێنەر. ئەم ڕۆمان پێکدێت لە شەش کتێب کە لە سێ بەرگدا خۆی دەبینێتەوە، لەگەڵ چەند مادەیەک لە کۆتایییەکەی وەک پاشکۆیەک، بەڵام ھەندێک چاپ ھەیە کە ھەموو کارەکەی لە یەک بەرگدا کۆکردووەتەوە. ڕۆمانەکە زۆرجار لە چاپدراوەتەوە و وەرگێڕدراوە بۆ سەر ''٣٨ زمان''. ئەم کارەی تۆلکین بابەتێکی شیکردنەوەی فراوانی بابەتەکانی بوو، ھەرچەندە خۆی کارێکی جیا بوو، و ئەم چیرۆکە گەورەترین داستان بووە کە تۆڵکین کاری لەسەر کردبێت لە ساڵی ١٩١٧ەوە، لە قۆناغێکدا ناوی ئەم کارەی برد بە ''میتھۆپۆیەیا''. شای ئەنگوستیلەکان لەو ڕێوە ڕەچاو دەکرێت کە کاریگەرییەکی مەزنی لەسەر خەیاڵی ھاوچەرخ ھەیە، کاریگەری کارەکەی تۆلکین بەشێوەیەک بووە کە بەکارھێنانی وشەکانی 'تۆڵکییەنیان' و 'تۆڵکییەنەس قوە' تۆمارکراوە لە فەرھەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆردا. دەربارەی شای ئەنگوستیلەکان چەندین بابەت بڵاوکراوەتەوە لەوانەش چەندین [[ھونەر|کاری ھونەری]] و [[موزیک]] و [[فیلم]] و [[کایەی ڤیدیۆ|یاری ڤیدیۆی]] و چەندین بڵاوکراوەی تر. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٣ نازناوی ''خۆشەویستترین ڕۆمانی بەریتانی پێبەخشرا. == کوتەیەکی بەسەرھاتەکان == == پێشەکی == ھەزاران ساڵ پێش ئەوەی ڕووداوەکان دەستپێبکات پاشای تاریکی سائێڕۆن ئەنگوستیلەیەکی سازکرد بۆ فەرمانڕەوایی کردنی ئەنگوستیلەی ھێزەکانی تر و ئەوانەشی کە لە دەستیان کردبوون سەرکردەی پیاوەکان و سەرکردەی جنەکان و سەرکردەی کورتەباڵاکان؛ بەڵام لە جەنگی کۆتایی ساورۆن بەزێندرا، لەلایەن لەشکری ھاوپەیمانی جنەکان و پیاوەکان کە جنەکان لەلایەن ''گیل گالاد'' و پیاوەکان لەلایەن ''ئەلندیل'' ڕابەری دەکران. ''یسیلدور'' ی کوڕی ئەلەندیل پەنجەی ساورۆنی بڕی و ئەنگوستیلەکەی لێساند، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە ساورۆن شێوەی جەستەی لەدەستبدات. یسیلدور ئنگوستیلەکەی ھەڵگرت وەک میراتی خێزانەکەی، بەڵام کاتێک بەھۆی بۆسەیەکی ''ئۆرکەکان'' کوژرا ئەنگوستیلەکە لە ڕووباری ''ئاندوین'' بزربوو. پاش تێپەڕ بوونی دوو ھەزار ساڵ ئەنگوستیلەکە لەلایەن یەکێک لە دانیشتووانی تەنیشت ڕووبارەکە دۆزرایەوە کە بە ''دیگۆڵ'' بانگیان دەکرد؛ و ھاوڕێکەی بەناوی ''سمیگۆڵ'' کەوتە ژێر کاریگەری ئەنگوستیلەکە و دیگۆڵی خنکاند بۆ ئەوەی ئەو ئەنگوستیلەیە بەدەست بھێنێت. سمیگۆڵ دورخرایەوە بۆ دامێنی چیا تەمومژاوییەکان، خراپەکارییەکانی کردییە بوونەوەرێکی دڕندە و ناوی گۆڕدرا بۆ ″گۆلم″. پاش ماوەیەک گۆلم ئەنگوستیلەکەی بزرکرد کە پێیدەگووت ''گەوھەر''، دواتر ھۆبێتێک دۆزییەوە بەناوی ''بیلبۆ باگینس''، لەھەمان کاتدا ساورۆن بەنھێنیی پیلانی دەگێڕا بۆ ئەوەی شانشینێکی نوێ دروست بکات و جیھانی مۆدۆری کۆن بگەڕێنێتەوە. کاتێک کە گۆلم چووە دەرەوە بۆ ئەوەی بە شوێن ئەنگوستیلەکەدا بگەڕێت لەلایەن ساورۆن دەستگیرکرا و ئەشکەنجەدرا، ساورۆن توانی لەڕێی ئەوەوە بزانێت کە ئەنگوستیلەکە لەلایەن باگینسەوە ھەڵگیراوە لە ھەرێمەکە، و گۆلمی ئازادکرد. ساورۆن تەنھا پێویستی بە ئەنگوستیلەکەی بوو بۆ گەڕاندنەوەی گشت ھێزەکەی، بۆیە نۆ لە خزمەتکارە بەتواناکانی خۆی نارد بەناوی ''نازگوڵەکان'' بۆ گەڕاندنەوەی ئەنگوستیلەکەی. == ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە == == کتێبی I == چیڕۆکەکە دەستیپێکرد لە چاخی سێیەمی خاکی ناوەڕاست، لە ھەرێمەکە، کە شوێنی ھۆبیتەکان بوو، شەست ساڵ دوای بەسەرھاتەکانی ونبوونی ئەنگوستیلەکەی گولم و دۆزینەوەی لەلایەن باگینس، کە دوواتر کتێک باگینس لەو گەشتە چاوەڕوان نەکراوە گەڕایەوە، تاماوەیەکی زۆر لەگەڵ فرۆدۆی ئامۆزای لە ھەرێمەکە دەژیا. بیلبۆ دەیویست گەشتێکی درێژخایەنی تر ئەنجامبدات، ھەر بۆیە لە ١١١یەم ساڵیادی لەدایکبوونیدا و ٣٣یەم ساڵیادی لەدایکبوونی فرۆدۆدا ھەرێمەکەی بەجێھێشت، و ماڵەکەی و شتەکانی و ئەنگوستیلە بەنرخەکەی بۆ فرۆدۆ بەجێھێشت. لە ئەپریلی ٣٠١٨ ''گەند٘افی خۆڵەمێشی'' جادووکەر و ھاوڕێی کۆنی بیلبۆ، گومانی کرد کە ڕەنگە ئەوە ئەنگوستیلەکەی''ساورۆن'' بێت. دوای حەڤدە ساڵ کاتێک گەند٘اف گومانەکەی پشتڕاست کردەوە، باسی چیڕۆکی ئەنگوستیلەکەی بۆ ''فرۆدۆ'' کرد، وتی: «ساورۆن گەڕاوەتەوە و ھێزێکی زۆرزیاتری ھەیە، وە ئەو نەمرد لەوکاتەی کە ئەنگوستیلەکە لەدەستی دەرھێندرا. وە ئێستا بە شوێن ئەو ئەنگوستیلەیە دەگەڕێت، پێویستە لە ھەرێمەکە دووریبخەیتەوە و بەرەو ریڤندێلی (نیشتمانی جنکان) بەریت.»، دواتر فرۆدۆ و ''ساموایز گامجی'' (باخەوان و خزمەتکار و ھەروەھا ھاوڕێی فرۆدۆ بوو)، لە مانگی ھەشتی ساڵی ٣٠١٨ ئامادەبوون بۆ بەجێھێشتنی ھەرێمەکە، و بەرەو شاری '''بریی''' بەڕێکەوتن چونکە گەنداف بەڵێنی دابوو کە لەوێ چاوی پێیان بکەوێتەوە. لە ڕێگای بەجێ ھێشتنی ھەرێمەکەوە دوو ئامۆزای فرۆدۆ بەناوی ''پیپین'' و ''مێری'' لەگەڵیان کەوتنەڕێ، لەڕێگادا خەریک بوو لەلایەن ''سوارچاکە ڕەشەکان'' بگیرێن کە لەلایەن ساورۆن نێردرابوون، بەڵام بەناو دارستانەکۆنەکەدا ڕۆیشتن و توانیان لە دەستیان ڕزگاریان ببێت. لێرەدا ھاوکاریکران لەلایەن ''تۆم بۆمبادیل''، کە کەسێکی بیانی ڕوخۆش بوو کە لەگەڵ خێزانەکەی لە ''گۆڵدێن بێری'' دەژیا لە دارستانەکە. دواتر ھۆبێتەکان گەیشتنە شاری ''بریی''، بەڵام گەنداف لەوێ نەبوو!، بەڵام چاویان بە پیاوێک کەوت بەناوی سترایدەر، و نامەیەکیان لەلایەن گەندافەوە پێگەیشت کە پێی گوتن لەگەڵ ئەو پیاوە بڕۆن کە بە سترایدەرە بانگدەکرێت بەڵام لەڕاستیدا ناوی ئاراگۆنە. سترایدەر توانی ھۆبێتەکان ڕازی بکات کە لەگەڵیان بڕوات وەک چاودێر و پارێزەریان. بەیەکەوە ڕۆیشتن لە بریی و لەسەر گردی ''وێزەتۆپ'' جارێکیتر ھێرشیان کرایە سەر لەلایەن سوارچاکە ڕەشەکان و لەم ھێرشەدا فرۆدۆ بریندار کرا بە تیغێکی نەفرەتلێکراو لەلایەن سەرکردەی سوارچاکەکان. سترایدەر شەڕی لەگەڵکردن توانی بیانبەزێنت و ھاوکاری فرۆدۆ بکات تا لەژیان بەردەوامبێت. بە ڕابەرایەتی سترایدەر گەیشتنە حەشارگەی ''ڕیڤندڵ'' ی جنەکان، بەڵام لەڕێگا چاویان بە گلۆرفایندڵی جن کەوت، فرۆدۆ لەڕێی ئەسپەکەی ئەو زانی کە سوارچاکەکان شوێنیان کەوتوون و کەمێک پێش ئەوەی بگەنە ڕیڤندڵ سوارچاکەکان پێیان گەیشتن و کەمێکی مابوو فرۆدۆ بگرن لەڕوباری''Bruinen''، بەڵام فرۆدۆ پەڕییەوە ئەوبەری ڕووبارەکە، و سوارچاکەکانیش ویستیان بپڕنەوە بەڵام ئاستی ئاوەکە بەرزبووە و ھەموویانی لەگەڵ خۆی ھەڵگرت و فرۆدۆش بێھۆش بوو و کەوت. == کتێبی II == فرۆدۆ بەخەبەرھات لە ڕیڤندل و چارەسەری بۆ کرا لەلایەن ئێرلۆندی سەرکردەی جەنەکان، و ھاوڕێکانی فرۆدۆش بەھەمان شێوە سەلامەتبوون، گەندافیش لە وێبوو. فرۆدۆ چاوی بە بیلبۆ کەوت کە بڕیاری دا بوو ئەو کاتەی ماوییەتی لە ژیاندا لەوێدا بەسەریببات. لەدواییدا ئەنجومەنی ئێڵڕۆند بەسترا و لە نامەیەکدا خەڵکە جیاوازەکانیان بانگێشت کرد و پێیانگووتن کە بۆچی دەبێت ئەوان بێن. ئەنجومەن باسی لە ساورۆن و ئەنگوستیلەکە کرد، و باسی ئەوەیانکرد کە سترایدەر لە ڕاستیدا ناوی ''ئاراگۆنی کوڕی ئارسۆنە'' و میراتگری ئیزیلدورە. گەند٘اف ڕای گەیاند کە ''سارمان''(جادووکەری سپی) ناپاکییان لێدەکات و ئێستا کار بۆ بەدەستھێنانی ھێزی ئەنگوستیلەکە دەکات، و ئەنگوستیلەکەش ناتوانرێت لەلایەن کەسەوە کۆنتڕۆڵ بکرێت جگە لە ساورۆن خۆی. ئەنگوستیلەکە سیفەتێکی ھەبوو کە ئەگەر خەڵکی ئاسایی لەدەستی بکات ئەوا کەسەکە ون دەبوو، بەڵام کەسەکە تووشی گەنین دەبوو، و بەھۆی ھێزەکەوە برسی دەبوو، کەواتە ئەنگوستیلەکە جگە لە خراپەکارێک ھیچی تر نەبوو. لەکۆتاییدا ئەنجومەن بڕیاریاندا کە دەبێت ئەنگوستیلەکە لە ناو ببرێت، بۆ ئەوەی ڕۆحی ساورۆنیش لەناوببرێت، ئەوەش تەنھا بەوە دەکرێت کە بیخەنە ناو ئاگری گڕتاوی چیای فەوتان لە مۆدۆری خاکی ساورۆن، کە دەبوایە پێشتر ئەو کارە بکرایە، ئەنجومەن بڕیاریدا فرۆدۆ ئەو کارە بگرێتە دەست، و ئێلرۆند لەگەڵ بڕیارەکانی گەند٘اف ھەشت ھاوەڵییان ھەڵبژارد بۆی تا یارمەتی بدەن، بەمەش ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە ژمارەیان بووە نۆ کەس (فرۆدۆ، سام، مێری، پیپین، گەند٘اف، ئاراگۆن، گیمیڵی، لێگۆلاس، بۆرۆمیر). لە دەستپێکی ٣٠١٨ کۆمەڵەی ئەنگوستیلە دەستیان بە گەشتە دورخنایەنەکەیان کرد، بەڵام پێش ئەوەی بڕۆن بیڵبۆ شمشێری [[ستینگ]] کە خۆی پێشتر بەکاری دەھێنا و میترل کە ئەمەش وەک زرێ وابوو دایە فرۆدۆ. لەگەڵ گەنداف کە وەک سەرکردەیان بوو، کۆمەڵەکە دەستیان بەڕۆیشتن کرد بەرەو باشوور بەناو خاکی ھۆلین. ویستیان بەرەو ڕۆژھەڵات بڕۆن بەسەر چیا تەماوییەکە بەڵام لەبەر زۆری بەفر، پاش چەند ھەوڵێکی شکستخواردوو نەیانتوانی بەوێدا تێپەڕن و ناچار بوون ڕێگایەکی مەترسیدار بگرنەبەر و بەژێر چیاکەدا و بەناو ''کانەکانی مۆریا'' یان خانزاد دوم دا بڕۆن. لە بەردەم دەرگای مۆریادا تووشی ھێرشی چاودێری ناودەریاکە بوون، بەڵام توانیان خۆیان ڕزگاربکەن، دواتر لە ناو مۆریا زانیان چی بەسەر ''balin'' و کورتەباڵاکانی تر ھاتووە. ھەر لەو شوێنە تووشی ھێرشی ''ئۆرکەکان'' بوون و دوای شەڕێکی زۆر ڕزگاریان بوو، بەڵام دووبارە چواردەوریان گیرا و تەنگیان پێھەڵچنین، دوای کەمێک ئەھریمەنی کۆن ''بارلۆگ'' ھات ئۆرکەکان ڕایان کرد و کۆمەڵەی ئەنگوستیلەکەش بە ھەمان شێوە جگە لە گەند٘اف کە ڕووبەڕووی وەستا و ھەردووکیان کەوتنە قووڵایی چیاکە. لێرەوە ئاراگۆن سەرکردایەتی کۆمەڵەکەی گرتە دەست و ھەموویان ھاتنە دەرەوەی مۆریا. دواتر بەرەو حەشارگەی جنەکانی دارستان کە ناوی''لۆسلۆرین'' بوو ڕۆیشتن، پێشوازیان لێکرا لەلایەن فەرمان ڕەوا ''Celeborn '' و خانم ''گلادرییەل''، و بۆ ماوەیەک لەوێدا مانەوە، کاتێکیش ویستیان بەڕێبکەون لەلایەن جنەکان بەلەمیان پێدرا لەگەڵ ئەوشتانەی کە پێویستیان دەبێت بۆ ڕۆیشتن بە ڕووباری ئاندوین، و ھەر کەسێکیشیان دیاری تایبەتی خانم ''گلادرییەل'' یان وەرگرت. کۆمەڵەکە بە ڕووبارەکەدا ڕۆیشتن تا گەیشتنە [[ئیمین مویل]] و تاڤگەی [[ڕاوۆرس]]. لەم شوێنەدا وەستان و پشوییەکیان دا و قسەیان لەسەر ئەوە بوو بۆ کوێ بڕۆن؛ بۆ باشوور کە نیشتمانی بۆرۆمیر شاری میناس تریت، یان بەرەو ڕۆژھەڵات بۆ مۆدۆر. فرۆدۆ چوو پیاسەیەک بکات بۆ ئەوەی ئەوان بتوانن بڕیاری خۆیان بدەن، و لەڕێگا بۆرۆمیری بینی، کە پێی گووت دەبێت بەرەو میناس تریت بڕۆن، و دووبارە باسی بەکارھێنانی ئەنگوستیلەکەی کرد، فرۆدۆ زانی بۆرۆمیر ئەنگوستیلەکەی بۆ خۆی دەوێت، لەناکاو بۆرۆمیر ویستی ئەنگوستیلەکە لە فرۆدۆ ببات، بەڵام فرۆدۆ ئەنگوستیلەکەی لە پەنجەیکرد و دیارنەما و ھەڵھات، بۆرۆمیر ھاتەوە ھۆشخۆی و [[داوای لێبوردن]]ی لە فرۆدۆ کرد بۆ ئەو کارەی. فرۆدۆ بڕیاریدا کە بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات بۆئەوەی چیتر کەس نەتوانێت دەستی بە ئەنگوستیلەکە بگات. کۆمەڵەکە پشووەکەیان لێ تێکچوو کاتێک بۆرۆمیر ھات و ھەواڵی ئەوەی پێدان کە فرۆدۆ ڕۆیشتووە، ھەموویان کەوتنە گەڕان بە شوێنیدا، سام بیری کردەوە و زانی کە فرۆدۆ ھەوڵی ئەوە دەدات بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات، خێرا گەڕایەوە بەرەو لای بەلەمەکان و بە فرۆدۆ گەیشت. لەکۆتایدا بڕیاریان دا ئەو دووانە بەیەکەوە بەرەو مۆرۆدۆر بڕۆن و ھیوای تەندروستییەکی باشیان بۆ ھاوڕێکانی تریان خواست. == دوو بورجەکە == == کتێبی III == ئاراگۆن بۆرۆمیری دۆزییەوە لە کاتێک کە خەریک بوو بمرێت بەھۆی ئەوی لەلایەن ئۆرکەکان بە سەختی بریندار کرابوو، بە ئاراگۆنی گووت کە ئەوان لەژێر ھێرشی ئۆرکەکاندان، و پیپین و مێریان گرتووە، و دوای ئەوەی کە داوای لێبووردنی کرد بۆ ھەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی مرد، لیگۆلاس و گمیلی گەیشتن، و تەرمی بۆرۆمیریان خستە ناو بەلەمەکەیانەوە وازیان لێھێنا، بەرەو خوارەوەی تاڤگە کە ڕۆیشت. دواتر سام و فرۆدۆیان دۆزییەوە و ڕێگەیان دان بڕۆن بۆ مۆردۆر. ئەو ئۆرکانەی کە ھێرشیان کردبوونە سەر کۆمەڵەکە، ئۆرکی سارمان بوون، و ھەر ئەوانە بوون کە پیپن و مێریان گرتبوو. ئاراگۆن و لێگۆلاس و گمیلی مشتومڕیان کرد دەربارەی شوێن کەوتنی ئەو دوو ھۆبێتە و بڕیاریان دا شوێن ئەو ئۆرکانە بکەون کە ئەو دوو ھۆبێتەیان دەبرد بۆ سارمان، بەرەو ڕۆژاوا کەوتنەڕێ، لە ڕێگادا چونە ناو خاکی شانشینی ''ڕۆھان'' و خاکی ڕۆھریمەکان (ئەسپی فرمانڕەواکان). لەوێ چاویان بە کۆمەڵەیەکی ئەوان کەوت کە لەلایەن ئیۆمێر ی خوشکەزای سیۆدێنی پاشای ڕۆھان سەرکردایەتی دەکران. ئۆرکەکان لەناوبرابوون لەلایەن کۆمەڵەی ڕۆھیریم لە سنووری دارستانی فارگۆن، ئەو دوو ھۆبێتەیان نەبینی بوو، ھەرچۆنێک بێت، ئیۆمێر دوو ئەسپی دا بە ئاراگۆن و گمیلی و لێگۆلاس، و ئەوانیش بەرەو دارستانەکە ڕۆیشن، مێری و پیپین دەربازیان بوو لە ئۆرکەکان کاتێک لە ھێرشەکەی ڕۆھریمدا ئۆرکەکان کوژران، و کاتێک ڕۆیشتن بۆ ناو دارستانی ''فارگۆن'' و لەوێدا چاویان بە ''تریبێرد'' کەوت، کە بەتەمەنترینی ''ئینت''ەکان (ئینتەکان درەختی زەبەلاح بوون کە وەک گیانلەبەرێک ھەڵسوکەوتیان دەکرد) بوو. تریبێرد ھەردوو ھۆبێتەکەی لەگەڵ خۆی برد، و لەو ماوەیەدا باسی ئەوەیان بۆکرد کە لە دەرەوە چی ڕوویداوە، ھەر بۆیە ئەویش کۆبوونەوەیەکی لەگەڵ درەختەکانی تر کرد و بڕیاریاندا کە گشتیان لەگەڵ دوو ھۆبێتەکە ھێرش بکەنە سەر ئایزن گارد (واتە ماڵەکەی سارمان). ئاراگۆن و لێگۆلاس و گمیلی بە شوێن پێی دوو ھۆبێتەکەدا ڕۆیشتن، لەناکاو گەند٘افیان بینی، سەریان سووڕما چونکە پێیان وابوو مردووە، گەنداف پێیگوتن کە بارلۆگی کوشت و تاریکی ئەویان برد (مرد) بەڵام گەڕێنرایەوە بۆ خاکی ناوەڕاست بۆ تەواوکردنی کارەکەی و ڕوبەڕوو بوونەوەی ساورۆن، و ئێستا ئەو ''گەند٘افی سپییە'' لە بەرئەوەی شوێنی سارمانی گرتووەتەوە وەک سەرکردەی جادووگەرەکان، و دڵنیایکردنەوە کە دوو ھۆبیتەکە سەلامەتن و پارێزراون. دواتر پێکەوە بە سواری بەڕێکەوتن بۆ ''ئێدۆراس'' پایتەختی ڕۆھان، لەوێدا گەند٘اف بە ''سێۆدێن''ی پاشای گووت کەدەبێت بەرامبەر بە سارمان بجەنگن، بەڵام ''گریما'' کە سیخوڕ و خزمەت کاری سارمان بوو ھەوڵیدا کە نە ھێڵێت قسەکانی کاریگەری ھەبێت بەڵام ھیچ پێ نەکرا، خەڵکی پایتەخت بە سەرکردایەتی ئێۆێن خوشکی ئیۆمێر ڕایان کرد بەرەو دوونھارۆو لە چیای سپی، لەکاتێکدا کە سێۆدێن ھێزە جەنگییەکان و ئەسپ سوارەکانی لە قەڵای ''ھێڵمس دیپ'' کۆکردەوە. ئاراگۆن و گمیڵی و لێگۆلاس لەگەڵ ئەوان ڕۆیشتن، بەڵام گەنداف ئەوانی بەجێ ھێشت بەبێ ئاگادارکردنەوە. سارمان بە سوپایەکی دە ھەزار کەسییەوە ھێرشی ھێنا، سوپاکەی لە ئۆرک و ئۆرکھای و پیاوانی دۆناڵد پێکھاتبوو. لە ھەمان کاتدا مێری و پیپین ھانی ئینتەکانیان دەدا بۆ ھێرشکردنە سەر ''ئایزنگارد''ی قەڵای سارمان و تەڵە جادوییەکانی بورجی ''ئۆرسانک''. گەند٘افیش توانی تریبێرد قایل بکات کە سوپای ''ھۆورنس'' بنێریێت بۆ ھاوکاری سێۆدێن. بۆ بەیانییەکەی گەند٘اف لەگەڵ سوپایەکی ڕۆھیریمی گەڕایەوە و توانیان ئۆرکەکانی سارمان لەناوبەرن، ھەندێکیشیان ڕایان کرد بۆ دارستانی ھۆرۆن بەڵام جارێکیتر نەبینرانەوە. دواتر گەند٘اف و ھاوڕێکانی لەگەڵ گرووپێکی بچووکی ڕۆھیریم چوونە لای سارمان، و بینیان کە شوێنەکەی خاپورکراوە لەلایەن ئینتەکانەوە، و لەوێ چاویان بە پیپین و مێری کەوتەوە. گەنداف دەرفەتێکی دا بەسارمان کە لە ڕیزی ساورۆن نەمێنێت، بەڵام سارمان ڕەتیکردەوە، لەبەر ئەوە گەنداف ھەموو دەسەڵاتەکانی لە سارمان سەندەوە (سەرکردەی جادووگەران)، گریما ''پالانتیرە'' کە (بەردێکی ڕەشی جادووی بوو کە دەتوانرا شتی داھاتووی پێ ببینرێت و پەیوەندی لەگەڵ بەردێکی ھەمان جۆر بکات)ی سارمانی لە تاوەرەکەوە خستە خوارەوە و کەوتە دەست گەنداف و ھاوڕێکانی. گرووپەکە لەوێ چوونە دەرەوە و پشوویاندا، پیپین بەردەکەی دزی و سەیریکرد، بەوھۆیەوە لەلایەن ساورۆنەوە بینرا. گرووپەکە لە شوێنەکەیان دوورکەوتنەوە پێش ئەوەی نازگولەکان بگەنە ئەوێ. گەند٘اف و پیپین ڕۆیشتن بۆ ''میناستریس'' و ئەوانی تریش گەڕانەوە بۆ ھێڵمس دیپ. == کتێبی IV == سام و فرۆدۆ بەرو ڕۆژاوا دەڕۆیشتن بۆ گەیشتن بە مۆردۆر، گەیشتنە چیای ''Emyn Muil'' و لەوێدا بۆ پشوودان مانەوە. لەناکاو لەلایەن گولمەوە ھێرشیانکرایە سەر، توانیان بیبەزێنن و بیگرن، بڕیاریاندا بە مەرجێک ئازادی بکەن کە ڕێگای مۆردۆریان پشان بدات، ئەویش بەڵێنی دا کە وابکات. کەوتنە ڕێ و بەناو ''Dead Marshes'' دا ڕۆیشتن و گەیشتنە ''مۆرانۆر'' دەرگای ڕەشی مۆردۆر، بەباشی پاسەوانی کرابوو، بۆیە نەیانتوانی بەوێدا بڕۆن. ئەوان بە ڕێگایەکی تردا ڕۆیشتن کە نھێنی بوو گۆلم دەیزانی. شوێنی کەوتن بەرو باشوور تا ''Ithilien'' لەوێدا شەڕی نێوان باشوورییەکانی ''ھاراد'' و سەربازانی گۆندۆر یان بینی، و لەلایەن گۆندۆرییەکان گیران کە سەرکردەکەیان ''فرایمەر''ی برای بۆرۆمیر بوو، ئەو وەک براکەی نەبوو، نەیھێشت بکەوێتە ژێرکاریگەری ئەنگوستیلەکەوە و ڕای وابوو کە دبێت تێکبشکێنرێت، بۆیە بەیانییەکی ھەرسێکیانی ئازادکرد. گۆلم ڕابەرایەتی دوو ھۆبێتەکەی کرد بەرەو ''Cirith Ungol'' لە چیای تاریکی. گۆلم بووە دوو بەش لەنێوان دڵسۆزی بۆ فرۆدۆ یان حەزی بۆ ئنگوستیلەکە و دواجار گۆلم ناپاکی کرد و فرۆدۆی برد بۆ لای جاڵجاڵۆکەی مەزن ''شیڵبۆ'' کە لەوێ دەژیا و خۆشی ڕای کرد، فرۆدۆ کەوتە داوی جاڵجاڵۆکە کە، بەڵام بەیارمەتی ئەو دیارییەی کە گلادرییەل دابووی پێیان سام توانی بەرنگاری جاڵجاڵۆکەکە ببێتەوە. سام وای زانی کە فرۆدۆ مردووە، ئەنگوستیلەکەی ھەڵگرت بۆ ئەوەی کارەکە تەواوبکات، لەو کاتەدا ئۆرکەکان گەیشتنە ئەوێ و فرۆدۆیان دۆزییەوە، سام گوێی لێیان بوو و زانی فرۆدۆ زیندووە. == گەڕانەوەی پاشاکە == == کتێبی v == ساورۆن سوپایەکی مەزنی ئامادەکرد دژ بە گۆندۆر، گەنداف و پیپین گەیشتنە میانس تریس پایتەختی گۆندۆر، چاویان بە ''دێنەسۆ II'' (نۆکەری گۆندۆر و باوکی بۆرۆمێر و فرایمەر) کەوت، پیپین بووە ئەندام لەو پاسەوانانەی قەڵاکە کە خۆیان بۆ جەنگ ئامادە دەکرد. خەڵکی ڕۆھیرییەم و ئاراگۆن و دوو ھاوەڵەکەی لەگەڵ مێری لە ڕێگا بوون بەرەو ھێڵمس دیپ، لە ڕێگادا چاویان بە کۆمەڵەیەک کەوت کە لە ڕیڤندێڵەوە بەڕێکەوتبوون و پێک ھاتبوون لە خەڵکانی نەتەوەی ئاراگاۆن و ئێلادن و ئێلرۆھییە ی کوڕی ئارنۆڵد، ئاراگاۆن پالانتیرەکەی بەکارھێناو بڕیاریدا ڕێگای ''ڕێڕەوی مردن'' بگرێتەبەر. ئاراگۆن و دوو ھاوەڵەکەی لەگەڵ گرووپە خۆڵەمێشییەکەی ڕیڤێندڵ ڕۆیشتن بۆ ئێدۆراس و دواتر بۆ دونھارۆو دواتریش بۆ ناو ڕێڕەوەکانی مردن لە چییای سپی، دواتریش بەرەو ڕۆژھەڵات. مێری لەگەڵ سوپای ڕۆھرییۆم گەیشتنە دۆنھارۆو، و پاشا سیۆدێن سوپاکەی ئامادەکرد بۆ ھاوکاری کردنی گۆندۆر لە جەنگەکەدا. مێری ڕێگەی پێنەدرا کە شەڕ بکات بەڵام بە نھێنییەوە چووە ناو سوپاکە و ناوی دێرنھێڵمی لە خۆی نا. لە میناستریس چاویان بە فرایمەر کەوت، و پێیگوتن کە چاوی بە فرۆدۆ کەوتووە. ڕۆژی دواتر فرایمەر و چەند سەربازێک بەرەو کۆنە شاری ئۆسگلیاس ڕۆیشتن بۆ پاراستنی، بەڵام شارەکە کەوت، و پارێزەرە دەرەکییەکانی میناستریسیش. فرایمەر لە کاتی پاشەکشە کردنیدا زۆر بە قورسی بریندار کرا، میناستریس ئابلوقەدرا لەلایەن سوپای مۆردۆر، کە ویچ کینگ (سەرکردەی نازگولەکان و ئەوەی کە دەیوت ھیچ پیاوێک ناتوانێت لەناویبەرێت) سەرکردایەتی دەکرد، دەنەسۆر بێھیوا بوو خۆی سووتاند لە ناو کۆمەڵە دارێک، ویستیشی فرایمەری کوڕیشی بەو بریندارییەوە بسوتێت، بەڵام گەنداف و پیپین ڕێگرییان لێکرد و نەیتوانی ئەو کارە بکات. ئاراگۆن لەگەڵ لێگۆڵاس و گمیلی بە یارمەتی پاسەوانانی باکوور توانیان دەست بەسەر ''ڕێگای مردن'' دا بگرن بۆ ئەوەی ''پیاوە مردووەکان''ی دونھارۆو بکەنە ئەندامێکی کۆمەڵەکەیان؛ کە سنووردار کرابوون لەلایەن نەفرینی جادوکەر دەنیس و ڕزگاریان نابێت تاوەکو ئەو سوێندە درۆیە کۆنە بەجێ نەھێنن کە شەڕ بۆ پاشای گۆندۆر بکەن. سوپای مردن شوێن ئاراگۆن کەوتن و ھێرشێکی تۆقێنەریان کردە سەر کەشتی چەتەکانی دەریای ئومبار و کەشتییەکەیان داگیرکرد، و سوپای ڕۆھریۆم گەیشتە گۆندۆر، و شان بەشانی پیاوانی گۆندۆر جەنگان دژ بە سوپا مەزنەکەی مۆردۆر، ئاراگۆن بە کەشتی گەلییەکە لە ڕووباری ئەندوینەوە بۆ باشووری گۆندۆر ھات. پاشا سیۆدێن کوژرا، و کینگ ویچیش لەلایەن ئیۆین و بە یارمەتی مێری کوژرا. ئاراگۆن و سوپاکەی گەیشتنە میناستریس و لەگەڵ گۆندۆر و ڕۆھان پێکەوە سوپا مەزنەکەی ساورۆنیان تێکشکاند لە ''جەنگی مەیدانی پێلێنۆر''. لە دواتردا ئاراگۆن چاودێری بریندارەکانی دەکرد تا چاک بوونەوە و ئەوەشی درکان کە ئەو پاشای ڕاستەقینەی گۆندۆرە. لێگۆلاس و گمیلی چونە ناو میناس تریس و دووبارە پیپین و مێریان بینییەوە و باسی ئەوەیان بۆ دەکردن کە چۆن کەشتی گەلییەکەیان گرتووە بە ھاوکاری سوپا مردووەکە. سەرکدەکان بڕیاریاندا کە ھێرش بکەنە سەر مۆردۆر، و ھیواداربوون کە سام و فرۆدۆ بتوانن ئەنگوستیلەکە لەناوبەرن. ئاراگۆن و گەنداف سەرکردایەتی سوپایەکی ٧٠٠٠ کەسییان دەکرد بەرەو دەرگا ڕەشەکەی مۆردۆر، و ھێزەەکەی ساورۆن بەزەبر و ژمارەیان لە ڕادەبەدەر بوو. لەوێدا جەنگی مۆرانۆن ھەڵگیرسا دژ بە سوپا مەزنەکەی ساورۆن، لەکاتی شەڕەکە پیپین بێ ھێزبوو بەڵام توانی بەسەر خۆی زاڵببێت بەھۆی ئەوەی کە بیستی ھەڵۆیە خۆڵەمێشییەکان ھاوکاریان دەکەن. == کتێبی VI == ساموایز چووە قەڵای سێرس ئەنگۆڵ، و لەوکاتە ئۆرکە جیاوازەکان لەناو خۆیاندا بووبووە شەڕیان و کەسیان لێ نەمایەوە، سام فرۆدۆی ڕزگارکرد و ئەنگوستیلەکەشی بۆ گەڕاندەوە، دواتر ھەردوو ھۆبێتەکە وەک ئۆرکەکان خۆیان گۆڕی و دەستیان بە گەشتەکەیان کردەوە بەرەو مۆردۆر. گەشتەکە زۆر زەحمەت بوو بۆیان، و کاریگەری ئەنگوستیلەکە لەسەر فرۆدۆ زۆر بەھێز ببوو. ماوەیەک لەگەڵ گرووپێکی ئۆرک بەڕێکەوتن و توانیان بێ ئەوەی پێیان بزانرێت دەربازیان ببێت، گەیشتنە چیای فەوتان و لەوێدا تووشی شەڕی گۆلم ھاتن، سام سەرکەوت بەسەر گولم بەڵام بەزیی پێی دا ھاتەوەو نەیکوشت، فرۆدۆش بەتەنھا بەرەو ناوچیاکە دەڕۆیشت. لەکۆتایدا ھێزی ئەنگوستیلەکە بەسەر فرۆدۆ زاڵبوو و گوتی کە ئەنگوستیلەکە بۆ منە و لە پەنجەیکرد، بەو ھۆیەش ساورۆن زانی کە ئەنگوستیلەکە لەوێدایە. گۆلم دووبارە ھاتەوە و شەڕی لەگەڵ فرۆدۆ کرد و ئەنگوستیلەکەی بە پەنجەی فرۆدۆشەوە لێکردەوە. گۆلم دەستی بە ئاھەنگ گێران کرد بەھۆی گەڕانەوەی ئەنگوستیلەکە بۆی، بەڵام ئەوە بووە ھۆی دروستبوونی کێشە بۆی لەبەرئەوەی ئاگای لەپێیەکانی نەماو کەوتە ناو گڕکانەکەوە، ئەنگوستیلەکەشی لەگەڵ خۆی برد و تێکشا. ساورۆن ئەمجارە گشت ھێزەکەی لەدەستدا و بە تەواوی لەناوچوو، و گشت بنیاتنراوەکانی و قەڵاکەشی (باراد-دوور) ڕووخا، نازگوڵەکان مردن، لە ناوچەی جەنگەکەش ئۆرکەکان و دروست کراوە جەنگییەکان چیتر نەیاندەزانی چی دەکەن و زۆر بەئاسانی شکستیان ھێنا، وەک ئەوە وابوو کە ئاراگۆن لە جەنگەکە سەرکەوتبێت. ھەڵۆکان کە گەنداف بانگی کردبوون ھاتن و دواتر فرۆدۆ و سامیشیان ھەڵگرت و گەڕانەوە بەرەو میناستریس، ئاراگۆن تاجی لەسەرنرا، بووە پاشای ئارنۆر و گۆندۆر، جنەکان لە ڕیڤندێل و لۆسلۆرییەنەوە ھاتنە میناستریس، ئاراگۆن ھاوسەرگیری لەگەڵ ئاروینی کچی ئێلرۆنددا کرد. ڕۆھیرۆمەکان گەڕانەوە بۆ ڕۆھان و پاشا سییۆدێنیان ناشت، و ئییۆمێر بەڕەسمی بووە پاشای ڕۆھان. ئیۆین و فرایمەریش ھاوسەرگیریانکرد، و گەڕانەوە بۆ ھێلمس دیپ. کۆمەڵەی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکەش ھەڵوەشایەوە، لیگۆلاس و گمیلی ڕۆیشتن بەرەو نیشتمانی خۆیان لە باکووری خۆرھەڵات، چوار ھۆبێتەکە و گەنداف ڕێگایان گرتەبەر بەرەو ھەرێمەکە؛ و ئەوە بڵاوکرایەوە کە سارمان لە ئایزنگارد نەماوە، گلادرییەل و جنەکانی لۆسلۆرییەن گەڕانەوە بۆ نیشتیمانی خۆیان لە ڕۆژھەڵات، جنەکانی تریش ڕۆیشتنەوە بۆ ڕیڤندێل. گەنداف لە برییەوە لە ھۆبێتەکان جیابووەوە، و کاتێک ھۆ بێتەکان گەڕانەوە بینیان سارمان و پیاوەکانی دەستیان بەسەر ئەوێدا گرتووە، ھۆ بێتەکانی ھەرێمەکە دەستیانکرد بە کودەتا بە سەرکدایەتی چوار ھۆبێتەکە و ھەرێمەکەیان ئازادکرد، لەوڕێگایە ١٩ ھۆبیت کوژران و ٣٠ تریش بریندار بوون. فرۆدۆ ھۆبیتەکانی وەستاند لە کوشتینی جادووکەرەکە، دواتر سارمان ھەوڵی دا کە خەنجەرێک بدا لە فرۆدۆ بەڵام گیرما وەستاندی و کوشتی لە دواوەی ماڵەکەی فرۆدۆ. و ئەویش کوژرا لەلایەن تیرھاوێژە ھۆبیتییەکان؛ و شەڕی ئەنگوستیلەکە لێرادا بە کۆتا ھات. مێری و پیپین بە پاڵەوان ناوبانگیان دەرکرد، سام ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆوسی کاتۆن کرد و ئەو دیارییەی کە لەلایەن گلادرییەل پێیدرابوو بەکارھێنرا وەک چارەسەری پزیشکی لە ھەرێمەکە بەڵام فرۆدۆ تووشی ئازاری گیانی و ڕۆحی بوو، بەھۆی ئەوەی کە ماوەیەکی زۆر ئەنگوستیلەکەی لەلا بوو، دوای چەند ساڵێک فرۆدۆ و سام ڕۆیشتن تا بیلبۆ و ئارنۆڵد و گلادرییەل و جنەکانی تر ببینن، لەوێدا چاویان بە گەنداف کەوت، و دواتر ھەڵگرانی ئەنگوستیلە، بیلبۆ و فرۆدۆ لەگەڵ جنەکان و گەند٘اف خاکی ناوەڕاستیان بەجێ ھێشت و بەرەو ''خاکی نەمران'' لە ڕۆژاوا ڕۆیشتن بۆ دۆزینەوەی ئاشتی. چاخی چوارەم دەستی پێکرد، سام گەڕایەوە بۆ لای ھاوسەر و منداڵەکانی. لە کۆتایدا سام کتێبی سووری وێستمارچی دا بە کچەکەی خۆی ئێلانۆر، کە ئەم کتێبە چیڕۆکی سەرکێشییەکانی بیلبۆ و جەنگی ئەنگوستیلەکە ی لەخۆگرتبوو وەک گەواھیدەرێکی ھۆبیتەکان، سام دواتر گوتی کە بۆخۆی بە دەریادا دەپەڕێتەوە و دەچێت بۆ ڕۆژاوا. کۆتا کەس کە ئنگوستیلەکەی ھەڵگرتبوو. == کەسایەتییەکان == ھەندێک لە کەسایەتییەکان لە شای ئەنگوستیلەکاندا دەورێکی ڕەوانیان ھەیە و دیارە کە پاڵەوانی چیرۆکەکەن، و ئەوانەیتریش دەورێکی دوژمنایەتیان ھەیە. ھەرچۆنێکبێت سەرەڕای ئەوەش ڕەخنە لەوە دەگیرێت کە گشت کارەکتەرەکانی ئەو کتێبە ھەموویان یەکێک لەم دوانەن واتە یان ڕەشن یان سپین، ھەندێک لە کارەکتەرەباشەکان زیاتر بەلای تاریکییەوەن وەک ئەوەی لەچیرۆکەکەدا ھەیە، ھەروەھا بەپێچەوانەشەوە ھەندێک لە چەپەڵەکان ھانەدەری باشەن. لەبەرئەوە جۆرایەتی کەسایەتییەکان لەم دووجۆرەدا " پاڵەوانی چیرۆک " و " دوژمن" لە خوارەوە ڕۆڵە گشتییەکانییان لە چیرۆکەکەدا نیشاندراوە. == کەسایەتییە باشەکان == ئەندامانی کۆمەڵەی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە: * فرۆدۆ باگینس: فرۆدۆ (Frodo) لە ساڵی ٢٩٦٨چ. س ی چاخی سێیەم لەدایک بووە و لە ساڵی ٣٠٢١چ. س کۆچی کردووە بۆ ڕۆژاوا. چەندین ناوی تری ھەبووە، بۆنمونە کاتێک لە ھەرێمەکە دەژیا بە بەڕێز ئەندەرھێڵ بانگیان دەکرد، و گیڵدۆر ئینگلۆریۆن بە ھاوڕێی جنەکان، بەھۆی ئەوەی دەیتوانی بە زمانی جنەکان قسە بکات، و دوای ئەوەی لە ئەنجومەنی ئێلرۆند ھەڵبژێردرا بۆ لەناوبردنی ئەنگوستیلەکە نازناوی ھەڵگری ئەنگوستیلەکەی پێبەخشرا، و پاش ئەوەی کارەکەی تەواوکرد نازناوی فرۆدۆی نۆ پەنجەی لێنرا، بەھۆی ئەوەی گۆلم پەنجەیەکی قرتاند، و شایەنی باسە لەسەرەتادا ناوی بۆنگۆ باگینس بوو بەڵام لە دواتردا و لە دوای دەستکارییەکانی کریستۆڤەر تۆلکین ناوی بووە فرۆدۆ کە پێشتر ئەو ناوە ھی ھۆبێتێکی تر بوو. بە گرینگترین کەسایەتی دادەنرێت، و بەناوبانگترین کەسە لە مێژووی خاکی ناوەڕاست، بەھۆی ئەوکارانەی لە کاتی جەنگی ئۆگوستیلەکە ئەنجامیدا، کە ئەنگوستیلەکەی لە چیای فەوتان تێکشکاند و بەو ھۆیەشەوە ساورۆن لەناوچوو، و بەوەش زیاتر ناوبانگی پەیدا کرد کە یەکێک بوو لەو سێ ھۆبێتەی (فرۆدۆ، ساموایز گامجی، بیلبۆ باگینس) کە چوونە ڕۆژاوا بۆ ئامان. سەرەتا لە بەشی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە دەرکەوت، وەک کوڕی ھەڵیگراوەی بیلبۆ باگینس و میراتگری. گەنداف بەم شێوەیە وەسفی کردووە'' باڵای لە ھەندێک لە ھۆبێتەکان بەرزتر بوو و لە زۆربەیان گەنجتر بوو، و قلیشێک لە چەناگەی ھەبوو، پیاوێکی چالاک بوو. ''[٦] قژێکی پڕی لوولی قاوەیی ھەبوو ھەروەک زۆرێک لە ھۆبێتەکانی تر، و پێستێکی جوانی ھەبوو بەھۆی ئەو ڕەچەڵەکەی لە باب و باپیرانی بۆی مابووەوە. وەک بیلبۆ و باو باپیرانی ڕێزی لە ناو زۆربەی ھۆبێتەکان ھەبوو بەھۆی ئەو کەمە جیاوازییەی کە ھەیبوو. بەردەوام بیری لە جیھانی دەرەوە و جنە دڵڕفێنەکان و ئەو شوێنە دوورانە دەکردەوە کە لای ھۆبێتەکان نەناسراو بوو وەک ئەو جێگایانەی کە بیلبۆ لە (ھۆبێتەکە) سەردانی کرد بوون. لەبەشی "A Long-expected Party" ئەوە دەرکەوت کە خێزانەکەی فرۆدۆ بەناوی درۆگۆ باگینس و پریمیلە براندیبەک، کوژراون لە ڕووداوێکدا لەکاتێکدا کە فرۆدۆ تەمەنی دوازدە ساڵان بوو. دوابەدوای ئەوە فرۆدۆ نۆساڵی تەمەنی بەڕێکرد لای خێزانی براندیبەک کە لەخۆیان گرتبوو و لە براندی دەژیان. دواتر لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا بیلبۆ باگینسی ئامۆزای لەخۆی گرت، و لە باگ ئێند ژیان. فرۆدۆ و بیلبۆ ھەمان ڕۆژی لەدایکبوونیان ھەبوو، کە دەکەوتە ٢٢ ی مانگی ھەشت، بەڵام بیڵبۆ ٧٨ ساڵ لە فرۆدۆ گەورەتر بوو. بیلبۆ زمانی جنەکانی بۆ فرۆدۆ باسدەکرد و زۆرجار پێکەوە پیاسەی ماوەدرێژیان دەکرد. چیرۆکی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکەش بە دەرکەوتنی فرۆدۆ (لە ٣٣یەم ساڵیادی لەدایکبوونی) و ڕۆیشتنی بیلبۆ باگینس لە ھەرێمەکە (لە سەد و یانزدەیەم ساڵیادی لەدیکبوون) دەستیپێکرد (کە تا کۆتایی ھاتنی جەنگی ئەنگوستیلەکە تەمەنی فرۆدۆ بووە نزیک ٥١ ساڵ). فرۆدۆ باگ ئند و ئەنگوستیلەکەی لە بیلبۆ بۆماویاوە کە ھەردووکیان لە لە چیرۆکی ھۆبێتەکەدا ھەبوون. گەنداف لەوکاتە دڵنیا نەبوو لە سروشتی ئەنگوستیلەکە، ھەر بۆیە بەفرۆدۆی گووت کە خۆی بپارێزێت لەوەی لە پەنجەی بکات بەڵام بەپارێزراوی و نھێنی بیھێڵێتەوە. فرۆدۆش بۆماوەی حەڤدە ساڵ پاراستی، تا ئەوکاتەی گەنداف گەڕایەوە و پێیگووت ئەوە ئەنگووستیلەی ساورۆنە، کە دەیویست بۆ دەستبەسەرداگرتنی زەوییەکانی ناوەڕاست بەکاریبھێنێت، دواتر فرۆدۆ وا ھەستی دەکرد کە ئەو بۆ ھەرێمەکە مەترسی ھەیە، ھەرچەند زیاتر لەوێ بمێنێتەوە لەگەڵ ئەو ئەنگوستیلەیە، بۆیە فرۆدۆ لە تەمەنی ٥١ ساڵیدا بڕیاریدا ھەرێمەکە جێبھێڵێت و ئەنگوستیلەکە بباتە ڕیڤندیل. لە ھەرێمەکە چووە دەرەوە لەگەڵ سێ ھاوڕێکەی، و لەھەمان کاتدا لە دەستی نۆ لە خزمەتکارە ھەرەبەھێزەکانی ساورۆن بەناوی نازگولەکان ڕزگاریان بوو، کە وەک سوارچاکی ڕەش ھاتبوونە ھەرێمەکە و بەشوێن بیلبۆ و ئەنگوستیلەکە دەگەڕان، و شوێن پێی فرۆدۆ کەوتن لە ھەرێمەکەوە و خەریکبوو کە بیگرن، بەڵام فرۆدۆ و ھاوڕێکانی بەھۆی ڕۆیشتنیان بۆ ناو دارستانە کۆنەکە ڕزگاریان بوو؛ بەڵام لەوێشدا بەھۆی جادووی پیاوێکی پیر فریودران. ھەتا ئەو کاتەی تۆم بۆمبادیل ڕزگاری کردن، و دواتر پەناگەیەکی بۆ دابینکردن و ڕێگای پیشاندان. دوای ئەوەی بۆمبادیلیان جێھێشت، گەیشتنە پرێنسین پۆونی، کە میوانخانەیەکی بچووک بوو لەگووندی بریی، فرۆدۆ نامەیەکی لەلایەن گەنداف پێگەیشت، و دواتر ھۆبێتەکان چاویان بە ئاراگۆن کەوت، کە لەوکاتەدا پێی دەوترا سترایدەر، پاسەوانی باکوور. لە ھۆڵە گشتییەکەی میوانخانەکە ئەنگووستیلەکە کەوتە پەنجەی فرۆدۆ، بێ ئەوەی خۆی مەبەستی بێت، بەو ھۆیەش لەبەرچاو دیارنەما، و ساورۆن زانی کە ئەنگوستیلەکە لەکوێیە. ساورۆن لە شەودا بەھۆی نازگولەکان ھێرشی کردە سەر ژوورە تایەبەتییەکەی ھۆبێتەکان، بەڵام پێشتر بە ڕابەرایەتی سترایدەر، ھۆبێتەکان بەخێرایی ڕایان کرد و ڕزگاریان بوو. لە کاتێک کە لە ئامۆن سول مابوونەوە بۆ پشوودان، لەلایەن پێنج لە نازگولەکان دۆزرانەوە و ھێرشیان کرایە سەر، سەرکردەکەشیان کە بە ویچ کینگی ئانگمار ناسرابوو، فرۆدۆی بە خەنجەری مۆرگول بریندار کرد، پێش ئەوەی کە سترایدەر نازگولەکان بەھۆی ئاگرەوە دوور بخاتەوە. پارچەیەکی خەنجەرەکە لە شانی فرۆدۆ مابووەوە، کە کاریگەری لە دڵی دەکرد، و مەترسی ئەوەی لەسەربوو کە فرۆدۆ بگۆرێت بۆ تارمایی و بکەوێتە ژێر دەسەڵاتی ویچ کینگ، بەڵام بەھاوکاری ھاوڕێکانی و گلۆرفیندل، فرۆدۆ توانی بەسەر تارمایی ئەنگوستیلەکە زاڵبێت و بگاتە ڕیڤندیل ھەرچەندە تا دەھات زیاتر برینەکەی گەشەی دەکرد. لە ڕیڤندیل ماوەیەکی زۆر لەلایەن ئێلرۆند چارەسەری بۆ کرا، بەڵام ئێلرۆند گووتی کە ئەو برینە ھەرگیز بەتەواوی چارەسەر نابێت. دوای ماوەیەک لە ڕیڤندیل ئەنجومەنی ئێلرۆند بەسترا، و لەسە ئەوە سووربوون کە دەبێت ئەنگووستیلەکە لە ناو گڕتاوی چیای فەوتان لە مۆدۆری شانشینی ساورۆن لەناوببرێت، و گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە دەبێت فرۆدۆ بەو کارە ھەڵبستێت، بەمەش ناسناوی ھەڵگری ئەنگوستیلەکەی پێدرا. کۆمەڵەکە لە ڕیڤندیل دەرچوون؛ بەڵام پێش ئەوەی لە ڕیڤندیل بڕۆن فرۆدۆ و بیلبۆ دووبارە یەکتریان بینییەوە، بیلبۆ چەقۆکەی خۆی دایە فرۆدۆ، کە لەلایەن جنەکان دروست کرابوو و بەناوی ستینگ، لەگەڵ چاکەتێکی پارێزەر کە کورتەباڵاکان دابوویان پێی لە کاتی خۆیدا، و لە میترل دروست کرابوو (ئەو چاکەتە چوارجار فرۆدۆی لە مردن ڕزگارکرد، کاتێک کە تووشی شەڕی ئۆرکەکان بوون لە کانەکانی مۆریادا فرۆدۆ بەھۆی تیر و ڕمی ئۆرکەکان پێکرا، و لە ڕووباری ئاندوین تیرێکی تری ئۆرکەکان پێکای، لە دواجاریش خەنجەرەکەی کە سارمان لێی دا لە باگ ئێند). کۆمەڵەکە ڕۆیشتن بەسەر چیا تەماوییەکە، ھەوڵیاندا بە '''کەرێدرێسدا''' تێپەڕن، بەڵام نەیاتوانی و وازیانھێنا، بڕیاریاندا بە کانەکانی مۆریادا تێپەڕن. لەوێ تووشی شەڕ بوون و فرۆدۆ بە ڕمی یەکێک لە ئۆرکەکان لێیدرا، بەڵام بەھۆی ئەو چاکەتەی کە بیلبۆ پێی دابوو ژیانی پارێزرا. لەکانەکەدا کۆمەڵەکە لەلایەن گەنداف ڕابەرایەتی دەکران تا ئەوکاتەی گەنداف کەوتە شەرکردن لەگەڵ '''بارلۆگ''' و دواتر کەوتنە نا قووڵایییەکانی چییاکە، پاش گەنداف ئاراگۆن ڕابەرایەتی کۆمەڵەکەی گرتەدەست بەرەو لۆتلۆرێین. لەوێدا گلادرییەلی خانمی دارەکان، وەک ھەر یەکێک لە ئەندامانی کۆمەڵەی ئەگوستیلەکە، کاتژمێرێکی تایبەتی دایە فرۆدۆ، کە ھاوکاری دەکرد لە تێکەڵبوونی لەگەڵ سروشتی دەوروبەری. گلادرییەل ڕووناکایی ئێرندیلیشی پێدا بۆ بەخشینی ڕووناکی لە کاتە ناھەموارەکانیدا. کۆمەڵەکە گەشتێکی نۆ ڕۆژیان دەستپێکرد بەناو ڕووباری ئاندوین بە بەلمی جنەکان، تا گەیشتنە '''پارت گالن'''. لەوێ بۆرۆمیر کەوتە جادوی ئەنگوستیلەکەوە، ویستی بە زەبری ھێز لە فرۆدۆی بستێنێت، بەڵام فرۆدۆ ئەنگوستیلەکەی کردە پەنجەی و دیارنەما. ئەو ڕووداوە بووە ھۆی تێکشانی کۆمەڵەکە. بۆرۆمیر لە کاتی بەرگریکردن لە پیپین و مێری لە ھێرشی ئۆرکەکان کوژرا. فرۆدۆش بریاریدا بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات، بەڵام سامیش شوێنی کەوت و بەیەکەوە دەستیان بە گەشتە دوور خایەنەکەیان کرد. بەرەو '''ئەمن میل''' کەوتنەڕێ، و گۆلمیش شوێنیان کەوت، گۆلم ھەر لە ناوچەی مۆریاوە شوێنی کۆمەڵەکە کوتبوو، بۆ ئەوەی ئەنگوستیلەکە بەدەستبھێنێتەوە. دوای ئەوەی گۆلم ھێرشی کردە سەر دوو ھۆبێتەکە، فرۆدۆ توانی بەسەریدا زاڵبێت بەھۆی ستینگەکەی، بەڵام فرۆدۆ زۆر بەبەزەیی بوو، گۆلمی نەکوشت لەبری ئەوە ناچاریکرد کە بەڵێنی ئەوەبدات ڕێگایان لە زۆنگاوە مردووەکانەوە بەرەو دەرگای ڕەش پیشانبدات، ئەویش ڕازیبوو، بەڵام سام ھەر بەرھەڵستی دەکرد. ئەو میھرەبانییەی فرۆدۆ وای کرد کە لە دوواتردا سەرکەوتووبن لە تێکشکاندنی ئەنگوستیلەکە. گۆلم گوتی کە ڕێگایەکی تر ھەیە بەرەو مۆردۆر، فرۆدۆش ڕازی بوو کە بە ڕێگاکەی گۆلم بڕۆن، بەرەو '''لیتلییەن'''. لەوێش چاویان بە فرایمەری برا بچووکی بۆرۆمیر کەوت، کە ھەرسێکیانی دەستگیرکرد لە '''ھێنێز ئانون'''، دواتر پاش ماوەیەک ڕێگەیدا بڕۆن، و فرۆدۆی لە ناپاکی گۆلم ئاگادارکردەوە. ھەرسێکیان بە نزیک میناس مۆرگول تێپەرین، کە لەوێدا ھێزی ئەنگوستیلەکە لەرادە بەدەر فرۆدۆی ماندووکرد. دەستیانکرد بە ھەڵگەڕان بەسەر پلیکانەیەکی زۆر دوور و درێژ، و پاشان گەیشتنە تونێلێک، نەیان دەزانی کە ئەوە ماڵی جاڵجاڵۆکەی زەبەلاح شیلبۆیە. گۆلم ھیوای دەخواست کە دوو ھۆبێتەکە بگەنە لای ئەو و ئەمیش ئەنگوستیلەکەی دەستبکەوێتەوە. شیلبۆ بە فرۆدۆوەی دا و بەتەواوی بێھۆشیکرد، بەڵام سام بەھۆی ستینگەکەی فرۆدۆ و کەمۆڵەکەی گلادرییەل توانی بەسەر شیلبۆدا زاڵببێت و دوری خستەوە. دوای ئەوەی کە چەند ھەوڵێکیدا فرۆدۆ بەھۆشبھێنێتەوە و سەرینەگرت، و نەیتوانی ھیچ نیشانەیەکی زیندوویەتی لە فرۆدۆ بدۆزێتەوە، بۆی دەرکەوت کە مردووە و بڕیاریدا ئەنگوستیلەکە ھەڵگرێت و کارەکە بەتەنھا تەواوبکات. ھەرچۆنێک بوو، لە سیرت ئەنگول ھەرزوو ئۆرکەکان جەستەی فرۆدۆیان دۆزییەوە و زانیان کە نەمردووە. پلانیان دانا کە ھەرکات بەخەبەر ھات لێکۆلینەوەی لەگەڵ بکەن. ھەڵیان گرت و بردیانە تاوەرێک لە سەروی ڕێگاکە. سام ھەستا بە ڕزگارکردنی فرۆدۆ لەوێ و لە دەستی ئۆرکەکان، پاش کەمێک دەمەقاڵێ بەھۆی ئەوەی فرۆدۆ لەوە توڕە ببوو کە سام ئەنگوستیلەکەی ھەڵگرتووە، سام ئەنگوستیلەکەی دایەوە بە فرۆدۆ. ھەردوکیان وەک ئۆرکەکان خۆیانگۆری و بەرەو چیای فەوتان کەوتنەڕێ، کە دووبارە گۆلم شوێنیان کەوت. لە ناو سوپایەکی ئۆرکەکان ڕۆیشتن تا خاڵێک، بەڵام زۆر بەسەختی توانیان بێنەدەرەوەی ئەو سوپایە. تا دەھات ئەنگوستیلەکە لە سەرکردەکەی نزیکتر دەبووەوە، و کاریگەریشی لەسەر فرۆدۆ تا دەھات زیاتر دەبوو. پاش ڕزگاربوونیان لە سوپاکە کەلوپەلە زیادەکانیان فڕێدا بۆ ئەوەی بە ئاسانتر بگەنەجێ. کاتێک گەیشتنە ناو چییاکە گۆلم دووبارە دەرکەوتەوە و ھێرشکی کردە سەر فرۆدۆ، بەڵام دووبارە فرۆدۆ بەزاندی، لەکاتێک کە سام خەریکی شەرکردن بوو لەگەڵ گۆلم، فرۆدۆ لە لێواری '''سێمێت ناوەر'''، ئەوشوێنەی ساورۆن ئەنگوستیلەکەی لێدروستکرد، حەزی لەناوبردنی ئەنگوستیلەکەی نەما، و ھەڵی گرت بۆ خۆی و لە پەنجەیکرد. گۆلمیش وازی لەسام ھێنا و ھێرشی کردە سەر فرۆدۆ نادیارەکەو پەنجەی لێکردەوە، و گەوھەرەکەی خۆی گەڕاندەوە. لەو کاتەی گۆلم سەمای دەگێرا بەھۆی گەڕانەوەی گەوھەرەکەی، باڵانسی لەدەستدا و کەوتە ناوگرکانەکە، و لەگەڵیشیدا ئەنگوستیلەکە و ساورۆن لەناوچوو. دوو ھۆبێتەکە توانیان ڕزگاریان ببێت لە و شوێنە سەختە بەھۆی ئەو ھەڵۆیە مەزنانەی کە گەنداف بانگێشتی جەنگەکەی کردبوون. گەڕانەوە گۆندۆر. لە گۆندۆر ئاروین گەوھەرێکی سپی بەستراو بە زنجیرێکی زیوی دایە فرۆدۆ و پێیگوت " ئەگەر بەردەوام بیر لەو گەشتە سامناکە و برینە پڕ لەئازارەکانت بکەیتەوە، ئەوا بەردەوامی بە کێشەکانت ئەدەیت، دەبێت بۆ ماوەیەک بەرەو ڤالینۆر کۆچبکەیت.". پاش تاج لەسەر نانی ئاراگۆن لە میناستریس، ھەرچوار ھۆبێتەکە گەڕانەوە بۆ ھەرێمەکە، بۆ سەرکوتکردنی کۆمەڵێک کەسی خراپەکار، کە '''لۆتۆ ساکڤیڵ''' باگینسی ئامۆزای فرۆدۆ، بە پلەی یەکەم لەو کەسانە بوو، و دواتریش خستنی سارمانی جادووگەر. ھەر چوار ھۆبێتەکە خەڵکی ھەرێمەکەیان ھاندا بۆ وەستانەوە دژی ئەو کەسە خراپەکارانە و خۆشیان سەرکردایەتیان گرتە دەست. شۆڕشەکە بە مردنی سارمان و گریمای خزمەتکاری کۆتایی ھات. فرۆدۆ زۆرجار بریندارکرا لەم گەشتەدا بەڵام ھیچ کەسێکی نەکوشت و ھەرگیز برینە ڕۆحی و جەستەیییەکانی چارەسەر نەبوون کە بەدرێژایی شەڕی ئەنگوستیلەکە چەشتی، و ھەر لەم گەشتەی ئەوشتانەی بینی کە پێشتر خەونی پێوەدەبینین، ھەروەھا ئەنگوستیلەی ھێزی لە پەنجەی گلادرییەلدا بینی. دواتر بووە جێگری کوێخای ھەرێمەکە، بەڵام زۆرینەی کاتەکانی دەبەخشییە نووسینی چیرۆکی گەشتەکەی. دوو ساڵ دوای لەناوبردنی ئەنگوستیلەکە، بیلبۆ و فرۆدۆ وەک دوو ھەڵگری ئەنگوستیلەکە ڕێگای ڤاڵێنۆریان گرتەبەر، فرۆدۆ ھیوای ئەوەی دەخواست کە ئاشتی بدۆزێتەوە. دوو ھۆبێتەکە و گەنداف و ئێلرۆند و گلادرییەل سوار کەشتی بوون و گەشتیان بە دەریادا کرد و لە زەوییەکانی ناوەڕاست چوونە دەرەوە. * ساموایز گامجی، باخەوان و ھاوڕێی باگینسەکان. * مێریادۆک براندیبوک (مێری)، ئامۆزا و ھاوڕێی فرۆدۆ. * پێرێگرین تووک (پیپین یان پیپ)، ئامۆزا و ھاوڕێی فرۆدۆ. * گەند٘افی خۆڵەمێشی، جادووگەر، سەرکردەی کۆمەڵەی ھاوڕێیانی کرد تا ئەو کاتەی کەوتەخوارەوە لە مۆریا، دواتر گەڕایەوە لە مردن وەک گەند٘افی سپی بۆ سەرکردایەتی سوپاکانی ڕۆژاوا دژبە ساورۆن. * ئاراگۆن، (ئاکا سترایدەر) کوڕەزای ئیسیلدوور و میراتگری ڕاستەقینەی تەختی پاشایەتی ئارنۆر و گۆندۆر. * لێگۆلاس گرینلیف، میرێکی جنەکان بوو و کوڕی پاشا تراندیولی جنی سیلڤانی باکووری میرک ود. * گیمیڵی، کوڕی گڵۆین، کورتەباڵا. * بۆرۆمیر، کوڕە گەورە و میراتگری دەنەسۆرە، نۆکەری گۆندۆر و شای میناس تریت. *فرایمەر، کوڕە بچووکی دەنەسۆر و برای بۆرۆمیر. *گالادریاڵ، جنکێی ھاوکاری فەرمانڕاوا لۆسلۆرین، و داپیرەی ئاروین. * سەلەبۆن، جنکێی ھاوکاری فەرمانڕاوا لۆسلۆرین، ھاوسەری گالادریڵ و باپیری ئاروین. * ئێلرۆند، نیو جن شای ڕیڤێندێڵ و باوکی ئاروین. * ئاروین ئەندۆمیل، کچی ئێرلۆند، ھاوسەری ئاراگۆن. * بیڵبۆ باگینس، ئامۆزای فرۆدۆ. * سیۆدێن، پادشای ڕۆھان، ھاوپەیمانی گۆندۆر. * ئیۆمێر، سێھەم ئاماژە پێدەری کۆکەرەوەی ھێز و خوشکەزای سیودێن. دواتر پاشای ڕۆھان پاش مردنی سیۆدێن. * ئیۆوین، خوشکی ئیۆمیر، ئەو کەسەی خۆی گۆڕی وەک شەڕکەرێکی نێر ناوی گۆڕی بۆ دێنھێڵم بۆ ئەوەی شانبەشانی سیۆدێن شەڕبکات. * تریبێرد، کۆنترینە لە ئینتەکان. *تۆم بۆمبادیل، دەژیا لە قەراغێکی دارستانە کۆنەکە، کارەکتەرێکی ئاڵۆز و نادیارە لەگەڵ ھێزێکی مەزن. == کەسایەتییە خراپەکان == * ساورۆن، شای تارکی و ناودارە بە شای ئەنگوستیلەکان، کەوتووی مایا، یارمەتی جنەکانی دا کە ئەنگوستیلەی ھێزەکان دروست بکەن لە چاخی دووەم. * نازگیول یان تارمایی ئەنگوستیلەکە، پیاوبوون بەڵام بوونەکۆیلەی ساورۆن کاتێک ئەوان دیارییە خراپەکانیان (ئەنگوستیلەی ھێزەکان) قبوڵکرد. * پاشا جادووگەرەکەی ئانگمار، شای ناگیولەکان، و بەھێزترین خزمەتکاری ساورۆن، ئەو سوپاکەی ساورۆنی بەڕێوەدەبرد. * سارۆمانی سپی، جادووگەرێک کە تاکە ئەنگوستیلەکەی دەویست بۆ خۆی، سەرکردە و فەرمانەدەری جادووگەرەکان بوو یەکێک لەوانەش گەند٘اف. ھەڵخەڵەتێندرا لەلایەن ساورۆنەوە لەڕێی پالانتیرەکەوە. * گریما زمانکرم، خزمەتکارێکی نھێنی سارۆمان بوو و خۆفرۆشێک بۆ ڕۆھان، مێشکی سیۆدێنی ژەھراویردبوو بە ئامۆژگارییە چەوتەکانی. * گۆلم، لەڕاستیدا ناوی سمیگۆل بوو، خووی بە تاکە ئەنگوستیلەکەگرت، و دواتر پیلانی دەگێڕا بۆ گەڕاندنەوەی. * شیڵبۆ، جاڵجاڵۆکەی زەبەلاح کە دەژیا لە ڕێگەی پێش میناس مۆرگول. * لەناوبەری دورین، بالرۆگ جێیەکەی لە خوارووی کانەکانی مۆریا بوو. * دەمی ساورۆن، ھەروەھا ناسراوە بە جێگرەوەی باراد-دور. سەرکردەی سەربازە نھێنییەکانی ساورۆن، ئەو بەرنگاری سوپای ڕۆژاوا بووەوە لە دەرەوەی دەرگا ڕەشەکە. == کارکردن == شای ئەنگوستیلەکان وەک ئەنجامی کارەکەی پێشتری تۆلکین (ھۆبێتەکە) دەستیپێکرد، کە بڵاوکراوەتەوە لە ساڵی ١٩٣٧. گەلییەتی ھۆبێت لەلایەن گیۆرگ ئالێن و ونوین سەرپەرشتی دەکرا، بڵاوکەرەوەکان، بۆ داواکردنی ئەنجامەکان. تۆلکین ئەوانی ئاگادارکردەوە لەوەی ئەو زۆر بەھێواشی دەنوسێت، و چاو بە ھەندێک چیرۆکدا دەخشێنێتەوە کە پێشتر گەشەیپێدابوون؛ و نەیویست کاتی ڕەشنوسی سایلماریلیۆنکە دیاریبکات، و بیرۆکەی نووسینی چیرۆکی زیاتری دەربارەی گەلی ھۆبێتەکان قبوڵکرد. لە تەمەنی ٤٥ ساڵیدا، تۆلکین دەستی بەنوسینی ئەو چیرۆکە کرد کە ناوی شای ئەنگوستیلەکانە. نووسینی ئەو چیرۆکە ماوەی دوانزدە ساڵی خایاند، لە ساڵی ١٩٤٩ بەتەواوی بڵاونەبووەوە تا ساڵی ١٩٥٥، ئەوکاتەی کە تۆلکین تەمەنی بووە ٦٣ ساڵ. == نووسین == لەلایەن بڵاوکەرەوەکانی قایلکرا، دەستیکرد بە ھۆبێتێکی نوێ لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٧. دوای چەند ھەڵەیەک لەسەرەتاکەیدا، چیرۆکی تاکە ئەنگوستیلە دەرکەوت. بیرۆکەی یەکەم بەش ("A Long-Expected Party") بەتەواوی گەیشتە تەواوبوون. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو ھۆی خۆشاردنەوەی بیلبۆی دانا بە گرنگی ئەنگوستیلەکە، و ناونیشانی شای ئەنگوستیلەکان دانەنرابوو تا بەھاری ساڵی ١٩٣٨. ئاسایی، ئەو پلانی دانابوو بۆ نووسینی چیرۆکێک کە بیلبۆ ھەموو گەنجینەکانی بەکاربھێنت و چاوەڕێی سەرکێشییەکی تر بکات بۆ قازانجی زیاتر؛ ھەرچۆنێکبێت ئەو ئەنگوستیلەکەی و ھەروەھا ھێزەکەی بیردەکەوێتەوە و بیردەکاتەوە کە دەیەوێت بەدیقەتتر بێت لە کارە نوێیەکان. وەک چیرۆکێک پێشکەوت، و توخمی ئافسانەزانی سایلماریلیۆنەکەی لەگەڵدا بەکارھێنا. نووسین بە ھێواشی دۆڕیشت، لەبەرئەوەی تۆلکین ھەموو کات شوێنی زانکۆیی ھەبوو، و پێویستی بە پارەیەکی زیاتر بوو وەک تاقیکەرەوەیەکی زانکۆ. تۆلکین وازیھێنا لە شای ەنگوستیلەکان لە زیادترین ماوەی ساڵی ١٩٤٣ و تەنھا دەستیپێکردەوە لە مانگی چواری ساڵی ١٩٤٤، وەک زنجیرەیەک بۆ کوڕەکەی (چریستۆفەر تۆلکین)، ئەوەی کە بەشەکانی نارد وەک ئەوەی ئەوان نوسیبوویان کاتێک کە بەردەستیکاربوو لە [[باشووری ئەفەریقا]] لە ھێزی ئاسمانی شاھانەدا. تۆلکین ھەوڵی دروستکردنی ئاھەنگێکی دا لە ساڵی ١٩٤٦، و دەستنوسەکەی پشانی بڵاوکەرەوەکاندا لە ساڵی ١٩٤٧. چیرۆکەکە بەکاریگەرییەوا تەواو بوو لە ساڵی دواتر، بەڵام تۆلکین پێداچونەوەی پێشتری کارەکەی تەواونەکرد ھەتا ساڵی ١٩٤٩. گشت دەستنوسە ڕەسەنەکە، کە ٩، ٢٥٠ پەڕە بوو، ئێستا لە شوێنێک دانراوە بەناوی کۆکراوەکانی جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین لە زانکۆی ماکێت. == مێژووی بڵاوکردنەوە == تۆلکین مشتومڕی لەگەڵ بڵاوکەرەوەکانی Allen & Unwin دا کرد دەربارەی بڵاوکردنەوەی کتێبەکە و لە ساڵی ١٩٥٠ پێشکەشی کۆلۆنیسی کرد. تۆلکین بەنیازبوو کە سیلماریللۆنەکەی لەگەڵ شای ئەنگوستیلەکان بڵاو بکاتەوە بەڵام بڵاوکەرەوەکان ئەم کارەیان بەدڵنەبوو و نەیاندەویست ئەو کارەبکەن. دواتر لە پەیوەندییەکی لەگەڵ کۆلۆنیس، ڕای خۆی دەربڕی کە پێویستە شای ئەنگوستیلەکان خۆی بابەتێکی تایبەت بێت، و سەرئەنجام تۆلکین داوای کرد کە ئەوان کتێبەکە بڵاوبکەنەوە لە ساڵی ١٩٥٢. کۆلۆنیز ئەو کارەی نەکرد، و تۆلکین بۆ ئالەن و ئۆنوینی نوسی کە " من دەمەوێت بە گەشبینی لە بڵاوکەرەوەکان بڕاونم بەڵام پێشبینی ئەوە دەکەم و لەوە دەترسم کە ئەم کارە ھەرگیز ڕۆشنایی نەبینێت". لەلایەن بڵاوکەرەوەکان، کارەکە دابەشکرا بۆ سێ قەبارە بۆ کەمکردنەوەی قەبارەی تێچووە زۆرەکەی جۆری ڕێکخستنەکان و بەم شێوەیە ئامادەکرا: ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە (کتێبی I و کتێبی II)، دوو بورجەکە (کتێبی III و کتێبی IV) ھەروەھا گەڕانەوەی پاشاکە (کتێبی V و کتێبی VI لەگەڵ شەش پاشکۆ). قەبارەکان بڵاوکرانەوە لە دوای یەکەم دواخستن لە ٢٩ ی تەممووزی ساڵی ١٩٥٤، ١١ ی تشرینی دووەمی ١٩٥٤، ٢٠ ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥ بەپێی ڕیزبەندی لە شانشینی یەکگرتوو. '' ھووەتەن میفلین '' ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەی لە ٢١ ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤ بڵاوکردەوە، و دوو بوورجەکە لە ٢١ ی نیسانی ١٩٥٥، ھەروەھا گەڕانەوەی پاشاکە لە ٥ ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦ بڵاوکردەوە لە وڵاتە یەکگرتووەکان (USA). گەڕانەوەی پاشاکە دواکەوت لەبەرئەوەی تۆلکین پێداچونەوەی بە کۆتایییەکەیدا دەکرد و پاشکۆکانی ئامادە دەکرد. تۆلکین حەزی بە ناونیشانی گەڕانەوەی پاشاکە نەدەکرد، لەبەرئەوەی بڕوای وابوو کە لە دێڕەکانی چیرۆکەکە دورە، بەڵام جێیھێشت بۆ ھەڵبژاردنی بڵاوکەرەوەکان. خۆی پێشنیاری ناونیشانی دوو بورجەکەی کرد لە وتارێکی بە ئەنقەست ناڕون و فرەمانادا کە بۆ بەستنەوەی دوو بەشەکەی کتێبەکەی پێشتر بوو بە کتێبی III و کتێبی IV. و ھەندێک ناوی پێشنیارکرد کە دەتوانن یان [ئۆرتھانک] و [باراد-دûر] بن، یان میینەس تیریتە و [باراد-دûر]، یان [ئۆرتھانک] و [سیریتە] [ونگۆل]. تۆلکین لە سەرەتادا دژایەتی ئەوەی دەکرد کە بۆ ھەرکتێبێک دوو قەبارە بێت، لە جیاتی ئەوە پێی باشبوو کە ناوی کتێب بەکاربھێنێت بۆ نموونە: شای ئەنگوستیلەکان⇦ (قەبارەی یەک) ئەنگوستیلەکە دەست بە گەشت دەکات و ئەنگوستیلەکە دەچێت بۆ باشوور؛ (قەبارەی دووەم) [[خیانەت]]ی ئایسنگارد و ئەنگوستیلەکە دەچێتە ڕۆژھەڵات؛ (قەبارەی سێھەم) جەنگی ئەنگوستیلە و کۆتایی چاخی سێھەم. کتێبەکان بڵاوکرانەوە لەژێر ڕێکخستنی پرۆفۆ شارینگ، و لە کۆتاییدا بووە یەکێک لە پڕفڕۆشترین کتێبەکان کە نوسرابێت، زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن کۆپی لێفرۆشرا؛ و لە شانشینی یەکگرتوو لە ساڵی ١٩٩٠ بڵاوکرایەوە لەلایەن ئالەن و ئۆنوین لەو کاتەی کە سامانێکی زۆریان پەیداکرد بەھۆی ھارپەر کۆلۆنیس. == چاپ و پێداچونەوە == ھەر لە کاتە زووەکانی ساڵی ١٩٦٠ دا دۆنەلدێک ولھەیم، سەرنوسەری چیرۆکی خەیاڵی بەرگ نەرم و بڵاوکەرەوەی کتێبی زیرەک، گوتی کە شای ئەنگوستیلەکان لەوڵاتی نەتوە یەکگرتووەکان دا لەژێر یاسای مافی چاپی ئەمریکی نەپارێزراوە، لەبەرئەوەی دەزگاکانی پەخشکەری کتێبی بەرگ ڕەق مافی چاپی کارەکەی فەرامۆش کردبوو لە وڵاتە یەکگرتووەکان. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥ پسپۆری کتێبەکان ھەوڵیاندا تا چاپێکی لێ بڵاوبکەنەوە، بەبێ مۆڵەتی تۆلکین و پێدانی حەقی خۆی، ھەر دوای ئەوە تۆلکین یەکێک لەم چاپانەی بردە لای ھەوادارەکانی خۆی و کێشەکەی پێ ڕاگەیاندن. فشاری یەکێک لە ھەوادارەکانی بەناوی گراسرووتس ئەوەندە بەھێزبوو کە توانی چاپەکە بگەڕێنێتەوە و پارەدانی خاوندارێتی تۆلکینیان دانا. ئۆسەرایزد شوێن کتێبی بالەنتاین و ھووەتەن میفلینیان کەوت بۆ ئەوەی بازرگانییە مەزنەکەیان سەربکەوێت. تۆلکین بەسەرداچونەوەی دەقە جۆراوچۆرەکانی گرتە ئەستۆی خۆی و تەواوی کرد تا نوسخەیەکی کتێبەکە بەرھەمبھێنن و بڵاوی بکەنەوە لەگەڵ ڕەزامەندی تۆلکین و لەژێر مافی چاپی ئەمریکیدا. ئەم نووسینەوەیەش بووە دووەم چاپی شای ئەنگوستیلەکان و بڵاوکرایەوە لە ساڵی ١٩٦٥. یەکەم چاپی کتێبی (بەرگ نەرم) چاپکرا لە مانگی تشرینی یەکەمی ئەو ساڵە، و لە ماوەی دە مانگدا چارەکە ملیۆنک کۆپی لێ فڕۆشرا. لە چواری ئەیلوولی ١٩٦٦ دا، ڕۆمانەکە بۆ یەکەمجار لە ڕۆژنامەی نیوۆرک دا دەرکەوت لە لیستی پڕفرۆشترین کتێبە بەرگ نەرمەکان بە پلەی سێھەم، دواتر لە چواری کانوونی یەکەم بووە پلەی یەکەم، و بۆ ماوەی ھەشت ھەفتە لەو پلەیەدا مایەوە. دەستکارییەکانی ھووەتەن میفلن دوای ساڵی ١٩٩٤ بەسەرداچونەوە جیاوازەکانی تۆلکینی یەککخست بە چاودێری [[کریستۆفر تۆلکین]]، و پاش چەند ھەڵەیەکی سەرەتایی بچووک کارەکەیان بەئەنجام گەیشت. لەیادی ٥٠ ساڵەی دەستکارییەکان، Wayne G. Hammond و Christina Scull, لەژێر چاودێی کریستۆفر تۆلکین، دەستیانکرد بە لێکۆڵینەوە و چاککردن و لابردنی ھەندێک کێشە، کە لە یەکەم چاپی ١٩٥٤ دا ھەبوون کە ئەو شتانە بەھیچ شێوەیەک تەواو نەبوون. لە چاپی ٢٠٠٥ چەندین گۆڕانکاری تێداکرا کە وای کرد زیاتر قووڵبێت و خوێنەر بتوانێت لێیتێبگات و خۆشییەکی زیاتری لێببینێت، و لە ٦٠م ساڵ یادی دەستکارییەکاندا زۆرینەی ھەڵەکان ڕاستکرانەوە. لە ھەندێک لە چاپەکانی ٢٠٠٤ دا سێ قەبارەکە لەیەک قەبارە کۆکراونەتەوە. شایەنی باسە کە کریستۆفەر لە ساڵی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩٢ ڕەشنوسێکی ڕونکردنەوەیی دەربارەی قۆناغەکانی گەشەپێدانی نوسراوەکە بڵاوکردەوە لە کتێبی شەشەم بۆ نۆیەم لە زنجیرەی مێژووی خاکەکانی ناوەڕاست. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/The_Lord_of_the_Rings|سەردێڕ = The Lord of the Rings|سەردان = ٢٦ی ئازاری ٢٠١٩}} * [https://web.archive.org/web/20191121194031/http://lotrproject.com/ Lotr Project] {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|نیوزیلاند|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|The Lord of the Rings}} [[پۆل:ڕۆمانە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانە بریتانیایییەکان کە کراونەتە فیلم]] [[پۆل:ئەفسانە]] abfvbxqmjuetb8xmkqe4ebt96zovqx7 1679870 1679777 2026-10-03T20:02:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1679870 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox book series | name = ''شای ئەنگوستیلەکان'' | image = یەکەم چاپی رۆمانی شای ئەنگوستیلەکان.gif | caption = وێنەی چاپی نوێ | books = {{Plainlist| * [[ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە]] * [[The Two Towers]] * [[The Return of the King]]}} | author = [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] | country = [[شانشینی یەکگرتوو]] | language = [[ئینگلیزی]] | genre = {{Plainlist| * [[ڕۆمانی خەیاڵی|خەیاڵی]] * [[ڕۆمانی سەرکێشی|سەرکێشی]]}} | publisher = Allen & Unwin | pub_date = {{Plainlist| * ٢٩ی تەممووزی ١٩٥٤ * ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٥٤ * ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥}} | media_type = چاپ ([[بەرگی ڕەق]] و [[کتێبی بەرگ کاغەز]]) | oclc = 1487587 | preceded_by = [[The Hobbit]] | followed_by = [[بەسەرھاتەکانی تۆم بۆمبادیل]]}} '''شای ئەنگوستیلەکان''' ({{بە ئینگلیزی|The Lord of the Rings}}) ڕۆمانێکی خەیال٘ی مەزنە، نوسراوە لەلایەن نووسەری ئینگلیز [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] لە نێوان ساڵانی ١٩٣٧ز - ١٩٤٩ز، کە پاش کۆیەک بوو بۆ ڕۆمانی خەیاڵیی '''ھۆبیتەکە'''ی ساڵی ١٩٣٧ز. ئەم ڕۆمانە یەکێکە لە ڕۆمانە پڕفڕۆشەکان کە تا ئێستا نوسرابێت کە زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن کۆپی لێ فڕۆشراوە. ئەم ڕۆمانە باس لە چیرۆکی دوژمنی مەزنی خەڵکانی زەوییەکانی ناوڕاست ''ساورۆن'' دەکات، کە ئامانجی دەست بەسەرداگرتنی ئەو ناوچانە بوو، و بۆ ئەو مەبەستەش ئەنگوستیلەی تایبەتی خۆی دروست کرد!!! ئەمە بەھێزترین چەکی ئەو بوو بۆ بەزاندن و دەست بە سەرداگرتنی گشت خاکەکانی ناوەڕاست. لە سەرەتای بێدەنگییەوە لە خاکی ھۆبیتەکان بەرەوە خاکەکانی ناوەڕاست و دواتر بەئاڕاستەی جەنگی ئەنگوستیلەکە؛ و چەند ھۆبێتک (ھۆبیتەکان خەڵکانی کورتەباڵا و جیاوازبوون لە مرۆڤی ئاسایی) بەشداریان لەم چیرۆکە کردووە وەک ''فرۆدۆ باگینس، ساموایز گامگی، مێری، پیپین''، کە ئەرکی لەناوبردنی ئەنگوستیلەکەیان پێدرابوو، لەگەڵ مرۆڤەکان کە بریتیی بوون لە ''ئاراگۆنی کۆڕی ئارتۆن، برۆمیرۆی سەرۆکی گۆندۆر'' و ھەروەھا ''گیمیڵی کوڕی گڵۆین'' کە ئەم لە کورتە باڵاکان بوو (مەبەست لە دوارفەکانە) و لەگەڵ ''لێگۆڵاس گرینلییف'' کە شازادەیکی جنەکان بوو کۆتا کەسیش جادووگەرێک بوو بەناوی ''گانداف''. سەرەتا تۆڵکین ویستی کە ئەم کارەی لە دوو کتێب بێت بۆ ھەر بەشێک لە بری یەک کتێب بۆ ھەر بەشێک، بەڵام ئەم بیرۆکەیە ڕەتکرایەوە لەلایەن دەستگاکانی بڵاوکردنەوە بەھۆی باری ئابووری ئەوکات، دواجار بڕیاردرا کە لە سێ پەرتوکدا لەژێر ناوی ''شای ئەنگوستیلەکان'' بڵاویبکاتەوە. لە ''٢٩ی تەممووزی ١٩٥٤ بۆ ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥'' لەژێر ناوەکانی [[ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە]]، [[دوو بورجەکە]] و [[گەڕانەوەی پاشاکە]] کەوتە بەردەستی خوێنەر. ئەم ڕۆمان پێکدێت لە شەش کتێب کە لە سێ بەرگدا خۆی دەبینێتەوە، لەگەڵ چەند مادەیەک لە کۆتایییەکەی وەک پاشکۆیەک، بەڵام ھەندێک چاپ ھەیە کە ھەموو کارەکەی لە یەک بەرگدا کۆکردووەتەوە. ڕۆمانەکە زۆرجار لە چاپدراوەتەوە و وەرگێڕدراوە بۆ سەر ''٣٨ زمان''. ئەم کارەی تۆلکین بابەتێکی شیکردنەوەی فراوانی بابەتەکانی بوو، ھەرچەندە خۆی کارێکی جیا بوو، و ئەم چیرۆکە گەورەترین داستان بووە کە تۆڵکین کاری لەسەر کردبێت لە ساڵی ١٩١٧ەوە، لە قۆناغێکدا ناوی ئەم کارەی برد بە ''میتھۆپۆیەیا''. شای ئەنگوستیلەکان لەو ڕێوە ڕەچاو دەکرێت کە کاریگەرییەکی مەزنی لەسەر خەیاڵی ھاوچەرخ ھەیە، کاریگەری کارەکەی تۆلکین بەشێوەیەک بووە کە بەکارھێنانی وشەکانی 'تۆڵکییەنیان' و 'تۆڵکییەنەس قوە' تۆمارکراوە لە فەرھەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆردا. دەربارەی شای ئەنگوستیلەکان چەندین بابەت بڵاوکراوەتەوە لەوانەش چەندین [[ھونەر|کاری ھونەری]] و [[موزیک]] و [[فیلم]] و [[کایەی ڤیدیۆ|یاری ڤیدیۆی]] و چەندین بڵاوکراوەی تر. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٣ نازناوی ''خۆشەویستترین ڕۆمانی بەریتانی پێبەخشرا. == کوتەیەکی بەسەرھاتەکان == == پێشەکی == ھەزاران ساڵ پێش ئەوەی ڕووداوەکان دەستپێبکات پاشای تاریکی سائێڕۆن ئەنگوستیلەیەکی سازکرد بۆ فەرمانڕەوایی کردنی ئەنگوستیلەی ھێزەکانی تر و ئەوانەشی کە لە دەستیان کردبوون سەرکردەی پیاوەکان و سەرکردەی جنەکان و سەرکردەی کورتەباڵاکان؛ بەڵام لە جەنگی کۆتایی ساورۆن بەزێندرا، لەلایەن لەشکری ھاوپەیمانی جنەکان و پیاوەکان کە جنەکان لەلایەن ''گیل گالاد'' و پیاوەکان لەلایەن ''ئەلندیل'' ڕابەری دەکران. ''یسیلدور'' ی کوڕی ئەلەندیل پەنجەی ساورۆنی بڕی و ئەنگوستیلەکەی لێساند، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە ساورۆن شێوەی جەستەی لەدەستبدات. یسیلدور ئنگوستیلەکەی ھەڵگرت وەک میراتی خێزانەکەی، بەڵام کاتێک بەھۆی بۆسەیەکی ''ئۆرکەکان'' کوژرا ئەنگوستیلەکە لە ڕووباری ''ئاندوین'' بزربوو. پاش تێپەڕ بوونی دوو ھەزار ساڵ ئەنگوستیلەکە لەلایەن یەکێک لە دانیشتووانی تەنیشت ڕووبارەکە دۆزرایەوە کە بە ''دیگۆڵ'' بانگیان دەکرد؛ و ھاوڕێکەی بەناوی ''سمیگۆڵ'' کەوتە ژێر کاریگەری ئەنگوستیلەکە و دیگۆڵی خنکاند بۆ ئەوەی ئەو ئەنگوستیلەیە بەدەست بھێنێت. سمیگۆڵ دورخرایەوە بۆ دامێنی چیا تەمومژاوییەکان، خراپەکارییەکانی کردییە بوونەوەرێکی دڕندە و ناوی گۆڕدرا بۆ ″گۆلم″. پاش ماوەیەک گۆلم ئەنگوستیلەکەی بزرکرد کە پێیدەگووت ''گەوھەر''، دواتر ھۆبێتێک دۆزییەوە بەناوی ''بیلبۆ باگینس''، لەھەمان کاتدا ساورۆن بەنھێنیی پیلانی دەگێڕا بۆ ئەوەی شانشینێکی نوێ دروست بکات و جیھانی مۆدۆری کۆن بگەڕێنێتەوە. کاتێک کە گۆلم چووە دەرەوە بۆ ئەوەی بە شوێن ئەنگوستیلەکەدا بگەڕێت لەلایەن ساورۆن دەستگیرکرا و ئەشکەنجەدرا، ساورۆن توانی لەڕێی ئەوەوە بزانێت کە ئەنگوستیلەکە لەلایەن باگینسەوە ھەڵگیراوە لە ھەرێمەکە، و گۆلمی ئازادکرد. ساورۆن تەنھا پێویستی بە ئەنگوستیلەکەی بوو بۆ گەڕاندنەوەی گشت ھێزەکەی، بۆیە نۆ لە خزمەتکارە بەتواناکانی خۆی نارد بەناوی ''نازگوڵەکان'' بۆ گەڕاندنەوەی ئەنگوستیلەکەی. == ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە == == کتێبی I == چیڕۆکەکە دەستیپێکرد لە چاخی سێیەمی خاکی ناوەڕاست، لە ھەرێمەکە، کە شوێنی ھۆبیتەکان بوو، شەست ساڵ دوای بەسەرھاتەکانی ونبوونی ئەنگوستیلەکەی گولم و دۆزینەوەی لەلایەن باگینس، کە دوواتر کتێک باگینس لەو گەشتە چاوەڕوان نەکراوە گەڕایەوە، تاماوەیەکی زۆر لەگەڵ فرۆدۆی ئامۆزای لە ھەرێمەکە دەژیا. بیلبۆ دەیویست گەشتێکی درێژخایەنی تر ئەنجامبدات، ھەر بۆیە لە ١١١یەم ساڵیادی لەدایکبوونیدا و ٣٣یەم ساڵیادی لەدایکبوونی فرۆدۆدا ھەرێمەکەی بەجێھێشت، و ماڵەکەی و شتەکانی و ئەنگوستیلە بەنرخەکەی بۆ فرۆدۆ بەجێھێشت. لە ئەپریلی ٣٠١٨ ''گەند٘افی خۆڵەمێشی'' جادووکەر و ھاوڕێی کۆنی بیلبۆ، گومانی کرد کە ڕەنگە ئەوە ئەنگوستیلەکەی''ساورۆن'' بێت. دوای حەڤدە ساڵ کاتێک گەند٘اف گومانەکەی پشتڕاست کردەوە، باسی چیڕۆکی ئەنگوستیلەکەی بۆ ''فرۆدۆ'' کرد، وتی: «ساورۆن گەڕاوەتەوە و ھێزێکی زۆرزیاتری ھەیە، وە ئەو نەمرد لەوکاتەی کە ئەنگوستیلەکە لەدەستی دەرھێندرا. وە ئێستا بە شوێن ئەو ئەنگوستیلەیە دەگەڕێت، پێویستە لە ھەرێمەکە دووریبخەیتەوە و بەرەو ریڤندێلی (نیشتمانی جنکان) بەریت.»، دواتر فرۆدۆ و ''ساموایز گامجی'' (باخەوان و خزمەتکار و ھەروەھا ھاوڕێی فرۆدۆ بوو)، لە مانگی ھەشتی ساڵی ٣٠١٨ ئامادەبوون بۆ بەجێھێشتنی ھەرێمەکە، و بەرەو شاری '''بریی''' بەڕێکەوتن چونکە گەنداف بەڵێنی دابوو کە لەوێ چاوی پێیان بکەوێتەوە. لە ڕێگای بەجێ ھێشتنی ھەرێمەکەوە دوو ئامۆزای فرۆدۆ بەناوی ''پیپین'' و ''مێری'' لەگەڵیان کەوتنەڕێ، لەڕێگادا خەریک بوو لەلایەن ''سوارچاکە ڕەشەکان'' بگیرێن کە لەلایەن ساورۆن نێردرابوون، بەڵام بەناو دارستانەکۆنەکەدا ڕۆیشتن و توانیان لە دەستیان ڕزگاریان ببێت. لێرەدا ھاوکاریکران لەلایەن ''تۆم بۆمبادیل''، کە کەسێکی بیانی ڕوخۆش بوو کە لەگەڵ خێزانەکەی لە ''گۆڵدێن بێری'' دەژیا لە دارستانەکە. دواتر ھۆبێتەکان گەیشتنە شاری ''بریی''، بەڵام گەنداف لەوێ نەبوو!، بەڵام چاویان بە پیاوێک کەوت بەناوی سترایدەر، و نامەیەکیان لەلایەن گەندافەوە پێگەیشت کە پێی گوتن لەگەڵ ئەو پیاوە بڕۆن کە بە سترایدەرە بانگدەکرێت بەڵام لەڕاستیدا ناوی ئاراگۆنە. سترایدەر توانی ھۆبێتەکان ڕازی بکات کە لەگەڵیان بڕوات وەک چاودێر و پارێزەریان. بەیەکەوە ڕۆیشتن لە بریی و لەسەر گردی ''وێزەتۆپ'' جارێکیتر ھێرشیان کرایە سەر لەلایەن سوارچاکە ڕەشەکان و لەم ھێرشەدا فرۆدۆ بریندار کرا بە تیغێکی نەفرەتلێکراو لەلایەن سەرکردەی سوارچاکەکان. سترایدەر شەڕی لەگەڵکردن توانی بیانبەزێنت و ھاوکاری فرۆدۆ بکات تا لەژیان بەردەوامبێت. بە ڕابەرایەتی سترایدەر گەیشتنە حەشارگەی ''ڕیڤندڵ'' ی جنەکان، بەڵام لەڕێگا چاویان بە گلۆرفایندڵی جن کەوت، فرۆدۆ لەڕێی ئەسپەکەی ئەو زانی کە سوارچاکەکان شوێنیان کەوتوون و کەمێک پێش ئەوەی بگەنە ڕیڤندڵ سوارچاکەکان پێیان گەیشتن و کەمێکی مابوو فرۆدۆ بگرن لەڕوباری''Bruinen''، بەڵام فرۆدۆ پەڕییەوە ئەوبەری ڕووبارەکە، و سوارچاکەکانیش ویستیان بپڕنەوە بەڵام ئاستی ئاوەکە بەرزبووە و ھەموویانی لەگەڵ خۆی ھەڵگرت و فرۆدۆش بێھۆش بوو و کەوت. == کتێبی II == فرۆدۆ بەخەبەرھات لە ڕیڤندل و چارەسەری بۆ کرا لەلایەن ئێرلۆندی سەرکردەی جەنەکان، و ھاوڕێکانی فرۆدۆش بەھەمان شێوە سەلامەتبوون، گەندافیش لە وێبوو. فرۆدۆ چاوی بە بیلبۆ کەوت کە بڕیاری دا بوو ئەو کاتەی ماوییەتی لە ژیاندا لەوێدا بەسەریببات. لەدواییدا ئەنجومەنی ئێڵڕۆند بەسترا و لە نامەیەکدا خەڵکە جیاوازەکانیان بانگێشت کرد و پێیانگووتن کە بۆچی دەبێت ئەوان بێن. ئەنجومەن باسی لە ساورۆن و ئەنگوستیلەکە کرد، و باسی ئەوەیانکرد کە سترایدەر لە ڕاستیدا ناوی ''ئاراگۆنی کوڕی ئارسۆنە'' و میراتگری ئیزیلدورە. گەند٘اف ڕای گەیاند کە ''سارمان''(جادووکەری سپی) ناپاکییان لێدەکات و ئێستا کار بۆ بەدەستھێنانی ھێزی ئەنگوستیلەکە دەکات، و ئەنگوستیلەکەش ناتوانرێت لەلایەن کەسەوە کۆنتڕۆڵ بکرێت جگە لە ساورۆن خۆی. ئەنگوستیلەکە سیفەتێکی ھەبوو کە ئەگەر خەڵکی ئاسایی لەدەستی بکات ئەوا کەسەکە ون دەبوو، بەڵام کەسەکە تووشی گەنین دەبوو، و بەھۆی ھێزەکەوە برسی دەبوو، کەواتە ئەنگوستیلەکە جگە لە خراپەکارێک ھیچی تر نەبوو. لەکۆتاییدا ئەنجومەن بڕیاریاندا کە دەبێت ئەنگوستیلەکە لە ناو ببرێت، بۆ ئەوەی ڕۆحی ساورۆنیش لەناوببرێت، ئەوەش تەنھا بەوە دەکرێت کە بیخەنە ناو ئاگری گڕتاوی چیای فەوتان لە مۆدۆری خاکی ساورۆن، کە دەبوایە پێشتر ئەو کارە بکرایە، ئەنجومەن بڕیاریدا فرۆدۆ ئەو کارە بگرێتە دەست، و ئێلرۆند لەگەڵ بڕیارەکانی گەند٘اف ھەشت ھاوەڵییان ھەڵبژارد بۆی تا یارمەتی بدەن، بەمەش ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە ژمارەیان بووە نۆ کەس (فرۆدۆ، سام، مێری، پیپین، گەند٘اف، ئاراگۆن، گیمیڵی، لێگۆلاس، بۆرۆمیر). لە دەستپێکی ٣٠١٨ کۆمەڵەی ئەنگوستیلە دەستیان بە گەشتە دورخنایەنەکەیان کرد، بەڵام پێش ئەوەی بڕۆن بیڵبۆ شمشێری [[ستینگ]] کە خۆی پێشتر بەکاری دەھێنا و میترل کە ئەمەش وەک زرێ وابوو دایە فرۆدۆ. لەگەڵ گەنداف کە وەک سەرکردەیان بوو، کۆمەڵەکە دەستیان بەڕۆیشتن کرد بەرەو باشوور بەناو خاکی ھۆلین. ویستیان بەرەو ڕۆژھەڵات بڕۆن بەسەر چیا تەماوییەکە بەڵام لەبەر زۆری بەفر، پاش چەند ھەوڵێکی شکستخواردوو نەیانتوانی بەوێدا تێپەڕن و ناچار بوون ڕێگایەکی مەترسیدار بگرنەبەر و بەژێر چیاکەدا و بەناو ''کانەکانی مۆریا'' یان خانزاد دوم دا بڕۆن. لە بەردەم دەرگای مۆریادا تووشی ھێرشی چاودێری ناودەریاکە بوون، بەڵام توانیان خۆیان ڕزگاربکەن، دواتر لە ناو مۆریا زانیان چی بەسەر ''balin'' و کورتەباڵاکانی تر ھاتووە. ھەر لەو شوێنە تووشی ھێرشی ''ئۆرکەکان'' بوون و دوای شەڕێکی زۆر ڕزگاریان بوو، بەڵام دووبارە چواردەوریان گیرا و تەنگیان پێھەڵچنین، دوای کەمێک ئەھریمەنی کۆن ''بارلۆگ'' ھات ئۆرکەکان ڕایان کرد و کۆمەڵەی ئەنگوستیلەکەش بە ھەمان شێوە جگە لە گەند٘اف کە ڕووبەڕووی وەستا و ھەردووکیان کەوتنە قووڵایی چیاکە. لێرەوە ئاراگۆن سەرکردایەتی کۆمەڵەکەی گرتە دەست و ھەموویان ھاتنە دەرەوەی مۆریا. دواتر بەرەو حەشارگەی جنەکانی دارستان کە ناوی''لۆسلۆرین'' بوو ڕۆیشتن، پێشوازیان لێکرا لەلایەن فەرمان ڕەوا ''Celeborn '' و خانم ''گلادرییەل''، و بۆ ماوەیەک لەوێدا مانەوە، کاتێکیش ویستیان بەڕێبکەون لەلایەن جنەکان بەلەمیان پێدرا لەگەڵ ئەوشتانەی کە پێویستیان دەبێت بۆ ڕۆیشتن بە ڕووباری ئاندوین، و ھەر کەسێکیشیان دیاری تایبەتی خانم ''گلادرییەل'' یان وەرگرت. کۆمەڵەکە بە ڕووبارەکەدا ڕۆیشتن تا گەیشتنە [[ئیمین مویل]] و تاڤگەی [[ڕاوۆرس]]. لەم شوێنەدا وەستان و پشوییەکیان دا و قسەیان لەسەر ئەوە بوو بۆ کوێ بڕۆن؛ بۆ باشوور کە نیشتمانی بۆرۆمیر شاری میناس تریت، یان بەرەو ڕۆژھەڵات بۆ مۆدۆر. فرۆدۆ چوو پیاسەیەک بکات بۆ ئەوەی ئەوان بتوانن بڕیاری خۆیان بدەن، و لەڕێگا بۆرۆمیری بینی، کە پێی گووت دەبێت بەرەو میناس تریت بڕۆن، و دووبارە باسی بەکارھێنانی ئەنگوستیلەکەی کرد، فرۆدۆ زانی بۆرۆمیر ئەنگوستیلەکەی بۆ خۆی دەوێت، لەناکاو بۆرۆمیر ویستی ئەنگوستیلەکە لە فرۆدۆ ببات، بەڵام فرۆدۆ ئەنگوستیلەکەی لە پەنجەیکرد و دیارنەما و ھەڵھات، بۆرۆمیر ھاتەوە ھۆشخۆی و [[داوای لێبوردن]]ی لە فرۆدۆ کرد بۆ ئەو کارەی. فرۆدۆ بڕیاریدا کە بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات بۆئەوەی چیتر کەس نەتوانێت دەستی بە ئەنگوستیلەکە بگات. کۆمەڵەکە پشووەکەیان لێ تێکچوو کاتێک بۆرۆمیر ھات و ھەواڵی ئەوەی پێدان کە فرۆدۆ ڕۆیشتووە، ھەموویان کەوتنە گەڕان بە شوێنیدا، سام بیری کردەوە و زانی کە فرۆدۆ ھەوڵی ئەوە دەدات بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات، خێرا گەڕایەوە بەرەو لای بەلەمەکان و بە فرۆدۆ گەیشت. لەکۆتایدا بڕیاریان دا ئەو دووانە بەیەکەوە بەرەو مۆرۆدۆر بڕۆن و ھیوای تەندروستییەکی باشیان بۆ ھاوڕێکانی تریان خواست. == دوو بورجەکە == == کتێبی III == ئاراگۆن بۆرۆمیری دۆزییەوە لە کاتێک کە خەریک بوو بمرێت بەھۆی ئەوی لەلایەن ئۆرکەکان بە سەختی بریندار کرابوو، بە ئاراگۆنی گووت کە ئەوان لەژێر ھێرشی ئۆرکەکاندان، و پیپین و مێریان گرتووە، و دوای ئەوەی کە داوای لێبووردنی کرد بۆ ھەموو ئەو کارانەی کە کردوویەتی مرد، لیگۆلاس و گمیلی گەیشتن، و تەرمی بۆرۆمیریان خستە ناو بەلەمەکەیانەوە وازیان لێھێنا، بەرەو خوارەوەی تاڤگە کە ڕۆیشت. دواتر سام و فرۆدۆیان دۆزییەوە و ڕێگەیان دان بڕۆن بۆ مۆردۆر. ئەو ئۆرکانەی کە ھێرشیان کردبوونە سەر کۆمەڵەکە، ئۆرکی سارمان بوون، و ھەر ئەوانە بوون کە پیپن و مێریان گرتبوو. ئاراگۆن و لێگۆلاس و گمیلی مشتومڕیان کرد دەربارەی شوێن کەوتنی ئەو دوو ھۆبێتە و بڕیاریان دا شوێن ئەو ئۆرکانە بکەون کە ئەو دوو ھۆبێتەیان دەبرد بۆ سارمان، بەرەو ڕۆژاوا کەوتنەڕێ، لە ڕێگادا چونە ناو خاکی شانشینی ''ڕۆھان'' و خاکی ڕۆھریمەکان (ئەسپی فرمانڕەواکان). لەوێ چاویان بە کۆمەڵەیەکی ئەوان کەوت کە لەلایەن ئیۆمێر ی خوشکەزای سیۆدێنی پاشای ڕۆھان سەرکردایەتی دەکران. ئۆرکەکان لەناوبرابوون لەلایەن کۆمەڵەی ڕۆھیریم لە سنووری دارستانی فارگۆن، ئەو دوو ھۆبێتەیان نەبینی بوو، ھەرچۆنێک بێت، ئیۆمێر دوو ئەسپی دا بە ئاراگۆن و گمیلی و لێگۆلاس، و ئەوانیش بەرەو دارستانەکە ڕۆیشن، مێری و پیپین دەربازیان بوو لە ئۆرکەکان کاتێک لە ھێرشەکەی ڕۆھریمدا ئۆرکەکان کوژران، و کاتێک ڕۆیشتن بۆ ناو دارستانی ''فارگۆن'' و لەوێدا چاویان بە ''تریبێرد'' کەوت، کە بەتەمەنترینی ''ئینت''ەکان (ئینتەکان درەختی زەبەلاح بوون کە وەک گیانلەبەرێک ھەڵسوکەوتیان دەکرد) بوو. تریبێرد ھەردوو ھۆبێتەکەی لەگەڵ خۆی برد، و لەو ماوەیەدا باسی ئەوەیان بۆکرد کە لە دەرەوە چی ڕوویداوە، ھەر بۆیە ئەویش کۆبوونەوەیەکی لەگەڵ درەختەکانی تر کرد و بڕیاریاندا کە گشتیان لەگەڵ دوو ھۆبێتەکە ھێرش بکەنە سەر ئایزن گارد (واتە ماڵەکەی سارمان). ئاراگۆن و لێگۆلاس و گمیلی بە شوێن پێی دوو ھۆبێتەکەدا ڕۆیشتن، لەناکاو گەند٘افیان بینی، سەریان سووڕما چونکە پێیان وابوو مردووە، گەنداف پێیگوتن کە بارلۆگی کوشت و تاریکی ئەویان برد (مرد) بەڵام گەڕێنرایەوە بۆ خاکی ناوەڕاست بۆ تەواوکردنی کارەکەی و ڕوبەڕوو بوونەوەی ساورۆن، و ئێستا ئەو ''گەند٘افی سپییە'' لە بەرئەوەی شوێنی سارمانی گرتووەتەوە وەک سەرکردەی جادووگەرەکان، و دڵنیایکردنەوە کە دوو ھۆبیتەکە سەلامەتن و پارێزراون. دواتر پێکەوە بە سواری بەڕێکەوتن بۆ ''ئێدۆراس'' پایتەختی ڕۆھان، لەوێدا گەند٘اف بە ''سێۆدێن''ی پاشای گووت کەدەبێت بەرامبەر بە سارمان بجەنگن، بەڵام ''گریما'' کە سیخوڕ و خزمەت کاری سارمان بوو ھەوڵیدا کە نە ھێڵێت قسەکانی کاریگەری ھەبێت بەڵام ھیچ پێ نەکرا، خەڵکی پایتەخت بە سەرکردایەتی ئێۆێن خوشکی ئیۆمێر ڕایان کرد بەرەو دوونھارۆو لە چیای سپی، لەکاتێکدا کە سێۆدێن ھێزە جەنگییەکان و ئەسپ سوارەکانی لە قەڵای ''ھێڵمس دیپ'' کۆکردەوە. ئاراگۆن و گمیڵی و لێگۆلاس لەگەڵ ئەوان ڕۆیشتن، بەڵام گەنداف ئەوانی بەجێ ھێشت بەبێ ئاگادارکردنەوە. سارمان بە سوپایەکی دە ھەزار کەسییەوە ھێرشی ھێنا، سوپاکەی لە ئۆرک و ئۆرکھای و پیاوانی دۆناڵد پێکھاتبوو. لە ھەمان کاتدا مێری و پیپین ھانی ئینتەکانیان دەدا بۆ ھێرشکردنە سەر ''ئایزنگارد''ی قەڵای سارمان و تەڵە جادوییەکانی بورجی ''ئۆرسانک''. گەند٘افیش توانی تریبێرد قایل بکات کە سوپای ''ھۆورنس'' بنێریێت بۆ ھاوکاری سێۆدێن. بۆ بەیانییەکەی گەند٘اف لەگەڵ سوپایەکی ڕۆھیریمی گەڕایەوە و توانیان ئۆرکەکانی سارمان لەناوبەرن، ھەندێکیشیان ڕایان کرد بۆ دارستانی ھۆرۆن بەڵام جارێکیتر نەبینرانەوە. دواتر گەند٘اف و ھاوڕێکانی لەگەڵ گرووپێکی بچووکی ڕۆھیریم چوونە لای سارمان، و بینیان کە شوێنەکەی خاپورکراوە لەلایەن ئینتەکانەوە، و لەوێ چاویان بە پیپین و مێری کەوتەوە. گەنداف دەرفەتێکی دا بەسارمان کە لە ڕیزی ساورۆن نەمێنێت، بەڵام سارمان ڕەتیکردەوە، لەبەر ئەوە گەنداف ھەموو دەسەڵاتەکانی لە سارمان سەندەوە (سەرکردەی جادووگەران)، گریما ''پالانتیرە'' کە (بەردێکی ڕەشی جادووی بوو کە دەتوانرا شتی داھاتووی پێ ببینرێت و پەیوەندی لەگەڵ بەردێکی ھەمان جۆر بکات)ی سارمانی لە تاوەرەکەوە خستە خوارەوە و کەوتە دەست گەنداف و ھاوڕێکانی. گرووپەکە لەوێ چوونە دەرەوە و پشوویاندا، پیپین بەردەکەی دزی و سەیریکرد، بەوھۆیەوە لەلایەن ساورۆنەوە بینرا. گرووپەکە لە شوێنەکەیان دوورکەوتنەوە پێش ئەوەی نازگولەکان بگەنە ئەوێ. گەند٘اف و پیپین ڕۆیشتن بۆ ''میناستریس'' و ئەوانی تریش گەڕانەوە بۆ ھێڵمس دیپ. == کتێبی IV == سام و فرۆدۆ بەرو ڕۆژاوا دەڕۆیشتن بۆ گەیشتن بە مۆردۆر، گەیشتنە چیای ''Emyn Muil'' و لەوێدا بۆ پشوودان مانەوە. لەناکاو لەلایەن گولمەوە ھێرشیانکرایە سەر، توانیان بیبەزێنن و بیگرن، بڕیاریاندا بە مەرجێک ئازادی بکەن کە ڕێگای مۆردۆریان پشان بدات، ئەویش بەڵێنی دا کە وابکات. کەوتنە ڕێ و بەناو ''Dead Marshes'' دا ڕۆیشتن و گەیشتنە ''مۆرانۆر'' دەرگای ڕەشی مۆردۆر، بەباشی پاسەوانی کرابوو، بۆیە نەیانتوانی بەوێدا بڕۆن. ئەوان بە ڕێگایەکی تردا ڕۆیشتن کە نھێنی بوو گۆلم دەیزانی. شوێنی کەوتن بەرو باشوور تا ''Ithilien'' لەوێدا شەڕی نێوان باشوورییەکانی ''ھاراد'' و سەربازانی گۆندۆر یان بینی، و لەلایەن گۆندۆرییەکان گیران کە سەرکردەکەیان ''فرایمەر''ی برای بۆرۆمیر بوو، ئەو وەک براکەی نەبوو، نەیھێشت بکەوێتە ژێرکاریگەری ئەنگوستیلەکەوە و ڕای وابوو کە دبێت تێکبشکێنرێت، بۆیە بەیانییەکی ھەرسێکیانی ئازادکرد. گۆلم ڕابەرایەتی دوو ھۆبێتەکەی کرد بەرەو ''Cirith Ungol'' لە چیای تاریکی. گۆلم بووە دوو بەش لەنێوان دڵسۆزی بۆ فرۆدۆ یان حەزی بۆ ئنگوستیلەکە و دواجار گۆلم ناپاکی کرد و فرۆدۆی برد بۆ لای جاڵجاڵۆکەی مەزن ''شیڵبۆ'' کە لەوێ دەژیا و خۆشی ڕای کرد، فرۆدۆ کەوتە داوی جاڵجاڵۆکە کە، بەڵام بەیارمەتی ئەو دیارییەی کە گلادرییەل دابووی پێیان سام توانی بەرنگاری جاڵجاڵۆکەکە ببێتەوە. سام وای زانی کە فرۆدۆ مردووە، ئەنگوستیلەکەی ھەڵگرت بۆ ئەوەی کارەکە تەواوبکات، لەو کاتەدا ئۆرکەکان گەیشتنە ئەوێ و فرۆدۆیان دۆزییەوە، سام گوێی لێیان بوو و زانی فرۆدۆ زیندووە. == گەڕانەوەی پاشاکە == == کتێبی v == ساورۆن سوپایەکی مەزنی ئامادەکرد دژ بە گۆندۆر، گەنداف و پیپین گەیشتنە میانس تریس پایتەختی گۆندۆر، چاویان بە ''دێنەسۆ II'' (نۆکەری گۆندۆر و باوکی بۆرۆمێر و فرایمەر) کەوت، پیپین بووە ئەندام لەو پاسەوانانەی قەڵاکە کە خۆیان بۆ جەنگ ئامادە دەکرد. خەڵکی ڕۆھیرییەم و ئاراگۆن و دوو ھاوەڵەکەی لەگەڵ مێری لە ڕێگا بوون بەرەو ھێڵمس دیپ، لە ڕێگادا چاویان بە کۆمەڵەیەک کەوت کە لە ڕیڤندێڵەوە بەڕێکەوتبوون و پێک ھاتبوون لە خەڵکانی نەتەوەی ئاراگاۆن و ئێلادن و ئێلرۆھییە ی کوڕی ئارنۆڵد، ئاراگاۆن پالانتیرەکەی بەکارھێناو بڕیاریدا ڕێگای ''ڕێڕەوی مردن'' بگرێتەبەر. ئاراگۆن و دوو ھاوەڵەکەی لەگەڵ گرووپە خۆڵەمێشییەکەی ڕیڤێندڵ ڕۆیشتن بۆ ئێدۆراس و دواتر بۆ دونھارۆو دواتریش بۆ ناو ڕێڕەوەکانی مردن لە چییای سپی، دواتریش بەرەو ڕۆژھەڵات. مێری لەگەڵ سوپای ڕۆھرییۆم گەیشتنە دۆنھارۆو، و پاشا سیۆدێن سوپاکەی ئامادەکرد بۆ ھاوکاری کردنی گۆندۆر لە جەنگەکەدا. مێری ڕێگەی پێنەدرا کە شەڕ بکات بەڵام بە نھێنییەوە چووە ناو سوپاکە و ناوی دێرنھێڵمی لە خۆی نا. لە میناستریس چاویان بە فرایمەر کەوت، و پێیگوتن کە چاوی بە فرۆدۆ کەوتووە. ڕۆژی دواتر فرایمەر و چەند سەربازێک بەرەو کۆنە شاری ئۆسگلیاس ڕۆیشتن بۆ پاراستنی، بەڵام شارەکە کەوت، و پارێزەرە دەرەکییەکانی میناستریسیش. فرایمەر لە کاتی پاشەکشە کردنیدا زۆر بە قورسی بریندار کرا، میناستریس ئابلوقەدرا لەلایەن سوپای مۆردۆر، کە ویچ کینگ (سەرکردەی نازگولەکان و ئەوەی کە دەیوت ھیچ پیاوێک ناتوانێت لەناویبەرێت) سەرکردایەتی دەکرد، دەنەسۆر بێھیوا بوو خۆی سووتاند لە ناو کۆمەڵە دارێک، ویستیشی فرایمەری کوڕیشی بەو بریندارییەوە بسوتێت، بەڵام گەنداف و پیپین ڕێگرییان لێکرد و نەیتوانی ئەو کارە بکات. ئاراگۆن لەگەڵ لێگۆڵاس و گمیلی بە یارمەتی پاسەوانانی باکوور توانیان دەست بەسەر ''ڕێگای مردن'' دا بگرن بۆ ئەوەی ''پیاوە مردووەکان''ی دونھارۆو بکەنە ئەندامێکی کۆمەڵەکەیان؛ کە سنووردار کرابوون لەلایەن نەفرینی جادوکەر دەنیس و ڕزگاریان نابێت تاوەکو ئەو سوێندە درۆیە کۆنە بەجێ نەھێنن کە شەڕ بۆ پاشای گۆندۆر بکەن. سوپای مردن شوێن ئاراگۆن کەوتن و ھێرشێکی تۆقێنەریان کردە سەر کەشتی چەتەکانی دەریای ئومبار و کەشتییەکەیان داگیرکرد، و سوپای ڕۆھریۆم گەیشتە گۆندۆر، و شان بەشانی پیاوانی گۆندۆر جەنگان دژ بە سوپا مەزنەکەی مۆردۆر، ئاراگۆن بە کەشتی گەلییەکە لە ڕووباری ئەندوینەوە بۆ باشووری گۆندۆر ھات. پاشا سیۆدێن کوژرا، و کینگ ویچیش لەلایەن ئیۆین و بە یارمەتی مێری کوژرا. ئاراگۆن و سوپاکەی گەیشتنە میناستریس و لەگەڵ گۆندۆر و ڕۆھان پێکەوە سوپا مەزنەکەی ساورۆنیان تێکشکاند لە ''جەنگی مەیدانی پێلێنۆر''. لە دواتردا ئاراگۆن چاودێری بریندارەکانی دەکرد تا چاک بوونەوە و ئەوەشی درکان کە ئەو پاشای ڕاستەقینەی گۆندۆرە. لێگۆلاس و گمیلی چونە ناو میناس تریس و دووبارە پیپین و مێریان بینییەوە و باسی ئەوەیان بۆ دەکردن کە چۆن کەشتی گەلییەکەیان گرتووە بە ھاوکاری سوپا مردووەکە. سەرکدەکان بڕیاریاندا کە ھێرش بکەنە سەر مۆردۆر، و ھیواداربوون کە سام و فرۆدۆ بتوانن ئەنگوستیلەکە لەناوبەرن. ئاراگۆن و گەنداف سەرکردایەتی سوپایەکی ٧٠٠٠ کەسییان دەکرد بەرەو دەرگا ڕەشەکەی مۆردۆر، و ھێزەەکەی ساورۆن بەزەبر و ژمارەیان لە ڕادەبەدەر بوو. لەوێدا جەنگی مۆرانۆن ھەڵگیرسا دژ بە سوپا مەزنەکەی ساورۆن، لەکاتی شەڕەکە پیپین بێ ھێزبوو بەڵام توانی بەسەر خۆی زاڵببێت بەھۆی ئەوەی کە بیستی ھەڵۆیە خۆڵەمێشییەکان ھاوکاریان دەکەن. == کتێبی VI == ساموایز چووە قەڵای سێرس ئەنگۆڵ، و لەوکاتە ئۆرکە جیاوازەکان لەناو خۆیاندا بووبووە شەڕیان و کەسیان لێ نەمایەوە، سام فرۆدۆی ڕزگارکرد و ئەنگوستیلەکەشی بۆ گەڕاندەوە، دواتر ھەردوو ھۆبێتەکە وەک ئۆرکەکان خۆیان گۆڕی و دەستیان بە گەشتەکەیان کردەوە بەرەو مۆردۆر. گەشتەکە زۆر زەحمەت بوو بۆیان، و کاریگەری ئەنگوستیلەکە لەسەر فرۆدۆ زۆر بەھێز ببوو. ماوەیەک لەگەڵ گرووپێکی ئۆرک بەڕێکەوتن و توانیان بێ ئەوەی پێیان بزانرێت دەربازیان ببێت، گەیشتنە چیای فەوتان و لەوێدا تووشی شەڕی گۆلم ھاتن، سام سەرکەوت بەسەر گولم بەڵام بەزیی پێی دا ھاتەوەو نەیکوشت، فرۆدۆش بەتەنھا بەرەو ناوچیاکە دەڕۆیشت. لەکۆتایدا ھێزی ئەنگوستیلەکە بەسەر فرۆدۆ زاڵبوو و گوتی کە ئەنگوستیلەکە بۆ منە و لە پەنجەیکرد، بەو ھۆیەش ساورۆن زانی کە ئەنگوستیلەکە لەوێدایە. گۆلم دووبارە ھاتەوە و شەڕی لەگەڵ فرۆدۆ کرد و ئەنگوستیلەکەی بە پەنجەی فرۆدۆشەوە لێکردەوە. گۆلم دەستی بە ئاھەنگ گێران کرد بەھۆی گەڕانەوەی ئەنگوستیلەکە بۆی، بەڵام ئەوە بووە ھۆی دروستبوونی کێشە بۆی لەبەرئەوەی ئاگای لەپێیەکانی نەماو کەوتە ناو گڕکانەکەوە، ئەنگوستیلەکەشی لەگەڵ خۆی برد و تێکشا. ساورۆن ئەمجارە گشت ھێزەکەی لەدەستدا و بە تەواوی لەناوچوو، و گشت بنیاتنراوەکانی و قەڵاکەشی (باراد-دوور) ڕووخا، نازگوڵەکان مردن، لە ناوچەی جەنگەکەش ئۆرکەکان و دروست کراوە جەنگییەکان چیتر نەیاندەزانی چی دەکەن و زۆر بەئاسانی شکستیان ھێنا، وەک ئەوە وابوو کە ئاراگۆن لە جەنگەکە سەرکەوتبێت. ھەڵۆکان کە گەنداف بانگی کردبوون ھاتن و دواتر فرۆدۆ و سامیشیان ھەڵگرت و گەڕانەوە بەرەو میناستریس، ئاراگۆن تاجی لەسەرنرا، بووە پاشای ئارنۆر و گۆندۆر، جنەکان لە ڕیڤندێل و لۆسلۆرییەنەوە ھاتنە میناستریس، ئاراگۆن ھاوسەرگیری لەگەڵ ئاروینی کچی ئێلرۆنددا کرد. ڕۆھیرۆمەکان گەڕانەوە بۆ ڕۆھان و پاشا سییۆدێنیان ناشت، و ئییۆمێر بەڕەسمی بووە پاشای ڕۆھان. ئیۆین و فرایمەریش ھاوسەرگیریانکرد، و گەڕانەوە بۆ ھێلمس دیپ. کۆمەڵەی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکەش ھەڵوەشایەوە، لیگۆلاس و گمیلی ڕۆیشتن بەرەو نیشتمانی خۆیان لە باکووری خۆرھەڵات، چوار ھۆبێتەکە و گەنداف ڕێگایان گرتەبەر بەرەو ھەرێمەکە؛ و ئەوە بڵاوکرایەوە کە سارمان لە ئایزنگارد نەماوە، گلادرییەل و جنەکانی لۆسلۆرییەن گەڕانەوە بۆ نیشتیمانی خۆیان لە ڕۆژھەڵات، جنەکانی تریش ڕۆیشتنەوە بۆ ڕیڤندێل. گەنداف لە برییەوە لە ھۆبێتەکان جیابووەوە، و کاتێک ھۆ بێتەکان گەڕانەوە بینیان سارمان و پیاوەکانی دەستیان بەسەر ئەوێدا گرتووە، ھۆ بێتەکانی ھەرێمەکە دەستیانکرد بە کودەتا بە سەرکدایەتی چوار ھۆبێتەکە و ھەرێمەکەیان ئازادکرد، لەوڕێگایە ١٩ ھۆبیت کوژران و ٣٠ تریش بریندار بوون. فرۆدۆ ھۆبیتەکانی وەستاند لە کوشتینی جادووکەرەکە، دواتر سارمان ھەوڵی دا کە خەنجەرێک بدا لە فرۆدۆ بەڵام گیرما وەستاندی و کوشتی لە دواوەی ماڵەکەی فرۆدۆ. و ئەویش کوژرا لەلایەن تیرھاوێژە ھۆبیتییەکان؛ و شەڕی ئەنگوستیلەکە لێرادا بە کۆتا ھات. مێری و پیپین بە پاڵەوان ناوبانگیان دەرکرد، سام ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆوسی کاتۆن کرد و ئەو دیارییەی کە لەلایەن گلادرییەل پێیدرابوو بەکارھێنرا وەک چارەسەری پزیشکی لە ھەرێمەکە بەڵام فرۆدۆ تووشی ئازاری گیانی و ڕۆحی بوو، بەھۆی ئەوەی کە ماوەیەکی زۆر ئەنگوستیلەکەی لەلا بوو، دوای چەند ساڵێک فرۆدۆ و سام ڕۆیشتن تا بیلبۆ و ئارنۆڵد و گلادرییەل و جنەکانی تر ببینن، لەوێدا چاویان بە گەنداف کەوت، و دواتر ھەڵگرانی ئەنگوستیلە، بیلبۆ و فرۆدۆ لەگەڵ جنەکان و گەند٘اف خاکی ناوەڕاستیان بەجێ ھێشت و بەرەو ''خاکی نەمران'' لە ڕۆژاوا ڕۆیشتن بۆ دۆزینەوەی ئاشتی. چاخی چوارەم دەستی پێکرد، سام گەڕایەوە بۆ لای ھاوسەر و منداڵەکانی. لە کۆتایدا سام کتێبی سووری وێستمارچی دا بە کچەکەی خۆی ئێلانۆر، کە ئەم کتێبە چیڕۆکی سەرکێشییەکانی بیلبۆ و جەنگی ئەنگوستیلەکە ی لەخۆگرتبوو وەک گەواھیدەرێکی ھۆبیتەکان، سام دواتر گوتی کە بۆخۆی بە دەریادا دەپەڕێتەوە و دەچێت بۆ ڕۆژاوا. کۆتا کەس کە ئنگوستیلەکەی ھەڵگرتبوو. == کەسایەتییەکان == ھەندێک لە کەسایەتییەکان لە شای ئەنگوستیلەکاندا دەورێکی ڕەوانیان ھەیە و دیارە کە پاڵەوانی چیرۆکەکەن، و ئەوانەیتریش دەورێکی دوژمنایەتیان ھەیە. ھەرچۆنێکبێت سەرەڕای ئەوەش ڕەخنە لەوە دەگیرێت کە گشت کارەکتەرەکانی ئەو کتێبە ھەموویان یەکێک لەم دوانەن واتە یان ڕەشن یان سپین، ھەندێک لە کارەکتەرەباشەکان زیاتر بەلای تاریکییەوەن وەک ئەوەی لەچیرۆکەکەدا ھەیە، ھەروەھا بەپێچەوانەشەوە ھەندێک لە چەپەڵەکان ھانەدەری باشەن. لەبەرئەوە جۆرایەتی کەسایەتییەکان لەم دووجۆرەدا " پاڵەوانی چیرۆک " و " دوژمن" لە خوارەوە ڕۆڵە گشتییەکانییان لە چیرۆکەکەدا نیشاندراوە. == کەسایەتییە باشەکان == ئەندامانی کۆمەڵەی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە: * فرۆدۆ باگینس: فرۆدۆ (Frodo) لە ساڵی ٢٩٦٨چ. س ی چاخی سێیەم لەدایک بووە و لە ساڵی ٣٠٢١چ. س کۆچی کردووە بۆ ڕۆژاوا. چەندین ناوی تری ھەبووە، بۆنمونە کاتێک لە ھەرێمەکە دەژیا بە بەڕێز ئەندەرھێڵ بانگیان دەکرد، و گیڵدۆر ئینگلۆریۆن بە ھاوڕێی جنەکان، بەھۆی ئەوەی دەیتوانی بە زمانی جنەکان قسە بکات، و دوای ئەوەی لە ئەنجومەنی ئێلرۆند ھەڵبژێردرا بۆ لەناوبردنی ئەنگوستیلەکە نازناوی ھەڵگری ئەنگوستیلەکەی پێبەخشرا، و پاش ئەوەی کارەکەی تەواوکرد نازناوی فرۆدۆی نۆ پەنجەی لێنرا، بەھۆی ئەوەی گۆلم پەنجەیەکی قرتاند، و شایەنی باسە لەسەرەتادا ناوی بۆنگۆ باگینس بوو بەڵام لە دواتردا و لە دوای دەستکارییەکانی کریستۆڤەر تۆلکین ناوی بووە فرۆدۆ کە پێشتر ئەو ناوە ھی ھۆبێتێکی تر بوو. بە گرینگترین کەسایەتی دادەنرێت، و بەناوبانگترین کەسە لە مێژووی خاکی ناوەڕاست، بەھۆی ئەوکارانەی لە کاتی جەنگی ئۆگوستیلەکە ئەنجامیدا، کە ئەنگوستیلەکەی لە چیای فەوتان تێکشکاند و بەو ھۆیەشەوە ساورۆن لەناوچوو، و بەوەش زیاتر ناوبانگی پەیدا کرد کە یەکێک بوو لەو سێ ھۆبێتەی (فرۆدۆ، ساموایز گامجی، بیلبۆ باگینس) کە چوونە ڕۆژاوا بۆ ئامان. سەرەتا لە بەشی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکە دەرکەوت، وەک کوڕی ھەڵیگراوەی بیلبۆ باگینس و میراتگری. گەنداف بەم شێوەیە وەسفی کردووە'' باڵای لە ھەندێک لە ھۆبێتەکان بەرزتر بوو و لە زۆربەیان گەنجتر بوو، و قلیشێک لە چەناگەی ھەبوو، پیاوێکی چالاک بوو. ''[٦] قژێکی پڕی لوولی قاوەیی ھەبوو ھەروەک زۆرێک لە ھۆبێتەکانی تر، و پێستێکی جوانی ھەبوو بەھۆی ئەو ڕەچەڵەکەی لە باب و باپیرانی بۆی مابووەوە. وەک بیلبۆ و باو باپیرانی ڕێزی لە ناو زۆربەی ھۆبێتەکان ھەبوو بەھۆی ئەو کەمە جیاوازییەی کە ھەیبوو. بەردەوام بیری لە جیھانی دەرەوە و جنە دڵڕفێنەکان و ئەو شوێنە دوورانە دەکردەوە کە لای ھۆبێتەکان نەناسراو بوو وەک ئەو جێگایانەی کە بیلبۆ لە (ھۆبێتەکە) سەردانی کرد بوون. لەبەشی "A Long-expected Party" ئەوە دەرکەوت کە خێزانەکەی فرۆدۆ بەناوی درۆگۆ باگینس و پریمیلە براندیبەک، کوژراون لە ڕووداوێکدا لەکاتێکدا کە فرۆدۆ تەمەنی دوازدە ساڵان بوو. دوابەدوای ئەوە فرۆدۆ نۆساڵی تەمەنی بەڕێکرد لای خێزانی براندیبەک کە لەخۆیان گرتبوو و لە براندی دەژیان. دواتر لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا بیلبۆ باگینسی ئامۆزای لەخۆی گرت، و لە باگ ئێند ژیان. فرۆدۆ و بیلبۆ ھەمان ڕۆژی لەدایکبوونیان ھەبوو، کە دەکەوتە ٢٢ ی مانگی ھەشت، بەڵام بیڵبۆ ٧٨ ساڵ لە فرۆدۆ گەورەتر بوو. بیلبۆ زمانی جنەکانی بۆ فرۆدۆ باسدەکرد و زۆرجار پێکەوە پیاسەی ماوەدرێژیان دەکرد. چیرۆکی ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەکەش بە دەرکەوتنی فرۆدۆ (لە ٣٣یەم ساڵیادی لەدایکبوونی) و ڕۆیشتنی بیلبۆ باگینس لە ھەرێمەکە (لە سەد و یانزدەیەم ساڵیادی لەدیکبوون) دەستیپێکرد (کە تا کۆتایی ھاتنی جەنگی ئەنگوستیلەکە تەمەنی فرۆدۆ بووە نزیک ٥١ ساڵ). فرۆدۆ باگ ئند و ئەنگوستیلەکەی لە بیلبۆ بۆماویاوە کە ھەردووکیان لە لە چیرۆکی ھۆبێتەکەدا ھەبوون. گەنداف لەوکاتە دڵنیا نەبوو لە سروشتی ئەنگوستیلەکە، ھەر بۆیە بەفرۆدۆی گووت کە خۆی بپارێزێت لەوەی لە پەنجەی بکات بەڵام بەپارێزراوی و نھێنی بیھێڵێتەوە. فرۆدۆش بۆماوەی حەڤدە ساڵ پاراستی، تا ئەوکاتەی گەنداف گەڕایەوە و پێیگووت ئەوە ئەنگووستیلەی ساورۆنە، کە دەیویست بۆ دەستبەسەرداگرتنی زەوییەکانی ناوەڕاست بەکاریبھێنێت، دواتر فرۆدۆ وا ھەستی دەکرد کە ئەو بۆ ھەرێمەکە مەترسی ھەیە، ھەرچەند زیاتر لەوێ بمێنێتەوە لەگەڵ ئەو ئەنگوستیلەیە، بۆیە فرۆدۆ لە تەمەنی ٥١ ساڵیدا بڕیاریدا ھەرێمەکە جێبھێڵێت و ئەنگوستیلەکە بباتە ڕیڤندیل. لە ھەرێمەکە چووە دەرەوە لەگەڵ سێ ھاوڕێکەی، و لەھەمان کاتدا لە دەستی نۆ لە خزمەتکارە ھەرەبەھێزەکانی ساورۆن بەناوی نازگولەکان ڕزگاریان بوو، کە وەک سوارچاکی ڕەش ھاتبوونە ھەرێمەکە و بەشوێن بیلبۆ و ئەنگوستیلەکە دەگەڕان، و شوێن پێی فرۆدۆ کەوتن لە ھەرێمەکەوە و خەریکبوو کە بیگرن، بەڵام فرۆدۆ و ھاوڕێکانی بەھۆی ڕۆیشتنیان بۆ ناو دارستانە کۆنەکە ڕزگاریان بوو؛ بەڵام لەوێشدا بەھۆی جادووی پیاوێکی پیر فریودران. ھەتا ئەو کاتەی تۆم بۆمبادیل ڕزگاری کردن، و دواتر پەناگەیەکی بۆ دابینکردن و ڕێگای پیشاندان. دوای ئەوەی بۆمبادیلیان جێھێشت، گەیشتنە پرێنسین پۆونی، کە میوانخانەیەکی بچووک بوو لەگووندی بریی، فرۆدۆ نامەیەکی لەلایەن گەنداف پێگەیشت، و دواتر ھۆبێتەکان چاویان بە ئاراگۆن کەوت، کە لەوکاتەدا پێی دەوترا سترایدەر، پاسەوانی باکوور. لە ھۆڵە گشتییەکەی میوانخانەکە ئەنگووستیلەکە کەوتە پەنجەی فرۆدۆ، بێ ئەوەی خۆی مەبەستی بێت، بەو ھۆیەش لەبەرچاو دیارنەما، و ساورۆن زانی کە ئەنگوستیلەکە لەکوێیە. ساورۆن لە شەودا بەھۆی نازگولەکان ھێرشی کردە سەر ژوورە تایەبەتییەکەی ھۆبێتەکان، بەڵام پێشتر بە ڕابەرایەتی سترایدەر، ھۆبێتەکان بەخێرایی ڕایان کرد و ڕزگاریان بوو. لە کاتێک کە لە ئامۆن سول مابوونەوە بۆ پشوودان، لەلایەن پێنج لە نازگولەکان دۆزرانەوە و ھێرشیان کرایە سەر، سەرکردەکەشیان کە بە ویچ کینگی ئانگمار ناسرابوو، فرۆدۆی بە خەنجەری مۆرگول بریندار کرد، پێش ئەوەی کە سترایدەر نازگولەکان بەھۆی ئاگرەوە دوور بخاتەوە. پارچەیەکی خەنجەرەکە لە شانی فرۆدۆ مابووەوە، کە کاریگەری لە دڵی دەکرد، و مەترسی ئەوەی لەسەربوو کە فرۆدۆ بگۆرێت بۆ تارمایی و بکەوێتە ژێر دەسەڵاتی ویچ کینگ، بەڵام بەھاوکاری ھاوڕێکانی و گلۆرفیندل، فرۆدۆ توانی بەسەر تارمایی ئەنگوستیلەکە زاڵبێت و بگاتە ڕیڤندیل ھەرچەندە تا دەھات زیاتر برینەکەی گەشەی دەکرد. لە ڕیڤندیل ماوەیەکی زۆر لەلایەن ئێلرۆند چارەسەری بۆ کرا، بەڵام ئێلرۆند گووتی کە ئەو برینە ھەرگیز بەتەواوی چارەسەر نابێت. دوای ماوەیەک لە ڕیڤندیل ئەنجومەنی ئێلرۆند بەسترا، و لەسە ئەوە سووربوون کە دەبێت ئەنگووستیلەکە لە ناو گڕتاوی چیای فەوتان لە مۆدۆری شانشینی ساورۆن لەناوببرێت، و گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە دەبێت فرۆدۆ بەو کارە ھەڵبستێت، بەمەش ناسناوی ھەڵگری ئەنگوستیلەکەی پێدرا. کۆمەڵەکە لە ڕیڤندیل دەرچوون؛ بەڵام پێش ئەوەی لە ڕیڤندیل بڕۆن فرۆدۆ و بیلبۆ دووبارە یەکتریان بینییەوە، بیلبۆ چەقۆکەی خۆی دایە فرۆدۆ، کە لەلایەن جنەکان دروست کرابوو و بەناوی ستینگ، لەگەڵ چاکەتێکی پارێزەر کە کورتەباڵاکان دابوویان پێی لە کاتی خۆیدا، و لە میترل دروست کرابوو (ئەو چاکەتە چوارجار فرۆدۆی لە مردن ڕزگارکرد، کاتێک کە تووشی شەڕی ئۆرکەکان بوون لە کانەکانی مۆریادا فرۆدۆ بەھۆی تیر و ڕمی ئۆرکەکان پێکرا، و لە ڕووباری ئاندوین تیرێکی تری ئۆرکەکان پێکای، لە دواجاریش خەنجەرەکەی کە سارمان لێی دا لە باگ ئێند). کۆمەڵەکە ڕۆیشتن بەسەر چیا تەماوییەکە، ھەوڵیاندا بە '''کەرێدرێسدا''' تێپەڕن، بەڵام نەیاتوانی و وازیانھێنا، بڕیاریاندا بە کانەکانی مۆریادا تێپەڕن. لەوێ تووشی شەڕ بوون و فرۆدۆ بە ڕمی یەکێک لە ئۆرکەکان لێیدرا، بەڵام بەھۆی ئەو چاکەتەی کە بیلبۆ پێی دابوو ژیانی پارێزرا. لەکانەکەدا کۆمەڵەکە لەلایەن گەنداف ڕابەرایەتی دەکران تا ئەوکاتەی گەنداف کەوتە شەرکردن لەگەڵ '''بارلۆگ''' و دواتر کەوتنە نا قووڵایییەکانی چییاکە، پاش گەنداف ئاراگۆن ڕابەرایەتی کۆمەڵەکەی گرتەدەست بەرەو لۆتلۆرێین. لەوێدا گلادرییەلی خانمی دارەکان، وەک ھەر یەکێک لە ئەندامانی کۆمەڵەی ئەگوستیلەکە، کاتژمێرێکی تایبەتی دایە فرۆدۆ، کە ھاوکاری دەکرد لە تێکەڵبوونی لەگەڵ سروشتی دەوروبەری. گلادرییەل ڕووناکایی ئێرندیلیشی پێدا بۆ بەخشینی ڕووناکی لە کاتە ناھەموارەکانیدا. کۆمەڵەکە گەشتێکی نۆ ڕۆژیان دەستپێکرد بەناو ڕووباری ئاندوین بە بەلمی جنەکان، تا گەیشتنە '''پارت گالن'''. لەوێ بۆرۆمیر کەوتە جادوی ئەنگوستیلەکەوە، ویستی بە زەبری ھێز لە فرۆدۆی بستێنێت، بەڵام فرۆدۆ ئەنگوستیلەکەی کردە پەنجەی و دیارنەما. ئەو ڕووداوە بووە ھۆی تێکشانی کۆمەڵەکە. بۆرۆمیر لە کاتی بەرگریکردن لە پیپین و مێری لە ھێرشی ئۆرکەکان کوژرا. فرۆدۆش بریاریدا بەتەنھا بەرەو مۆردۆر بڕوات، بەڵام سامیش شوێنی کەوت و بەیەکەوە دەستیان بە گەشتە دوور خایەنەکەیان کرد. بەرەو '''ئەمن میل''' کەوتنەڕێ، و گۆلمیش شوێنیان کەوت، گۆلم ھەر لە ناوچەی مۆریاوە شوێنی کۆمەڵەکە کوتبوو، بۆ ئەوەی ئەنگوستیلەکە بەدەستبھێنێتەوە. دوای ئەوەی گۆلم ھێرشی کردە سەر دوو ھۆبێتەکە، فرۆدۆ توانی بەسەریدا زاڵبێت بەھۆی ستینگەکەی، بەڵام فرۆدۆ زۆر بەبەزەیی بوو، گۆلمی نەکوشت لەبری ئەوە ناچاریکرد کە بەڵێنی ئەوەبدات ڕێگایان لە زۆنگاوە مردووەکانەوە بەرەو دەرگای ڕەش پیشانبدات، ئەویش ڕازیبوو، بەڵام سام ھەر بەرھەڵستی دەکرد. ئەو میھرەبانییەی فرۆدۆ وای کرد کە لە دوواتردا سەرکەوتووبن لە تێکشکاندنی ئەنگوستیلەکە. گۆلم گوتی کە ڕێگایەکی تر ھەیە بەرەو مۆردۆر، فرۆدۆش ڕازی بوو کە بە ڕێگاکەی گۆلم بڕۆن، بەرەو '''لیتلییەن'''. لەوێش چاویان بە فرایمەری برا بچووکی بۆرۆمیر کەوت، کە ھەرسێکیانی دەستگیرکرد لە '''ھێنێز ئانون'''، دواتر پاش ماوەیەک ڕێگەیدا بڕۆن، و فرۆدۆی لە ناپاکی گۆلم ئاگادارکردەوە. ھەرسێکیان بە نزیک میناس مۆرگول تێپەرین، کە لەوێدا ھێزی ئەنگوستیلەکە لەرادە بەدەر فرۆدۆی ماندووکرد. دەستیانکرد بە ھەڵگەڕان بەسەر پلیکانەیەکی زۆر دوور و درێژ، و پاشان گەیشتنە تونێلێک، نەیان دەزانی کە ئەوە ماڵی جاڵجاڵۆکەی زەبەلاح شیلبۆیە. گۆلم ھیوای دەخواست کە دوو ھۆبێتەکە بگەنە لای ئەو و ئەمیش ئەنگوستیلەکەی دەستبکەوێتەوە. شیلبۆ بە فرۆدۆوەی دا و بەتەواوی بێھۆشیکرد، بەڵام سام بەھۆی ستینگەکەی فرۆدۆ و کەمۆڵەکەی گلادرییەل توانی بەسەر شیلبۆدا زاڵببێت و دوری خستەوە. دوای ئەوەی کە چەند ھەوڵێکیدا فرۆدۆ بەھۆشبھێنێتەوە و سەرینەگرت، و نەیتوانی ھیچ نیشانەیەکی زیندوویەتی لە فرۆدۆ بدۆزێتەوە، بۆی دەرکەوت کە مردووە و بڕیاریدا ئەنگوستیلەکە ھەڵگرێت و کارەکە بەتەنھا تەواوبکات. ھەرچۆنێک بوو، لە سیرت ئەنگول ھەرزوو ئۆرکەکان جەستەی فرۆدۆیان دۆزییەوە و زانیان کە نەمردووە. پلانیان دانا کە ھەرکات بەخەبەر ھات لێکۆلینەوەی لەگەڵ بکەن. ھەڵیان گرت و بردیانە تاوەرێک لە سەروی ڕێگاکە. سام ھەستا بە ڕزگارکردنی فرۆدۆ لەوێ و لە دەستی ئۆرکەکان، پاش کەمێک دەمەقاڵێ بەھۆی ئەوەی فرۆدۆ لەوە توڕە ببوو کە سام ئەنگوستیلەکەی ھەڵگرتووە، سام ئەنگوستیلەکەی دایەوە بە فرۆدۆ. ھەردوکیان وەک ئۆرکەکان خۆیانگۆری و بەرەو چیای فەوتان کەوتنەڕێ، کە دووبارە گۆلم شوێنیان کەوت. لە ناو سوپایەکی ئۆرکەکان ڕۆیشتن تا خاڵێک، بەڵام زۆر بەسەختی توانیان بێنەدەرەوەی ئەو سوپایە. تا دەھات ئەنگوستیلەکە لە سەرکردەکەی نزیکتر دەبووەوە، و کاریگەریشی لەسەر فرۆدۆ تا دەھات زیاتر دەبوو. پاش ڕزگاربوونیان لە سوپاکە کەلوپەلە زیادەکانیان فڕێدا بۆ ئەوەی بە ئاسانتر بگەنەجێ. کاتێک گەیشتنە ناو چییاکە گۆلم دووبارە دەرکەوتەوە و ھێرشکی کردە سەر فرۆدۆ، بەڵام دووبارە فرۆدۆ بەزاندی، لەکاتێک کە سام خەریکی شەرکردن بوو لەگەڵ گۆلم، فرۆدۆ لە لێواری '''سێمێت ناوەر'''، ئەوشوێنەی ساورۆن ئەنگوستیلەکەی لێدروستکرد، حەزی لەناوبردنی ئەنگوستیلەکەی نەما، و ھەڵی گرت بۆ خۆی و لە پەنجەیکرد. گۆلمیش وازی لەسام ھێنا و ھێرشی کردە سەر فرۆدۆ نادیارەکەو پەنجەی لێکردەوە، و گەوھەرەکەی خۆی گەڕاندەوە. لەو کاتەی گۆلم سەمای دەگێرا بەھۆی گەڕانەوەی گەوھەرەکەی، باڵانسی لەدەستدا و کەوتە ناوگرکانەکە، و لەگەڵیشیدا ئەنگوستیلەکە و ساورۆن لەناوچوو. دوو ھۆبێتەکە توانیان ڕزگاریان ببێت لە و شوێنە سەختە بەھۆی ئەو ھەڵۆیە مەزنانەی کە گەنداف بانگێشتی جەنگەکەی کردبوون. گەڕانەوە گۆندۆر. لە گۆندۆر ئاروین گەوھەرێکی سپی بەستراو بە زنجیرێکی زیوی دایە فرۆدۆ و پێیگوت " ئەگەر بەردەوام بیر لەو گەشتە سامناکە و برینە پڕ لەئازارەکانت بکەیتەوە، ئەوا بەردەوامی بە کێشەکانت ئەدەیت، دەبێت بۆ ماوەیەک بەرەو ڤالینۆر کۆچبکەیت.". پاش تاج لەسەر نانی ئاراگۆن لە میناستریس، ھەرچوار ھۆبێتەکە گەڕانەوە بۆ ھەرێمەکە، بۆ سەرکوتکردنی کۆمەڵێک کەسی خراپەکار، کە '''لۆتۆ ساکڤیڵ''' باگینسی ئامۆزای فرۆدۆ، بە پلەی یەکەم لەو کەسانە بوو، و دواتریش خستنی سارمانی جادووگەر. ھەر چوار ھۆبێتەکە خەڵکی ھەرێمەکەیان ھاندا بۆ وەستانەوە دژی ئەو کەسە خراپەکارانە و خۆشیان سەرکردایەتیان گرتە دەست. شۆڕشەکە بە مردنی سارمان و گریمای خزمەتکاری کۆتایی ھات. فرۆدۆ زۆرجار بریندارکرا لەم گەشتەدا بەڵام ھیچ کەسێکی نەکوشت و ھەرگیز برینە ڕۆحی و جەستەیییەکانی چارەسەر نەبوون کە بەدرێژایی شەڕی ئەنگوستیلەکە چەشتی، و ھەر لەم گەشتەی ئەوشتانەی بینی کە پێشتر خەونی پێوەدەبینین، ھەروەھا ئەنگوستیلەی ھێزی لە پەنجەی گلادرییەلدا بینی. دواتر بووە جێگری کوێخای ھەرێمەکە، بەڵام زۆرینەی کاتەکانی دەبەخشییە نووسینی چیرۆکی گەشتەکەی. دوو ساڵ دوای لەناوبردنی ئەنگوستیلەکە، بیلبۆ و فرۆدۆ وەک دوو ھەڵگری ئەنگوستیلەکە ڕێگای ڤاڵێنۆریان گرتەبەر، فرۆدۆ ھیوای ئەوەی دەخواست کە ئاشتی بدۆزێتەوە. دوو ھۆبێتەکە و گەنداف و ئێلرۆند و گلادرییەل سوار کەشتی بوون و گەشتیان بە دەریادا کرد و لە زەوییەکانی ناوەڕاست چوونە دەرەوە. * ساموایز گامجی، باخەوان و ھاوڕێی باگینسەکان. * مێریادۆک براندیبوک (مێری)، ئامۆزا و ھاوڕێی فرۆدۆ. * پێرێگرین تووک (پیپین یان پیپ)، ئامۆزا و ھاوڕێی فرۆدۆ. * گەند٘افی خۆڵەمێشی، جادووگەر، سەرکردەی کۆمەڵەی ھاوڕێیانی کرد تا ئەو کاتەی کەوتەخوارەوە لە مۆریا، دواتر گەڕایەوە لە مردن وەک گەند٘افی سپی بۆ سەرکردایەتی سوپاکانی ڕۆژاوا دژبە ساورۆن. * ئاراگۆن، (ئاکا سترایدەر) کوڕەزای ئیسیلدوور و میراتگری ڕاستەقینەی تەختی پاشایەتی ئارنۆر و گۆندۆر. * لێگۆلاس گرینلیف، میرێکی جنەکان بوو و کوڕی پاشا تراندیولی جنی سیلڤانی باکووری میرک ود. * گیمیڵی، کوڕی گڵۆین، کورتەباڵا. * بۆرۆمیر، کوڕە گەورە و میراتگری دەنەسۆرە، نۆکەری گۆندۆر و شای میناس تریت. *فرایمەر، کوڕە بچووکی دەنەسۆر و برای بۆرۆمیر. *گالادریاڵ، جنکێی ھاوکاری فەرمانڕاوا لۆسلۆرین، و داپیرەی ئاروین. * سەلەبۆن، جنکێی ھاوکاری فەرمانڕاوا لۆسلۆرین، ھاوسەری گالادریڵ و باپیری ئاروین. * ئێلرۆند، نیو جن شای ڕیڤێندێڵ و باوکی ئاروین. * ئاروین ئەندۆمیل، کچی ئێرلۆند، ھاوسەری ئاراگۆن. * بیڵبۆ باگینس، ئامۆزای فرۆدۆ. * سیۆدێن، پادشای ڕۆھان، ھاوپەیمانی گۆندۆر. * ئیۆمێر، سێھەم ئاماژە پێدەری کۆکەرەوەی ھێز و خوشکەزای سیودێن. دواتر پاشای ڕۆھان پاش مردنی سیۆدێن. * ئیۆوین، خوشکی ئیۆمیر، ئەو کەسەی خۆی گۆڕی وەک شەڕکەرێکی نێر ناوی گۆڕی بۆ دێنھێڵم بۆ ئەوەی شانبەشانی سیۆدێن شەڕبکات. * تریبێرد، کۆنترینە لە ئینتەکان. *تۆم بۆمبادیل، دەژیا لە قەراغێکی دارستانە کۆنەکە، کارەکتەرێکی ئاڵۆز و نادیارە لەگەڵ ھێزێکی مەزن. == کەسایەتییە خراپەکان == * ساورۆن، شای تارکی و ناودارە بە شای ئەنگوستیلەکان، کەوتووی مایا، یارمەتی جنەکانی دا کە ئەنگوستیلەی ھێزەکان دروست بکەن لە چاخی دووەم. * نازگیول یان تارمایی ئەنگوستیلەکە، پیاوبوون بەڵام بوونەکۆیلەی ساورۆن کاتێک ئەوان دیارییە خراپەکانیان (ئەنگوستیلەی ھێزەکان) قبوڵکرد. * پاشا جادووگەرەکەی ئانگمار، شای ناگیولەکان، و بەھێزترین خزمەتکاری ساورۆن، ئەو سوپاکەی ساورۆنی بەڕێوەدەبرد. * سارۆمانی سپی، جادووگەرێک کە تاکە ئەنگوستیلەکەی دەویست بۆ خۆی، سەرکردە و فەرمانەدەری جادووگەرەکان بوو یەکێک لەوانەش گەند٘اف. ھەڵخەڵەتێندرا لەلایەن ساورۆنەوە لەڕێی پالانتیرەکەوە. * گریما زمانکرم، خزمەتکارێکی نھێنی سارۆمان بوو و خۆفرۆشێک بۆ ڕۆھان، مێشکی سیۆدێنی ژەھراویردبوو بە ئامۆژگارییە چەوتەکانی. * گۆلم، لەڕاستیدا ناوی سمیگۆل بوو، خووی بە تاکە ئەنگوستیلەکەگرت، و دواتر پیلانی دەگێڕا بۆ گەڕاندنەوەی. * شیڵبۆ، جاڵجاڵۆکەی زەبەلاح کە دەژیا لە ڕێگەی پێش میناس مۆرگول. * لەناوبەری دورین، بالرۆگ جێیەکەی لە خوارووی کانەکانی مۆریا بوو. * دەمی ساورۆن، ھەروەھا ناسراوە بە جێگرەوەی باراد-دور. سەرکردەی سەربازە نھێنییەکانی ساورۆن، ئەو بەرنگاری سوپای ڕۆژاوا بووەوە لە دەرەوەی دەرگا ڕەشەکە. == کارکردن == شای ئەنگوستیلەکان وەک ئەنجامی کارەکەی پێشتری تۆلکین (ھۆبێتەکە) دەستیپێکرد، کە بڵاوکراوەتەوە لە ساڵی ١٩٣٧. گەلییەتی ھۆبێت لەلایەن گیۆرگ ئالێن و ونوین سەرپەرشتی دەکرا، بڵاوکەرەوەکان، بۆ داواکردنی ئەنجامەکان. تۆلکین ئەوانی ئاگادارکردەوە لەوەی ئەو زۆر بەھێواشی دەنوسێت، و چاو بە ھەندێک چیرۆکدا دەخشێنێتەوە کە پێشتر گەشەیپێدابوون؛ و نەیویست کاتی ڕەشنوسی سایلماریلیۆنکە دیاریبکات، و بیرۆکەی نووسینی چیرۆکی زیاتری دەربارەی گەلی ھۆبێتەکان قبوڵکرد. لە تەمەنی ٤٥ ساڵیدا، تۆلکین دەستی بەنوسینی ئەو چیرۆکە کرد کە ناوی شای ئەنگوستیلەکانە. نووسینی ئەو چیرۆکە ماوەی دوانزدە ساڵی خایاند، لە ساڵی ١٩٤٩ بەتەواوی بڵاونەبووەوە تا ساڵی ١٩٥٥، ئەوکاتەی کە تۆلکین تەمەنی بووە ٦٣ ساڵ. == نووسین == لەلایەن بڵاوکەرەوەکانی قایلکرا، دەستیکرد بە ھۆبێتێکی نوێ لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٧. دوای چەند ھەڵەیەک لەسەرەتاکەیدا، چیرۆکی تاکە ئەنگوستیلە دەرکەوت. بیرۆکەی یەکەم بەش ("A Long-Expected Party") بەتەواوی گەیشتە تەواوبوون. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو ھۆی خۆشاردنەوەی بیلبۆی دانا بە گرنگی ئەنگوستیلەکە، و ناونیشانی شای ئەنگوستیلەکان دانەنرابوو تا بەھاری ساڵی ١٩٣٨. ئاسایی، ئەو پلانی دانابوو بۆ نووسینی چیرۆکێک کە بیلبۆ ھەموو گەنجینەکانی بەکاربھێنت و چاوەڕێی سەرکێشییەکی تر بکات بۆ قازانجی زیاتر؛ ھەرچۆنێکبێت ئەو ئەنگوستیلەکەی و ھەروەھا ھێزەکەی بیردەکەوێتەوە و بیردەکاتەوە کە دەیەوێت بەدیقەتتر بێت لە کارە نوێیەکان. وەک چیرۆکێک پێشکەوت، و توخمی ئافسانەزانی سایلماریلیۆنەکەی لەگەڵدا بەکارھێنا. نووسین بە ھێواشی دۆڕیشت، لەبەرئەوەی تۆلکین ھەموو کات شوێنی زانکۆیی ھەبوو، و پێویستی بە پارەیەکی زیاتر بوو وەک تاقیکەرەوەیەکی زانکۆ. تۆلکین وازیھێنا لە شای ەنگوستیلەکان لە زیادترین ماوەی ساڵی ١٩٤٣ و تەنھا دەستیپێکردەوە لە مانگی چواری ساڵی ١٩٤٤، وەک زنجیرەیەک بۆ کوڕەکەی (چریستۆفەر تۆلکین)، ئەوەی کە بەشەکانی نارد وەک ئەوەی ئەوان نوسیبوویان کاتێک کە بەردەستیکاربوو لە [[باشووری ئەفەریقا]] لە ھێزی ئاسمانی شاھانەدا. تۆلکین ھەوڵی دروستکردنی ئاھەنگێکی دا لە ساڵی ١٩٤٦، و دەستنوسەکەی پشانی بڵاوکەرەوەکاندا لە ساڵی ١٩٤٧. چیرۆکەکە بەکاریگەرییەوا تەواو بوو لە ساڵی دواتر، بەڵام تۆلکین پێداچونەوەی پێشتری کارەکەی تەواونەکرد ھەتا ساڵی ١٩٤٩. گشت دەستنوسە ڕەسەنەکە، کە ٩، ٢٥٠ پەڕە بوو، ئێستا لە شوێنێک دانراوە بەناوی کۆکراوەکانی جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین لە زانکۆی ماکێت. == مێژووی بڵاوکردنەوە == تۆلکین مشتومڕی لەگەڵ بڵاوکەرەوەکانی Allen & Unwin دا کرد دەربارەی بڵاوکردنەوەی کتێبەکە و لە ساڵی ١٩٥٠ پێشکەشی کۆلۆنیسی کرد. تۆلکین بەنیازبوو کە سیلماریللۆنەکەی لەگەڵ شای ئەنگوستیلەکان بڵاو بکاتەوە بەڵام بڵاوکەرەوەکان ئەم کارەیان بەدڵنەبوو و نەیاندەویست ئەو کارەبکەن. دواتر لە پەیوەندییەکی لەگەڵ کۆلۆنیس، ڕای خۆی دەربڕی کە پێویستە شای ئەنگوستیلەکان خۆی بابەتێکی تایبەت بێت، و سەرئەنجام تۆلکین داوای کرد کە ئەوان کتێبەکە بڵاوبکەنەوە لە ساڵی ١٩٥٢. کۆلۆنیز ئەو کارەی نەکرد، و تۆلکین بۆ ئالەن و ئۆنوینی نوسی کە " من دەمەوێت بە گەشبینی لە بڵاوکەرەوەکان بڕاونم بەڵام پێشبینی ئەوە دەکەم و لەوە دەترسم کە ئەم کارە ھەرگیز ڕۆشنایی نەبینێت". لەلایەن بڵاوکەرەوەکان، کارەکە دابەشکرا بۆ سێ قەبارە بۆ کەمکردنەوەی قەبارەی تێچووە زۆرەکەی جۆری ڕێکخستنەکان و بەم شێوەیە ئامادەکرا: ھاوڕێیانی ئەنگوستیلە (کتێبی I و کتێبی II)، دوو بورجەکە (کتێبی III و کتێبی IV) ھەروەھا گەڕانەوەی پاشاکە (کتێبی V و کتێبی VI لەگەڵ شەش پاشکۆ). قەبارەکان بڵاوکرانەوە لە دوای یەکەم دواخستن لە ٢٩ ی تەممووزی ساڵی ١٩٥٤، ١١ ی تشرینی دووەمی ١٩٥٤، ٢٠ ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥ بەپێی ڕیزبەندی لە شانشینی یەکگرتوو. '' ھووەتەن میفلین '' ھاوڕێیانی ئەنگوستیلەی لە ٢١ ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤ بڵاوکردەوە، و دوو بوورجەکە لە ٢١ ی نیسانی ١٩٥٥، ھەروەھا گەڕانەوەی پاشاکە لە ٥ ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦ بڵاوکردەوە لە وڵاتە یەکگرتووەکان (USA). گەڕانەوەی پاشاکە دواکەوت لەبەرئەوەی تۆلکین پێداچونەوەی بە کۆتایییەکەیدا دەکرد و پاشکۆکانی ئامادە دەکرد. تۆلکین حەزی بە ناونیشانی گەڕانەوەی پاشاکە نەدەکرد، لەبەرئەوەی بڕوای وابوو کە لە دێڕەکانی چیرۆکەکە دورە، بەڵام جێیھێشت بۆ ھەڵبژاردنی بڵاوکەرەوەکان. خۆی پێشنیاری ناونیشانی دوو بورجەکەی کرد لە وتارێکی بە ئەنقەست ناڕون و فرەمانادا کە بۆ بەستنەوەی دوو بەشەکەی کتێبەکەی پێشتر بوو بە کتێبی III و کتێبی IV. و ھەندێک ناوی پێشنیارکرد کە دەتوانن یان [ئۆرتھانک] و [باراد-دûر] بن، یان میینەس تیریتە و [باراد-دûر]، یان [ئۆرتھانک] و [سیریتە] [ونگۆل]. تۆلکین لە سەرەتادا دژایەتی ئەوەی دەکرد کە بۆ ھەرکتێبێک دوو قەبارە بێت، لە جیاتی ئەوە پێی باشبوو کە ناوی کتێب بەکاربھێنێت بۆ نموونە: شای ئەنگوستیلەکان⇦ (قەبارەی یەک) ئەنگوستیلەکە دەست بە گەشت دەکات و ئەنگوستیلەکە دەچێت بۆ باشوور؛ (قەبارەی دووەم) [[خیانەت]]ی ئایسنگارد و ئەنگوستیلەکە دەچێتە ڕۆژھەڵات؛ (قەبارەی سێھەم) جەنگی ئەنگوستیلە و کۆتایی چاخی سێھەم. کتێبەکان بڵاوکرانەوە لەژێر ڕێکخستنی پرۆفۆ شارینگ، و لە کۆتاییدا بووە یەکێک لە پڕفڕۆشترین کتێبەکان کە نوسرابێت، زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن کۆپی لێفرۆشرا؛ و لە شانشینی یەکگرتوو لە ساڵی ١٩٩٠ بڵاوکرایەوە لەلایەن ئالەن و ئۆنوین لەو کاتەی کە سامانێکی زۆریان پەیداکرد بەھۆی ھارپەر کۆلۆنیس. == چاپ و پێداچونەوە == ھەر لە کاتە زووەکانی ساڵی ١٩٦٠ دا دۆنەلدێک ولھەیم، سەرنوسەری چیرۆکی خەیاڵی بەرگ نەرم و بڵاوکەرەوەی کتێبی زیرەک، گوتی کە شای ئەنگوستیلەکان لەوڵاتی نەتوە یەکگرتووەکان دا لەژێر یاسای مافی چاپی ئەمریکی نەپارێزراوە، لەبەرئەوەی دەزگاکانی پەخشکەری کتێبی بەرگ ڕەق مافی چاپی کارەکەی فەرامۆش کردبوو لە وڵاتە یەکگرتووەکان. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥ پسپۆری کتێبەکان ھەوڵیاندا تا چاپێکی لێ بڵاوبکەنەوە، بەبێ مۆڵەتی تۆلکین و پێدانی حەقی خۆی، ھەر دوای ئەوە تۆلکین یەکێک لەم چاپانەی بردە لای ھەوادارەکانی خۆی و کێشەکەی پێ ڕاگەیاندن. فشاری یەکێک لە ھەوادارەکانی بەناوی گراسرووتس ئەوەندە بەھێزبوو کە توانی چاپەکە بگەڕێنێتەوە و پارەدانی خاوندارێتی تۆلکینیان دانا. ئۆسەرایزد شوێن کتێبی بالەنتاین و ھووەتەن میفلینیان کەوت بۆ ئەوەی بازرگانییە مەزنەکەیان سەربکەوێت. تۆلکین بەسەرداچونەوەی دەقە جۆراوچۆرەکانی گرتە ئەستۆی خۆی و تەواوی کرد تا نوسخەیەکی کتێبەکە بەرھەمبھێنن و بڵاوی بکەنەوە لەگەڵ ڕەزامەندی تۆلکین و لەژێر مافی چاپی ئەمریکیدا. ئەم نووسینەوەیەش بووە دووەم چاپی شای ئەنگوستیلەکان و بڵاوکرایەوە لە ساڵی ١٩٦٥. یەکەم چاپی کتێبی (بەرگ نەرم) چاپکرا لە مانگی تشرینی یەکەمی ئەو ساڵە، و لە ماوەی دە مانگدا چارەکە ملیۆنک کۆپی لێ فڕۆشرا. لە چواری ئەیلوولی ١٩٦٦ دا، ڕۆمانەکە بۆ یەکەمجار لە ڕۆژنامەی نیوۆرک دا دەرکەوت لە لیستی پڕفرۆشترین کتێبە بەرگ نەرمەکان بە پلەی سێھەم، دواتر لە چواری کانوونی یەکەم بووە پلەی یەکەم، و بۆ ماوەی ھەشت ھەفتە لەو پلەیەدا مایەوە. دەستکارییەکانی ھووەتەن میفلن دوای ساڵی ١٩٩٤ بەسەرداچونەوە جیاوازەکانی تۆلکینی یەککخست بە چاودێری [[کریستۆفر تۆلکین]]، و پاش چەند ھەڵەیەکی سەرەتایی بچووک کارەکەیان بەئەنجام گەیشت. لەیادی ٥٠ ساڵەی دەستکارییەکان، Wayne G. Hammond و Christina Scull, لەژێر چاودێی کریستۆفر تۆلکین، دەستیانکرد بە لێکۆڵینەوە و چاککردن و لابردنی ھەندێک کێشە، کە لە یەکەم چاپی ١٩٥٤ دا ھەبوون کە ئەو شتانە بەھیچ شێوەیەک تەواو نەبوون. لە چاپی ٢٠٠٥ چەندین گۆڕانکاری تێداکرا کە وای کرد زیاتر قووڵبێت و خوێنەر بتوانێت لێیتێبگات و خۆشییەکی زیاتری لێببینێت، و لە ٦٠م ساڵ یادی دەستکارییەکاندا زۆرینەی ھەڵەکان ڕاستکرانەوە. لە ھەندێک لە چاپەکانی ٢٠٠٤ دا سێ قەبارەکە لەیەک قەبارە کۆکراونەتەوە. شایەنی باسە کە کریستۆفەر لە ساڵی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩٢ ڕەشنوسێکی ڕونکردنەوەیی دەربارەی قۆناغەکانی گەشەپێدانی نوسراوەکە بڵاوکردەوە لە کتێبی شەشەم بۆ نۆیەم لە زنجیرەی مێژووی خاکەکانی ناوەڕاست. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/The_Lord_of_the_Rings|سەردێڕ = The Lord of the Rings|سەردان = ٢٦ی ئازاری ٢٠١٩}} * [https://web.archive.org/web/20191121194031/http://lotrproject.com/ Lotr Project] {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|نیوزیلاند|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|The Lord of the Rings}} [[پۆل:ڕۆمانە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانە بریتانیایییەکان کە کراونەتە فیلم]] [[پۆل:ئەفسانە]] 1k3c1qvonubw3xl6wsjeu4wjbewj4jb 0 147491 1679708 1497135 2026-10-03T15:49:19Z Ismail.Sharifi 10885 +[[پۆل:جاف]]، +[[پۆل:تیرەکان]]، +[[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]]) 1679708 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''جافی جوانڕۆ''' لە چەند ھۆزێک پێکھاتووە و ھەر ھۆزەی سنووری جوگرافی تایبەت بەخۆی ھەیە، ئەم ھۆزانەی خوارەوە جافی جوانڕۆ پێکدەھێنن و بەم ھۆزانە دەوترێ جافی جوانڕۆ: جوانڕۆیی، [[قوبادی]]، باوەجانی، وەکیلی، ڕۆستەم بەگی، وەڵەدبەگی، ئاغاوەیسی، تاوگۆزی، ئێناخی، ئیمامی، قادرمیروەیسی، تایشەی، کۆیک، نێرژی، دەروێشی، دەلەژێری، کۆکۆی، زەردۆیی، پەپڵی، دوو ڕوویی. == سەرچاوەکان == * مێژووی جاف کەریم بەگی فتاح بەگی جاف {{کۆلکە}} [[پۆل:جاف]] [[پۆل:تیرەکان]] [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] p9zleku35w3bo79380ujkn43b0hft50 1 147859 1679649 1087681 2026-10-03T13:20:30Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:کەللەسەر]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:کەللە]]: کەللە خۆی بە مانای skull دێ، سەر پێویست نییە 1087681 wikitext text/x-wiki ==کەلـەسەر== سڵاو هاوڕێیان ئەو ناوە بۆچی تەشدیدی (ّ) هەیە، دروست نابێت؟ دوایەش کەللـەسەر پەسەند کراوە؟ بەپێی ئەو ناوە بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Phrenology] چ دانێین؟ [[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|لێدوان]]) ‏١٢:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) : سڵاو لە تۆش بێت {{وب|شنەی ئازادی}} وەڵا زۆر دەمێک پێش ئێستا منیش لەسەر ئەوە وتووێژم کردووە و بە ھیچ شوێنێکیش نەگەیشتم. {{وب|Épine}} دەتوانیت شتێک بکەیت؟ شنەی ئازادی، کەللـەسەر؟! نا، من لەگەڵ درێژکردنەوەی پیتەکاندا نیم. بۆ Phrenology من پێشنیاری '''کەللەی سەرناسی''' یان '''کاسەی سەرناسی''' دەکەم. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٤٧، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :::سپاس {{و|بەکارھێنەر:ئارام بکر}} نا مەبەستم ئەوە نەبوو، وا پیتەکە درێژ بکەینەوه، تەنیا ویستم بە تەشدید نەنووسرێت. {{سوپاس بۆ تۆ}}[[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|لێدوان]]) ‏١٧:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::بەڕاست من ھیچ کێشەیەک بەدی ناکەم. {{و|ئارام بکر}} گەر دەکرێ سکرینشاتی بکە و لە فەیسبووک بۆمی بنێرە بزانم چییە باسی دەکەن؟ ڕەنگە ھەر ھی دیڤایسەکانتان بێت.--&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٩:٣٧، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :::::دەستخۆش بۆ سکرینشاتەکە {{و|ئارام بکر}} ئێستا بینیم، ھەڵبەت لە سیستمی ئەندرۆید وا پیشانی دەدات. من ئای ئۆ ئێس بەکار دەبەم و لای من ھیچ کێشەیەکی نییە. ھەڵبەت (اللە)کان بە اللھی عەرەبی حیساب دەکات لای ئێوە. من ھەر لە سەرەتاوە پێم سەیر بوو کە باسی ئەمە دەکرا—نە لە پی-سی وایە نە لە بەرھەمەکانی ئاپڵ.--&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏٢١:٣٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :::::: سوپاس بۆ تۆش! -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::::: من نازانم ئەو کەللەسەر-ە لە کوێوە ھاتووە. ھەر دووک وشەنامەی مەزنی ھەنبانەبۆرینە و خاڵ ئەم وشەیەیان تۆمار نەکردووە. باشە کەللە خۆی یانی سەر ئیتر کەللەسەر مانای دەبێتە چی؟ خۆ ئەگەر ئەم وشەیە ڕەسەنیش بێ زۆر وشەی جوانتر و شیاوتر لەمە ھەیە بۆ ئەمە دابنێین؟ کاسەسەر زۆر جوانتر و بەماناترە لەمە و کیشەی شەدەی لامیشی نییە. ئەمانە وشەی لێکدراون لە کوردیدا و ھەر لە سۆرانیدا بۆ ئەمە وشەی ساکارمان ھەیە و پێی وتراوە کاپۆڵ یان کەپۆڵ. من ئەمەم لە گشتیان پێ باشترە. بۆ Phrenologyیش زۆر ڕەحەت دەتوانین بڵێین کاپۆڵناسی؛ لە کەللەسەر و کەللەسەرناسی زۆر جوانترە.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٨:١٧، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) r6ns2qicckqmvx328nkht2zdtjw4o9o 0 148416 1680077 1650062 2026-10-04T04:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680077 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میشیاو | ناوی_خۆماڵی = Mishiaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی مەیدان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 515 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میشیاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی مەیدان]]، [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''میشیاو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سۆڵاوە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەمتەران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھۆرێن]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەسڵان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[میشیاو]] {{گوندەکانی خانەقین}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 82lf1tw1ejffiiykc0kcd8w8cpro01i 0 149448 1680093 1650058 2026-10-04T04:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680093 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میل قاسم | ناوی_خۆماڵی = Mil Qasm | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرقەڵا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 359 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میل قاسم''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرقەڵا]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میل قاسم''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حەسیرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەوڵاقوت]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شۆراوە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[وەلی ھەیەر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ni5iijzq85q7u38ksrvtwgoo1svpmfn 0 149555 1680094 1650057 2026-10-04T04:38:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680094 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میل ناسر | ناوی_خۆماڵی = Mil Nasr | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی نەوجول]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 411 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میل ناسر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی نەوجول]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میل ناسر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[پاریاوڵە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ حەوێزی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چاڵەودوانە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئاغزەمەرشن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ezn2c64tdbba25yy9xfmyctx7514tuw 0 150931 1679861 1577616 2026-10-03T19:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە) 1679861 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میر سەیفەددینی کرماشانی''' (١٨٧٦ لە [[کرماشان]] - ١٩٣٣ لە [[تاران]]) [[ئەکتەر]]، [[شانۆنامەنووس]] و [[دەرھێنەری شانۆ|دەرھێنەری]] [[کورد]]ی خەڵکی شاری [[کرماشان]] بوو. ئەو یەکەمین کەسێک بووە کە لە وڵاتی [[ئێران]] دەستی کردووە بە فێرکردنی شانۆ بۆ ھەمووان. == سەرچاوەکان == * [http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/219354/نسل-جوان-امروز-د-ه-طراح-صحنه-تاریخ-طراحی-تئاتر-می-شناسد-جماعت-تئاتری-مراوده-باهم-خیلی-غ-رغ-رو-هستند (بە فارسی)]{{بەستەری مردوو|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/219354/%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF-%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%BA-%D8%B1%D8%BA-%D8%B1%D9%88-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] 6bdzm62b9drj5mw89250k2ju5csgk91 0 153415 1679954 1650083 2026-10-03T22:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679954 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میراولی | ناوی_خۆماڵی = Mirawly | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 840 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میراولی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میراولی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەیوەی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کارێزەی دەلۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تیمار، سەنگاو|تیمار]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھێلانەقەل، سەنگاو|ھێلانەقەل]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[میراولی، ھەڵەبجە]] * [[میراولی، پاوە]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] trjv9nhqgdu2yst243muhvt8vewl39s 0 153416 1680039 1650064 2026-10-04T01:39:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680039 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرەی حەمەحەسەن | ناوی_خۆماڵی = Miraiy Hama Hassan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 876 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرەی حەمەحەسەن''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرەی حەمەحەسەن''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[جنۆکەی فەتاحەسور]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قادرئاوا، سەنگاو|قادرئاوا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی [[سەنگاو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عزەت ئاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[میرەیی حەوزەوار]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9pn9h1vjclbeacqfhykj7wrwtg6hwdt 0 153417 1680060 1650063 2026-10-04T04:33:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680060 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = میرەی حەوزەوار | ناوی_خۆماڵی = Miraiy Hawzawar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 766 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''میرەی حەوزەوار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرەی حەوزەوار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[جنۆکەی قازی شەل]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرقەڵا، سەنگاو|سەرقەڵا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[خدری سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عزەت ئاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[میرەیی حەمەحەسەن]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tqrammrjiu0l97wfb3n139nzd0dgalj 0 153660 1680326 1516954 2026-10-04T10:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1680326 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Metacritic logo.svg|وێنۆک|لۆگۆی وێبگەکە]] '''مێتاکریتیک''' ({{ئینگ|Metacritic}}) وێبگەیەکە کە ڕەخنەی میدیاییی [[فیلم]]، [[ئەلبوم]]، [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی]] و [[کایەی ئەلیکترۆنی]]، لە پێشووتریشدا ڕەخنەی کتێبیشیان کۆدەکردەوە. مێتاکریتیک لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن جەیسن دایتز، مارک دۆیڵ و جولی دۆیڵ ڕابێرتزەوە دروست کراوە. == سەرچاوەکان == {{وێبگەی فەرمی|www.metacritic.com}} *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Metacritic |سەردێڕ =Metacritic |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ١٠ی ئایاری ٢٠١٩}} {{پۆلی کۆمنز|Metacritic}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|مۆسیقا}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:سیستەمە پەسەندکەرەکان]] [[پۆل:وێبسایتە ئەمریکییەکان تایبەت بە پێداچوونەوەی فیلم]] [[پۆل:بنکەدراوە سەرھێڵییەکانی فیلم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی وێبی]] l320sluuwk8r9tbex5vm57pq1w6qmfc 0 156341 1680185 1650052 2026-10-04T07:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680185 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میماندار | ناوی_فەرمی = Mehmandar | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mehmandar - مھماندار | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1300 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 592 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میماندار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میماندار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تۆپزاوا، نەغەدە|تۆپزاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دزەی گەورە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شەریفەدین]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[نەغەدە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٩٢) کەس و (١د١٩)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] o7m0v95zvuypnhyyipn0l9dyer3l7jw 0 156349 1679956 1650082 2026-10-03T22:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679956 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراوێ | ناوی_فەرمی = Mirabad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mirabad - میرآباد | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سەندوس|سەندوس]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1326 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 345 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە]] و [[سوننە|سونی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراوێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەندوس]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدووری (٦کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی [[نەغەدە]]وە. '''میراوێ''' ناوەندی [[گوندستانی سەندوس]]ە. == ناو == == جوگرافیا == '''میراوێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئالەگوێزی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گوراناوی پاشایی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باچانلو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[پیەبجک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٤٥) کەس و (٧٢)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ە [[قەرەپاپاق]]ەکان و [[کورد]]ە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 44s2tk53x3kscklc9tol05mf7luk8bl 0 157403 1679824 1676338 2026-10-03T18:04:22Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:زانست|زانست]] 1679824 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Rubber bands.jpg|وێنۆک|جیرەی پارە کە توانی کشانی بەرزی ھەیە]] لە [[فیزیک|فیزیادا]] ''' پێز ''' یان توانای '''لاستیکی''' ({{بە ئینگلیزی|Elasticity}}) بریتییە لە توانای ماددە بۆ بەرەنگار بوونەوە لە بەرامبەر ھێزێکی دەرەکی کە دەیھەوێ شێوەکەی بگۆڕێت، بە جۆرێک کە دوای نەمانی ھێزە دەرەکیەکە ماددەکە بگەڕێتەوە شێوە و قەبارەی سەرەتایی خۆی. ماددە ڕەقەکان دەچەمێنەوە بە ھۆی ھێزێکی گونجاو کە دەخرێتە سەریان. بە پێی '''یاسای ھۆک''' پەیوەندیەکی ڕاسەوانە ھەیە لە نێوان بڕی ھێز و بڕی کشانی ماددەکە. ھۆکاری فیزیایی کشان لە ماددەیەکەوە بۆ ماددەیەکی تر جیاوازە. لە [[کانزا|ماددەی کانزایی]] دا قەبارە و درێژی لیەکانی بەلور دەگۆڕێت کاتێک ھێزی دەرەکی دەخرێتە سەری. بە لابردنی ھێزەکە قەبارەی خانە بەلوریەکان دەگەڕێنەوە شێوەی سەرەتاییان. بەڵام لە '''جیرە''' و ماددە [[پۆلیمەر|پۆلیمەریەکانی]] تر ھێزی دەرکی دەبێتە لێک کشانی زنجیرەی پۆلیمەر. ئەم تایبەتمەندیە بەڕەھایی لە ھیچ ماددەیەک دا نیە. تەنانەت لەو ماددە ناسراوانەی کە ئەم تایبەتمەندیەیان ھەیە بە بڕێکی کەم قوپانەوەیەکیان تێدا ڕوو دەدات و شێوەی سەرەتایی بەدەست ناھێننەوە. لە ئەندازیاریدا ئەم تایبەتمەندیە بە دوو بڕی جیا دەست نیشان دەکرێ. یەکەمیان بریتیە لە '''مۆدۆلاس''' (Modulus) کە بریتیە لە بڕی ھێز لەسەر ڕوبەر و یەکەکەشی یەکسانە بە '''پاسکاڵ''' (Pa). چەند مۆدوڵاسی ماددەیەک زیادتر بێت ئەوەندە ماددەکە توندتر بۆ چەمانەوە. دووەم بڕ کە دەدۆزرێتەوە بریتیە لە توانای دیاری کراوی ماددە (elastic limit) بۆ چەمانەوە پێش ئەوەی '''قوپانی''' تێدا ڕوو بدات. یەکەی ئەم بڕەش ھەر بە پاسکاڵە. کاتێک تایبەتمەندی لاستیکی دوو ماددە بەراورد دەکرێ پێویستە ھەر دوو modulus و elastic limit لەبەرچاو بگیرێت. بۆ نمونە جیرە مۆدۆڵاسی زۆر کرمە بەڵام زۆر توانای کشانی ھەیە. بەڵام [[کانزا|کانزاکان]] مۆدۆڵاسیان بەرزە و کشانیان کەمترە.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Elasticity_(physics)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانستی ماددە|فیزیک|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Elasticity}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:زانستی ماددە]] pumlhkrs03i4dhql4hx99h3prrpyicc 0 157797 1679889 1679539 2026-10-03T20:05:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679889 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''ئەندرێس ئێسکۆبار''' (١٣ی ئازاری ١٩٦٧–٢ی تەممووزی ١٩٩٤) یاریزانێکی کۆڵۆمبی بوو. یاریدەکرد بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا]]. ئێسکۆبار لە شاری مێدێلین کوژرا. وا گووتراوە کە ئێسکۆبار کوژرا لەبەر ئەوەی گۆڵی لە ھەڵبژاردەی خۆی کرد لە جامی جیھانی ١٩٩٤ کە بووە ھۆی دۆڕانی ھەڵبژاردەکەی بە ئەنجامی (٢–١) بەرامبەر ھەڵبژاردەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] کە وای کرد بازرگانی ماددە ھۆشبەرەکان بدۆڕێن لە یاریێکی [[قومار|قوماردا]].<ref>{{citeweb|url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/escobar/|accessdate=2013-2-7|title=CNNSI.com World Cup Hall of Fame – Andrés Escobar|publisher=[[CNN]]|archive-date=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20021022052443/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/escobar/|url-status=dead|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20021022052443/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/escobar/}}</ref> == لەگەڵ ھەڵبژاردەی کۆڵۆمبیا == ٥٠ یاری: ١ گۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.national-football-teams.com/player/17522/Andres_Escobar.html|سەردێڕ=Andrés Escobar|یەکەم=Benjamin|دوایین=Strack-Zimmermann|وێبگە=www.national-football-teams.com|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191016052625/https://www.national-football-teams.com/player/17522/Andres_Escobar.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٨٩]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩١]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤]] [[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]] ju8j8sw7a2acao14v6cd9zn8cdnwige 0 158213 1680096 1650056 2026-10-04T04:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680096 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میلاد شار | ناوی_فەرمی = Sayyet Askan Ashayir Milad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Səyyət Askan Əşayir Milad - سایت اسکان عشایر میلاد | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 804 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 617 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میلاد شار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میلاد شار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[بەنداوی ئاراس]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قورشاقلو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شیبلوی عەجەم]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەیاسی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦١٧) کەس و (١٤٨) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 0ez515hc4skdpqmocbax2lrvx0tsgas 0 158541 1680170 1650055 2026-10-04T07:33:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680170 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میلان | ناوی_فەرمی = Milan | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Milan - میلان | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.3393|frame-long=44.4261|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ساری سو|ساری سو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1372 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 467 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میلان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ساری سو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''میلان''' ناوەندی [[گوندستانی ساری سو]]ە. == ناو == == جوگرافیا == '''میلان''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەرمان، ماکۆ|خەرمان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەنگەر، ماکۆ|سەنگەر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسۆشیری]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کشمیش تەپە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٦٧) کەس و (٨٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ماکۆ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3fwt7oui45mqjomw2kx9nwcwzfkyvxc 0 158681 1680125 1633169 2026-10-04T05:50:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680125 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} == ھەوکردنی سیەکان == بریتیە لە ھەوکردنی بۆری ھەوا لە سیەکاندا کە دەبێتە ھۆی کۆکە. نیشانیەکانی ئەم جۆرە نەخۆشیە (کۆکە، بەڵغەم، زەحمەتی لەھەناسەدان، ئازاری سنگ…) بەشێوەیەکی گشتی ھۆکاری ئەو جۆرە ھەوکردنە ڤایرۆسە، وە ئەو ڤایرۆسە دەگواسرێتەوە لە ڕێگەی بڵاوبونەوەی لەھەوا یا لەرێگەی بەرکەوتن. وە یەکێک لەھۆکارەکانی تری ئەو ھەوکردنە بەکتریایە وەک مایکو پلازما نیمۆنی. ھۆکارە ترسناکەکانی تریش وەک توتنی جگەرە، تۆز. وە ئەو نەخۆشیە چارەسەردەکرێت بە دەرمانی پاراسیتامۆل (ئەسیتامینۆفین) یان دەرمانی دژەھەوکردنی ناچەوریەکان (NSAID). ئەو نەخۆشیە درژخایەنە ناسراوە بە دروسکەری کۆکە کەدەبێتە ھۆی بەڵغەم کە بۆماوەی سێ مانگ یان ساڵێک یان دوو ساڵ دەخایەنێ. زۆربەی ئەوکەسانەخۆشی ھەوکردنی سیەکانیان ھەیە وە نەخۆشی گیرانی سی درێژخایەنیشیان ھەیە. توتنی جگەرە یەکێکە لە ھەرە ھۆکارە باوەکانی ھەوکردنی سیەکان. وەچارەسەری بەوازھێنان لە جگەرە، کوتان، چارسەری درێژخایەن بە [[ئۆکسجین]]. == ھەوکردنی سی دژوار == کە یەکێکە لە ھەرە جۆرە باوەکانی ھەوکردنی سی کە لە ٥٪ گەنج و لە ٦٪ منداڵان بەدەستیەوە دەناڵێنن. لە ئەمریکا نزیکەی ٨٫٦ میلیۆن خەڵک بەدەست ئەو جۆرە نەخۆشیە دەناڵێنن. وە نیشانە باوەکانی ئەو جۆرە نەخۆشیە کۆکە، ھەندێک جاریش بەڵغەم، خیزە، چلم، قورسی لە ھەناسەدان، تا. وە بۆماوەی پێنج یان دەڕۆژ دەخایەنێت. ھۆکاری ئەو جۆرە نەجۆشیە دەگەرێتەوە بۆ ڤایرۆس، کە بڵاو دەبێتەوە لە ھەوادا کاتێک کەسی توشبوو دەکۆکێت. == چارەسەر == قەدەغەکردنی جگەرە و دوور کەوتنەوە لەو کەسانەی کە جگەرە دەکێش و بەبەردەوام دەست شوشتن. وەچارەسەر بۆ ھەوکردنی سی دژوار بە پاراسیتامۆڵ و NSAIDs بۆ کەمکردنی تا. وە زۆرێک لە سەرچاوەکان دەڵێن کە سەلبوتامۆڵ کە دەرمانێکی باشە بۆ خیزە بەڵام لەوانەیە کار بکاتەسەر دەمارەکان و لەرزین. نابێت ئەنتیبایوتیک بەکاربێت. ھەنگوین و خواردنەوەی شلەکان بە چارەسەرێکی باش دادەنرێت بۆ کەم کردنەوەی نیشانەکان. ئەو نەخۆشیە لە چەند شوێنێک سەری ھەڵدا وەک یۆنان و چین و ھیندوستان، وە لەبەریتانیا لە ساڵی ١٨٠٨ د. چارلیس بادەم یەکەم کەس بوو کە وەسفی ئەو نەخۆشیەی کردو ناوی نا ھەوکردنی سی دژوار. نەخۆشی سی دژوار کاری کردۆتە لە ٣٫٤٪ بۆ ٢٢٪ دانیشتوان. بەتایبەت خەڵکانی سەرو ٤٥ ساڵ. جگەرەکێشەکان یارمەتی بڵاوبونەوەی ئەو جورە نەخۆشیە دەدەن. وە ئەو نەخۆشیە زیاتر لە پیاواندا رودەدات وەک لە ئافرەتان بەھۆی جگەرەکێشانەوە بەڵام لە ٤٪ بۆ ٢٢٪ لە جگەرە کێشەکان ئەگەری توشبوونیان بەو نەخۆشیە نییە. == سەرچاوەکان == * "Bronchitis". NHLBI. Retrieved 9 June 2019 * Wenzel, RP; Fowler AA, 3rd (16 November 2006). "Clinical practice. Acute bronchitis". The New England Journal of Medicine. 355 (20): 2125–30. doi:10.1056/nejmcp061493. PMID 17108344. {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Bronchitis}} {{پزیشکی-کۆلکە}} pvqd2dow9coe2go7l8obl557h6gfy4o 0 158763 1679890 1679538 2026-10-03T20:05:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679890 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:André Filipe Tavares Gomes.jpg|وێنۆک|336x336پیکسڵ|ئەندرێ گۆمێز لەگەڵ ھەڵبژاردەی پورتوگال لە ساڵی ٢٠١٧.]] '''ئەندرێ فیلیپی تاڤارێس گۆمێز''' (لە دایکبووی ٣٠ی تەممووزی ١٩٩٣) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی [[زمانی پورتوگالی|پورتووگالییە]] کە یاری بۆ یانەی ئینگلیزی [[ئێڤەرتۆن|ئیڤەرتۆن]]<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/51763073 Andre Gomes: Everton midfielder on his recovery from horrific ankle injury]، ماڵپەڕی بی بی سی سپۆڕت، ڕۆژی ٦ی ئازاری ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال لە ڕۆلی یاریزانی ناوەڕاست.<ref>[https://www.sportbible.com/football/football-news-ronaldo-sends-touching-message-to-andre-gomes-after-horror-injury-20191104 Cristiano Ronaldo Sends Touching Message To International Teammate Andre Gomes After Horror Injury] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200104203325/https://www.sportbible.com/football/football-news-ronaldo-sends-touching-message-to-andre-gomes-after-horror-injury-20191104 |date= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی sportbible، ڕۆژی ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> ئەو بۆ سێ ساڵ یاریدەکرد لە یانەی [[بەنفیکا]]، کە توانی سێ جام دوا بە دوای یەک بەرزبکاتەوە لە وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤. لە تەممووزی ٢٠١٤، ئەم پەیوەندی بە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڤالەنسیا|ڤالەنسیاوە]] کرد و دوای دوو ساڵ، پەیوەندی بە یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆناوە]] کرد. دوای ساڵێک لەوەی بە شێوەیەکی خواستن پەیوەندی بە یانەی ئیڤەرتۆنەوە کرد، ئەو ڕێککەوت لەگەڵ یانەکە بۆ گرێبەستێکی ھەمیشەیی.<ref>[https://us.soccerway.com/players/andre-gomes/245897/ پڕۆفایلی ئەندرێ گۆمێز]، ماڵپەڕی soccerway، ڕۆژی ٢ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|پورتوگال}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|André Gomes}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لیل]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا]] q1hm5g7hv00o85i0t3yey0apyrpuk47 0 159052 1679813 1677278 2026-10-03T17:46:43Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679813 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لە گیا درێژەکەدا''' ({{بە ئینگلیزی|In the Tall Grass}}) فیلمێکی دراماتیکی سەرکێشی ترسناکە، لە ٢٠١٩ کەنەدا بەرھەمی ھێناوە، لە دانان و دەرھێنانی ڤینچنزۆ ناتالی یە و پاتریک ویلسن ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە فیلمەکە لە چیرۆکێکی [[ستیڤن کینگ]] و جۆ ھیل وەرگیراوە کە لە ٢٠١٢ نوسیویانە بۆ یەکەم جار فیلمەکە لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ نمایشکرا لە فیستیڤاڵی Fantastic Fest دواتر لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ لەڕێگای [[نێتفلیکس]] خرایە بەردیدی بینەران == چیرۆک == ژن و مێردێک لەڕێگان بەرەو سانتیاگۆ تاوەکو لەوێ ژنەکە منداڵەکەی دابنێ بەڵام لەڕێگا نزیک لە کڵێسایەکی کۆن ڕووبەروو بە کێڵگەیەکی فراوان و چڕ بە گژوگیا دەوەستن لەناکاو گوێیان لە دەنگی مێردمنداڵێک دەبێت کە داوای یارمەتی دەکات لەناو کێڵگەکە ئەوانیش بریار دەدەن کە بچن یارمەتی بدەن کاتێک دەچن بۆناو کێڵگەکە ھەندێک شت ڕوودەدات بەجۆرێک کە ناتوانن لێی دەربچن و ڕێگای دەربازبوون نادۆزنەوە، لەناوکێڵگەکە منداڵەکە دەدۆزنەوە و دەبینن کە دایک و باوکی منداڵەکەش لەگەڵ سەگەکەیان لەناو کێڵگەکە گیربووینەو ناتوانن بگەڕێنەوە سەر ڕێگای سەرەکیان چەندین ڕووداوی ئاڵۆز ڕوودەدەن کە سەرلێی دەرکردن ئاستەمە == ڕەھەندی ھزری == بەرجەستەی ئافرەتی دووگیان دەکات لەبارەی ئەو ئازار و گێژەلوکەی مێشک کە دەیچێژێت بەشێوەی دووبارە بۆ ماوەی نۆ مانگ، وە نیشانی دەدات ھەتا نەبیتە دایک و خۆت دەست لەبەردەکە نەدەیت ھەستی پێناکەیت، ھەروەھا بەرجەستەی کاریگەریە خراپەکانی ژینگەی پەروەردەیی منداڵ دەکات بەتایبەت کە منداڵێک بە ئەزمونێکی تاڵ دادەڕوات ئەنجامەکانی چین، لەگەڵ ڕۆڵی برا لەپشتیوانی خوشک دا کە ھەمیشە خۆی بۆ تەرخان دەکات زاتر لەھەرکەسێک == بەرھەم ھێنان == {{واڵا}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/In_the_Tall_Grass_(film)|سەردێڕ = In the Tall Grass (film)|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|4687108}} * {{Netflix title|80237905}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کەنەدا|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی تایم لوپ]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسێنەرەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ترسناکە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای بەرھەمەکانی ستیڤن کینگ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە فۆلکلۆرییەکان]] [[پۆل:تولازی لە فیلم]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی]] s5cchlroiubv8dwkwqyq99g75vfli8y 0 159927 1680131 1641477 2026-10-04T05:51:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680131 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ھاوبەشگای بریک''' ({{بە ئینگلیزی|Brick Ltd}}) ھاوبەشگایەکی سنورداری [[کەنەدا|کەنەدیە]] بۆ بوارەکانی کەلوپەلی ناوماڵ و ئامێرە کارەباییەکان و ئەلیکترۆنیەکان. ھاوبەشگاکە لە ١ی ئەیلوولی ١٩٧١ لەژێر ناوی The Brick Warehouse LP کرایەوە لە [[ئێدمنتن]] [[ئەلبێرتا]] [[کەنەدا]] لەلایەن برایان جۆن و فرێد بەھاوبەشی لەگەڵ بێڵ کۆمری. دەستپێکی گەشەسەندنیان لە فۆرت ماکمۆری بوو دواتر لەکۆتایی حەفتاکان توانیان ڕکابەری بازاڕ بکەن لە کالگاری. لەماوەی ئەم ٣٥ سالەی ڕابردوودا، ھاوبەشگای The Brick توانیویەتی لەسەرجەم ھەرێم و دەڤەرەکانی کەنەدا کۆگاکانی بکاتەوە، ئێستا بەرێوەبەرایەتی ١٣٥کۆگا دەکەن لەسەرانسەری ھەموو کەنەدا کە ٢٥کۆگایان لە شوێنە ھەرە بازرگانیە باڵاکانن، لەھەریەکە لە ھەرێمەکانی [[ئەلبێرتا]] و [[ھەرێمی بریتش کۆلۆمبیا|بریتش کۆلۆمبیا]] و [[ساسکاچوان]] و [[مانیتۆبا]] و [[ئانتاریۆ|ئەنتاریۆ]] و [[کێبێک|کوبێک]] و [[ھەرێمی نیو برانزویک|نیو برانزویک]] و دورگەکانی پرێنس ئێدوارد و [[نۆڤا سکۆشیا|نۆڤاسکۆشیا]] و [[یووکان|یوکان]] و [[ناوچەکانی باکووری خۆراوای کەنەدا|ھەرێمی دەڤەرەکانی باکوری خۆڕئاوا]] کۆگایان ھەیە، لە ھەرێمی کوبێک ھەربە Brick بانگ دەکرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/The_Brick|سەردێڕ = The Brick|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://web.archive.org/web/20191223063341/https://www.thebrick.com/ وێبگەی فەرمی] {{پۆلی کۆمنز|The Brick (retailer)}} 2cw66vw1n82y9suewifsl1i7xjuxbu3 0 161068 1680038 1665135 2026-10-04T01:39:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1680038 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''میرەکل فۆرترێس''' ({{بە ئینگلیزی|Miracle Fortress}}) تیپێکی [[مۆسیقای ڕۆک|مۆسیقی ڕۆکی]] کەنەدییە بەشێوەیەکی سەربەخۆ کاردەکەن بارەگای سەرەکیان لەشاری [[مۆنتریال]]ی ھەرێمی [[کێبێک|کوبێک]]ە، گۆرانییەکانی گراھام ڤان پێلت لەگۆرانییە دەستپێکەکانی ستۆدیۆی ئەم تیپە مۆسیقیەیە کەسەرجەم ئەندامانی تیپەکە تێیدا بەژداربوون. == مێژوو == خۆی ڤان پێلت سەرەتا ئەندام بوو لە تیپی (Think About Life)لەوێ پێنج گۆرانی بۆ خۆی تۆمارکرد، دواتر لە ٢٠٠٧ گۆرانییەکانی(EP و Watery Grave)تۆمارکرد. پاشان ھەموو گۆرانییەکانی تێکرا لەژێڕناوی (Miracle Fortress)لەسەر شانۆی (Secret City Records)پێشکەش کرد. ئەم نمایشەی دەنگدانەوەیەکی باشی پێوەبوو وایکرد بچێتە ڕێزبەندی پاڵێوراوان بۆ خەڵاتی [[Polaris Music Prize|2007 Polaris Music Prize]],<ref name="lindsay">[http://exclaim.ca/music/article/miracle_fortress-solitary_man "Miracle Fortress Solitary Man"]. ''Exclaim'', By Cam Lindsay Apr 24, 2011</ref> لە ٢٠٠٧کە لەکۆتایی کێبرکێکان توانی خەڵاتەکە بەدەست بێنێت ، لەم نمایشەیان ھەریەک لە پاتریک واتسن (دەنگبێژ) و ڤان پێلت (درامژەن) و جۆردان رۆبسن (کرامەرژەن) و جیسی شتاین (گیتارژەن) و ئادەم وایتۆ (کیبۆردژەن) بەشداربوون، دوای ئەم سەرکەوتنە بریاریاندا گەشتێک بەھەموو کەنەدا بکەن و لەزۆرینەی شارەکان نمایشی خۆیان پێشکەش بکەن. ڕەخنەگرانی بواری مۆسیقا کارەکانی ئەم تیپەیان بەھاوشێوەی تیپی بیچ بۆیز ھەژمارکرد. سێیەمین ئەلبومی Miracle Fortress بەناوی(''Was I the Wave) بوو کە لە ئەپریلی ٢٠١١ بڵاویان کردەوە'' کە لەتەواوی بەرھەمەکانی پێشووی خۆیان جیاوازتر بوو ئەمەش بەھۆی ئەوەی کەمترین ئامێرەکانی مۆسیقا یان بەکارھێنابوو لەگەڵ زۆرترین زرپ و ھۆڕ، ئەلبومەکە خەڵاتی ساڵی وەرگرت لەلایەن (GAMIQ). لە ٢٠١٤ ڤان پێلت لەتیپەکە درێژەی بەکارەکانی دا == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Miracle_Fortress|سەردێڕ = Miracle Fortress|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://web.archive.org/web/20200330102514/https://www.secretcityrecords.com/artists/miracle-fortress/ وێبگەی فەرمی] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Miracle Fortress}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]] iady279apbct2rsfv55xo1jc550f1yo 0 161086 1680184 1516813 2026-10-04T07:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1680184 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێواز}} }} [[پەڕگە:Mimas Cassini.jpg|وێنۆک|مانگی میماس]] '''مانگی میماس''' یەکەکە لە مانگەکانی ھەسارەی [[کەیوان]]، حەو مانگە ئاشکرا کرا لە ساڵی ١٧٨٩ لەلایەن زانای فەلەکناس [[ویلیام ھێرشل]]ەوە [[پەڕگە:Map of Mimas 2008-06 PIA11118.jpg|وێنۆک| نەخشەی رووی مانگی میماس]] == سەرچاوەکان == * [https://solarsystem.nasa.gov/planets/profile/?Object=Sat_Mimas لاپەرەی میماس لە ماڵپەری فەرمی ناسا]{{بەستەری مردوو|url=https://solarsystem.nasa.gov/planets/profile/?Object=Sat_Mimas |date=شوباتی ٢٠٢٠ }} * [https://www.google.com/maps/space/mimas/@2.2166766,-120.6422896,11481535m/data=!3m1!1e3 نەخشەی گۆگڵی ھەسارەکان و تایبەت مانگی میماس] * [http://ciclops.org/search.php?search=Mimas&js=1 وێنەی مانگی میماس] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306083048/http://ciclops.org/search.php?search=Mimas&js=1 |date= ٦ی ئازاری ٢٠٢١ }} {{کۆمەڵەی خۆر}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Mimas}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] 0vl191hhh1b53ar1t44w67qyplufirg 0 161159 1679685 1516494 2026-10-03T13:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1679685 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆنتریال''' (بە [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Montréal، [[زمانی ئینگلیزی|بەئینگلیزی]]: Montreal) شارێکی [[کەنەدا|کەنەدیە]]، گەورەترین شاری ھەرێمی [[کێبێک|کوبێکە]] و گەورەترین شاری ھەموو کەنەداش بوو تاوەکو ١٩٧٠. ئێستا مۆنتریال کێبەرکێی [[تۆرنتۆ|تۆرەنتۆ]] دەکات کە گەورەترین شاری ھەموو کەنەدایە. یەکێکە لەشارە گەورەکانی جیھان کە دەستەخوشکی پاریسە. ژمارەی دانیشتوانی ١٬٠١٦٬٣٧٦ کەسە بەڵام بەتێکرای گشتی سەردانیکەرانی شارەکە دەگاتە ٣٬٣٢٦٬٥١٠ کەسە. سێ چارەگی دانیشتوانی مۆنتریال بەڕەگەز فەڕەنسین و بە فەڕەنسی دەدوێن. بەندەری مۆنتریال یەکێکە لەبەندەرە گەورەکانی جیھان وە دەروازەی سەرەکی گواستنەوەی کەنەدایە. ناوەندێکی سەرەکی پیشەسازی و ڕۆشەنبیری و زانستی کەنەدایە. == پێگە == مۆنتریال شوێنێکی نایابی ھەیە کەوتۆتە ناوەڕاستی ڕووباری سانت لۆرانس بە قەدباڵی شاخی مۆنت ڕۆیال کە یەکەم گەورەشاری کەنەدایە بەقەدبالی شاخێکەوە دروستکرابێت. شاری مۆنتریال پێنج لەسەدی تەواوی دوورگەی مۆنتریالی داپۆشیوە شوێنەکانی تری دورگەکە شارەکانی ئۆتاوا و چەندین شارەدێی تری لەسەر دروستکراون، بەرزی کێوی مۆنت ڕۆیال ٢٣٣مەترە کە بەدار و درەختی سەرسەوز ڕووپۆش کراوە ئەمڕۆ کێوەکە کەوتۆتە ناوجەرگەی شارەکە. شارەکە لەسەر کەناراوەکانی سانت لۆرانس دروستکرا بەئاراستەی چیای مۆنت ڕۆیال. لەئاستی لەنگەرەکانی ڕووبارە مەزنەکەی کە بووە بەندەرێکی چاکی بازرگانی. ئێستا مۆنتریال خاوەنی چەندین باڵاخانە و تەلار و قوللەی بەرزە پێشکەوتنێکی زۆری پێوەدیارە بەڵام لەگەڵ ھەموو ئەم پێشکەوتنانە دەستبەرداری خانوو و کۆشکە مێژوویی و دێرینەکانیان نەبوون ناوەندی شاری مۆنتریال بەدووەم قەلەباڵغترین شوێنی کەنەدا دادەنرێت ئەمەش دوای تۆرەنتۆ، نزیکەی ٪‏١١سەرجەمی ھەموو دانیشتوانی کەنەدا لەم شارە دەژین، شارەکە دابەشکراوە بۆ ٧٥ناوچەی کارگێری سەربەخۆ. نزیکەی ٪‏٦٥دانیشتوانی شارەکە لەدەرەوەی شاڕەکە دەژین. کەنەدیە بەڕەگەز فەرەنسیەکان ڕێژەی زۆرینەی دانیشتوان پێکدێنن، ھەربۆیە زۆرینەی تابلۆکان بەزمانی فەڕەنسین. نزیکەی٪‏٢٠دانیشتوانی مۆنتریال لەدەرەوەی کەنەدا لەدایک بوون. لەشارەکە سەدان و ھەزاران پەنابەر نیشتەجێبووینە ھەموو ئەوانەی لەکاتی جەنگی جیھانی یەکەم و دووەم لەترسی جەنگ ڕوویان لەشارەکە کرد لە ئەوروپاوە. سیستەمی خوێندن لەمۆنتریال لەسەر بناغەی ئایین و زمان داڕێژراوە. خوێندن بە ھەردوو زمانی فەڕەنسی و ئینگلیزیە. چەندین قوتابخانەی ڕۆمان و کاسۆلیک و پرۆتستانت دامەزراون، شارەکە چوار بەناوبانگترین زانکۆکانی جیھانی لێیە وەک زانکۆی مۆنتریال و زانکۆی مەکگێل. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/مونتريال|سەردێڕ = مونتريال|زمان = عەرەبی|سەردان = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کەنەدا|ئۆڵۆمپیاد}} {{پۆلی کۆمنز|Montreal}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} oc9j4j6702ubgoeo0w1cf6g3btif079 0 162109 1680046 1633013 2026-10-04T02:44:51Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680046 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} # بەندی نێوان گەردیلەکان: [[بەندی کوالانسی|بەندی کواڵانسی]] - [[بەندی ئایۆنی]] - [[بەندی کانزایی]] # بەندی گەردی: [[بەندی ڤاندێرڤاڵس]] - [[بەندی ھایدرۆجینی]] ئەم جۆرە بەندانە دەتوانێ لە نێوان دوو گەردیلەی ھاوشێوە یا جیاواز دروست بێت. بەھێزی بەندەکە پەیوەندی بە ڕێژەی ئەلێکتڕۆنێ گێتیڤێتیەوە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.americanscientist.org/ |سەردێڕ=American Scientist Online |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200917161149/http://www.americanscientist.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین = Atkins| یەکەم = Peter| authorlink = Peter Atkins|نووسەر٢=Loretta Jones| سەردێڕ = Chemistry: Molecules, Matter and Change| ناونیشان = https://archive.org/details/solutionsmanualf00jul_ucw| بڵاوکەرەوە = W.H. Freeman & Co.| ساڵ = ١٩٩٧|شوێن= New York| پەڕەکان = [https://archive.org/details/solutionsmanualf٠٠jul_ucw/page/٢٩٤ ٢٩٤]–٢٩٥| ژپنک = ٩٧٨-٠-٧١٦٧-٣١٠٧-٨}}</ref> == بەندی کواڵانسی == لەم بەندەدا، گەردیلەکان لەگەڵ یەکتردا ئەلێکتڕۆن بەھاوبەش دادەنێن. ئەم جۆرە بەندە زیادتر لە ناکانزاکان بەربڵاوە و تاڕادەیەک بەھێزتری جۆری بەندە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://fa.wikipedia.org/wiki/پیوند_شیمیایی|سەردێڕ=پیوند شیمیایی|زمان=فارسی|سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> == بەندی ئایۆنی == [[بەندی ئایۆنی]] بە ھۆی بەخشین یا ئەلێکتڕۆنێک لە گەردیلەیەکیتر بەدەست دێت. زیادتر ئەم جرە بەندە لە نێوان ئەو گەردیلانە دروست دەبن کە ئەلێکتڕۆنێی پێویستە تا بەرگی ئەلێکتڕۆنی پڕ بێت یا بە بەخشینی ئەلێکتڕۆنێک بەرگە ئەلێکتڕۆنەکانی تێر دەبن. لە نمونەی خوێ دا (NaCl) کلۆر ئەلێکتڕۆنێک وەر دەگرێ و پۆتاسیۆم ئەلێکتڕۆنێک دەبەخشێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانستی ماددە|کیمیا|فیزیک|زانستی ماددە}} {{پۆلی کۆمنز|Chemical bonding}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:زانستی ماددە]] c1014k8c1yyd9owfuq9s0jzlw8b43o5 0 162416 1679935 1473977 2026-10-03T22:33:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1679935 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = میرا عەلی | وێنە =Mira Ali.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوی کاتی لەدایکبوون = میرا عەلی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٨٦ | شوێنی لەدایکبوون = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] | نیشتەجێ = [[ھەولێر]] | نەتەوە = [[کورد]] | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[گۆرانیبێژ]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | شار = | باڵا = | کێش = | ئایین =[[ئیسلام]] | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | باوان = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''میرا عەلی'''<ref>[http://www.speemedia.com/dreja.aspx?Jmare=76444&Jor=25 میرا عەلی کلیپە نوێیەکەی بڵاوکردەوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200730081122/http://www.speemedia.com/dreja.aspx?Jmare=76444&Jor=25 |date=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی سپیدمیدیا.</ref> (لەدایکبووی ١٩٨٦، [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]) گۆرانیبێژی [[کورد]]. میرا بۆیەکەمینجار لە پڕۆگرامی ستۆدیۆی ئەستێرەکان لە کەناڵی [[زاگرۆس تیڤی]] دەرکەوت، لەبەرنامەکە پلەی دووەمی بەدەستھێنا.<ref name=":0">[https://www.rudaw.net/sorani/culture/241120132 میرە: لە ستۆدیۆی ئەستێران یەکەمی دووەم بووم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170923175802/http://www.rudaw.net/sorani/culture/241120132 |date=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧ }}، ماڵپەڕی ڕووداو، 24-11-2013 بڵاوکراوەتەوە.</ref> میرا بەیەکێک لە قوتابییەکانی ئاوازدانەر [[ھەڵکەوت زاھیر]] دادەنرێت و زۆرینەی کارەکانی لەلایەن ناوبراوەوە کاری بۆکراوە.<ref name=":1">[http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=15238&MapID=4&fbclid=IwAR27CCAkFIjYvZprCHxdwUyS5apmfVuO96EJZxEREzlG8TrJAzDhJQJtMTE میرا گۆرانییەکی بە زاراوەی کرمانجی بڵاوکردەوە]، ئێن ئارتی ٢، لە ٧ی شووباتی ٢٠٢٠ نووسراوە.</ref> میرا بەزمانی [[کوردی]] و [[عەرەبی]] گۆرانی وتووە، لەسەر کەسایەتییە ناودارەکان گۆرانی وتووە وەک ([[مستەفا بارزانی]]،<ref name=":2">[https://www.kurdistantv.net/ku/2020/02/29/music/به‌-ڤیدیۆ-میرا-له‌-یادی-بارزانی-نه‌مردا-گۆرانییه‌كی-نوێی-بڵاوكرده‌وه‌?fbclid=IwAR0xQLt0E39KSSt5STew4q_nasY8Z0iI7Q-U9GeBgxye4w2JCAAmw-kivp4 بە ڤیدیۆ.. میرا لە یادی بارزانی نەمردا گۆرانییەکی نوێی بڵاوکردەوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250410222756/https://www.kurdistantv.net/ku/2020/02/29/music/%D8%A8%D9%87%E2%80%8C-%DA%A4%DB%8C%D8%AF%DB%8C%DB%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7-%D9%84%D9%87%E2%80%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%DA%AF%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%83%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8E%DB%8C-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C?fbclid=IwAR0xQLt0E39KSSt5STew4q_nasY8Z0iI7Q-U9GeBgxye4w2JCAAmw-kivp4 |date=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ }}، ماڵپەڕی کوردستان تیڤی، 29/2/2020 - 11:27 بڵاوکراوەتەوە.</ref> پێشەوا [[قازی محەممەد]]،<ref>[https://xelk.org/43917/?fbclid=IwAR2zH3o5UARysjP5UCuLQnsJ5hhI660STBJIwPQyLOdhslBtdxLDrV2vyyw میرا ڤیدیۆ کلیپێکی بۆ قازی محەممەد بەرھەم ھێنا]{{بەستەری مردوو|url=https://xelk.org/43917/?fbclid=IwAR2zH3o5UARysjP5UCuLQnsJ5hhI660STBJIwPQyLOdhslBtdxLDrV2vyyw |date=ئازاری ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی خەڵک، 2018/09/19 - 1:46 PM.</ref> [[ئیدریس بارزانی]]، [[سەعید نورسی]]،<ref>[http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=59692&Jor=5&fbclid=IwAR3NvISS2WavELQYDHJiieDg1RaD4j0fhbZBAVVD4Jb0l2cG-GS2KplpFOo میرا گۆرانی بۆ ناودارێکی تورک دەڵێت، ماڵپەڕی وشە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026213750/http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=59692&Jor=5&fbclid=IwAR3NvISS2WavELQYDHJiieDg1RaD4j0fhbZBAVVD4Jb0l2cG-GS2KplpFOo |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }}، لە PM:08:44:10/11/2018 نووسراوە.</ref> [[عەلی کوڕی ئەبووتالیب|ئیمام عەلی]]،<ref name=":1"/><ref>[https://www.rudaw.net/arabic/culture/050520191?fbclid=IwAR27CCAkFIjYvZprCHxdwUyS5apmfVuO96EJZxEREzlG8TrJAzDhJQJtMTE بالفيديو.. المطرب الكوردي ميرا يطرح أغنية دينية جديدة بعنوان "الإمام علي بن أبي طالب"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017195642/https://www.rudaw.net/arabic/culture/050520191?fbclid=IwAR27CCAkFIjYvZprCHxdwUyS5apmfVuO96EJZxEREzlG8TrJAzDhJQJtMTE |date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }}، ڕووداوی عەرەبی، 05-05-2019 نووسراوە.</ref> [[شێخ زاید]]) ھەروەھا یەکێک لەبەرھەمەکانی بۆ شاری [[سلێمانی]] بووە. == بەرھەمەکان == میرا خاوەنی ٥ ئەلبوومی گۆرانییە لەگەڵ زیاتر لە ٤٠ تڕاک. لە چەند گۆرانییەکیش بەشێوەی ھاوبەشی (دوێت) لەگەڵ گۆرانیبێژان [[لۆکە زاھیر]]،<ref name=":0"/> [[دەشنێ موراد]]،<ref>[http://textigorani.com/2019/12/22/یار-میرە-و-دەشنێ-مراد-mira-dashni-yar/ یار – میرە و دەشنێ مراد – Mira & Dashni – Yar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200210002500/http://textigorani.com/2019/12/22/%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%DB%95-%D9%88-%D8%AF%DB%95%D8%B4%D9%86%DB%8E-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-mira-dashni-yar/ |date=١٠ی شوباتی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی تێکستی گۆرانی، لە ١٠ی ئازاری ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> [[ناسلی]]، [[ئالان عومەر]]، [[دینا]] و [[مۆنیکا (گۆرانیبێژی کورد)|مۆنیکا]] بەشداربووە. === ئەلبوومەکان === * ئەلبومی ببورە ساڵی ٢٠٠٨.<ref name=":0"/> * ئەلبومی شێوەی تۆ ٢٠١٠ * ئەلبومی اللە اکبر بەھاوبەشی لەگەڵ ھونەرمەند [[لۆکە زاھیر]] * ئەلبومی دۆێت ٢٠١٢ لەگەڵ ھونەرمەندان [[لۆکە زاھیر]]، [[دەشنێ موراد]]، [[ناسلی]]، [[ئالان عومەر]] * ئەلبومی یادم بکەن. ٢٠١٣ === تاک گۆرانییەکان === * بەرھەمی بۆ کوردستان. ٢٠١٣ * سرودی ھەمەوەند بە ھاوبەشی لۆکە زاھیر ٢٠١٣ * گۆرانی حەیرانە غەمگین ٢٠١٤ * گۆرانی لائبن خال (بە زمانی عەرەبی) ٢٠١٤ * سرودی ئاینی حەج ٢٠١٥ * سرودی ڕابن ٢٠١٦ * سرودی کوردستان ٢٠١٦ * سرودی ئاینی جەژن ٢٠١٧ * سرودی شەھید ئیدریس ٢٠١٧ * سرودی پێشەوا قازی محەممەد ٢٠١٨ * گۆرانی تکا ئەکەم بەھاوبەشی دینا٢٠١٨ * گۆرانی جینۆساید بەھاوبەشی دینا ٢٠١٨ * سرودی نیشتمانی دار زاید بۆ وڵاتی [[ئیمارات]] ٢٠١٩ * سرودی ئاینی. بۆ بەدیع زەمان سەعید نەورەسی ٢٠١٩ * گۆرانی شای ٢٠١٩ * سرودی ئاینی، ئیمام عەلی ٢٠١٩ * گۆرانی عەوافی بەھاوبەشی عمار کۆفی٢٠١٩. * گۆرانی یاحب بەھاوبەشی نادیا منفوخ عمار کۆفی ٢٠١٩ * گۆرانی غیرە ٢٠٢٠<ref>[http://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=14177&babet=38&relat=7038&fbclid=IwAR0d0DKGewO1jIQPSe249JpiJcZYzsw7Yrnqzei7s0vMHQ9GZx0Khus0Rk4 میرا بەرھەمێکی نوێ بڵاودەکاتەوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808044905/https://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=14177&babet=38&relat=7038&fbclid=IwAR0d0DKGewO1jIQPSe249JpiJcZYzsw7Yrnqzei7s0vMHQ9GZx0Khus0Rk4 |date= ٨ی ئابی ٢٠٢٢ }}، [[ماڵپەڕی خەندان]]، 2019-12-02 16:18:00.</ref> * گۆرانی شێرپەنجە بەھاوبەشی دینا ٢٠٢٠<ref>[http://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=14637&babet=38&relat=7038&fbclid=IwAR1tmPFh3Y5EUGfufR8Vbb7ob4bCeXxaa1Tyz9eI5lVwnQ-fRebkCUOQPBs دینا و میرا کلیپی شێرپەنجەیان بە بەشداری دلێر تێلی بڵاوکردەوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808042039/https://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=14637&babet=38&relat=7038&fbclid=IwAR1tmPFh3Y5EUGfufR8Vbb7ob4bCeXxaa1Tyz9eI5lVwnQ-fRebkCUOQPBs |date= ٨ی ئابی ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی خەندان، 2020-01-12 10:40:00نووسراوە.</ref> * گۆرانی سەبری ئەیوب لەگەڵ دینا ٢٠٢٠.<ref>[http://www.nrttv.com/nrt2/News.aspx?id=11569&MapID=4&fbclid=IwAR1kzKFmYbYcnhAQhvauq2E2RjCUj3a27zEaVHBa8wF9dZKCwnHg7UwpeMo عەمار و میرا و نادیا گۆرانییەکی عەرەبی پێکەوە دەڵێنەوە]، ماڵپەڕی ئێن ئارتی ٢، لە ٣ی ئازاری ٢٠١٩ نووسراوە.</ref> * گۆرانی بارزانی ٢٠٢٠.<ref name=":2"/> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:خەڵکی سۆران]] ozkjwy1b5udd9kpry1wsb8pwnq55ykp 0 162442 1680315 1672857 2026-10-04T10:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1680315 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''میھران ڕەجەبی''' ({{بە فارسی|مهران رجبی}}؛ لەدایکبووی ١٩٦١ لە [[کەرەج]]) ئەکتەرێکی سینەما و تەلەڤیزیۆنی ئێرانییە. ئەو دەرچووی دەورەی بەکالۆریۆسی گرافیکە لە [[زانکۆی تاران]] و ماستەری گرافیکی لە زانکۆی تەربییەت مودەریس وەرگرتووە. ڕەجەبی لەلایەن ھەندێکانەوە وەک «ھونەرمەندی حکوومەتی»<ref>[https://www.voanews.com/amp/iran-protest-mehran-rajabi-iranian-actor-social-media/6923916.html واکنش هنرمند حامی حکومت به انتقادها؛ مهران رجبی لذت می‌برم به من توهین کنند] {{بەستەری مردوو|url=https://www.voanews.com/amp/iran-protest-mehran-rajabi-iranian-actor-social-media/6923916.html |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }} صدای آمریکا ۲۸ دی ۱۴۰۱</ref> وەسف کراوە، ئەمەش بەھۆی ئەوەیکە لە ڕووداوە جۆراوجۆرەکاندا وەک [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢]]، پشتگیری لە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەت]] کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە =مشرق نیوز |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1422412/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%AC%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%85 |سەردێڕ= مهران رجبی: از نیروهای انتظامی ممنونیم}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/مهران_رجبی|سەردێڕ = مهران رجبی|زمان = فارسی|سەردان = ١١ی ئازاری ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Mehran Rajabi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی کەرەج]] 9eq7n02iv2nk300m89w9nyv94692gvd 0 163047 1680135 1658070 2026-10-04T05:56:03Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680135 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Secretary Clinton and First Lady Obama With 2012 IWOC Award Winner Hawa Abdallah Mohammed Salih of Sudan (6967041193).jpg|وێنۆک|حەوا لە ساڵی ٢٠١٢، لەگەڵ [[میشێل ئۆباما]] و [[ھیلاری کلینتۆن]]، لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی.]] '''حەوا عەبدوڵڵا محەممەد ساڵح''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: حواء عبد الله محمد صالح؛ لەدایکبووی ١٩٨٤) چالاکوانی [[سوودان|سودانییە]].<ref name="state.gov">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2012/bio/index.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120308231128/http://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2012/bio/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=2012 International Women of Courage Award Winners|ئیش=state.gov|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> حەو لە دایکبووی دارفووری باکوورە، بەڵام بەھۆی شەڕی نێوان حکوومەتی سوودان و یاخیبووانی دارفوور ئەوا بەناچاری خێزانەکەی زێدی خۆیان جێھێشتووە.<ref name="tcdailyplanet.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcdailyplanet.net/news/2012/03/16/darfur-activist-hawa-abdallah-mohammed-salih-visits-minnesota|سەردێڕ=Darfur Activist Hawa Abdallah Mohammed Salih visits Minnesota|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Twin Cities Daily Planet}}</ref> دواتر حەنا لە کەمپی ئاوارەکانی ئەبو شوک نیشتەجێبووە، لەوێ لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە ئەمریکییەکان کاری کردووە بۆ گەیاندی ھوشیاری بەخەڵکی کەمپەکە.<ref name="tcdailyplanet.net"/> لەبەرامبەر چالاکییەکانیدا حەوا ئازاری زۆری چەشتووە، سێ جار دەستگیرکراوە،<ref>[https://www.journalnow.com/news/local/darfur-refugee-advocate-speaks-out-shares-story/article_57c9b190-77dc-11e2-8352-0019bb30f31a.html Darfur refugee, advocate speaks out, shares story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180702233245/https://www.journalnow.com/news/local/article_57c9b190-77dc-11e2-8352-0019bb30f31a.html |date= ٢ی تەممووزی ٢٠١٨ }}، ماڵپەڕی جۆرنال ناو، ڕۆژی Feb 15, 2013 نووسراوە.</ref> دوو جاریش ڕفێندراوە لەلایەن ئاسایشی نەتەوەیی، جارێکیان لە ساڵی ٢٠١١ بوو، کاتێک بۆ ماوەی دوو مانگ دەگیرێت، سووکایەتی پێدەکرێت و [[دەستدرێژیی سێکسی|دەستدرێژی سێکسی]] دەکرێتە سەر لە زیندانێکی [[خەرتووم]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.post-gazette.com/local/city/2012/05/23/Pittsburgh-salutes-Hawa-Salih-heroine-of-Darfur/stories/201205230148|سەردێڕ=Pittsburgh salutes Hawa Salih, heroine of Darfur|ئیش=Pittsburgh Post-Gazette}}</ref> دوابەدوای ئەم ڕووداوانە سوودان جێدەھێڵێت، لەئەمریکا مافی پەنابەریەتی وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.journalnow.com/news/local/article_57c9b190-77dc-11e2-8352-0019bb30f31a.html|سەردێڕ=Darfur refugee, advocate speaks out, shares story|ئیش=Winston-Salem Journal}}</ref> لە ئێستادا لە پەنسلڤانیا کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Olson|یەکەم١=Laura|سەردێڕ=Pennsylvania once again has a woman in Congress|ناونیشان=https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=The Morning Call|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181118094516/https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> حەوا لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.<ref name="state.gov"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.radiodabanga.org/node/26640|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20140905185429/https://www.radiodabanga.org/node/26640|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Darfuri activist awarded in Washington|ئیش=Radio Dabanga|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Hawa Abdallah Mohammed Salih}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سوودانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی سوودانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] 7i5ekrqiq6ewp1jw5ttjf5gyp78n9h5 1 163065 1680136 1323893 2026-10-04T05:56:04Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680136 wikitext text/x-wiki == پشکنین پێش پاشەکەوتکردن (تووڵامراز) == سڵاو کاک {{وب|Kushared}} مامە دووبارە! بڕوانە ناوە عەرەبییەکە و بزانە تووڵامرازەکە چی کردووە. ھەمیشە پێش پاشەکەوتکردن سەیری جیاوازییەکە بکە و ھەڵەکانی کە ئامرازەکە کردوونی، چاک بکەوە ئینجا پاشەکەوتی بکە. چوون ئامرازەکە دەقە عەرەبییەکان تێک دەدات. شتێکی تریش، بەھیچ شێوەیەک لەکاتی بڵاوکردنەوەی وتارەکان دا بەکاری مەھێنە چوونکە ئەو کاتە تۆ ناتوانیت لە جیاوازییەکەکان بڕوانیت. کێشە نییە و با یەک دەستکاری بۆ تووڵامراز بێت. :) -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٢١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەوا عەبدوڵڵا محەممەد ساڵح]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=674525 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181118094516/https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html بۆ https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:٤٩، ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەوا عەبدوڵڵا محەممەد ساڵح]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=944920 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181118094516/https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html بۆ https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٥٨، ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[حەوا عەبدوڵڵا محەممەد ساڵح]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323892 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120308231128/http://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2012/bio/index.htm بۆ https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2012/bio/index.htm زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.mcall.com/news/nationworld/pennsylvania/capitol-ideas/mc-nws-pa-congress-scanlon-sworn-in-20181113-story.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.today/20140905185429/https://www.radiodabanga.org/node/26640 بۆ https://www.radiodabanga.org/node/26640 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:٤٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەوا عەبدوڵڵا محەممەد ساڵح]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680135 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180702233245/https://www.journalnow.com/news/local/article_57c9b190-77dc-11e2-8352-0019bb30f31a.html بۆ https://www.journalnow.com/news/local/darfur-refugee-advocate-speaks-out-shares-story/article_57c9b190-77dc-11e2-8352-0019bb30f31a.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٥٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) fpxfkxy72chozucfvymzqqribgvnfpv 0 163590 1679951 1516640 2026-10-03T22:36:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1679951 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''عەشیرەتی میراودەلی''' یان '''میر ئاودەل (میر ئەبداڵ) ''' یان '''پشدەری''' یانیش '''ئاغاکان''' ھۆزێکی کوردن پتر لە ٢٠،٠٠٠ خێزان دەبن بەزۆری لە [[باشووری کوردستان]] نیشتەجێن بەتایبەت لە ناوچەی [[پشدەر]] ھەروەھا ھەندێکیان لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ن بەتایبەت لە ناوچەی [[سەردەشت]].[[مەھاباد|مهاباد]] ھۆزێکی دەست ڕۆیشتون و بەھێزن ڕەگ و ڕیشەیان دەگەڕێتەوە سەردەمی [[ئایینی زەردەشتی|زەردەشتیەکان]] بەڵام سەرەتای ناونانی عەشیرەتەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی بابانەکان و بەشێک بوون لە [[میرنشینی بابان]] و [[میرنشینی سۆران|سۆران]] و [[میرنشینی ئەردەڵان|ئەردەڵان]]. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٩٠ و سەرھەڵدانی بزوتنەوەی ئازادیخواز لە کوردستانی باشوور حکوومەتی عێراق بەرنامە ڕێژی دەکات بۆ خستنەوەی جەنگ لەنێوان ھۆزەکان ھۆزی میراودەلیش لەو جەنگە بێ بەش نەبوە کە بەھۆیەوە شەڕێکی برا کوژی ڕوویدا لەنێوان میراودەلی و ھۆزەکانی تر لەناوچەی پشدەر ئەمەش بووە ھۆی کوشتارگەیەکی زۆر و ئاوارەبوونێکی بەرفڕاوان، بەجۆرێک ھەریەک لەم ھۆزانە بە سەدان پیاو و جوامێریان لەدەستدا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Mirawdale |سەردێڕ =Mirawdale |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ١٢ی نیسانی ٢٠٢٠}} {{گەلان و ئێڵەکانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]] t113p2631npmixaclwiad2ijkoj151v 0 164870 1679826 1533008 2026-10-03T18:23:33Z ~2026-53092-05 79496 /* */ 1679826 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ داتابۆکس | بەند = Q36450 | تەنیا کوردی = بەڵێ | پێڕستی ڕەش = بەشێکە لە، Married name, P7084 | خوشک و برا = نییە | Ancestral home = [[کوردستان]] }} '''کاترینای دووەم''' (٢١ی ئایاری ١٧٢٩ – ١٧ی تشرینی دووەمی ١٧٩٤) شاژنێکی پرۆستانتی ئەڵمانی بوو کچی ئیمپراتۆر [[فریدریکی گەورە]] خانمێکی زیرەک و لێھاتوو بوو خۆی لەگەڵ بارودۆخە تازەکان دەگونجاند زووخۆی فێری [[زمانی ڕووسی]] کرد و لە ڕووسەکان نزیک بوو وەوە بە ژنێکی بەدرەفتار و دڵرەق ناسرا بوو، کەسایەتییەکی دیاری مێژووی نوێی ئەوروپایە دوای ئەوەی [[پیتەری سێیەمی ڕووسیا]] دەمرێت دەبێتە فەرمانرەوای ڕووسیا لە ساڵ ١٧٦٢ تا کۆچی دوای لە سالی ١٧٩٤ == کارەکان لە ئاستی ناوخۆ == کاترینا لەسەر ئاستی ناوخۆ ھەڵسا بە پەیرەوکردنی سیاسەتی مەرکەزی لە ھەرێمەکان کەسە نزیکەکانی خۆی لەسەر دامەزراندن و ھەموویانی بە یەکەوە بەستەوە دەستی گرت بەسەر موڵکی کەنیسە و کردی بە موڵکی دەوڵات بەمەش پیاوانی ئاینی خستە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتەوە کاترینا کەوتە ژێر کاریگەری ئەو ڕۆشنگەری و فەلسەفییە کە لە ئەورووپا باوبوو بۆیە بانگێشتی ھەریەکە لە [[ڤۆڵتێر]] و دیدرۆ ی کرد بۆ [[روسیا]]. کاترینا بۆ پێشکەوتنی ڕووسەکان چەندین [[خوێندنگا]] و ناوەندی ئەکادیمی کردەوە [[زمانی فەرەنسی]] کرد بە زمانی دیپلۆماسی ھەروەھا بۆ ئاگاداربوون لە دواین گەشەسەندنە [[زانستی]] و ھونەرییەکان بەتایبەت لە بواری [[کشتوکاڵ]] چەند گەنجێکی ڕەوانەی [[ئینگلتەرا]] کرد کاترینا لە بەرامبەر جوتیاران زۆر کەم تەرخەم بوو بە جۆرێک ھیچ گرینگی نەدەدا بەو چینە بۆیە چەندین بزووتنەوەی نارەزایەتی لە دژی بەرێوە چوو بە تایبەت بزووتنەوەی جوتیاران بە سەرۆکایەتی [[بیکاشیف]] کە داوای ھەڵوەشاندنەوەی سیتەمی [[کۆیلایەت]]ی زەویان دەکرد کە دواجار سەرکوت کران و لە ساڵی ١٧٧٥ بیکاشیف دەستگیرکرا و دواتریش لە [[سێدارەدرا]] == کارەکانی لە ئاستی دەرەوە == کاترینا دەی ویست سنوری وڵاتە کەی بەرفراوان بکات بۆ ئەو مەبەستەش ھەوڵی دەست بەسەر داگرتنی پۆلندا و دەوڵەتی عوسمانی دا پۆڵندا لە [[سەدەی حەڤدەھەم]] خاوەن پێگەیەکی بەھێز بوو لە [[ئەورووپا]] بەڵام لەگەل ھاتنی سەدەی ھەژدەھەم ئەو پێگەیەی لاواز بوو ئەمەش بەھۆی خراپی بارودۆخی ئابوورییەکەی بوو کە نەی توانی سوپایەکی بە ھێزی وەک [[ڕووسیا]] و [[نەمسا]] و [[پرۆسیا]] بمێنێ. لە پۆلندا جگە لە پۆلۆنی و لیتوانی و لاتڤینی، ڕووسی و ئەلمانیش ھەبوون ئەمانە لەلایەن پۆلنداوە ئازادی ئاینی و ڕەگەزیان پێ درابوو بەڵام ڕووسەکان و ئەڵمانەکان داوای مافی زیاتریان کرد بەڵام داواکەیان ڕەتکرایەوە ئەمەش وای کرد کە ڕووسەکان پەنا بەرنە بەر ڕوسیا ئەلمانەکانیش پەنا بەرنە پرۆسیا کاترینای دووەم و فریدریک پاشای پرۆسیا ئامادەیان نیشان دا بۆ ھاوکاری ئەوان لە دوای کۆچی دوایی پاشای پۆلندا کاترینا دەستی خستە ناو کارو باری ناوخۆی ئەو ولاتە خانەدانەکان بە پشتیوانی فریدریک لە ساڵی ١٧٦٤ بونیا تۆسکی یان ھەڵبژارد بە پاشا ناوبراو کەسێکی نزیکی کاترینا بوو بۆیە لە سەردەمی ئەو ڕووسیا لە پۆلندا بالادەست بوو لەکاتێکدا پۆلندییەکان ویستیان چاکسازی بکەن ڕوسیا دەستی خستە ناو کاروبارەکانەوە ئەمەش نارەزایەتی گەورەی لێکەوتەوە [[شۆرش]]یان دژی دەستێوەردانی دەرەکی ھەڵگیرسا بۆ ئەوەی ئەم نارەزایەتیان سەرکوت بکرێ ڕووسیا ناچار بوو بە خاکی عوسمانی ببەزێنێت بۆیە شەر کەوتە نێوانیان ئەم شەر و ململانێیە ھەروا زوو تەواو نەبوو بەڵکو ماوەی ٧ ساڵ (١٧٦٧–١٧٧٤) خایەند عوسمانییەکان لە فراوانخوازییەکانی کاترینای دووەم دەترسا لەم نێوەدا فەرەنسا پشتیوانی دەوڵەتی عوسمانی بوو بەڵام بەھۆی خراپی ڕەوشی ئابووری لە سەردەمی لویسی پازدەھەم نەی توانی یارمەتی پۆلندا بدات جەنگی نێوان عوسمانی و ڕوسیا بە گرێدانی پەیماننامەیەک بەناوی کوچەک کنارچی لە ساڵی ١٧٧٤ کۆتایی ھات بە گوێرەی پەیماننامەکە دەوڵەتی عوسمانی دەستبەرداری ناوچەکانی ئازۆڤ و دەوروبەری بوو لە زەوییەکانی دەریای ڕەش لەگەڵ ئەوەی کە ڕێگا درا بە کەشتییە بازرگانەکانی ڕوسیا لە ئاوەکانی دەوڵەتی عوسمانی ھاتووچۆ بکەن ھەروەھا ڕێگا درا بە پارێزگاری کردنی کەنیسەی ئەرسەدۆکسی لە ناو دەولەتی عوسمانییەکان == مردن == کاترینا لە سالی ١٧٩٤ لەتەمەنی ٦٧ ساڵی مرد دوای خۆی پاڤیلی یەکەم ١٧٩٦–١٨٠١ ھاتە سەر تەخت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} # کتێبی [[مێژووی ئەورووپا]] لە سەردەمی ڕێنساس تا شۆرشی فەڕەنسی ١٥٠٠ تا ١٧٨٩ لە نوسینی دکتۆر محەممەد ئەحمد ساڵح، وەرگێرانی ئارام محەممەد # {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_the_Great|سەردێڕ=Catherine the Great |زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|ڕووسیا|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Catherine II of Russia}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢٩]] [[پۆل:مردووانی ١٧٩٤]] [[پۆل:مردووانی ١٧٩٦]] [[پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٨یەم]] o9hbw0y09qvuhg368ke35maerbd53df 0 165171 1679767 1679585 2026-10-03T17:03:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:بەردینناسی|بەردینناسی]] 1679767 wikitext text/x-wiki '''مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی''' ({{بە ئینگلیزی|American Museum of Natural History}}) مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شاری [[نیویۆرک]]، لە ناوچە یان دوورگەی مانھاتن ناو سێنترەل پاڕک لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە ساڵی ١٨٧٤ بونیات نراوە، ڕووبەرەکەی زیاتر لە ١٩٠٫٠٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=American Museum of Natural History - New York|ناونیشان=https://www.inexhibit.com/mymuseum/american-museum-natural-history-new-york/|زمان=en}}</ref> پێک دێت لە ٢٦ باڵەخانەی پێکەوە بەستراو، کە تیایاندا ٤٥ ھوڵی نمایش ھەیە سەرەڕای بوونی ڕوانگەیەکی ئاسمانی، لەم مۆزەخانەیەدا زیاتر لە ٣٤ میلیۆن نموونەی تێدایە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dioramas at the Museum: Millions of Specimens in Context|ناونیشان=https://www.amnh.org/shelf-life/discoveries-in-dioramas}}</ref> لە پاشماوەی زیدەوەران، نموونەی ڕووەک، [[بەردی ئاسمانی]]، شوێنەواری [[فۆسیل|بە بەردبوو]]، [[کانزا]]، [[بەرد]]، نموونەی بەستوو، مروڤ و داتای جینۆمی، ساڵانە پێنج میلیۆن سەردانیکەری ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Theme-Index-2018-4.pdf|ناونیشان=https://www.aecom.com/wp-content/uploads/2019/05/Theme-Index-2018-4.pdf}}</ref> == پێشانگا == <gallery> Vernay-Faunthorpe Hall.JPG Alaska Moose at the American Museum of Natural History.jpg Blue Whale Nat&#039;l Hist Museum.JPG Mixed Deciduous Forest, Hall of North American Forests, AMNH.JPG Costumes of Islamic Women.JPG Kwakwaka’wakw House Post.jpg Zapotec Burial Urns.JPG DanceCostumes AMNH.JPG Yakut Shaman Diorama.JPG Willamette Meteorite AMNH.jpg </gallery> == پەراوێزەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/American_Museum_of_Natural_History|سەردێڕ = American Museum of Natural History|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٦ی ئایاری ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|American Museum of Natural History|مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی}} * {{وێبگەی فەرمی|http://www.amnh.org/}} {{تووڵی دەروازە|زانست|ژینناسی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|دایناسۆڕ|نژیاروانی|بەردینناسی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی]] kyg6dean58jv12wg9w33ss3boqeshcl 0 165268 1680127 1633166 2026-10-04T05:50:46Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680127 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} [[پەڕگە:|وێنۆک|برۆک لێسنەر لە ئازاری ٢٠١٥]] '''بڕۆک ئێـدوڕد لێزنەر''' (لە دایکبووی ١٢ی تەممووزی ١٩٧٧) زۆرانبازێکی پیشەگەری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە،]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Meltzer|یەکەم=Dave|بەستەری نووسەر=Dave Meltzer|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Things have changed greatly, but if not for UFC 100, UFC 200 wouldn't be a big deal|ناونیشان=http://www.mmafighting.com/2016/7/9/12126930/things-have-changed-greatly-but-if-not-for-ufc-100-ufc-200-wouldnt-be|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=MMAFighting.com}}</ref> پێشووتر یاریزانی شەڕکەری ناو قەفەز(MMA) و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێیی ئەمریکی]] بووە. ئەو بەنمایشەکانی لە [[دەبلیوو دەبلیوو ئی]] دەناسرێتەوە ، ناوبراو پێنج جار بووەتە پاڵەوانی دەبلیوو دەبلیوو ئی ھەروەھا سێ جاریش بووەتە پاڵەوانی پشتێنی گەردوونی دەبلیوو دەبلیوو ئی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Update on Brock Lesnar's possible appearance at WrestleMania|ناونیشان=https://www.wrestling-world.com/news/news/wwe/7887/update-on-brock-lesnar-s-possible-appearance-at-wrestlemania/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Wrestling World|زمان=en}}</ref> دوای تەواو کردنی کۆلیژ ھاتە نێو جیھانی زۆرانبازی دەبلیوو دەبلیوو ئی ھەروەھا سێ جار براوەی OVW southern tag team champion لەگەڵ [[شێڵتن بێنجامین]]، دوای ئەوەی ھاتە کۆمپانیای دەبلیوو دەبلیوو ئی توانی پشتێنی دەبلیوو دەبلیوو ئی بەدەست بھێنێت کە دوای پێنج مانگ لە یەکەم دەرکەوتنی لە ٢٥ ساڵی بوو بە گەنجترین زۆرانبازی مێژووی دەبلیوو دەبلیوو ئی. پاشان لە ساڵی ٢٠٠٦ برۆک یەکەم دەرکەوتنی لە MMA بوو، و بووە پاڵەوان کاتێک یەکەم یاری خۆی ئەنجام دا دژی مین سۆ کیم ، پاشان لە ساڵی ٢٠٠٧ چووە کۆمپانیای UFC و یەکەم یاری خۆی دۆڕاند دژی فرانک میر و ھەر لە کۆمپانیای UFC دۆڕانێکی دیکەی تووش بوو ئەویش لەلایەن کەین ڤەلاسکێز کە لە سالی ٢٠١٩ کەین ھاتە دەبلیوو دەبلیوو ئی و لە نمایشی کڕاون جووڵ(ئەڵماسی پاشایەتی) لە سعودیە بە برۆک لێسنەر دۆڕایەوە و ھەر لە ساڵی ٢٠١٩ برۆک لێسنەر وازی لە UFC ھێنا کە ڕایگەیاند و لە ژیانی زۆرانبازی پشتێنی گەورەی بردوە لە کۆمپانیای دەبلیوو دەبلیوو ئی وەک universal Championship و دواین یاری لە نمایشی Wrestlemania ی ٢٠٢٢ ئەنجام دا کاتێک لە یاری جۆری ″براوە هەموو شتێک دەبات″ بەرامبەر [[ڕۆمان ڕینز|ڕۆمان ڕەینز]] دۆڕا و پشتێنی WWE لەدەستدا == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{کۆمنز|Brock Lesnar|برۆک لێسنەر}} * {{توویتەر}} * {{IMDb name|1137025}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|کەنەدا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕووسیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا]] [[پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە سوود وەرگرتن لە بۆکسینگ]] [[پۆل:هاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ھاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]] l5df3a8aw7phw4fax8kw94n1hbt2dgv 7 166709 1679771 988366 2026-10-03T17:05:22Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679771 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == پێویستی == سڵاو کاک {{وب|Serchia}} گەر ئەم پەڕگەیە لە کامنز ھەبێت، پێویست ناکات لە ویکیپیدیا باری بکەین. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٣٦، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) :کوالێتی ئەوە بەرزترە. ھەبوونی کێشە نییە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٩:١٧، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) :: {{وب|Serchia}} بۆ کولێتییەکەی ڕاستە، بەڵام بەڕاستی بڕوا ناکەم پێویست بێ. جگە لەوەش دەبێ ئێستا خەمێک لە پەڕگەکانیش بخۆین و پاکیان بکەینەوە و بڕێک پەڕەی سیاسەت و شتیان بۆ دروست بکەین گەر نا دواتر سەخت دەبن بۆمان. وا گەیشتینە 1,000 پەڕگە! پێش گشت شتێ مەرجە کە ناوی پەڕگەی بارکراوبە ڕێنووسی کوردی بنووسرێت نەک لاتینی (مەگەر هەر نەکرێ). -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٢، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) ::: ناڵێم زۆر پێویستە، بەڵام لابردنیشی شتێک لە بابەتەکە ناگۆڕێت. بۆ ئەم مەسەلەیە بەڕای من باشترە لەمەودوا زۆربەی بارکردنەکان لەڕێی کۆمنز بێت، ئەو کات سەرمان سووکتر دەبێت. ناڵێم بە تەواوی واز لە بارکردنی پەڕگە لێرە بھێنین، با ئێرە تەنیا بۆ کاتێک بێت گەر زۆر ناچار بین. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٥:٢٥، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) :::: {{وب|Serchia}} خۆی ھەر پەڕگە ئازادەکان لە کامنز بار دەکرێن، بەڵام نائازادەکان (بەزۆری پۆستەری فیلم و ئەلبومەکان، بەرگی کتێبەکان، ھەندێ لە لۆگۆکان و ھەندێ شتی تریش) لە ویکیپیدیاکان بار دەکرێن. بارکردن لێرە ناچارییە. بۆ نموونە ئێمە ناتوانین پۆستەری فیلمەکان لە کۆمنز بار بکەین. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٤٢، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) ::::: ئەگەر نائازادە ھیچ و ئەگەر ئازادە دەبێ لە کۆمنز بار بکرێ و بیسڕنەوە. بڕیار وا بوو لێرە ھەر نائازاد بار بکرێ دەنا دوایی بۆمان کۆ ناکرێتەوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٧:٢٦، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) 3yb812rfzcqkxhezu01xr32a3lortvu 0 166720 1679807 1678167 2026-10-03T17:33:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1679807 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Hathalyoum.png|وێنۆک|لۆگۆی ئەم ڕۆژە]] '''ئەم ڕۆژە''' ({{بە عەرەبی|هذا اليوم}}) خزمەتگوزاری کۆکەرەوەی ھەواڵە لەبارەی پرس و کاروباری [[عێراق]] و [[کوردستان]] بە ھەر سێ زمانی [[عەرەبی]]، [[کوردی]] و [[ئینگلیزی]].<ref name="hathalyoum">[https://web.archive.org/web/20190402003846/https://hathalyoum.net/WhoUs.htm دەربارەی ئێمە] دەربارەی ئێمە، {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402003846/https://hathalyoum.net/WhoUs.htm}}</ref> لە ساڵی ٢٠١١ بە بوونی پێنج سەرچاوەی سەرەکی خرایە کار. بەگوێرەی میدیا ناوخۆیییەکانی عێراق، لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوو،<ref name="hathalyoum2">[https://web.archive.org/web/20181227133119/http://w.mdar.co/detail1119027.html مجموعة هذا اليوم للاعلام] ئەم ڕۆژە {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227133119/http://w.mdar.co/detail1119027.html|date=27}}</ref> ئەم خزمەتگوزارییە بۆ شەش ھەزار سەرچاوە بڵاوکراوەتەوە بە ماڵپەڕە فەرمییەکانی عێراقی و کوردییەکانەوە.<ref name="hathalyoum3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://afkar.arablog.org/hatha-al-youm/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181201070221/http://afkar.arablog.org/hatha-al-youm/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |url-status=dead}}ئەم ڕۆژە، 18 يناير 2012 {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://afkar.arablog.org/hatha-al-youm/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200527023140/https://web.archive.org/web/20181201070221/http://afkar.arablog.org/hatha-al-youm/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠ |url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20200531051912/https://kurdistan.hathalyoum.net/ ئەم ڕۆژە] {{ئاژانس و ماڵپەڕە ھەواڵنێرییەکانی عێراق}} {{ئاژانس و ماڵپەڕە ھەواڵنێرییە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|تەلەڤیزیۆن|عێراق}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:وێبگە کوردییەکان]] [[پۆل:وێبگە عەرەبییەکان]] pinodr04n3yonvhltjo0bmzkip996y6 0 167409 1680177 1551894 2026-10-04T07:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1680177 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Milet amfiteatr RB.jpg|وێنۆک|تیاترۆی میلیتۆس]] '''میلیتۆس''' یان '''میلیتوس''' یان '''میلەت''' (بە یۆنانیی کۆن: Μῑ́λητος؛ بە تورکی: Milet) شارێک بوو لە [[یۆنانی کۆن|یۆنانی کۆندا]] لە کنارێنی ڕۆژاواییی [[ئاناتۆلی|ئاناتۆلیاوە]]. کەلاوەکانی لە [[پارێزگای ئایدین|پارێزگای ئایدینی تورکیا]]ی ئەمڕۆدا ھەڵکەوتوون. پێش ھێرشی ئێرانییەکان لە ناوەڕاستی سەدەی شەشەمی پێش زایین، میلیتۆس دەوڵەمەندترینی شارەکانی یۆنان بوو. میلیتۆس زێدی [[تالیس]] و [[ئاناکسیماندرۆس]] و [[ئاناکسیمینیس]] و گەلێک لە ناودارانی تری یۆنانە. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Miletus|میلیتۆس}} {{یۆنانی کۆن}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا]] 9c4a2ilx7mwvqi0x11pc3pi9idjzasf 0 168021 1680216 1609747 2026-10-04T07:50:54Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680216 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕێکخراوی سەربازی | ناو =دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق | ناوی_خۆماڵی =دولة العراق الإسلامية | زمانی_ناوی_خۆماڵی =دولة العراق الاسلامية | ناوی_دیکە = | لۆگۆ =Islamic State flag.svg | سەرنووس = | ساڵان =١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦–٨ی نیسانی ٢٠١٣ | سەرکردە =ئەبو حەمزە موھاجیر (۲۰۰٦–۲۰۱۰) {{KIA}}{{ھن}}ئەبوو عومەر ئەلبەغدادی (۲۰۰٦—۲۰۱۰) {{KIA}}{{ھن}}[[ئەبووبەکر بەغدادی]] (۲۰۱۰–۲۰۱۳) | پاڵنەرەکان = | ناوچە ={{ئاڵا|عێراق}}{{ھن}}{{ئاڵا|سووریا}} | ئایدۆلۆژیا = جیھادی{{ھن}}دژە شیعە{{ھن}}دژە مەسیحی | کردەوەکان = | ھێرشەکان = | دۆخ =گرووپەکە لە ئێستادا لە ژێر ناوی دەوڵەتی ئیسلامی چالاکی دەکات کە ناسراوە بە داعش | قەبارە = | داھات = | دارایی = | ماڵپەر = }} '''دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق''' کە دواتر بووە [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]، گرووپێکی چەکداری ئیسلامی جیھادی عێراقییە و بە ژمارەیەک گرووپی چەکدار دادەنرێن و لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە عێراق دامەزراوە. ئەم گرووپە پێش ڕاگەیاندنی «دامەزراندنی دەوڵەت» لە ڕێگەی کۆمەڵێک گرووپەوە دەرکەوتن و تۆمەتبارن بەوەی دەستیان ھەیە لەو ھێرشانەی کە سەربازانی عێراقیان کوشتوە لە ٩ی نیسانی ٢٠١٣ ئەمیرەکەیان [[ئەبوبەکر بەغدادی]]، فەرمانی تایبەتی خۆی گۆڕی بۆ بوون بە [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] کە لە ئاستی نێونەتەوەیییدا بە داعش ناسراوە.<ref name="established2006">[http://www.ft.com/cms/s/e239159e-5c6a-11db-9e7e-0000779e2340.html Stephen Negus: "Call for Sunni state in Iraq".] ''[[فاینانشال تایمز]]'', 2006-10-15. Retrieved 2010-11-07. Registration required. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906223355/http://www.ft.com/cms/s/e239159e-5c6a-11db-9e7e-0000779e2340.html|date=06 سبتمبر 2008}}</ref><ref>[http://www.liveleak.com/view?i=501_1288518861 LiveLeak.com – alot of dead iraqi soldiers<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117022134/http://www.liveleak.com/view?i=501_1288518861 |date=17 نوفمبر 2015}}</ref> == پێشینە == چەکداری [[ئوردن|ئوردنی]] [[ئەبوو موسعەب زەرقاوی]] لە ساڵی ١٩٩٩دا گرووپێکی بە ناوی [[جەماعەتی تەوحید و جیھاد]] (کۆمەڵەی یەکتاپەرستی و جیھاد) دامەزراند، بە ئامانجی ڕووخاندنی شانشینی «مورتەدی» ئوردن. ئەگەرچی پێدەچێت ئەوان لە ساڵی ٢٠٠٢دا دیپلۆماتکاری ئەمریکی [[لۆرێنس فۆلی]]یان تیرۆر کردبێت، بەڵام بەھۆی ھەڵمەتە توندوتیژەکانیان لە [[عێراق]]دا، کە لە ئابی ٢٠٠٣دا دەستی پێکرد، ناسران. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤دا، زەرقاوی بەیعەتی دا بە [[ئوسامە بن لادن]] و ناوی گرووپەکەی گۆڕی بۆ [[تەنزیم قاعیدەت ئەلجیھاد فی بلاد ئەلڕافیدەین]] (ڕێکخراوی بنکەی جیھاد لە نێوان دوو ڕووباردا)، کە زۆرجار بە [[ئەلقاعیدە لە عێراق]] (AQI) ناودەبرا، و ساڵانە دەیان ھێرشی توندوتیژی لە عێراقدا ئەنجام دەدا. لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦دا، ئەلقاعیدە لە عێراق چووە پاڵ حەوت گرووپی ئیسلامیی [[سوننە]] بۆ پێکھێنانی ھاوپەیمانیی [[ئەنجومەنی شوورای موجاھیدین (عێراق)|ئەنجومەنی شوورای موجاھیدین]] (MSC) و بەردەوام بوو لە ھێرشەکانی لە عێراقدا. لە حوزەیرانی ٢٠٠٦دا، زەرقاوی بەھۆی ھێرشێکی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە کوژرا، و [[ئەبوو ئەییووب مەسری]]ی میسری بوو بە ڕێبەری ئەلقاعیدە لە عێراق.<ref name="Bbc200608153">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Guide: Armed groups in Iraq |بڵاوکەرەوە=BBC |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4268904.stm |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> [[ئەبوو عومەر بەغدادی]]، کە سەرکردایەتیی گرووپی [[جەیش تائیفە مەنسوورە|جەیشی تائیفەی مەنسوورە]]ی دەکرد، بوو بە سەرکردەی نوێی [[ئەنجومەنی شورای موجاھیدین (عێراق)|ئەنجومەنی شوورای موجاھیدین]] (MSC).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perkoski |یەکەم=Evan |سەردێڕ=Divided, Not Conquered: How Rebels Fracture and Splinters Behave |بڵاوکەرەوە= Oxford University Press |ساڵ=٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨٠١٩٧٦٢٧٠٧٥|شوێن=New York |پەڕەکان=١٥٨|chapter=5: Al-Qaeda and the Islamic State}}</ref> == مێژوو == === بوونی سەربازی یان کۆنتڕۆڵ لە ساڵانی ٢٠٠٦–٢٠٠٨ === ڕۆژنامەی ''[[واشینگتن پۆست]]'' بڵاوی کردەوە کە ئەلقاعیدە لە عێراق (AQI) و ڕێکخراوی جێنشینی بە ناوی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٨دا کۆنتڕۆڵی ناوچە بەرفراوانەکانی عێراقیان بەدەستەوە گرتبوو.<ref name=TWP22-11-09 /> لە پاییزی ٢٠٠٦دا، ئەلقایدە لە عێراق دەستی بەسەر [[بەعقووبە]]دا (پایتەختی [[پارێزگای دیالە]]) گرتبوو، و تا ئازاری ٢٠٠٧ دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەعقووبەی وەک پایتەختی خۆی ڕا گەیاندبوو.<ref name="baqubah, capital">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.1-20infantry.org/5-20pages/oif06-07.htm|سەردێڕ=TASK FORCE 5-20 INFANTRY REGIMENT OPERATION IRAQI FREEDOM 06-07 (under section 'A Commander's Perspective')|بڵاوکەرەوە=US Army 5th Battalion, 20th Infantry Regiment |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081118195615/http://www.1-20infantry.org/5-20pages/oif06-07.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ئەلقایدە لە عێراق/دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق پێگەی بەھێزی لە [[پارێزگای ئەنبار]]دا ھەبوو، لە [[فەلووجە]]وە تا [[ئەلقایم (شارۆچکە)|قایم]]دا، و بەپێی وتەی ئەمریکا، دەسەڵاتی زاڵ بوون لەوێدا.<ref name=guard3Oc06>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Beaumont|یەکەم=Peter|سەردێڕ=Iraqi tribes launch battle to drive al-Qaida out of troubled province|ناونیشان=https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,1886076,00.html|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=TWP28-11-06 /> لە ساڵی ٢٠٠٧دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق یەکەی سەربازیی لە [[پارێزگای بەغدا]]دا ھەبوو، و لە ساڵانی ٢٠٠٧–٢٠٠٨دا، پێگەی بەھێزی لە [[مووسڵ]] لە [[پارێزگای نەینەوا]]دا ھەبوو.<ref name="Revolt">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hurst|یەکەم=Steven R.|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=US battles al-Qaida gunmen in west Baghdad after Sunnis revolt against terror group|ناونیشان=http://www.southcoasttoday.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20070601%2FNEWS%2F706010381|agency=Associated Press|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150123050921/http://www.southcoasttoday.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20070601%2FNEWS%2F706010381}}</ref><ref name="nostra" /> لە نێوان تەممووز و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧دا، ئەلقایدە لە عێراق/دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بنکە سەربازییەکانیان لە پارێزگای ئەنبار و ناوچەی بەغدا لەدەستدا و لە نێوان ئازاری ٢٠٠٧ بۆ نیسانی ٢٠٠٩دا، پاڵپشتیی دارایی، جووڵە و دەستکەوتی بەرچاوی خۆیان لەدەستدا.<ref name=Ricks15-10-07 /><ref name=TWP,24-4-09>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/04/23/AR2009042300710.html?nav=rss_nation/special|سەردێڕ=Suicide Bombers Kill More Than 70 in Baghdad, Diyala Province|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|newspaper=The Washington Post |یەکەم١=Ernesto |دوایین١=LondoñO |یەکەم٢=Aziz |دوایین٢=Alwan}}</ref> === ھێرشەکانی ساڵانی ٢٠٠٦–٢٠٠٧ کە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەرپرسیارێتیی ڕا گەیاندووە یان خراوەتە ئەستۆی === [[تەقینەوەکانی شاری سەدر لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦]]دا کە بووە ھۆی کوژرانی ٢١٥ کەس، لەلایەن ئەمریکاوە خرایە پاڵ دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق.<ref name="Threat">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=DeYoung|یەکەم١=Karen |دوایین٢=Pincus|یەکەم٢=Walter|سەردێڕ=Al-Qaeda in Iraq May Not Be Threat Here|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/17/AR2007031701373.html |newspaper=The Washington Times|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> لە شوبات و لە ١٦ و ٢٧ی ئازاری ٢٠٠٧دا، ھێرشی کوشندە بۆ سەر ئامانجە سوننە عێراقییەکان ئەنجامدرا کە ھیچ لایەنێک بەرپرسیارێتیی ڕانەگەیاند، بەڵام چاودێرانی ڕۆژاوایی یان ڕکابەرە عێراقییەکان خستیانە پاڵ دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق. ھەوڵی تیرۆرکردنی جێگری سەرۆک وەزیرانی سوننەی عێراق [[سەلام زەوبەعی]] لە ٢٣ی ئازاری ٢٠٠٧دا لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە ڕا گەیەنرا: «ئێمە بە خائینەکانی حکوومەتە بێباوەڕەکەی [[نووری مالیکی|مالیکی]] دەڵێین، چاوەڕوانی ئەوە بن کە واتان لێ دەکات وێرانتان دەکات».<ref name=theworldlink>[http://theworldlink.com/news/local/highest-ranking-sunni-official-in-iraq-target-of-mosque-bombing/article_45f87a97-4dee-5fad-8a6a-a24d8849c905.html "Highest-ranking Sunni official in Iraq target of mosque bombing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260722185525/https://theworldlink.com/news/local/highest-ranking-sunni-official-in-iraq-target-of-mosque-bombing/article_45f87a97-4dee-5fad-8a6a-a24d8849c905.html |date=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}, theworldlink, 24 March 2007. Retrieved 29 December 2014.</ref> بەپێی ڕاپۆرتەکان، [[تەقینەوەی پەرلەمانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٧]]دا لە ١٢ی نیسانیشدا لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە ڕا گەیەنرا.<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6553063.stm Insurgents claim Baghdad attack], ''[[BBC]]'', 13 April 2007. Retrieved 29 December 2014.</ref> لە ئایاری ٢٠٠٧دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەرپرسیارێتیی خۆی لە [[May 2007 abduction of US soldiers in Iraq|ھێرش بۆ سەر بنکەیەکی سەربازیی ئەمریکا کە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی حەوت ئەمریکی]] ڕا گەیاند. تەقینەوە خۆکوژییەکەی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ لە کۆبوونەوەی سەرکردە و بەرپرسانی ھۆزەکانی پارێزگای ئەنبار لە ھوتێل مەنسوور لە بەغدا، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٣ کەس لەوانەش شەش شێخی سوننە و کەسایەتیی تر، لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە ڕا گەیەنرا کە لە بەیاننامەیەکدا لە ئینتەرنێتدا ئاماژەی بەوە کردبوو کە ئەم ھێرشە تۆڵەسەندنەوە بووە بۆ دەستدرێژیکردنە سەر کچێک لەلایەن «ئەندامانی ھێزی پۆلیسی مورتەدی ئەنبار»ەوە.<ref name=guar26-6-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Tran|یەکەم١=Mark|سەردێڕ=Al-Qaida linked to Baghdad hotel bombing|ناونیشان=https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2112106,00.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> بۆ [[تەقینەوەکانی کۆمەڵگەی ئێزیدییەکان لە ئابی ٢٠٠٧]]دا کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی ٨٠٠ کەس، سەرچاوە سەربازی و حکوومییەکانی ئەمریکا [[ئەلقاعیدە لە عێراق]] (دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق)یان وەک «گومانلێکراوی سەرەکی» ناوبرد، بەڵام ھیچ لایەنێک بەرپرسیارێتیی ئەم ھێرشانەی ڕانەگەیاند. لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٧دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق شێخی سوننە [[عەبدولسەتار ئەبوو ڕیشە]]ی کوشت، و لە ٢٥ی ئەیلوولدا، ھێرشێکی تری کوشندە بۆ سەر سەرکردە سوننە و شیعەکان خرایە پاڵ دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق. === دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق دەست دەکات بە دەرکردنی مەسیحییەکان === لە ساڵی ٢٠٠٤دا، [[2004 Iraq churches attacks|چەکدارە سوننەکان کاتێدڕاڵەکانیان بۆردومان کرد]] و مەسیحییەکانیان لە گەڕەکی دۆرەی بەغدا ڕفاند. سوپای ئەمریکا بۆ ماوەیەکی کورت لە پاییزی ٢٠٠٦دا دۆرەی «پاک کردەوە»، بەڵام چەکدارانی سەر بە ئەلقاعیدە لە عێراق لە کۆتاییی ساڵی ٢٠٠٦دا دووبارە خۆیان لە دۆرەدا جێگیر کردەوە و دەستیان بە ئازاردانی مەسیحییەکان کرد.<ref name=LAT27-6-7>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Parker|یەکەم١=Ned|سەردێڕ=Christians chased out of district|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jun-27-fg-christians27-story.html|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|وێبگە=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> تا کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، دروشمەکانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لەسەر دیوارەکانی دۆرە دەرکەوتن و بڵاوکراوەکان بڵاوکراوەتەوە: ژنان دەبێت باڵاپۆش بن؛ پۆشینی پانتۆڵی کورت و بەکارھێنانی مۆبایل قەدەغە کران.<ref name=LAT27-6-7 /> بژاردە درایە مەسیحییەکان: یان باج بدەن، یان ببنە موسڵمان، یان گەڕەکەکە جێبھێڵن. تا ئایاری ٢٠٠٧، ٥٠٠ خێزانی مەسیحی دۆرەیان جێھێشتبوو.<ref name=LAT27-6-7 /> دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ھەروەھا مەسیحییەکانی لە [[کۆمەڵکوژیی کاتێدڕاڵی بەغدا ٢٠١٠|کۆمەڵکوژیی کاتێدڕاڵی بەغدا لە ساڵی ٢٠١٠دا]] کردە ئامانج. بۆ بەردەوامیی چەوساندنەوەی ئاشوورییە (مەسیحییەکان) لە ساڵی ٢٠١٤دا لەلایەن داعشەوە. === ھەڕەشەکردن لە ئێران === لە تەممووزی ٢٠٠٧دا، سەرکردەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق [[ئەبوو عومەر بەغدادی]] ھەڕەشەی شەڕی لە [[ئێران]] کرد: «ئێمە دوو مانگ مۆڵەت دەدەینە مەجوسەکان، بە تایبەتی فەرمانڕەواکانی ئێران، بۆ کۆتاییھێنان بە ھەموو جۆرە پاڵپشتییەک بۆ حکوومەتی شیعەی عێراق و ڕاگرتنی دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ... بە پێچەوانەوە شەڕێکی سەخت چاوەڕێتان دەکات». ئەو ھەروەھا ھۆشداریی دایە دەوڵەتە عەرەبییەکان لە بازرگانیکردن لەگەڵ ئێراندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Cordover|یەکەم١=Adam B|سەردێڕ=Al-Qaeda Issues Ultimatum to Iran|ناونیشان=http://cordover.blogspot.com/2007/07/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Cafe Cordover|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> === ململانێکانی ٢٠٠٧ لەگەڵ گرووپە سوننە و نەتەوەیییەکانی عێراق === تا سەرەتای ساڵی ٢٠٠٧، ھۆزە سوننەکان و چەکدارە نەتەوەیییەکان لەگەڵ ئەلقاعیدە لە عێراق لە شەڕدا بوون لەسەر کۆنتڕۆڵکردنی کۆمەڵگە سوننەکان، و ھەندێک لە گرووپە سوننەکان ڕازی بوون لە بەرامبەر وەرگرتنی چەک، تەقەمەنی، پارەی کاش، ئۆتۆمبێلی پیکاب، سووتەمەنی و پێداویستییەکانی ئەمریکا، دژی ئەم گرووپە بجەنگن.<ref name=TIME1-1-08 /><ref name=NYT11-6-07 /><ref name=Guard12-6-07 /> لە شوباتی ٢٠٠٧دا، لۆرییەکی تەڵەکراو لە نزیک مزگەوتێکی نزیک فەلووجە تەقییەوە کە تێیدا پێشنوێژەکە ڕەخنەی لە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق گرتبوو، کە بووە ھۆی کوژرانی ٣٥ کەس، بی بی سی پێشنیاری کرد کە ئەم ھێرشە ڕەنگە تۆڵەسەندنەوەیەک بووبێت لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە.<ref name=bbc17-3-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iraqis killed by chlorine bombs|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6461757.stm|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100806033942/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6461757.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ١٦ی ئازاری ٢٠٠٧دا، سێ ھێرش لە نزیک فەلووجە و [[ڕەمادی]] (٥٠&nbsp;km لە ڕۆژاوای فەلووجەوە) بووە ھۆی کوژرانی ھەشت کەس: پەیامنێرێکی بی بی سی پێشبینی کرد کە دوو لەو ھێرشانە سەرکردە عەشیرەتییەکانیان کردبووە ئامانج کە دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق قسەیان کردبوو.<ref name=bbc17-3-07 /> لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٠٧دا، سەرکردەی گرووپی چەکداریی عەرەبی سوننە [[لیواکانی شۆڕشی ١٩٢٠]] کوژرا. یەکێک لە بەرپرسانی گرووپەکە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقی بە بەرپرسیاری ھێرشەکە زانی. پڕوپاگەندە ھەبوو کە لیواکانی شۆڕشی ١٩٢٠ بەشدارییان لە گفتوگۆ نھێنییەکاندا کردووە لەگەڵ بەرپرسانی ئەمریکی و عێراقی کە ھەوڵیان دەدا گرووپە سوننەکان لە ئەلقاعیدە لە عێراق دوور بخەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Official Blames Al Qaeda in Iraq for Death of Key Sunni Insurgent Leader|ناونیشان=https://www.foxnews.com/story/official-blames-al-qaeda-in-iraq-for-death-of-key-sunni-insurgent-leader|بڵاوکەرەوە=Fox News Channel|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|agency=Associated Press}}</ref> لە دەوروبەری ١٠ی نیسانی ٢٠٠٧دا،<ref name=IHT /> وتەبێژی [[سوپای ئیسلامی لە عێراق]] (IAI) کە گرووپێکی چەکداریی گرنگی عەرەبی سوننە بوو و دژی ھێزەکانی عێراق و ئەمریکا دەجەنگا،<ref name=gulf7-4-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rebels call on Al Qaida to 'review' behaviour|ناونیشان=http://gulfnews.com/region/Iraq/10116557.html|ئیش=[[Gulf News]]|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٧|agency=Reuters|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070629133652/http://www.gulfnews.com/region/Iraq/10116557.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقی بە کوشتنی ٣٠ ئەندامی گرووپەکەی،<ref name="SIDE">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Andoni |یەکەم١=Lamis |سەردێڕ=On whose side is Al-Qaeda? |journal=Al-Ahram Weekly |ڕێکەوت=26 April – 2 May 2007 |issue=842 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=http://weekly.ahram.org.eg/2007/842/op6.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150128061120/http://weekly.ahram.org.eg/2007/842/op6.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> و ھەروەھا ئەندامانی [[سوپای موجاھیدین (عێراق)|سوپای موجاھیدین]] و [[جەماعەتی ئەنساروسوننە|گرووپی بەرگریی ئەنساروسوننە]] تۆمەتبار کرد،<ref name="SIDE" /> و داوای لە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق کرد چاو بە ڕەفتارەکانیدا بخشێنێتەوە: «کوشتنی سوننەکان بووەتە ئامانجێکی ڕەوا بۆ ئەوان، بە تایبەتی دەوڵەمەندەکانیان. یان ئەوەی دەیانەوێت پێیان دەدەن یان دەیانکوژن»، ئەمە لە بەیاننامەکەیاندا ھاتبوو؛<ref name=IHT>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al-Qaida linked group moves to patch up rift among insurgent factions|ناونیشان=http://www.iht.com/articles/ap/2007/04/17/africa/ME-GEN-Iraq-Insurgent-Split.php|ئیش=International Herald Tribune|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٠٧|agency=Associated Press|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080127050439/http://www.iht.com/articles/ap/2007/04/17/africa/ME-GEN-Iraq-Insurgent-Split.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> «ئەوان ھەر ڕەخنەگرێک یان ھەر کەسێک کە ھەوڵ بدات ھەڵەکانیان نیشان بدات دەکوژن. ھێرشکردنە سەر ماڵی خەڵک ڕێگەپێدراو بوو و ناونانی خەڵک بە کافر بوو بە دیاردەیەکی باو».<ref name=gulf7-4-07 /> لە تۆمارێکی دەنگیی ٤٢ خولەکیدا کە لە ١٧ی نیساندا بڵاوکرایەوە، ئەبوو عومەر بەغدادی وەڵامی دایەوە: «بۆ کوڕەکانم لە سوپای ئیسلامی (...) سوێندتان بۆ دەخۆین کە ئێمە خوێنی پارێزراوی موسڵمانان بە مەبەست ناڕێژین»، و بە داواکردنی یەکێتی وتی: «یەک گرووپ پێویستە بۆ بەدەستھێنانی سەرکەوتن».<ref name=IHT /> لە ھەفتەی یەکەمی حوزەیرانی ٢٠٠٧دا، چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق تەقەیەکی توندیان لەگەڵ چەکدارە سوننەکاندا ئاڵوگۆڕ کرد، لەوانەش ئەندامانی سوپای ئیسلامی، لە چەندین گەڕەکی [[بەغدا]]دا.<ref name=TIME6June07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ghosh|یەکەم=Bobby|سەردێڕ=A Truce Between US Enemies in Iraq|ناونیشان=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1629871,00.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070609145222/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1629871,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|magazine=Time|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧دا، سوپای ئیسلامی لە عێراق «گەیشتە ڕێککەوتنێک لەگەڵ ئەلقاعیدە لە عێراق، کە بووە ھۆی ڕاگرتنی دەستبەجێی ھەموو ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی نێوان ھەردوو لایەن»، بەپێی بەیاننامەیەکی سوپای ئیسلامی. فەرماندەیەکی سوپای ئیسلامی بۆ گۆڤاری ''[[تایم (گۆڤار)|تایم]]'' ڕوونی کردەوە: سوپای ئیسلامی و دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ھێشتا لەسەر ھەندێک شت ناڕێکن، بەڵام «گرنگترین شت ئەوەیە کە ئەرکی ھاوبەشمانە شەڕی ئەمریکییەکان بکەین».<ref name=TIME6June07 /> دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧دا بەرپرسیارێتیی خۆی لە کوشتنی شێخی سوننە [[عەبدولسەتار ئەبوو ڕیشە]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی ڕزگاریی ئەنبار]] ڕا گەیاند، کە ھاوکاریی ئەمریکای کردبوو بۆ دەرکردنی گرووپەکە لە [[پارێزگای ئەنبار]]، و بەڵێنی دا سەرکردە عەشیرەتییەکانی تریش کە ھاوکاریی ھێزەکانی ئەمریکا و حکوومەتی عێراق دەکەن تیرۆر بکات.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-iraq-anbar-idUSL1477322720070914 Iraqis vow to fight al Qaeda after sheikh death], [[Reuters]], 14 September 2007. Retrieved 19 December 2014.</ref> لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٧دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە بەیاننامەیەکدا [[حەماسی عێراق]] و لیواکانی شۆڕشی ١٩٢٠ی بە کوشتنی چەکدارەکانی تۆمەتبار کرد. لە ٢٥ی ئەیلوولدا، تەقینەوەیەک لە مزگەوتێکی شیعە لە شاری بەعقووبە، لە کاتی کۆبوونەوەی نێوان سەرکردەکانی ھۆزەکان، پۆلیس و چەکدارەکان، بووە ھۆی کوژرانی سەرکردەکانی حەماسی عێراق و لیواکانی شۆڕشی ١٩٢٠ و کەسانی تر: ڕاپۆرتە خۆجێییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەم ھێرشە کاری دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Leader of 'Hamas of Iraq' and 1920 Brigades dead in mosque attack|ناونیشان=http://www.adnkronos.com/AKI/English/Security/?id=1.0.1345669885|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|agency=Adnkronos}}</ref> === چڕبوونەوەی گوتاری ئەمریکا لەسەر «ئەلقاعیدە (لە عێراق)» === لە ماوەی ساڵی ٢٠٠٧دا، دەسەڵاتدارانی ئەمریکا و سەرۆک [[جۆرج دەبلیوو بوش]] بە توندی جەختیان لەسەر ڕۆڵی «ئەلقاعیدە (لە عێراق)» لە توندوتیژی، یاخیبوون و ھێرشکردنە سەر سەربازانی ئەمریکا دەکردەوە، و ھەروەھا ھەڕەشەی بەدەستھێنانی «دەسەڵاتی ڕاستەقینە» لەلایەن ئەوانەوە لە عێراقدا.<ref name="IHT8-6-07">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yacoub|یەکەم=Sameer N.|سەردێڕ=In motley array of Iraqi foes, why does US spotlight al-Qaida?|ناونیشان=http://www.iht.com/articles/ap/2007/06/09/africa/ME-GEN-Iraq-Enemy-No.-1.php|ئیش=International Herald Tribune|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|agency=[[Associated Press]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080127050505/http://www.iht.com/articles/ap/2007/06/09/africa/ME-GEN-Iraq-Enemy-No.-1.php|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name="NYT PE">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hoyt|یەکەم=Clark|سەردێڕ=Seeing Al Qaeda Around Every Corner|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/07/08/opinion/08pubed.html?_r=1&oref=login|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە کاتێکدا نزیکەی ٣٠ گرووپ بەرپرسیارێتیی خۆیان لە ھێرشەکان بۆ سەر سەربازانی ئەمریکا و ئامانجەکانی حکوومەتی عێراق لە ماوەیەکی دیاریکراو لە ئایاری ٢٠٠٧دا ڕا گەیاندبوو، دەسەڵاتدارانی سەربازیی ئەمریکا ٥١ جار ناوی «ئەلقاعیدە (لە عێراق)»یان ھێنا لە بەرامبەر تەنیا پێنج جار ھێنانەناوەی گرووپەکانی تر.<ref name="IHT8-6-07" /> چاودێران و زانایان (وەک پسپۆڕی ئەمریکی بۆ ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ستیڤن سیمۆن،<ref name="IHT8-6-07" /> شرۆڤەکاری ئەمریکی بۆ پرسی تیرۆر لیدیا خەلیل،<ref name="IHT8-6-07" /> و ئەنتۆنی کۆردسمان لە [[Center for Strategic and International Studies|ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی و نێونەتەوەییی ئەمریکا]]<ref name="NYT PE" />) جەختیان لەوە کردەوە کە ئەو ڕۆڵەی لە لایەن ئەلقاعیدە لە عێراقەوە دەگێڕدرا، بە شێوەیەکی ناڕەوا گەورە دەکرایەوە. لە ئازاری ٢٠٠٧دا، ڕادیۆی فەرمیی ئەمریکا [[ڕادیۆی ئەورووپای ئازاد/ڕادیۆی ئازادی]] شیکردنەوەی بۆ ھێرشەکانی ئەو مانگەی عێراق کرد و گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەرپرسیارێتیی ٤٣ ھێرشی لە کۆی ٤٣٩ ھێرش بۆ سەر ھێزە ئەمنییەکانی عێراق و میلیشیا شیعەکان، و ١٧ ھێرش لە کۆی ٣٥٧ ھێرش بۆ سەر سەربازانی ئەمریکا لە ئەستۆ گرتووە.<ref name="myth" /> بەپێی ڕاپۆرتەکانی [[National Intelligence Estimate]] و [[Defense Intelligence Agency]] لە تەممووزی ٢٠٠٧دا، ئەلقاعیدە لە عێراق بەرپرس بووە لە ١٥٪ی ھێرشەکانی عێراق. [[نووسینگەی لێکۆڵینەوەی کۆنگرێس]] لە ڕاپۆرتی ئەیلوولی ٢٠٠٧ی خۆیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە ھێرشەکانی [[ئەلقاعیدە]] کەمتر بووە لە ٢٪ی توندوتیژییەکانی عێراق. ڕەخنەی لە ئامارەکانی ئیدارەی جۆرج بوش گرت، بە ئاماژەدان بەوەی کە ڕاپۆرتە ناڕاستەکانی لەسەر ھێرشە چەکدارییەکان وەک «ھێرشەکانی ئەلقاعیدە لە عێراق» لە کاتی دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنەکانی زیادکردنی ھێز لە ساڵی ٢٠٠٧دا ڕووی لە زیادبوون کردووە.<ref name="myth">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Tilghman |یەکەم١=Andrew |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=The Myth of AQI |journal=[[Washington Monthly]] |ناونیشان=http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0710.tilghman.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070908125622/http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0710.tilghman.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=CRS Report for Congress – Iraq: Post-Saddam Governance and Security|ناونیشان=http://thinkprogress.org/wp-content/uploads/2007/09/crsiraq0907.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927021331/http://thinkprogress.org/wp-content/uploads/2007/09/crsiraq0907.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Congressional Research Service]]|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> لە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەوانیدا لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧دا، ژەنەڕاڵی ئەمریکی [[دەیڤد پێترۆس]] جارێکی تر ڕای گەیاند کە «زۆربەی ھەرە زۆری» ھێرشەکانی عێراق ھێشتا لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە ئەنجام دەدرێن.<ref name="TIME1-1-08">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Crain |یەکەم=Charles |سەردێڕ=Exit Al-Qaeda. Enter the Militias? |ناونیشان=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1699187,00.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130211030650/http://www.time.com/time/world/article/0%2C8599%2C1699187%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٣|magazine=Time |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> سەرەڕای ئیدیعاکانی ئیدارەی ئۆباما کە ئەلقاعیدە لە عێراق ھێشتا لە ساڵی ٢٠١٣دا چالاک بووە، بەڵام ئەلقاعیدە لە عێراق ماوەیەک دوای دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا ھەڵوەشێنرایەوە، کاتێک جێنشینی ئەبوو موسعەب زەرقاوی، ئەبوو حەمزە ئەلموھاجیر بەیعەتی دا بە سەرکردایەتیی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق. سەربەخۆییی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ناوەندی ئەلقاعیدە لەلایەن [[ئەیمەن زەواھیری]]یشەوە پشتڕاستکرایەوە کاتێک لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠٠٧دا ڕای گەیاند کە ئەلقاعیدە چیتر لە عێراقدا کار ناکات و تێکەڵ بە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بووە.<ref name="carnegie-mec.org">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Caillet |یەکەم١=Romain |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Islamic State: Leaving al-Qaeda Behind |ناونیشان=https://carnegie-mec.org/diwan/54017?lang=en |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170120172144/https://carnegie-mec.org/diwan/54017?lang=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Carnegie Middle East Center}}</ref> شرۆڤەکاری ئەمریکی کۆڵ بێنزڵ وەسفکردنی سوپای ئەمریکای بۆ دڵسۆزبوونی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بۆ سەرکردایەتیی ناوەندی ئەلقاعیدە وەک فێڵێک ڕەتکردەوە.<ref name="Bunzel"/><ref name="carnegie-mec.org"/> بەپێی وتەی بێنزڵ، بەڵگەنامەکانی بن لادن ئاماژە بەوە دەکەن کە ناوەندی ئەلقاعیدە ھەرگیز پەسەندکردنی خۆی بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسلامی دەرنەبڕیوە و پەیوەندیی سەرکردایەتی بۆ سەرکردایەتی ھەرگیز بوونی نەبووە.<ref name="Bunzel"/> === پڕچەککردنی میلیشیاکان لەلایەن ئەمریکاوە دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٧دا === {{ھەروەھا ببینە|کوڕانی عێراق}} لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٧ەوە لە [[پارێزگای ئەنبار]]، بەپێی وتەی فەرماندە و بەرپرسانی ئەمریکی، گرووپە چەکدارەکان لە چەندین پارێزگای عێراق کە بەھۆی تاکتیکەکانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە وەک تەقینەوە خۆکوژییەکان دژی سڤیلە عێراقییەکان بێئومێد بووبوون، ڕازی بوون لە بەرامبەر وەرگرتنی چەک، تەقەمەنی، پارەی کاش، ئۆتۆمبێلی [[پیکاب]]، سووتەمەنی و پێداویستییەکانی [[ئەمریکا]]، دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بجەنگن، و لە ھەندێک حاڵەتدا ڕازی بوون ھێزەکانی ئەمریکا لە شوێنی بۆمبە چێندراوەکان لەسەر ڕێگاکان ئاگادار بکەنەوە.<ref name=NYT11-6-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Burns|یەکەم١=John|دوایین٢=Rubin|یەکەم٢=Alissa|سەردێڕ=US Arming Sunnis in Iraq to Battle Old Qaeda Allies|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/06/11/world/middleeast/11iraq.html?_r=1&n=Top%2fReference%2fTimes%20Topics%2fOrganizations%2fA%2fAl%20Qaeda%20in%20Mesopotamia&oref=slogin&pagewanted=all|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=Guard12-6-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=MacAskill|یەکەم=Ewen|سەردێڕ=US arms Sunni dissidents in risky bid to contain al-Qaida fighters in Iraq|ناونیشان=https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2100698,00.html?gusrc=rss&feed=12|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|شوێن=London|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> ئەم شێوازەی دانوستاندنی گرێبەستەکانی چەک لەگەڵ «چەکدارە سوننەکاندا» لەلایەن فەرماندەیی باڵای ئەمریکاوە لە حوزەیرانی ٢٠٠٧دا پەسەند کرا.<ref name=Guard12-6-07 /> تا کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، ئەوەی پێی دەوترا «بزووتنەوەی ڕابوون»، کە ھێزێکی ھۆزە عەرەبییەکان بوو لە ناوچەی ئەنبار و لەلایەن سوپای ئەمریکاوە پارەیان پێدەدرا بۆ شەڕکردن دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، بۆ ٦٥٬٠٠٠–٨٠٬٠٠٠ چەکدار زیادی کردبوو.<ref name="Seeds">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/12/23/world/middleeast/23awakening.html?pagewanted=all|سەردێڕ=In a Force for Iraqi Calm, Seeds of Conflict|یەکەم=Alissa J.|دوایین=Rubin|بەستەری نووسەر=Alissa J. Rubin|نووسەر٢=Damien Cave|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> حکوومەتی عێراق و ھەندێک لە شیعەکان نیگەرانیی خۆیان دەربڕی لەوەی کە ئەمە دەبێتە ھۆی چەکداربوونی دەیان ھەزار سوننە لە «گرووپەکانی ڕابوون»ی خۆجێیی، کە لە ئەنجامدا میلیشیا شیعەکانیش بەو ھۆیەوە زیاد دەکەن و ئەگەری ھەیە ببێتە ھۆی جەنگی ناوخۆ.<ref name="Seeds" /> === شەڕی ئەمریکا و لایەنەکانی تر دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٧دا === ڕاپۆرتێکی ئابی ٢٠٠٦ کە لەلایەن دەزگای ھەواڵگریی ھێزەکانی مارێنزی [[ئەمریکاو]]ە بڵاوکرایەوە، [[ئەلقاعیدە لە عێراق]]ی وەک باڵادەستترین ھێز لە ناوچەی [[ئەنبار]] و وەک «بەشێکی دانەبڕاو لە پێکھاتەی کۆمەڵایەتیی ڕۆژاوای عێراق» وەسف کردبوو. ڕاپۆرتە ھەواڵگرییەکەی ئەمریکا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە [[ھێزە فرەنەتەوەیییەکان لە عێراق]] توانای ڕێگریکردنیان لە فراوانبوونی یاخیبووانی سەر بە ئەلقاعیدە لە باکووری عێراقدا نییە بەبێ زیادکردنی بەرفراوانی ھێزەکانی ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Dafna Linzer |نووسەر٢=Thomas E. Ricks |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Anbar Picture Grows Clearer, and Bleaker |ئیش=The Washington Post Retrieved 15 January 2015 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/27/AR2006112701287.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061129023220/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/27/AR2006112701287.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦}}</ref>[[پەڕگە:USMC-060523-M-0008D-004.jpg|thumb|سەربازانی مارینزی ئەمریکا لە [[ڕەمادی]]، ئایاری ٢٠٠٦، لە کاتی ئەنجامدانی پشکنینی کتوپڕی ئۆتۆمبێلەکاندا بۆ پەکخستنی چالاکیی چەکداران]] لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٧دا، سەرۆکی ئەمریکا جۆرج دەبلیو بوش فەرمانی ناردنی ٢٠٬٠٠٠ سەربازی زیادەی بۆ عێراق دا («زیادکردنی ھێزەکان»)، کە زۆربەیان بۆ بەغدا و پارێزگای ئەنبار بوون، بۆ یارمەتیدانی دابینکردنی ئاسایش و پاڵپشتیکردنی ئاشتەوایی لە نێوان کۆمەڵگەکاندا، و بڕیارەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی بە ئاماژەکردن بە «کارە دڕندانەکانی کوشتن دژی عێراقییە بێتاوانەکان» لەلایەن «تیرۆریستانی ئەلقاعیدە»وە ڕوون کردەوە.<ref name="Bush 01-10-07">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=President's Address to the Nation |بڵاوکەرەوە=Office of the Press Secretary |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/01/20070110-7.html |نووسەر=President George W. Bush}} Retrieved on 28 January 2015.</ref> لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٧دا، لە ناوچەی عامریەی بەغدا، چەکداران بە شێوەیەکی ھەڕەمەکی تەقەیان بە ئاسماندا کرد، و لە ڕێگەی بڵندگۆکانەوە ڕایان گەیاند کە عامریە لەژێر کۆنتڕۆڵی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقدایە. دەوترێت دانیشتووانی چەکدار بەرەنگاریان بوونەتەوە، ئۆتۆمبێلی پیاوەکانیان سووتاندووە، و داوای یارمەتییان لە ئەمریکییەکان کردووە؛ ئەمریکییەکان لە دوای نیوەڕۆدا ھاتن، و بەپێی وتەی یەکێک لە دانیشتووانەکە «بۆ ماوەیەک ئارام بووەوە».<ref name="Revolt" /> لە نێوان ئازار و ئابی ٢٠٠٧دا، ھێزەکانی ئەمریکا و حکوومەتی عێراق [[شەڕی باقووبە|شەڕی بەعقووبە]]یان لە پارێزگای دیالە دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ئەنجام دا، «بۆ لەناوبردنی تیرۆریستانی ئەلقاعیدە لە عێراق کە لە بەعقووبە و دەوروبەریدا کار دەکەن»،<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6766217.stm "US launches major Iraq offensive".] [[BBC News]].19 June 2007. Retrieved 27 June 2007.</ref> کە بووە ھۆی کوژرانی ٢٢٧ چەکداری دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق و دەستگیرکردنی ١٠٠ کەس، و کوژرانی ٣١ سەربازی ئەمریکی و ١٢ سەربازی عێراقی. تا تەممووز ٧٬٠٠٠ سەربازی ئەمریکی و ٢٬٥٠٠ سەربازی عێراقی دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لەو شەڕەدا دەجەنگان، سوپای ئەمریکا بانگەشەی ئەوەی کرد کە ٨٠ لەسەدی سەرکردەکانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ناوچەکە ھەڵاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Al-Mufti |یەکەم١=Nermeen |سەردێڕ=More death and political intrigue |journal=Al-Ahram Weekly |ڕێکەوت=5–11 July 2007 |issue=852 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://weekly.ahram.org.eg/2007/852/re1.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150128061120/http://weekly.ahram.org.eg/2007/852/re1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> زیادکردنی ھێزەکانی ئەمریکا لە حوزەیرانی ٢٠٠٧دا بە تەواوی کاریگەر بوو، و ھێزە سەربازییەکانی بە ھێزی مرۆیی زیاتر بۆ ئۆپراسیۆنەکان دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق دابین کرد. بەپێی وتەی کۆڵۆنێلی ئەمریکی دۆناڵد بیکۆن، ١٩ ئەندامی باڵای دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی ئەمریکا و عێراقەوە لە تەممووزدا کوژراون یان دەستگیرکراون؛ ٢٥ لە ئابی؛ ٢٩ لە ئەیلوولی؛ و ٤٥ لە تشرینی یەکەمدا. تا تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧، پێدەچوو سوپای ئەمریکا گورزی کوشندەی لە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق دابێت، بەڵام بەرپرسێکی باڵای ھەواڵگری ھۆشداریی دا لە ڕاگەیاندنی سەرکەوتن بەسەر گرووپەکەدا، چونکە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق توانای خۆی بۆ ھێرشی کتوپڕ و کارەساتبار پاراستبوو.<ref name=Ricks15-10-07>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ricks|یەکەم١=Thomas|دوایین٢=DeYoung|یەکەم٢=Karen|سەردێڕ=Al-Qaeda in Iraq Reported Crippled|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/14/AR2007101401245.html|newspaper=[[The Washington Post]]|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> === شەڕی ئەمریکا و لایەنەکانی تر دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٨دا === [[پەڕگە:Air assault arab jabour.jpg|thumb|سەربازانی ئەمریکا و خێڵە عەرەبە سوننەکان چاودێریی چالاکیی دوژمن دەکەن لە کێڵگەیەکی کشتوکاڵیدا لە باشووری عەرەب جبوور، کانوونی دووەمی ٢٠٠٨]] لە [[ئۆپراسیۆنی فانتۆم فۆنیکس]]دا، لە نێوان کانوونی دووەم و تەممووزی ٢٠٠٨دا، ھێزە فرەنەتەوەیییەکان لە عێراقدا ھەوڵیان دا دوا ٢٠٠ چەکداری دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ڕۆژھەڵاتی پارێزگای دیالە ڕاو بنێن، کە بووە ھۆی کوژرانی ٩٠٠ «یاخیبوو» و دەستگیرکردنی ٢٬٥٠٠ کەس، و کوژرانی ٥٩ سەربازی ئەمریکی، ٧٧٦ عێراقی، سێ گورجی و یەک سەربازی بەریتانی. تا ئایاری ٢٠٠٨، بەپێی گۆڤاری ''[[نیوزویک]]''، ھێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا و عێراق ئەلقاعیدەیان لە پارێزگاکانی ئەنبار و دیالە دەرکردبوو، و دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقیان لە ناو شارۆچکەی باکووری مووسڵ و دەوروبەریدا گەمارۆدابوو.<ref name="nostra" /> کاریگەریی زیادکردنی ھێزەکانی ئەمریکا لە نێوان حوزەیرانی ٢٠٠٧ بۆ کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا، لەگەڵ پارەدارکردنی ئەمریکا بۆ گرووپە جیاوازەکانی دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، بەپێی ڕۆژنامەی ''[[واشینگتن]] پۆست''، بریتی بوو لە کوشتن یان دەستبەسەرکردنی «ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردەکانی ئەلقاعیدە لە عێراق».<ref name="TWP22-11, page2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Londoño|یەکەم=Ernesto|سەردێڕ=Resurgent Al-Qaeda in Iraq seeks to undermine government (page 2)|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/21/AR2009112102009_2.html|newspaper=The Washington Post|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> === ھێرشەکانی ساڵی ٢٠٠٩ (پێدەچێت) لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە ئەنجامدرابێت === لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا، ھێرشێکی خۆکوژی بە بۆمب لە یوسفییە، ٢٥ میل دوور لە بەغدا، بووە ھۆی کوژرانی ٢٣ کەس؛ ڕۆژنامەی ''[[زە کریستیان ساینس مۆنیتۆر]]'' پێشبینی کرد کە دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەرپرسیار بووبێت. وتەبێژێکی ڕێکخراوی خۆجێیی [[کوڕانی عێراق]] وتی: «ھێشتا ھەندێک ھۆز ھەن کە ھەوڵ دەدەن ئەندامانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بشارنەوە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Peter|یەکەم=Tom|سەردێڕ=As US withdraws, will Al Qaeda in Iraq find new openings?|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/2009/0113/p01s01-wome.html|ئیش=The Christian Science Monitor|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> دوای ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لێبووردەیی پیشانی گرووپە چەکدارە سوننەکانی تر دا، و تەنانەت «دەستی لێخۆشبوون»ی بۆ ئەوانەش درێژ کرد کە لەگەڵ ئەمریکییەکاندا کاریان کردبوو. ھەندێک لە گرووپە سوننەکان بە ئەرێنی وەڵامی ئەم بانگھێشتەیان دایەوە.<ref name="TWP22-11, page2" /> لە سەرەتای نیسانی ٢٠٠٩دا، «گرووپە چەکدارە سوننەکان» ھۆشدارییان دا کە ھێرشەکانیان دژی سەربازانی ئەمریکا و حکوومەتی عێراق بە سەرکردایەتیی شیعەکان چڕتر دەکەنەوە.<ref name=TWP,24-4-09 /> لە نێوان ٧ بۆ ٢٢ی نیساندا، ١٠ ھێرشی بۆمبڕێژکراو بووە ھۆی کوژرانی ٧٤ کەس.<ref name=LATimes24-4-09>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.latimes.com/wireless/avantgo/la-fg-iraq-bombings24-2009apr24,0,7590811.story|سەردێڕ=Iraq suicide bombings kill 79|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=Los Angeles Times |یەکەم١=Liz |دوایین١=Sly |یەکەم٢=Usama |دوایین٢=Redha}}</ref> دوو ھێرشی خۆکوژی تری ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٩، کە بووە ھۆی ٧٦ گیانلەدەستدان، بەبێ بەڵگە خرایە پاڵ گرووپەکانی سەر بە ئەلقاعیدە. تەقینەوە خۆکوژییە زیادەکان ژمارەی عێراقییە کوژراوەکانی بەھۆی تەقینەوەکان لەو مانگەدا گەیاندە ٣٥٠ کەس.<ref name=ChrSc13May09>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Arraf|یەکەم=Jane|سەردێڕ=Spike in suicide attacks: Is Al Qaeda in Iraq coming back?|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/2009/0513/p06s01-wome.html|ئیش=The Christian Science Monitor|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە تەقینەوەی ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ی تازە لە نزیک مزگەوتێکدا، ٧٣ شیعە کوژران؛ میدیا ڕۆژاوایییەکان، وەک [[ڕۆیتەرز]]، ئاماژەیان بە «...چەکدارە ئیسلامییە سوننەکان، لەوانەش ئەلقاعیدە...» کرد.<ref name=Reut,21-6-09>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE55J1GL20090621 |سەردێڕ=Suicide truck bomber kills dozens in northern Iraq |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090622182609/https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE55J1GL20090621|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٩ی ئابی ٢٠٠٩دا، سێ ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو لە بەغدا تەقینەوە، کە وەزارەتەکانی دارایی و دەرەوەی عێراق، ھوتێلێک و ناوچەیەکی بازرگانییان کردە ئامانج، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٠١ کەس و برینداربوونی ٥٦٣ کەسی تر. ھێرشەکان، دوو مانگ دواتر، لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە لە ئەستۆ گیران، کە ئامانجەکانیان بە «مۆڵگەکانی کوفر» ناو برد.<ref name=WP27Oct09>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/10/27/AR2009102700496.html?hpid=moreheadlines|سەردێڕ=Extremist group claims responsibility for Baghdad bombs |دوایین=Londoño |یەکەم=Ernesto |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|newspaper=The Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، دوو تەقینەوەی ھاوکات تەلاری [[حکوومەتی عێراق]]یان لە [[بەغدا]] کردە ئامانج کە بووە ھۆی کوژرانی ١٥٥ کەس و برینداربوونی ٧٢١ کەس،<ref name="bbc 150 deaths">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/8325600.stm|سەردێڕ=Baghdad bomb fatalities pass 150|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> و ئەوانەش لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقەوە لە ئەستۆ گیران.<ref name=WP27Oct09 /> لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٩دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق داواکارییەکی تری لە ئینتەرنێتدا بڵاوکردەوە، کە داوای لە سوننەکان دەکرد لە دەوری ئامانجێکی ھاوبەش کۆببنەوە.<ref name="TWP22-11, page2" /> سەرۆک وەزیرانی عێراق ([[شیعە]]) [[نووری مالیکی]]—کە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا دەستبەکاربوو—لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٩دا ڕای گەیاند کە [[ئەلقاعیدە لە عێراق]] و [[بەعس]]ییەکانی پێشوو پێکەوە ھەوڵ دەدەن ئاسایش و ھەڵبژاردنەکانی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ تێکبدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al Qaeda in Iraq becoming less foreign-US general|ناونیشان=https://www.reuters.com/idUSLI176502|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=Reuters|یەکەم=Michael|دوایین=Christie|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق پێنج ھێرشی بۆمبڕێژکراوی لە بەغدا ئەنجام دا کە بینای حکوومەت و دەورییەیەکی پۆلیسیان کردە ئامانج، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٢٧ کەس و برینداربوونی ٤٤٨ کەسی تر. دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ئامانجەکانی وەک «بارەگاکانی خراپە، مۆڵگەکانی بێباوەڕی» ناو برد.<ref name="BBC2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8405235.stm|سەردێڕ=Al-Qaeda group claims Iraq attack |بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> === دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵی ٢٠١٠دا، ھێرشە نوێیەکان === لە ١٨ی ئابی ٢٠١٠دا، ئەبوو ئەییووب ئەلمەسری و ئەبوو عومەر بەغدادی، سەرکردەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، لە ھێرشێکی ھاوبەشی ئەمریکا و عێراقدا بۆ سەر حەشارگەیەک لە نێوان تکریت کوژران،<ref name=NYT19-4-10 /> لە ١٦ی ئایاری ٢٠١٠دا، [[ئەبووبەکر بەغدادی]] وەک سەرکردەی نوێی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ڕا گەیەنرا؛ جێگرەکەی ئەبوو عەبدوڵڵا حوسێنی قورەیشی بوو.<ref name="ISI" /> ڕۆژنامەی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' بڵاوی کردەوە کە ئەبووبەکر بەغدادی مەیلی وابووە کە جێگرەکانی ئەفسەرە سەربازی و ھەواڵگرییەکانی پێشووی بەعس بن کە لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]]دا خزمەتیان کردبوو و دەیانزانی چۆن شەڕ بکەن و پلانی سەربازیی ستراتیژی دابڕێژن.<ref name="nytimes10Aug14">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=US Actions in Iraq Fueled Rise of a Rebel |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/08/11/world/middleeast/us-actions-in-iraq-fueled-rise-of-a-rebel.html|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> ئەو پێکھاتەیەکی بەڕێوەبردنی لە ئەفسەرە عێراقییەکانی سەردەمی حوسێن دروستکرد کە زۆربەیان تەمەن مامناوەند بوون و سەرپەرشتیی بەشەکانی دارایی، چەک، بەڕێوەبردنی ناوخۆیی، ئۆپراسیۆنە سەربازییەکان و دامەزراندنی گرووپەکەیان دەکرد.<ref name="nytimes27Aug1422">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Military skill and terrorist technique fuel success of ISIS |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/08/28/world/middleeast/army-know-how-seen-as-factor-in-isis-successes.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> ئەم سەرکردانە تەکنیکە تیرۆریستییەکانیان، کە لە ڕێگەی ساڵانێک شەڕکردن دژی سەربازانی ئەمریکاوە پەرەی پێدرابوو، بۆ سەر لێھاتووییە سەربازییە نەریتییەکانیان زیاد کرد، و بەمەش دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقیان کردە تێکەڵەیەک لە تیرۆریست و سوپا.<ref name="nytimes27Aug1422"/> شرۆڤەکاران پێیان وایە ئەفسەرێکی سەردەمی سەددام، کە بە حاجی بەکر ناسراوە، وەک فەرماندەی سەربازیی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق دیاریکراوە، کە سەرکردایەتیی ئەنجومەنێکی سەربازیی دەکرد کە سێ ئەفسەری تری ڕژێمی پێشووی لەخۆگرتبوو.<ref name="nytimes10Aug14" /> لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠دا، ھێرشبەرانی خۆکوژ کە جلی سەربازییان پۆشتبوو، ھێرشیان کردە سەر بانکی ناوەندیی عێراق، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٨ کەس و برینداربوونی ٥٥ کەسی تر. دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە پەیامێکی ١٦ی حوزەیراندا لەسەر مەکۆی جیھادیی حەنین بەرپرسیارێتیی ھێرشەکەی لە ئەستۆ گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j-wNJQZfVsRyyJPKTaoftEXaCmNg |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140303160029/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j-wNJQZfVsRyyJPKTaoftEXaCmNg|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Qaeda in Iraq claims deadly central bank raid|agency=Agence France-Presse|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ١٧ی ئابی ٢٠١٠دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ھێرشێکی خۆکوژیی بە بۆمب بۆ سەر خۆبەخشانی سوپا کە لە دەرەوەی ناوەندێکی دامەزراندن لە بەغدا نۆرەیان گرتبوو ئەنجام دا، کە بووە ھۆی کوژرانی ٦٠ کەس. لە ١٩ یان ٢٠ی ئابدا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەرپرسیارێتیی ھێرشەکەی لە ئەستۆ گرت و ڕای گەیاند کە ئامانجی ھێرشەکە «گرووپێک لە [[شیعە]] و [[مورتەد]]ەکان بوو کە باوەڕی خۆیان بە پارە فرۆشتبوو بۆ ئەوەی ببنە ئامرازێک لە شەڕی دژی سوننە عێراقییەکاندا».<ref name=aljaz20-8-10>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/08/20108204250505178.html |سەردێڕ=Al-Qaeda 'claims' Baghdad attack |بڵاوکەرەوە=Al-Jazeera |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠دا، ئەندامانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ھێرشیان کردە سەر کاتێدڕاڵی کاتۆلیکی سوریانیی خاتوونی ڕزگاری لە [[بەغدا]]—پێدەچێت بۆ تۆڵەسەندنەوە لە سووتاندنی [[قورئان]] لەلایەن مەسیحییەکی ئەمریکییەوە کە لە ڕاستیدا ڕووی نەدابوو. ٥٨ نوێژخوێن، قەشە، پۆلیس و ڕێبوار کوژران، و چەندین کەسی تریش بریندار بوون. داڕێژەری سەرەکیی ئەم ھێرشە، [[حوزەیفە بەتاوی]]، مانگێک دواتر دەستگیرکرا. === شەڕی ئەمریکا و لایەنەکانی تر دژی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵانی ٢٠٠٩–٢٠١٠ === لە ئایاری ٢٠٠٩دا، بەرپرسانی عێراقی ڕایان گەیاند کە جارێکی تر پێویستیان بە سەربازانی ئەمریکا لە [[پارێزگای دیالە]] ھەیە، بەھۆی ھێرشە خۆکوژییەکان بە [[بۆمب]].<ref name=ChrSc13May09 /> لە ١١ی ئازاری ٢٠١٠دا، ئەندامێکی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بە ناوی [[مناف عەبدولڕەحیم ڕاوی]] کە والی [[پارێزگای بەغدا]]یان بوو لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە دەستگیرکرا. مناف ڕاوی زانیاریی گرنگی درکاند کە لە کۆتاییدا ھێزەکانی ئەمریکا و عێراقی بەرەو حەشارگەی دوو سەرکردەی باڵای دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، وەزیری شەڕ ئەبوو ئەییووب ئەلمەسری و «خەلیفە» ئەبوو عومەر بەغدادی برد. لە ١٨ی ئابی ٢٠١٠دا[[، ئەبوو ئەییووب ئەلمەسری]] و ئەبوو عومەر بەغدادی، سەرکردەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، لە ھێرشێکی ھاوبەشی ئەمریکا و عێراقدا بۆ سەر حەشارگەیەک لە نێوان تکریت کوژران.<ref name=NYT19-4-10 /> لە حوزەیرانی ٢٠١٠دا، ژەنەڕاڵی ئەمریکی ڕەی ئۆدێرنۆ ڕای گەیاند کە ٣٤ لە کۆی ٤٢ سەرکردەی باڵای دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق کوژراون یان دەستگیرکراون، بەبێ دیاریکردنی ئەو ماوەیەی کە تێیدا ڕووی داوە، و ڕای گەیاند کە ئەلقاعیدە لە عێراق «پەیوەندیی نەمامان» لەگەڵ سەرکردایەتییەکەی لە پاکستان و لە دامەزراندن، دۆزینەوەی سەرکردەی نوێ، دامەزراندنی حەشارگە، یان بەرەنگاربوونەوەی حکوومەتی عێراقدا ڕووبەڕووی کێشە دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Shanker|یەکەم=Thom|سەردێڕ=Qaeda Leaders in Iraq Neutralized, US Says|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/06/05/world/middleeast/05military.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=US says 80% of al-Qaeda leaders in Iraq removed|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/10243585|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Attacks in Iraq down, Al-Qaeda arrests up: US general |ناونیشان=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iliKXlauRMdj1Uijz1Zv-WkJ7RUQ |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠|agency=Agence France-Presse |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140225073345/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iliKXlauRMdj1Uijz1Zv-WkJ7RUQ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠دا، ١٢ گومانلێکراو، لەوانەش حوزەیفە بەتاوی، «ئەمیری بەغدا»ی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق، لە پێوەندی لەگەڵ ھێرشەکەی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ بۆ سەر کاتێدڕاڵی خاتوونی ڕزگاری لە بەغدا دەستگیرکران. بەتاوی لە زیندانێکی دژە تیرۆر لە ناوچەی [[کەڕادە]]ی بەغدا بەندکرا. لە کاتی ئاژاوەیەکی زیندان و ھەوڵی ھەڵاتن لە ئایاری ٢٠١١دا، بەتاوی و ١٠ چەکداری تری باڵای دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لەلایەن تیمێکی وەڵامدانەوەی خێرای عێراقی (SWAT) کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/al-qaeda/8501190/Al-Qaeda-leader-attempts-Baghdad-jailbreak-leaving-18-dead.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/al-qaeda/8501190/Al-Qaeda-leader-attempts-Baghdad-jailbreak-leaving-18-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=Al-Qaeda leader attempts Baghdad jailbreak leaving 18 dead|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١١|ئیش=The Telegraph|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|شوێن=London}}{{cbignore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://uk.reuters.com/article/uk-iraq-violence-jail-idUKTRE7470HB20110508|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130704153902/http://uk.reuters.com/article/2011/05/08/uk-iraq-violence-jail-idUKTRE7470HB20110508|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Al Qaeda leader and 17 others killed in Iraq jail clash|دوایین=Mohammed|یەکەم=Muhanad|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١١|ئیش=Reuters|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> === بووژانەوە لە عێراقدا (٢٠١١) === بەپێی وتەی وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە ساڵی ٢٠١١دا بە شێوەیەکی سەرەکی لە عێراقدا کاری دەکرد، بەڵام ھێرشێکی لە ئوردنیش ئەنجام دابوو، و تۆڕێکی لۆجیستیکی لە سەرانسەری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، باکووری ئەفریقا، باشووری ئاسیا و ئەورووپادا پاراستبوو.<ref name="FTO20120731">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/j/ct/rls/crt/2011/195553.htm |سەردێڕ=Foreign Terrorist Organizations |ئیش=Country Reports on Terrorism 2011 |بڵاوکەرەوە=[[United States Department of State]] |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە وتارێکدا لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٢دا، ئەبووبەکر بەغدادی گەڕانەوەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقی بۆ پێگە بەھێزەکانی پێشووی عێراق ڕا گەیاند کە لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨دا لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکا و میلیشیا ھاوپەیمانەکانەوە لێی دەرکرابوون، و دەستپێکردنی ھەڵمەتی «شکاندنی دیوارەکان»ی بۆ ئازادکردنی ئەندامانی زیندانیکراوی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ڕا گەیاند، و داوای لە سەرکردە خێڵەکییەکانی عێراق کرد کە کوڕەکانیان بنێرن «بۆ چوونە ناو ڕیزەکانی موجاھیدین لە پێناو بەرگریکردن لە ئاین و شەرەفیان... زۆربەی سوننەکان لە عێراق پاڵپشتی لە ئەلقاعیدە دەکەن و چاوەڕێی گەڕانەوەی دەکەن بۆ لەناوبردنی ڕافیزەکان».<ref name="ap22July12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al-Qaida: We're returning to old Iraq strongholds|ناونیشان=https://news.yahoo.com/al-qaida-were-returning-old-iraq-strongholds-131645698.html |agency=Associated Press|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لەو وتارەدا، بەغدادی پێشبینیی شەپۆلێک لە ٤٠ ھێرشی لە سەرانسەری عێراقدا بۆ ڕۆژی دواتر کرد،<ref name="nyt25712">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nordland|یەکەم=Rod|سەردێڕ=Al Qaeda Taking Deadly New Role in Syria Conflict|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/07/25/world/middleeast/al-qaeda-insinuating-its-way-into-syrias-conflict.html?pagewanted=all|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> کە تێیدا زیاتر لە ١٠٧ کەس کوژران و زیاتر لە ٢٠٠ کەس بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.ohchr.org/Documents/Countries/IQ/HRO_July-December2012Report.pdf|سەردێڕ=Report on Human Rights in Iraq: July - December 2012|بڵاوکەرەوە=UNAMI Human Rights Office|ساڵ=٢٠١٣|شوێن=Baghdad|پەڕەکان=https://www.ohchr.org/Documents/Countries/IQ/HRO_July-December٢٠١٢Report.pdf}}</ref> لە نێوان تەممووزی ٢٠١٢ بۆ تەممووزی ٢٠١٣دا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ٢٤ شەپۆلی ھێرشی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو و ھەشت ھەڵاتنی لە زیندانەکان لە سەرانسەری عێراقدا ئەنجام دا.<ref name="iswSeptember13">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Al Qaeda in Iraq Resurgent|ناونیشان=http://www.understandingwar.org/sites/default/files/AQI-Resurgent-10Sept_0.pdf|ئیش=Institute for the Study of War|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130919011717/http://www.understandingwar.org/sites/default/files/AQI-Resurgent-10Sept_0.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، کەمینەی سوننە زیاتر تووڕە بوو لە حکوومەتی عێراق بە سەرکردایەتیی شیعەکان، و چەکدارە سوننەکان دووبارە ڕێکخرانەوە، و دەستیان بە ئەنجامدانی ھێرشی توندوتیژ کرد و چەکداری نوێیان ڕاکێشا.<ref name="reuters23July13">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al Qaeda says it freed 500 inmates in Iraq jail-break|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-iraq-violence-alqaeda-idUSBRE96M0C720130723|ئیش=[[Reuters]]|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> === فراوانبوون بەرەو سووریا === لە ئابی ٢٠١١دا، [[ئەبووبەکر بەغدادی]] و سەرکردایەتیی ناوەندی ئەلقاعیدە ڕێگەیان بە ئەندامی سووریی ئەلقاعیدە [[ئەحمەد شەرع]] (ئەبوو محەممەد جۆلانی)دا کە لقی سووریی ئەلقاعیدە دابمەزرێنێت، بۆ ڕووخاندنی [[سووریای بەعس|حکوومەتی ئەسەدی سووریا]] و دامەزراندنی دەوڵەتێکی ئیسلامی لەوێدا. جۆلانی بەشێک بوو لە گرووپێکی بچووک لە ئەندامانی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق کە چوونە ناو سووریا، و پەیوەندییان بە شانەکانی چەکدارە ئیسلامییەکانەوە کرد کە لە زیندانە سەربازییەکانی سەیدنایای سووریا لە ئایار–حوزەیرانی ٢٠١١دا ئازاد کرابوون و پێشتر دژی ھێزە ئەمنییەکانی ئەسەد دەجەنگان. گرووپەکەی جۆلانی بە فەرمی لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢دا بە ناوی «[[بەرەی نوسرە]]» (بەرەی سەرکەوتن بۆ گەلی شام) خۆی ڕا گەیاند.<ref name="quilliam">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Jabhat al-Nusra A Strategic Briefing|ناونیشان=http://www.quilliamfoundation.org/wp/wp-content/uploads/publications/free/jabhat-al-nusra-a-strategic-briefing.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130115170122/http://www.quilliamfoundation.org/wp/wp-content/uploads/publications/free/jabhat-al-nusra-a-strategic-briefing.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Quilliam Foundation|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٢دا، بەغدادی وتارێکی ٣٣ خولەکی بڵاوکردەوە، کە زۆربەی بۆ ڕاپەڕینی سووریا یان جەنگی ناوخۆ تەرخان کرابوو: «گەلی ئێمە لەوێ کۆتا گورزیان لەو تیرۆرە وەشاند کە بۆ چەندین دەیە دەستی بەسەر نەتەوەکەدا [سووریا] گرتبوو... و وانەی ئازایەتی و جیھادیان بە جیھان بەخشی و سەلماندیان کە زوڵم تەنیا بە ھێز لادەبرێت»، وەک خۆی وتی.<ref name="ap22July12" /> لە نیوەی دووەمی ٢٠١٢دا، بەرەی نوسرە لە نێوان کۆمەڵێک گرووپی چەکداری دەرکەوتوو لە سووریادا وەک ھێزێکی ڕێکخراو و کاریگەر دەرکەوت. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٢دا، حکوومەتی ئەمریکا بەرەی نوسرەی خستە پێڕستی «ڕێکخراوە تیرۆریستییە دەرەکییەکان»ی خۆیەوە و ڕێکخراوەکەی وەک ناوێکی تری ئەوەی کە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لەو کاتەدا وەک «ئەلقاعیدە لە عێراق» وەسفی دەکرد، ناساند. تا کانوونی دووەمی ٢٠١٣، نوسرە ھێزێکی بەھێز بوو کە خاوەن پاڵپشتییەکی جەماوەریی بەرفراوان بوو لە سووریادا.<ref name="politico23June14" /> لە ٨ی نیسانی ٢٠١٣دا، سەرکردەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ئەبووبەکر بەغدادی بە ئاشکرا ڕای گەیاند کە ئەو بەرەی نوسرەی وەک درێژکراوەیەکی سووریی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق دروست کردووە و ڕای گەیاند کە بە ناچاری تێکەڵی دەکات لەگەڵ دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقدا بۆ پێکھێنانی یەک گرووپ لەژێر فەرمانی خۆیدا، بە ناوی «[[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]» (داعش).<ref name="politico23June14" /><ref name="memri">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.memri.org/report/en/0/0/0/0/0/0/7119.htm|سەردێڕ=ISI Confirms That Jabhat Al-Nusra Is Its Extension In Syria, Declares 'Islamic State Of Iraq And Al-Sham' As New Name of Merged Group|بڵاوکەرەوە=MEMRI|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006085808/http://www.memri.org/report/en/0/0/0/0/0/0/7119.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=bbc-2013-07-12>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Key Free Syria Army rebel 'killed by Islamist group'|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23283079|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref><ref name="AlArabiya_9-4-2013">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al-Qaeda in Iraq confirms Syria's Nusra Front is part of its network|ناونیشان=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2013/04/09/Al-Qaeda-in-Iraq-confirms-Syria-s-Nusra-Front-is-part-of-its-network.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Al Arabiya|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> جۆلانی ئەم ھەوڵەی تێکەڵکردنەی ڕەت کردەوە. بەرەی نوسرە دابەش بوو، ھەندێک لە ئەندامانی، بە تایبەتی چەکدارە بیانییەکان، دوای فەرمانەکەی بەغدادی کەوتن و چوونە ناو داعشەوە، و ئەوانی تر لەگەڵ جۆلانیدا مانەوە.<ref name="politico23June14" /> === لێدوانەکان، میسر === لە ٨ی شوباتی ٢٠١١دا، کاتێک خۆپیشاندانە جەماوەرییەکانی میسر گەیشتە ١٥یەمین ڕۆژی بەدوایەکدا، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق داوای لە خۆپیشاندەرانی میسر کرد کە جیھاد بکەن و ھەوڵ بۆ پێکھێنانی حکوومەتێکی ئیسلامی بدەن: «بازاڕی جیھاد (کراوەتەوە) ... دەرگاکانی شەھادەت کراونەتەوە ... (میسرییەکان دەبێت نادیدەی بگرن) ڕێگا نەزان و فێڵبازەکانی ناسیۆنالیزمی دیموکراتیی گەندەڵ ... جیھادی موجاھیدین بۆ ھەموو ئەو موسڵمانانەیە کە بەھۆی زوڵمی زاڵمی میسر و گەورەکانی لە واشینگتن و تەل ئەبیب ئازاریان کێشاوە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.dawn.com/news/604942/al-qaeda-in-iraq-calls-egypt-protesters-to-wage-jihad|سەردێڕ=Al Qaeda in Iraq calls Egypt protesters to wage jihad|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١١|ئیش=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]|agency=Agence France-Presse|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> === دیاریکردنی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١١دا === لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا، وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان سەرکردەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق ئەبووبەکر بەغدادی وەک تیرۆریستێکی جیھانیی دیاریکراوی تایبەت ناساند، و خەڵاتی ١٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکیی ڕا گەیاند بۆ ھەر زانیارییەک کە ببێتە ھۆی دەستگیرکردن یان مردنی.<ref name=USstate,8Oct11>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2011/10/174971.htm |سەردێڕ=Terrorist Designation of Ibrahim Awwad Ibrahim Ali al-Badri |بڵاوکەرەوە=United States Department of State |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> دوای مردنی، دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە چەندین پارێزگای عێراقدا دووبارە ڕێکخرایەوە و لە ساڵی ٢٠٢١دا چالاکییەکانی خۆی زیاد کرد، وەک ھێرش لە کەرکووک، پارێزگای دیالە، پارێزگای سەلاحەددین و بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2021/3/2/we-liv-in-constant-fear-iraq-and-syria-face-isil-resurgence |سەردێڕ='Constant fear': Iraq and Syria face ISIL resurgence |یەکەم=Anchal |دوایین=Vohra |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|newspaper=[[Al Jazeera English|Al Jazeera News]]}}</ref> تا ئەو کاتە ٨٬٠٠٠ چەکداری لە پارێزگاکەدا ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://jamestown.org/program/islamic-state-strategies-and-propaganda-in-iraq-raise-prospects-for-resurgence/ |سەردێڕ=Islamic State Strategies and Propaganda in Iraq Raise Prospects for Resurgence |یەکەم=Daniele |دوایین=Garofalo |journal=[[Terrorism Monitor]] |بەرگ=٢٠|issue=8 |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Jamestown Foundation]]}}</ref> === دووبارە دیاریکردنەوەکان: ٢٠١٣–٢٠١٤ === ==== دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق و شام ==== لە ڤیدیۆیەکدا کە لە ٧ی نیسانی ٢٠١٣دا بڵاوکرایەوە، ئەبووبەکر بەغدادی گۆڕینی ناوی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراقی بۆ «دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام» (داعش) ڕا گەیاند، کە ئاماژە بوو بۆ فراوانبوونی گرووپەکە بۆ ناو سووریا و مەبەستی بۆ تێکەڵکردنی زۆرەملێی بەرەی نوسرە. ئەمیری ئەلقاعیدە ئەیمەن زەواھیری بە توندی ئەم ڕاگەیاندنەی ئیدانە کرد، و جەختی لەوە کردەوە کە سووریا «دەوڵەتی شوێنی» بەرەی نوسرەیە. زەواھیری بە فەرمی داوای ھەڵوەشاندنەوەی قەوارە نوێیەکەی کرد و داوای لە بەغدادی کرد ھەموو چەکدارەکانی لە سووریا بکشێنێتەوە و تەنیا لە ناو عێراقدا کار بکات. ڕەتکردنەوەی بەغدادی بۆ کشانەوەی چەکدارانی داعش لە سووریا و ڕەتکردنەوەی داواکارییەکانی زەواھیری بووە ھۆی دەستپێکردنی دوژمنایەتی لە نێوان داعش و ئەلقاعیدەدا، کە لە کۆتاییدا پەرەی سەند بۆ ململانێیەکی جیھانیی ھەمەلایەنە لە نێوان ھەردوو ڕێکخراوە جیھادییەکەدا.<ref name="Atassi"/><ref name="Lund"/><ref name="Bunzel"/> لە نامەیەکدا کە ئاراستەی سەرکردایەتییەکانی داعش و بەرەی نوسرە کرابوو، ئەیمەن زەواھیری بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ سەرکۆنەی ھەوڵەکەی بەغدادی بۆ تێکەڵکردنی بەرەی نوسرە کرد.<ref name="Perkoski 2022 168, 169">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perkoski |یەکەم=Evan |سەردێڕ=Divided, Not Conquered: How Rebels Fracture and Splinters Behave |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ساڵ=٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨٠١٩٧٦٢٧٠٧٥|شوێن=New York |پەڕەکان=١٦٨, ١٦٩|chapter=5: Al-Qaeda and the Islamic State}}</ref><ref name="Atassi"/> بە داواکردنی ھەڵوەشاندنەوەی داعش، زەواھیری نووسیویەتی: <blockquote>«شێخ [[ئەبووبەکر بەغدادی]] ھەڵەی کرد کاتێک [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]ی ڕا گەیاند بەبێ داواکردنی مۆڵەت یان وەرگرتنی ئامۆژگاری لە ئێمە و تەنانەت بەبێ ئاگادارکردنەوەمان. ... دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام دەبێت ھەڵبوەشێنرێتەوە، لە کاتێکدا دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق بەردەوام دەبێت لە کارەکانی. [[بەرەی نوسرە]] قەوارەیەکی سەربەخۆیە بۆ گرووپی [[ئەلقاعیدە]]، لەژێر فەرمانی گشتیی (ئەلقاعیدە)دا. بنکەی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق لە [[عێراق]]دایە. بنکەی بەرەی نوسرە بۆ گەلی شام لە [[سووریا]]دایە».<ref name="Perkoski 2022 168, 169"/></blockquote>ئەبووبەکر بەغدادی بە ئاشکرا پێشنیارەکانی [[ئەیمەن زەواھیری]] ڕەت کردەوە، کە ئەمەش خاڵێکی وەرچەرخان بوو لە پەیوەندییەکانی ئەلقاعیدە و داعشدا.<ref name="Lund"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perkoski |یەکەم=Evan |سەردێڕ=Divided, Not Conquered: How Rebels Fracture and Splinters Behave |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ساڵ=٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨٠١٩٧٦٢٧٠٧٥|شوێن=New York |پەڕەکان=١٦٩|chapter=5: Al-Qaeda and the Islamic State}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتێکی کەناڵی جەزیرە لە حوزەیرانی ٢٠١٣دا، سەرچاوەیەک لە بەرەی نوسرەدا ململانێی دەرکەوتووی نێوان ئەلقاعیدە و داعشی وەک «مەترسیدارترین گەشەسەندن لە مێژووی جیھادی جیھانیدا» وەسف کردووە.<ref name="Atassi"/> لە تۆمارێکی دەنگیی بڵاوکراوە لەلایەن داعشەوە لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣دا، ئەبووبەکر بەغدادی بە ئاشکرا نامەکەی زەواھیری ئیدانە کرد. لە تۆمارێکی دەنگیی تردا، وتەبێژی داعش [[ئەبوو محەممەد عەدنان]] بە شێوازێکی توندتر داواکارییەکانی زەواھیری سەرکۆنە کرد.<ref name="Bunzel"/> ==== ململانێ لەگەڵ ئەلقاعیدە و بەرەی نوسرە ==== تا کانوونی دووەمی ٢٠١٤، گوتارە دوژمنکارانەکانی نێوان داعش و بەرەی نوسرە گۆڕابوو بۆ ململانێیەکی چەکداریی توندوتیژی تەواو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Jihadists advance on Syria's Raqqa |بڵاوکەرەوە=NOW |ناونیشان=https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/529580-jihadists-advance-on-syrias-raqqa |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140110195616/https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/529580-jihadists-advance-on-syrias-raqqa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yacoub Oweis |یەکەم=Khaled |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Group linked to al-Qaeda regains ground in northeast Syria |بڵاوکەرەوە=Reuters |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-qaeda-idUSBREA0B0JD20140112 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160203171048/https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-qaeda-idUSBREA0B0JD20140112 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> داعش دەستی بە فراوانبوونی زیاتر کرد بۆ ناو باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا و دەستی بەسەر خاکی گرووپە چەکدارە بچووکترەکان و ھەروەھا بەرەی نوسرەدا گرت و ئۆپراسیۆنی زەمینی دژی ئەلقاعیدە و ھاوپەیمانەکانی دەستپێکرد. داعش بەرەی نوسرەی دەرکرد و لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤دا کۆنتڕۆڵی تەواوی شاری ڕەقەی گرتە دەست و کردی بە پایتەختی ڕێکخراوەکە.<ref name="RedmanInkster2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Nicholas Redman |نووسەر٢=Nigel Inkster |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HO_eDwAAQBAJ&dq=Armed+Conflict+Survey+Markadah&pg=PT103 |سەردێڕ=The IISS Armed Conflict Survey 2015 |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨١٨٥٧٤٣٧٧٩٩|شوێن=Abingdon, UK |oclc=٩١١٢٦٤٠٤٥}}</ref> لە ١ی شوباتی ٢٠١٤دا، داعش ھێرشی خۆکوژیی بە بۆمب بۆ سەر بارەگای گرووپی چەکداریی ھاوپەیمانی ئەلقاعیدە «لیوای تەوحید» لە حەلەب ئەنجام دا، کە بووە ھۆی کوژرانی ٢٦ کەس، لەوانەش فەرماندەی لیواکە عەدنان باکوور. چەندین چەکداری بەرەی نوسرەش لەو ھێرشانەدا کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=Al-Qaeda fighters kill Syrian rebel leaders |ئیش=Al Jazeera |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2014/2/2/al-qaeda-fighters-kill-syrian-rebel-leaders |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201222050443/https://www.aljazeera.com/news/2014/2/2/al-qaeda-fighters-kill-syrian-rebel-leaders |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وتەگێڕانەوە=The Islamic State of Iraq and the Levant, ... said it carried out the attack on Tawhid, a brigade aligned to the Islamic Front coalition, a group fighting the ISIL in Aleppo and beyond. ... The attack also killed members of Jabhat al-Nusra, al-Qaeda's official affiliate in Syria. The observatory said the Nusra fighters were in their headquarters when it was hit.}}</ref> ڕۆژێک دواتر، سەرکردایەتیی ناوەندی ئەلقاعیدە بەیاننامەیەکی گشتی بڵاوکردەوە و تێیدا سەرکۆنەی ھێرشەکانی کرد و بە فەرمی کۆتایی بە ھەموو پەیوەندییەکانی لەگەڵ گرووپی داعشدا ھێنا.<ref name="Perkoski 2022 158"/><ref name="Lund"/> لە ئازاری ٢٠١٤دا، داعش و بەرەی نوسرە جەنگی مەرکەدەیان ئەنجام دا. ھاوکات، داعش دەستی بە ھێرشی زەمینی کرد لە سەرانسەری دەوروبەری دێرەزوور، کە لەلایەن بەرەی نوسرە و ھاوپەیمانەکانیەوە پاشەکشەیان پێکرا. بەڵام ھێزەکانی داعش توانییان لە ٢٩ی ئازاری ٢٠١٤دا دەست بەسەر شارۆچکەی ستراتیژیی مەرکەدەدا بگرن، و ھێزەکانی بەرەی نوسرەیان ناچار کرد پاشەکشە بکەن و بەرەو دەوروبەری دێرەزوور بڕۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ISIS seizes town from Nusra in Hassakeh province |ناونیشان=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Mar-31/251760-isis-seizes-town-from-nusra-in-hassakeh-province.ashx#axzz2xZm0xbf9 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190228192328/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Mar-31/251760-isis-seizes-town-from-nusra-in-hassakeh-province.ashx#axzz2xZm0xbf9 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Daily Star Newspaper - Lebanon}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Shankar |یەکەم=C. P. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iL_lEAAAQBAJ&dq=ISIS+Markadah&pg=PA204 |سەردێڕ=ISIS |بڵاوکەرەوە=Neha Publishers & Distributors |ساڵ=٢٠٢٣|پەڕەکان=٢٠٤, ٢٠٥}}</ref><ref name="RedmanInkster2015"/> کۆنتڕۆڵکردنی مەرکەدە لەلایەن داعشەوە ڕێگای خۆشکرد بۆ فراوانبوونی خێرای ناوچەیی دواتری ڕێکخراوەکە لە سەرانسەری سووریا و عێراقدا لە کاتی ھێرشەکانی نیسان–تەممووزی ٢٠١٤ لە دێرەزوور و ھێرشەکانی حوزەیرانی ٢٠١٤ لە باکووری عێراقدا.<ref name="RedmanInkster2015"/> ==== دووبارە دیاریکردنەوە بە «دەوڵەتی ئیسلامی» ==== لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٤دا، داعش ھێرشی دێرەزووری دەستپێکرد، و لە کۆتاییی ھەڵمەتەکەدا کۆنتڕۆڵی زۆربەی ناوچەکانی دێرەزووری کرد. لە ١٦ی نیساندا، داعش ئەبوو محەممەد ئەنساری، ئەمیری بەرەی نوسرەی لە ناوچەی مەیا دین کوشت. ئەگەرچی بەرەی نوسرە و ھاوپەیمانەکانی بەرەنگاری ھێرشەکان بوونەوە، بەڵام داعش توانی بەشێک لە دەوروبەری باکووری ناوچەی ڕەقە و ھەروەھا بەشە ستراتیژییەکانی دێرەزوور کۆنتڕۆڵ بکات. تا ١٠ی حوزەیران، داعش کۆنتڕۆڵی زۆربەی ناوچەکانی دێرەزووری لە باکووری ڕووباری فورات بەدەستھێنا و بە تەواوی بەرەی نوسرە، سوپای ئازادی سووریا و ئۆپۆزسیۆنی سووریای دەرکرد. داعش پاشان ھەڵمەتەکەی بۆ ناوچەی حەلەب فراوانتر کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Shankar |یەکەم=C. P. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iL_lEAAAQBAJ&dq=ISIS+Markadah&pg=PA205 |سەردێڕ=ISIS |بڵاوکەرەوە=Neha Publishers & Distributors |ساڵ=٢٠٢٣|پەڕەکان=٢٠٥, ٢٠٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=ISIS reportedly kills Al Nusrah Front's commander for Idlib province |ناونیشان=http://www.longwarjournal.org/threat-matrix/archives/2014/04/isis_reportedly_killed_al_nusr.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150713013658/https://www.longwarjournal.org/archives/2014/04/isis_reportedly_killed_al_nusr.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Long War Journal}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Islamic State expels rivals from Syria's Deir al-Zor - activists |ئیش=Reuters |ناونیشان=http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKBN0FJ1I020140714 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140724143821/http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKBN0FJ1I020140714 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤دا، داعش ھێرشێکی بەرفراوانی لە باکووری عێراقدا دەستپێکرد، و کۆنتڕۆڵی زۆربەی ناوچەکانی باکووری عێراقی بەدەستھێنا و شارەکانی [[مووسڵ]]، [[بێجی]]، [[تەلەعفەر]] و [[تکریت]]ی کۆنتڕۆڵ کرد. لە کۆتاییی ھەڵمەتەکەدا، داعش زۆربەی ڕۆژاوای عێراقی کۆنتڕۆڵ کردبوو و کۆنتڕۆڵی تەواوی بەسەر دەروازە سنوورییە سەرەکەکانی عێراق و سووریادا بەدەستھێنابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Sunni militants 'seize Iraq's western border crossings' |ئیش=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-27966774 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140625082334/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-27966774 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤دا، داعش گۆڕینی ناوی خۆی بۆ «دەوڵەتی ئیسلامی» ڕا گەیاند و دامەزراندنی «[[خەلافەت]]»ی ڕا گەیاند، بە ئامانجی فەرمانڕەواییکردنی عێراق، سووریا و تەواوی جیھانی ئیسلامی.<ref name="Al Jazeera">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Sunni rebels declare new 'Islamic caliphate' |ئیش=Al Jazeera |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2014/6/30/sunni-rebels-declare-new-islamic-caliphate |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201214084046/https://www.aljazeera.com/news/2014/6/30/sunni-rebels-declare-new-islamic-caliphate |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> بە ڕاگەیاندنی ئیبراھیم ئەبووبەکر بەغدادی وەک «خەلیفە» و «سەرکردەی موسڵمانان لە ھەموو شوێنێک»، و داواکردنی بەیعەت لە ھەموو گرووپە موسڵمانەکان، لە ڕاگەیەندراوەکەی ئەبوو محەممەد عەدنانی ھاتبوو:<ref name="Al Jazeera"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=IS document - [translated] |ناونیشان=https://archive.org/details/poa_25984}}</ref> <blockquote>ناوی «عێراق و شام» لە ناوی دەوڵەتی ئیسلامی لەمەودوا لە ھەموو گفتوگۆ و پەیوەندییە فەرمییەکان لادەبرێت، و ناوی فەرمی دەوڵەتی ئیسلامییە لە ڕێککەوتی ئەم ڕاگەیەندراوەوە. ئێمە بۆ موسڵمانان ڕوون دەکەینەوە کە بەم ڕاگەیاندنەی خەلافەت، لەسەر ھەموو موسڵمانان پێویستە بەیعەت بە خەلیفە ئیبراھیم بدەن و پاڵپشتی لێ بکەن (خودا بیپارێزێت). شەرعییەتی ھەموو میرنشین، گرووپ، دەوڵەت و ڕێکخراوەکان بەھۆی فراوانبوونی دەسەڵاتی خەلافەت و گەیشتنی سەربازەکانی بۆ ناوچەکانیان ھەڵدەوەشێتەوە. ... خەلیفە ئیبراھیم (خودا بیپارێزێت) ھەموو مەرجەکانی خەلافەتی جێبەجێ کردووە کە لەلایەن زانایانەوە ئاماژەیان پێدراوە. لە عێراقدا بەیعەتی پێدرا لەلایەن خاوەن دەسەڵاتەکانی دەوڵەتی ئیسلامی وەک جێنشینی ئەبوو عومەر بەغدادی (خودا لێی خۆشبێت). دەسەڵاتی ئەو بەسەر ناوچە بەرفراوانەکانی عێراق و شامدا فراوان بووەتەوە. ئێستا خاکەکە تەسلیمی فەرمان و دەسەڵاتی ئەو دەبێت لە [[حەلەب]]ەوە تا [[دیالە]]. کەواتە لە خودا بترسن، ئەی بەندەکانی خودا. گوێ لە خەلیفەکەتان بگرن و فەرمانبەرداری بن. پاڵپشتی لە دەوڵەتەکەتان بکەن، کە ھەموو ڕۆژێک گەشە دەکات—بە فەزڵی خودا—بە شەرەف و بەرزییەوە، لە کاتێکدا دوژمنەکەی لە پاشەکشە و شکستدا زیاد دەکات. کەواتە پەلە بکەن ئەی موسڵمانان و لە دەوری خەلیفەکەتان کۆببنەوە، بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە وەک ئەوەی چەندین سەدە لەمەوبەر بوون، پاشاکانی زەوی و سوارچاکەکانی جەنگ. — بەیاننامەی فەرمی ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی کە دامەزراندنی «خەلافەت» ڕادەگەیەنێت<ref name="Al Jazeera"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=IS document- [translated] |ناونیشان=https://archive.org/details/poa_25984}}</ref></blockquote> لە تەممووزی ٢٠١٤دا، دەوڵەتی ئیسلامی چەندین گوند و شارۆچکەی لە دەوروبەری باکووری حەلەب کۆنتڕۆڵ کرد. لە بەرامبەردا، [[بەرەی نوسرە]] و میلیشیا ھاوپەیمانەکانی وەک [[لیوای تەوحید]]، [[ئەجناد شام]]، و ئەوانی تر ھێرشێکی پێچەوانەیان لە باکووری حەلەب دژی [[داعش]] دەستپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=بعد معارك عنيفة مع الثوار.. داعش يحرز تقدماً بريف حلب الشمالي |trans-title=After violent battles with the rebels, ISIS is making progress in the northern countryside of Aleppo |ناونیشان=http://www.akhbaralaan.net/news/arab-world/2014/7/1/after-fierce-battles-rebels-isis-progressing-countryside-north-aleppo |ئیش=[[Al Aan TV]]}}</ref> ژمارەی دووەمی گۆڤاری دابیق، کە لەلایەن گرووپی دەوڵەتی ئیسلامییەوە لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٤دا بڵاوکرایەوە، بە توندی سەرکردایەتییەکانی بەرەی نوسرە و ئەلقاعیدەی ئیدانە کرد.<ref name="Perkoski 2022 171">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perkoski |یەکەم=Evan |سەردێڕ=Divided, Not Conquered: How Rebels Fracture and Splinters Behave |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ساڵ=٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨٠١٩٧٦٢٧٠٧٥|شوێن=New York |پەڕەکان=١٧١|chapter=5: Al-Qaeda and the Islamic State}}</ref> بە تۆمەتبارکردنی ئەلقاعیدە بە ھاوکاریکردن لەگەڵ دوژمنانی دەوڵەتی ئیسلامیدا، گۆڤارەکە ڕای گەیاند: <blockquote>سەرەڕای ئەوەی دەوڵەتی ئیسلامی ڕووبەڕووی جەنگی ئابووری، سەربازی، [[ڕامیاری]] و میدیایی دەبێتەوە، و سەرەڕای ئەوەی ھەموو لایەنە جیاوازەکان یەکیان گرتووە دژی—لە سەرکردایەتیی نوێی ئەلقاعیدە لە [[خۆراسان]]ەوە، بۆ [[سەفەوییەکان]] لە [[تاران]]، و ڕێگایەک تا خاچھەڵگرەکان لە [[واشینگتن]]—ئەو لە سەرکەوتنێکەوە بۆ سەرکەوتنێکی تر پێشڕەوی دەکات.... ئەو بە ھەزاران ڕافیزەی کوشت («موسڵمانان» بەپێی سەرکردایەتیی نوێی ئەلقاعیدە). ئەو لەسەر بەڵێنی خۆی مایەوە و بەربەستە سنوورییەکانی وێران کرد کە پێشتر خاکەکانی عێراقی لە شام جیا دەکردەوە. ژمارەی ئەو بەردەوام لە زیادبووندایە.<ref name="Perkoski 2022 171"/></blockquote> ==== گۆڕانکاری لە سەرکردایەتیدا ==== سەرۆکی ئەنجومەنی سەربازیی داعش حاجی بەکر، کە ناوی [[سەمیر عەبدولموحەممەد خلیفەوی]] بوو، لە کانوونی دووەمی ٢٠١٤دا کوژرا،<ref name="ChReuter2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Christoph Reuter |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Terror Strategist: Secret Files Reveal the Structure of Islamic State |newspaper=[[Der Spiegel]] |ناونیشان=http://www.spiegel.de/international/world/islamic-state-files-show-structure-of-islamist-terror-group-a-1029274.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref><ref name="nytimes27Aug1422"/> و ئەبوو عەبدولڕەحمان بیلاوی وەک سەرۆکی ئەنجومەنی سەربازیی داعش جێگەی گرتەوە.<ref name="nytimes28August2"/> بیلاوی لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤دا کوژرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chulov |یەکەم=Martin |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=How an arrest in Iraq revealed Isis's $2bn jihadist network |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2014/jun/15/iraq-isis-arrest-jihadists-wealth-power |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Guardian}}</ref><ref name="telegraph2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Revealed: the Islamic State 'cabinet', from finance minister to suicide bomb deployer |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/10956193/Revealed-the-Islamic-State-cabinet-from-finance-minister-to-suicide-bomb-deployer.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/10956193/Revealed-the-Islamic-State-cabinet-from-finance-minister-to-suicide-bomb-deployer.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Telegraph}}{{cbignore}}</ref> و بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەبوو موھەند سوەیداوی وەک سەرۆکی ئەنجومەنی سەربازیی داعش جێگەی گرتەوە.<ref name="nytimes28August2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Military Skill and Terrorist Technique Fuel Success of ISIS |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/08/28/world/middleeast/army-know-how-seen-as-factor-in-isis-successes.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> ڕاپۆرتەکان لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤دا ئاماژەیان بەوە کردووە کە سوەیداوی لە ھێرشێکی ئاسمانیی عێراقدا کوژراوە کە بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەبووبەکر بەغدادییش تێیدا بریندار بووە.<ref name="cunningham10Nov20142">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Erin Cunningham |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Fate of Islamic State chief unclear following U.S. airstrikes on group's leadership in Iraq |newspaper=The Washington Post |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/fate-of-islamic-state-chief-unclear-following-us-strikes-on-groups-leadership-in-iraq/2014/11/09/b5f6d262-8f61-4e1e-8703-2462eed53750_story.html}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Qassim Abdul-Zahra |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Islamic State leader al-Baghdadi wounded by airstrike, Iraqi officials say |ناونیشان=https://www.thestar.com/news/world/2014/11/09/islamic_state_leader_albaghdadi_wounded_by_airstrike_iraqi_officials_say.html |ئیش=thestar.com}}</ref> ڕۆژنامەی ''دەیلی بیست'' بڵاوی کردەوە کە کەسایەتیی باڵای داعش ئەبوو عەلی ئەنباری جێگەی سوەیداوی گرتووەتەوە،<ref name="anbari2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Everything We Knew About This ISIS Mastermind Was Wrong |ناونیشان=http://www.thedailybeast.com/articles/2016/04/15/everything-we-knew-about-this-isis-mastermind-was-wrong.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Daily Beast |وتەگێڕانەوە=al-Qaduli handled the intelligence services, or amniyat, in the country, and then in both Syria and Iraq after the killing of Abu Muhannad al-Sweidawi, a former Saddamist}}</ref> کە ئەویش لە بەرامبەردا لە ٢٤ی ئازاری ٢٠١٦دا کوژرا.<ref name="Abu Alaa Afri actually killed2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Schmidt |یەکەم١=Michael S. |دوایین٢=Mazzetti |یەکەم٢=Mark |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=A Top ISIS Leader Is Killed in an Airstrike, Pentagon Says – New York Times Online |ئیش=Times Online |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/03/26/world/middleeast/abd-al-rahman-mustafa-al-qaduli-isis-reported-killed-in-syria.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> [[ئەنبار]]ی لەلایەن زۆر کەسەوە وەک کەسی دووەمی ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە سووریادا تەماشا دەکرا و وەک جێنشینی ئەگەریی سەرکردەی داعش ئەبووبەکر بەغدادی سەیر دەکرا. کەسی دووەم لە عێراقدا ئەبوو موسلیم تورکمانی بوو، کە لە ١٨ی ئابی ٢٠١٥دا کوژرا، و [[ئەبوو فاتیمە جاحیشی]] وەک سەرکردەی داعش لە عێراقدا جێگەی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Al-Tamimi |یەکەم١=Aymenn |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=An Account of Abu Bakr al-Baghdadi & Islamic State Succession Lines |ناونیشان=http://www.aymennjawad.org/2016/01/an-account-of-abu-bakr-al-baghdadi-islamic-state |وێبگە=pundicity}}</ref><ref name="wsj2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Brutal Efficiency: The Secret to Islamic State's Success |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/the-secret-to-the-success-of-islamic-state-1409709762 |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Wall Street Journal}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|عێراق|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}} [[پۆل:چالاکییەکانی قاعیدە لە عێراق]] [[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون]] [[پۆل:تیرۆریزم لە عێراق]] [[پۆل:قاعیدە لە عێراق]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:یاخیبوونی عێراق (٢٠٠٣-٢٠١١)]] twff2s3jxx22m4ok8sbhodt8mpncx2z 0 168450 1679722 1404285 2026-10-03T16:34:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679722 wikitext text/x-wiki {{Infobox video game | collapsible = | state = | italic title = | title = مۆڕتاڵ کۆمبات | image = Mortal Kombat Logo.svg.png | alt = | caption = | developer = یارییەکانی میدوەی، بەرنامەی ئەڤلانچە، ئیورۆکۆم، ستۆدیۆکانی میدوەی لۆس ئەنجلس | publisher = یارییەکانی میدوەی، وارنەر بڕۆس ئینتەرەکتیڤ | series = | engine = | platforms = | released = یەکەم بڵاوکرنەوەی لە (٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢) بوو | genre = | modes = }} '''مۆڕتاڵ کۆمبات''' ({{بە ئینگلیزی|Mortal Kombat}}) یارییەکی ڤیدیۆیی ئەمریکییە، ناوەندەکەی لە زنجیرەیەکی [[یاری ڤیدیۆیی]]دا ھەیە، لە بنەڕەتدا لەلایەن «یارییەکانی میدوەی» ساڵی ١٩٩٢ پەرەی سەندووە. پێشکەوتنی یەکەم یاری لە بنەڕەتدا لەسەر بیرۆکەی «ئێد بۆن و جۆن تۆبیاس» بوو، کە بیریان کردەوە یارییەکی ڤیدیۆیی بە ڕۆڵی [[ژان کلۆد ڤەن دام]] ئەنجام بدەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەی ئەو بیرۆکەیە کەوتە ڕێ دواتر یارییەکی شەڕی خەیاڵی دروست بوو لە جیاتی ئەوە، لەگەڵ ئەوەشدا کاراکتەری ئەستێرەی «جۆنی کەیج» ھاتە نێو یارییەکە کە سەرەتاکان و شێوازی تایبەتییەکەی دەنگدانەوەی ڤەن دام بوو. مۆڕتاڵ کۆمبات یەکەم یاری شەڕکردن بوو. یارییە ئەسڵییەکە چەندین پاشکۆی دروست کردووە، وە خولانەوەی لێدروست بووە، کە لە چەند یارییەکی سەرکێشی کردار پێکھاتووە، ھەروەھا لە زنجیرەیەکی کتێبی کۆمیدی و یاری کارت. مۆڕتاڵ کۆمبات بووە بە یەکێک لە سەرکەوتووترین مافی دەستووری شەڕکردن لە مێژووی یارییە ڤیدیۆیییەکان، وە یەکێکە لە بەرزترین و زەبرترین مافی دەستووری میدیا لە ھەموو کاتێکدا. زنجیرەکە ناوبانگی بۆ ئاستی بەرزی توندوتیژی گرافیکی ھەیە، مشتومڕەکان کە لە چواردەوری مۆڕتاڵ کۆمبات بوون، لە بەشێکیدا بووە ھۆی دروستکردنی سیستمی ھەڵسەنگاندن بۆ یاری ڤیدیۆیی ESRB. == یاریکردن == یارییە ڕەسەنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات، مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٢)، مۆڕتاڵ کۆمبات دووەم (١٩٩٣)، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ (١٩٩٥)، ئاڵتیمەیت مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٥)، مۆڕتاڵ کۆمبات سیلۆجی (١٩٩٦)، بە شێوازی شەڕی 2D شێوازیان بۆ کراوە. دووانەکەی یەکەم بە پێنج دوگمە شەر دەکات مشتە کۆڵەی بەرز، مشتەکۆڵەی نزم، شەقی بەرز، شەقی نزم، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ دوگمەی ڕاکردنی بۆ زیاد کراوە، کاراکتەرەکان لە یارییە سەرەتایییەکانی مۆرتاڵ کۆمباتدا بە شێوەیەکی تەواو وەک یەک یاری بە یەکتری دەکەن، لەگەڵ ئەوەی تەنھا جیاوازییە گەورەکان جوڵە تایبەتەکانی خۆیانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1UP Show: Mortal Kombat vs. DCU Impressions|ناونیشان=http://gamevideos.1up.com/video/id/22707|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=[[1UP.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707061209/http://gamevideos.1up.com/video/id/22707|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707061209/http://gamevideos.1up.com/video/id/22707 |date= ٧ی تەممووزی ٢٠١١ }}</ref> لە ماوەی ١٩٩٠ یارییەکانی گەشەپێدەر و بڵاوکەرەوەی «میدوەی» تاکە شێوازی شەڕیان بە چوار دوگمەی ھێرش دەھێشتەوە، بۆ ڕیزێکی جیاوازی مشتەکۆڵە و لێدان و بلۆک. یاری «مۆڕتاڵ کۆمبات: ھاوپەیمانی کوشندە» یەکەم یاری مۆڕتاڵ کۆمبات بوو کە کارەکتەرەکە توانی بە شێوەی 3D بجووڵێت، مۆڕتاڵ کۆمبات چواریش ھەوڵی بۆ دراوە کە بە شێوەی 3D دروست بکرێت، بەڵام بەھۆی سیستەمی میکانیکی کۆنەوە وەک خۆی کاری بۆ نەکراوە. ھەروەھا تێکەڵبوونی جوڵەکان لەیارییە کۆنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات گۆڕدرا، ئەمەش بەجیاکردنەوەی جووڵە ئاسایییەکانی کاراکتەرەکان و تەنانەت پێدانی چەندین شێوازی شەڕکردن پێیان. سەرەتا لە ھاوپەیمانی کوشندە تا مۆڕتاڵ کۆمبات: فێڵ کردن، کاراکتەرەکان سێ شێوازی شەڕیان بۆ ھەر کاراکتەرێک دەبوو: دوو شێوازی بێ چەک، یەک شێوازی بە چەک. == پەرەپێدان == مۆڕتاڵ کۆمبات لە ساڵی ١٩٩١ بە تەنیا بە چوار کەسەوە دەستی بە پێشکەوتن کرد: ئێد بوون (بەرنامەڕێژی)، جۆن تۆبیاس (ھونەر و چیرۆک)، جۆن ڤۆگل (گرافیک) وە دان فۆردن (دیزاینی دەنگ).<ref name="mortalkombatint">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.officialnintendomagazine.co.uk/news_060707_mortal.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071023152817/http://www.officialnintendomagazine.co.uk/news_060707_mortal.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Mortal Kombat: Ed Boon Interview | magazine=[[Official Nintendo Magazine]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم= Larry |دوایین=Hryb |سەردێڕ= Show #305: The Maw and Ed Boon |ناونیشان= http://majornelson.com/index.php/2009/01/18/show-305-the-maw-and-ed-boone |ڕێکەوت= ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە= majornelson.com |ڕێکەوتی سەردان= ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> بەوتەی مۆڕتاڵ کۆمبات ئەکتەرەکان ڕیچارد دیڤیزیۆ و دانیال پێسینا وتیان یەکەم یاری لە ڕاستیدا وەک پڕۆژەیەکی نینجایی لەلایەن جۆن تۆبیاس (کارمەندێکی نوێی لاوی یارییەکانی میدوەی لەو کاتەدا) دەستی پێکردوە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://melmagazine.com/en-us/story/an-oral-history-of-mortal-kombat|سەردێڕ=An Oral History of ‘Mortal Kombat’|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=MEL Magazine|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> دواتر میدوەی بە شێوەیەک نزیک بۆوە بۆ دروستکردنی یارییەکی شەر لە ساڵی ١٩٩٢ بە شێوەی دیجیتاڵی بە نیشاندانی کارەکتەری «ژان کلۆد ڤەن دام»،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Guinness World Records Gamer's Edition|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Guinness World Records|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٤٩٩٤-٢١-٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/guinnessworldrec00guin_0}}</ref> بەنیازی دروستکردنی یارییەکە بوون، بە قەراغێکی زۆر سەختر، کەمێک جدیتر، کەمێک زیاتر وەک چوونە ژوورەوەی ئەژدیھا یان سپۆرتی خوێن، لەیارییە شەڕەکانی [[کارتۆن]]ی بچێت، تۆبیاس و بۆن بڕیاریاندا بەردەوامبن لەپرۆژەکەیان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mortal Kombat}} * {{وێبگەی فەرمی|http://www.mortalkombat.com}} ([[وارنەر برۆس.]]) {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان]] [[پۆل:مۆرتاڵ کۆمبات]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:یاری ڤیدیۆیی شەڕکردن بەپێی زنجیرەکان]] [[پۆل:مردن لە خەیاڵدا]] [[پۆل:خوێن لە خەیاڵدا]] [[پۆل:ئەفسانە]] [[پۆل:دۆزەخ لە کلتووری باودا]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ فیلمدا گونجاون]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:زنجیرە یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٢ ناسێندران]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان دەربارەی جنۆکەکان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان گونجێنراون]] [[پۆل:زنجیرەکانی وانەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان گونجێنراون]] hm15vbekfg2064kf9tsbr7pe2hxyl1z 1679757 1679722 2026-10-03T17:01:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆن]]، [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٠٠]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠١٠]]، [[دەروازە:کۆمیک|کۆمیک]]، [[دەروازە:کارتۆن|کارتۆن]] و [[دەروازە:مۆسیقا|مۆسیقا]] 1679757 wikitext text/x-wiki {{Infobox video game | collapsible = | state = | italic title = | title = مۆڕتاڵ کۆمبات | image = Mortal Kombat Logo.svg.png | alt = | caption = | developer = یارییەکانی میدوەی، بەرنامەی ئەڤلانچە، ئیورۆکۆم، ستۆدیۆکانی میدوەی لۆس ئەنجلس | publisher = یارییەکانی میدوەی، وارنەر بڕۆس ئینتەرەکتیڤ | series = | engine = | platforms = | released = یەکەم بڵاوکرنەوەی لە (٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢) بوو | genre = | modes = }} '''مۆڕتاڵ کۆمبات''' ({{بە ئینگلیزی|Mortal Kombat}}) یارییەکی ڤیدیۆیی ئەمریکییە، ناوەندەکەی لە زنجیرەیەکی [[یاری ڤیدیۆیی]]دا ھەیە، لە بنەڕەتدا لەلایەن «یارییەکانی میدوەی» ساڵی ١٩٩٢ پەرەی سەندووە. پێشکەوتنی یەکەم یاری لە بنەڕەتدا لەسەر بیرۆکەی «ئێد بۆن و جۆن تۆبیاس» بوو، کە بیریان کردەوە یارییەکی ڤیدیۆیی بە ڕۆڵی [[ژان کلۆد ڤەن دام]] ئەنجام بدەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەی ئەو بیرۆکەیە کەوتە ڕێ دواتر یارییەکی شەڕی خەیاڵی دروست بوو لە جیاتی ئەوە، لەگەڵ ئەوەشدا کاراکتەری ئەستێرەی «جۆنی کەیج» ھاتە نێو یارییەکە کە سەرەتاکان و شێوازی تایبەتییەکەی دەنگدانەوەی ڤەن دام بوو. مۆڕتاڵ کۆمبات یەکەم یاری شەڕکردن بوو. یارییە ئەسڵییەکە چەندین پاشکۆی دروست کردووە، وە خولانەوەی لێدروست بووە، کە لە چەند یارییەکی سەرکێشی کردار پێکھاتووە، ھەروەھا لە زنجیرەیەکی کتێبی کۆمیدی و یاری کارت. مۆڕتاڵ کۆمبات بووە بە یەکێک لە سەرکەوتووترین مافی دەستووری شەڕکردن لە مێژووی یارییە ڤیدیۆیییەکان، وە یەکێکە لە بەرزترین و زەبرترین مافی دەستووری میدیا لە ھەموو کاتێکدا. زنجیرەکە ناوبانگی بۆ ئاستی بەرزی توندوتیژی گرافیکی ھەیە، مشتومڕەکان کە لە چواردەوری مۆڕتاڵ کۆمبات بوون، لە بەشێکیدا بووە ھۆی دروستکردنی سیستمی ھەڵسەنگاندن بۆ یاری ڤیدیۆیی ESRB. == یاریکردن == یارییە ڕەسەنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات، مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٢)، مۆڕتاڵ کۆمبات دووەم (١٩٩٣)، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ (١٩٩٥)، ئاڵتیمەیت مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٥)، مۆڕتاڵ کۆمبات سیلۆجی (١٩٩٦)، بە شێوازی شەڕی 2D شێوازیان بۆ کراوە. دووانەکەی یەکەم بە پێنج دوگمە شەر دەکات مشتە کۆڵەی بەرز، مشتەکۆڵەی نزم، شەقی بەرز، شەقی نزم، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ دوگمەی ڕاکردنی بۆ زیاد کراوە، کاراکتەرەکان لە یارییە سەرەتایییەکانی مۆرتاڵ کۆمباتدا بە شێوەیەکی تەواو وەک یەک یاری بە یەکتری دەکەن، لەگەڵ ئەوەی تەنھا جیاوازییە گەورەکان جوڵە تایبەتەکانی خۆیانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1UP Show: Mortal Kombat vs. DCU Impressions|ناونیشان=http://gamevideos.1up.com/video/id/22707|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=[[1UP.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707061209/http://gamevideos.1up.com/video/id/22707|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707061209/http://gamevideos.1up.com/video/id/22707 |date= ٧ی تەممووزی ٢٠١١ }}</ref> لە ماوەی ١٩٩٠ یارییەکانی گەشەپێدەر و بڵاوکەرەوەی «میدوەی» تاکە شێوازی شەڕیان بە چوار دوگمەی ھێرش دەھێشتەوە، بۆ ڕیزێکی جیاوازی مشتەکۆڵە و لێدان و بلۆک. یاری «مۆڕتاڵ کۆمبات: ھاوپەیمانی کوشندە» یەکەم یاری مۆڕتاڵ کۆمبات بوو کە کارەکتەرەکە توانی بە شێوەی 3D بجووڵێت، مۆڕتاڵ کۆمبات چواریش ھەوڵی بۆ دراوە کە بە شێوەی 3D دروست بکرێت، بەڵام بەھۆی سیستەمی میکانیکی کۆنەوە وەک خۆی کاری بۆ نەکراوە. ھەروەھا تێکەڵبوونی جوڵەکان لەیارییە کۆنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات گۆڕدرا، ئەمەش بەجیاکردنەوەی جووڵە ئاسایییەکانی کاراکتەرەکان و تەنانەت پێدانی چەندین شێوازی شەڕکردن پێیان. سەرەتا لە ھاوپەیمانی کوشندە تا مۆڕتاڵ کۆمبات: فێڵ کردن، کاراکتەرەکان سێ شێوازی شەڕیان بۆ ھەر کاراکتەرێک دەبوو: دوو شێوازی بێ چەک، یەک شێوازی بە چەک. == پەرەپێدان == مۆڕتاڵ کۆمبات لە ساڵی ١٩٩١ بە تەنیا بە چوار کەسەوە دەستی بە پێشکەوتن کرد: ئێد بوون (بەرنامەڕێژی)، جۆن تۆبیاس (ھونەر و چیرۆک)، جۆن ڤۆگل (گرافیک) وە دان فۆردن (دیزاینی دەنگ).<ref name="mortalkombatint">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.officialnintendomagazine.co.uk/news_060707_mortal.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071023152817/http://www.officialnintendomagazine.co.uk/news_060707_mortal.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Mortal Kombat: Ed Boon Interview | magazine=[[Official Nintendo Magazine]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم= Larry |دوایین=Hryb |سەردێڕ= Show #305: The Maw and Ed Boon |ناونیشان= http://majornelson.com/index.php/2009/01/18/show-305-the-maw-and-ed-boone |ڕێکەوت= ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە= majornelson.com |ڕێکەوتی سەردان= ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> بەوتەی مۆڕتاڵ کۆمبات ئەکتەرەکان ڕیچارد دیڤیزیۆ و دانیال پێسینا وتیان یەکەم یاری لە ڕاستیدا وەک پڕۆژەیەکی نینجایی لەلایەن جۆن تۆبیاس (کارمەندێکی نوێی لاوی یارییەکانی میدوەی لەو کاتەدا) دەستی پێکردوە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://melmagazine.com/en-us/story/an-oral-history-of-mortal-kombat|سەردێڕ=An Oral History of ‘Mortal Kombat’|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=MEL Magazine|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> دواتر میدوەی بە شێوەیەک نزیک بۆوە بۆ دروستکردنی یارییەکی شەر لە ساڵی ١٩٩٢ بە شێوەی دیجیتاڵی بە نیشاندانی کارەکتەری «ژان کلۆد ڤەن دام»،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Guinness World Records Gamer's Edition|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Guinness World Records|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٤٩٩٤-٢١-٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/guinnessworldrec00guin_0}}</ref> بەنیازی دروستکردنی یارییەکە بوون، بە قەراغێکی زۆر سەختر، کەمێک جدیتر، کەمێک زیاتر وەک چوونە ژوورەوەی ئەژدیھا یان سپۆرتی خوێن، لەیارییە شەڕەکانی [[کارتۆن]]ی بچێت، تۆبیاس و بۆن بڕیاریاندا بەردەوامبن لەپرۆژەکەیان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mortal Kombat}} * {{وێبگەی فەرمی|http://www.mortalkombat.com}} ([[وارنەر برۆس.]]) {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیک|کارتۆن|مۆسیقا}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان]] [[پۆل:مۆرتاڵ کۆمبات]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:یاری ڤیدیۆیی شەڕکردن بەپێی زنجیرەکان]] [[پۆل:مردن لە خەیاڵدا]] [[پۆل:خوێن لە خەیاڵدا]] [[پۆل:ئەفسانە]] [[پۆل:دۆزەخ لە کلتووری باودا]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ فیلمدا گونجاون]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:زنجیرە یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٢ ناسێندران]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان دەربارەی جنۆکەکان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان گونجێنراون]] [[پۆل:زنجیرەکانی وانەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان گونجێنراون]] rvsikw0r7y76567btf6sim8zkf4l1qg 0 168536 1679971 1650075 2026-10-03T22:39:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679971 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرزاخەلیل | ناوی_فەرمی = Mirza Khalil | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mirzə Xəlil - میرزاخلیل | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.4619|frame-long=44.6736|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1514 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 210 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرزاخەلیل''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرزاخەلیل''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مولیک]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئینجەی حاجی محەمەد]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئیلان قەرەی سەروو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسولەزگی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١٠) کەس و (٣٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] khti38oqc5vbajpjtlqzzispnxs7ewb 0 168811 1680101 1655385 2026-10-04T04:52:46Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680101 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = جۆو کیری | image = Joe Keery by Gage Skidmore.jpg | caption = جۆو لە کۆمیک-کۆنی ساندیاگۆی ٢٠١٧ | birth_name = جۆسێف دەیڤد کیری | birth_date = {{Birth date and age|١٩٩٢|٤|٢٤}} | birth_place = نیوبێریپۆرت، ماساچەسێت، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | occupation = {{hlist|ئەکتەر|مۆسیقاژەن}} | alma_mater = زانکۆی دێ پاوڵ (بڕوانامەی ھونەرە جوانەکان) | years_active = ٢٠١٥–ئێستا }} '''جۆسێف دەیڤد کیری''' (لەدایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٩٢) ئەکتەر و مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە. کە ڕۆڵی [[ستیڤ ھارینگتن]] ئەگێڕێت لە زنجیرەی [[خەیاڵی زانستی]]ی [[فیلمی ترسێنەر|ترسناک]]ی وێبی ئەمریکی ''[[شتە نامۆکان]]'' (٢٠١٦–ئێستا)، جۆو لەژێر ناوی ھونەریی '''دی جەی ئۆ'''دا مۆسیقا و گۆرانی بڵاو دەکاتەوە، ئەو ئەندامێکی پێشووی باندی ڕۆکی سایکێدێلیکی ئەمریکیی پۆست ئانیمەڵ بوو. == ژیانی سەرەتایی == جۆو لە بێریپۆرت، ماساچەسێت لەدایکبووە، بۆ دایک و باوک دەیڤد و نینا کیری، ئەندازیارێک و مامۆستایەکی ئینگلیزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mass.edu/strategic/learn_amcoateam.asp|سەردێڕ=AMCOA Members|وێبگە=Massachusetts Department of Higher Education|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.keerydesign.com/?page_id=14|سەردێڕ=David Grover Keery|وێبگە=www.keerydesign.com|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210821071810/http://www.keerydesign.com/?page_id=14|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو دووەمە لە پێنج منداڵ و لەگەڵ خوشکەکانی، کاڕۆڵاێن، لیزی، کەیت، و ئێما گەورەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://newburyportnews.com/article_da8f07e4-5f7f-5812-ba71-e653c4af65d7.html|سەردێڕ=NHS alum Keery finds fame in Netflix's 'Stranger Things'|دوایین١=Sullivan|یەکەم١=Jim|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٦|newspaper=[[The Daily News of Newburyport]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٧|archive-date=٢١ی ئابی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210821071827/https://www.newburyportnews.com/article_da8f07e4-5f7f-5812-ba71-e653c4af65d7.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite article|title=Joe Keery Biography|url=https://celebrityxyz.com/actor/joseph-david-keery|accessdate=20 March 2018}}</ref> جۆو لە نیوبێریپۆرت گەورەبووە و لە قوتابخانەی ڕیڤەر ڤاڵی کارتەر خوێندوویەتی، قوتابخانەیەکی بنەڕەتی و ناوەندی نزیک، و دوا ناوەندی نیوبێریپۆرت. کە گەنج بوو، بەژداری لە ثیەتەر ئین دە ئۆپنی کردووە، کامپێکی ھونەری نواندن لە پارکی سنووری ماودسلەی، بەڵام دواتر دەستی بە نواندن کرد لە دوا ناوەندی، لە سەرەتادا نواندن لەسەر سووربوونی خوشکە گەورەکەی. جۆو چوو بۆ خوێندن لە قوتابخانەی شانۆ لە زانکۆی دێ پاوڵ و لە ٢٠١٤ تەواوی کرد بە پەیمانامەیەکی ھونەرە جوانەکان لە نواندن.<ref name="ct">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Greene|یەکەم١=Morgan|سەردێڕ='Stranger Things' pulls Ravenswood actor into its orbit|ناونیشان=https://chicagotribune.com/ct-joe-keery-stranger-things-tv-ae-0821-20160821-story.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٧|newspaper=[[Chicago Tribune]]|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٦}}{{بەستەری مردوو|url=https://chicagotribune.com/ct-joe-keery-stranger-things-tv-ae-0821-20160821-story.html |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://blogs.depaul.edu/theatre-school-news/2016/07/15/joe-keery-plays-steve-harrington-on-hit-netflix-series-stranger-things/|سەردێڕ=Joe Keery Stars in hit Netflix series Stranger Things {{!}} Theatre School News|وێبگە=blogs.depaul.edu|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == پیشە == === نواندن === دوای تەواوکردنی دێ پاوڵ، جۆو چوو بۆ سەدەھا تاقیکردنەوەی نواندن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Daly|یەکەم١=Kelly|سەردێڕ=Who To Watch: Joe Keery|ناونیشان=http://www.chicagosplash.com/watch-joe-keery|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=Chicago Splash|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.chicagosplash.com/watch-joe-keery |date=ئەیلوولی ٢٠٢١ }}</ref> پێش ڕۆڵە بەناوبانگەکەی لە ''[[شتە نامۆکان]]''، جۆو لە ڕێکلامە بازرگانییەکانی کەی ئێف سی، دۆمینۆس، و ئەمیبۆ دەرکەوت، و ڕۆڵی ھەبوو لە ''Empire'' و ''Chicago Fire''.<ref name=ct/><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Nintendo|سەردێڕ=Super Smash Bros. - Gameplay & Quest for the amiibo!|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=C3c_JDDp99k|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> یەکەم دەرکەوتنی تەواوی لە فیلمدا لە ''Henry Gamble's Birthday Party'' ی ستیفن کۆندا بوو.<ref name=ct/> لە کۆتایییەکانی ٢٠١٥ دا، جۆو ھەڵبژێردرا بۆ ''شتە نامۆکان''. ئەو لە سەرەتادا تاقیکردنەوەی بۆ ڕۆڵی جۆناتان کرد، بەڵام دواتر ڤیدیۆی کارەکتەرەکەی نارد، [[ستیڤ ھارینگتن|ستیڤ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.vulture.com/2017/10/joe-keery-steve-stranger-things-2.html|سەردێڕ=Stranger Things’ Joe Keery Agrees That Steve’s Jeans Were Very Tight|دوایین=Jung|یەکەم=E. Alex|ئیش=Vulture|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|زمان=en}}</ref> [[شتە نامۆکان (وەرزی یەکەم)|یەکەم وەرز]] لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ لە [[نێتفلیکس]] بڵاوکرایەوە. جۆو پلەی بەرزکرایەوە لە ڕۆڵێکی کەم بۆ کارەکتەری سەرەکی لە [[شتە نامۆکان (وەرزی دووەم)|وەرزی دووەمی ''شتە نامۆکان'']]، کە لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین١=Bradley|یەکەم١=Laura|سەردێڕ=What Millie Bobby Brown Really Wants from Stranger Things Season 2|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/12/millie-bobby-brown-stranger-things-season-2|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|magazine=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] |بڵاوکەرەوە=Condé Nast|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> جۆو ھەمان ڕۆڵی گێڕایەوە لە [[شتە نامۆکان (وەرزی سێیەم)|وەرزی سێیەم]]، کە لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە. لە دەستپێکی ''شتە نامۆکان''ەوە، جۆو بەژداری لەچەند فیلمێکی سەربەخۆ کردووە، وەک فیلمی گاڵتەی ٢٠٢٠ ''Spree'' کە ڕۆڵی سەرەکی ئەگێڕێت، و دانراوە کە لە فیلمی کۆمیدی ئاکشنی ٢٠٢٠ ''Free Guy'' دەربکەوێت. === مۆسیقا === لە تەنیشت نواندنەوە، جۆو مۆسیقاژەنیشە. ئەو یەکێکە لە گیتارژەنەکان لە باندی دروستبوو لە شیکاگۆی ڕۆکی سایکۆلۆژی پۆست ئەنیمەڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Hillyer|یەکەم١=Alec|سەردێڕ=Review: Post Animal’s Post Animal Perform the Most Curious Water Activities|ناونیشان=https://medium.com/@alecghillyer/review-post-animals-post-animal-perform-the-most-curious-water-activities-beea85081e80|وێبگە=[[Medium (website)|Medium]] |بڵاوکەرەوە=A Medium Corporation|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> یەکەم ئەلبومی تەواویان لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Cooper|یەکەم١=Leonie|سەردێڕ=Listen To Steve From Stranger Things' Tame Impala Style Psych Band|ناونیشان=https://nme.com/listen-to-steve-from-stranger-things-tame-impala-style-psych-band-4645|وێبگە=[[NME]]|بڵاوکەرەوە=[[Time Inc. UK]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦}}{{بەستەری مردوو|url=https://nme.com/listen-to-steve-from-stranger-things-tame-impala-style-psych-band-4645 |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> دووەم ئەلبومی باندەکە، ''When I Think Of You In A Castle''، لە نیسانی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە و جۆو بینرا کە گیتارژەنی و ڤۆکاڵەکانی نیشان بدات. لە ٢٠١٩وە، جۆو لەگەڵ باندەکەدا بەژداری ناکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.polyvinylrecords.com/product/when_i_think_of_you_in_a|سەردێڕ=When I Think Of You In A Castle|وێبگە=www.polyvinylrecords.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٩، جۆو خۆی سینگڵێکی بەناوی "Roddy" وەک تاکە ھونەرمەند لەژێر نازناوی Djo.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vice.com/en_us/article/3k33pb/stranger-things-actor-joe-keerys-new-song-is-even-better-than-his-hair|سەردێڕ='Stranger Things' Actor Joe Keery's New Song Is Even Better Than His Hair|دوایین=Terry|یەکەم=Josh|دوایین٢=Horn|یەکەم٢=Leslie|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Vice|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> جۆو سینگڵێکی تری بڵاوکردەوە لە ٩ی ئابی ٢٠١٩، بەناوی "Chateau (Feel Alright)" لەژێر ھەمان نازناو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://consequenceofsound.net/2019/08/stranger-things-joe-keery-shares-dreamy-new-song-chateau-feel-alright-stream/|سەردێڕ=Stranger Things' Joe Keery shares dreamy new song "Chateau (Feel Alright)": Stream|دوایین=Roffman|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=Consequence of Sound|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩، جۆو یەکەم ئەلبومی بڵاوکردەوە بەنازاناوی Djo, ''Twenty Twenty''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Daly|یەکەم١=Rhian|سەردێڕ=Djo - 'Twenty Twenty' Review|ناونیشان=https://www.nme.com/reviews/album/djo-twenty-twenty-review-joe-keery|وێبگە=[[NME]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> لە سەرەتایی تەمەنی بیست ساڵیدا، مۆسیقایەکی لەژێر ناوی "Cool Cool Cool" بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://coolcoolcool1.bandcamp.com|سەردێڕ=I'm Not Smart, by Cool Cool Cool|وێبگە=Cool Cool Cool|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" |- ! ساڵ ! ناو ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان |- |٢٠١٥ |''Henry Gamble's Birthday Party'' |گەیب | |- |٢٠١٦ |''The Charnel House'' |سکۆت | |- |٢٠١٧ |''Molly's Game'' |تڕەست فەند کۆڵ | |- |rowspan=2 | ٢٠١٨ |''After Everything'' |کریس | |- |''Slice'' |جاکسن | |- |٢٠١٩ |''How to Be Alone'' |جاک |کورتە فیلم |- |٢٠٢٠ |''Spree'' |کێرت کەنکڵ | |- |٢٠٢١ |''Free Guy'' |کیس |لە بەرھەمھێناندایە |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable" |- ! ساڵ ! ناو ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان |- |rowspan=3 | ٢٠١٥ |''Sirens'' |سینستەر |ئەڵقەی: "Screw the One Percent" |- |''Chicago Fire'' |ئیمێت |٢ ئەڵقە |- |''Empire'' |تۆنی تریچەری سێیەم |ئەڵقەی: "Who I Am" |- |٢٠١٦–ئێستا |''[[شتە نامۆکان]]'' |[[ستیڤ ھارینگتن]] |ڕۆڵی کەم ([[شتە نامۆکان (وەرزی یەکەم)|وەرزی یەکەم]]){{ھن}}ڕۆڵی سەرەکی ([[شتە نامۆکان (وەرزی دووەم)|وەرزی دووەم]]–ئێستا) |- |٢٠١٩ |''No Activity'' | |ئەڵقەی: "Oops Sorry" |- | |} == دیسکۆگرافی == === وەک دی جەی ئۆ === ==== ئەلبوومی ستۆدیۆیی ==== * ''بیست بیست'' (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Stranger Things' Joe Keery announces new album Twenty Twenty, shares "Mortal Projections": Stream|ناونیشان=https://consequence.net/2019/08/stranger-things-joe-keery-announces-new-album-twenty-twenty-shares-mortal-projections-stream/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Consequence|زمان=en-US}}</ref> * ''بڕیاردان'' (٢٠٢٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Arnone|یەکەم=Joey|سەردێڕ=Djo (Joe Keery from “Stranger Things”) Announces New Album, Shares New Song “Change”|ناونیشان=https://www.undertheradarmag.com/news/djo_joe_keery_from_stranger_things_announces_new_album_shares_new_song_chan|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.undertheradarmag.com|زمان=en}}</ref> ==== تاکەگۆرانی ==== * «ڕۆدی» (٢٠١٩) * «شاتۆ» (ھەست بە باشی بکە) (٢٠١٩) * «پێشبینییە لەنێوچووەکان» (٢٠١٩) * «سەرت بەرز ڕابگرە» (٢٠٢٠) * «گۆڕان» (٢٠٢٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Stranger Things' Star Joe Keery's Song "Change" Is A Surprise Summertime Jam|ناونیشان=https://www.bustle.com/entertainment/stranger-things-joe-keery-new-song-change-djo|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Bustle|زمان=en}}</ref> === لەگەڵ پۆست ئانیمەڵ === ==== ئەلبوومی ستۆدیۆیی ==== * ''کاتێک لە قەڵایێکدا بیرت لێ دەکەمەوە'' (٢٠١٨) ==== تۆماری درێژخایەن ==== * ''پۆست ئانیمەڵ کونجکۆڵترین چالاکییەکانی ئاو ئەنجام دەدەن'' (٢٠١٥) * ''زنجیرەی باخچە'' (٢٠١٦) == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" |- ! ساڵ ! خەڵات ! بابەت ! کاری پاڵێوراو ! ئەنجام ! {{Abbr|سەرچاوە|References}} |- | ٢٠١٧ | rowspan=2| [[خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە]] | rowspan=2|باشترین نواندن لەلایەن گروپێکەوە لە زنجیرەیەکی درامی | rowspan=2|''[[شتە نامۆکان]]'' | {{won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Screen Actors Guild Awards 2017: Complete Winners List|ناونیشان=https://abcnews.go.com/Entertainment/screen-actors-guild-awards-2017-complete-winners-list/story?id=45131338|وێبگە=ABC News|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |- | ٢٠١٨ | {{nom}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2018 SAG Award Nominations: See the Full List|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/12/sag-award-nominations-2018-list|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=6564737}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Joe Keery}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ژەنیارانی ئەمریکی]] 61bevdx940p9q1nvhxsiaumi1d2ufer 0 168820 1679972 1650074 2026-10-03T22:39:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679972 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرزادۆڵمەز | ناوی_فەرمی = Mirza Dulmaz | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mirzədolmaz - میرزادولماز | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.3575|frame-long=44.7233|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1235 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 21 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرزادۆڵمەز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرزادۆڵمەز''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەبدوڵا کەندی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جەگەنلوی کورد]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەخەند]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕند]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١) کەس و (٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] s4tqz8hsioxgxwgb2mn87wsd1xkdxx3 0 169033 1680097 1516782 2026-10-04T04:39:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680097 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''میلارد فیلمۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Millard Fillmore}}؛ [[٧ی کانوونی دووەم]]ی [[١٨٠٠]] – [[٨ی ئازار]]ی [[١٨٧٤]]) ١٣یەمین سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (١٨٥٠–١٨٥٣)ە، دوا ئەندامی پارتی ڕاستڕەو بوو کە گەیشتە کۆشکی سپی. فیلمۆر ئەندامی کۆنگرێسی پێشووی خەڵکی [[نیویۆرک]]ە و لە ساڵی ١٨٤٨ بە جێگری سەرۆک ھەڵبژێردراوە و دوای ئەوەی زاکاری تەیلەر لە ناکاو کۆچی دوایی کرد، دەست بەکار بوو. فیلمۆر ڕۆڵێکی سەرەکی ھەبوو لە گەیشتن بە ڕێکەوتنەکەی ساڵی ١٨٥٠، ئەو ڕێککەوتنەی کە بووە ھۆی ئاگربەستێکی کورت لە ناکۆکی لەسەر کۆیلایەتی. بۆ ماوەی سێ ساڵ سەرۆکی ئەمریکا بوو. == سەرچاوەکان == * [https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/millard-fillmore/ میلارد فلیمۆر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518014447/https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/millard-fillmore/ |date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{کۆمنز}} * {{Gutenberg author |id=Fillmore,+Millard | name=میلارد فلیمۆر}} * {{Internet Archive author|sname=Millard Fillmore}} {{Librivox author|id=١٠٤٦٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٧٤]] [[پۆل:مەرگەکان بە سەکتە]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە دەیەی ١٨٥٠]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەدەی ١٩یەم]] etqd748wuv5t64ocuczv1s2qkjqcwzo 0 169354 1680207 1516844 2026-10-04T07:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1680207 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = میوانە نادیارەکە | وێنە = | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = ئۆریۆل پاولۆ | بەرھەمھێنەر = مارسیدیس کامیریۆ، ئەدریان گوێرا، میکێل لێزجارزا، نوریا ڤۆڵس | نووسین = ئۆریۆل پاولۆ | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = فێرناندۆ ڤێلاسکوییز | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = جووم مارتی | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[وارنەر برۆس پیکچەرز]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦ | ماوەی فیلم = ١٠٦ خولەک | وڵات = [[ئیسپانیا]] | زمان = [[ئیسپانی]] | زنجیرە = | تێچوون = | داھات = | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''میوانە نادیارەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Invisible Guest}}) فیلمێکی مەتەڵی ساڵی ٢٠١٦یە، نووسین و دەرھێنانی لەلایەن ئۆریۆل پاولۆ بۆ کراوە. لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ئیسپانیا بڵاوکرایەوە، فیلمەکە بە وەڵامێکی بێوشوڕکەر بۆ کاش کرایەوە، بەڵام ئەوە سەرکەوتنی بازرگانی بوو، بە قازانجی تەواوی ٥٬٣ میلیۆن دۆلار بەرامبەر بودجەکەی کە ٤ میلیۆن یۆرۆیە. میوانی نادیار سێ دووبارە دروست کردنەوەی بە زمانی جیاواز دروست کردووە. == چیرۆک == ئەدریان دۆریای بازرگانی ئیسپانی دوای دەستگیرکردنی بە تاوانی کوشتنی خانمەکەی «لۆرا ڤیداڵ» بە کەفالەت دەیەوێت ئازاد بکرێت، فیلیک لیڤای پارێزەرە بەھادارەکەی بەرگریکاری «ڤێرجینیا گودمان» بەکرێ دەگرێت کە بەیانی زوو سەردانی دەکات بۆ ئەوەی پێی بڵێت کە داواکاری گشتی شایەتێکیان بینیوتە بەردەم دادوەر و بەم زووانە شایەتی دەدات، بۆیە دەبێت بەخێرایی تەواوی چیرۆکەکە بڵێتەوە. ئەدریان بە ڤێرجینیا دەڵێت چۆن خۆی و لۆرا چەند مانگ لەمەوبەر کۆتاییان بە پەیوەندییەکانیان ھێنا، بەڵام بە ١٠٠ ھەزار یۆرۆ تەلەفۆنیان بۆ ھات بۆ ھۆتێلێکی ئەو وڵاتە. لە ھۆتێلەکە ئادریان ھۆشی لە دەست دا و لە خەو ھەستا بۆ دۆزینەوەی لارا بە مردوویی لە گەرماوەکە پۆلیسەکان گەیشتنە ژوورەوە، دەرگای ژوورەکەیان بە داخراوی یی دۆزییەوە و زنجیرکراو لە ناوەوە، بە دزییەوە لە ژوورەوە پەنجەرەکان داخراون و دەسکەکان لە زستاندا کراوەن، ئەمەش ئەدریان بە تاکە گومانەکە جێ دێڵیت دوای دەستگیرکردنی، ھاوسەرەکەی بەجێی دێڵن و کچە بچووکەکەیان دەبات ڤیرجینیا جەخت دەکاتەوە کە ئەدریان ھەموو ڕاستییەکانی پێ ناڵێ. == ڕۆڵەکان == * ماریۆ کاساس: وەک ئەدریان دۆریا * بابارا لێنی: وەک لاورا ڤیداڵ * فرانسێس ئۆرێلا: وەک فێلیکس لیڤا * جوس کۆرۆنادۆ: وەک تۆماس گاریدۆ == بەرھەمھێنان == فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٥ لە شاری تێراسا، کە شارێکە لە کەتەلۆنیایی ئیسپانیا و لە چەند شوێنێکی دیکەی ئیسپانیا وەک بەرشەلۆنە و ھەرێمی بیسکای و ڤاڵ دی نۆریا، کاری بۆ کراوە. == پێشوازی == فیلمەکە ٣٬٩ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی لە ئیسپانیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?id=_fCONTRATIEMPOTHE01&country=ES&wk=2017W1&id=_fCONTRATIEMPOTHE01&p=.htm|سەردێڕ= Contratiempo (The Invisible Guest)|ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش= [[Box Office Mojo]]}}</ref> و ١٧٢٬٤ میلیۆن یوانی چینی لە چین کۆکردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cbooo.cn/m/665947|سەردێڕ=看不见的客人|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=Cbooo|زمان=Chinese|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180710103755/http://www.cbooo.cn/m/665947|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ٦٧٪ی نۆ پێداچوونەوەی ئیجابی لەسەر ڕۆتن تۆمەیتۆز وەرگرت، تێکڕای ڕێژەی ھەڵسەنگاندن ٥٦٬٦/١٠ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=THE INVISIBLE GUEST (CONTRATIEMPO) |ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/the_invisible_guest/ |وێبگە=[[Rotten Tomatoes]] |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکیییەکان == * {{IMDb title|4857264}} * {{Rotten Tomatoes|the_invisible_guest}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە ئیسپانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بارسێلۆنا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] fr7ym6mxai3j85e8dfa2p6tod0r64qs 0 169421 1679880 1679624 2026-10-03T20:04:06Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679880 wikitext text/x-wiki [[File:Mozyeepars (5).JPG|thumb|مۆزەخانەی پارس لە شیراز]] '''مۆزەخانەی پارس''' ({{بە فارسی|موزە پارس}}) مۆزەخانەیەکە لە شیراز لە پارێزگای فارس لە باشووری [[ئێران]] لە ساڵی ١٩٣٦ لەژێر سایەی [[ڕەزا شا|ڕەزا شا پەھلەوی]] دامەزراوە، دەکەوێتە پارکی نزار. ئەو ھەشت بینایە ئەو شوێنە بوو کە لە سەردەمی بنەماڵەی زیندی ئێرانیدا میوانی شاھانەی لێ بوو. ھەروەھا بۆ بەئەنجامدانی مەراسیمە ڕەسمییەکان بەکاردەھێنرا. ھەروەھا شوێنی ناشتنی کەریم خان زەند. == باخچەی نزار == باخچەی کۆنی نزار یەکێک بوو لە گەورەترین باخچەکانی شیراز لە سەردەمی حوکمی سەفەوییەکان (١٥٠١–١٧٢٢). لە سەردەمی بنەماڵەی زەند (١٧٥٠–١٧٩٤)، کە کەریم خان بوونیادێکی بەھای بەرزی بە ناوی (کۆلا فەرانجی) بنیات نا. بۆ وەرگرتن و میوانداریکردنی میوان و باڵیۆزی بیانی و ئاھەنگێرانی فەرمی بەکارھات.<ref name=Rostami>Pars Museum, KolahFarangi Mansion. M. Rostami ({{ISBN|978-600-91247-0-1}}), p. 9</ref> === مۆزەخانەی پارس === لە ساڵی ١٩٣٦ پاڤیلیۆن یەکەم مۆزەخانە بوو، کە دەکەوێتە دەرەوەی تارانی پایتەخت لە یەکێک لە سیماکانی تەلارسازیی بیناکەدا خشت و دیزاینی تایڵکراو و وێنە و بەردی گەورە و کوڕەی بەردی گەورە ھەیە.<ref name=Rostami>Pars Museum, KolahFarangi Mansion. M. Rostami ({{ISBN|978-600-91247-0-1}}), p. 9</ref> مۆزەخانەی پارس نمایشێکی نزیکەی ٣٠ قورئانی دەستنووس و ژمارەیەک تابلۆی شکۆداری ھونەرمەندانی بەناوبانگی فارس کرد، تابلۆکان بە ناوی شیشا کەریم خان لەلایەن جەعفەر نیقاش دیزاینی بۆ کراون.<ref name="Pars Museum">[http://www.otraq.com/showlandmark.aspx?landmark=Pars+Museum&city=Shiraz "Otraq.com, Iran's Tourism Guide"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011134236/http://www.otraq.com/showlandmark.aspx?landmark=Pars+Museum&city=Shiraz |date=2014-10-11}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Pars Museum}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکانی ئێران]] pr765u3quv9qt8gzrqwy6atl92y8wjo 0 169477 1679884 1679601 2026-10-03T20:04:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1679884 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Sciencemuseumkuwait.jpg|وێنۆک|مۆزەخانەی زانستی و مێژووی سروشتی کووەیت]] '''مۆزەخانەی زانستی و مێژووی سروشتی کووەیت''' ({{بە ئینگلیزی|Kuwait Science And Natural History Museum}}) مۆزەخانەیەکی شاری سەفەویە لە شاری کووەیت، لە وڵاتی کووەیت، دەکەوێتە شەقامی عەبدوڵڵا ئەلموبارەک. مۆزەخانەکە لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە کاری بۆ دەکرێت و بەڕێوەدەبرێت. == مێژوو == مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٧٢ کرایەوە،<ref name=his>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History|ناونیشان=http://ksnhm.weebly.com/|بڵاوکەرەوە=Kuwait Science and Natural History Museum|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> پێشکەوتنی تەکنەلۆژی و زانستی ئەو وڵاتە دەدۆزێت، و دەستکرد و خۆپیشاندانی پیشەسازیی نەوتی کووەیتی تێدایە.<ref name=his>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History|ناونیشان=http://ksnhm.weebly.com/|بڵاوکەرەوە=Kuwait Science and Natural History Museum|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> مۆزەخانەکە لەم بەشانەدا ڕێکخراوە: بەشی مێژووی سروشتی، بەشی زانستە بۆشایییەکان، ھەسارە، بەشی ئەلیکترۆنی، بەشی ئامێرەکان، بەشی فڕۆکەوانی و ھۆڵی تەندروستی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://ksnhm.weebly.com/}} {{تووڵی دەروازە|کووەیت|ئاسیا|ئۆتۆمۆبیل|نژیاروانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{کووەیت-کۆلکە}} acn30s1sz0alhbw1rgd5cs2f8ef8hh8 0 169505 1679653 1516394 2026-10-03T13:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1679653 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:MuseoTimoteoNavarro.JPG|thumb|مۆزەخانەی تیمۆتیۆ ناڤارۆ بۆ ھونەر]] '''مۆزەخانەی تیمۆتیۆ ناڤارۆ بۆ ھونەر''' ({{بە ئینگلیزی|Timoteo Navarro Museum of Art}}) مۆزەخانەیەکی پێشەنگی جۆراوجۆرە، لە پارێزگای توکومانی، لە ئەرجەنتین. ئەم مۆزەخانەیە سەرەتا لەلایەن پارێزەر و مامۆستایەکی دیاری ناوخۆیی جوان «باوتیستا تیران» پێشنیار کرا، کە لە ساڵی ١٩١٢ زانکۆی نیشتیمانی تووکومانی دامەزراند. مۆزەخانەکە بۆ تەواوکردنی کاری [[ھونەرە جوانەکان]] لە زانکۆی نوێ دروستکراوە، لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩١٦ دامەزراوە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٢٢ بووە قەوارەیەکی سەربەخۆ، لە ساڵی ١٩٣١ گواسترایەوە بۆ ئاسانکاری گەورەتر. لە ساڵی ١٩٥٧ گواسترایەوە بۆ ماڵی مێژوویی سەرۆکی پێشوو نیکۆلاس ئاڤیلاندا، ھەرچەندە دۆخی خراپبوونی بیناکە بووە ھۆی داخستنی مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٩٧، ھەروەھا کۆمەڵەکانی بەشێوەیەکی کاتی گوازرانەوە بۆ دەستەی ڕازگران. داخستنی لقێکی مێژوویی بانکی ھەرێمی تۆکمان و دەستنیشانکردنی وەک مۆنۆمێنتێکی مێژوویی نەتەوەیی بۆ سکرتارییەت ڕۆشنبیری ڕێگەیدا کۆکراوە گەشەسەندوەکان بگوێزرێنەوە بۆ شوێنی ئێستایان، کە دەبێتە ھۆی کاراکردنەوەی مۆزەخانەکە لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێزو شانازی پەیکەرتاشی ناوخۆیی بەناوبانگ لۆلا مۆرا ناونرایەوە، مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٨٦ بە شانازی تیمۆسی ناڤارۆ بۆ [[وێنەکێشی|وێنەکێش]] و ڕاھێنەری ھونەری ناوخۆ ناونرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=DestiMap.com|سەردێڕ=Timoteo Navarro Provincial Museum of Fine Arts, San Miguel De Tucuman|ناونیشان=https://www.destimap.com/index.php?act=attraction&a=Timoteo-Navarro-Provincial-Museum-of-Fine-Arts,-San-Miguel-De-Tucuman,-Argentina&accel=1&accel=0|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=DestiMap|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.destimap.com/index.php?act=attraction&a=Timoteo-Navarro-Provincial-Museum-of-Fine-Arts,-San-Miguel-De-Tucuman,-Argentina&accel=1&accel=0 |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Timoteo Navarro Museum of Art - Museum in San Miguel de Tucumán, Tucumán, Argentina|ناونیشان=https://it.aroundus.com/p/Museum%20in%20San%20Miguel%20de%20Tucumán,%20Tucumán,%20Argentina%20-%20Argentina|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=it.aroundus.com|زمان=it}}{{بەستەری مردوو|url=https://it.aroundus.com/p/Museum%20in%20San%20Miguel%20de%20Tucum%C3%A1n%2C%20Tucum%C3%A1n%2C%20Argentina%20-%20Argentina |date=شوباتی ٢٠٢٣ }}</ref> {{تووڵی دەروازە|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Timoteo Navarro Museum of Art}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} 7xt1s15jmsu5blnjags663tg9fro5ms 0 169799 1679657 1516399 2026-10-03T13:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (چین-کۆلکە) 1679657 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنی چین''' ({{بە ئینگلیزی|China Railway Museum}}، {{بە چینی|中国铁道博物馆}}) مۆزەخانەیەکی چینییە، کە پارێزگاری لەو جوڵێنەرانە دەکات کە لەسەر ھێڵی ئاسنی کۆماری گەلی چین کاریان کردووە. مۆزەخانەکە ڕووبەری بینینی گشتی پێشکەش دەکات کە ١٦٬٥٠٠ مەتر چوارگۆشەیە و ٨ ڕێگای پیشاندان. [[پەڕگە:China Railway Museum, Beijing - 20111007.jpg|وێنۆک]] مۆزەخانەکە دەکەوێتە ناوچەی چاویانگی بەکین، نزیکەی ١٥ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی شاری بەکینە، لە ناو تڕاکی تاقیکردنەوەی بازنەیی کە بەشێکە لە ناوەندی تاقیکردنەوەی ھێڵی ئاسنی نەتەوەیی چین. == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20130302224930/http://china-rail.org/ وێبگەی فەرمی] {{تووڵی دەروازە|چین}} {{پۆلی کۆمنز|China Railway Museum}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{چین-کۆلکە}} mt1p1308o5ycdfvcirr35nn2btkn640 0 169912 1680110 1595103 2026-10-04T05:27:47Z Bilalinfo 57400 /* بەرھەمەکان */ 1680110 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''پەریناز ئیزەدیار''' (لەدایکبووی ٣٠ی ئابی ١٩٨٥) [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕ]] و دۆبلێری خەڵکی [[ئێران]]ە. دوای ڕۆڵبینینی لە زنجیرەی زەمانەی بەرھەمی [[حەسەن فەتحی]]دا ناوبانگی پەیدا کرد. یەکەمین کاری ڕۆڵگێڕی ئەو لە فیلمی [[یەک پیاو، یەک شار]]دایە. ئیزەدیار لە ساڵی ٢٠١٥دا بۆ ڕۆڵبینین لە فیلمی [[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]دا توانیویەتی سیمورغی بلووری باشترین ئەکتەری ڕۆڵگێڕی یەکەمی ژن لە سی و چوارەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]دا وەربگرێت. بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی مانگ لە سێبەردا لە دەرھێنانی سەعید ئیبراھیمی فەر پێی نایە ناو مەیدانی تەلەڤیزیۆنەوە. ئیزەدیار لە زۆر فیلمدا بەشداریی کردووە و لەگەڵ کۆمەڵێک دەرھێنەری. وەک فەرزاد موئتەمن، مەسعوود ئابپەروەر، عەلیڕەزا ئەمینیدا کاری کردووە. ھەروەھا خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە گرافیک دا. دوایین فلیم کە ڕۆڵی تێدا بینی درامای جیرانە لە دەرھێنانی حەسەن فەتحییە. == سەرەتای ژیان و خوێندن == لە ٣٠ی ئابی ١٩٨٥ لە [[بابۆل]] لەدایکبوو. باوکی خەڵکی [[ساری]] و دایکی خەڵکی [[بابۆل (شار)|بابۆل]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=وقتی پریناز ایزدیار مازندرانی صحبت می کند !|سەردێڕ=https://www.aparat.com/v/c69j4be|وبگاه=ایسکانیوز|بازبینی=2025-12-28|توسط=آپارات}}</ref> ئەو منداڵیی خۆی لە [[ساری]] بەسەر برد و لە قۆناغی ناوەندی ھات بۆ [[تاران]]، لە قۆناغی ئامادەیی بەھۆی بارودۆخی کاری باوکی بۆ ماوەیەک چوو بۆ بابۆل و جارێکی تر گەڕایەوە بۆ تاران. خێزانەکەی دوای چەند ساڵێک کاتێک کاری باوکی لە تاران تەواو بوو گەڕانەوە بۆ باکوور بەڵام ئەو لە تاران مایەوە.<ref name="گلستان"/> ئیزەدیار لە منداڵییەوە ئارەزووی ھونەر، بەتایبەت ڕۆڵگێڕانی ھەبوو و مەبەستی بوو لە زانکۆ لە بەشی ھونەر بەردەوام بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، بەھۆی دژایەتی خێزانەکەی کە ھانیان دەدا بۆ خوێندن لە بەشێکی تر بێجگە لە [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕان]]، بەشی گرافیکی ھەڵبژارد. سەرەڕای ئەمەش، ھێشتا ئارەزووی لە ڕۆڵگێڕان بوو و بڕیاری دا بە ئامادەبوونی لە تاران، بەدواداچوون بۆ چالاکییەکانی لەم بوارەدا بکات.<ref name="گلستان">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=پریناز ایزدیار، دختر شمال ایران از شهرش می‌گوید|نام خانوادگی=حسینی|نام=نگار |سەردێڕ=https://golestanema.com/news/وب‌گردی/پریناز-ایزدیار،-دختر-شمال-ایران-از-شهرش-می‌گوید |تاریخ=۱۰ شهریور ۱۳۹۴ |توسط=گلستان ما |تاریخ بازبینی=۲ خرداد ١٤٠٤ |اثر=زندگی ایده‌آل}}</ref> == بەرھەمەکان == === فیلمە سینەمایییەکان === * سە کام حبس ٢٠١٩ * مغز استخوان ٢٠١٩ * تفریق ٢٠١٨ * لتیان ٢٠١٨ * [[مەتری شەش و نیو]] ٢٠١٨ * [[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] ٢٠١٨ * خوک ٢٠١٧ * مقیمان ناکجا ٢٠١٧ * ھت تریک ٢٠١٦ * تابستان داغ ٢٠١٦ * ویلایی ھا ٢٠١٦ * یک ڕوز بە خصوص ٢٠١٥ * [[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] ٢٠١٥ * ٣٦٠ درجە ٢٠١٤ * این سیب ھم برای تو ٢٠١٤ * استخر ٢٠١٤ * خط ویژە ٢٠١٣ * ورود آقایان ممنوع ٢٠١١ * فال قھوە ٢٠١٠ * در امتداد شھر ٢٠١٠ * یک مرد، یک شھر ٢٠٠٧ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Parinaz Izadyar}} * {{IMDb name|6346171}} * {{ئینستاگرام|parinazizadyar}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] cwglb34zll117tkzjt7ykdwtfx8ul0y 1680137 1680110 2026-10-04T06:10:01Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1680137 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}'''پەریناز ئیزەدیار''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پریناز ایزدیار؛ لەدایکبووی ۳۰ی ئابی ۱۹۸٥) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەکانی ''زەمانە'' (۲۰۱۲) و ''[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]]'' (۲۰۱٥–۲۰۱۸) لە دەرهێنانی [[حەسەن فەتحی]] گەیشتە ناوبانگ. لە فیلمەکانی ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦)، ''[[مەتری شەش و نیو]]'' (۲۰۱۹) و ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە دەرهێنانی [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] ڕۆڵی گێڕاوە. ئیزەدیار پیشەی ئەکتەریی بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''یک مرد، یک شهر'' (۲۰۰۸) دەست پێکرد. بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦) سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلوریی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''تابستان داغ'' (۲۰۱۷) و ''سه کام حبس'' (۲۰۲۰)یش پاڵێوراو بووە بۆ وەرگرتنی ئەم خەڵاتە. ڕۆڵی جەیران، هاوسەری [[ناسڕەددین شا|ناسرەدین شای]] لە زنجیرەی ''[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جیران]]'' (۲۰۱۹–۲۰۲۳) گێڕا. ڕۆڵگێڕانی لە ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە ڕوانگەی ڕەخنەگرانی ''دەدلاین'' و ئیندیوایەر چانسی یەکەمی بەدەستهێنانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی کانی]] لە فێستیڤاڵی فیلمی کانی ۲۰۲٥دا هەبوو.<ref>{{cite web |date=2025-05-24 |url=https://www.isna.ir/news/1404030301100/نخل-های-طلای-کن-به-کدام-فیلم-ها-و-بازیگران-می-رسد |access-date=2025-08-09 |website=ایسنا |title=نخڵە زێڕینەکانی کەن بە کام فیلم و ئەکتەران دەگات؟ |publisher=ایسنا}}</ref><ref>{{cite news|date=2025-05-24|title=پێشبێنی: پەریناز ئیزەدیار دەبێتە براوەی خەڵات لە فێستیڤاڵی کەن|url=https://www.dtonline.ir/پیشبینی-پریناز-ایزدیار-برنده-جایزه-در-جشنواره-کن-میشود/|work=دنیای تصویر|access-date=2025-07-18}}</ref> لە ڕیزی گرانبەهاترین ئەکتەرە ژنەکانی ئێراندایە.<ref>{{cite web |date=22 September 2024 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1961246 |access-date=2026-09-04 |website=خبرآنلاین |title=سەحەر دەوڵەتفەر و پەریناز ئیزەدیار بەرزترین مووچە وەردەگرن}}</ref> ئامادەبوونی لە فیلمە پڕفرۆشەکان و وەرگرتنی دوو جار خەڵاتی «باشترین ئەکتەری ژنی کاریگەر لە ڕاکێشانی بینەر»یش لە نیشانەکانی سەرکەوتنی بووە لە ڕاکێشانی بینەردا.<ref>{{cite news|url=http://fna.ir/3h798u|title=ڕێزلێنان لە ۷ ئەستێرەی هونەری حەوتەم لە سێیەمین ڕێوڕەسمی سوپاسی بەرهەمهێنەران|publisher=فارس|date=2024-01-19}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == لە ٣٠ی ئابی ١٩٨٥ لە [[بابۆل]] لەدایکبوو. باوکی خەڵکی [[ساری]] و دایکی خەڵکی بابۆل بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=وقتی پریناز ایزدیار مازندرانی صحبت می کند !|سەردێڕ=https://www.aparat.com/v/c69j4be|وبگاه=ایسکانیوز|بازبینی=2025-12-28|توسط=آپارات}}</ref> منداڵیی لە [[ساری]] بەسەر برد و لە قۆناغی ناوەندی ھات بۆ [[تاران]]، لە قۆناغی ئامادەیی بەھۆی بارودۆخی کاری باوکی بۆ ماوەیەک چوو بۆ بابۆل و جارێکی تر گەڕایەوە بۆ تاران. خێزانەکەی دوای چەند ساڵێک کاتێک کاری باوکی لە تاران تەواو بوو گەڕانەوە بۆ باکوور بەڵام ئەو لە تاران مایەوە.<ref name="گلستان"/> ئیزەدیار لە منداڵییەوە ئارەزووی ھونەر، بەتایبەت ڕۆڵگێڕانی ھەبوو و مەبەستی بوو لە زانکۆ لە بەشی ھونەر بەردەوام بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، بەھۆی دژایەتی خێزانەکەی کە ھانیان دەدا بۆ خوێندن لە بەشێکی تر بێجگە لە [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕان]]، بەشی گرافیکی ھەڵبژارد. سەرەڕای ئەمەش، ھێشتا ئارەزووی لە ڕۆڵگێڕان بوو و بڕیاری دا بە ئامادەبوونی لە تاران، بەدواداچوون بۆ چالاکییەکانی لەم بوارەدا بکات.<ref name="گلستان">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=پریناز ایزدیار، دختر شمال ایران از شهرش می‌گوید|نام خانوادگی=حسینی|نام=نگار |سەردێڕ=https://golestanema.com/news/وب‌گردی/پریناز-ایزدیار،-دختر-شمال-ایران-از-شهرش-می‌گوید |تاریخ=۱۰ شهریور ۱۳۹۴ |توسط=گلستان ما |تاریخ بازبینی=۲ خرداد ١٤٠٤ |اثر=زندگی ایده‌آل}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- | rowspan="2" |2026 | style="background:#FFFFCC;" |بن‌سای |عەلی بەهراد | |<ref>{{cite news|title=آغاز فیلمبرداری «بن‌سای» با پریناز ایزدیار؛ شروین حاجی‌پور بازیگر شد؟|url=https://fararu.com/fa/news/911056/%d8%a2%d8%ba%d8%a7%d8%b2-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d9%86-%d8%b3%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%db%8c%d8%b2%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%b4%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86-%d8%ad%d8%a7%d8%ac%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%da%af%d8%b1-%d8%b4%d8%af|access-date=8 اکتبر 2025|publisher=فرارو|date=۱۴ مهر ۱۴۰۴}}</ref> |- | style="background:#FFFFCC;" |زوزه |ئومێد شەمس | |<ref>{{cite news|url=https://hamshahrionline.ir/xbTtG|title=«زوزه» پریناز ایزدیار، هوتن شکیبا و امیر جدیدی|publisher=همشهری‌آنلاین|date=۳۰ خرداد ۱۴۰۵}}</ref> |- |2025 |زن و بچه |[[سەعید ڕووستایی]] |مەھناز |<ref>{{cite news|url=https://www.etemadonline.com/بخش-فرهنگ-هنر-16/686766-پریناز-ایزدیار-پیمان-معادی-سعید-روستایی|title=پریناز ایزدیار و پیمان معادی شخصیت‌های اصلی فیلم روستایی|publisher=سینمااعتماد|date=۵ آذر ۱۴۰۳}}</ref> |- |2024 |صددام |پەدرام پوورئامیری |سورەییا |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/1403022114874/عکس-رضا-عطاران-صدام-شد|title=عکس/رضا عطاران صدام شد!|publisher=ایسنا|date=۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۳}}</ref> |- |2022 |ملاقات خصوصی |ئومێد شەمس |پەروانە شەمس |<ref>{{cite web |date=۱۴ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://www.irna.ir/xjHqG4 |access-date= |title=ملاقات خصوصی امید شمس و ماهان حمید شاه‌حاتمی |publisher=خبرگزاری ایرنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 |سه کام حبس |سامان سالوور |نەسیم |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xftfJ|title=پوستر فیلم سه کام حبس با بازی محسن تنابنده و پریناز ایزدیار/عکس|publisher=خبرآنلاین|date=۱۱ بهمن ۱۳۹۸}}</ref> |- |مغز استخوان |حەمیدڕەزا قوربانی |بەهار |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xhT4s|title=چهره پریناز ایزدیار روی پوستر مغزاستخوان|publisher=خبرآنلاین|date=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 |لتیان |عەلی تیمووری |سەلما |<ref>{{cite news|url=https://mehrnews.com/xMS3X|title=پریناز ایزدیار به لتیان پیوست|publisher=مهر|date=۱۹ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |''[[مەتری شەش و نیو]]'' |[[سەعید ڕووستایی]] |ئیلھام |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/news/5186|title=تکرار همکاری‌های ابد و یک روز در متری شیش و نیم|publisher=فیلسین|date=۱۳ اسفند ۱۳۹۶|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۱ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221221142608/https://filcin.com/news/5186|url-status=dead}}</ref> |- |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] |[[نیما جاویدی]] |سوسەن کەریمی |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/پریناز-ایزدیار-به-سرخ-پوست-پیوست-همکار/|title=پریناز ایزدیار به سرخپوست پیوست|publisher=سینماسینما|date=۲۰ دی ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |خوک |مانی حەقیقی |ئانی |<ref>{{cite web |date=۵ شهریور ۱۳۹۶ |url=http://www.khabaronline.ir/detail/701303/culture/cinema |language=فارسی |title=پریناز ایزدیار در جمع بازیگران فیلم «خوک» مانی حقیقی |publisher=خبر آنلاین}}</ref> |- |مقیمان ناکجا |شەهاب حسێنی | |<ref>{{cite news|سلام سینما|url=https://www.salamcinama.ir/movie/3650/مقیمان-ناکجا|title=فیلم مقیمان ناکجا|publisher=سلام سینما|date=۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="3" |2017 |هت‌تریک |ڕامتین لوافی |لیدا |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xdvx5|title=کریستیانو رونالدو کنار پریناز ایزدیار روی پوستر یک فیلم|publisher=خبرآنلاین|date=۲۸ بهمن ۱۳۹۷}}</ref> |- |تابستان داغ |ئیبراهیم ئێرەج‌زاد |نەسڕین |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/00061654075/نمایش-آنلاین-تابستان-داغ-در-سوئد/|title=نمایش آنلاین تابستان داغ در سوئد|publisher=ایسنا|date=۳۰ فروردین ۱۴۰۰}}</ref> |- |ویلایی‌ها |مونیر قەیدی |خانمی خەیری |<ref>{{cite news|url=khabaronline.ir/x7nTh|title=تصاویر، پریناز ایزدیار، طناز طباطبایی، ثریا قاسمی و صابر ابر در نشست فیلم ویلایی ها|publisher=خبرآنلاین|date=۱۳ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |یک روز بخصوص |هومایۆن ئەسعدییان |سودابە |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/6210/معرفی-کامل-فیلم-یک-روز-بخصوص-سودای-سیمرغ-سی-و-پنجمین-جشنواره-فیلم-فجر|title=معرفی کامل فیلم یک روز بخصوص/سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر|publisher=سلام سینما|date=۴ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- |[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] |[[سەعید ڕووستایی]] |سومییە |<ref>{{cite news|url=https://mag.cinematicket.org/7honarnamei-parinaz-izadyar/|title=یادداشتی دربارهٔ هفت هنرنمایی پریناز ایزدیار/مفسر محبت|publisher=سینماتیکت|date=۹ شهریور ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2015 |۳۶۰ درجه |سام قەریبیان |مەهتاب |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/227/360-درجه|title=فیلم ۳۶۰ درجه|publisher=سلام سینما|date=۱۷ آبان ۱۳۹۴}}</ref> |- |این سیب هم برای تو |سیروس ئەلوەند |شایستە | |- |استخر |ئیسماعیل فەلاح‌نوور |مانیا | |- |2014 |خط ویژه |موستەفا کیایی |مەرجان |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1283|title=بازیگران و عوامل خط ویژه|publisher=فیلسین|date=۱۴ اسفند ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۲ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221222154811/https://filcin.com/film/casts/1283|url-status=dead}}</ref> |- |2012 |ورود آقایان ممنوع |ڕامبەد جەوان |سەحەر |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1364|title=همه بازیگران و عوامل فیلم ورود آقایان ممنوع|publisher=فیلسین|date=۲۲ بهمن ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۰ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220195135/https://filcin.com/film/casts/1364|url-status=dead}}</ref> |- |2011 |در امتداد شهر |عەلی عەتەشانی |پەڕیناز | |- |2008 |یک مرد، یک شهر |حەسەن هیدایەت |کچی سەرھەنگ | |- |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2024 |سرریز |نەهال دەشتی | |<ref>{{cite news|url=https://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=805148|title=چهره‌ها و خبرها|publisher=روزنامه خراسان|date=۲۰ اسفند ۱۴۰۲}}</ref> |- |2016 |جای منو توی اتاق بنداز |ئامیر تودەڕوستا | |<ref>{{cite news|url=https://www.fidanfilm.ir/جای-من-رو-توی-اتاق-بنداز-از-جشنواره-س/|title=فیلم کوتاه جای منو توی اتاق بنداز|publisher=فیدان|date=۲۵ شهریور ۱۳۹۵}}</ref> |- |} === تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2026 | style="background:#FFFFCC;" |خانم شین |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | |<ref>{{cite web |date=۱۱ مرداد ۱۴۰۵ |url=https://hamshahrionline.ir/xbZvn |website=همشهری‌آنلاین |language=fa |title=پارسا پیروزفر کارگردان سریال شد و نقش اول را به این خانم داد}}</ref> |- |2024 |ازازیل |[[حەسەن فەتحی]] |شووکا مێهرجوویی |<ref>{{cite news|url=https://www.mojnews.com/n/2sri|title=سانحه برای پیمان معادی|publisher=موج|date=۱۲ شهریور ۱۴۰۲}}</ref> |- |2022 |مهمونی |ئێرەج تەهماسب |وەک میوان |<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3852592-پریناز-ایزدیار-به-مهمونی-ایرج-طهماسب-رفت-عکس|title=پریناز ایزدیار به مهمونی ایرج طهماسب رفت!|publisher=دنیای اقتصاد|date=۴ فروردین ۱۴۰۱}}</ref> |- |2020–2023 |[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جەیران]] | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |جیران |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/69032/پریناز-ایزدیار-به-سريال-جیران-پيوست|title=پریناز ایزدیار به سریال جیران پیوست|publisher=سلام سینما|date=۱۳ آبان ۱۳۹۸}}</ref> |- |2015–2018 |[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]] |شیرین دیوانسالار |<ref>{{cite news|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/07/14/520134/مهدی-سلطانی-به-شهرزاد-فتحی-پیوست|title=مهدی سلطانی به شهرزاد فتحی پیوست|publisher=تسنیم|date=۱۴ مهر ۱۳۹۳}}</ref> |- |} === شانۆ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !شوێنی ڕاپەڕاندن !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2018 |بینوایان |حسین پارسایی |هۆتێل ئیسپیناس پالاس |فانتین |<ref>{{cite web |author=تیوال |date= |url=https://tiw.al/ikgO |language=Fa |title=نمایش بینوایان با بازی پریناز ایزدیار}}</ref> |- |2017 |تهران زیر بال فرشتگان |عەلی سەرابی |هۆڵی سەرەکی شانۆی شار |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=http://www.tehranpicture.ir/fa/album/2312/نمایشنامه-خوانی-تهران-زیر-بال-فرشتگان|title=نمایشنامه خوانی تهران زیر بال فرشتگان|publisher=تهران آژانس عکس|date=۲۱ خرداد ۱۳۹۶}}</ref> |- |2015 |کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته |پیرووز کەرەمی |فەرهەنگسەرای سەروو |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.100honar.com/Theater/6342/نمایشنامه-خوانی-کابوس-های-یک-پیرمرد-بازنشسته-خاین-ترسو|title=نمایشنامه خوانی کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته خاین ترسو|publisher=۱۰۰هنر|date=۱۶ مرداد ۱۳۹۴}}</ref> |- |2014 |یک کلیک کوچولو |ئەحمەد سەلێمانی |شانۆی شار | |<ref>{{cite news|url=https://theater.ir/fa/movie/1131|title=یک کلیک کوچولو|publisher=ایران تئاتر|date=۳۱ تیر ۱۳۹۳}}</ref> |- |2013 |سفر به نهایت دور |محەممەد میرعەلی ئەکبەری | |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite web |date=4 اردیبهشت 1392 |url=http://isna.ir/fa/news/92020402802/اجراهای-تئاتر-برای-امور-خیریه |access-date=21 می 2013 |title=اجراهای تئاتر برای امور خیریه |publisher=ایسنا}}</ref> |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable" !ساڵ !جۆری بەرهەم !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !پەخش !سەرچاوە |- |2014 |فیلمی ڤیدیۆیی |زنده به گور |عەلی جەناب | | |<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://www.mehrnews.com/news/2420726/زنده-به-گور-به-صداگذاری-رسید-سرهنگ-نیروی-انتظامی-بر-سر-دو |access-date= |title=«زنده به گور» به صداگذاری رسید/ سرهنگ نیروی انتظامی بر سر دو راهی |publisher=}}</ref> |- |2012 | rowspan="3" |زنجیرە |زمانه |حەسەن فەتحی |ئەرغەوان ئازەرنیا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite web |date= |url=https://www.khabaronline.ir/news/277823/سریال-زمانه-از-نگاه-منتقدان-تجربه-موفق-کارگردان-مدار-صفر |access-date= |language=فارسی |title=سریال «زمانه» از نگاه منتقدان / تجربه موفق کارگردان «مدار صفر درجه» و «میوه ممنوعه» |publisher=خبرآنلاین}}</ref> |- | rowspan="2" |2011 |پنج کیلومتر تا بهشت |عەلیرەزا ئەفخەمی |مینا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/zb1q/پنج-کیلومتر-تا-بهشت|title=فیلم پنج کیلومتر تا بهشت|publisher=سلام سینما|date=۲۱ بهمن ۱۳۹۰}}</ref> |- |مثل یک کابوس |شەھرام شاه حسێنی |نیگار |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/9011-18092/آغاز-پخش-سريال-مثل-يك-كابوس-با-صداي-حامد-بهداد |access-date=۴ تیر ۱۳۹۰ |title=آغاز پخش سریال «مثل یک کابوس» با صدای حامد بهداد |publisher=ایسنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |تەلەفیلم |فال قهوه |فرزاد مؤتمن |تەرگوڵ |[[کەناڵی چوار (ئێران)|کەناڵی چوار]] |<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://www.topseda.ir/5552/دانلود-فیلم-فال-قهوه/ |access-date=2020-04-20 |website=Parinaz Izadyar |language=fa |title=Parinaz Izadyar {{!}} تله فیلم فال قهوه (انتهای بزرگراه) 1389}}</ref> |- |تەلەفیلم |گور به گور |بێهرەنگ تووفیقی | |سیمافیلم |<ref>{{cite news|url=https://www.farsnews.ir/news/8812031070%20%20%20%20/بهرنگ-توفيقي-تله‌فيلم-گوربه-گور-را-براي-نوروز-9-كليد-زد|title=بهرنگ توفیقی تله فیلم گور به گور را برای نوروز ۸۹ کلید زد|publisher=فارس|date=۳ اسفند ۱۳۸۸}}</ref> |- |2008 |فیلمی ڤیدیۆیی |همان روز |عەلیرەزا ئەمینی | | |<ref>{{cite news|url=https://telewebion.com/episode/0x1b39e91|title=فیلم سینمایی همان روز|publisher=تلوبیون|access-date=۱۴ فروردین ۱۴۰۲}}</ref> |- |2007 |تەلەفیلم |ماه در سایه |سەعید ئیبراهیمی‌فەڕ |کیانا | | |- |} === دەنگ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2023 |داستان گل |ڕادیۆ گەردوون | rowspan="3" |دەنگ |کتێب خوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.instagram.com/p/CswIei0uPRw/?igsh=MWlsM2VhN2FpaWhiag==|title=دهمین داستان شنیدنی جایزه ارغوان با همکاری رادیوگردون|publisher=جایزه ارغوان|date=۳۱ مه ۲۰۲۳}}</ref> |- |2021 |باشو غریبه کوچک |سینمای نابینایان | |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/در-آستانه-زادروز-بهرام-بیضایی؛-انتشار/|title=در آستانه زادروز بهرام بیضایی؛ انتشار نسخه ویژه نابینایان فیلم «باشو غریبه کوچک» با صدای پریناز ایزدیار + تیزر|publisher=سینماسینما|date=۳۰ دی ۱۳۹۹}}</ref> |- |2018 |احساس رضایت |وەشانی بنکەی ڕۆشنبیریی ژیان |کتێبی دەنگی |<ref>{{cite news|url=https://fidibo.com/book/94799-کتاب-صوتی-احساس-رضایت|title=دانلود کتاب صوتی احساس رضایت با صدای پرینازایزدیار|publisher=فیدیبو|date=۲۸ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |} === کلیپی گۆرانی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2017 |هوام دوباره پَسه |ئەکتەر |کلیپی گۆرانی هوام دوباره پَسه بە دەنگی [[موحسین چاوەشی|موحسین چاوشی]] |<ref>{{cite web |author= |date=۳ مرداد ۱۳۹۶ |url=http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/515151-انتشار-کلیپ-ترانه-هوام-دوباره-پسه-با-بازی-پریناز-ایزدیار-فیلم |access-date= |title=انتشار کلیپ ترانه هوام دوباره پسه با بازی پریناز ایزدیار+فیلم |publisher=ایلنا}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Parinaz Izadyar}} * {{IMDb name|6346171}} * {{ئینستاگرام|parinazizadyar}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] 04bv9n6uz5wd34tndtf99pkh0r12bob 1680138 1680137 2026-10-04T06:11:10Z Bilalinfo 57400 1680138 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە|image=Parinaz Izadyar 2019.jpg}}'''پەریناز ئیزەدیار''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پریناز ایزدیار؛ لەدایکبووی ۳۰ی ئابی ۱۹۸٥) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەکانی ''زەمانە'' (۲۰۱۲) و ''[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]]'' (۲۰۱٥–۲۰۱۸) لە دەرهێنانی [[حەسەن فەتحی]] گەیشتە ناوبانگ. لە فیلمەکانی ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦)، ''[[مەتری شەش و نیو]]'' (۲۰۱۹) و ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە دەرهێنانی [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] ڕۆڵی گێڕاوە. ئیزەدیار پیشەی ئەکتەریی بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''یک مرد، یک شهر'' (۲۰۰۸) دەست پێکرد. بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦) سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلوریی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''تابستان داغ'' (۲۰۱۷) و ''سه کام حبس'' (۲۰۲۰)یش پاڵێوراو بووە بۆ وەرگرتنی ئەم خەڵاتە. ڕۆڵی جەیران، هاوسەری [[ناسڕەددین شا|ناسرەدین شای]] لە زنجیرەی ''[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جیران]]'' (۲۰۱۹–۲۰۲۳) گێڕا. ڕۆڵگێڕانی لە ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە ڕوانگەی ڕەخنەگرانی ''دەدلاین'' و ئیندیوایەر چانسی یەکەمی بەدەستهێنانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی کانی]] لە فێستیڤاڵی فیلمی کانی ۲۰۲٥دا هەبوو.<ref>{{cite web |date=2025-05-24 |url=https://www.isna.ir/news/1404030301100/نخل-های-طلای-کن-به-کدام-فیلم-ها-و-بازیگران-می-رسد |access-date=2025-08-09 |website=ایسنا |title=نخڵە زێڕینەکانی کەن بە کام فیلم و ئەکتەران دەگات؟ |publisher=ایسنا}}</ref><ref>{{cite news|date=2025-05-24|title=پێشبێنی: پەریناز ئیزەدیار دەبێتە براوەی خەڵات لە فێستیڤاڵی کەن|url=https://www.dtonline.ir/پیشبینی-پریناز-ایزدیار-برنده-جایزه-در-جشنواره-کن-میشود/|work=دنیای تصویر|access-date=2025-07-18}}</ref> لە ڕیزی گرانبەهاترین ئەکتەرە ژنەکانی ئێراندایە.<ref>{{cite web |date=22 September 2024 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1961246 |access-date=2026-09-04 |website=خبرآنلاین |title=سەحەر دەوڵەتفەر و پەریناز ئیزەدیار بەرزترین مووچە وەردەگرن}}</ref> ئامادەبوونی لە فیلمە پڕفرۆشەکان و وەرگرتنی دوو جار خەڵاتی «باشترین ئەکتەری ژنی کاریگەر لە ڕاکێشانی بینەر»یش لە نیشانەکانی سەرکەوتنی بووە لە ڕاکێشانی بینەردا.<ref>{{cite news|url=http://fna.ir/3h798u|title=ڕێزلێنان لە ۷ ئەستێرەی هونەری حەوتەم لە سێیەمین ڕێوڕەسمی سوپاسی بەرهەمهێنەران|publisher=فارس|date=2024-01-19}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == لە ٣٠ی ئابی ١٩٨٥ لە [[بابۆل]] لەدایکبوو. باوکی خەڵکی [[ساری]] و دایکی خەڵکی بابۆل بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=وقتی پریناز ایزدیار مازندرانی صحبت می کند !|سەردێڕ=https://www.aparat.com/v/c69j4be|وبگاه=ایسکانیوز|بازبینی=2025-12-28|توسط=آپارات}}</ref> منداڵیی لە [[ساری]] بەسەر برد و لە قۆناغی ناوەندی ھات بۆ [[تاران]]، لە قۆناغی ئامادەیی بەھۆی بارودۆخی کاری باوکی بۆ ماوەیەک چوو بۆ بابۆل و جارێکی تر گەڕایەوە بۆ تاران. خێزانەکەی دوای چەند ساڵێک کاتێک کاری باوکی لە تاران تەواو بوو گەڕانەوە بۆ باکوور بەڵام ئەو لە تاران مایەوە.<ref name="گلستان"/> ئیزەدیار لە منداڵییەوە ئارەزووی ھونەر، بەتایبەت ڕۆڵگێڕانی ھەبوو و مەبەستی بوو لە زانکۆ لە بەشی ھونەر بەردەوام بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، بەھۆی دژایەتی خێزانەکەی کە ھانیان دەدا بۆ خوێندن لە بەشێکی تر بێجگە لە [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕان]]، بەشی گرافیکی ھەڵبژارد. سەرەڕای ئەمەش، ھێشتا ئارەزووی لە ڕۆڵگێڕان بوو و بڕیاری دا بە ئامادەبوونی لە تاران، بەدواداچوون بۆ چالاکییەکانی لەم بوارەدا بکات.<ref name="گلستان">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=پریناز ایزدیار، دختر شمال ایران از شهرش می‌گوید|نام خانوادگی=حسینی|نام=نگار |سەردێڕ=https://golestanema.com/news/وب‌گردی/پریناز-ایزدیار،-دختر-شمال-ایران-از-شهرش-می‌گوید |تاریخ=۱۰ شهریور ۱۳۹۴ |توسط=گلستان ما |تاریخ بازبینی=۲ خرداد ١٤٠٤ |اثر=زندگی ایده‌آل}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- | rowspan="2" |2026 | style="background:#FFFFCC;" |بن‌سای |عەلی بەهراد | |<ref>{{cite news|title=آغاز فیلمبرداری «بن‌سای» با پریناز ایزدیار؛ شروین حاجی‌پور بازیگر شد؟|url=https://fararu.com/fa/news/911056/%d8%a2%d8%ba%d8%a7%d8%b2-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d9%86-%d8%b3%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%db%8c%d8%b2%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%b4%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86-%d8%ad%d8%a7%d8%ac%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%da%af%d8%b1-%d8%b4%d8%af|access-date=8 اکتبر 2025|publisher=فرارو|date=۱۴ مهر ۱۴۰۴}}</ref> |- | style="background:#FFFFCC;" |زوزه |ئومێد شەمس | |<ref>{{cite news|url=https://hamshahrionline.ir/xbTtG|title=«زوزه» پریناز ایزدیار، هوتن شکیبا و امیر جدیدی|publisher=همشهری‌آنلاین|date=۳۰ خرداد ۱۴۰۵}}</ref> |- |2025 |زن و بچه |[[سەعید ڕووستایی]] |مەھناز |<ref>{{cite news|url=https://www.etemadonline.com/بخش-فرهنگ-هنر-16/686766-پریناز-ایزدیار-پیمان-معادی-سعید-روستایی|title=پریناز ایزدیار و پیمان معادی شخصیت‌های اصلی فیلم روستایی|publisher=سینمااعتماد|date=۵ آذر ۱۴۰۳}}</ref> |- |2024 |صددام |پەدرام پوورئامیری |سورەییا |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/1403022114874/عکس-رضا-عطاران-صدام-شد|title=عکس/رضا عطاران صدام شد!|publisher=ایسنا|date=۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۳}}</ref> |- |2022 |ملاقات خصوصی |ئومێد شەمس |پەروانە شەمس |<ref>{{cite web |date=۱۴ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://www.irna.ir/xjHqG4 |access-date= |title=ملاقات خصوصی امید شمس و ماهان حمید شاه‌حاتمی |publisher=خبرگزاری ایرنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 |سه کام حبس |سامان سالوور |نەسیم |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xftfJ|title=پوستر فیلم سه کام حبس با بازی محسن تنابنده و پریناز ایزدیار/عکس|publisher=خبرآنلاین|date=۱۱ بهمن ۱۳۹۸}}</ref> |- |مغز استخوان |حەمیدڕەزا قوربانی |بەهار |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xhT4s|title=چهره پریناز ایزدیار روی پوستر مغزاستخوان|publisher=خبرآنلاین|date=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 |لتیان |عەلی تیمووری |سەلما |<ref>{{cite news|url=https://mehrnews.com/xMS3X|title=پریناز ایزدیار به لتیان پیوست|publisher=مهر|date=۱۹ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |''[[مەتری شەش و نیو]]'' |[[سەعید ڕووستایی]] |ئیلھام |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/news/5186|title=تکرار همکاری‌های ابد و یک روز در متری شیش و نیم|publisher=فیلسین|date=۱۳ اسفند ۱۳۹۶|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۱ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221221142608/https://filcin.com/news/5186|url-status=dead}}</ref> |- |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] |[[نیما جاویدی]] |سوسەن کەریمی |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/پریناز-ایزدیار-به-سرخ-پوست-پیوست-همکار/|title=پریناز ایزدیار به سرخپوست پیوست|publisher=سینماسینما|date=۲۰ دی ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |خوک |مانی حەقیقی |ئانی |<ref>{{cite web |date=۵ شهریور ۱۳۹۶ |url=http://www.khabaronline.ir/detail/701303/culture/cinema |language=فارسی |title=پریناز ایزدیار در جمع بازیگران فیلم «خوک» مانی حقیقی |publisher=خبر آنلاین}}</ref> |- |مقیمان ناکجا |شەهاب حسێنی | |<ref>{{cite news|سلام سینما|url=https://www.salamcinama.ir/movie/3650/مقیمان-ناکجا|title=فیلم مقیمان ناکجا|publisher=سلام سینما|date=۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="3" |2017 |هت‌تریک |ڕامتین لوافی |لیدا |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xdvx5|title=کریستیانو رونالدو کنار پریناز ایزدیار روی پوستر یک فیلم|publisher=خبرآنلاین|date=۲۸ بهمن ۱۳۹۷}}</ref> |- |تابستان داغ |ئیبراهیم ئێرەج‌زاد |نەسڕین |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/00061654075/نمایش-آنلاین-تابستان-داغ-در-سوئد/|title=نمایش آنلاین تابستان داغ در سوئد|publisher=ایسنا|date=۳۰ فروردین ۱۴۰۰}}</ref> |- |ویلایی‌ها |مونیر قەیدی |خانمی خەیری |<ref>{{cite news|url=khabaronline.ir/x7nTh|title=تصاویر، پریناز ایزدیار، طناز طباطبایی، ثریا قاسمی و صابر ابر در نشست فیلم ویلایی ها|publisher=خبرآنلاین|date=۱۳ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |یک روز بخصوص |هومایۆن ئەسعدییان |سودابە |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/6210/معرفی-کامل-فیلم-یک-روز-بخصوص-سودای-سیمرغ-سی-و-پنجمین-جشنواره-فیلم-فجر|title=معرفی کامل فیلم یک روز بخصوص/سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر|publisher=سلام سینما|date=۴ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- |[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] |[[سەعید ڕووستایی]] |سومییە |<ref>{{cite news|url=https://mag.cinematicket.org/7honarnamei-parinaz-izadyar/|title=یادداشتی دربارهٔ هفت هنرنمایی پریناز ایزدیار/مفسر محبت|publisher=سینماتیکت|date=۹ شهریور ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2015 |۳۶۰ درجه |سام قەریبیان |مەهتاب |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/227/360-درجه|title=فیلم ۳۶۰ درجه|publisher=سلام سینما|date=۱۷ آبان ۱۳۹۴}}</ref> |- |این سیب هم برای تو |سیروس ئەلوەند |شایستە | |- |استخر |ئیسماعیل فەلاح‌نوور |مانیا | |- |2014 |خط ویژه |موستەفا کیایی |مەرجان |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1283|title=بازیگران و عوامل خط ویژه|publisher=فیلسین|date=۱۴ اسفند ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۲ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221222154811/https://filcin.com/film/casts/1283|url-status=dead}}</ref> |- |2012 |ورود آقایان ممنوع |ڕامبەد جەوان |سەحەر |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1364|title=همه بازیگران و عوامل فیلم ورود آقایان ممنوع|publisher=فیلسین|date=۲۲ بهمن ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۰ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220195135/https://filcin.com/film/casts/1364|url-status=dead}}</ref> |- |2011 |در امتداد شهر |عەلی عەتەشانی |پەڕیناز | |- |2008 |یک مرد، یک شهر |حەسەن هیدایەت |کچی سەرھەنگ | |- |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2024 |سرریز |نەهال دەشتی | |<ref>{{cite news|url=https://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=805148|title=چهره‌ها و خبرها|publisher=روزنامه خراسان|date=۲۰ اسفند ۱۴۰۲}}</ref> |- |2016 |جای منو توی اتاق بنداز |ئامیر تودەڕوستا | |<ref>{{cite news|url=https://www.fidanfilm.ir/جای-من-رو-توی-اتاق-بنداز-از-جشنواره-س/|title=فیلم کوتاه جای منو توی اتاق بنداز|publisher=فیدان|date=۲۵ شهریور ۱۳۹۵}}</ref> |- |} === تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2026 | style="background:#FFFFCC;" |خانم شین |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | |<ref>{{cite web |date=۱۱ مرداد ۱۴۰۵ |url=https://hamshahrionline.ir/xbZvn |website=همشهری‌آنلاین |language=fa |title=پارسا پیروزفر کارگردان سریال شد و نقش اول را به این خانم داد}}</ref> |- |2024 |ازازیل |[[حەسەن فەتحی]] |شووکا مێهرجوویی |<ref>{{cite news|url=https://www.mojnews.com/n/2sri|title=سانحه برای پیمان معادی|publisher=موج|date=۱۲ شهریور ۱۴۰۲}}</ref> |- |2022 |مهمونی |ئێرەج تەهماسب |وەک میوان |<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3852592-پریناز-ایزدیار-به-مهمونی-ایرج-طهماسب-رفت-عکس|title=پریناز ایزدیار به مهمونی ایرج طهماسب رفت!|publisher=دنیای اقتصاد|date=۴ فروردین ۱۴۰۱}}</ref> |- |2020–2023 |[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جەیران]] | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |جیران |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/69032/پریناز-ایزدیار-به-سريال-جیران-پيوست|title=پریناز ایزدیار به سریال جیران پیوست|publisher=سلام سینما|date=۱۳ آبان ۱۳۹۸}}</ref> |- |2015–2018 |[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]] |شیرین دیوانسالار |<ref>{{cite news|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/07/14/520134/مهدی-سلطانی-به-شهرزاد-فتحی-پیوست|title=مهدی سلطانی به شهرزاد فتحی پیوست|publisher=تسنیم|date=۱۴ مهر ۱۳۹۳}}</ref> |- |} === شانۆ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !شوێنی ڕاپەڕاندن !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2018 |بینوایان |حسین پارسایی |هۆتێل ئیسپیناس پالاس |فانتین |<ref>{{cite web |author=تیوال |date= |url=https://tiw.al/ikgO |language=Fa |title=نمایش بینوایان با بازی پریناز ایزدیار}}</ref> |- |2017 |تهران زیر بال فرشتگان |عەلی سەرابی |هۆڵی سەرەکی شانۆی شار |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=http://www.tehranpicture.ir/fa/album/2312/نمایشنامه-خوانی-تهران-زیر-بال-فرشتگان|title=نمایشنامه خوانی تهران زیر بال فرشتگان|publisher=تهران آژانس عکس|date=۲۱ خرداد ۱۳۹۶}}</ref> |- |2015 |کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته |پیرووز کەرەمی |فەرهەنگسەرای سەروو |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.100honar.com/Theater/6342/نمایشنامه-خوانی-کابوس-های-یک-پیرمرد-بازنشسته-خاین-ترسو|title=نمایشنامه خوانی کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته خاین ترسو|publisher=۱۰۰هنر|date=۱۶ مرداد ۱۳۹۴}}</ref> |- |2014 |یک کلیک کوچولو |ئەحمەد سەلێمانی |شانۆی شار | |<ref>{{cite news|url=https://theater.ir/fa/movie/1131|title=یک کلیک کوچولو|publisher=ایران تئاتر|date=۳۱ تیر ۱۳۹۳}}</ref> |- |2013 |سفر به نهایت دور |محەممەد میرعەلی ئەکبەری | |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite web |date=4 اردیبهشت 1392 |url=http://isna.ir/fa/news/92020402802/اجراهای-تئاتر-برای-امور-خیریه |access-date=21 می 2013 |title=اجراهای تئاتر برای امور خیریه |publisher=ایسنا}}</ref> |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable" !ساڵ !جۆری بەرهەم !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !پەخش !سەرچاوە |- |2014 |فیلمی ڤیدیۆیی |زنده به گور |عەلی جەناب | | |<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://www.mehrnews.com/news/2420726/زنده-به-گور-به-صداگذاری-رسید-سرهنگ-نیروی-انتظامی-بر-سر-دو |access-date= |title=«زنده به گور» به صداگذاری رسید/ سرهنگ نیروی انتظامی بر سر دو راهی |publisher=}}</ref> |- |2012 | rowspan="3" |زنجیرە |زمانه |حەسەن فەتحی |ئەرغەوان ئازەرنیا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite web |date= |url=https://www.khabaronline.ir/news/277823/سریال-زمانه-از-نگاه-منتقدان-تجربه-موفق-کارگردان-مدار-صفر |access-date= |language=فارسی |title=سریال «زمانه» از نگاه منتقدان / تجربه موفق کارگردان «مدار صفر درجه» و «میوه ممنوعه» |publisher=خبرآنلاین}}</ref> |- | rowspan="2" |2011 |پنج کیلومتر تا بهشت |عەلیرەزا ئەفخەمی |مینا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/zb1q/پنج-کیلومتر-تا-بهشت|title=فیلم پنج کیلومتر تا بهشت|publisher=سلام سینما|date=۲۱ بهمن ۱۳۹۰}}</ref> |- |مثل یک کابوس |شەھرام شاه حسێنی |نیگار |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/9011-18092/آغاز-پخش-سريال-مثل-يك-كابوس-با-صداي-حامد-بهداد |access-date=۴ تیر ۱۳۹۰ |title=آغاز پخش سریال «مثل یک کابوس» با صدای حامد بهداد |publisher=ایسنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |تەلەفیلم |فال قهوه |فرزاد مؤتمن |تەرگوڵ |[[کەناڵی چوار (ئێران)|کەناڵی چوار]] |<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://www.topseda.ir/5552/دانلود-فیلم-فال-قهوه/ |access-date=2020-04-20 |website=Parinaz Izadyar |language=fa |title=Parinaz Izadyar {{!}} تله فیلم فال قهوه (انتهای بزرگراه) 1389}}</ref> |- |تەلەفیلم |گور به گور |بێهرەنگ تووفیقی | |سیمافیلم |<ref>{{cite news|url=https://www.farsnews.ir/news/8812031070%20%20%20%20/بهرنگ-توفيقي-تله‌فيلم-گوربه-گور-را-براي-نوروز-9-كليد-زد|title=بهرنگ توفیقی تله فیلم گور به گور را برای نوروز ۸۹ کلید زد|publisher=فارس|date=۳ اسفند ۱۳۸۸}}</ref> |- |2008 |فیلمی ڤیدیۆیی |همان روز |عەلیرەزا ئەمینی | | |<ref>{{cite news|url=https://telewebion.com/episode/0x1b39e91|title=فیلم سینمایی همان روز|publisher=تلوبیون|access-date=۱۴ فروردین ۱۴۰۲}}</ref> |- |2007 |تەلەفیلم |ماه در سایه |سەعید ئیبراهیمی‌فەڕ |کیانا | | |- |} === دەنگ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2023 |داستان گل |ڕادیۆ گەردوون | rowspan="3" |دەنگ |کتێب خوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.instagram.com/p/CswIei0uPRw/?igsh=MWlsM2VhN2FpaWhiag==|title=دهمین داستان شنیدنی جایزه ارغوان با همکاری رادیوگردون|publisher=جایزه ارغوان|date=۳۱ مه ۲۰۲۳}}</ref> |- |2021 |باشو غریبه کوچک |سینمای نابینایان | |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/در-آستانه-زادروز-بهرام-بیضایی؛-انتشار/|title=در آستانه زادروز بهرام بیضایی؛ انتشار نسخه ویژه نابینایان فیلم «باشو غریبه کوچک» با صدای پریناز ایزدیار + تیزر|publisher=سینماسینما|date=۳۰ دی ۱۳۹۹}}</ref> |- |2018 |احساس رضایت |وەشانی بنکەی ڕۆشنبیریی ژیان |کتێبی دەنگی |<ref>{{cite news|url=https://fidibo.com/book/94799-کتاب-صوتی-احساس-رضایت|title=دانلود کتاب صوتی احساس رضایت با صدای پرینازایزدیار|publisher=فیدیبو|date=۲۸ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |} === کلیپی گۆرانی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2017 |هوام دوباره پَسه |ئەکتەر |کلیپی گۆرانی هوام دوباره پَسه بە دەنگی [[موحسین چاوەشی|موحسین چاوشی]] |<ref>{{cite web |author= |date=۳ مرداد ۱۳۹۶ |url=http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/515151-انتشار-کلیپ-ترانه-هوام-دوباره-پسه-با-بازی-پریناز-ایزدیار-فیلم |access-date= |title=انتشار کلیپ ترانه هوام دوباره پسه با بازی پریناز ایزدیار+فیلم |publisher=ایلنا}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Parinaz Izadyar}} * {{IMDb name|6346171}} * {{ئینستاگرام|parinazizadyar}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] h0naulyncw3280mnqhz8pnlki3hh412 1680139 1680138 2026-10-04T06:13:09Z Bilalinfo 57400 /* سینەما */ 1680139 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە|image=Parinaz Izadyar 2019.jpg}}'''پەریناز ئیزەدیار''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پریناز ایزدیار؛ لەدایکبووی ۳۰ی ئابی ۱۹۸٥) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەکانی ''زەمانە'' (۲۰۱۲) و ''[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]]'' (۲۰۱٥–۲۰۱۸) لە دەرهێنانی [[حەسەن فەتحی]] گەیشتە ناوبانگ. لە فیلمەکانی ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦)، ''[[مەتری شەش و نیو]]'' (۲۰۱۹) و ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە دەرهێنانی [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] ڕۆڵی گێڕاوە. ئیزەدیار پیشەی ئەکتەریی بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''یک مرد، یک شهر'' (۲۰۰۸) دەست پێکرد. بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]]'' (۲۰۱٦) سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلوریی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە ''تابستان داغ'' (۲۰۱۷) و ''سه کام حبس'' (۲۰۲۰)یش پاڵێوراو بووە بۆ وەرگرتنی ئەم خەڵاتە. ڕۆڵی جەیران، هاوسەری [[ناسڕەددین شا|ناسرەدین شای]] لە زنجیرەی ''[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جیران]]'' (۲۰۱۹–۲۰۲۳) گێڕا. ڕۆڵگێڕانی لە ''زن و بچه'' (۲۰۲٥) لە ڕوانگەی ڕەخنەگرانی ''دەدلاین'' و ئیندیوایەر چانسی یەکەمی بەدەستهێنانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی کانی]] لە فێستیڤاڵی فیلمی کانی ۲۰۲٥دا هەبوو.<ref>{{cite web |date=2025-05-24 |url=https://www.isna.ir/news/1404030301100/نخل-های-طلای-کن-به-کدام-فیلم-ها-و-بازیگران-می-رسد |access-date=2025-08-09 |website=ایسنا |title=نخڵە زێڕینەکانی کەن بە کام فیلم و ئەکتەران دەگات؟ |publisher=ایسنا}}</ref><ref>{{cite news|date=2025-05-24|title=پێشبێنی: پەریناز ئیزەدیار دەبێتە براوەی خەڵات لە فێستیڤاڵی کەن|url=https://www.dtonline.ir/پیشبینی-پریناز-ایزدیار-برنده-جایزه-در-جشنواره-کن-میشود/|work=دنیای تصویر|access-date=2025-07-18}}</ref> لە ڕیزی گرانبەهاترین ئەکتەرە ژنەکانی ئێراندایە.<ref>{{cite web |date=22 September 2024 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1961246 |access-date=2026-09-04 |website=خبرآنلاین |title=سەحەر دەوڵەتفەر و پەریناز ئیزەدیار بەرزترین مووچە وەردەگرن}}</ref> ئامادەبوونی لە فیلمە پڕفرۆشەکان و وەرگرتنی دوو جار خەڵاتی «باشترین ئەکتەری ژنی کاریگەر لە ڕاکێشانی بینەر»یش لە نیشانەکانی سەرکەوتنی بووە لە ڕاکێشانی بینەردا.<ref>{{cite news|url=http://fna.ir/3h798u|title=ڕێزلێنان لە ۷ ئەستێرەی هونەری حەوتەم لە سێیەمین ڕێوڕەسمی سوپاسی بەرهەمهێنەران|publisher=فارس|date=2024-01-19}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == لە ٣٠ی ئابی ١٩٨٥ لە [[بابۆل]] لەدایکبوو. باوکی خەڵکی [[ساری]] و دایکی خەڵکی بابۆل بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=وقتی پریناز ایزدیار مازندرانی صحبت می کند !|سەردێڕ=https://www.aparat.com/v/c69j4be|وبگاه=ایسکانیوز|بازبینی=2025-12-28|توسط=آپارات}}</ref> منداڵیی لە [[ساری]] بەسەر برد و لە قۆناغی ناوەندی ھات بۆ [[تاران]]، لە قۆناغی ئامادەیی بەھۆی بارودۆخی کاری باوکی بۆ ماوەیەک چوو بۆ بابۆل و جارێکی تر گەڕایەوە بۆ تاران. خێزانەکەی دوای چەند ساڵێک کاتێک کاری باوکی لە تاران تەواو بوو گەڕانەوە بۆ باکوور بەڵام ئەو لە تاران مایەوە.<ref name="گلستان"/> ئیزەدیار لە منداڵییەوە ئارەزووی ھونەر، بەتایبەت ڕۆڵگێڕانی ھەبوو و مەبەستی بوو لە زانکۆ لە بەشی ھونەر بەردەوام بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، بەھۆی دژایەتی خێزانەکەی کە ھانیان دەدا بۆ خوێندن لە بەشێکی تر بێجگە لە [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕان]]، بەشی گرافیکی ھەڵبژارد. سەرەڕای ئەمەش، ھێشتا ئارەزووی لە ڕۆڵگێڕان بوو و بڕیاری دا بە ئامادەبوونی لە تاران، بەدواداچوون بۆ چالاکییەکانی لەم بوارەدا بکات.<ref name="گلستان">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=پریناز ایزدیار، دختر شمال ایران از شهرش می‌گوید|نام خانوادگی=حسینی|نام=نگار |سەردێڕ=https://golestanema.com/news/وب‌گردی/پریناز-ایزدیار،-دختر-شمال-ایران-از-شهرش-می‌گوید |تاریخ=۱۰ شهریور ۱۳۹۴ |توسط=گلستان ما |تاریخ بازبینی=۲ خرداد ١٤٠٤ |اثر=زندگی ایده‌آل}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- | rowspan="2" |2026 | style="background:#FFFFCC;" |بۆنسای |عەلی بەهراد | |<ref>{{cite news|title=آغاز فیلمبرداری «بن‌سای» با پریناز ایزدیار؛ شروین حاجی‌پور بازیگر شد؟|url=https://fararu.com/fa/news/911056/%d8%a2%d8%ba%d8%a7%d8%b2-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d9%86-%d8%b3%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%db%8c%d8%b2%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%b4%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86-%d8%ad%d8%a7%d8%ac%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%da%af%d8%b1-%d8%b4%d8%af|access-date=8 اکتبر 2025|publisher=فرارو|date=۱۴ مهر ۱۴۰۴}}</ref> |- | style="background:#FFFFCC;" |زوزه |ئومێد شەمس | |<ref>{{cite news|url=https://hamshahrionline.ir/xbTtG|title=«زوزه» پریناز ایزدیار، هوتن شکیبا و امیر جدیدی|publisher=همشهری‌آنلاین|date=۳۰ خرداد ۱۴۰۵}}</ref> |- |2025 |ژن و منداڵ |[[سەعید ڕووستایی]] |مەھناز |<ref>{{cite news|url=https://www.etemadonline.com/بخش-فرهنگ-هنر-16/686766-پریناز-ایزدیار-پیمان-معادی-سعید-روستایی|title=پریناز ایزدیار و پیمان معادی شخصیت‌های اصلی فیلم روستایی|publisher=سینمااعتماد|date=۵ آذر ۱۴۰۳}}</ref> |- |2024 |سەدام |پەدرام پوورئامیری |سورەییا |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/1403022114874/عکس-رضا-عطاران-صدام-شد|title=عکس/رضا عطاران صدام شد!|publisher=ایسنا|date=۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۳}}</ref> |- |2022 |دیداری تایبەت |ئومێد شەمس |پەروانە شەمس |<ref>{{cite web |date=۱۴ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://www.irna.ir/xjHqG4 |access-date= |title=ملاقات خصوصی امید شمس و ماهان حمید شاه‌حاتمی |publisher=خبرگزاری ایرنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 |سه کام حبس |سامان سالوور |نەسیم |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xftfJ|title=پوستر فیلم سه کام حبس با بازی محسن تنابنده و پریناز ایزدیار/عکس|publisher=خبرآنلاین|date=۱۱ بهمن ۱۳۹۸}}</ref> |- |مغز استخوان |حەمیدڕەزا قوربانی |بەهار |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xhT4s|title=چهره پریناز ایزدیار روی پوستر مغزاستخوان|publisher=خبرآنلاین|date=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 |لتیان |عەلی تیمووری |سەلما |<ref>{{cite news|url=https://mehrnews.com/xMS3X|title=پریناز ایزدیار به لتیان پیوست|publisher=مهر|date=۱۹ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |''[[مەتری شەش و نیو]]'' |[[سەعید ڕووستایی]] |ئیلھام |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/news/5186|title=تکرار همکاری‌های ابد و یک روز در متری شیش و نیم|publisher=فیلسین|date=۱۳ اسفند ۱۳۹۶|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۱ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221221142608/https://filcin.com/news/5186|url-status=dead}}</ref> |- |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] |[[نیما جاویدی]] |سوسەن کەریمی |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/پریناز-ایزدیار-به-سرخ-پوست-پیوست-همکار/|title=پریناز ایزدیار به سرخپوست پیوست|publisher=سینماسینما|date=۲۰ دی ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |خوک |مانی حەقیقی |ئانی |<ref>{{cite web |date=۵ شهریور ۱۳۹۶ |url=http://www.khabaronline.ir/detail/701303/culture/cinema |language=فارسی |title=پریناز ایزدیار در جمع بازیگران فیلم «خوک» مانی حقیقی |publisher=خبر آنلاین}}</ref> |- |مقیمان ناکجا |شەهاب حسێنی | |<ref>{{cite news|سلام سینما|url=https://www.salamcinama.ir/movie/3650/مقیمان-ناکجا|title=فیلم مقیمان ناکجا|publisher=سلام سینما|date=۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶}}</ref> |- | rowspan="3" |2017 |هت‌تریک |ڕامتین لوافی |لیدا |<ref>{{cite news|url=https://khabaronline.ir/xdvx5|title=کریستیانو رونالدو کنار پریناز ایزدیار روی پوستر یک فیلم|publisher=خبرآنلاین|date=۲۸ بهمن ۱۳۹۷}}</ref> |- |تابستان داغ |ئیبراهیم ئێرەج‌زاد |نەسڕین |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/00061654075/نمایش-آنلاین-تابستان-داغ-در-سوئد/|title=نمایش آنلاین تابستان داغ در سوئد|publisher=ایسنا|date=۳۰ فروردین ۱۴۰۰}}</ref> |- |ویلایی‌ها |مونیر قەیدی |خانمی خەیری |<ref>{{cite news|url=khabaronline.ir/x7nTh|title=تصاویر، پریناز ایزدیار، طناز طباطبایی، ثریا قاسمی و صابر ابر در نشست فیلم ویلایی ها|publisher=خبرآنلاین|date=۱۳ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |یک روز بخصوص |هومایۆن ئەسعدییان |سودابە |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/6210/معرفی-کامل-فیلم-یک-روز-بخصوص-سودای-سیمرغ-سی-و-پنجمین-جشنواره-فیلم-فجر|title=معرفی کامل فیلم یک روز بخصوص/سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر|publisher=سلام سینما|date=۴ بهمن ۱۳۹۵}}</ref> |- |[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] |[[سەعید ڕووستایی]] |سومییە |<ref>{{cite news|url=https://mag.cinematicket.org/7honarnamei-parinaz-izadyar/|title=یادداشتی دربارهٔ هفت هنرنمایی پریناز ایزدیار/مفسر محبت|publisher=سینماتیکت|date=۹ شهریور ۱۴۰۱}}</ref> |- | rowspan="3" |2015 |۳۶۰ درجه |سام قەریبیان |مەهتاب |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/227/360-درجه|title=فیلم ۳۶۰ درجه|publisher=سلام سینما|date=۱۷ آبان ۱۳۹۴}}</ref> |- |این سیب هم برای تو |سیروس ئەلوەند |شایستە | |- |استخر |ئیسماعیل فەلاح‌نوور |مانیا | |- |2014 |خط ویژه |موستەفا کیایی |مەرجان |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1283|title=بازیگران و عوامل خط ویژه|publisher=فیلسین|date=۱۴ اسفند ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۲ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221222154811/https://filcin.com/film/casts/1283|url-status=dead}}</ref> |- |2012 |ورود آقایان ممنوع |ڕامبەد جەوان |سەحەر |<ref>{{cite news|url=https://filcin.com/film/casts/1364|title=همه بازیگران و عوامل فیلم ورود آقایان ممنوع|publisher=فیلسین|date=۲۲ بهمن ۱۳۹۲|access-date=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳|archive-date=۲۰ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220195135/https://filcin.com/film/casts/1364|url-status=dead}}</ref> |- |2011 |در امتداد شهر |عەلی عەتەشانی |پەڕیناز | |- |2008 |یک مرد، یک شهر |حەسەن هیدایەت |کچی سەرھەنگ | |- |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2024 |سرریز |نەهال دەشتی | |<ref>{{cite news|url=https://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=805148|title=چهره‌ها و خبرها|publisher=روزنامه خراسان|date=۲۰ اسفند ۱۴۰۲}}</ref> |- |2016 |جای منو توی اتاق بنداز |ئامیر تودەڕوستا | |<ref>{{cite news|url=https://www.fidanfilm.ir/جای-من-رو-توی-اتاق-بنداز-از-جشنواره-س/|title=فیلم کوتاه جای منو توی اتاق بنداز|publisher=فیدان|date=۲۵ شهریور ۱۳۹۵}}</ref> |- |} === تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2026 | style="background:#FFFFCC;" |خانم شین |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | |<ref>{{cite web |date=۱۱ مرداد ۱۴۰۵ |url=https://hamshahrionline.ir/xbZvn |website=همشهری‌آنلاین |language=fa |title=پارسا پیروزفر کارگردان سریال شد و نقش اول را به این خانم داد}}</ref> |- |2024 |ازازیل |[[حەسەن فەتحی]] |شووکا مێهرجوویی |<ref>{{cite news|url=https://www.mojnews.com/n/2sri|title=سانحه برای پیمان معادی|publisher=موج|date=۱۲ شهریور ۱۴۰۲}}</ref> |- |2022 |مهمونی |ئێرەج تەهماسب |وەک میوان |<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3852592-پریناز-ایزدیار-به-مهمونی-ایرج-طهماسب-رفت-عکس|title=پریناز ایزدیار به مهمونی ایرج طهماسب رفت!|publisher=دنیای اقتصاد|date=۴ فروردین ۱۴۰۱}}</ref> |- |2020–2023 |[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جەیران]] | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |جیران |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/news/69032/پریناز-ایزدیار-به-سريال-جیران-پيوست|title=پریناز ایزدیار به سریال جیران پیوست|publisher=سلام سینما|date=۱۳ آبان ۱۳۹۸}}</ref> |- |2015–2018 |[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]] |شیرین دیوانسالار |<ref>{{cite news|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/07/14/520134/مهدی-سلطانی-به-شهرزاد-فتحی-پیوست|title=مهدی سلطانی به شهرزاد فتحی پیوست|publisher=تسنیم|date=۱۴ مهر ۱۳۹۳}}</ref> |- |} === شانۆ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !شوێنی ڕاپەڕاندن !ڕۆڵ !سەرچاوە |- |2018 |بینوایان |حسین پارسایی |هۆتێل ئیسپیناس پالاس |فانتین |<ref>{{cite web |author=تیوال |date= |url=https://tiw.al/ikgO |language=Fa |title=نمایش بینوایان با بازی پریناز ایزدیار}}</ref> |- |2017 |تهران زیر بال فرشتگان |عەلی سەرابی |هۆڵی سەرەکی شانۆی شار |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=http://www.tehranpicture.ir/fa/album/2312/نمایشنامه-خوانی-تهران-زیر-بال-فرشتگان|title=نمایشنامه خوانی تهران زیر بال فرشتگان|publisher=تهران آژانس عکس|date=۲۱ خرداد ۱۳۹۶}}</ref> |- |2015 |کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته |پیرووز کەرەمی |فەرهەنگسەرای سەروو |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.100honar.com/Theater/6342/نمایشنامه-خوانی-کابوس-های-یک-پیرمرد-بازنشسته-خاین-ترسو|title=نمایشنامه خوانی کابوس‌های یک پیرمرد بازنشسته خاین ترسو|publisher=۱۰۰هنر|date=۱۶ مرداد ۱۳۹۴}}</ref> |- |2014 |یک کلیک کوچولو |ئەحمەد سەلێمانی |شانۆی شار | |<ref>{{cite news|url=https://theater.ir/fa/movie/1131|title=یک کلیک کوچولو|publisher=ایران تئاتر|date=۳۱ تیر ۱۳۹۳}}</ref> |- |2013 |سفر به نهایت دور |محەممەد میرعەلی ئەکبەری | |شانۆنامەخوێن |<ref>{{cite web |date=4 اردیبهشت 1392 |url=http://isna.ir/fa/news/92020402802/اجراهای-تئاتر-برای-امور-خیریه |access-date=21 می 2013 |title=اجراهای تئاتر برای امور خیریه |publisher=ایسنا}}</ref> |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable" !ساڵ !جۆری بەرهەم !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !پەخش !سەرچاوە |- |2014 |فیلمی ڤیدیۆیی |زنده به گور |عەلی جەناب | | |<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://www.mehrnews.com/news/2420726/زنده-به-گور-به-صداگذاری-رسید-سرهنگ-نیروی-انتظامی-بر-سر-دو |access-date= |title=«زنده به گور» به صداگذاری رسید/ سرهنگ نیروی انتظامی بر سر دو راهی |publisher=}}</ref> |- |2012 | rowspan="3" |زنجیرە |زمانه |حەسەن فەتحی |ئەرغەوان ئازەرنیا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite web |date= |url=https://www.khabaronline.ir/news/277823/سریال-زمانه-از-نگاه-منتقدان-تجربه-موفق-کارگردان-مدار-صفر |access-date= |language=فارسی |title=سریال «زمانه» از نگاه منتقدان / تجربه موفق کارگردان «مدار صفر درجه» و «میوه ممنوعه» |publisher=خبرآنلاین}}</ref> |- | rowspan="2" |2011 |پنج کیلومتر تا بهشت |عەلیرەزا ئەفخەمی |مینا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite news|url=https://www.salamcinama.ir/movie/zb1q/پنج-کیلومتر-تا-بهشت|title=فیلم پنج کیلومتر تا بهشت|publisher=سلام سینما|date=۲۱ بهمن ۱۳۹۰}}</ref> |- |مثل یک کابوس |شەھرام شاه حسێنی |نیگار |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/9011-18092/آغاز-پخش-سريال-مثل-يك-كابوس-با-صداي-حامد-بهداد |access-date=۴ تیر ۱۳۹۰ |title=آغاز پخش سریال «مثل یک کابوس» با صدای حامد بهداد |publisher=ایسنا}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |تەلەفیلم |فال قهوه |فرزاد مؤتمن |تەرگوڵ |[[کەناڵی چوار (ئێران)|کەناڵی چوار]] |<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://www.topseda.ir/5552/دانلود-فیلم-فال-قهوه/ |access-date=2020-04-20 |website=Parinaz Izadyar |language=fa |title=Parinaz Izadyar {{!}} تله فیلم فال قهوه (انتهای بزرگراه) 1389}}</ref> |- |تەلەفیلم |گور به گور |بێهرەنگ تووفیقی | |سیمافیلم |<ref>{{cite news|url=https://www.farsnews.ir/news/8812031070%20%20%20%20/بهرنگ-توفيقي-تله‌فيلم-گوربه-گور-را-براي-نوروز-9-كليد-زد|title=بهرنگ توفیقی تله فیلم گور به گور را برای نوروز ۸۹ کلید زد|publisher=فارس|date=۳ اسفند ۱۳۸۸}}</ref> |- |2008 |فیلمی ڤیدیۆیی |همان روز |عەلیرەزا ئەمینی | | |<ref>{{cite news|url=https://telewebion.com/episode/0x1b39e91|title=فیلم سینمایی همان روز|publisher=تلوبیون|access-date=۱۴ فروردین ۱۴۰۲}}</ref> |- |2007 |تەلەفیلم |ماه در سایه |سەعید ئیبراهیمی‌فەڕ |کیانا | | |- |} === دەنگ === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2023 |داستان گل |ڕادیۆ گەردوون | rowspan="3" |دەنگ |کتێب خوێن |<ref>{{cite news|url=https://www.instagram.com/p/CswIei0uPRw/?igsh=MWlsM2VhN2FpaWhiag==|title=دهمین داستان شنیدنی جایزه ارغوان با همکاری رادیوگردون|publisher=جایزه ارغوان|date=۳۱ مه ۲۰۲۳}}</ref> |- |2021 |باشو غریبه کوچک |سینمای نابینایان | |<ref>{{cite news|url=https://cinemacinema.ir/news/در-آستانه-زادروز-بهرام-بیضایی؛-انتشار/|title=در آستانه زادروز بهرام بیضایی؛ انتشار نسخه ویژه نابینایان فیلم «باشو غریبه کوچک» با صدای پریناز ایزدیار + تیزر|publisher=سینماسینما|date=۳۰ دی ۱۳۹۹}}</ref> |- |2018 |احساس رضایت |وەشانی بنکەی ڕۆشنبیریی ژیان |کتێبی دەنگی |<ref>{{cite news|url=https://fidibo.com/book/94799-کتاب-صوتی-احساس-رضایت|title=دانلود کتاب صوتی احساس رضایت با صدای پرینازایزدیار|publisher=فیدیبو|date=۲۸ آبان ۱۳۹۷}}</ref> |- |} === کلیپی گۆرانی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەکان !سەرچاوە |- |2017 |هوام دوباره پَسه |ئەکتەر |کلیپی گۆرانی هوام دوباره پَسه بە دەنگی [[موحسین چاوەشی|موحسین چاوشی]] |<ref>{{cite web |author= |date=۳ مرداد ۱۳۹۶ |url=http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/515151-انتشار-کلیپ-ترانه-هوام-دوباره-پسه-با-بازی-پریناز-ایزدیار-فیلم |access-date= |title=انتشار کلیپ ترانه هوام دوباره پسه با بازی پریناز ایزدیار+فیلم |publisher=ایلنا}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Parinaz Izadyar}} * {{IMDb name|6346171}} * {{ئینستاگرام|parinazizadyar}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] nbvbygdfmw406q7ehexje96j7k6jrae 0 170552 1679881 1679617 2026-10-03T20:04:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679881 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-شوێن}} '''مۆزەخانەی مێژووی سروشتی، ڤیێنا''' ({{بە ئینگلیزی|Natural History Museum, Vienna}}) مۆزەخانەیەکی گەورەی تایبەت بە زانستی سرووشتە و دەکەوێتە شاری [[ڤیێنا]] لە وڵاتی [[نەمسا]].<ref>[http://www.nhm-wien.ac.at/d/museum.html NHM-Wien-overview], "Museum of Natural History in [[Vienna]]" (overview), ''Naturhistorisches Museum [[Vienna|Wien]]'', 2011. {{verify source|date=September 2019|reason=This ref was deleted Special:Diff/867861141 by a bug in VisualEditor and later restored by a bot from the original cite located at Special:Permalink/819136283 cite #1 - verify the cite is accurate and delete this template. [[User:GreenC bot/Job 18]]}}</ref><ref>[http://www.nhm-wien.ac.at/d/engvorschau.html NHM-Wien-preview-English], "Museum of Natural History in Vienna" (English overview), ''Naturhistorisches Museum Wien'', 2011. {{verify source|date=September 2019|reason=This ref was deleted Special:Diff/867861141 by a bug in VisualEditor and later restored by a bot from the original cite located at Special:Permalink/819136283 cite #2 - verify the cite is accurate and delete this template. [[User:GreenC bot/Job 18]]}}</ref> مۆزەخانەکە ٣٠ ملیۆن پارچە شوێنەوار لە خۆدەگرێت. مۆزەخانەکە لە ٣٩ ژووری پێشانگا بەڕووبەری ٨،٤٦٠ مەتر چوارگۆشە پێکدێت. لە مۆزەخانەکە بەبەشداریی ٦٠ زانا لەگەڵ میوانی بانگێشتکراو توێژینەوە لە بوارەکانی زانستە مرۆڤایەتییەکان، [[زانستی زەوی]] و زانستی ژیان دەکۆڵنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jovanovic-Kruspel|یەکەم=Stefanie|سەردێڕ=Natural History Museum Vienna - A guide to the collections|بڵاوکەرەوە=Naturhistorisches Museum Wien|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=Wien|پەڕەکان=٥, ٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Naturhistorisches Museum Wien}} {{تووڵی دەروازە|چاند|ژینناسی|نژیاروانی}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} kh1pnaob67ymynv56u2gkxkxigt2pfv 0 172404 1680330 1516961 2026-10-04T10:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1680330 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Megestrol.svg|وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە]] '''مێجێسترۆل''' [[پڕۆجێستۆجین (دەرمان)|پڕۆجستینێکە]] لە گروپی (17α-hydroxyprogesterone - ١٧-ئەلفا ھایدرۆکسی پڕۆجێسترۆن) ھەرگیز نەفرۆشراوەو ئێستا بە شێوەی پزیشکیش بەکارنایەت<ref name="Macdonald1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A0THacd46ZsC&pg=PA1267|سەردێڕ=Dictionary of Pharmacological Agents|vauthors=Macdonald F|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٢-٤٦٦٣٠-٤|پەڕە=١٢٦٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref><ref name="Index Nominum 2000: International Drug Directory">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5GpcTQD_L2oC&pg=PA641|سەردێڕ=Index Nominum 2000: International Drug Directory|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis US|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٨٧٦٣-٠٧٥-١|پەڕە=٦٤١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> [[پەڕگە:Megestrol synthesis.png|وێنۆک|چۆنیەتی بەرھەمھێنانی مێجێسترۆل]] == ئەمانەش ببینە == * [[مێدرۆکسی پرۆجێسترۆن ئاستەیت|مێدرۆکسی پڕۆجێسترۆن ئاستەیت]] * == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|زانست|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Megestrol}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان]] [[پۆل:کۆلکە-سترۆیدەکان]] [[پۆل:پڕێگنانێکان]] ejo9ulwo97j01kvy6scridg77sa5eb9 0 172695 1679831 1361389 2026-10-03T19:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1679831 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics creator|name=میتسرو ھاتۆری|image=|image_size=|caption=|birth_name={{nihongo|میتسرو ھاتۆری|服部 充}}|birth_date={{Birth date and age|1977|10|8}}|birth_place=[[Toba, Mie]], Japan|nationality=ژاپۆنی|area=[[مانگاکا|ھونەرمەندی مانگا]]|notable works=''[[Kenkō Zenrakei Suieibu Umishō]]'', ''[[سەنکاریا|خۆشەویستیەکی نەمر سەنکاریا]]''|relatives=|occupation=[[Mangaka|Manga artist]]|years_active=٢٠٠٠ - ئێستا|awards=|signature=|website=[http://www.studio-hami.net/ ماڵپەری میتسرو ھاتۆری]}}میتسرو ھاتۆری ({{nihongo|'''میتسرو ھاتۆری'''|はっとりみつる|''ھاتۆری میتسرو''|لەدایک بووی ٨ی ئۆکتۆبەری , ١٩٧٧}} [[مانگاکا|وێنەکێشێکی ژاپۆنیە]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:データ|ناونیشان=http://www.studio-hami.net/data.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=studio-hami.net|زمان=Japanese|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170917213852/http://www.studio-hami.net/data.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناسراوە بەھۆی کارە نایابەکانی : کێنکۆ زێنراکێی سیێیبو ئومیشۆ و [[سەنکاریا|سەنکاریا خۆشەویستیەکی نەمر]] کە ھەردووکیان کران بە ئەلقەی ئەنیمی تەلەفزیۆنی == کارەکان == * {{nihongo3||イヌっネコっジャンプ！|''[[Inu Neko Jump!]]''}}(٢٠٠٠ بۆ ٢٠٠٢ ) ئەلقەرێژکردنی بۆ کرا لە گۆڤاری ''Young Magazine Uppers'' لە کۆمپانیای Kodansha<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ja:イヌっネコっジャンプ！（1）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3460746|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051126101706/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3460746|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ja:イヌっネコっジャンプ！（5）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3461416|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051123192731/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3461416|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref> * {{nihongo3|''ڕێنا لە شارۆچکەیەکی سەیر''|おとぎのまちのれな|''[[Otogi no Machi no Rena]]''}} (٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤) ئەلقەرێژکردنی بۆ کرا لە گۆڤاری ''Young Magazine Uppers'' لە کۆمپانیای Kodansha<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ja:おとぎのまちのれな（1）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3461661|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070901201138/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3461661|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ja:おとぎのまちのれな（7）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3462668|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070901082513/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3462668|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref> * ''Concerto''(مانگا) (٢٠٠٥بۆ ٢٠١١ ) چیرۆکی کورت ئەلقەرێژکردنی بۆ کرا لە گۆڤاری ''[[:en:Young_Animal_(magazine)|Young Animal]]'' لە کۆمپانیای [[:en:Hakusensha|Hakusensha]] * {{nihongo3||ケンコー全裸系水泳部 ウミショー|''[[Kenkō Zenrakei Suieibu Umishō]]''}} (٢٠٠٦بۆ ٢٠٠٨ ) ئەلقەڕێژکردنی بۆ کرا لە گۆڤاری ''[[:en:Weekly_Shonen_Magazine|Weekly Shonen Magazine]]'' لەناو کۆمپانیای Kodansha<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ja:ケンコー全裸系水泳部　ウミショー（1）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3636186|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070830122307/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3636186|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:ケンコー全裸系水泳部　ウミショー（9）|ناونیشان=http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3621146|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120716212417/http://shop.kodansha.jp/bc2_bc/search_view.jsp?b=3621146|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}}</ref> * ''Love Fool'' (٢٠٠٩, یەکەم کار بڵاو کرایەوە لە تسوبۆمی کتێبی یەک, ھۆبونشا) * {{nihongo3||さんかれあ|''[[سەنکاریا|سەنکاریا خۆشەویستیەکی نەمر]]''}} (٢٠٠٩-٢٠١٤, ئەلقەڕێژکردن لە گۆڤاری بێساتسو شۆنێن, کۆدانشا)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:さんかれあ|ناونیشان=http://kc.kodansha.co.jp/content/top.php/KA00000575|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100310144946/http://kc.kodansha.co.jp/content/top.php/KA00000575|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Kodansha]]|زمان=Japanese}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310144946/http://kc.kodansha.co.jp/content/top.php/KA00000575 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٠ }}</ref> * ''(かいじゅう色の島, Monster-Colored Island) (2018–present, Young Dragon Age, Fujimi Shobo)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sankarea's Mitsuru Hattori to Launch New Manga|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-08-13/sankarea-mitsuru-hattori-to-launch-new-manga/.135414|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|Anime News Network]]}}</ref>'' == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکانی پارێزگای مێی]] <references /> [[پۆل:میتسرو ھاتۆری]] bc7pae6s462io20fmytsy3mf26uboc5 0 172898 1680348 1669405 2026-10-04T11:39:17Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680348 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:شهرستان بویراحمد - BoyerAhmad county.png|وێنۆک|چەپ|300px|جێگەی شارستانی بۆیەر ئەحمەد لە [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]]دا بە ڕەنگی سەوز نیشان دراوە]] '''شارستانی بۆیەر ئەحمەد''' ({{بە فارسی|شهرستان بویراحمد}}) یەکێک لە شارستانەکانی [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]]ی [[ئێران]]ە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری [[یاسووج]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> ==مێژوو== دوای سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠٠٦، گوندی «مادەوانی سەروو» بەرزکرایەوە بۆ پلەی شار وەک [[مادەوان، ئێران|مادەوان]].<ref name="Madavan City">{{cite report|title=The transformation of Madavan-e Olya village from Sarrud-e Shomali Rural District in the Central District of Boyer-Ahmad County in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province to Madavan city|language=fa|website=qavanin,ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/119426|archive-url=https://web.archive.org/web/20230812002401/https://qavanin.ir/Law/PrintText/119426|publisher=Ministry of the Interior, Political-Defense Commission of the Government Board|last=Davodi|first=Parviz|archive-date=12 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 29 July 1386|id=Proposal 93023/42/1/1; Letter 58538/T26118AH|access-date=12 August 2023}}</ref> دوای سەرژمێریی ٢٠١١، [[ناوچەی کەبگیان]] لە [[شارستانی دانا]] جیاکرایەوە بۆ ئەوەی پەیوەست بێت بە شارستانی بۆیەر ئەحمەد.<ref name="Kabgian District Transfer">{{cite report|title=Approval letter regarding the annexation of Kabgian District with its center of the city of Chitab from Dana County to Boyer-Ahmad County|language=fa|website=rc.majlis.ir|via=Islamic Council Research Center|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/793633|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204147/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/793633|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Rahimi|first=Mohammadreza|archive-date=24 June 2021|date=c. 2021|orig-date=Approved 20 May 1389|id=Proposal 8877/42/1/4/1; Letter 158802/T38854H; Notification 89699/T44509K|access-date=12 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624204147/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/793633|archivedate=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> دوای سەرژمێریی ٢٠١٦، شاری مادەوان و چەند گوندێک لەگەڵ شاری [[یاسووج]] تێکەڵکران.<ref name="Madavan and Yasuj Merger">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The annexation of several villages to the city of Yasuj: The merger of the cities of Madavan and Yasuj was approved|زمان=fa|وێبگە=mehrnews.com|via=Mehr News Agency|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/5776562/الحاق-چند-روستا-به-شهر-یاسوج-ادغام-شهرهای-مادوان-و-یاسوج-تصویب|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230812004041/https://www.mehrnews.com/news/5776562/الحاق-چند-روستا-به-شهر-یاسوج-ادغام-شهرهای-مادوان-و-یاسوج-تصویب|بڵاوکەرەوە=Ministry of the Interior, Board of Ministers|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ١٤٠٢|orig-date=Approved 13 May 1302|id=Proposal 195155|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> [[گوندەواری سپیدار (شارستانی بۆیەر ئەحمەد)|گوندەواری سپیدار]] لە [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆیەر ئەحمەد)|ناوچەی ناوەندی]] جیاکرایەوە لە کاتی پێکھێنانی [[ناوچەی سپیدار]]، لەگەڵ [[گوندەواری سیڤاکی]] نوێ؛<ref name="Sepidar District Formation">{{cite report|title=Letter of approval regarding the national divisions of Boyer-Ahmad County in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/267287|archive-url=https://web.archive.org/web/20230812105750/https://qavanin.ir/Law/TreeText/267287|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Jahangiri|first=Ishaq|archive-date=12 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 10 August 2018|id=Proposal 28230|access-date=12 August 2023}}</ref> و گوندی [[سپیدار، ئێران|سپیدار]] بەرزکرایەوە بۆ پلەی شار.<ref name="Sepidar City">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The approval of the Ministry of the Interior to upgrade the village of Sepidar, Boyer-Ahmad County, to a city|زمان=fa|وێبگە=mehrnews.com|via=Mehr News Agency|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/5244110/موافقت-وزارت-کشور-با-ارتقای-روستای-سپیدار-بویراحمد-به-شهر|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230812111628/https://www.mehrnews.com/news/5244110/موافقت-وزارت-کشور-با-ارتقای-روستای-سپیدار-بویراحمد-به-شهر|بڵاوکەرەوە=Ministry of the Interior|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ١٤٠٠|دوایین=Fazli|یەکەم=Rahmani|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> لە ٢٠١٩، [[ناوچەی مارگوون]] لە شارستانەکە جیاکرایەوە لە کاتی دامەزراندنی [[شارستانی مارگوون]].<ref name="Margown County Establishment">{{cite report|title=Divisional changes and reforms in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/267292|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811213059/https://qavanin.ir/Law/PrintText/267292|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Jahangiri|first=Ishaq|archive-date=11 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 8 October 2018|id=Proposal 245367|access-date=11 August 2023}}</ref> ==دیمۆگرافی== ===دانیشتووان=== لە کاتی سەرژمێریی ٢٠٠٦دا، دانیشتووانی شارستانەکە ٢١٢٬٥٥٢ کەس بووە لە ٤٣٬٤٩٠ خێزاندا.<ref name="2006 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920094811/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ٢٠١١دا ٢٤٣٬٧٧١ کەسی لە ٥٨٬٢٨١ خێزاندا بژاردووە.<ref name="2011 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119003203/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ دانیشتووانی شارستانەکەی بە ٢٩٩٬٨٨٥ کەس لە ٧٧٬٥٦٩ خێزاندا پێوانە کردووە.<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102075451/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|format=Excel|archive-date=2 November 2021}}</ref> ===دابەشکارییە کارگێڕییەکان=== مێژووی دانیشتووان و پێکھاتەی کارگێڕیی شارستانی بۆیەر ئەحمەد لە سێ سەرژمێریی یەک لە دوای یەک لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە. {| class="wikitable" |+ دانیشتووانی شارستانی بۆیەر ئەحمەد |- ! دابەشکارییە کارگێڕییەکان !! ٢٠٠٦<ref name="2006 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province" /> !! ٢٠١١<ref name="2011 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province" /> !! ٢٠١٦<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province" /> |- | '''[[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆیەر ئەحمەد)|ناوچەی ناوەندی]]''' || style="text-align: right;"| '''١٧٤٬٨٤٦''' || style="text-align: right;"| '''٢١٠٬١٩٢''' || style="text-align: right;"| '''٢٦٠٬٨٤٠''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری دەشتی ڕووم|گوندەواری دەشتی ڕووم]] || style="text-align: right;"| ٩٬٨٧٤ || style="text-align: right;"| ٩٬٨٠٣ || style="text-align: right;"| ١٠٬٨٥٣ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری کاکان|گوندەواری کاکان]] || style="text-align: right;"| ٢٬٢٨١ || style="text-align: right;"| ١٬٩٧٥ || style="text-align: right;"| ١٬٧٠٨ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری سەروودی باشوور|گوندەواری سەروودی باشوور]] || style="text-align: right;"| ٣١٬٥٠٣ || style="text-align: right;"| ٤٤٬١١٢ || style="text-align: right;"| ٥٣٬٧٢٦ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری سەروودی باکوور|گوندەواری سەروودی باکوور]] || style="text-align: right;"| ٢٥٬٩٠٨ || style="text-align: right;"| ٢٧٬٣٩٥ || style="text-align: right;"| ٣٤٬١٤٠ |- | style="padding-left: 1em;" | گوندەواری سپیدار || style="text-align: right;"| ٨٬٤٩٤ || style="text-align: right;"| ٧٬٦٢٥ || style="text-align: right;"| ٧٬٨٠٣ |- | style="padding-left: 1em;" | [[مادەوان، ئێران|مادەوان]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ١٠٬٧٧٧ || style="text-align: right;"| ١٨٬٠٧٨ |- | style="padding-left: 1em;" | [[یاسووج]] (شار) || style="text-align: right;"| ٩٦٬٧٨٦ || style="text-align: right;"| ١٠٨٬٥٠٥ || style="text-align: right;"| ١٣٤٬٥٣٢ |- | '''[[ناوچەی کەبگیان]]''' || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| '''٧٬٧٤١''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری چنار|گوندەواری چنار]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ١٬٧٦١ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری کەبگیان|گوندەواری کەبگیان]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٤٬٨١٦ |- | style="padding-left: 1em;" | [[چیتاب]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ١٬١٦٤ |- | '''[[ناوچەی لووداب]]''' || style="text-align: right;"| '''١٤٬٦٨٧''' || style="text-align: right;"| '''١٢٬٥٨٧''' || style="text-align: right;"| '''١١٬٢٩٥''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری چین|گوندەواری چین]] || style="text-align: right;"| ٤٬٨٧٩ || style="text-align: right;"| ٤٬٣٣٢ || style="text-align: right;"| ٣٬٦٦٧ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری لووداب|گوندەواری لووداب]] || style="text-align: right;"| ٩٬٣٩٢ || style="text-align: right;"| ٧٬٧٦٣ || style="text-align: right;"| ٧٬٠٨٣ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گەراوی خواروو]] (شار) || style="text-align: right;"| ٤١٦ || style="text-align: right;"| ٤٩٢ || style="text-align: right;"| ٥٤٥ |- | '''[[ناوچەی مارگوون]]''' || style="text-align: right;"| '''٢٣٬٠١٩''' || style="text-align: right;"| '''٢٠٬٩٣٧''' || style="text-align: right;"| '''١٩٬٨٧٦''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری مارگوون|گوندەواری مارگوون]] || style="text-align: right;"| ٩٬٤٤٠ || style="text-align: right;"| ٧٬٦٣٦ || style="text-align: right;"| ٧٬٣٩٨ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری زیلایی|گوندەواری زیلایی]] || style="text-align: right;"| ١١٬٠٤١ || style="text-align: right;"| ١٠٬٥٩٥ || style="text-align: right;"| ٩٬٣٤٣ |- | style="padding-left: 1em;" | [[مارگوون]] (شار) || style="text-align: right;"| ٢٬٥٣٨ || style="text-align: right;"| ٢٬٧٠٦ || style="text-align: right;"| ٣٬١٣٥ |- | '''[[ناوچەی سپیدار]]''' || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری سپیدار (شارستانی بۆیەر ئەحمەد)|گوندەواری سپیدار]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری سیڤاکی]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[سپیدار، ئێران|سپیدار]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''کۆی گشتی''' || style="text-align: right;"| '''٢١٢٬٥٥٢''' || style="text-align: right;"| '''٢٤٣٬٧٧١''' || style="text-align: right;"| '''٢٩٩٬٨٨٥''' |- | colspan=4 | {{small|گوندەوار = Rural District}} |} == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] * [[یاسووج]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Boyer-Ahmad County}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] [[پۆل:شارستانی بۆیەر ئەحمەد]] [[پۆل:شارستانەکانی ئێران]] [[پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] kmfvjitmy7oyi1q2l5tklt869qcx04z 0 172919 1680067 1516706 2026-10-04T04:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680067 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=میساتۆ فوکێن|image=|alt=|caption=|native_name=福圓 美里|native_name_lang=ja|birth_name=میساتۆ ساکوراگی|birth_date={{Birth date and age|1982|01|10}}|birth_place=[[تۆکیۆ]], ژاپۆن|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} Death date then birth -->|death_place=|other_names=|occupation={{Flatlist| *ئەکتەر *[[کاری دەنگ لە ژاپۆن|ئەکتەری دەنگ ]] }}|years_active=١٩٩٨ – ئێستا|agent=[[سیگما سێڤن]]|website=<!-- {{URL|http://misato.idt.jp}} -->}}'''میساتۆ فوکێن''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 福圓 美里 فوکێن میساتۆ) ئەکتەر و ئەکتەری دەنگی ژاپۆنیە کە پەیوەندیدارە لەگەل کۆمپانیای سیگما سێڤن ھەروەھا چالاکی پێشکەش دەکات وەک گۆرانیبێژێک لەژێرناوی میری، یەکێک لە بەژداریە دەنگیە کانی لە ئەنیمی ([[سەنکاریا]])یە == فیلمۆگرافی == === ٢٠١٢ === * [[سەنکاریا]] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://ameblo.jp/misafukuen/}} * [http://www.sigma7.co.jp/profile/w_43.html میساتۆ فوکێن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190710045249/https://sigma7.co.jp/profile/w_43.html |date=١٠ی تەممووزی ٢٠١٩ }} لە سیگما سێڤن * [http://www.seiyuu.info/extendedlisting.php?seiyuu=Misato+Fukuen میساتۆ فوکێن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812181326/http://www.seiyuu.info/extendedlisting.php?seiyuu=Misato+Fukuen |date=١٢ی ئابی ٢٠٢٠ }} لە بنکەدراوی سێییو * [http://gph.sakura.ne.jp/va_memo/system/vadb.cgi?action=view_ind&value=00887&namecode=5 میساتۆ فوکێن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304203052/http://gph.sakura.ne.jp/va_memo/system/vadb.cgi?action=view_ind&value=00887&namecode=5 |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }} لە گەیم-پلازا ، بنکەدراوی کاری دەنگی (بە ژاپۆنی) * [http://www.usagi.org/doi/seiyuu/fukuen-misato/ میساتۆ فوکێن] لە بنکەدراوی ھیتۆشی دۆیی * {{ann|people|5916}} == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنیەکان لە تۆکیۆ]] [[پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنیەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە یاریە ڤیدیۆیەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگیی خەڵکی تۆکیۆ]] kcm97wefrk5b5js3chtp71lxurb9hcj 0 173036 1679785 1679185 2026-10-03T17:12:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٠٠]] 1679785 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=کۆمپانیای تۆوێی ئەنیمەیشن|industry=[[Animation studio]] and production enterprise|subsid=[[Toei Animation Inc.]] {{small|(USA)}}{{ھن}}TAVAC Co. {{small|(Japan)}}{{ھن}}Toei Animation Music Publishing {{small|(Japan)}}{{ھن}}Toei Animation Phils. , Inc. {{small|(Philippines)}}{{ھن}}Toei Animation Enterprises Limited {{small|(Hong Kong)}}<ref name="Affiliated Companies">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://corp.toei-anim.co.jp/en/outline/affiliated_companies |سەردێڕ=Toei Animation Affiliated Companies |بڵاوکەرەوە=corp.toei-anim.co.jp |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> Toei Animation (Shanghai) Co. {{small|(China)}}<ref name="Affiliated Companies"/>|parent=[[Toei Company|Toei Company, Ltd.]] (34.17%){{citation needed|date=October 2020}}|operating_income={{increase}} $٢٩.٩١١ ملیۆن دۆلاری ئەمەریکی<ref name="Toei Outline">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://corp.toei-anim.co.jp/english/outline/ |سەردێڕ=Toei Animation |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150703171057/http://corp.toei-anim.co.jp/english/outline/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref>|key_people=کۆزۆ موریشیتا{{ھن}}{{small|(Chairman)}}{{ھن}}کاتسوھیرۆ Takagi{{ھن}}{{small|(President)}}|num_employees=755 {{small|(consolidated)}}{{ھن}}485 {{small|(non-consolidated)}}{{ھن}}{{small|(as of March 2019)}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://corp.toei-anim.co.jp/en/outline/|سەردێڕ=Outline｜Outline｜تۆوێی ئەنیمەیشن|وێبگە=corp.toei-anim.co.jp|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref>|location=[[ئۆیزومی]]، [[نێریما]]، [[تۆکیۆ]], [[ژاپۆن]]|founder=کێنزۆ ماساوۆکا{{ھن}}زێنجیرۆ یامامۆتۆ|foundation={{start date and age|1948|1|23}} (وەک فیلمە ئەنیمەیشن کراوەکانی ژاپۆن){{ھن}}{{start date and age|1956}} (وەک تۆوێی ئەنیمەیشن)|traded_as={{Jasdaq|4816}}|logo=Toei Animation logo.svg|type=گشتی [[کابوشاکی گایشا]]|image_caption=بنکەی سەرەکی لە تۆکیۆ|image_alt=|image_size=|image=Nakano Central Park East.jpg|logo_caption=لۆگۆی ئێستای تۆوێی ئەنیمەیشن|former_name=فیلمە ئەنیمییە کراوەکانی ژاپۆن|romanized_name=تۆوێی ئەنیمەیشن کابوشاکی-گایشا|native_name=東映アニメーション株式会社|homepage={{URL|http://www.toei-anim.co.jp/}}}} '''تۆوێی ئەنیمەیشن''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 東映アニメーション株式会社، [[رۆماجی]]: تۆوێی ئەنیمەیشن کابوشیکی-گایشا) ستۆدیۆیەکی ژاپۆنییە کە لەلایەن کۆمپانیای تۆوێی بەڕێوە دەبردرێت ژمارەیەک زنجیرە ئەنیمەیشنی بەرھەمھێناوە. == مێژوو == ستۆدیۆکە لەلایەن کێنزۆ ماساوۆکا و زێنجیرۆ یامامۆتۆ لە ١٩٤٨ وەک فیلمە ئەنیمییە کراوەکانی ژاپۆن دامەزرا (日本動画映画 نیھۆن دۆگا ئێیگا) کورتکراوەتەوە بۆ (日動映画 نیچیدۆ ئێیگا) لە ١٩٥٦ تۆوێی ستۆدیۆیەکی کڕی و ناوی لێنا تۆوێی دۆگا (東映動画株式会社 تۆوێی دۆگا کابوشاکی-گایشا) دۆگا بە ژاپۆنی واتا (ئەنیمەیشن) لە ١٩٩٨ کۆمپانیاکە ناوی Ltdی وەرگرت لە دەرەوەی ژاپۆن ژمارەیەک زنجیرە تەلەڤیزیۆنی و فیلمی بەرھەمھێنا و کۆمیک و زنجیرە ئەنیمیی ژاپۆنیی ھەڵگرتەوە لە بەناوبانگەکانیان ([[ھایاو میازاکی]]، [[ئیزاو تاکاھاتا]]، [[یاسوجی مۆری]]، [[لێیجی ماتسومۆتۆ]] , [[یۆیچی کۆتابێ]]) لە کۆمپانیاکە کاریان کردووە<ref name="Douglass, Jason Cody">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Douglass|یەکەم=Jason Cody|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=In Search of a 'New Wind': Experimental, Labor Intensive, and Intermedial Animation in 1950s and 60s Japan.|ناونیشان=https://journal.animationstudies.org/jason-douglass-in-search-of-a-new-wind-winner/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Animation Studies Online Journal|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190719233132/https://journal.animationstudies.org/jason-douglass-in-search-of-a-new-wind-winner/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بنکەی سەرەکیی کۆمپانیاکە لە ئۆزومی ستۆدیۆکە دەکەوێتە نێریما، لە [[تۆکیۆ]]<ref name="Toei Outline">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://corp.toei-anim.co.jp/english/outline/ |سەردێڕ=Toei Animation |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150703171057/http://corp.toei-anim.co.jp/english/outline/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> == کارەکان == === ١٩٩٠–١٩٩٩ === * سەیلەرمون * سەیلەرموون ئاڕ * سەیلەرموون سوپەرس * سەیلەرموون: سەیلەر ستارس == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Toei Animation|تۆوێی ئەنیمەیشن}} * {{Official website|http://corp.toei-anim.co.jp/en/}} * {{ann|company|145}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|فیلم|ئەنیمێ و مانگا|کۆمیک|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|کۆمپانیا|تۆکیۆ|دەیەی ٢٠٠٠}} {{کۆلکە}} [[پۆل:تۆوێی ئەنیمەیشن]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ]] [[پۆل:ئەنیماکس]] [[پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلمی ژاپۆن]] qqajxym6own7bxdpetckmw68ar13fcy 0 173629 1680064 1665134 2026-10-04T04:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680064 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox person|name=میزوکی یامامۆتۆ|relatives=|years_active=٢٠٠٩ - ئێستا|occupation=ئەکتەر و کاری مۆدێل|height={{height|m=1.67}}|spouse={{ubl|{{marriage|[[کۆجی سێتۆ]]|2020}}}}|agent=Incentsize|known_for={{Plainlist| * [[The Kirishima Thing]] * [[Black Butler (film)|Black Butler]] }}|other_names=|nationality=ژاپۆنی|image=Mizuki yamamoto.jpg|death_place=|death_date=|birth_place=[[فوکوئوکا]]، [[فوکوئۆکا (پارێزگا)|پارێزگای فوکوئوکا]]، ژاپۆن|birth_date={{Birth date and age|1991|7|18|df=y}}|native_name_lang=ja|native_name=山本 美月|caption=|alt=|website={{URL|www.incent.jp/incent/talent/yamamoto/index.html}}|image size=150}}'''میزوکی یامامۆتۆ''' ({{بە ژاپۆنی|山本 美月}} یامامۆتۆ میزوکی لەدایکبووی ١٨ی تەممووزی ١٩٩١) ئەکتەری ژاپۆنییە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:山本美月|ناونیشان=http://talent.yahoo.co.jp/pf/detail/pp334582|سەردێڕ=山本美月 - Yahoo!検索（人物）|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Yahoo Japan Corporation|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180927165148/https://thanks.yahoo.co.jp/pf/detail/pp334582|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یاماتۆ لە [[فوکوئۆکا (پارێزگا)|پارێزگاری فوکوئوکا]] لەدایک بووە میزوکی دەستی بەکارکرد وەک مۆدێلێک بۆ جلی ئافرەتان لە گۆڤاری مۆدەی ئافرەتان CanCam لە ٢٠٠٩ دوو ساڵ دواتر دەستی بە کاری ئەکتەری کرد لە [[تەلەڤیزیۆنی فوجی]]<ref name="dramadebut">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Model Yamamoto Mizuki to make acting debut in "Shiawase ni Narou yo"|ناونیشان=http://www.tokyohive.com/article/2011/05/model-yamamoto-mizuki-to-make-acting-debut-in-shiawase-ni-narou-yo|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=tokyohive|بڵاوکەرەوە=6Theory Media, LLC}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|4818655}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ژاپۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Mizuki Yamamoto}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆن لە فیلم]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:خەڵکی فکوئۆکا]] 8zoa6r8va6s5ltlt5thhj8u5ry30gbm 0 173779 1679719 1516536 2026-10-03T16:33:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679719 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | image = Monica Lewinsky.jpg<!--new image always in the lead, 1997 should be in that section--> | alt = مۆنیکا لوینسکی | caption = مۆنیکا لوینسکی لە ساڵی ٢٠١٥ لە کۆنفرانسێکی [[تێد (کۆنفرانس)|تێد]] | birth_name = مۆنیکا سامیل لوینسکی | birth_date = {{birth date and age|1973|7|23}} | birth_place = [[سان فرانسیسکۆ]], [[کالیفۆرنیا]]، ئەمریکا | education = کۆلێژی سانتا مۆنیکا{{ھن}}بەکالۆریۆس لە بەشی زانست، کۆلێژی لویس و کلارک{{ھن}}ماستەر لە بەشی زانست، سکوڵی لەندەن بۆ ئابووری | occupation = {{flat list| * چالاکوان * دیزاینەری فاشیۆن * کەسایەتی تەلەڤزیۆنی * یاریدەدەری حکوومەت }} | years_active = ١٩٩٥–٢٠٠٥; ٢٠١٤–ئێستا | employer = ئۆفیسی کۆشکی سپی بۆ کارە یاسایییەکان{{ھن}}[[پنتاگۆن]] | known = | parents = بێرنارد لوینسکی{{ھن}}ماریسا لویس }} '''مۆنیکا سامیل لوینسکی''' (لەدایکبووی ٢٣ی تەممووزی ١٩٧٣)<ref name="cnn-whois">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/08/06/lewinsky.profile/ |سەردێڕ=Who Is Monica Lewinsky? |نووسەر=Aiken, Jonathan |بڵاوکەرەوە=CNN |ڕێکەوت=٦ی ئابی ١٩٩٨}}</ref> چالاکی ئەمریکی، کەسایەتی تەلەڤیزیۆنی، دیزاینەری فاشیۆن و خزمەتگوزارێکی پێشووی [[کۆشکی سپی]]یە. دوای نکۆڵی لێکردنی لە سەرەتادا سەرۆکی ئەمریکا [[بیڵ کڵینتن]] لە ساڵی ١٩٩٨ دانی بەوەدانا کە پەیوەندی نەشیاوی لەگەڵ مۆنیکا لوینسکی دا ھەبووە ئەو کاتەی لە ساڵی ١٩٩٥–١٩٩٦ لە کۆشکی سپی کاری دەکرد کە دواتر بوو بەھۆی ئەوەی بیڵ کلینتۆن وەک دووەم سەرۆکی ئەمریکا ڕووبەڕووی لێپێچینەوە بێتەوە. لە ئەنجامی ڕووماڵی گشتی ئابڕووچوونە سیاسییەکەدا لوینسکی ناوبانگێکی گەورەی جیھانی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Monica Lewinsky {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Monica-Lewinsky|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Chronology: Key Moments In The Clinton-Lewinsky Saga|ناونیشان=https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/resources/lewinsky/timeline/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=edition.cnn.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210303003613/https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/resources/lewinsky/timeline/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆنیکا دواتر سەرقاڵی چەندین کاری بازرگانی بوو کە بریتی بوو لە دیزاینی جانتای دەستی لەژێر ناوی خۆیدا و بەژداری کردنی لە ڕیکلامی بازرگانی و کەسایەتییەکی سەر شاشەی [[تەلەڤیزیۆن]]. لوینسکی دواتر بڕیاریدا کە ژیانی گشتیی جێبھێڵێت و ھەوڵی بەدەستھێنانی بڕوانامەی ماستەر لە [[دەروونناسی]] بدات لە [[لەندەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lewinsky to study psychology at LSE|ناونیشان=https://www.theguardian.com/education/2005/sep/07/highereducation.psychology|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Donald|دوایین=MacLeod}}</ref> ساڵی ٢٠١٤ مۆنیکا کەوتەوە بەر چاوی گشتی وەک چالاکوانێکی دژ بە دەستدرێژی سەر ئینتەرنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Monica Lewinsky|مۆنیکا لوینسکی}} * {{IMDb name|0506861}} * {{TED speaker}} * [http://www.ted.com/talks/monica_lewinsky_the_price_of_shame "The Price of Shame"] speech at [[تێد (کۆنفرانس)|TED]] * {{C-SPAN|Monica Lewinsky}} * [https://www.nytimes.com/2017/05/22/opinion/monica-lewinsky-roger-ailess-dream-was-my-nightmare.html?action=click&pgtype=Homepage&clickSource=story-heading&module=opinion-c-col-left-region&region=opinion-c-col-left-region&WT.nav=opinion-c-col-left-region Roger Ailes Dream Was My Nightmare] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژن|سیاسەت|کالیفۆڕنیا|شانشینی یەکگرتوو|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]] [[پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نمایشکارانی جلوبەرگی ئەمریکی]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:چالاکوانە جووەکان]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] cl5z6c9z1s97ginixp75lbra7y7hcgx 1679917 1679719 2026-10-03T21:14:58Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679917 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | image = Monica Lewinsky.jpg<!--new image always in the lead, 1997 should be in that section--> | alt = مۆنیکا لوینسکی | caption = مۆنیکا لوینسکی لە ساڵی ٢٠١٥ لە کۆنفرانسێکی [[تێد (کۆنفرانس)|تێد]] | birth_name = مۆنیکا سامیل لوینسکی | birth_date = {{birth date and age|1973|7|23}} | birth_place = [[سان فرانسیسکۆ]], [[کالیفۆرنیا]]، ئەمریکا | education = کۆلێژی سانتا مۆنیکا{{ھن}}بەکالۆریۆس لە بەشی زانست، کۆلێژی لویس و کلارک{{ھن}}ماستەر لە بەشی زانست، سکوڵی لەندەن بۆ ئابووری | occupation = {{flat list| * چالاکوان * دیزاینەری فاشیۆن * کەسایەتی تەلەڤزیۆنی * یاریدەدەری حکوومەت }} | years_active = ١٩٩٥–٢٠٠٥; ٢٠١٤–ئێستا | employer = ئۆفیسی کۆشکی سپی بۆ کارە یاسایییەکان{{ھن}}[[پنتاگۆن]] | known = | parents = بێرنارد لوینسکی{{ھن}}ماریسا لویس }} '''مۆنیکا سامیل لوینسکی''' (لەدایکبووی ٢٣ی تەممووزی ١٩٧٣)<ref name="cnn-whois">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/08/06/lewinsky.profile/ |سەردێڕ=Who Is Monica Lewinsky? |نووسەر=Aiken, Jonathan |بڵاوکەرەوە=CNN |ڕێکەوت=٦ی ئابی ١٩٩٨}}</ref> چالاکی ئەمریکی، کەسایەتی تەلەڤیزیۆنی، دیزاینەری فاشیۆن و خزمەتگوزارێکی پێشووی [[کۆشکی سپی]]یە. دوای نکۆڵی لێکردنی لە سەرەتادا سەرۆکی ئەمریکا [[بیڵ کڵینتن]] لە ساڵی ١٩٩٨ دانی بەوەدانا کە پەیوەندی نەشیاوی لەگەڵ مۆنیکا لوینسکی دا ھەبووە ئەو کاتەی لە ساڵی ١٩٩٥–١٩٩٦ لە کۆشکی سپی کاری دەکرد کە دواتر بوو بەھۆی ئەوەی بیڵ کلینتۆن وەک دووەم سەرۆکی ئەمریکا ڕووبەڕووی لێپێچینەوە بێتەوە. لە ئەنجامی ڕووماڵی گشتی ئابڕووچوونە سیاسییەکەدا لوینسکی ناوبانگێکی گەورەی جیھانی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Monica Lewinsky {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Monica-Lewinsky|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Chronology: Key Moments In The Clinton-Lewinsky Saga|ناونیشان=https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/resources/lewinsky/timeline/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=edition.cnn.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210303003613/https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/1998/resources/lewinsky/timeline/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆنیکا دواتر سەرقاڵی چەندین کاری بازرگانی بوو کە بریتی بوو لە دیزاینی جانتای دەستی لەژێر ناوی خۆیدا و بەژداری کردنی لە ڕیکلامی بازرگانی و کەسایەتییەکی سەر شاشەی [[تەلەڤیزیۆن]]. لوینسکی دواتر بڕیاریدا کە ژیانی گشتیی جێبھێڵێت و ھەوڵی بەدەستھێنانی بڕوانامەی ماستەر لە [[دەروونناسی]] بدات لە [[لەندەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lewinsky to study psychology at LSE|ناونیشان=https://www.theguardian.com/education/2005/sep/07/highereducation.psychology|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Donald|دوایین=MacLeod}}</ref> ساڵی ٢٠١٤ مۆنیکا کەوتەوە بەر چاوی گشتی وەک چالاکوانێکی دژ بە دەستدرێژی سەر ئینتەرنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Monica Lewinsky|مۆنیکا لوینسکی}} * {{IMDb name|0506861}} * {{TED speaker}} * [http://www.ted.com/talks/monica_lewinsky_the_price_of_shame "The Price of Shame"] speech at [[تێد (کۆنفرانس)|TED]] * {{C-SPAN|Monica Lewinsky}} * [https://www.nytimes.com/2017/05/22/opinion/monica-lewinsky-roger-ailess-dream-was-my-nightmare.html?action=click&pgtype=Homepage&clickSource=story-heading&module=opinion-c-col-left-region&region=opinion-c-col-left-region&WT.nav=opinion-c-col-left-region Roger Ailes Dream Was My Nightmare] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژن|سیاسەت|کالیفۆڕنیا|شانشینی یەکگرتوو|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]] [[پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نمایشکارانی جلوبەرگی ئەمریکی]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:چالاکوانە جووەکان]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] clpd26b689glcim3any15f9abnwlrxa 0 174840 1679855 1656732 2026-10-03T19:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1679855 wikitext text/x-wiki '''میر جەعفه‌ری داسنی''' ( ؟ - ٨٤١ی زایینی) میر جەعفه‌ر کوری [[پیر ھەسنی داسنی|حه‌سه‌نی داسنی]] سه‌ركرده‌یه‌كی كورده دلێن سه‌ر به‌ ئاینی [[ئێزیدی]] بو؛ و میری میرگەھی ھەرێمی [[داسن]] بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=پەرتووکی ژیانامەی میر جەحفەر دەسنی لە نووسینی خیری بۆزانی|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2020/383233.PDF?ver=132321271488303254|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200909204413/https://www.kurdipedia.org/files/books/2020/383233.PDF?ver=132321271488303254}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=جەعفەری کوڕی میر حەسەنی داسنی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2011070513282460423|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607045350/https://www.kurdipedia.org/?q=2011070513282460423|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=peoplepill.com|سەردێڕ=About Mir Jafar Dasni: {{!}} Biography, Facts, Career, Wiki, Life|ناونیشان=https://peoplepill.com/people/mir-jafar-dasni|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=peoplepill.com|زمان=en}}</ref> == ژیان == تاکو ئێستا هیچ سەرچاوەیەک نەی سەلماندووە کە ئێزدیی بێت چونکە ئەو میرە تەنها بەهۆی زۆری باجەکان یاخی دەبێت لەهەمان کات هەموو سەرچاووەیە ئیسلامییەکان کە لەقۆناغی دوای ئەو میرەش باسی شەنگالیان کردووە باسی ئاینێکی جودا ناکەن هەتا کو سەردەمی شێخ حسن کوڕی شێخ عەدی دووەم کوڕی شێخ بەڕەکات کە دەکاتە برازای شێخ هادی یەکەم کە ئەم شێخ واتا شێخ حسن لە ئاینی ئیسلام هەلگەڕێتەوە بۆیە تکایە مێژوو چەواشەمەکەن ئەو میرە هیچ پەیوەندی بە ئاینی ئێزدی وەنیە م<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, 2010, p. 1|یەکەم=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, 2010, p. 1|سەردێڕ=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, 2010, p. 1|بڵاوکەرەوە=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, 2010, p. 1|ساڵ=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, ٢٠١٠, p. ١|ژپنک=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, ٢٠١٠, p. ١|شوێن=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, 2010, p. 1|پەڕەکان=Bigul ACIKYILDIZ, The Yezidis: The History of a Community, Culture and Relegion, New York, Tauris, ٢٠١٠, p. ١}}</ref>یر جەحفری داسنی لە گوندی مەھتێ سەر بە [[قەزای شێخان]] لە باشووری ڕۆژھەلاتی [[پارێزگای دھۆک]] چاوی لە دنیا ھەلدانێت. ئەو کوڕی پیر ھەسنی داسنی بوو. پاش مردنی باوکی، دەسەڵاتی دەگرێت دەست و میرگەھی داسن بە ڕێوە دەبێت. لە سەردەمی حوکمەکەیدا بۆ پارستنی میرگەھی داسن لە دەگیرکەری ناچاری بەرگیرکردنەکی زۆر دەبێت. لەوانەشی ھێرشی [[خەلافەتی عەباسی]]یەکان لە ژیرێ فەرمانی خەلیفە موعتەفل بلا و بە سەرکردەتی عەبدوڵڵای کوڕی ئاسێ، کە بە نیزیکەی ٧٠ ھەزار سەربازەوە لە سالی ٨٣٣ زینی ھێرش دکەن سەر میرگەھی داسن. میرگەھی داسن کەوتووتە دەڤەرەکی سەختی چیای و لھاتووی ئەو میرەشی لەئەنجامدا شەرەکە لە بەرژەوەندی میر جەعفەری دا کۆتای دەھێت؛ و تەنەنت عەبدوڵلای کوری ئاسی-یش لە شەرەکەدا دەکوژێت. پاش ئەو شکەستنە گەورەی خەلیفە موعتافل بلا-ی عەباسییەکان ڕەقەکی زۆر ھەلدەگرێت و دوو سال دوواتر واتا سالی ٨٣٤ بۆ تولاکردن ئەم جارە بە سەرکردەتی یتخاری تورکمانی بەھیزەکی گەورەتر کە بە ١٥٠ ھەزار سەرباز مەزندە دەکڕێت، ھێرش دەکەن سەر ھەرێمی داسن. کە شەرەکی گەورە و دریژ خاین ڕوو دەدەت میر ھەسن پیی باشتر شەرەک ھیدی ھیدی بۆ قولای چیایەکان ببێت و سود لە سەختی چیایەکان بیبینێت. لەگەل ئەوەی کە ھەست بەوە دکەت شەرکە ئەنجامەکی نەخوشی دەبیت. بە پی زۆربەی سەرچاوەکان ٣ مانگ زیاتر شەرکە بەردەوام دەبێت تا دووجار بە سەرکەوتنی تورکمانی کوتای دەھیت و میر جەحفر بۆ تەسلیم نەبوون و پاش ئەو وێرانکارییە بەسەر ناوچەکەدا ھات ژەھر دەخوت و خوی دەکوژێت.<ref name=":0"/><ref>M. Th. Houtsma, 1993, E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936: Volume 4 - Page 1136, Brill</ref><ref>Kevin Alan Brook, 2009, The Jews of Khazaria, page 184, Rowman and Littlefield Publishers Inc.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=بەشکی ئەم وترا لە ویکیپیدیا کورمانجی وەرگێڕاوە.|ناونیشان=https://ku.wikipedia.org/wiki/Mîr_Ceferê_Dasnî|سەردێڕ=Mîr Ceferê Dasnî|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == مردن == میر جەحفەر یەک لەو میر دەگمەنان بوو لەبەر ئەو وێرانکارییانی بەسەر ناوچەکەیدا ھات. ھەر لە دەستدانی ئەو ھەموو سەرباز، کوشتنی مندەل و پیر و تەنەنت بە کەنیزەگرتنی کچان و ژنان. بەو هۆیەش میر جەحفەر ژەھر دەخوت خوی دەکوژێت. بەلام سەرەرەی ئەمەشی ئەتیخای تورکمانی تەرمەکی لەگەل خوی بۆ موعتافل بلا دەبیت و لەوێ جەنەزەکی بە مردووی لە سێدارە دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wikidocumentaries|ناونیشان=https://wikidocumentaries-demo.wmflabs.org/Q6872085?language=en|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=wikidocumentaries-demo.wmflabs.org}}{{بەستەری مردوو|url=https://wikidocumentaries-demo.wmflabs.org/Q6872085?language=en |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> == دەڤەری داسن == دڤەری داسن تەوەوی پاریزگاری دھۆکی ئیستا. لەگەل باکووری موسل وەک قەزەکانی شەنگال و شیخان. ھەروھا باشی ڕۆژھەلاتی ھەولێر وەک میرگەسور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شێخانی بن داسنی – Knwe.org|ناونیشان=https://knwe.org/?p=33378|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607024529/https://knwe.org/?p=33378|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئیسلام}} {{سەرچاوەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ٩یەم]] g5xakcl7p3p25gld2n5hygbt82r0n56 7 174881 1679759 759594 2026-10-03T17:02:01Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679759 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> {{و|Sakura emad}} ئەو وێنانەی خاوەندارییەتی خۆتن یان وەک ئەم فێرکارییانە دەتوانیت لە [https://commons.wikimedia.org ویکیمیدیا کۆمۆنز] باریان بکەیت بۆئەوەی لەهەموو پڕۆژەکان بەکاربێتەوە و ئاسانتر بدۆزرێنەوە. واباشیشە کە ناونیشانی گونجاویان هەبێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٣، ٥ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) :زۆر باشە زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|💖 Sakura emad 🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٨، ٥ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) nncft1vgiltd92bfbqp2zo9jryg85p5 0 175838 1679743 1547293 2026-10-03T16:37:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە) 1679743 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس|بەند=Q222086|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا، وڵاتی وەرزش، ژمارەی یاریزان}}'''میا ھام''' (Mia Hamm؛ لە دایکبووی ١٧ی ئازاری ١٩٧٢) خانمە یاریزانێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] خانەنشین بووە لە یاری [[تۆپی پێ]]. ئەو براوەی دوو مێدالیای زێڕی ئۆلۆمپیاد و دوو جاریش بووەتە براوەی جامی جیهانیی فیفای ژنان. ئەم دەستکەوانەی وایکردووە وەک ئایکۆنێکی تۆپی پێی ژنان چاوی لێبکرێت.<ref name="essence_of_mia_espn">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Foudy|یەکەم١=Julie|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=The essence of Mia|ناونیشان=http://www.espn.com/espnw/title-ix/article/8078671/the-essence-mia-hamm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ئیش=ESPN}}</ref><ref name="AmericanSports_History_of_Icons">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nelson|یەکەم١=Murry R.|سەردێڕ=American Sports: A History of Icons, Idols, and Ideas|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|ژپنک=٩٧٨-٠٣١٣٣٩٧٥٣٠}}</ref> ئەو لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٧ بۆ ساڵی ٢٠٠٤، لە هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەمریکا یاری کرد، لەو ماوەیە ٢٧٦ یاری ئەنجامدا و توانی ١٥٨ گۆڵ تۆمار بکات. ئەو لە یانەی واشینگتن فریدۆمی ئەمریکی یاری دەکرد، لەگەڵ یانەکەش ٤٩ یاری ئەنجامدا و توانی ٢٥ گۆڵ تۆمار بکات. ئەو لە ئێستادا خاوەنداریێتی هاوبەش لەیانەی لۆس ئەنجەلۆس ئێف سی دەکات، هەروەها باڵیۆزی جیهانییە بۆ [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنا]]،<ref name="SI01">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wahl|یەکەم=Grant|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Seeing Stars|ناونیشان=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1187817/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20131025220230/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1187817/index.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ئیش=[[Sports Illustrated]]|پەڕە=١٠١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mia Hamm: "Barça is the football standard"|ناونیشان=http://fans.fcbarcelona.com/honour-fans-mia-hamm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029193514/http://fans.fcbarcelona.com/honour-fans-mia-hamm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=FC Barcelona|df=mdy-all}}</ref> هەروەها لە دەستەی بەڕێوەبردنی یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕۆما|ئەی سی ڕۆما]] لە خوولی ئیتالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mia Hamm aims to Build AS Roma Brand Stateside|ناونیشان=http://espn.go.com/espnw/news-commentary/article/11795822/uswnt-legend-mia-hamm-aims-build-roma-brand-stateside|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ئیش=ESPN}}</ref> میا کتێبێکیشی نووسیوە لە ژێر ناونیشانی ''بڕۆ بۆ گۆڵکردن: ڕێنمایی پاڵەوانێک بۆ بردنەوە لە ژیان و یاری تۆپی پێدا''. هام لە چەند فیلم و زنجیرەیەکیش دەرکەوتووە، لە نێویاندا زنجیرەی (''Dare to Dream: The Story of the U.S. Women's Soccer Team)'' کە لە تۆڕی [[ئێچ بی ئۆ]] پەخش کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dare to Dream: The Story of the U.S. Women's National Soccer Team|ناونیشان=http://www.hbo.com/sports/dare-to-dream-us-womens-soccer-team#/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=HBO}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|تۆپی پێ|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mia Hamm}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:براوەکانی باشترین یاریزانی تۆپی پێی جیھان]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] 7eg5b6ex0k55ojoymv7gbohitphvcvr 1679873 1679743 2026-10-03T20:02:34Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679873 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q222086|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا، وڵاتی وەرزش، ژمارەی یاریزان}}'''میا ھام''' (Mia Hamm؛ لە دایکبووی ١٧ی ئازاری ١٩٧٢) خانمە یاریزانێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] خانەنشین بووە لە یاری [[تۆپی پێ]]. ئەو براوەی دوو مێدالیای زێڕی ئۆلۆمپیاد و دوو جاریش بووەتە براوەی جامی جیهانیی فیفای ژنان. ئەم دەستکەوانەی وایکردووە وەک ئایکۆنێکی تۆپی پێی ژنان چاوی لێبکرێت.<ref name="essence_of_mia_espn">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Foudy|یەکەم١=Julie|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=The essence of Mia|ناونیشان=http://www.espn.com/espnw/title-ix/article/8078671/the-essence-mia-hamm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ئیش=ESPN}}</ref><ref name="AmericanSports_History_of_Icons">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nelson|یەکەم١=Murry R.|سەردێڕ=American Sports: A History of Icons, Idols, and Ideas|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|ژپنک=٩٧٨-٠٣١٣٣٩٧٥٣٠}}</ref> ئەو لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٧ بۆ ساڵی ٢٠٠٤، لە هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەمریکا یاری کرد، لەو ماوەیە ٢٧٦ یاری ئەنجامدا و توانی ١٥٨ گۆڵ تۆمار بکات. ئەو لە یانەی واشینگتن فریدۆمی ئەمریکی یاری دەکرد، لەگەڵ یانەکەش ٤٩ یاری ئەنجامدا و توانی ٢٥ گۆڵ تۆمار بکات. ئەو لە ئێستادا خاوەنداریێتی هاوبەش لەیانەی لۆس ئەنجەلۆس ئێف سی دەکات، هەروەها باڵیۆزی جیهانییە بۆ [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنا]]،<ref name="SI01">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wahl|یەکەم=Grant|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Seeing Stars|ناونیشان=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1187817/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20131025220230/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1187817/index.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ئیش=[[Sports Illustrated]]|پەڕە=١٠١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mia Hamm: "Barça is the football standard"|ناونیشان=http://fans.fcbarcelona.com/honour-fans-mia-hamm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029193514/http://fans.fcbarcelona.com/honour-fans-mia-hamm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=FC Barcelona|df=mdy-all}}</ref> هەروەها لە دەستەی بەڕێوەبردنی یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕۆما|ئەی سی ڕۆما]] لە خوولی ئیتالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mia Hamm aims to Build AS Roma Brand Stateside|ناونیشان=http://espn.go.com/espnw/news-commentary/article/11795822/uswnt-legend-mia-hamm-aims-build-roma-brand-stateside|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ئیش=ESPN}}</ref> میا کتێبێکیشی نووسیوە لە ژێر ناونیشانی ''بڕۆ بۆ گۆڵکردن: ڕێنمایی پاڵەوانێک بۆ بردنەوە لە ژیان و یاری تۆپی پێدا''. هام لە چەند فیلم و زنجیرەیەکیش دەرکەوتووە، لە نێویاندا زنجیرەی (''Dare to Dream: The Story of the U.S. Women's Soccer Team)'' کە لە تۆڕی [[ئێچ بی ئۆ]] پەخش کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dare to Dream: The Story of the U.S. Women's National Soccer Team|ناونیشان=http://www.hbo.com/sports/dare-to-dream-us-womens-soccer-team#/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=HBO}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|تۆپی پێ|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mia Hamm}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:براوەکانی باشترین یاریزانی تۆپی پێی جیھان]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] 71p7unsl3290tpeeai2r5qngggobd8b 0 175916 1680175 1404372 2026-10-04T07:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680175 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q236899|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، دەستپێکی چالاکی، Second family name in Spanish name، باری تەندرووستی}}'''میلکا پلانینچ''' (Milka Planinc؛ لە دایکبووی ٢١ی تشریننی دووەمی ١٩٢٤ - ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[کرواتیا|کڕواتی]] بوو، ئەو لەسەردەمی [[کۆماری سۆسیالیستیی یووگۆسلاڤیا]] چالاک بوو. ئەو لە ماوەی ١٦ی ئایاری ١٩٨٢ تاکوو ١٥ی ئایاری ١٩٨٦ بووە ٢٥ەمین سەرۆک وەزیرانی کۆماری سۆسیالیستیی یووگۆسلاڤیا. ئەو یەکەم و تاکە ژن بوو کە ئەو پۆستە وەربگرێت. ئەو یەکەم ژنە سەرۆکی وڵاتێکی کۆمۆنیستی بوو کە بەشێوەی دیپلۆماتی دانیپێندرابێت.<ref name="Guardian-obituary">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2010/oct/10/milka-planinc-obituary|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=Milka Planinc obituary|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|شوێن=London|یەکەم=Dejan|دوایین=Djokic}}</ref><ref name="Times Online Obituary">[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article5269130.ece "Khertek Anchimaa-Toka: The World's First Female Head of State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918082200/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article5269130.ece |date=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١١ }}. [[Times Online]]. 2 October 2008. Retrieved 22 October 2009.</ref> ئەو لە خێزانێکی بە ڕەچەڵەک کڕواتی و سڕبی لەدایک بوو.<ref name="Guardian-obituary" /> لە تەمەن ١٩ ساڵیدا، بووە پارتیزانێک لە دژی تیتۆ.{{sfn|Opfell|1993|p=113}} لە ساڵی ١٩٤٤، چووە پاڵ [[حیزبی کۆمۆنیستی یوگۆسلاڤا]].{{sfn|Opfell|1993|p=114}} میلکا پلانینچ لە ڕۆژی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، لە تەمەنی ٨٥ ساڵیدا لە [[زاگرێب]] کۆچی دواییی کرد.<ref>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/preminula-milka-planinc-bivsa-premijerka-sfrj/516660.aspx "Preminula Milka Planinc"], Index.hr; accessed 16 October 2016.</ref><ref>[http://www.jutarnji.hr/magazin/clanak/art-2007,9,1,milka_planinc,88312.jl "Milka Planinc: Partisan and Homeland wars are anti-fascist"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120805004810/http://www.jutarnji.hr/magazin/clanak/art-2007,9,1,milka_planinc,88312.jl |date= ٥ی ئابی ٢٠١٢ }}, ''[[Jutarnji list]]''</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|دەیەی ٢٠١٠|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Milka Planinc}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:سربەکانی کرواتیا]] [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤]] 87lr33siu7vglytu0s5nuhs1jigc1nw 0 175957 1679740 1404293 2026-10-03T16:37:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679740 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''میا مۆتلی''' ({{بە ئینگلیزی|Mia Mottley}}؛ لە دایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٥) سیاسەتوانێکی [[باربادۆس]]ە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Inter-American Dialogue {{!}} Mia Amor Mottely|ناونیشان=http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170708144004/http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=www.thedialogue.org}}</ref> [[سەرۆک وەزیران]]ی ئێستای [[باربادۆس]]ە، و سەرۆکی پارتی کرێکارانی باربادۆسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Keynote at GCF virtual meeting|ناونیشان=https://pmo.gov.bb/2021/03/01/keynote-at-gcf-virtual-meeting/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Prime Minister's Office, Barbados|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Barbados elects Mia Mottley as first woman PM|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-44254140|وێبگە=bbc|بڵاوکەرەوە=25ی ئایاری 2018|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|ref=bbc}}</ref> مۆتلی ھەشتەم کەسە کە وەک سەرۆک وەزیرانی باربادۆس خزمەت بکات و یەکەم ژنە کە ئەو پۆستە وەربگرێت لە مێژووی ئەو وڵاتە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Caribbean Elections Biography {{!}} Mia Amor Mottley|ناونیشان=http://www.caribbeanelections.com/knowledge/biography/bios/mottley_mia.asp|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=www.caribbeanelections.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190108100811/http://www.caribbeanelections.com/knowledge/biography/bios/mottley_mia.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆتلی لە چەندین پۆستی وزاری و حکومی کاری کردووە ئەندامی پەرلەمان بووە و دوو جار لە ئەنجومەنی نوێنەرانی باربادۆس سەرکردایەتی ئۆپۆزسیۆنی کردووە، یەکەمجار لە نێوان ساڵەکانی ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٠ و دووەمجاریش لە نێوان ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٨، پارتی کرێکارانی باربادۆسی (BLP) بە سەرۆکایەتی مۆتلی لە ھەڵبژاردنە گشتییەکەی ٢٤ی ئایاری ٢٠١٨ ئەو وڵاتەدا سەرکەوتنێکی مێژوویی بەدەست ھێنا ٣٠ کورسی ئەنجومەنی نوێنەران و ٧٢٬٨٪ی دەنگی جەماوەری بەدەستھێنا، کە بەرزترین ڕێژەی دەنگدان بوو لەھەڵبژادنەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Barbados General Election Results – 24 May 2018|ناونیشان=http://caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|وێبگە=caribbeanelections|بڵاوکەرەوە=24ی ئایاری 2018|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|ref=caribbeanelections|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706232220/http://caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٥ی ئایاری ٢٠١٨ پۆستی سەرۆک وەزیرانی باربادۆسی وەرگرت. ئەو لەوەتەی ساڵی ١٩٩٤ لە چەند خولێکی یەک لە دوای یەک بووە پەرلەمانتار لە پەرلەمانی باربادۆدس. میا لە ساڵی ١٩٨٦، بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە یاسا وەرگرت لە سکوڵی ئابووری لەندەن.<ref>[http://www.lse.ac.uk/News/Latest-news-from-LSE/2018/05-May-2018/LSE-alumna-Mia-Mottley-elected-first-female-prime-minister-of-Barbados "LSE alumna Mia Mottley elected Barbados' first female prime minister"], LSE, 25 May 2018.</ref> لە دوای ھەڵبژاردنە گشتییەکەی باربادۆسە لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ گۆڕینی سیستەمی حکومەت لە پاشایی بۆ کۆماری بۆ دووەمجار توانی سەرجەم کورسیەکان بەدەست بھێنێتەوە .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Another 30-0|ناونیشان=https://www.nationnews.com/2022/01/20/another-30-0/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.nationnews.com|زمان=en-US}}</ref> == خەڵاتی ڕێزلێنان == میا مۆتلێی لەلایەن وڵاتانی دیکە چەند خەڵات و مێدالیایەکی ڕێزلێنانی پێدراوە؛ * [[File:Order_of_the_Golden_Heart_of_Kenya.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Order_of_the_Golden_Heart_of_Kenya.svg|100x100پیکسڵ]] - {{Flag|Kenya}} - مێدالیای دڵی زێڕین کینیا (٢٠١٩) * [[File:Order_of_Roraima_(Guyana)_ribbon.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Order_of_Roraima_(Guyana)_ribbon.svg|100x100پیکسڵ]] - {{Flag|Guyana}} - ڕێزلێنانی ڕۆڕایما – [[گینێ|گینیا]] (٢٠٢٠).<ref>{{YouTube|id=4QiDw5_eYQM|title=VIDEO: 'Order of Roraima' bestowed on Barbados’ PM Mottley}}, [https://www.dpi.gov.gy/ Department of Public Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210321060257/https://dpi.gov.gy/ |date=٢١ی ئازاری ٢٠٢١ }}, Guyana</ref><ref>[https://demerarawaves.com/2020/02/22/national-awards-announced/ National Awards announced], By Denis Chabrol, February 22, 2020; Demerara Waves Media Inc.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژن|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mia Mottley}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی لەندەن]] [[پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی]] 2b5hks69xh2b7o4ik1tdaogto9e8m4g 0 176039 1680027 1477894 2026-10-04T01:37:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680027 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q231946|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا،}}'''میریا ئلیسا مۆسۆکۆ ڕۆدریگێز دی ئاریاس''' (Mireya Moscoso؛ لە دایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٤٦) ژنە سیاسەتوانی پەنەماییە، ئەو لە ماوەی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٩ تاکوو ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ بووە ٣٤ەمینن سەرۆکی [[پەنەما]]. ئەو یەکەمین ژنە لە مێژووی پەنەما پۆستی سەرۆکی وڵات وەربگرێت.<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/393400/Mireya-Moscoso|title=Mireya Moscoso|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|archive-date=March 13, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313212705/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/393400/Mireya-Moscoso|access-date=September 15, 2012|url-status=live}}</ref> ئەو ژنی [[ئەرنولفۆ ئەریاس]] بوو، ناوبراو سەرۆکی پەنەما بوو، بەڵام کودەتایەکی سەربازیی لە دەسەڵاتی هێنایە خوارەوە دوای ئەوەی هاوسەرەکەی لە ساڵی ١٩٨٨ کۆچی دوایی کرد، ئەوا میریا لە بەڕێوەبردنی کافێکەیان وەردەگرێت پاشانیش هەر خۆی ڕێبەرایەتی حیزبی هاوسەرەکەی دەکات. لە ساڵی ١٩٩٤ بۆ یەکەمینجار خۆی پاڵاوت بۆ سەرۆکایەتی پەنەما بەڵام بەڕێژەی ٤٪ دەنگەکان، هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند. دواتر لە هەڵبژاردنەکانی ١٩٩٩ خۆی دەپاڵێوێتەوە و ئەمجارەیان بەڕێژەی زیاتر لە ٨٪ی دەنگەکان بەپێشی ڕکابەرەکەی سەرکەوت. میریا بەشی دیزاینی ناوخۆی خوێندووە. لە ساڵی ١٩٩١، میریا هاوسەرگیریی دووەمی لەگەڵ بازرگان [[ڕیچارد گوبەر]] ئەنجامدا، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٧ جیابوونەوە.<ref name="CIDOB">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mireya Moscoso de Arias|ناونیشان=http://www.cidob.org/es/content/pdf/1540|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120710035300/http://www.cidob.org/es/content/pdf/1540|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Centro de Estudios y Documentacion Internacionales de Barcelona}}</ref> میریا ئەندامە لە ئەنجومەنی خانمانی سەرکردەی جیهان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mireya Moscoso|ناونیشان=http://www.councilwomenworldleaders.org/mireya-moscoso.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Council of Women World Leaders|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210121210228/http://www.councilwomenworldleaders.org/mireya-moscoso.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/america_central_y_caribe/panama/mireya_moscoso_de_arias ژیاننامە لەلایەن CIDOB] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mireya Moscoso}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]] [[پۆل:خوێندکارانی پێشووی کۆلێژی میامی دەید]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پەنەما]] i6zqny0mhr8nbycrv2phh7yt9ww4rjg 0 176092 1680309 1477206 2026-10-04T10:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680309 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q76179|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا،}}'''میگاواتی پیرماتا سیتیاواتی سوکارنۆپوتری''' (Megawati Sukarnoputri؛ لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٤٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[ئیندۆنیزیا|ئیندەنووسییە]]، ئەو لە ماوەی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٠١ تاوەکوو ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ بووە پێنجەمین سەرۆکی وڵای ئیندەنووسیا. ئەو لە ماوەی ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ تاوەکوو ٢٣ی تەممووزی ٢٠٠١ جێگری سەرۆکی وڵاتەکەی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Megawati Sukarnoputri {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Megawati-Sukarnoputri|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> ئەو یەکەم ژنە سەرۆکایەتی وڵاتەکەی بگرێتە ئەستۆ، هەروەها شەشەم ژنە لە وڵاتێکی موسڵمانان ئەو پۆستەر وەربگرێت. دوای تەوابوونی وادەی سەرۆکایەتی، لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٩ دوو جار خۆی هەڵبژاردەوە بۆ سەرۆکایەتی وڵاتەکەی بەڵام لە دەنگدان نەیبردەوە. ئەو سەرۆکی ئێستا [[پارتی دێموکراتی زەحمەتکێشی ئیندەنووسیا|پارتی دێموکراتی زەحمەتکێشی ئیندەنووسییە]]، کە حیزبێکی چەپی ناوەندە، هەروەها یەکێکە لە حیزبە گەورەکانی ئیندەنووسیا. میگاواتی سوکارنۆپوتری کچە گەورەی سوکارنۆ، یەکەم سەرۆکی وڵاتی ئیندەنووسیایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Megawati Sukarnoputri|ناونیشان=https://themuslim500.com/profiles/megawati-sukarnoputri/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Muslim 500|زمان=en-US}}</ref> میگاواتی سوکارنۆپوتری ئەندامە لە [[ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان]]، کە دامەزراوەیەکە بۆ کۆکردنەوەی ئەو ژنانەی لە پلەی سەرۆکی وڵات و سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی جیهان بوون.<ref>[http://www.councilwomenworldleaders.org/megawati-sukarnoputri.html MEGAWATI SUKARNOPUTRI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210618135802/http://www.councilwomenworldleaders.org/megawati-sukarnoputri.html |date=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی councilwomenworldleaders، ڕۆژی ٨ی ئازاری ٢٠٢١ هێنراوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Megawati Sukarnoputri}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئیندۆنیزیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]] es19rioh855cbwrphy63jux6oiw9lrg 0 176215 1680295 1560036 2026-10-04T10:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1680295 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q320|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name,Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، منداڵ، ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، Candidacy in election، ناونراوە لەدوای، زمانی زگماکی، زمانی نووسین، خزمەکان، Second family name in Spanish name، خوێندنەوەی ئای پی ئەی}}'''میچێل باچلە''' (Michelle Bachelet؛ لە دایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٥١) ژنە سیاسەتوانی [[چیلی|چیلییە]]، لەوەتەی ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بووەتە سەرۆکی [[نووسینگەی کۆمیسیارانی باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافی مرۆڤ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.un.org/es/story/2018/08/1439272|سەردێڕ=Michelle Bachelet será la nueva Alta Comisionada de la ONU para los Derechos Humanos|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=Noticias ONU|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٨|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210124052722/https://news.un.org/es/story/2018/08/1439272|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو پێشتر لە ماوەی ١١ی ئازاری ٢٠٠٦ تاوەکوو ١١ی ئازاری ٢٠١٠ ھەروەھا لە ماوەی ١١ی ئازاری ٢٠١٤ تاوەکوو ١١ی ئازاری ٢٠١٨، دوو جار بووەتە سەرۆکی وڵاتی چیلی. میچێل لە ماوەی ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠ تاوەکوو ١٥ی ئازاری ٢٠١٣، بەڕێوبەری جێبەجێکاری [[ژنانی نەتەوە یەکگرتووەکان]] بوو. ئەو لە ماوەی ١١ی ئازاری ٢٠٠٠ تاوەکوو ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢، وەزیری تەندرووستی چیلی بوو. ئەو لە ماوەی ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ تاوەکوو ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ بوو بە وەزیری بەرگریی چیلی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Michelle Bachelet {{!}} Biography, Presidency, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Michelle-Bachelet|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> میچێل یەکەم ژنە کە ببێتە سەرۆکی چیلی، ھەروەھا یەکەم سەرۆکی ھەڵبژێردراوی چیلییە لەوەتەی ساڵی ١٩٣٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Michelle Bachelet: primera mujer presidenta y primer presidente reelecto desde 1932|ناونیشان=http://www.biobiochile.cl/2013/12/16/bachelet-primera-mujer-presidenta-y-primer-presidente-reelecto-desde-1932.shtml|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=Facebook|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305012821/http://biobiochile.cl/2013/12/16/bachelet-primera-mujer-presidenta-y-primer-presidente-reelecto-desde-1932.shtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> میچێل پزیشکە و لەکاتی خوێندنی زانکۆ ئەوا ستراتیژیی سەربازیشی خوێندووە. ئەو کەسایەتییەکە لە پارتی سۆسیالیست دیموکراتی چیلی.<ref name="agnostic">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.emol.com/noticias/nacional/2005/12/30/206367/bachelet-critica-a-la-derecha-por-descalificarla-por-ser-agnostica.html|سەردێڕ=Bachelet critica a la derecha por descalificarla por ser agnóstica|بڵاوکەرەوە=El Mercurio|trans-title=Bachelet criticises the political right for discounting her because of her agnosticism|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141225151905/http://www.emol.com/noticias/nacional/2005/12/30/206367/bachelet-critica-a-la-derecha-por-descalificarla-por-ser-agnostica.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو لەگەڵ جۆرجی داڤالۆس کارتێس ھاوسەرگیریی کردووە و بەیەکەوە خاوەنی سێ منداڵن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Michelle Bachelet|میچێل باچلە}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|ئەمریکای لاتین|پزیشکی|فەڕەنسا|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی]] [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی چیلی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:پزیشکانی تەندرووستی گشتی ژنان]] h7ebjip0pnmza2getig0mqdkgn5m7i3 0 176255 1680296 1404392 2026-10-04T10:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680296 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q264711|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name,Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، منداڵ، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، Candidacy in election|ئەندامی حیزبی سیاسی=سەربەخۆ}}'''میچێل پیەر لویس''' (Michèle Duvivier Pierre-Louis؛ لە دایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٧)<ref>[http://www.haitianalysis.com/2008/7/2/preval-nominates-michele-pierre-louis-for-prime-minister Haiti Analysis] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081203010121/http://www.haitianalysis.com/2008/7/2/preval-nominates-michele-pierre-louis-for-prime-minister|date=2008-12-03}}</ref><ref name="Preval2">[http://afp.google.com/article/ALeqM5jBrxIyAASYKNrbuTDHLN0Xcm7wSA "Haitian president Preval names a new prime minister"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080703225048/http://afp.google.com/article/ALeqM5jBrxIyAASYKNrbuTDHLN0Xcm7wSA|date=2008-07-03}}, AFP, 23 June 2008.</ref> کەسایەتی ژنە ئابووریزان و سیاسەتوانی [[ھایتی|ھایتییە]]. ئەو لە ماوەی ٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ تاوەکوو ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، بووە ١٣ەمین سەرۆک وەزیرانی ھایتی. ئەو لە دوای [[کلاودێت ویرلی]]، دووەم ژنە پۆستی سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە وەربگرێت. میچێل کەسێکی سەربەخۆیە و ئەندامی پارتە سیاسییەکان نییە.<ref name="Ratify2">[http://ap.google.com/article/ALeqM5grULsXQJWoWboAIQfzc3juYgfiKQD9293GO00 "Haiti lawmakers ratify 2nd female prime minister"], Associated Press, 31 July 2008. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080818200727/http://ap.google.com/article/ALeqM5grULsXQJWoWboAIQfzc3juYgfiKQD9293GO00|date=August 18, 2008}}</ref> میچێل پیەر لویس ئەندامی دەستەی ڕاوێژکارانی دامەزراوەنی کۆمەڵگای کراوەیە.<ref>[https://www.opensocietyfoundations.org/people/michele-pierre-louis Michèle Pierre-Louis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181024040731/https://www.opensocietyfoundations.org/people/michele-pierre-louis |date=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} [[Open Society Foundations]].</ref> لە ساڵی ٢٠١٠، لەدوای بوومەلەرزەی ٢٠١٠ی ھایتی، میچێل وتارێکی لە ھەفیننگتن پۆست بڵاوکردەوە، تێیدا پلانی سێ قۆناغی باسکرد بۆ دووبارە ژیانەوە لە ھایتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Pierre-Louis|یەکەم=Michèle|سەردێڕ=My Pride and Hope for Haiti|ئیش=Huffington Post|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.huffingtonpost.com/michele-pierrelouis/my-pride-and-hope-for-hai_b_435398.html}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Michèle Pierre-Louis|میچێل پیەر لویس}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]] qx1quxxyxw36vyneltiasfxf4t561kc 0 176284 1679720 1560703 2026-10-03T16:34:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679720 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q692241|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار ،Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election، خەڵاتەکان}}'''مۆنیکیو ئۆھسان بیلیپیاو''' (Monique Ohsan Bellepeau؛ لە دایکبووی ١٩٤٢) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[مۆریتانیا|مۆریتانییە]].<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=303|یەکەم=Belson|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Mauritius has a new Vice-President|ناونیشان=https://newsfeed.mu/news/mauritius-has-a-new-vice-president/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160405163055/https://newsfeed.mu/news/mauritius-has-a-new-vice-president/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠١٥|ئیش=newsfeed.mu}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405163055/https://newsfeed.mu/news/mauritius-has-a-new-vice-president/ |date= ٥ی نیسانی ٢٠١٦ }}</ref> ئەو لە ماوەی ٢٩ی ئایاری ٢٠١٥ بۆ ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥، بە وەکالەت بووە سەرۆکی مۆریتانیا. بەر لەوە لە ماوەی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ بۆ ٣ی نیسانی ٢٠١٦ جێگری سەرۆک بوو.<ref name="former">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://vice-president.govmu.org/English/Former%20VPs/Pages/default.aspx|سەردێڕ=Former Vice Presidents|بڵاوکەرەوە=Vice President website|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|df=dmy-all|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190101183300/http://vice-president.govmu.org/English/Former%20VPs/Pages/default.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>Loga Virahsawmy, [http://www.genderlinks.org.za/article/mauritius-gl-welcomes-first-woman-vice-president-2010-11-16 Mauritius: GL welcomes first woman vice president] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314172111/http://www.genderlinks.org.za/article/mauritius-gl-welcomes-first-woman-vice-president-2010-11-16 |date=١٤ی ئازاری ٢٠١٤ }}, 16 November 2011</ref><ref>[http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_world/view/1192194/1/.html Mauritius' president quits after row with PM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331164607/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_world/view/1192194/1/.html |date=٣١ی ئازاری ٢٠١٢ }}, ''Channel News Asia'', 30 March 2012</ref> مۆنیکیو ئۆھسان بیلیپیاو ڕۆژنامەنووس و پێشکەشکاری هەواڵەکان بووە لە کەناڵی تەلەفزیۆنیی مۆریتانیا (ئێم بی سی). مۆنیکیو ئۆھسان هاوسەرگیری لەگەڵ یڤیس جۆزێف بیلیپیاو، بازرگانی مۆریتانی کردووە، هاوسەرەکەی لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ کۆچی دوایی کرد، سێ ڕۆژ لەدوای ئەوەی کە مۆنیکیو وەک جێگری سەرۆک سوێندی خواردبوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|ڕۆژنامەوانی|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] sj5u8rio7vspgbljy5b23wy2bxmzpbg 0 176660 1679839 1477182 2026-10-03T19:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679839 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q5015|پێڕستی ڕەش=Has list، بواری کار ،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، Time period ، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election، خوێندنەوەی ئای پی ئەی}}'''میتە فریدریکسن''' (Mette Frederiksen؛ لە دایکبووی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[دانمارک|دانیمارکییە]]، لەوەتەی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆک وەزیرانی دانیمارک. هاوکات لەوەتەی ٢٨ی حوزەیرانی بووەتە سەرۆکی پارتی سۆسیال دێموکراتی دانیمارک، ئەو دووەم ژنە کە هەریەکێک لەم پۆستانەی پێدرابێت، هەروەها گەنجترین ژنە سەرۆک وەزیرانە لە مێژووی دانیمارک.<ref name="DW">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Denmark's youngest prime minister to lead new government|ناونیشان=https://www.dw.com/en/denmarks-youngest-prime-minister-to-lead-new-government/a-49357121|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Deutsche Welle]]}}</ref> میتە لە ماوەی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤ بووە وەزیری کار، هەروەها لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٥ بووەتە وەزیری داد. لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ سەرکردایەتی بەرەی [[ئۆپۆزیسیۆن|ئۆپۆزسیۆنی]] کردووە.<ref name="Folketing2">{{ft.dk link}}. Accessed on 29 June 2019.</ref><ref name="Politiken2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Portræt: Mette Frederiksen skal finde sin egen vej|trans-title=Portrait: Mette Frederiksen has to find her own way|ناونیشان=http://politiken.dk/indland/politik/folketingsvalg2015/ECE2726224/portraet-mette-frederiksen-skal-finde-sin-egen-vej/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=[[Politiken]]|زمان=da}}</ref> میتە لە هەڵبژاردنی گشتیی ٢٠١٩ی دانیمارک ڕێبەرایەتی پارتەکەی کرد، لە ئەنجامدا بلۆکی چەپ براوەی هەڵبژاردنەکانن بوون،<ref name="Government">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ingvorsen|یەکەم=Emil Søndergård|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Løkke: Mette Frederiksen udpeget som kongelig undersøger|ناونیشان=https://www.dr.dk/nyheder/politik/folketingsvalg/loekke-mette-frederiksen-udpeget-som-kongelig-undersoeger|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[DR (broadcaster)|DR]]|زمان=da}}</ref> واتە حیزبە چەپڕەو و چەپە ناوەندەکان وەک سۆسیال دیموکرات، سۆسیال لیبرالەکان، پارتی سۆسیالیستی گەل، هاوپەیمانی سەوز-سوور، سۆسیال دیموکراتی فارۆیسی لەگەڵ چەند لایەنێکی دیکەی چەپ. دوای هەڵبژاردنەکان، لە ڕۆژی ٢٧ی حوزەیران بەفەرمی بوو بە سەرۆک وەزیرانی وڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/mette-frederiksen-social-democrats-form-government-in-denmark/|سەردێڕ=Social Democrats form government in Denmark|newspaper=Politico|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/denmark-new-government-left-mette-frederiksen-welfare-spending-anti-immigration-a8975096.html|سەردێڕ=Denmark gets new left-wing government with plans to increase welfare spending and scrap anti-immigration measures|newspaper=The Independent|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref> میتە ڕێبەرایەتی وڵاتەکەی کرد لە ڕووبەڕووبوونەوەی [[پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە دانیمارک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Analyse: Stilsikker Mette Frederiksen tog corona-stikkene hjem|ناونیشان=https://www.altinget.dk/artikel/stilsikker-mette-frederiksen-tog-corona-stikkene-hjem|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Alinget.dk}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{سەرکردەکانی ئێستای ناتۆ}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Mette Frederiksen}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:وێبگەی فەرمی لە ویکیدراوەدا نییە]] h1xwb42dvx7wr2dxk396giaqqw90l1p 4 177584 1679983 1679549 2026-10-03T23:20:44Z Bilalinfo 57400 /* تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]]) 1679983 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٣٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:بامداد خمار.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٧:٠١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg.<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Savage (2025 Iranian Series).jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::لێدوان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٣، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Our_Sticky_Love_poster.png#/media/File:Our_Sticky_Love_poster.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Our Sticky Love poster.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٦، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = لێکۆڵەری بەڕێکەوت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg#/media/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:The Accidental Detective-poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٥٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = زانکۆی ئازادی ئیسلامی<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png#/media/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Islamic Azad University logo.png|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٤، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٣:١٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٧٨٨٧٠١}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ئاشقانە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٤، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Asheghanehseries.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٤١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Gisooseries.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[پیاوی سێ ھەزار ڕوو]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی و سێیەم وەرزی سێینەی زنجیرەی پیاوی ھەزارڕوو بە دەرهێنانی میھران مودیری | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Man_of_three_thousand_faces_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Man of three thousand faces poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٢، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[سیما فیلم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = دامەزراوەیەکی دەوڵەتیی فیلمسازیی ئێرانییە کە لە ساڵی ۱۹۹٤ دامەزراوە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sima.Film.logo.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Sima.Film.logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٤٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٠٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٣٦٧٥٩٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٢٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٢٩٦٤٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 10rqn8eiy1x4t5cxlwbish1zjbcgbf4 1680041 1679983 2026-10-04T01:51:11Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 9 بابەت (کۆنتر لە ٤٨ کاتژمێر) بۆ [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی 1]] 1680041 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٣:١٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٧٨٨٧٠١}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٠٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٣٦٧٥٩٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٢٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٢٩٦٤٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 184i36i3075x6jnesbwaqzcgr4nre3c 1680140 1680041 2026-10-04T06:15:27Z Bilalinfo 57400 /* سوورپێست (فیلم) */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]]) 1680140 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٣:١٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٧٨٨٧٠١}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٠٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٣٦٧٥٩٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٢٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٢٩٦٤٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[سوورپێست (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٥٤٥٢٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:١٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = سورپێست فیلمێکە لە ژانەی دراما، ڕاز ئامێز و ڕۆمانسی لە دەرهێنانی و نووسینی نیما جاویدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg?uselang=ckb#%D9%85%DB%86%DA%B5%DB%95%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} eyklas9581jjqqfyrnde3tbs9zsb2po 1680263 1680140 2026-10-04T09:29:50Z -Haryad 40333 /* نەوید مەحموودی */ نەکرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1680263 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ماوەی داواکارییەکە بەسەرچووە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٢٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٠٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٣٦٧٥٩٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٢٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٢٩٦٤٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[سوورپێست (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٥٤٥٢٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:١٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = سورپێست فیلمێکە لە ژانەی دراما، ڕاز ئامێز و ڕۆمانسی لە دەرهێنانی و نووسینی نیما جاویدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg?uselang=ckb#%D9%85%DB%86%DA%B5%DB%95%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 5heyhwmrzdrw7rzbf4j5pw9tzlf7p79 1680332 1680263 2026-10-04T10:53:45Z Saad Goran 41181 /* تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) */ کرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1680332 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ماوەی داواکارییەکە بەسەرچووە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٢٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٠٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٣٦٧٥٩٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Tasian (TV Series 2025) poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سوورپێست (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٤٥٤٥٢٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:١٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = سورپێست فیلمێکە لە ژانەی دراما، ڕاز ئامێز و ڕۆمانسی لە دەرهێنانی و نووسینی نیما جاویدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg?uselang=ckb#%D9%85%DB%86%DA%B5%DB%95%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 3q9lnxxlstww1aim47wgzwd7fwhmgbx 0 177715 1679802 1678697 2026-10-03T17:20:43Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:میسر|میسر]] 1679802 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە | وێنە = }} '''محەممەد قوتب''' (١٩١٩، [[میسر]] – ٤ی نیسانی ٢٠١٤، [[جەددە]]) زانا و بیرمەندی ئیسلامی بوو. برای [[سەید قوتب]]ە، خاوەنی چەندین کتێب دەربارەی فیکری ئیسلامی و پێوانەکردنی سەردەم بەپێی بنەماکانی [[ئیسلام]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الأستاذ محمد قطب.. فی ذمة اللە - موقع مقالات إسلام ویب|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/article/195631/الأستاذ-محمد-قطب-فی-ذمة-اللھ|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.islamweb.net}}</ref> خاوەنی خەڵاتی مەلیک فەیسەڵ بۆ لێکۆڵینەوە [[ئیسلام]]ییەکان، نووسەری کتێبی «جاھلیة القرن العشرین»، مامۆستا لە زانکۆی ئومولقوڕا، و خاوەنی زۆرترین کاریگەری لەسەر سەحوەی ئیسلامی لە سەدەی بیستەمدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=محمد قطب|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2014/4/8/محمد-قطب|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=محمد قطب.. مُعلّم الحرکة الإسلامیة|ناونیشان=https://arabi21.com/story/1256319/محمد-قطب-معلم-الحرکة-الإسلامیة|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=عربی21|زمان=ar}}</ref> == ژیان == لە ٢٦ ی نیسانی ١٩١٩ لە گوندی موشا سەربە پارێزگای ئەسیوت لە میسر لە دایکبووە. باوکی خەریکی کاری کشتوکاڵی بووە، لەسەردەمێک لەدایکبووە کە سەردەمی کۆتایی ھاتنی داگیرکاری لەسەر میسر بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=موقع العلامة محمد قطب|ناونیشان=https://mqutb.wordpress.com/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=موقع العلامة محمد قطب|زمان=ar}}</ref> == خوێندن == دوای مردنی باوکی دایکی بڕیاردەدات خۆی و سەید قوتبی برای و ئەمینە و حەمیدە قوتبی خوشکی بنێرێ بۆ قاھیرە، لەوێ قۆناغی سەرەتایی و ئامادەیی تەواو دەکات، و دەچێتە بەشی زمان و ئەدەبی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و ساڵی ١٩٤٠ تەواوی دەکات، دواتر لە پەیمانگای مامۆستایان درێژە بە خوێندن دەدات و دیبلۆمی پەروەردە بەدەست دێنێت. ماوەی چوار ساڵ دەست دەکا بە دەرس گوتنەوە، دواتر پێنج ساڵ وەک بەڕێوەبەری وەرگێڕان لە وەزارەتی مەعارف دەست بە کار دەبێ، و سەرپەرشتیاری پڕۆژەی "ھەزار کتێب " بووە لە وەزارەتی فێرکردن. == فیکر == دەربارەی فیکری دەڵێت کە سێ کەس زۆرترین کاریگەریان لەسەر دروستکردنی ھەبووە ئەوانیش سەید قوتب، دەربارەی دەڵێت "ھەر لەو کاتەوە دەستم بە بیرکردنەوە کردووە لەگەڵ بۆچوونەکانی سەید ژیاوم، کاتێک گەیشتیمە قۆناغی ئامادەیی بەشداری پێدەکردم لە بوارەکانی بیرکردنەوەی، و ڕێی بۆ دەکردمەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر بابەتەکان، بەم جۆرە فیکر و ڕۆحمان تێکەڵی یەکبوون، ئەمە سەرەڕای پەیوەندی برایەتیی و ژیان لەیەک ماڵدا کە دەبێتە ھۆی دروست کردنی کەشێکی خۆشەویستی و لێک نزیکبوونەوە ". یەکێکیان خاڵی ئەحمەد حوسێن موشی دەربارەی دەڵێت "بەھۆی بوونمان لەگەڵ خاڵمان کە چالاکی سیاسی و ئەدەبی و ڕۆژنامەوانی ھەبوو کاریگەری بەرچاوی ھەبوو بۆ کێش کردنی من و براکەم بەرەو ئەدەب و شیعر و خوێندنەوە، لە کاتێکدا خاڵمان پەیوەندییەکی پتەوی لەگەڵ عەباس مەحموود عەققاد ھەبوو کە بووە ھۆی کاریگەربوونمان بە بۆچوونەکانی عەققاد، بەڵام کاریگەریی زیاتر لەسەر سەیدی برام ھەبوو بەھۆی زۆر پێکەوەبوونیان". یەکێکی تریش عەباس مەحموود عەققاد دەربارەی دەڵێت " لە عەققاد فێربووم کە جۆرێک لە قوڵبونەوەم ھەبێت بۆ ھەر فکرەیەک نەک بەشێوەیەکی ڕوکەشانە خوێندنەوەی بۆ بکەم، و لەڕووی شێوازی نوسینەوە دەربڕینەکانم ورد بن". == بەرھەمەکان == نووسەری ٣٧ کتێبە کە بەشێکی زۆریان وەرگێڕاونە سەر زمانەکانی کوردی، فارسی، تورکی، ئینگلیزی، فەرەنسی و ئوردوو. # دراسات فی النفس الإنسانیّة. # التطور والثبات فی حیاة البشریة # منھج التربیة الإسلامیة (بجزئیھ: النظریة والتطبیق) # منھج الفن الإسلامی # جاھلیة القرن العشرین # الإنسان بین المادیة والإسلام # دراسات قرآنیة # ھل نحن مسلمون # شبھات حول الإسلام # فی النفس والمجتمع # حول التأصیل الإسلامی للعلوم الاجتماعیة # قبسات من الرسول # معرکة التقالید # مذاھب فکریة معاصرة # مغالطات # مفاھیم ینبغی أن تصحح # کیف نکتب التاریخ الإسلامی # لا إلە إلا اللە عقیدة وشریعة ومنھج حیاة # دروس من محنة البوسنة والھرسک # العلمانیون والإسلام # ھلم نخرج من ظلمات التییە # واقعنا المعاصر # قضیة التنویر فی العالم الإسلامی # کیف ندعو الناس # المسلمون والعولمة # ڕکائز الإیمان # لا یأتون بمثلە # من قضایا الفکر الإسلامی المعاصر # حول التفسیر الإسلامی للتاریخ # الجھاد الأفغانی ودلالاتە # دروس تربویة من القرآن الکریم # حول تطبیق الشریعة # المستشرقون والإسلام # رؤیة إسلامیة لأحوال العالم المعاصر # مکانة التربیة فی العمل الإسلامی # ھذا ھو الإسلام == خەڵاتەکان == ساڵی ١٩٨٨ خەڵاتی مەلیک فەیسەڵی بۆ لێکۆڵینەوە ئیسلامییەکان پێدراوە. == مردن == لە ٤ ی نیسانی ٢٠١٤ لە شاری جەددە لەوڵاتی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] کۆچی دوایی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیرمەندی مەزنی ئیسلامیی محمد قطب کۆچی دوایی کرد {{!}}{{!}} مامۆستا مەلا ئەحمەد کاکە مەحمود|ناونیشان=http://ahmadkaka.org/Babet/104|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=ahmadkaka.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624204637/http://ahmadkaka.org/Babet/104|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|دەیەی ٢٠١٠|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٤]] [[پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:ئوسامە بن لادەن]] eaysyn0s5qpjy3fkkllsc87h2xfb4ya 0 178256 1679947 1650085 2026-10-03T22:35:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679947 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراوا | ناوی_فەرمی = میرآباد - Mîrava | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Mirabad | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.4166|frame-long=44.8666|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەشت|دەشت]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1610 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 75 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەشت]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میراوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەسرک، دەشت|قەسرک]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕاژان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دۆڵەپێسان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[شارەدێ]]ی [[سلیوانا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٥) کەس و (١٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] * [[میراوا، گەرمک]] * [[میراوا، ماوەت]] * [[میراوا، سەقز]] * [[میراوا، مەریوان]] * [[میرەوا]] * [[میراوا خواروو]] * [[میراوا سەروو]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 9xi0e3mw9nnod80gfo6u54fpzhqy0jp 0 178637 1680182 1629077 2026-10-04T07:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1680182 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox book |name = میم |image = |author = [[شێرزاد حەسەن]] |country = |language = [[کوردی]] |genre = [[چیرۆک]] |release_date = |media_type = |pages = |isbn = }} '''میم''' یەکێک لە چیرۆکەکانی کۆمەڵەچیرۆکی [[گوڵی ڕەش]]ە، لە نووسینی [[شێرزاد حەسەن]] کە ساڵی ١٩٨٦ بڵاو کراەوەتەوە. ناوی چیرۆکەکە لە پیتی «میم»ی پاشگرەوە وەرگیراوە، ھەر وەک کەسایەتیی سەرەکی چیرۆکەکە دەڵێت: «ئێستاش ڕقم لە پیتی میمە، ئای کە بێزم لەو میمەیە.. میمی پاشگر، گەر بۆم بکرێت لە زمانی کوردیدا نایھێڵم».<ref>[https://www.emrro.com/mim.htm میم]، شێرزاد حەسەن</ref> == کورتە == چیرۆکەکە لە زمانی نووسەرێک بە ناوی ئەمینەوە دەگێڕدرێتەوە کە نەخۆشیی ئیفلیجی پەکی خستووە و خۆی بە کتێب و ڕۆمانخوێندنەوە سەرقاڵ دەکات. ئەمین بەردەوام لەلایەن کەسانی نەناسراوەوە تەلەفۆنی بۆ دەکرێت و ئەو کەسانە گاڵتەی پێ دەکەن و دەڵێن، ژنەکەی گوڵناز، [[خیانەت]]ی پێ دەکات. === بەشێک لە چیرۆک === {{وتە١|ئەوانەی تامی خۆشەویستییان نەکردبێت، حەز ناکەن کەس یەکدی خۆش بوێت. خەڵکانی نەگریس و دڵڕەش زۆرن، توانییان کەعبەی ئەوینی من بڕوخێنن، ئێستا تەنیام، پیاوێکی بیوەمێرد، خۆم و ژوورێک و کۆمەڵێ کتێب، سەرینی تەنیا، بۆن و ڕەنگ و تۆزی غەریبیم لێ نیشتووە، ڕیش ناتاشم، بەر سمێڵ قووت ناکەم، ماوەیەکی درێژیشە پێڵاو لە پێ ناکەم، پڕ بە دڵ بیری چاکەت و پانتۆڵ دەکەم. یان پێڵاو بۆیاغکردن، پیاسە.. جاران ئەم شتانە چەن بێبایەخ بوون.. ئێستا خەڵکی بەپێی خۆیان لەسەر جادە و شەقامەکان پیاسە دەکەن، بای خۆش و دڵڕفێنی دەرەوە لێیان دەدا، سەیری کچانی جوان و ناشیرین دەکەن.. منیش لێرە تەنیام، خۆم و دووکەڵی جگەرە، خۆم و یادگارەکانی حەز و ئەوینی گوڵناز، خۆم و گومان و خەمی جیابوونەوە، خۆم و خەونەکانم. پرۆژەی چەندھا چیرۆکی چاو بە فرمێسکم، خۆم و ترس لە داھاتووی نادیاری کچەکانم، خۆم و کاسێتی مۆسیقا ناسک و دڵگیرەکان، گۆرانییە بریندار و شیعرە زۆر غەمگینەکان، ڕۆمانە پڕ لە کارەساتەکان، من و نەخۆشی و دەمی کراوەی گۆڕێکی ناشیرین.. ئای کە مەرگ شتێکی پیسە.. کەسێک کە ھێشتا ھەزارەھا ھیوا و خەون و ئامانجی گەورەی مابێت، گوناھە بمرێت… مەرگ زۆر کەرە.. خۆی لە پیاوی کەر لا دەدات و سواری سەری ئەسپێکی وەک من دەبێت… بەڵێ لە نێو مێشکما ھەزارەھا ڕەوە ئەسپی ئومێدی دەم بە حیلە لە غار ناکەون.. کوفرە بمرم..}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://m.youtube.com/watch?v=XgEM3PJgvHU کتێبی دەنگیی میم] {{شێرزاد حەسەن}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژەی کوردی}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی شێرزاد حەسەن]] [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] legfo2mc4h1e6xsyk3iei2b3hmagrsx 0 178857 1680201 1650050 2026-10-04T07:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680201 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مینگۆڵ | ناوی_فەرمی = Mingol - مینگل - Mingöl | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.9262|frame-long=44.7391|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سۆما ئەڤراز|سۆما ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1812 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 315 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مینگۆڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سۆما ئەڤراز]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''مینگۆڵ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەستەکان، سۆما|مەستەکان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی میران، سۆما|کانی میران]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جەتەر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی ڕەش، سۆما|کانی ڕەش]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣١٥) کەس و (٥٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 80bnfoml1wi5uyvrj3ohx3g17m36vot 0 178877 1679948 1650084 2026-10-03T22:35:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679948 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراوا | ناوی_فەرمی = Mirabad - میرآباد - Mîrava | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.8997|frame-long=44.7609|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سۆما ئەڤراز|سۆما ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1911 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 342 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سۆما ئەڤراز]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میراوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەمەکان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ساکا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قووجغ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سۆفیان، سۆما|سۆفیان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٤٢) کەس و (٤٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] * [[میراوا، دەشت]] * [[میراوا، سەقز]] * [[میراوا، مەریوان]] * [[میراوا، گەرمک]] * [[میراوا، ماوەت]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 3q8ksv7wed3ahlrzhgs844or0tsr9x4 0 179161 1679961 1650079 2026-10-03T22:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679961 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرداوود | ناوی_فەرمی = Mîrdavûd - میرداود - Mirdavud | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6723|frame-long=44.8228|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری برادۆست|برادۆست]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1434 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 12 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرداوود''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری برادۆست]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرداوود''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زەنگەکا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گردەبلێژ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەسپستان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەجرووسە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢) کەس و (٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] keav27pp6kkdbbwgcdn0lj4utl47hdj 0 179406 1679645 1127971 2026-10-03T13:19:50Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[ھەمیشە سەوز]]ی گواستەوە بۆ [[ھەمیشەسەوز]]: ناوی لێکدراو بەسەر یەکەوە دەنووسرێ 1127971 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} [[پەڕگە:Evergreen tree 2073 (498330713).jpg|وێنۆک|نمونەیەک لە داری ھەمیشە سەوز]] '''ھەمیشە سەوز''' [[ڕوەک]]ێکە کە [[گەڵا]]کانی بۆ ماوەی ساڵێک خۆیان دەگرن، کە جیاوازە لەگەڵ ڕوەکە وەرزییەکان کە گەڵاکانیان لەدەست دەدەن لە کاتی [[زستان]]. لێرەدا زۆر جۆر ھەیە لە داری ھەمیشە سەوز. {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|ژینناسی}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ڕوەکناسی]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:دارەکان]] rwrz74xkmcqw8cknfutz23nwqkythzy 0 180123 1680328 1516959 2026-10-04T10:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1680328 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Dead end|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:Metronidazol.svg|وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە]] '''مێترۆنیدازۆل''' دژە زیندەیەکە کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی چەنەھا جۆر لە ھەوکردن، دەرمانەکە کاردەکات بە وەستاندنی گەشەی بەکتریا و مشەخۆرەکان، ئەم دژە زیندەیە تەنھا چەن بەکتریا و مشەخۆر چارەسەر ئەکات ناتوانێت ڤایرۆس چارەسەر بکات نمونە وەک (ئەنفلوەنزا)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Metronidazole Oral: Uses, Side Effects, Interactions, Pictures, Warnings & Dosing - WebMD|ناونیشان=https://www.webmd.com/drugs/2/drug-6426/metronidazole-oral/details|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.webmd.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|کیمیا}} {{پۆلی کۆمنز|Metronidazole}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان]] [[پۆل:لقەکانی فایزەر]] [[پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]] r99ntv8w6dbzhl5t9gtdkcgjlftr9a6 0 181020 1679739 1666389 2026-10-03T16:37:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1679739 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=مییو ئیرینۆ|image=<!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->|alt=|caption=|native_name=入野 自由|native_name_lang=ja|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{birth date and age|1988|2|19}}|birth_place=[[تۆکیۆ]]، [[ژاپۆن]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|other_names=|occupation={{flatlist| *ئەکتەر *[[کاری دەنگی لە ژاپۆن|ئەکتەری دەنگ]] }}|years_active=١٩٩٢ بۆ ئێستا|agent=Junction Agency|module={{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| * [[J-pop]] * [[anison]]}} | label = [[Kiramune]] | associated_acts = {{flatlist| * [[Kamiyu]]}} }}}}'''می یوو ئیرینۆ''' (入野 自由,ئیرینۆ مییو، لەدایکبووی ١٩ی شوباتی ١٩٨٨) ئەکتەر و ئەکتەری دەنگی ژاپۆنیە کە ئەنیمێی دەنگێکی بێ دەنگ وەک شاۆیا ئیشیدا ڕۆلی گێرا، و جینتا یادۆمی لە ئانۆھانا: ئەو گوڵەی ئێمە بینیمان لەو ڕۆژەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Voice Actor Miyu Irino Goes on Hiatus to Study Abroad in 2017|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-11-30/voice-actor-miyu-irino-goes-on-hiatus-to-study-abroad-in-2017/.109331|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Anime News Network}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.kiramune.jp/artist/irino/|Music official website}} * {{ann|people|1207}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا|ھونەرەکان|کایەی ڤیدیۆیی}}{{Authority control}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی مناڵان لە ژاپۆن]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تۆکیۆ]] oxmnigxi8ldzedd7buhv6czb11x5xoz 0 181182 1679738 1516561 2026-10-03T16:37:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1679738 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder|name=می ژو|birth_date={{circa| 165}}<ref name="RDC birth and death years" />|blank1=[[Courtesy name]]|occupation=فەرمانبەری حکومەت, ڕاوێژکار|children=می وێی|relations={{unbulleted list|[[می فانگ]] (برا)|[[خاتوو می]] (خوشک)|[[لیو بێی]] (زاوا)|Mi Zhao (grandson)}}|death_date={{circa| 221}}<ref name="RDC birth and death years" />|birth_place=[[لیانیونگانگ]], [[جیانگسو]]|monarch=[[ئیمپراتۆر سیانی ھان]]|native_name=麋竺|term_end={{End date|221}}|term_start={{Start date|214}}|office=ئەو ژەنەڕالەی ئیمپراتۆریەتی ھان ھێوردەکاتەوە (安漢將軍)<br>(لەژێر لۆرد [[لیو بێی]])|alt=|caption=وێنەی می ژوو|image_size=150px|image=Mi Zhu.jpg|data1=زی ژۆنگ (子仲)}}'''می ژوو''' <ref name="RDC birth and death years">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=de Crespigny, Rafe|سەردێڕ=A biographical dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD)|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٥٦٠٥-٠|پەڕە=٦٧١}}</ref>(١٦٥ تا ٢٢١ی زاینی)، ناو زیژۆنگ، ژەنەڕاڵێکی سەربازی و سیاسەتمەدارێکی چینی بوو لە سەردەمی دواتری ھان واتا رۆژھەڵاتی ھان لەژێر [[لیو بێی|لۆرد لیو بێی]] لە سەردەمی [[سێ شانشینەکە]] خزمەتی دەکرد. دوای ئەوەی لیو بێی شانشینی شوو ھانی دامەزراند خوشکی ژەنەڕال می ژوو، [[خاتوو می]]، ھاوسەرگیری لەگەل [[لیو بێی]] کرد == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Mi_Zhu|سەردێڕ=Mi Zhu|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢١}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢ەم]] [[پۆل:مردووانی ٢٢١]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان لە جیانگسو]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ژێر لیو بێی]] [[پۆل:بەرپرسەکانی ژێر لیو بێی]] m991ikdvtp65990q7lxo1xkeumajpvx 0 182830 1680025 1650071 2026-10-04T01:37:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680025 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میروئاوا | ناوی_فەرمی = Mîrava - میرآباد - Mirabad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5315|frame-long=44.9973|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1479 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 130 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میروئاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میروئاوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خانەگەلا ئەلواچێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەندێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[شار]]ی [[ورمێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قشڵاقا تەرزلیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٠) کەس و (٢٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] djeuy4s7ks1s5f0rg2uf4f18a18yrqt 0 183010 1680001 1650072 2026-10-04T01:33:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680001 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرشیکارلی | ناوی_فەرمی = Mirşəkərli - میرشکارلو - Mirshekarlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.4231|frame-long=45.2104|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تورکەمان|تورکەمان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1288 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 376 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرشیکارلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تورکەمان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میرشیکارلی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[موقەددەم]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەپە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسەناوا، تورکەمان|حەسەناوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مورادەلیا ئەڤراز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٧٦) کەس و (٩٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] ph7tssxfuofiqpiw6nymb00m1fgajf5 0 183902 1679747 1650091 2026-10-03T16:38:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679747 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میاوەق | ناوی_فەرمی = Miavaq - میاوق - Miyaveq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5617|frame-long=45.2271|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەکشلوچای|بەکشلوچای]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1284 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 2049 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میاوەق''' یان '''میاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەکشلوچای]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''میاوەق''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوڵمانخانە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یەنگجە قازی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یوالار]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[پوشتگوڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠٤٩) کەس و (٥٤٨) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[کورەسوننی]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[یارسان|یارسانی]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزم‌آرا|سەرتیپ حاجعلی رزم‌آرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] j6j78w22y7pixpqb3dhml63jj98m5mi 0 183961 1679822 1676784 2026-10-03T17:54:07Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مۆسیقا|مۆسیقا]] 1679822 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=لی جین-ئاھ|image=Lee Jin-ah (singer born 1991) on July 30, 2015.jpg|caption=|birth_date={{Birth date and age|1991|3|16}}|birth_place=[[گوانگجو]]، [[پارێزگای گیۆنگگی|گیۆنگگی-دۆ]], کۆریای باشوور|genre={{hlist|[[جاز]]|[[R&B]]}}|instruments={{flatlist| * دەنگ * گیتار * پیانۆ}}|occupation=گۆرانیبێژ و نووسەری گۆرانی|years_active=٢٠١٣ بۆ ئێستا|label=[[Antenna (record label)|Antenna]]|website=[http://www.antenna.co.kr/front/main.do#!/front/artist.do?SEQ=9 Lee Jin-ah]|module2={{Infobox Korean name | child = yes | hangul = 이진아 | hanja = 李珍雅 | rr = I جین-ئا | mr = I چین-ئا }}}}'''لی جین-ئاھ''' (بە کۆری: لەدایکبووی ١٦ی ئازاری ١٩٩١) خانمەکتەر و گۆرانیبێژ و نووسەری گۆرانی و بەکارھێنەری ئامێرە مۆسیقییەکانی جاز و پیانۆیە لە کۆریای باشوور.<ref name="url rel'‘K팝스타4’ 정승환-이진아, 안테나뮤직 희망 소속사로 꼽아">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=K팝스타4' 정승환-이진아, 안테나뮤직 희망 소속사로 꼽아|ناونیشان=http://www.etnews.com/20150419000120|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref><ref name="url rel'K팝스타4' 이진아 탈락…정승환·케이티김만 남았다">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ='K팝스타4' 이진아 탈락…정승환·케이티김만 남았다|ناونیشان=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2015040518410474128|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> = سەرچاوەکان = * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Jin-ah|سەردێڕ=Lee_Jin-ah|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://cafe.naver.com/lovelyjin1004/ Official fancafe] * [http://www.antenna.co.kr/ Antenna Music's Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210218125546/http://antenna.co.kr/ |date=١٨ی شوباتی ٢٠٢١ }} {{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Lee Jin-ah}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی جاز لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-نوسەری گۆرانی لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] [[پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:گۆرانیبێژ و نووسەری گۆرانی کچ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:پیانۆژەنەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:پیانۆژەنە ژنەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:پیانۆژەنە پۆپەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی گوانگجو، گیۆنگگی]] [[پۆل:کیبۆرد ژەنەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:بەشداریکەرانی ئەستێرەی کەی-پۆپ]] [[پۆل:ھونەرمەندانی مۆسیقای ئەنتێنا]] [[پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور]] cxnqylxx077tchvaywsdb9omg0mpcp5 0 183995 1680210 1404388 2026-10-04T07:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1680210 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=میونگ سێ-بین|image=|imagesize=|alt=|caption=|birth_date={{birth date and age|1975|4|10}}|birth_place=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|yearsactive=١٩٩٦ بۆ ئێستا|agent=|education=[[زانکۆی ژنانی دۆنگدوک]] - Textile|spouse=Gang Ho-sung (2007-2008; divorced)|website=|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 명세빈 | hanja = {{linktext|明|世|彬}} | rr = میۆنگ سێ-بین | mr = میۆنگ سێ-پین }}}}'''میونگ سێ-بین''' (لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ١٩٧٥) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە دەرچووی زانکۆی ژنانی دۆنگدوکە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ko|یەکەم=Jae-wan|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Myung Se-bin to return to the small screen|ناونیشان=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?sec=ent5&idxno=2010032413353645456|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣|ئیش=10Asia}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Myung Se-bin's New TV Part Touches a Personal Nerve|ناونیشان=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/05/01/2010050100310.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣|ئیش=[[The Chosun Ilbo]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Myung Se-bin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] irw0ampm7i1f70e4q7l3m188le47s2r 0 184240 1679867 1567771 2026-10-03T19:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، پاکستان-کۆلکە) 1679867 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''میر ھەزار خان کھۆسۆ''' (بە [[زمانی ئوردوو|ئوردوو]] و [[زمانی بەلۆچی|بەلۆچی]]: میر ہزار خان کھوسو؛ ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٢٩ – ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١). <ref>[https://books.google.com/books?id=RVo-AQAAIAAJ&q=mir+hazar+khan+khoso+30+september+1929&dq=mir+hazar+khan+khoso+30+september+1929&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjSn-mp3LXZAhWHzaQKHYSZBp4Q6AEIIjAA Profile of Mir Hazar Khan Khoso]</ref> [[مافناس]]ێکی بەلۆچی پاکستانی بوو کە لە ٢٥ی ئازاری ھەتا ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣ سەرۆک وەزیرانی کاتی [[پاکستان]] بوو. کھۆسۆ دادوەرێک بوو کە لە پێشدا وەکوو سەرۆکی دادگای شەرعی و پاشان وەک سەرۆک وەزیرانی کاتی لە پێش ھەڵبژاردنی ٢٠١٣ی پاکستان خزمەتی کردووە.<ref name="Tribune24">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://tribune.com.pk/story/525608/justice-r-mir-hazar-khan-khoso-named-interim-pm-of-pakistan/ | سەردێڕ=Justice (r) Mir Hazar Khan Khoso named interim PM of Pakistan | ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٣|ئیش=[[The Express Tribune]] |agency=[[Agence France-Presse|AFP]]/Web Desk |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.geo.tv/GeoDetail.aspx?ID=93599 |سەردێڕ=ECP appoints Justice (R) Mir Hazar Khan Khoso as caretaker PM |بڵاوکەرەوە=[[Geo TV]] |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130327023259/http://www.geo.tv/GeoDetail.aspx?ID=93599 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> ==ژیانی سەرەتایی و خوێندن== خۆسۆ لە ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٢٩ لە گوندی [[گۆت ئەعزەم خان]] لە قەزای [[جەفەرئاباد]] لە [[پارێزگای بەلووچستان]]ی باشووری ڕۆژھەڵاتی [[پاکستان]] لەدایکبووە. لە سەردەمی گەنجێتیدا، خۆسۆ بە شێوەیەکی چالاکانە بەشداری لە بزووتنەوەی پاکستاندا کرد و «محەممەدعەلی جیناح»ی وەک ئیلھامبەخشی خۆی ناوبرد. ئەو لە نەتەوەی [[بەلووچ]] بوو. خۆسۆ لە ساڵی ١٩٥٠ چووە زانکۆی سند و لە ساڵی ١٩٥٤ بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی بەدەستھێنا. دوای دوو ساڵ، خۆسۆ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[یاسا]] لە [[زانکۆی کراچی]] بەدەستھێنا. ئەو لە ساڵی ١٩٦٦ تا ١٩٧٦ داواکاری گشتی بوو لە [[جەیکوب ئاباد]] لە [[سند]]. ھەروەھا مامۆستای حکوومی بوو لە کۆلێژی یاسای کوێتە لە [[بەلووچستان]]. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٦ وەک دادوەری [[دادگای باڵای پاکستان]] ھەڵبژێردرا. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٨٦ تا ٢٠٠١ ئەندامی کۆمیسیۆنی ڕاژەی گشتی پاکستان بوو. جگە لەمانە، سەرۆکی دەستەی فەرمانبەرانی دەرکراو بوو بۆ گەڕانەوەیان بۆ سەر کار.<ref>http://tribune.com.pk/story/2307414/former-caretaker-pm-mir-hazar-khan-khoso-passes-away</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130510050513/http://www.radio.gov.pk/newsdetail-43745</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130504131756/http://jang.com.pk/jang/may2013-daily/03-05-2013/index.html</ref><ref>https://en.dailypakistan.com.pk/26-Jun-2021/former-interim-pm-mir-hazar-khan-khoso-breathes-his-last-at-91</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|پاکستان}} {{پۆلی کۆمنز|Mir Hazar Khan Khoso}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{پاکستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]] [[پۆل:بەلۆچ]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی پاکستان]] 3euecgbbjtr0hie19mmn778eol5yzz6 0 185461 1679841 1516597 2026-10-03T19:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1679841 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''میحرابی عوسمانی''' یەکێکە لە شەش نیچەی [[مزگەوتی پێغەمبەر]] دەکەوێتە دیواری عەشیرەی مزگەوتی پێغەمبەرەوە، لەلایەن خەلیفە [[عوسمان کوڕی عەفان]] دروستکراوە، بەم هۆیەشەوە [[میحراب]] عوسمانی ناونراوە. لەکاتی فراوانبوونی مزگەوتی پێغەمبەردا، وە کابینە شیرێکی بە ڕووناکی ڕوناکی ئاسمان ەوە دروست کردووە، هۆکاری ئەمەش ترسی ئەو بووە دوای کۆچی دوایی خەلیفە [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەر کوڕی خەتاب]]، دوای ئاگرکەوتنەوەی دووەمی مزگەوتی پێغەمبەر یش دیواری عەشیرە ڕووخاو و نۆژەن کرایەوە شوێنی میحرابەکەی عوسمانی لە شوێنی پێشووی خۆی کەمێک گۆڕاوە و لە سەردەمی سوڵتان قەیتبای بە مەڕمەڕی ڕەنگاو ڕەنگ ەوە ڕەنگی پۆشیبوو، فراوان بوو و کردیە دۆم و لە ساڵی ١١٩٨ [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]] هەندێک چاککرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.al3ez.net/mag/madina_holy_mos6.htm|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.al3ez.net|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131024062108/http://www.al3ez.net/mag/madina_holy_mos6.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ئیسلام|ئایین|محەممەد}} {{سەرچاوەکان}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:عەرەبستانی سعوودی]] rtebeclo1yk06sllr77hphn3cywwgh7 0 185901 1679797 1678951 2026-10-03T17:16:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679797 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەرلین)|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (ڕوونکردنەوە)}} {{داتابۆکس}} '''مزگەوتی عومەر کوڕی خەتاب''' دەکەوێتە [[بەرلین]] پایتەختی [[ئەڵمانیا]]. ئەم مزگەوتە لەلایەن کۆمەڵەی پرۆژە خێرخوازییەکانی ئیسلامی (Islamischen Verein für wohltätige Projekte e.V) دروستکراوە و لە ساڵی ٢٠١٠ دا کراوەتەوە. == مێژوو == لەسەرەتای ساڵی ٢٠٠٤ کۆمەڵەی پڕۆژە خێرخوازییە ئیسلامییەکان داوای دروستکردنی مزگەوتیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bezirk genehmigt umstrittene Moschee|ناونیشان=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirk-genehmigt-umstrittene-moschee/520236.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.tagesspiegel.de|زمان=de}}</ref> لەمانگی حوزەیرانی ھەمان ساڵدا دەستکرا بەدروستکردنی مزگەوتەکەو ساڵی ٢٠٠٨ کاری بیناسازی تەواوبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Minarette über Kreuzberg|ناونیشان=https://www.tagesspiegel.de/berlin/minarette-ueber-kreuzberg/852270.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.tagesspiegel.de|زمان=de}}</ref> مزگەوتەکە لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٠ کرایەوە. مزگەوتەکە لە دۆمەیەکی بچووک و چوار منارەی حەوت مەتر بەرز پێکھاتووە، ھەروەھا دەتوانێت ھەزار کەس لەخۆیدا جێ بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إنشاء «Berliner Zeitung» - ويكيبيديا|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/wiki/Berliner_Zeitung|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=ar.wikipedia.org|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://ar.wikipedia.org/wiki/Berliner_Zeitung |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref> == پێشانگا == <gallery> Omar ibn Al Khattab mosque berlin kreuberg.jpg|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب Mosque in Kreuzberg.jpg </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ئەڵمانیا|نژیاروانی|مزگەوت}} {{پۆلی کۆمنز|Umar-Ibn-Al-Khattab-Moschee (Berlin)}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]] [[پۆل:چاندی ئیسلامی]] [[پۆل:مزگەوتەکان]] 33pqx8jzghk3tjp5ta5bx6url8d8qjy 0 185912 1679795 1678954 2026-10-03T17:15:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679795 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەوف)|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (ڕوونکردنەوە)}} {{داتابۆکس}} '''مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب''' یەکێکە لە کۆنترین و گرنگترین [[مزگەوت]]ەکانی شوێنەواری لە باکووری نیمچە دورگەی عەرەبی و یەکێکە لە گرنگترین شوێنەواری پارێزگای جەوف لە [[عەرەبستانی سعوودی]]. گرنگی مزگەوت لە دوای پلانەکەی خۆی دەکەوێت، چونکە ڕەنگدانەوەی بەردەوامی شێوازی دانانی یەکەم مزگەوتەکانە لەقۆناغەکانی سەرەتایدا پلانی مزگەوتی پێغەمبەری ئەو شارەی بیردێتەوە، ھەروەھا گرنگی مزگەوتەکە بۆ یەکێک لەکۆنترین مزگەوتی شوێنەواری کە پلانەکەی نەگۆڕاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=ثقافي / مسجد عمر بن الخطاب من أهم المساجد التاريخية في المملكة وكالة الأنباء السعودية|ناونیشان=https://www.spa.gov.sa/viewstory.php?lang=ar&newsid=1921063|journal=www.spa.gov.sa}}</ref> == دامەزراندنی مزگەوت == مزگەوتەکە بە [[عومەر کوڕی خەتتاب|خەلیفە عومەر کوڕی خەتتاب]] دەدەووترێ کە لە ساڵی ١٦ کۆچی لەسەر ڕێگای [[قودس]] دروستی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الحسن|یەکەم=دومة الجندل: محمد|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=دومة الجندل.. أول مئذنة في الإسلام "بلا مؤذن"|ناونیشان=https://wtn.sa/a/233039|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Watanksa|زمان=Arabic}}</ref> == شوێن == مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب دەکەوێتە ناوەندی شارۆچکەی دومەلجندلی کۆن لە تەنیشت قەڵای مارد، لە تەنیشت گەڕەکی دەرع لە بەری [[باشوور]]، کە سەر بە پارێزگای جەوف لە [[باکوور]]ی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیەیە]].<ref>الجوف، حسين علي الخليفة، نواف ذويبان الراشد، جناح الجوف في جنادرية 18، ص5.</ref> == پلاندانانی مزگەوت == گرنگی مزگەوتی عومەری کوڕی خەتتاب (ڕەزای خوای لێ بێت) لە پلانەکەی سەرچاوە دەگیڕێ، چونکە گوزارشت لە بەردەوامی شێوازی دانانی یەکەم [[مزگەوت]]ەکانی [[ئیسلام]] دەکات و لە قۆناغەکانی سەرەتایدا بە بیری [[مزگەوتی پێغەمبەر]] (سڵاو خوای لێ بێت) دەیھەوە، شێوەی نزیکەی لاکێشەیی و لە بەردی نەخشدراو دروستکراوە و لە [[ڕۆژاوا]] و بۆ [[ڕۆژھەڵات]] درێژ دەبێتەوە بە [[درێژایی]] ٣٢٫٥ [[مەتر]] و پانی ١٨ مەتر، مزگەوتەکە لە گەلەری [[قیبلە]] و [[میحراب]] و مینبەر و مەنپاڵ و قاپی مزگەوت و پەرستگە کە مزگەوتەکە بە منارەی قەشەنگی خۆی بەناوبانگە کە نزیکەی ١٢٫٧ مەتر بەرزە و بەشی خوارەوەی لە شێوەدا چوارگۆشەیە و دواتر لە شێوەی مزگەوت دیوارەکانی سەرەوەی بە لاربوونەوە بەرەو ناوەوە دەست پێ دەکەن، بۆ ئەوەی لە کۆتایی شێوە ھەرەمییە جیاکەی لێ بێت، بەڵام لە ناوەوەی منارەکە دابەش دەکرێت بۆ چوار نھۆم کە لەسەر بانی ڕاڕەوەکە دروستکراوە و بەرەو ڕێگای دەرەوە، و دەست گەیشتن بە منارەکە بە بەرزبوون بۆ سەقمی مزگەوت و دواتر بۆ نھۆمی یەکەمی ئەنجام درا و قاتی سەرەوەی منارەکە بە قادرمە بەردینەکان بە قادرمە بەردینەکان بە یەکترەوە بەسترابوون، بەڵام ھەندێک بەشی پەیپەیەکە ڕووڕوو، ئەوە مەحاڵە ئێستا سەر بکەویتە منارەکە و پشتی مزگەوتەکە پاشەکشێ و تەڵاقو تەڵاقە لە شوێنی نوێژلە زستاندا کە سەرما یەکی زۆر سەخت ھیئەوەیە. ڕەحالە والن کە زیاتر لە ١٦٣ ساڵ لەمەوبەر سەردانی ئەو ناوچەیەی کرد، لە درێژەی وتارەکەی دا و وتی:"میرەکانی سعودیە لە یەکەم دەوڵەتی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیەدا]] مزگەوتیان لەسەر ھەمان سایت دروستکردەوە.<ref>الجوف أرض الآثار والحضارة، تركي بن إبراهيم القهيدان، 1425هـ، ص85.</ref><ref>في شمال غرب الجزيرة، حمد الجاسر، ط1، منشورات دار اليمامة للبحث والترجمة والنشر، الرياض، 1390هـ/1970م، ص150-151.</ref> == منارەی مزگەوت == منارە بەناوبانگەکەی مزگەوتەکە دەکەوێتە گۆشەی باشووری خۆراواو لەئاستی دیواری [[قیبلە]] لادەدات، یەکەم منارەی دروستکراو لەسەردەمی ئیسلامیدا، منارەکەش بەبەردی بەبناغەیەکی چوارگۆشەیی ٣ مەتری بەدرێژی و تەسکی ناوەوە دروست دەکرێت کە بۆ خاڵێکی نیمچە کۆنھەڵدێت و دەگاتە بەرزییەکی ١٢٫٧ مەتر. منارەکە لەسەر ھەر نھۆمێک پەنجەرەی ھەیە و بەم دواییانە مزگەوتەکە نۆژەنکراوەتەوە و گەشتیارە [[فینلاند]]یەکە ڕایگەیاندووە کە بازاڕی مزگەوتەکە لەو شوێنەیە کە [[نوێژ]]ی ڕۆژانە دەکرێت و لەسەر مینبەرەکەی خولی ھەینی وتاری بۆ ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spa.gov.sa/viewstory.php?lang=ar|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191013133532/https://www.spa.gov.sa/viewstory.php?lang=ar|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == گێڕانەوەی مزگەوت == نۆژەنکردنەوە کە بەدوای دروستکردنەوەی دیوارە ڕووخاوەکان و گێڕانەوەی تەواوی سەقفەکە و پاککردنەوەی زەوییەکان و قیرتاوکردنیان بە بەرد و پڕکردنەوەی بۆشایییەکانی نێوان بەردەکان و گێڕانەوەی کشانەوەی مزگەوت و دووبارە سەربان و چاککردنەوەی دەرگای مزگەوتەکە.<ref>آثار منطقة الجوف، حسين بن علي الخليفة وآخرون، وكالة الآثار والمتاحف، الرياض، 1423هـ/2003م، ص114.</ref> == پێشانگا == <div align="center"><gallery widths="١٥٠"> پەڕگە:مسجد،عمر.jpg|وێنەیەکی ئەم دوایییەی مزگەوتەکە پەڕگە:Omar Mosque 08.jpg پەڕگە:Omar Mosque.jpg|مزگەوت بە دەوروبەرەوە پەڕگە:Mosque of Omar Ibn al-Khattab.jpg|منارەی مزگەوتەکە پەڕگە:Omar Mosque 15.jpg|ناوی مزگەوتەکە پەڕگە:مسجد عمر بن الخطاب2.jpg </gallery></div> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی|نژیاروانی|مزگەوت}} {{پۆلی کۆمنز|Omar Mosque}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئیسلامی]] [[پۆل:مزگەوتەکان]] [[پۆل:مزگەوتەکانی عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]] jdushe7dg0xtw23smndjgo13g07qsn1 0 186540 1679796 1678952 2026-10-03T17:16:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679796 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەیت لەحم)|مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (ڕوونکردنەوە)}} {{داتابۆکس}} '''[[مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەوف)|مزگەوتی]] عومەر کوڕی خەتتاب''' کۆنترین [[مزگەوت|مزگەوتی]] [[شار|شاری]] [[بەیت لەحم|بەیت لەحمە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مسجد عمر بن الخطاب {{!}} بلدية بيت لحم|ناونیشان=http://www.bethlehem-city.org/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201203192324/http://www.bethlehem-city.org/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == ناونیشان و مێژوو == مزگەوتەکە بە حەزرەتی [[عومەر کوڕی خەتتاب]] ناونرا کە دووەم [[خەلافەتی ڕاشدین|خەلیفەی راشدە]]. ئەم مزگەوتە لە ساڵی ١٨٦٠ دروستکراوە، تا ساڵی ١٩٥٤ لە ژێر ئیدارەی [[ئوردن|ئوردنی]] شارەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bethlehem, Holy Land|ناونیشان=https://atlastours.net/holyland/bethlehem/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170428115555/http://www.atlastours.net/holyland/mosque_of_omar.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|نژیاروانی|فەلەستین|مزگەوت}} {{پۆلی کۆمنز|Mosque of Omar (Bethlehem)}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئیسلامی]] [[پۆل:مزگەوتەکان]] [[پۆل:١٨٦٠]] [[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]] fyb96zvrg4pq5x5614j6zkeeya387b9 0 186962 1679962 1656105 2026-10-03T22:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1679962 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کتێب |ناو=میرزا |وێنە=ڕۆمانی میرزا.jpg |ناوی بنەڕەتی= |دانەر=[[فەتاح ئەمیری]] |لێکۆڵەر= |زمان=[[کوردیی ناوەندی]] {{ھن}} [[موکریانی]] |وڵات=[[کوردستان]] |زنجیرە= |بابەت=[[ڕۆمان]] |جۆری ئەدەبی=ڕیالیزمی کۆمەڵایەتی |بڵاوکەرەوە= |دەرچوون= |مێژووی دەرچوون= |وەرگێڕ= |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو= |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان= |وێنەگر= |دیزاینەری بەرگ= |جۆری چاپ=چاپ {{ھن}} ئەلکترۆنی |ژمارەی پەڕە= |پێوانە= |کێش= |پێشتر= |دواتر= }} '''میرزا''' بەشی دووھەمی [[ڕۆمان]]ی [[ھاوارەبەرە (ڕۆمان)|ھاوارەبەرە]]یە، لە نووسینی [[فەتاح ئەمیری]]. == ناوەرۆک == میرزا ڕۆمانێکی گوندییە؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وتووێژی تایبەتی ھاژە لەگەڵ ڕۆماننووسی کورد فەتاح ئەمیری|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=9978|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەمموزی ٢٠٢١|وێبگە=ھاژە|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210718174309/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=9978}}</ref> درێژەی بەسەرھاتی هاوارەبەرەیە، ھەروەھا بەسەر ژیانی منداڵی و مێرمنداڵی و لاوێتیشیدا دێتەوە. == کەسایەتییەکان == * میرزا ھەیاس * گەلە * میرزا قادر * میرزاژن * مەولوود کەوان * کەماڵ * ڕەشید * زڵەخا * کوێخا ڕەسوو * کوێخاژن * مەحموودبەگ * خدراغا * میران * نایب * سوڵتان * حەسکۆ == چاپەکان == * ساڵی ١٩٩٣ (١٣٧٢ی [[کۆچیی ھەتاوی]]) چاپی یەکەمی میرزا لەلایەن چاپەمەنیی سەلاحەدینی ئەیوبییەوە، لە ٢٤٣ لاپەڕەدا بڵاو بۆوە.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20170723173028141554&lng=8 میرزا،] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210718174335/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20170723173028141554&lng=8 |date=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ }} کوردیپێدیا</ref> * ساڵی ٢٠١٨ (١٣٩٧ی [[کۆچیی ھەتاوی]]) چاپەمەنیی خانی ھەردوو ڕۆمانی ھاوارەبەرە و میرزای لە دووتۆی کتێبێکدا، لە ٤٠٥ لاپەڕەا بڵاو کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھاوارەبەرە و میرزا|ناونیشان=https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=19101|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=خاک تیڤی|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210718174309/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=19101}}</ref> * ساڵی ٢٠٢١ (١٣٩٩ی [[کۆچیی ھەتاوی]]) چاپەمەنیی خانی میرزای لە ٢٢٢ لاپەڕەدا چاپ کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=میرزا » چاپەمەنیی خانی|ناونیشان=https://kurdbook.ir/product/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=چاپەمەنیی خانی|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210718174338/https://kurdbook.ir/product/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7/}}</ref> == کورتە == {{quote|قوربان نەقڵ و نەزیلەی کوردەواری بڕانەوەی نییە، مەسەلەیە دەڵێن: "بەفر ناردییە خوازبێنی ئاڵەکۆکی، ئاڵەکۆک گوتی: بە بەفری بڵێن سەبرێکم لی بگرێ با یاڵ و بژم بێنمەوە، بە دوەری خۆمدا بێم، جا ئەودەمی چۆنی بوێ وا دەکەم. ئێستا ئاڵەکۆک یاڵ و بژی نەھێنابۆوە بای وەعدە ھەڵیکرد. بەفر ناردییە لای ئاڵەکۆک و گوتی پێی بڵێن: ئاڵەکۆکەی پرچنە، چۆڕچۆڕەم کەوتە بنە، چ بکەم لەو ماڵ و ژنە."}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://cultureproject.org.uk/kurdish/rojahalt-story/ ڕەوت و قۆناغەکانی چیرۆکی کوردی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان] * [https://hawcharkh.net/15/10/2020/2375/ ھاوارەبەرە و میرزا بناخەی ئەدەبیاتی ئیقلیمی ڕۆژھەڵاتی کوردستان] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژەی کوردی|وێژە|ڕۆمانەکان}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان]] lntn8vq1xw0q8kncf48634h2kuckstp 0 187527 1680186 1452482 2026-10-04T07:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1680186 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Some perspective on Mina - Flickr - Al Jazeera English.jpg|وێنۆک|خێمەکانی مینا]] '''مینا''' ({{بە عەرەبی|منى}}) دۆڵێکە لە ڕۆژھەڵاتی [[مەککە]] لەسەر ڕێی مەککە و [[کێوی عەرەفە]]، شەش کیلۆمەتر لە [[مزگەوتی حەرام]] دوورە، زۆربەی کارەکانی [[حەج]] لەوێدا ئەنجام دەدرێن. حاجی [[ڕۆژی تەروییە|ڕۆژی تەرویە]] و [[جێژنی قوربان|ڕۆژی جەژن]] و [[ئەیامی تەشریق]] لەوێ بەسەر دەبا، [[ڕەمی جەمەرات]]، [[قوربانی]] و سەرتاشین ئەنجام دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مشعر منى.. أكبر مدينة خيام في العالم|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/citiesandregions/2017/8/30/مشعر-منى-أكبر-مدينة-خيام-في-العالم|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وادي مِنى.. أكبر شعائر الحج مساحة والوادي الأهم للمسلمين|ناونیشان=https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1364954-وادي-مِنى-أكبر-شعائر-الحج-مساحة-والوادي-الأهم-للمسلمين|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=سكاي نيوز عربية|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وادي مِنَى… أكبر المشاعر المقدسة للحجاج ومشهد بيعتي العقبة|ناونیشان=https://aawsat.com/home/article/3086846/وادي-مِنَى…-أكبر-المشاعر-المقدسة-للحجاج-ومشهد-بيعتي-العقبة|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=الشرق الأوسط|زمان=ar}}</ref> == خێمەکانی مینا == خێمەی نیشتەجێبوونن لە تیفلۆن دروست کراون کە دژە سووتانە، لەسەر ڕووبەری ٢٬٥ ملیۆن مەتر دووجا، توانای لەخۆگرتنی ٢٬٦ ملیۆن حاجی ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بابەتەکانی سعودیە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان|عەرەبستانی سعوودی}} {{پۆلی کۆمنز|Mina}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:حەج]] bjpj1r90rlwp03t9uiogp2rvy7uvwlw 0 187933 1680044 1632464 2026-10-04T02:36:53Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680044 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[بەرموودا]]''' یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]''' لە [[تۆکیۆ]] .٢ وەرزشوان (١ پیاو، ١ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Triathlon|یەکەم=World|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tokyo 2020 race numbers allocated to the 38 National Federations heading to the Games|ناونیشان=https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=World Triathlon|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710213053/https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Rowing - Americas Qualification Regatta Completed ahead of schedule|ناونیشان=https://worldrowing.com/2021/03/06/americas-qualification-regatta-completed-ahead-of-schedule/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=World Rowing|زمان=en}}</ref> لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee - Olympic News|ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=International Olympic Committee|زمان=en}}</ref> ئەمە نۆزدەھەمین بەشداربووی بەرموودا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٣٦. لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠]] ی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]]ی پێشوو بەشداری نەکردووە. بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی [[بەرموودا|بەرموودا لە]] سەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان لە ئۆڵمپیاد تەنھا یەک مەدالیای بڕۆنزیان بۆ ولاتەکەیان بەدەست ھێناوە ئەویش لە یاری بۆکسینگ لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ی [[کەنەدا]]. == یارییەبەشداربووەکان == لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بەرموودا ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! width="180" |وەرزش ! width="55" |پیاو ! width="55" |ژن ! width="55" |گشتی |- | align="left" |[[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] |١ |٠ |١ |- | align="left" |[[Triathlon at the 2020 Summer Olympics|Triathlon]] |٠ |١ |١ |- !گشتی !١ !١ !٢ |} == یاری سیانیەکان== بەرمۆدا لە یاری سیانیەکان ( مەلەوانی _ پایسکلسواری _ ڕاکردن) توانیان مەدالیای زێری پاڵاوانێتیەکە لە ڕێگای خانمە یاریزان فلۆرا دەفی بەدەست بهێن دوای ئەوەی توانی سەرجەم یارییەکان بە ١:٥٥:٣٦ سەعات ببڕێت و یەکەم مەدالیای زێر بۆ ولاتەکەی بەدەست بهێنێت .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Triathlon|یەکەم=World|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tokyo 2020 race numbers allocated to the 38 National Federations heading to the Games|ناونیشان=https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=World Triathlon|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710213053/https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- !وەزرشوان !ڕووداو !مەلە(1.5&nbsp;km) !Trans 1 !پایسکیل (40&nbsp;km) !Trans 2 !راکردن(10&nbsp;km) !کۆی کات !پلە |- align=center |align=left|'''[[فلۆرا دەفی]]''' |align=left|[[یاریی سیانی لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ – خانمان|خانمان]] |18:32 |0:41 |1:02:49 |0:34 |33:00 |1:55:36 |{{gold01}} |} == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|وەرزش}} {{سەرچاوەکان}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:بەرموودا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠]] ng45wbrrfae9z2m3bus3zloagcrb1pv 0 188109 1679669 1404266 2026-10-03T13:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1679669 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:مۆسیقای ''شتە نامۆکان''}} ساوندتراکە ڕەسەنەکانی ''[[شتە نامۆکان]]'' لەلایەن کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێینی باندی [[سوورڤایڤ (باند)|سورڤایڤ]]ەوە سازکراون.<ref name="billboard music">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.billboard.com/articles/columns/rock/7488050/survive-stranger-things-soundtrack-interview|سەردێڕ=''Stranger Things'' Co-Composer Shares the Story Behind 2016's Most Unlikely Musical Sensation|دوایین=Kaufman|یەکەم=Gil|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٦|ئیش=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> بە شێوەیەکی بەربڵاو [[سینتسایزەر]]یان بەکارھێناوە وەک ڕێزلێنانێک بۆ ھونەرمەندان و ئاوازدانەرانی ١٩٨٠کان وەک جۆن-مایکڵ جار، تانجێرین دریم، ڤانگێلیس، گۆبڵین، جۆن کارپێنتەر، جیۆرجیۆ مۆرۆدەر، و فابیۆ فریزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.factmag.com/2016/08/06/stranger-things-playlist/|سەردێڕ=Stranger Things: 10 eerie electronic gems to hear if you loved the Netflix show|وێبگە=FACT Magazine: Music News, New Music.|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> {{TOC limit|3}} == پێشینە == [[برایانی دەفەر]] یەکەمجار بە مۆسیقای دیکسن و ستێین شاد بوون لەکاتی سەیرکردنی فیلمی ھەستبزوێنی ٢٠١٤ی ''میوانەکە''، کە مۆسیقای تێدا بوو کە لەلایەن باندەکەیان، سوورڤایڤ، بەرھەمھێندرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.complex.com/pop-culture/2016/08/stranger-things-music-duffer-brothers-interview|سەردێڕ=How the Duffer Brothers Picked the Perfect Music for 'Stranger Things'|یەکەم=Andrew|دوایین=Gruttadaro|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=[[Complex (magazine)|Complex]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181021232701/https://www.complex.com/pop-culture/2016/08/stranger-things-music-duffer-brothers-interview|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کاتێک ترایلەرێکی تاقیکردنەوەیییان دروست دەکرد کە دواتر بەکارھێندرا بۆ فرۆشتنی زنجیرەکە بە نێتفلیکس، برایانی دەفەر بڕیاریاندا کە گۆرانی «شیوەن» ی سوورڤایڤ بەکاربێنن وەک ساوندتاکی ترایلەرەکە.<ref name="billboard music"/><ref name="rs music">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/music/features/stranger-things-survive-talk-their-creepy-nostalgic-score-w431789|سەردێڕ='Stranger Things': Meet the Band Behind Show's Creepy, Nostalgic Score|یەکەم=Christopher|دوایین=Weingarten|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٧|ئیش=[[Rolling Stone]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211155740/http://www.rollingstone.com/music/features/stranger-things-survive-talk-their-creepy-nostalgic-score-w431789|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کاتێک کە زنجیرەکە وەرگیرا، برایانی دەفەر پەیوەندیان بە سوورڤایڤەوە کرد لە دەوروبەری تەممووزی ٢٠١٥ و پرسیان کە باندەکە پێکەوە ماون و دەتوانن کە ئاوازی وەرزەکە دابنێن؛ لە ئەنجامدا، دیکسن و ستێین زۆرەھا گۆرانی بڵاونەکراوەی پێشووی باندەکەیان بەخشییە تیمی بەرھەمھێنان.<ref name="billboard music"/> برایانی دەفەر دڵخۆشبوون بە گوێگرتن لە مۆسیقاکان، داوایان لە دووانەکە کرد کە واز لە کارەکانی خۆیان بێنن و بەتەواوی مۆسیقا بۆ زنجیرەکە بەرھەم بھێنن.<ref name="ew2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ew.com/tv/2016/07/19/stranger-things-duffer-brothers-episode-5/|سەردێڕ=Stranger Things episode 5: The Duffer Brothers explain the show's soundtrack|دوایین=The Duffer Brothers|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=[[Entertainment Weekly]]}}</ref> ئەوان خۆشحاڵبوون، و کاتێک زنجیرەکە لە بەرھەمھێناندابوو، لەگەڵ بەرھەمھێنەراندا کاریان کرد بۆ ھەڵبژاردنی ھەندێک لە گۆرانییە کۆنەکانیان و کارکردنەوە تیایاندا بۆ زنجیرەکە و ھاوکات بەرھەمھێنانی مۆسیقای نوێ وەک ھاندەری کەسایەتی.<ref name="rs music"/> مۆسیقاکانی کە دووانەکە بەرھەمیان ھێنابوو لەکاتی وێنەگرتنی زنجیرەکەدا نێردران بۆ برایانی دەفەر، کە دواتر دێمۆکانیان بە «سکێج» دانا بەھۆی ناونیشانە سەیرەکانی دیکسن و ستێینەوە («ھورمز و بایە ٨ ڕۆحییەکان»، «بیرگەی تەڕکەران ٣»، «مۆمە بروسکەیییەکان و پیتزای ھێلکەیی» سەیرترینی کۆمەڵەکەن).<ref name="ew2"/> «سکێچ»ێک کە ناوی «وەحی» بوو دواتر کرایە ئاوازی سەرەکی زنجیرەکە. بەتەواوی، نزیکەی ١٤ کاژێر لە مۆسیقا بەرھەم ھات بۆ زنجیرەکە لە ماوەی ساڵێکدا.<ref name="ew2"/> دیکسن و ستێین پێش ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان وەرگیرابوون، بۆیە دێمۆ ھاندەرەکانیان لەگەڵ تۆماری تاقیکردنەوەکانی ئەکتەرەکان لێدەدرا، بۆ باشترکردنی ھەڵبژاردنەکە.<ref name="rs music"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/stranger-things-soundtrack-survive-interview|سەردێڕ=An Interview With S U R V I V E: The Mysterious Band Behind The Epic 'Stranger Things' Score|دوایین=Thomas|یەکەم=Helen|بڵاوکەرەوە=NME|زمان=en-GB|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> == مۆسیقای سەرەکی== مۆسیقای سەرەکی زنجیرەکە لە پارچەیەکی بەکارنەھێنراوەی ستێینەوە وەرگیراوە.<ref name="billboard music"/> دووانەکە وەشانێکی «خۆنەگرتوو»یان بەخشییە ستافی بەرھەمھێنان، کە پێیان وابوو بە چەند کاردانەوەیەک تێیدا باش دەبێت بۆ دەستپێکی زنجیرەکە.<ref name="Indie">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2016/08/stranger-things-soundtrack-composers-interview-theme-release-date-1201715016/|سەردێڕ=’Stranger Things’ Composers Interview: Duo Discusses Soundtrack, That Haunting Theme Song and More|دوایین=Nguyen|یەکەم=Hanh|بڵاوکەرەوە=IndieWire|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nme.com/news/2153777-2153777|سەردێڕ=‘Stranger Things’ composers reveal how they made title-track for Netflix series|دوایین=Jones|یەکەم=Damian|بڵاوکەرەوە=[[NME]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> دیکسن و ستێین دەستیانکرد بە نوێکردنەوەی دێمۆکە، و بەپێی پێشنیاری ستافەکە، «گەورەتر و باشتر»یان کرد، ئامانجێک کە بە بەکارھێنانی [[سینتسایزەر]]ی پڕۆفێت-٥، ڕۆڵاند ئێس ئێچ-٢، و مێلێترۆن، و بە بەکارھێنانی جۆرەھا پاڵێوی دەنگی ھاتە دی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.factmag.com/2017/10/28/stranger-things-survive-song-exploder/|سەردێڕ=Stranger Things composers break down theme music on Song Exploder|دوایین=Welsh|یەکەم=April Clare|بڵاوکەرەوە=Fact Magazine|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> چەند وەشانێکی دیکەشی لێ بەرھەم ھات کە جیاواز بوون لە درێژیدا.<ref name="Indie"/> دوای بڵاوبوونەوەی یەکەم وەرزی زبجیرەکە و ناوبانگە بەرچاوەکەی، ئاوازدانانەکانی دیکسن و ستێینیش ناوبانگێکی زۆریان پەیداکرد. چەندەھا ھونەرمەند وەک بلینک-١٨٢ گۆرانییەکەیان لە بەرھەمە ڕاستەوخۆکانیاندا بەکارھێناوە، و ژمارەیەک لە مۆسیقاژەنی تازەکار مۆسیقاکەیان ژەنیوەتەوە و لە [[یووتیووب]] بڵاویانکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/05/stranger-things-theme-song|سەردێڕ=Even the Guys Who Wrote the Stranger Things Theme Can't Believe How Popular It’s Become|دوایین=Rich|یەکەم=Katey|بڵاوکەرەوە=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> گۆرانییەکە خەڵاتی پڕایمتایم ئێمی بردەوە بۆ باشترین گۆرانی سەرەکیی دەستپێکی ڕەسەن لە ٦٩یەم خەڵاتەکانی پڕایمتیام ئێمیی ھونەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pitchfork.com/news/emmys-2017-stranger-things-wins-outstanding-theme-music-award/|سەردێڕ=Emmys 2017: “Stranger Things” Wins Outstanding Theme Music Award|دوایین=Sodomsky|یەکەم=Sam|بڵاوکەرەوە=Pitchfork|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == بڵاوکراوەکان == === ساوندتراکەکان === {| class="wikitable" ! ساڵ ! ناو ! ئاوازدانەر(ان) |- | rowspan="2" | ٢٠١٦ | ''[[شتە نامۆکان (ساوندتراک)#بەشی یەکەم|شتە نامۆکان، بەشی ١]]'' | rowspan="4" |کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێین |- | ''[[شتە نامۆکان (ساوندتراک)#بەشی دووەم|شتە نامۆکان، بەشی ٢]]'' |- | ٢٠١٧ | ''[[شتە نامۆکان ٢ (ساوندتراک)|شتە نامۆکان ٢]]'' |- | ٢٠١٩ | ''[[شتە نامۆکان ٣ (ساوندتراک)|شتە نامۆکان ٣]]'' |} === کۆکراوەکان === {| class="wikitable" ! ساڵ ! ناو ! ھونەرمەند(ان) |- | ٢٠١٧ | ''[[شتە نامۆکان: مۆسیقا لە زنجیرەی ڕەسەنی نێتفلیکسەوە]]'' | زۆرەھا |- | ٢٠١٨ | ''[[شتە نامۆکان: دەنگەکانی ھاڵۆوین لە سەراوژێرەوە]]'' | کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێین |- | ٢٠١٩ | ''[[شتە نامۆکان: مۆسیقا لە زنجیرەی ڕەسەنی نێتفلیکسەوە، وەرزی ٣]]'' | زۆرەھا |} == خەڵاتەکان == {{سەرەکی|پێڕستی خەڵات و پاڵاوتنەکانی شتە نامۆکان}} {| class="wikitable sortable" style="width: 99%;" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | پاڵێوراو ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable"| سەرچاوە |- | rowspan="3" | ٢٠١٦ | rowspan="3" | خەڵاتەکانی مۆسیقا لە میدیای ھۆڵیوود | باشترین مۆسیقای سەرەکی – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی/زنجیرەی پەخشی دیجیتاڵی | rowspan="2" | کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێین | {{nom}} | style="text-align:center;" rowspan="3" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hmmawards.com/2016-music-in-visual-media-nominees/|سەردێڕ=2016 Music In Visual Media Nominees – Hollywood Music In Media Awards - HMMA|بڵاوکەرەوە=Hollywood Music in Media Awards|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161105223727/http://www.hmmawards.com/2016-music-in-visual-media-nominees/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hmmawards.com/hmma-winners/|سەردێڕ=HMMA Winners – Hollywood Music In Media Awards - HMMA|بڵاوکەرەوە=Hollywood Music in Media Awards}}</ref> |- | باشترین ئاوازی ڕەسەن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی/کورتەزنجیرە | {{nom}} |- | باشترین سەرپەرشتیاری مۆسیقا – تەلەڤیزیۆن | نۆرا فێڵدەر | {{won}} |- | rowspan="3" | ٢٠١٧ | rowspan="2" | [[خەڵاتەکانی گرامی]] | rowspan="2" | باشترین ساوندتراکی ئاوازی بۆ میدیای بینراو |''[[شتە نامۆکان (ساوندتراک)#بەشی یەکەم|شتە نامۆکان، بەشی ١]]'' | {{nom}} | style="text-align:center;" rowspan="2" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.grammy.com/nominees |سەردێڕ=59th Annual GRAMMY Awards Winners & Nominees |بڵاوکەرەوە=[[The Recording Academy]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170213051242/https://www.grammy.com/nominees |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> |- | ''[[شتە نامۆکان (ساوندتراک)#بەشی دووەم|شتە نامۆکان، بەشی ٢]]'' | {{nom}} |- | [[خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم|خەڵاتەکانی پڕایم تایم ئێمی]] | باشترین مۆسیقای دەستپێکی زنجیرە | کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێین | {{won}} | style="text-align:center;" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2017/tv/news/2017-creative-arts-emmy-winners-updated-list-1202553408/ |سەردێڕ=Creative Arts Emmy Winners: 'Stranger Things,' 'Westworld,' 'Big Little Lies' Win Big — Complete List |یەکەم=Cynthia |دوایین=Littleton |ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]] |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> |- | ٢٠١٨ | خەڵاتەکانی گرانی | باشترین کۆکراوەی ساوندتراک بۆ میدیای بینراو | ''[[شتە نامۆکان: مۆسیقا لە زنجیرەی ڕەسەنی نێتفلیکسەوە]]'' | {{nom}} | style="text-align:center;" | <ref name="grammys2019">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.npr.org/2019/02/10/693166443/2019-grammy-awards-the-full-list-of-winners |سەردێڕ=2019 Grammy Awards: The Full List Of Winners |ئیش=[[National Public Radio|NPR]] | ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شتە نامۆکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقای شتە نامۆکان|*]] br312ggfslmobn7639hau4t3mrbpyx3 0 189238 1680121 1633173 2026-10-04T05:49:18Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680121 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ئز}} {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} }} '''بروسلا''' ({{بە ئینگلیزی|Brucella}}) بەکتریایەکی گڕام نێگەتیڤە،<ref name=Sherris>{{بیرخستنەوەی کتێب| veditors = Ryan KJ, Ray CG | سەردێڕ = Sherris Medical Microbiology | ناونیشان = https://archive.org/details/sherrismedicalmi0000unse_q1i3 | edition = 4th | بڵاوکەرەوە = McGraw Hill | ساڵ = ٢٠٠٤| ژپنک = ٩٧٨-٠-٨٣٨٥-٨٥٢٩-٠}}</ref><ref name= Lopez-GoniICallaghanDO>{{بیرخستنەوەی کتێب| نووسەر= Lopez-Goni, I |editor= O'Callaghan, D | ساڵ=٢٠١٢| سەردێڕ=''Brucella'': Molecular Microbiology and Genomics | بڵاوکەرەوە=[[Caister Academic Press]] | ژپنک= ٩٧٨-١-٩٠٤٤٥٥-٩٣-٦}}</ref> شێوەکەی coccobacillia و non_ spore forming، واتە توانای دروستکردنی سپۆری نییە. ئەم بەکتریایە توانای جووڵانی نییە واتە non_ motile، و پێویستی بە ئۆکسجینە بۆ مانەوە لە ژیان و ھەندێک دووانە ئوکسیدی کاربۆن، سێ جۆری سەرەکی لەم بەکتریایەمان ھەیە کە دەبنە ھۆکاری نەخۆشی بۆ مرۆڤ. # B.melitensis # B.abortus # B.suise # B.canis ئەم جۆرە کەمتر لەوانی تر تووشی نەخۆشیمان دەکات، جۆرەکان جیاکراونەتەوە بەھۆی بەرھەمھێنانی urease و H2S بەکتریای ''بروسلا'' تووشی نەخۆشی Brucellosis (حەمەی ماڵتا) دەکات. ئەم بەکتریایە تووشی ئاژەڵەکانیش دەبێت، بە جۆرە جیاوازکانییەوە. ھەندێک لە جۆرەکانی ئەم بەکتریایە دەتووانرێت ببینرێت لە مانگا، و بزن و مەڕ، وشتر، ئەم بەکتریایە دەتووانرێت بگوازرێتەوە لە ئاژەڵەکانەوە بۆ مرۆڤ بەھۆی ئەو کارلێکەی کە مرۆڤ ھەیەتی لەگەڵ ئەم گیاندارانە، ھەروەھا ئەم بەکتریایە لە دایکەوە دەتووانرێت بگۆازرێتەوە بۆ کۆڕپەلەکەی لە ڕێگەی شیرپێدانی، و لە ڕێگای سێکسیش دەتووانرێت بگۆازرێتەوە. == نیشانەکان == نیشانەکانی ئەو نەخۆشییەی کە بەکتریای ''بروسلا'' تووشمان دەکات بڕیتین لە: * تا واتە بەرزبوونی پلەی گەرمی * سەر ئێشە * پشت و سک ئێشان * بێ تاقەتی و لاوازبوون * ئارەقکردنی زۆر لە شەوان * ئارەزووی خواردن لە دەست دەدات و کێشی کەم دەبێت == دەست نیشانکردنی بەکتریاکە == دەست نیشان کردنی ئەم بەکتریایە: # چاندنی بەکتریایەکە لە ڕێگەی خوێن یان بوون ماروو bone marrow and blood culture. # Serological test brucella agglutination test ئەمەیان زۆر باوە. # PCR # Latex agglutination Test == چارەسەرکرن == بەگشتی دژە بەکتریا بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی ئەم بەکتریایە زۆرترین دژە بەکتریاکانیش ئەمانەن: # Doxycycline # Streptomycin # Ciprofloxocin # Rifampin # Tetracyclin # ceftriaxone == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Brucella|بروسلا}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{کۆلکە}} 3cw6neweb4038x3ki1x62zie3oakst5 5 191323 1679811 835835 2026-10-03T17:35:55Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679811 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == پەڕەیەک == پەڕەیەک دروستبوو لەکاتی بەکارھێنانی داڕێژە بەھەڵە {{ھۆشدار|{{ھەڵە|Adding discussion to today's list: Could not find the target spot for the discussion. To fix this problem, please see How to fix AFD.}}}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٣، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ==='''To Reproduce'''=== :[[پەڕگە:Ckb_wiki_twinkle_suggestion_AFD_Error.png|وێنۆک]] :# Create a SubPage under your name :# then nominate it to AFD : [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) === Assigned to === * {{ping|Épine}} * {{ping|Aram}} :[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) pefpg0sfvujroyknaffdlclt7hx9p8s 0 191364 1680071 1361502 2026-10-04T04:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1680071 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[میسر]]''' یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]'''ی [[تۆکیۆ]]. ١٣٢ وەرزشوان (٨٥ پیاو، ٤٢خانم) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان کرد لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵۆمپیادە لە ٢٤تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی [[ڤایرۆسی کۆڕۆنا]] یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee - Olympic News|ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=International Olympic Committee|زمان=en}}</ref>ئەمە بیست و یەکەمین بەشداربووی میسر بوو لە ئۆڵۆمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩١٢. لەم ئۆڵۆمپیادە وەرزشوانانی میسر توانیان شەش مەدالیا (١ زێڕ، ١ زیو ، ٤ بڕۆنز) بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Schedule - Team Egypt {{!}} Tokyo 2020 Olympics|ناونیشان=http://../../../en/results/all-sports/noc-schedule-egypt.htm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=..|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=http:///../../en/results/all-sports/noc-schedule-egypt.htm |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Team Egypt - Medals by Sport {{!}} Tokyo 2020 Olympics|ناونیشان=http://../../../en/results/all-sports/noc-medalist-by-sport-egypt.htm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=..|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=http:///../../en/results/all-sports/noc-medalist-by-sport-egypt.htm |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|میسر|دەیەی ٢٠٢٠|ئۆڵۆمپیاد|تۆکیۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Egypt at the 2020 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:میسر لە ئۆڵۆمپیاد]] cgoawetl7l1zd9hrlr6tpf2anulr83m 2 191717 1679684 1675618 2026-10-03T13:38:24Z SakuraBot 51806 Bot: weekly update of the active-users dashboard 1679684 wikitext text/x-wiki {{Center|سەرتۆپی 10 بەکارھێنەرە ھەرەچالاکەکانی ئەم ویکییە <!--تێبینی: ھەفتانە نوێدەکرێتەوە؛ ژمارەکە بەگوێرەی چالاکیی کۆمەڵگا زیاد یان کەم دەبێت.-->}} {{Center|:نوێکردنەوەی پێشوو: ١٣:٣٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)}} {{Center|:دوایین نوێکردنەوە: ١٣:٣٨، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)}} {| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto;" |+سەرتۆپی 10 !پلە !بەکارھێنەر !ژمارەی چالاکییەکان !بەراوردی پێشوو !<abbr title="ڕێژەی دابەزین یان بەرزبوونەوەی چالاکی">ڕێژە</abbr> !# !<abbr title="مافەکانی بەکارھێنەر">ماف</abbr> |- |1 |[[User:MFTG|<bdi>MFTG</bdi>]] |615 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+29}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]] |- |2 |[[User:Bilalinfo|<bdi>Bilalinfo</bdi>]] |574 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+283}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] | |- |3 |[[User:Shaween|<bdi>Shaween</bdi>]] |288 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+3}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] | |- |4 |[[User:گرووپی قوتابخانە|<bdi>گرووپی قوتابخانە</bdi>]] |273 |▬ |0 | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]] |- |5 |[[User:حوسێن|<bdi>حوسێن</bdi>]] |186 |🔻 |{{Red|-9}} | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]] |- |6 |[[User:مامۆستا|<bdi>مامۆستا</bdi>]] |146 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+1}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_New_page_reviewer.svg|25x25px]] |- |7 |[[User:Aza|<bdi>Aza</bdi>]] |126 |Null |Null | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_New_page_reviewer.svg|25x25px]] |- |8 |[[User:DiyarKamaran|<bdi>DiyarKamaran</bdi>]] |108 |🔻 |{{Red|-67}} | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] | |- |9 |[[User:Pirehelokan|<bdi>Pirehelokan</bdi>]] |66 |Null |Null | style="text-align:center;" | |[[File:Mop.svg|25x25px|Administrator]] |- |10 |[[User:-Haryad|<bdi>-Haryad</bdi>]] |54 |Null |Null | style="text-align:center;" | |[[File:Wikipedia_Patroller4.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_New_page_reviewer.svg|25x25px]] |} {{Center|ئەم پڕۆژەیە لەسەر چەند ویکییەک کاردەکات، وەک ([[:ckb:بەکارھێنەر:Sakura emad/بەکارھێنەرە-چالاکەکان|ckbwiki]], [[:simple:User:Sakura emad/Active-Users|SimpleWiki]], [[:ks:رُکُن:Sakura emad/Active users|ksWiki]], [[:mni:ꯁꯤꯖꯤꯟꯅꯔꯤꯕ:Sakura_emad/Active-Users|MNI Wiki]])}} == سەرچاوەکان == * [[Special:ActiveUsers]] [[Category:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] bajot1klavt5tuzeitdikxsgwmuc4wv 0 191782 1679741 1516566 2026-10-03T16:37:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679741 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox character | name = میا واڵەس | series = [[وێژەی پەڵپ]] | image = Mia Wallace.jpeg | first = ''[[وێژەی پەڵپ]]'' (١٩٩٤) | creator = [[کوێنتن تارانتینۆ]]{{ھن}}[[ڕۆجەر ئاڤاری]] | portrayer = [[ئوما تورمان]] | alias = خاتوو واڵەس | occupation = [[سەرکردەی تاوانکاری]] (لەگەڵ مێردەکەی){{ھن}}خانمەئەکتەر (پێشوو) | spouse = [[مارسێڵەس واڵەس]] | nationality = ئەمریکی }} '''میا واڵەس''' [[کەسایەتیی خەیاڵی|کەسایەتییەکی خەیاڵی]]یە کە لەلایەن [[ئوما تورمان]]ەوە بەرجەستەکراوە لە فیلمی ١٩٩٤ی ''[[وێژەی پەڵپ]]''ی [[کوێنتن تارانتینۆ]]. نواندنەکەی تورمان کردییە خاوەنی پاڵاوتنێکی [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت]]. کەسایەتییەکە لەلایەن ھەواداران و شارەزایانەوە وەک یەکێک باشترین و دیارترین ڕۆڵە مێیینەکانی نێو فیلم دانراوە.<ref>[http://decider.com/2014/10/14/mia-wallace-fashion/ Mia Wallace iconic fashion] accessed 1-4-2016</ref><ref>[http://movies.allwomenstalk.com/the-greatest-female-movie-characters/19 50 Greatest Female Characters #19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201229181937/https://movies.allwomenstalk.com/the-greatest-female-movie-characters/19/ |date=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ }} accessed 1-4-2016</ref><ref>[http://www.elle.com/culture/movies-tv/news/a14985/mia-wallaces-fashion-in-pulp-fiction/ Mia Wallace iconic looks] ''Elle'' accessed 1-4-2016</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20170403041843/http://www.imdb.com/character/ch0001785/ میا واڵەس] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی نێو فیلمەکانی کوێنتن تارانتینۆ]] [[پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییە مێیینەکانی نێو فیلم]] ht2u6lqbu83q555jdqd37nvz9h98ss6 0 192117 1680164 1674599 2026-10-04T07:05:53Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680164 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Artificial-heart-london.JPG|alt=دڵێکی دەستکرد|وێنۆک|دڵێکی دەستکرد لە مۆزەخانەی زانستیی لەندەن]] '''دڵی دەستکرد''' ئامێرێکە کە جێگەی [[دڵ]]ی مرۆڤ دەگرێتەوە. ئەم ئامێرانە لەو کاتەدا بەکار دێت کە نەخۆشێک چاوەڕێی چاندنی دڵ دەکات، ھەتا دڵە نوێیەکە بەردەست دەبێت و دادەنرێت ئەم بەکار دێت و فەرمانەکانی دڵ جێبەجێ دەکات، یاخود ئەگەر ھەر دڵ دەست نەکەوت یان بە ھەر ھۆکارێک نەتوانرا چاندنەوەی دڵ بکرێت ئەوا ئەم ئامێرە جێگەی دڵی مرۆڤ دەگرێتەوە و بۆ ماوەیەکی زیاتر یان ھەمیشەیی لە [[سینگ]]ی کەسەکەدا دەچێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Copeland|یەکەم=Jack G.|دوایین٢=Arabia|یەکەم٢=Francisco A.|دوایین٣=Tsau|یەکەم٣=Pei H.|دوایین٤=Nolan|یەکەم٤=Paul E.|دوایین٥=McClellan|یەکەم٥=Douglas|دوایین٦=Smith|یەکەم٦=Richard G.|دوایین٧=Slepian|یەکەم٧=Marvin J.|ڕێکەوت=2003-02|سەردێڕ=Total artificial hearts: bridge to transplantation|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12790049/|journal=Cardiology Clinics|بەرگ=٢١|issue=1|پەڕەکان=١٠١–١١٣|doi=10.1016/s0733-8651(02)00136-4|issn=0733-8651|pmid=١٢٧٩٠٠٤٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=total artificial heart|ناونیشان=https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/total-artificial-heart|ڕەوشی ناونیشان=dead|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009161515/https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/total-artificial-heart}}</ref> لە دەوروبەری ساڵەکانی ١٩٤٠'ەوە داھێنان لەسەر دڵی دەستکرد دەستی پێ کردووە و چەندین داھێنان کراوە، بەڵام یەکەمین دڵی دەستکرد کە بە سەرکەوتوویی لە مرۆڤدا چێنرا دڵی ''Jarvik-7'' بوو لە ساڵی ١٩٨٢، لەلایەن تیمێک کە ڕۆبێرت جارڤیک و ڤیلیم یۆھان کۆڵف ئەندامی سەرەکی بوون ئەنجام درا و نەخۆشەکە پزیشکێکی ددانی خانەنشین بوو کە توانی بۆ ماوەی ١١٢ ڕۆژ لەسەر ئەم دڵە بژی و دواتر گیانی لەدەست دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=First Artificial Heart Transplant – Dec. 2, 1982 {{!}} StressMarq|ناونیشان=https://www.stressmarq.com/first-artificial-heart-transplant/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=StressMarq Biosciences Inc.|زمان=en-US}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.stressmarq.com/first-artificial-heart-transplant/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The First Artificial Heart, 30 Years Later|ناونیشان=https://healthcare.utah.edu/healthfeed/postings/2012/12/120212ArtificialHeart30YearsLater.php|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=healthcare.utah.edu|زمان=en}}</ref> بۆ ئەوەی ئەم ئامێرە جیابکەینەوە و تێکەڵیان نەکەین لەگەڵ ھەندێک ئامێری تر کە پەیوەست بە دڵەوە، پێویستە بزانین کە ئەم ئامێرانەی تریش ھەن بەڵام ئەمان بۆ یارمەتیدانی دڵن نەک جێگرەوەی ئەو و کاریان جیاوازە، لەوانە: * [[ئامێری یاریدەی سکۆڵە]] ''ventricular assist device:'' ئامێرێکە یارمەتی سکۆڵە دەدات لە پاڵنانی خوێندا، زیاتر لەو نەخۆشانەی کە دڵیان سستە بەکار دێت، خوێن لە [[سکۆڵە]]ی ڕاستەوە ھەڵ دەدات بۆ [[شاخوێنبەر]]، یاخود لە سکۆڵەی چەپەوە بۆ سییە خوێنبەر، بەپێی جۆری ئامێرەکە و پێویستی نەخۆشەکە. * ئامێری لادانی دڵ و [[سی (ئەندام)|سیی]]: ئامێرێکە بۆ ماوەیەکی کاتیی لە کاتی [[نەشتەرگەری]]دا ئەگەر پێویست بکات، فەرمانی دڵ و سییەکان جێبەجێ دەکات، ھەتا تەواو بوونی نەشتەرگەرییەکە و دواتر دڵ و سیی نەخۆشەکە دەخرێنەوە کار. زیاتر لەکاتی [[نەشتەرگەریی دڵ|نەشتەرگەری دڵدا]] بەکار دەھێنرێت. ئەم ئامێرانە و چەندین ئامێری دیکە ھەن کە یارمەتی دڵ دەدەن لە کەسانێکدا کە پێویستیانە، بەڵام ھیچیان بەشێوەیەکی بەردەوام و سەربەخۆ ناتوانن جێگەی دڵی مرۆڤ بگرنەوە و جیاوازن لە دڵی دەستکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cardiac Assist Devices|ناونیشان=http://healthcare-in-europe.com/en/news/cardiac-assist-devices.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=healthcare-in-europe.com|زمان=en}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئازاد نەجار]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|زانست|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Artificial heart}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاردیۆلۆژی]] [[پۆل:نەشتەرگەریی گشتی]] [[پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:پزیشکی لە ١٩٣٧]] [[پۆل:چاندن (پزیشکی)]] [[پۆل:ئەندامە دەستکردەکان]] [[پۆل:دڵناسی]] [[پۆل:داھێنانە ڕووسییەکان]] [[پۆل:داھێنانە سۆڤیەتییەکان]] 9uv1m6x6yl99bxhgnnyuc2rdv5bhsee 0 192294 1680190 1516822 2026-10-04T07:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1680190 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=Minami Hamabe|height=1.56 m|website=|credits=|spouse=|agent=[[Toho|Toho Entertainment]]|years_active=٢٠١١ -ئێستا|occupation=خانمەکتەر|other_names=|image=Hamabe Minami from "Godzilla Minus One" at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2023 (53348135708).jpg|birth_date={{Birth date and age|2000|8|29}}|birth_name=|native_name_lang=ja|native_name=浜辺 美波|caption=Hamabe 2023|alt=|وێنە=}}'''مینامی ھامابێ''' (بە ژاپۆنی:浜辺 美波, لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ٢٠٠٠) خانمەکتەر و گۆرانیبێژی ژاپۆنیە. بەشداری لە چەندین فیلم و دراما کردووە لەوانە ([[ڕێم پێ بدە پەنکریاست بخۆم (فیلم)|ڕێم پێ بدە پەنکریاست بخۆم]])، و براوەی خەڵاتە بۆ بەشداریکردن و ڕۆلگێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=浜辺美波|ناونیشان=https://eiga.com/person/91143/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=映画.com|زمان=ja}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20170913025528/https://www.toho-ent.co.jp/actress/profile.php?id=7310 Official profile] {{in lang|ja}} * {{IMDb name|4947538}} * [https://lineblog.me/hamabeminami/ 浜辺美波 公式ブログ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128013238/https://lineblog.me/hamabeminami/ |date=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ }} - LINE BLOG * {{Twitter|MINAMI373HAMABE}}（2018年4月1日 - ） {{Nva|list={{ Nikkan Sports Film Award for Best Newcomer}}|title=خەڵاتەکان}}{{authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژن|فیلم|ژاپۆن|مۆسیقا|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Minami Hamabe}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆنی بۆ دەنگی مناڵان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆنی لە فیلم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆن لە فیلم]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی]] s4d1nkpph71wznc4uskd2dx991bxzrc 0 192593 1680344 844420 2026-10-04T11:13:14Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680344 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 192594 1680342 844421 2026-10-04T11:12:54Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680342 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 192595 1680340 844422 2026-10-04T11:12:34Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680340 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 192596 1680341 844423 2026-10-04T11:12:44Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[کەللەسەر]] بۆ [[کەللە]] 1680341 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 0 192954 1680188 1290009 2026-10-04T07:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680188 wikitext text/x-wiki <!-- https://en.wikipedia.org/wiki/Minamoto_no_Yoritomo -->{{Infobox officeholder|name=مینامۆتۆ نۆ یۆریتۆمۆ<br />{{lang|ja|源頼朝}}|birth_place=Atsuta, [[Owari Province]]|relations=Kame no Mae (concubine)<br />Daishin no Tsubone (concubine)|relatives=[[Fujiwara no Suenori]] (grandfather)<br />[[Minamoto no Yoshihira]] (brother)<br />[[Minamoto no Noriyori]] (brother)<br />[[Minamoto no Tomonaga]] (half-brother)<br />[[Minamoto no Yoshitsune]] (half-brother)|mother=Yura Gozen|signature=Minamoto no Yoritomo kaou.jpg|father=[[Minamoto no Yoshitomo]]|children={{Plainlist| * [[Minamoto no Yoriie]] * [[Minamoto no Sanetomo]] * [[Shimazu Tadahisa]]}} Ohime|spouse=[[Hōjō Masako]]|death_place=[[کاماکورا]]|death_date=February 9, 1199 (aged 52)<ref name="EB">{{Britannica|383431}}</ref>|birth_date=May 9, 1147{{cn|date=May 2021}}|image=Minamoto no Yoritomo.jpg|successor2=[[Minamoto no Yoriie]]|predecessor2=[[Minamoto no Yoshitomo]]|office2=Head of the [[Kawachi Genji]]|successor=[[Minamoto no Yoriie]]|predecessor="زنجیرە شۆگن دامەزرا"|monarch=[[Emperor Go-Toba|Go-Toba]]|termend=٩ی شووباتی ١١٩٩|termstart=١٢ی تەمموزی ١١٩٢|office=[[شۆگن]]|caption=Portrait by [[Fujiwara no Takanobu]] (1179)|nationality=[[Japanese people|Japanese]]}}'''شۆگن مینامۆتۆ نۆ یۆریتۆمۆ''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]:源 頼朝,لەدایکبووی ٩ی ئایاری ١١٤٧ - ٩ی شووباتی ١١٩٩) دامەزرێنەر و یەکەم [[شۆگن|شۆگنە]] کە فەرمانڕەوایی ژاپۆنی کرد لە ١١٩٢ بۆ ١١٩٩<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Minamoto no Yoritomo" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 635|page=635}}.</ref> [[شۆگن]] مینامۆتۆ ھاوسەری [[ھۆجۆ مەساکۆ]] بوو کە وەک [[شیکێن|ڕاسپێردراو]] ڕۆلی گێرا. شۆگن مینامۆتۆ کوڕی [[مینامۆتۆ یۆشیتۆمۆ|مینامۆتۆ یۆشیتۆمۆیە]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Jeffrey_Mass|Mass, Jeffrey P.]] (1999). ''Yoritomo and the Founding of the First Bakufu: the Origins of Dual Government in Japan''. Stanford: Stanford University Press. {{ISBN|9780804735919}}; [http://www.worldcat.org/title/yoritomo-and-the-founding-of-the-first-bakufu-the-origins-of-dual-government-in-japan/oclc/41712279&referer=brief_results OCLC 41712279] * Nagahara Keiji 永原慶二. ''Minamoto no Yoritomo'' 源頼朝. Tokyo: Iwanami-shoten, 1995. * Naramoto Tatsuya 奈良本辰也, et al. ''Minamoto no Yoritomo'' 源頼朝. Tokyo: Shisakusha, 1972. * Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan Encyclopedia''.] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Isaac_Titsingh|Titsingh, Isaac.]] (1834). ''[[:en:Nihon_Ōdai_Ichiran|Nihon Ōdai Ichiran]]''; ou, [https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran ''Annales des empereurs du Japon''.] Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. [http://www.worldcat.org/title/nipon-o-dai-itsi-ran-ou-annales-des-empereurs-du-japon/oclc/5850691 OCLC 5850691]. * Yamaji Aizan 山路愛山. ''Minamoto no Yoritomo: jidai daihyō Nihon eiyūden'' 源頼朝: 時代代表日本英雄伝. Tokyo: Heibonsha, 1987. * [[:en:Yoshikawa_Eiji|Yoshikawa, Eiji]]. (1989) ''Yoshikawa Eiji Rekishi Jidai Bunko'' (''Eiji Yoshikawa's Historical Fiction''), Vols. 41–42: ''Minamoto Yoritomo'' (源頼朝). Tokyo: Kodansha. {{ISBN|978-4-06-196577-5}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Minamoto no Yoritomo}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٤٧]] [[پۆل:مردووانی ١١٩٩]] [[پۆل:دامەزرێنەرانی شار]] [[پۆل:شۆگنەکانی کاماکورا]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:خەڵکی ژاپۆن لە سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:شۆگنەکانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:ھۆزی مینامۆتۆ]] [[پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)]] [[پۆل:خەڵکی سەردەمی کاماکورا (ژاپۆن)]] [[پۆل:سامورای]] [[پۆل:کیۆتۆ]] 4954jy46y9bfx0p7xk5ljb79tq6cfk6 0 193083 1680189 1516821 2026-10-04T07:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680189 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox officeholder|name=مینامۆتۆ نۆ یۆشیتۆمۆ<br />{{lang|ja|源義朝}}|image=Minamoto no Yoshitomo.jpg|office=سەرکردەی [[کاواچی گێنجی]]|birth_date=١١٢٣|death_date=١١ی شووباتی ١١٦٠|spouse=[[یورا گۆزێن]]<br>Urahime|children={{Plainlist| * [[مینامۆتۆ نۆ یۆشیھیرۆ]] * [[مینامۆتۆ نۆ تۆمۆناگا]] * [[مینامۆتۆ نۆ یۆریتۆمۆ]] * [[مینامۆتۆ نۆ نۆری یۆری]] *[[مینامۆتۆ نۆ یۆشیتسونێ]] }}|father=[[مینامۆتۆ نۆ تامێیۆشی]]|predecessor=[[مینامۆتۆ نۆ تامێیۆشی]]|successor=[[مینامۆتۆ نۆ یۆریتۆمۆ]]|mother=[[Daughter of Fujiwara no Tadakiyo]]|relations=[[Tokiwa Gozen]] (concubine)|nationality=[[Japanese people|ژاپۆنی]]}}'''مینامۆتۆ نۆ یۆشیمۆتۆ''' (源 義朝) (لەدایکبووی ١١٢٣ - ١١ی شووباتی ١١٦٠)<ref name="Sansom">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sansom|یەکەم=George|سەردێڕ=A history of Japan to 1334|ناونیشان=https://archive.org/details/historyofjapanto00sans|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ساڵ=١٩٥٨|ISBN=0804705232|پەڕەکان=[https://archive.org/details/historyofjapanto٠٠sans/page/٢١٠ ٢١٠]–٢١١, ٢٥٥–٢٥٦}}</ref>  ژەنەڕال بوو لە کۆتا سەردەمی ھێیان لە مێژووی ژاپۆن، وە باوکی شۆگن مینامۆتۆ نۆ مۆریتۆمۆ بوو، یۆریتۆمۆ شۆگن و دامەزرێنەری زنجیرە شۆگنی کەماکورا بوو، وە یەکەم شۆگن بوو لە مێژووی ژاپۆن. == کتێبناسی == * Turnbull, Stephen (1998). ''The Samurai Sourcebook''. London: Cassell & Co. page&nbsp;60. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> {{commons category|Minamoto no Yoshitomo}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٢٣]] [[پۆل:مردووانی ١١٦٠]] [[پۆل:ھۆزی مینامۆتۆ]] [[پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)]] exiaz68t3f3kknf72e1grt7mjyom74q 0 194090 1679683 1562761 2026-10-03T13:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چیاکان-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1679683 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆنت بلان''' (فەرەنسی: مۆن بلان [mɔ̃ blɑ̃]؛ ئیتاڵی: مۆنتی بیانکۆ، کە ھەردووکیان بە واتای «چیای سپی» دێت، بەرزترین لووتکە چیایە لەزنجیرەچیای ئەڵپ و ئەورووپای ڕۆژاوا، ٤٬٨٠٧٫٨١ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزترە. دووەمین چیای دیاری ئەورووپایە، دوای چیای ئێلبرۆس و یازدەھەمین لووتکەچیا دیارەکانی جیھانە چیاکە لە نێوان ھەرێمەکانی دۆڵی ئاستۆی ئیتالیا و ساڤۆی و ھاوت ساڤۆی فەرەنسا ھەڵکەوتووە، ناوی فەرمی چیایەکە بریتییە لە ماسیف مۆنت بلان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Le mont Blanc a perdu un mètre en quatre ans et culmine désormais à 4807,81 mètres|ناونیشان=https://www.francetvinfo.fr/meteo/climat/le-mont-blanc-a-perdu-un-metre-en-quatre-ans-et-culmine-desormais-a-4807-81-metres_4787791.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Franceinfo|زمان=fr-FR}}</ref> شوێنی لووتکەی مۆنت بلان لەسەر ھێڵی ئاودێری نێوان دۆڵەکانی فێرت و ڤێنی لە ئیتالیا و دۆڵەکانی مۆنتجۆی و ئارڤ لە فەرەنسایە، لەسەر سنووری نێوان ھەردوو وڵات خاوەندارێتی لە ناوچەی لووتکە لەمێژە بووەتە بابەتی ناکۆکی مێژوویی نێوان ھەردوو وڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=hiking|یەکەم=Stewart Green Stewart M. Green is a lifelong climber from Colorado who has written more than 20 books about|دوایین٢=Green|یەکەم٢=rock climbing our editorial process Stewart|سەردێڕ=What Climbers Need to Know About Mont Blanc in Europe|ناونیشان=https://www.liveabout.com/mont-blanc-highest-mountain-western-europe-755930|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=LiveAbout|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190820064820/https://www.liveabout.com/mont-blanc-highest-mountain-western-europe-755930|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆنت بلان ماسیف بەناوبانگە بۆ چالاکییەکانی شاخەوانی وەک پیاسەکردن، سەرکەوتن، ڕاکردن و وەرزشی زستانە وەک خلیسکانێ و تەختەی بەفرین. بەناوبانگترین ڕێگای سەرکەوتن بۆ لووتکەی مۆنت بلان ڕێگای گووەتەرە، کە بە شێوەیەکی ئاسایی دوو ڕۆژ دەخایەنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Rubicon Research Repository: Item 123456789/7976|ناونیشان=http://archive.rubicon-foundation.org/7976|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090423042510/http://archive.rubicon-foundation.org/7976|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چیاکان|جوگرافیا|فەڕەنسا}} {{Improve categories}} {{پۆلی کۆمنز|Mont Blanc}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چیاکان-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:حەوت لووتکە]] [[پۆل:کێوەکانی فەڕەنسا]] [[پۆل:کێوەکانی ئیتالیا]] 96hnjxh85w6zgvdlfkz6z273tf0mfpd 0 194469 1680118 1633176 2026-10-04T05:48:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680118 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''برایانی سەبری''' یان '''نەوەکانی سابیر''' یاخود '''برایانی سابیری''' دەستەیەکی مۆسیقایی پاکستانی بوون کە دەنگبێژی مۆسیقای سۆفی قەواڵی بوون و لە نزیکەوە پەیوەندیان بە جیهانی پەنهانیەوە هەبوو. بە یەکێک لەگەورەترین دەنگبێژانی قەواڵی دادەنرێن لەهەموو سەردەمەکاندا. برا سەبریەکان لەلایەن غوڵام فەرید سەبری و مەقبوول ئەحمەد سەبری برایەوە بەڕێوەدەبرێن زۆر جار بە شای شایانی قەواڵی (پاشای پاشاکانی قەواڵی) ناودەبرێن و بە باڵوێزی هەستبزوێنانی پاکستانیش دەناسرێن. ئەو دەستەیە سەرەتا لە تەمەنی ١١ ساڵیدا لەلایەن مەقبوولەوە دامەزرابوو کە دواتر بە پارتی باچا قەواڵ ناسێنرا. برا گەورەکەیان غوڵام پاش سووربوونی باوکیان چووە پاڵ دەستەکە و ئەو بوو بە سەرۆکی دەستەکە دواتر بە برایانی سەبری ناسێنران. یەکەمین تیپی دەنگبێژی سۆفی گەری بوون کە هونەری قەواڵییان بردە ئەمریکا و وڵاتانی دیکەی ڕۆژئاوا، هەروەها یەکەم تیپی هونەری سۆفیگەری ئاسیایی بوون کە لە هۆڵی کارنگی نیویۆرک لە ساڵی ١٩٧٥ نمایشیان کرد برایانی سەبری لە ئاستی جیهانیدا کۆمەڵێک نمایشی ڕۆحیان بە قەواڵی داوە. == ئەندامە دێرینەکان == *غوڵام فەرید سەبری (١٩٣٠ لە کالیانا لە ڕۆژهەڵاتی پەنجەب - 5ی نیسانی 1994 لە کەراچی؛ دەنگی پێشەنگ، هارمۆنیۆم) *مەقبوول ئەحمەد سەبری (12ی تشرینی یەکەمی 1945 لە کالیانا – 21ی ئەیلولی 2011 لە ئەفریقای باشوور؛ دامەزرێنەر و سەرۆکی گرووپەکە تا مردنی لە ساڵی 2011 دەنگی سەرەکی،(هارمۆنیۆم) *کەمال ئەحمەد خان سەبری (1935-2001؛ دەنگبێژی، سوارماندال، فلێکساتۆن) *محمود غەزنەوی سەبری (7ی نیسانی 1949 لە کاراچی - 21ی حوزەیرانی 2021 لە کەراچی؛ دەنگبێژ، دەهۆڵی بۆنگۆ، تامبۆرین؛ دووەم گۆرانیبێژی سەرەکی/ هارمۆنیۆم دوای کۆچی غوڵام فەرید سەبری لە ساڵی 1994؛ سەرۆکی تیپەکە بوو لە دوای مردنی مەقبوڵ ئەحمەد سەبری لە ساڵی 2011 *عومەر دەراز (چەپڵە لێدان/کۆرس) *عەبدولعەزیز (چەپڵەدان/کۆرس) *مەسیحەدین (کۆرس، تانپورە) *عەبدولکەریم (دۆڵەکە) *محەمەد ئەنوەر (نال، تەبلە) *ئەمجەدا فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/ کۆرس، تا مردنی باوکی)، پشتگیریکردنی دەنگبێژ تا ساڵی 1996، پێشەنگی دەنگی، هارمۆنیۆم لە باندە جیاکانی خۆیدا (تیرۆرکراو لە 22ی حوزەیرانی 2016) *فەزاڵ ئیسلام سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *عەزمەتی فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *سەروات فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *ناڤید کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *زبەیر کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *شومەیل مەقبوول سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *جاوید کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *غوڵام جیلانی (چەپڵەدان/کۆرس) *عەبدولغەنی (دۆڵەکە) *زەفەر ئیسلام سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس) *محەمەد ئەکرەم وەرسی (چەپڵەلێدان/کۆرس) *نەدیم سیدیکوی (چەپڵە لێدان/کۆرس) *محەمەد عەتیق سەبری (چەپڵەلێدان/کۆرس) ==پێشینە== براکانی سەبری لە باوکیانەوە فێری [[مۆسیقا]] بوون، عینایەتی حوسێن سەبری و کوڕەکانی لە قەوالی و مۆسیقای کلاسیکی هیندیەوە ڕاهێنانیان کردووە. غوڵام فەرید سەبری و کەمال ئەحمەد سەبری و مەقبوول ئەحمەد سەبری زیاتر زانیاری خۆیان لە مۆسیقادا لە ژێر سایەی مامۆستا فاتحدین خان و مامۆستا ڕەمەزان خان و مامۆستا لەتیف حوسێن خان بەبریلی شەریف پەرەپێداوە. هەروەها زانیاری خۆیان لە بواری نووسینی قەوالی و هۆنراوەکانیان زیاتر کرد لە سایەی حەیرات عەلی شا وارسی کە مامۆستای ڕۆحیەکانیان بوو. یەکەم نمایشی گشتی غوڵام لە فیستیڤاڵی ساڵانەی ئورس(١٩٤٦) لە بەردەم شا لە کالیانا (ئێستا لە هەریانای هیندستان) ئەنجامداوە. بەشداری لەهاندانی لایەنگرانی پارتی قەوالی مەسعود کاڵان خان لەهندستان کردبوو دوای ئەوەی خێزانەکەیان لە کالیانا بەرەو کاراچی پاکستان گواستەوە ئەمیش دوای ئەوەی شارەکەیان کەوتە پارچەی هیندستان لە ساڵی ١٩٤٧. لە پاکستان بازرگانێکی دەوڵەمەند نزیکی کردەوە و لە دانیشتنی شەواندا هاوبەشیی پێ کرد، بەڵام وەڵامی غلام فەرید ئەوە بوو کە ئەو تەنها دەیویست قەوالی بڵێت و ئەو پێشنیارەی ڕەتکردەوە کە گۆرانی و شێوازی تر بچرێت. مەقبوول لە تەمەنی گەنجییەوە بەهرەی مۆسیقیشی نیشاندا، کە لەلایەن مامۆستای خوێندنگاکەیەوە فێری ببو کە دواتر داوای لە باوکی مەقبوول کرد زیاتر هانی بدات و لە بواری مۆسیقادا ڕێنوێنی بکات. ساڵی ١٩٥٥ کاتێک مەقبوول تەمەنی یازدە ساڵان دەبوو، براژنەکەی لە شانۆیەکی شاری کەراچی کاری گۆرانی بۆ وەرگرت و تێیدا یەکەم نمایشی گشتی خۆی پێشکەش کرد دواتر بە هاوکاری باوکی لە تەمەنی یازدە ساڵیدا گروپێکی قەواڵی پێکهێنا و ناوی و یەکەم نمایشی گشتی گروپەکە لە ساڵی ١٩٥٦ لە مەراسیمێکی ئورسدا بوو کە لە ماڵی جەمیل ئامروحی بەڕێوەچوو و بە ئامادەبوونی چەندین قەوال خوێن و دەنگبێژی تر. پاش ماوەیەکی کەم و دوای سووربوونی باوکیان، غوڵام چووە پاڵی و بووە سەرۆکی تیپەکە، کە سەرەتا بە غوڵام فەرید سەبری قەوال دەناسرا دواتر ناوی دەستەکە گۆڕدرا بۆ غلام فەرید سەبری – مەقبوول ئەحمەد سەبری قەوال دەستەکە لە ماوەی گەشتەکانیان بۆ ئەمریکا لە ساڵی ١٩٧٥دا( بەیت گۆردن) پێشنیاری بۆ کردن کە ناوی باندەکە زۆر درێژە، بۆیە گۆڕییان بۆ براکانی سەبری. ==بەرهەمەکانیان== ===کارە لەپێشینەکانیان=== برایانی سەبری سەرەتا بە نمایشکردن لە مەزارگە سۆفییەکان و کۆبوونەوەی تایبەت دەستیان بە پیشەی خۆیان کرد، یەکەم تۆمارکردنیان لە ساڵی ١٩٥٨ بە فەرمی لە ژێر ناونیشانی ئێم ئای پاکستان بڵاو کرایەوە، ئوردوو قەوەلی بوو بە ناونیشانی "مێرا کۆی نەهی هەی تیرا سیوە". ===١٩٧٠=== دەیەی ١٩٧٠ سەردەمی زێرین و سەرهەڵدانی برا سەبریەکان بوو. ئەوان تاکە رۆپی قەواڵین بە پلەی "پۆلی یەکەم" لە کۆمپانیای تەلەفزیۆنی پاکستان. ساڵی ١٩٧٠ حکومەتی پاکستان ناردیان بۆ نیپال وەک نوێنەر بۆ هاوسەرگیرییەکی شاهانە لە ماوەی حەفتاکاندا برایان سەبری گەورەترین نمایشیان لە قەوالی پێشکەش کرد کە بریتی بوون لە "بەهر دۆ ژۆلی میری یا محەمەد"، "تاجدارێ حەرام"، "ئەی شەرابی چۆرد دی پینا"، "خواجە کی دیڤانی"، و "سەر ئی لا ماکان سێتڵەب هوی" چەند قەوالخوێنێک کە لەلایەن ئەوانەوە قەوالیان دەخوێند دەوت تەنانەت لەفیلمەکانیشدا ئامادەبوون که در سال ۱۹۷۰ در [[فیلم]] چاند سورج، "Aaye Hai Tere Dar Pe Toh Kuch Le Ke Jaen Ge" در سال ۱۹۷۲ فیلم ایلم، "بهار دو ژولی مری یا محمد" در سال ۱۹۷۵ در فیلم بینال بدل برسات، "بابا فەرید سەرکار" لە فیلمی 1974ی سەستا خوون مێهنگا پانی،[7] "تیری نەزرکرم کا سەحرا میل" لە فیلمی ساچایی ساڵی 1976، "مامور هورها های" در سال ۱۹۷۷ فیلمی به نام دایار پیگهمبران و "خورشید ریسالات" در فیلم سلطان هند در سال ۱۹۷۹. ساڵی 1972 کۆنسێرتێکی خێرخوازیان بۆ دروستکردنی قوتابخانەی منداڵانی پاکستان لە ئەبوزەبی ئەنجامدا هەر لەو ساڵەدا بە هاوکاری ئاژانسەکانی ئەستێرەی ڕۆژهەڵات، برایانی سەبری لە شارەکانی جۆراوجۆری [[ئینگلتەرا]] وەک لەندەن، برادفۆرد، بێرمینگهام و مانچستەر نمایشیان کرد کە زۆر بەناوبانگ بوو داهاتی ئەم پرۆگرامانە بەخشرایە سندوقی یارمەتی بومەلەرزە پاکستان براکانی سەبری یەکەم هونەرمەندی قەواڵی بوون کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئەوروپا و وڵاتانی دیکەی ڕۆژئاوا نمایشیان کرد ئەوان یەکەم نیشاندەری قەواڵی بوون بۆ ڕۆژئاوا کاتێک لە هۆڵی کارنگی نیویۆرک لە ساڵی 1975 نمایشیان کرد، لەلایەن بێیت گۆردن لە کۆمەڵگای ئاسیا بەرزکرایەوە و سپۆنسەریان کرد براکانی سەبری لە ئەمەریکا و کەنەدا لەژێر چاودێری بەرنامەی هونەری نمایشی کۆمەڵەی ئاسیا لە ساڵی 1975 نمایشیان کرد و بەرنامەیەکی قەوەلییان لە سەنتەری تەلەڤیزیۆنی کۆلێژی بروکلین تۆمار کرد. لە ساڵی 1975، برایانی سەبری لە کۆنسێرتی ڕاستەوخۆ لە ئەفریقای باشوور گەشتیان کرد و نمایشیان کرد. چێڤرلێت بە ئیلهامی کۆنسێرتە زیندووەکانیان لە ئەفریقای باشوور ئۆتۆمبێلێکی ئۆتۆماتیکی بەخشی بە برایانی سەبری، کە بەخشیویانە بۆ گەشەکردنی منداڵانی هەژار هەروەها داهاتی کۆنسێرتە زیندووەکانیان بەخشی لەو گەشتەدا بەرەو حەسانەوەی قڕی لە ئەفریقای باشوور براکانی سەبری لە هۆڵی ڕۆیاڵ ئەلبێرت لە 20ی حوزەیرانی 1976 لە فیستیڤاڵی جیهانی ئیسلام نمایشیان کرد. [8] لە مانگی نیسانی 1978 ئەلبومی قەواڵی لە ئەمریکا تۆمار کرا، لە کاتێکدا برایانی سەبری لە گەشتدا بوون پێداچوونەوەی نیویۆرک تایمز ئەلبومەکەی بە "هاوتای سەماکردنی دەروێشەکان" و "مۆسیقای هەست" وەسف کرد. لە ساڵی 1977 براکانی سەبری گەشتی هندستان کرد کۆنسێرتەکانیان لە لایەن چەندین کەسایەتی بەناوبانگی بۆلیوود ئامادە بوون لەو گەشتەدا ئەفتاب ئی ڕیسالات مەدینە می هەی تۆمار کرد کە لە فیلمی بالیوودی ساڵی 1979 سوڵتان هیندی خواجە گاریب نەواز نمایشکرا ڤیدیۆی مۆسیقای ئافتاب ئی ڕیسالات تەنانەت دەرکەوتنێکی لە لایەن برایانی سەبریەوە هەبوو و لێدانێکی بلاکبۆستەر بوو. [10] لە ساڵی 1977 ئەلبومەکەی پاکستانیان تۆمار کرد: مۆسیقای قەوال بۆ کۆمەڵەی مۆسیقای نەریتی یۆنسکۆ کە دواتر لە ساڵی 1990 لە لایەن ئاوڤیدیسەوە بە شێوەی سی دی بڵاو کرایەوە لە ساڵی 1979 کۆنسێرتێکی خێرخوازییان بۆ دروستکردنی قوتابخانەی هونەری کەراچی ئەنجامدا کە دواتر لە ئەلبومی کۆنسێرتی برایانی سەبری لە هۆڵی ئەستۆریۆمی عەلی بەهای بڵاو کرایەوە ===١٩٨٠=== لە مانگی حوزەیرانی 1981، برایان سەبری لە پەیمانگای شاهانەی ستێرکی لە ئەمستردام نمایشیان کرد کە لە ئەلبومی تاسلیم بڵاو کرایەوە. [11] ساڵی 1982 لەفیلمی سەحارەی لەگەڵ قەواڵی بەناوبانگیان " تاجدارحەرام" دەرکەوتن. هەمان ساڵ لەهۆتێلی میدوەی بۆ دروستکردنی نەخۆشخانەی ئەلشیفا لەنزیک فڕۆکەخانەی کەراچی نمایشیان کرد لە ساڵی 1983 ئەلبومی نازرێ شا کەریمیان بۆ یادکردنەوەی جوبیلی زێڕینی شازادە ئاغاخان بە سپۆنسەری گروپی تاجیکۆ تۆمارکرد داهاتی ئەم ئەلبوومە بەخشرایە نەخۆشخانەی ئاگاخان لە کەراچی [12] لە 3ی ئابی 1985 بەرنامەیەک لە هۆتێل شێراتن کراچی بەڕێوەچوو و 141,500/- بۆ سندوقی لافاوی بەنگلادیش کۆکرایەوە. لە ساڵی 1985دا مەقبوول ئەلبومێکی تەنیایی غەزەلی لەبەردەم بینەرێکی زیندوو لە کەراچی تۆمارکرد؛ ئەلبومەکە وەک ئەیوارگی بڵاو کرایەوە، کە لێدانێکی بلاکبۆستەر بوو. ئەلبومەکە کۆمەڵێک شێعری پەخشانی سووکی هەبوو کە لەلایەن فەرهاد شەهزادەوە نووسراوە. لە ساڵی 1988 ئێم ئای پاکستان ئەلبومی غەزەلی تاکێکی دیکەی بڵاوکردەوە لەلایەن مەقبوولەوە بەناونیشانی ترێ گونگرۆ تۆت گای بۆ کیا کە لێدانێک بوو. هەمان ساڵ گۆرانیەکی قەواڵی بۆ دەرهێنەری موزیک ئەنۆ مەلیک لەفیلمی هیندیی گنگا جامونا ساراسواتی تۆمارکرد کە وێنەی لەسەر میتون چاکرابۆرتی بوو. [14] (پێویستی بە ڕوونکردنەوەیە) لە ساڵی 1989 برایانی سەبری لە کۆنسێرتەکانی ڤیستیڤاڵی WOMAD کە لە بەریتانیا و فەرەنسا بەڕێوەچوون پێشکەشیان کرد. لە ماوەی گەشتەکەیاندا بۆ بەریتانیا لە ساڵی 1989، برایانی سەبری ئەلبومێکیان تۆمار کرد کە لە ساڵی 1990 وەک ئەلبومی یە حەبیب لە ڕیکۆردەکانی جیهانی ڕاستەقینە پیتەر گابریل بڵاو کراوەتەوە. ئەلبوم یا حەبیب لە چوار گۆرانی درێژ پێکهاتووە، کە هەریەکەیان دەنگی بەهێز و هەستیار و زۆر جار بە ئاوازی ڕیتمی، تەبلە و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەکانی هارمۆنیۆمی مێزمەریک پێکدێن، کە سەلماندیان یەکێک لە گەورەترین لێدانەکانی برای سەبرییە ===١٩٩٠=== لە ساڵی 1990 برایانی سەبری لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قەوەلی لە ئینگلتەرا نمایشیان کرد لە ساڵی 1991دا غوڵام گەشتی ئەوروپای کرد و لە شانشینی یەکگرتوو و ئەڵمانیاش قاوەلی نمایش کرد هەروەها لە ڤیستیڤاڵی هایماتکلێنجی کە لە ساڵی 1991 لە ئەڵمانیا بەڕێوەچوو، پێشکەش کرد هەمان ساڵ مەقبوول لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قۆوەلی کە لە ئەفریقای باشوور بەڕێوەچوو، گەشت و نمایشیان کرد لە ساڵی 1992 برایانی سەبری بە سەرۆکایەتی غوڵام و مەقبوول گەشتی ئوسترالیایان کرد و لە شانۆی هۆپ لە شاری مێلبۆرنی ئوسترالیا نمایشیان کرد گەشتەکەیان بۆ ئوسترالیا سپۆنسەر کرا لەلایەن هاوڕێیانی زانکۆی ولۆنگۆنگ. (16) هەمان ساڵ لە کۆکەرەوەیەکی پارە لە دوبەی نمایشیان کرد بۆ سوود وەرگرتن لە نەخۆشخانەی شێرپەنجەی یادگاری شاوکات خانم لە ساڵی 1992دا لە وڵاتانی جۆراوجۆر بۆ فیستیڤاڵی سەڕک نمایشیان کرد لە ساڵی 1993 برایانی سەبری جارێکی تر گەشتی ئەمریکایان کرد و لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قۆوەلی لەوێ نمایشیان کرد. ===٢٠٠٠=== براکانی سەبری لە کۆنسێرتەکانی ئاهەنگی نێودەوڵەتی مارکتۆبێردۆرف لە ساڵی 2000 لە ئەڵمانیا نمایشیان کرد. [20] مەقبوول و محمود چەندین گەشتی هیندستانیان ئەنجامدا و ئەلبومەکانی جۆراوجۆریان تۆمار کرد کە لەلایەن تیک میوزیکەوە بڵاوکرانەوە مەقبوول ئەحمەد سەبری و محمود غەزنەوی سەبری پێشەنگی برایانی سەبری لە مۆسکۆ، 2001 محمود غەزنەوی سەبری نمایش لە مۆسکۆ 2001 لە ساڵی 2001دا، کەمال، دووەم گەورەترین برای سەبری، دوای ئازاردانی دووەمین هێرشی دڵ گیانی لەدەستدا دوای مردنیشی بەکارهێنانی ئامێرەکانی وەک سوارماندال (زێتر) و چیدیە تارەنگ (فلێکساتۆن) لە گروپی برایانی سەبری کۆتایی هات. دواتر هەمان ساڵ، برایان سەبری لە DOM لە فیستیڤاڵی کلتوری ڕۆژهەڵاتی فەرش لە 17ی نۆڤەمبەری 2001 لە مۆسکۆ نمایشیان کرد، کە دواتر لە ساڵی 2003 وەک ئەلبوومی ژیان لە مۆسکۆ – دیوانی بڵاو کرایەوە. ===دەرچوانی قوتابخانەی برایانی سەبری=== زۆرێک لە برایانی سەبری بە شێوەیەکی زۆر بە سەرکێشتر دەزانن لە نوسرەتی فاتیح عەلی خان (22) عەزیز میان ماستەر بوو لە پێشکەشکردنی مەستەمکردن وەک نزیکایەتی لەگەڵ خوادا و وتی: زیاتر لە 3000 جووت لەگەڵ ئەو میتافۆرەدا. نوسرەتی فاتیح عەلی خان تەواوخواز بوو لە باسکردنی جوانی خالقی سەرنجڕاکێشی مێینەدا. برایانی سەبری چەندین جووتی بەناوبانگ و شیعریان خوێندەوە کە وەک بەشێک لە کەلتووری سۆفیانە، لە خواوەند و نزیکایەتییان پێشکەش دەکرد ئەوان زیاتر سەرنجیان خستە سەر حەمد (ستایشی خودا)، نەعات (ستایشی پێغەمبەری پیرۆز) و مەنقابات ('ستایشی گەل و پیرۆزیەکان'). لە ماوەی 1970کاندا کوپێک لە نێوان دوو گەورەترین گۆرانیبێژی سۆفیدا دەستی پێکرد کاتێک برایان سەبری یەکێک لە گەورەترین لێدانەکانیان بە ناوی "بەهر دۆ ژۆلی میری" بڵاوکردەوە، لە کاتێکدا عەزیز میان گەورەترین لێدانی خۆی لە "شارەبی سەرەکی" بڵاو کردەوە پێشبڕکێکە زۆر شەڕانگێزتر بوو کاتێک برایانی سەبری بە شێوەی قەواڵی بە ناونیشانی "ئەی شەرابی، وۆرد دی پینا" ('ئۆ مەست، دەست لە خواردنەوە هەڵگرن") لە میان تەوژمێکی بەرازیان بڵاو کردەوە ئەم قەواڵیە بوو بە لێدانێکی خێرا، بە شێوازێکی ئاسایی جێگیر و کۆنترۆلکراو و هیپنۆتیک گۆرانی دەوترێت. میان خێرا بوو بۆ گەڕانەوە. لە سێیەمین ڕۆژی دەرچوونی "ئەی شەرابی، وۆرد دی پینا" دایڕشت و تۆماری کرد وەڵامەکەی میان بەخێرایی بوو بە لێدان. لە وەڵامەکەیدا براکانەکەی لادا. میان وتی کە برایان زۆر ئاسایین و پەیوەندی ڕۆحیان لەگەڵ خوای گەورەدا وەک ئەو نیە. کاتێک میان ڕەخنەی لە برایانی سەبری گرت سەبارەت بە زانینیان لە سۆفیگەری و خۆشەویستی خوا، تۆڵەیان کردەوە و بە لێدانەکەیان بە "سەقیە ئاور پیلا" وەڵامیان دایەوە، کە ڕاستەوخۆ سەرنجیان خستە سەر خۆشەویستی مەستیان بۆ خوا و لەسەر بنەمای زانینی سۆفی ئیمی-پاکستان کە هەردوو تۆمارەکەی بڵاوکردەوە، بانگەشەی ئەوەی کرد کە میان و برایانی سەبری زیاتر لە دوو ملیۆن ئێڵ پی و کاسێتیان لەم شەڕە فرۆشتووە هەرچەندە براکانی سەبری و میان ڕکابەرییەکی پیشەیییان هەبوو، بەڵام پەیوەندی دۆستانەیان لەگەڵ یەکتردا هێشتەوە. ==ئەلبومەکانیان== * 1970 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – O' Laaj Mori Rakh '' (Columbia)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Maqbool-Sabri-Party-O-Laaj-Mori-Rakh/release/9968504 | سەردێڕ=Ghulam Farid, Maqbool Sabri & Party* – O' Laaj Mori Rakh|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1970 ''Devotional Songs'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.desimovies.biz/products/devotional-songs-1975-vinyl-the-sabri-brothers-party|سەردێڕ=Devotional Songs (1970s)|وێبگە=Desimovies.biz|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211112041726/https://www.desimovies.biz/products/devotional-songs-1975-vinyl-the-sabri-brothers-party|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * 1970 ''Qawwali – Ya Mohammad Nigah-e-Karam'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.desimovies.biz/products/qawwali-1970-vinyl-music-maqbool-sabri|سەردێڕ=Qawwali (1970)|وێبگە=Desimovies.biz|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211112041731/https://www.desimovies.biz/products/qawwali-1970-vinyl-music-maqbool-sabri|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * 1970 ''Qawwali – Mere Khoon e Arzoo Ko'' (EMI Pakistan) * 1971 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Balaghal Ula Be Kamalehi'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-%D8%A8%D9%84%D8%BA-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%81/release/6075241 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – بلغ العلٰی بکمالہ Balaghal Ula be Kamalehi|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1972 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Aaye Ri More Angna Moinud Din'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Maqbool-Sabri-Qawal-And-Party-Aaye-Ri-More-Angna-Moinud-Din/release/9989910 | سەردێڕ=Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal and Party* – Aaye Ri More Angna Moinud Din|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1972 ''Qawwali – Karam Asiyo Par Ho'' (EMI Pakistan) * 1974 ''Nazrana E Aqidat'' (Angel Records) * 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Sab Se Bara Darbar-E-Madina'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/The-Sabri-Brothers-Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmad-Sabri-Qawwal-And-Party/release/11507267 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri and Maqbool Ahmad Sabri Qawwal and Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Teri Surat Nigahon Men'' (His Master's Voice)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/The-Sabri-Brothers-Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmad-Sabri-Qawwal-And-Party/release/11245095 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri and Maqbool Ahmad Sabri Qawwal and Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Mohammad Ki Chatai Ne Bhi '' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Party/release/6587122 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri, Maqbool Ahmed Sabri Qawwal & Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Na Samjho Khak Ka Putla'' (Odeon) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Party/release/6587090 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri, Maqbool Ahmed Sabri Qawwal & Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1975 ''Sabri Brothers – More Ghar Aj Mohammed Aaye'' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Sabri-Brothers/release/7956447 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Sabri Brothers|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1975 ''Sabri Brothers – Ya Mohammad Noor-e-Mujasim'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Sabri-Brothers/release/6710590 | سەردێڕ=Sabri Brothers* – Sabri Brothers|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1976 ''Deewani Kawaja Ki Deewani / O Sharabi Chod De Peena'' (EMI Pakistan) * 1977 ''Sabri Brothers – Aaye Hain Woh'' (Shalimar Recording Company Limited)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Aaye-Hain-Woh/release/9963396 | سەردێڕ=Sabri Brothers* – Aaye Hain Woh|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1977 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Ya Sahebal Jamal'' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D8%B1/release/3920866 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ya Sahib ul Jamal|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1977 ''Pakistan : The Music of Qawwal'' (UNESCO) * 1977 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Bhar Do Jholi Meri Ya Mohammed'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Haji-Ghulam-Farid-Sabri-Haji-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwali-/release/8424823 | سەردێڕ=Haji Ghulam Farid Sabri*, Haji Maqbool Ahmed Sabri* – Qawwali (Bhardo Jholi Meri Ya Muhammad)|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1978 ''Qaw Allis Vol. 6 – Gulam Shabri Live Recording in S. Africa'' (Ashirwad)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.45worlds.com/tape/media/ab187 | سەردێڕ=Tape: Shabri Brothers – Qaw Allis Vol. 6|وێبگە=45worlds.com}}</ref> * 1978 ''Kawwali Musicians from Pakistan'' ([[Arion (record label)|Arion]]) * 1978 ''Qawwali – Sufi Music From Pakistan'' ([[Nonesuch Records|Nonesuch]]) * 1979 ''Music of Pakistan – Qawwali – Live in Concert'' (Vinyl LP Record, 1979) * 1979 ''Sabri Brothers Qawwal'' (EMI Pakistan) * 1979 ''Shikwa Jawab Shikwa'' (EMI Pakistan) * 1980 ''Greatest Qawwali's of Sabri Brothers'' (EMI Pakistan) * 1980 ''Latest Qawwalis from Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://open.spotify.com/track/2ztJAzGVyTabKAe3ofyMCb|سەردێڕ=Yaaron Kisi Qatil Se Kabhi|وێبگە=Open.spotify.com|ڕێکەوت=نیسانی ١٩٨٠}}</ref> * 1980 ''Sabri Brothers in Concert – Vol.1–3'' (EMI Pakistan) * 1980 ''Sabri Brothers Live Concert Vol −16 (EMI Pakistan)'' * 1980 ''Sabri Brothers – Mehfil-E-Programme Vol −17 (EMI Pakistan)'' * 1982 ''Jhoot Ke Paon Nahin Hain'' (EMI Pakistan) * 1982 ''Sabri Brothers – Ghulam Farid & Maqbool Sabri'' (EMI Pakistan) * 1982 ''Maqbool Ahmed Sabri – Urdu Ghazal'' ([[His Master's Voice]]) * 1983 ''New Qawwali's By Sabri Brothers'' (EMI Pakistan) * 1983 ''Nazr-e-Shah Karim'' (AEA) * 1984 ''Jogan Daata Di'' (EMI Pakistan) * 1985 ''Hits of Sabri Brothets ''(EMI Pakistan) * 1985 ''Awargi '' ([[سی بی ئێس|CBS]]) * 1986 ''Ya Muhammad Nigahe Karam'' (EMI Pakistan) * 1987 ''Sur Bahar " Amir Khusro "'' (EMI Pakistan) * 1988 ''Shan-E-Aulia'' (EMI Pakistan) * 1988 ''Maqbool Ahmed Sabri – Tere Ghungroo Toot Gaye Toh Kya – Ghazals'' (EMI Pakistan) * 1988 ''Live at Allah Ditta Hall (UK Tour)'' * 1990 ''Sabri Brothers New Qawwali's 1990'' (EMI Pakistan) * 1990 ''The Music of the Qawwali'' ([[Auvidis]], [[UNESCO]]) * 1990 ''Ya Habib'' ([[Real World Records|Real World]])<ref name="LarkinGE"/> * 1993 ''Qawwali Masterworks'' ([[Piranha]]) * 1993 ''Doolha Heryale [Doolha Hariyaale]'', (Shalimar Recording Company)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Haji-Ghulam-Farid-Sabri-Doolha-Heryaley/release/8879892 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Doolha Heryaley|وێبگە=Discogs.com}}</ref> * 1993 ''Bangai Baat Unka Karam Ho Gaya Vol 2 -'' (Oriental Strar Agencies) * 1993 ''Pyar Ke Morr Live in Concert''(Oriental Star Agencies) * 1993 ''La Ilah Ki Boli Bol'' (EMI Pakistan) * 1994 ''Shehanshah-e-Qawwali Ki Yaad Mein – Vol.1–2'', (EMI Pakistan) * 1994 ''Savere Savere'' (Oriental Star Agencies) * 1994 ''La Elah Ki Boli Bol'' (Oriental Star Agencies) * 1994–97 ''Greatest Hits of Sabri Brothers, Vol.1–3'' ([[Sirocco]]) * 1994 ''Milta Hai Kya Namaz Mein – Live in UK'' (Oriental Star Agencies) * 1995 ''Maqbool Ahmed Sabri – Aawargi Vol 3'' (Eastern Music Productions) * 1996 ''Jami'' (Piranha) * 1996 ''Ya Mustapha [Ya Mustafa]'', ([[Xenophile Records|Xenophile]]) * 1996 ''Allah Baqi'' (Oriental Star Agencies) * 1996 ''Ae Mere Hamnasheen'' (Oriental Star Agencies) * 1996 ''Khawaja Ki Diwani – Live in Europe 1981'' (Oriental Star Agencies) * 1996 ''[[Tajdar-e-Haram]]'' (Oriental Star Agencies) * 1997 ''Nazan Hai Jis Pai Husn'' (Oriental Star Agencies) * 1997 ''Maikadah – Live in Concert'' (Oriental Star Agencies) * 1997 ''Balaghul Ula Bekamalehi '' (Oriental Star Agencies) * 1998 ''Hazir Hain'' (Oriental Star Agencies) * 1999 ''Madeena Na Dekha'' (Sonic Enterprises) * 2000 ''Madina Mujhe De De'' (Tips Music Company) * 2001 ''Ya Raematal Lilalmin'' (Oriental Star Agencies) * 2002 ''Dar Pe Deewane Aaye Hai'' (Tips Music Company) * 2003 ''Bindia Lagaon Kabhi'' (Oriental Star Agencies) * 2003 ''Jhoole Jhoole Ji Mohammad'' (Oriental Star Agencies) * 2003 ''Live in Moscow Diwani'', (Long Arms Record) * 2003 ''Tasleem'' Live At [[Royal Tropical Institute]], Amsterdam, 1981 (PAN Records) * 2004 ''Aaj Rang Hai Ri'' (Tips Music Company) * 2004 ''Rabb E Akbar'' (Tips Music Company) * 2005 ''Jitna Diya Sarkar Ne Mujhko'' (Oriental Star Agencies) * 2005 ''Mangte Hai Karam Unka'' (Oriental Star Agencies) * 2006 ''Mera Koi Nahi Hai Tere Siwa – Recreated Versions By Maqbool Ahmed Sabri'' (SB Enterprises) * 2007 ''Ajmer Ko Jana Hai'' (Oriental Star Agencies) * 2007 ''Posheeda Posheeda – Live in Concert UK'' (Oriental Star Agencies) * 2007 ''Piya Ghar Aya'' (Oriental Star Agencies) * 2016 ''Showcase Southasia, Vol.18 – Sabri Brothers'' (EMI Pakistan) ;Contributing artist * 1965 ''Ishq E Habib & Eid Mubarak – Movie Tracks'' (Columbia & EMI Pakistan) * 1975 ''Devotional Qawwalis From Films'' (EMI Pakistan) * 1987 ''Sher E Yazdaan Ali Ali'' (EMI Pakistan) * 1987 ''Maikhana – Aziz Miyan & Sabri Brothers'' (EMI Pakistan) * 1991 ''Music in Asian Islam'' (Recordings And Liner Notes, MCM)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.maisondesculturesdumonde.org/node/256 | سەردێڕ=MUSIC IN ASIAN ISLAM | وێبگە=Maisondesculturesdumonde.org | ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925111403/http://www.maisondesculturesdumonde.org/node/256 | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * 1996 ''[[The Rough Guide to the Music of India and Pakistan]]'' ([[World Music Network]]) * 2006 ''The Best of Sabri Brothers & Nusrat Fateh Ali Khan'' (EMI Pakistan) * 2012 ''Great Works of Amir Khusro – Vol 1 & 2'' (Virgin Records, India) * 2014 ''Essential Sufi Meditations – Famous Songs of Pakistan with the Masters Nusrat Fateh Ali Khan, Sabri Brothers, And Rahat Fateh Ali Khan'' (Celebration Sounds) ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sabri Brothers}} [[پۆل:موسڵمانانی پاکستانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ھیندی لە سەدەی ٢٠ەم]] tttqf0m9jb4yzxsnktpp1lapa7tlwtq 0 195117 1679997 1643704 2026-10-04T00:28:54Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679997 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =ئەیووب ڕەمەزانی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی =ئاوارە | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە =شەهید ئاوارە.png | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٩٩١ | شوێنی لەدایکبوون =[[سەقز]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ =٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ | شوێنی مەرگ =گوندی فازڵیە | ھۆکاری مەرگ =شەھیدبوون | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ =گۆڕستانی شەھیدانی پارتی ئازادیی کوردستان | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[پێشمەرگە]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب =[[پارتی ئازادیی کوردستان]] | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''ئەیووب ڕەمەزانی''' ناسراو بە '''ئاوارە''' (١٩٩١ لە [[سەقز]] - ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لە [[موسڵ]]) [[پێشمەرگە]]یەکی [[کورد]]ی خەڵکی [[رۆژھەڵاتی کوردستان]] بوو کە لە بەرەکانی شەڕی ئۆپراسیۆنی گرتنەوەی موسڵ شەھید بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پێشمەرگەیەکی پارتی ئازادی لەشەڕ لەگەڵ داعش شەھید بوو|ناونیشان=https://zagrospost.com/25713|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=زاگرۆس پۆست|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203170632/https://zagrospost.com/25713}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=ئەیوب ڕەمەزان (ئاوارە)|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20161024215614134492|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203170630/https://www.kurdipedia.org/?q=20161024215614134492}}</ref> ئەیووب ڕەمەزانی پێشمەرگەی [[پارتی ئازادیی کوردستان]] لە شەڕێکی دژواردا بۆ ئازادکردنی موسڵ، لە ناوچەی ناوەران، لە شارەدێی فازڵیە، ھاوڕێ لەگەڵ چوار کەسی تر بریندار و دوای دوو ڕۆژ مانەوە لە نەخۆشخانە، بەھۆی قورسی برینەکەیەوە، شەھید بوو؛ تەرمی ئاوارە لە ڕۆژی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لە گۆڕستانی شەھیدانی پارتی ئازادیی کوردستان، لە بناری شاخی ئەشکەوت سەقا بەخاک سپێردرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی، بەشداری مەراسیمی بە خاکسپاردنی شەھید ئەیوب ڕەمەزانی دەکات :|ناونیشان=http://hekar.net/ku-surani/babet/51815/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Hekar.net|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203170632/http://hekar.net/ku-surani/babet/51815/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>؛ [[حوسێن یەزدانپەنا]]، نوێنەرانی باڵای ھەرێمی کوردستان و ھاوڕێ و ھاوسەنگەرەکانی ئاوارە بەشداری ڕێوڕەسمەکە بوون کە بە وتاری سەرۆکی پارتی ئازادیی کوردستان و چەند سروودێکی نیشتیمانی کۆتایی پێ هات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=sardashtalan|سەردێڕ=پێشمەرگەیەکی پارتی ئازادیی کوردستان لە شەڕی ئازادکردنی موسڵ، شەھید بوو|ناونیشان=https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Roji Kurd ڕۆژی کورد|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203172136/https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/}}</ref> نوێنەرایەتیی پارتی ئازادیی کوردستان لە [[سوید]] بەم بۆنەوە پەیامی ھاوخەمی دەربڕی و ڕۆژی یەکشەممەش ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لە وڵاتی [[ھۆلەند]] لەلایەن نوێنەرایەتیی پاک لە ئەورووپا پرسەیەک بەڕیوە چوو کە تێیدا لایەنە سیاسییەکانی ھەر چوار پارچەی کوردستان وەکوو: [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]، [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]، [[پارتی دیموکراتی کوردستان - باکوور|پارتی دیموکراتی کوردستانی باکوور]]، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]،[[پارتی دیموکراتی کوردستانی سووریا]]، [[ئەنجومەنی نیشتمانیی کورد (سووریا)]]، [[سازمانی دیموکراتیکی یارسان]] و کۆمەڵیک کەسایەتیی سیاسی و ڕووناکبیر بەشدار بوون. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:خەڵکی سەقز]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:پێشمەرگەی پارتی ئازادیی کوردستان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:شەھیدانی کورد]] lhu9huiiy2bhtr9yc77csuse83p9604 0 198992 1679902 1679524 2026-10-03T20:07:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679902 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Seal_of_Maryland_(reverse).svg|وێنۆک]] '''ئەنجوومەنی نوێنەرانی ماریلاند''' ئەنجوومەنێکی یاسادانانی خوارووە سەربە ویلایەتی ماریلاند، تیایدا ١٤١ نوینەری تێدایە کە لە ٤٧ ناوچەی جیاوازەوە ھەڵبژێردراوە، ژووری ئەنجوومەنی نوێنەران لە ئەنجوومەنی ویلایەتی ماریلاندە کە دەکەوێتە ئەناپۆلس پایتەختی شارەکە، ئەنجوومەنەکە ھەروەھا ھەروەھا نوێنەراییەتی ژووری ئەنجوومەنی پیرانی ویلایەتی ماریلاند و ئۆفیسەکانی کەسە پلەدارەکانی ویلایەتی ماریلاندی تێدایە، ھەر نوێنەرێک ئۆفیسێکی تایبەتی ھەیە لە ئەناپۆلس. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://planning.maryland.gov/Redistricting/Documents/2010Maps/Leg/Statewide-32015.pdf لەوەتەی ٢٤ی شووباتی ٢٠١٢وە] * [https://planning.maryland.gov/Documents/OurProducts/Redistrict/2002ld_courtappeals_62102_MD_map_web.pdf لەوەتەی ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٢وە] * [https://msa.maryland.gov/msa/mdmanual/07leg/map/html/statem.html لەوەتەی ١٩٩٢وە] {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|یاسا|سیاسەت}} {{یاسا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Maryland General Assembly}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 9s1afk19fomcwbrrunegl82x2j6gjca 0 199528 1680193 1644481 2026-10-04T07:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680193 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میناوای کێف | ناوی_فەرمی = امینآباد حیاتە بزرگ - Mīnābād | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = ئەمیناوای حەوش گەۆرە | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.08316|frame-long=47.7872|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەور|بەور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2348 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٨ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میناوای کێف''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''میناوای کێف''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەرتیپاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەناناوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەرقەل]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاسەفاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٣٨)کەس و (٦٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 5eq94d3gp3pf8rl22tlu8e4uipgd27d 0 199584 1680312 1516932 2026-10-04T10:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680312 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = میھاما | population_as_of = نیسان ٢٠٢١ | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | timezone1_DST = | utc_offset1 = +٩ | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | population_note = <!-- time zone(s) --> | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | pop_est_as_of = | population_est = | population_density_km2 = auto | population_total = ٨٢٥٦ | postal_code = | population_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | elevation_m = <!-- population --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | area_note = <!-- elevation --> | area_water_percent = | area_water_km2 = | area_land_km2 = | area_total_km2 = 88.28 | area_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | postal_code_type = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| blank5_info_sec1 = | website = {{Official website|www.town.mihama.mie.jp/}} | blank1_info_sec2 = 6120-1 Atawa, Mihama-chō, Minamimuro-gun, Mie-ken 519-5204 <!-- website, footnotes -->| blank1_name_sec2 = Address | blank_info_sec2 = 05979－3－0505 | blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank7_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank5_name_sec1 = | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank4_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = [[Meadow bunting]] | blank3_name_sec1 = • Bird | blank2_info_sec1 = ''[[Citrus unshiu]]'' | blank2_name_sec1 = • Flower | blank1_info_sec1 = ''[[Pinus thunbergii]]'' | blank1_name_sec1 = • Tree | blank_info_sec1 = &nbsp; | blank_name_sec1 = City symbols | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | official_name = | image_shield = | pushpin_map = Japan | map_caption1 = Location of Mihama in Mie Prefecture | map_alt1 = | image_map1 = Mihama in Mie Prefecture Ja.svg | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=265|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}} | motto = <!-- maps and coordinates --> | nickname = | image_blank_emblem = | shield_alt = | seal_alt = | pushpin_map_alt = | image_seal = Emblem of Mihama, Mie.svg | flag_alt = | image_flag = Flag of Mihama.svg | image_caption = Mihama Town Office | image_alt = | imagesize = | image_skyline = Mihama Town Office, Mie.jpg | settlement_type = [[List of towns in Japan|Town]] <!-- images, nickname, motto -->| native_name_lang = ja | native_name = {{nobold|{{lang|ja|御浜町}}}} | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = &nbsp; | leader_name1 = <!-- etc. , up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| established_date = | leader_title1 = | leader_name = | leader_title = | leader_party = | government_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | seat = <!-- government type, leaders --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | founder = | established_title = <!-- Settled --> | coordinates = {{coord|33|49|N|136|3|E|region:JP|display=inline,title}} | subdivision_name3 = [[Minamimuro District, Mie|Minamimuro]] <!-- established -->| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]] | subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ|میێ]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]] | subdivision_name = [[ژاپۆن]] | subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]] | coordinates_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> <!-- location -->| coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | footnotes = }} '''میھاما''' ((御浜町,میھاما چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن لەوەتەی ١ی نیسانی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٨،٢٥٦ دەخەمڵێنرێت<ref name="Mihama-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mihama town official statistics|ناونیشان=https://www.town.mihama.mie.jp |شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref>ڕووبەری گشتی شارەکە بە ٨٨٫٢٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} * [http://www.town.mihama.mie.jp/ Mihama official website] {{in lang|ja}} {{Mie}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Mihama, Mie}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ]] 1u52iuzqqwutsvu2dll9uz319b6r2xd 0 199588 1680191 1516823 2026-10-04T07:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680191 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = میناماسێ | pushpin_map_alt = | native_name = {{nobold|{{lang|ja|南伊勢町}}}} | native_name_lang = ja | settlement_type = [[List of towns in Japan|Town]] | image_flag = Flag of Minamiise Mie.svg <!-- images, nickname, motto -->| image_skyline = Gokasho-Ura.jpg | imagesize = 275px | image_alt = | image_caption = Gokasho Bay (五ヶ所湾） | flag_alt = | image_seal = Minamiise Mie chapter.JPG | pushpin_map_caption = | image_shield = | shield_alt = | image_blank_emblem = | nickname = | motto = "海、山と風がそよぐ自然豊かなまち"{{ھن}}Translation: A Town with Plentiful Nature and Ocean and Mountains Rustled by the Wind <!-- maps and coordinates -->| image_map = Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg | map_alt = | map_caption = Location of Miniamiise in [[Mie Prefecture]]{{ھن}}<span style="color: #f6bad3;">♦</span> = City <span style="color: #ece3b4;">♦</span> = Town | pushpin_map = Japan | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | leader_title1 = | official_name = | coordinates = {{coord|34|21|N|136|42|E|region:JP|display=inline,title}} | coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | coordinates_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> <!-- location -->| subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]] | subdivision_name = [[ژاپۆن]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]] | subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]] | subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ|میێ]] | subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]] | subdivision_name3 = [[Watarai District, Mie|Watarai]] <!-- established -->| established_title = <!-- Settled --> | established_date = | founder = | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | seat = <!-- government type, leaders --> | government_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | leader_party = | leader_title = Mayor | leader_name = Takumi Koyama | seal_alt = | leader_name1 = <!-- etc. , up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| population_total = 11,745 | postal_code_type = | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | area_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | area_total_km2 = 242.98 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | elevation_m = <!-- population --> | population_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | postal_code = | population_as_of = August 2021 | population_density_km2 = auto | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | utc_offset1 = +9 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = - Tree | blank3_info_sec1 = Mikan ([[Citrus unshiu|Satsuma Orange]]) | blank4_name_sec1 = - Flower | blank4_info_sec1 = [[Sakura]] | blank5_name_sec1 = - Fish | blank5_info_sec1 = [[Red seabream]] | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number | blank_info_sec2 = 0599-66-1111 | blank1_name_sec2 = Address | blank1_info_sec2 = Gokashoura, Minamiise-cho, Watarai-gun, Mie Prefecture 516-0194 <!-- website, footnotes -->| website = {{Official website|https://www.town.minamiise.lg.jp}} | footnotes = }} '''مینامیسێ''' ((南伊勢町, مینامیسێ-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە مەڵبەندی واتاری، لە پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لە وەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١وە ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١١،٧٤٥ دەخەمڵێنرێت،<ref name="Minamiise-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Minamiise town official statistics|ناونیشان=https://www.town.minamiise.lg.jp/admin/shoshiki/zeimujumin/toukei/637.html|شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref> و کۆی گشتی ڕووبەرەکەی بە ٢٤١٬٨٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category-inline|Minamiise, Mie}} * [http://www.town.minamiise.mie.jp/ وێبگەی فەرمی] {{in lang|ja}} * [http://www.town.minamiise.mie.jp/modules/gnavi/index.php?cid=33 Events and Places of Interest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528222813/http://www.town.minamiise.mie.jp/modules/gnavi/index.php?cid=33 |date=٢٨ی ئایاری ٢٠١٥ }} {{in lang|en}} {{Mie}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Minamiise, Mie}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ]] 2jd35ftrclwgz24wblqa085g0498vkf 0 199602 1680320 1592827 2026-10-04T10:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680320 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = مێیوا | population_as_of = ئاب ٢٠٢١ | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | timezone1_DST = | utc_offset1 = +٩ | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | population_note = <!-- time zone(s) --> | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | pop_est_as_of = | population_est = | population_density_km2 = auto | population_total = ٢٣٬٠١٥ | postal_code = | population_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | elevation_m = <!-- population --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | area_note = <!-- elevation --> | area_water_percent = | area_water_km2 = | area_land_km2 = | area_total_km2 = 40.92 | area_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | postal_code_type = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| blank5_info_sec1 = | website = {{Official website|www.town.meiwa.mie.jp/}} | blank1_info_sec2 = 945 Daigaku-Umanoue, Meiwa-chō, Taki-gun, Mie-ken 515-0332 <!-- website, footnotes -->| blank1_name_sec2 = Address | blank_info_sec2 = 0596-52-7111 | blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank7_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank5_name_sec1 = | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank4_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = [[Iris (plant)|Iris]] | blank2_name_sec1 = - Flower | blank1_info_sec1 = [[Podocarpus macrophyllus|Inumaki]] | blank1_name_sec1 = - Tree | blank_name_sec1 = City Symbols | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | official_name = | seal_alt = | pushpin_map = Japan | map_caption = Location of Meiwa in Mie Prefecture | map_alt = | image_map = Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg | motto = <!-- maps and coordinates --> | nickname = | image_blank_emblem = | shield_alt = | image_shield = | image_seal = Emblem of Meiwa, Mie.svg | pushpin_map_alt = | flag_alt = | image_flag = Flag of Meiwa, Mie.svg | image_caption = Meiwa town hall | image_alt = | imagesize = | image_skyline = Meiwa townhall Mie.jpg | settlement_type = [[List of towns in Japan|Town]] <!-- images, nickname, motto -->| native_name_lang = ja | native_name = {{nobold|{{lang|ja|明和町}}}} | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = &nbsp; | leader_name1 = <!-- etc. , up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| established_date = | leader_title1 = | leader_name = Tetsuya Sekoguchi | leader_title = Mayor | leader_party = | government_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | seat = <!-- government type, leaders --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | founder = | established_title = <!-- Settled --> | coordinates = {{coord|34|33|N|136|37|E|region:JP|display=inline,title}} | subdivision_name3 = [[Taki District, Mie|Taki]] <!-- established -->| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]] | subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ|میێ]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]] | subdivision_name = [[ژاپۆن]] | subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]] | coordinates_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> <!-- location -->| coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | footnotes = }} '''مێیوا''' (明和町, مێیوا-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە [[پارێزگای میێ]] لە [[ژاپۆن]]، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ٢٣،٠١٥خەملێنراوە<ref name="Meiwa-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Meiwa town official statistics|ناونیشان=https://www.town.meiwa.mie.jp/main/index.html|شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref> و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ٤٠٬٩٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category-inline}} * [http://www.town.meiwa.mie.jp/ وێبگەی فەرمی] {{in lang|ja}} * [https://web.archive.org/web/20000517132959/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/SISETSU/saikuE.htm مۆزەخانەی مێژوویی سایکو] * [https://web.archive.org/web/20080110232127/http://www2.mint.or.jp/~itukino/ ھؤلی مێژوویی ئیتسوکینۆمیا] {{in lang|ja}} * [http://www.miejets.org/gb/index.php?title=Meiwa ڕێنمویی بۆ شاری میێ]لە {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241126155513/http://www.miejets.org/gb/index.php?title=Meiwa |date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }} لە [http://www.miejets.org/ Mie JETs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191115160749/http://www.miejets.org/ |date=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ }} * [http://www.aeon.jp/sc/meiwa/ac-bus.html خشتەی کاتی پاسی میێ] {{in lang|ja}} {{Mie}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Meiwa, Mie}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ]] ak5iuv538kudw223r5si8aigabmfia9 0 199700 1680126 1633168 2026-10-04T05:50:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680126 wikitext text/x-wiki {{وەرگێڕدراوی ویکیپیدیا}}{{Infobox artist | name = Bronwyn Bancroft | resting_place_coordinates = | signature = | awards = | patrons = | works = ''Prevention of AIDS'' (1992){{ھن}}Tempe Reserve sports centre (2004) | movement = | training = | field = | nationality = Australian | resting_place = | image = BronwynBancroftWikipediaProfile.jpg | death_place = | death_date = | birth_place = [[Tenterfield, New South Wales]], Australia | birth_date = {{birth year and age|1958}} | birth_name = | caption = Self-portrait '''''' | alt = photograph | imagesize = | signature_alt = }} '''برۆنوین بانکرۆفت''' (لە دایکبووی ١٩٥٨) ھونەرمەندێکی ئوسترالییە، و لە نێوان یەکەم دیزاینەرانی مۆدی ئوسترالی کە بانگھێشت کراون بۆ نمایشکردنی کارەکانی لە پاریس. لە تایمەرفیڵد لە نیو ساوت وێڵز لەدایک بووە و لە کانبێرا و سیدنی ڕاھێنراوە، بانکرۆفت وەک دیزاینەری فاشیۆن کاری کردووە و ھونەرمەند و وێنەگر و بەڕێوبەری ھونەرە.<ref name="NMApanel2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Aird, Michael|نووسەر٢=Bell, Richard|نووسەر٣=Kee, Vernon Ah|نووسەر٤=Bancroft, Bronwyn|نووسەر٥=Heiss, Anita|نووسەر٦=Enoch, Wesley|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Panel 1: Who you callin' urban?|ناونیشان=http://www.nma.gov.au/audio/transcripts/NMA_urban1_20070706.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110611142903/http://www.nma.gov.au/audio/transcripts/NMA_urban1_20070706.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠١٠|ئیش=Who You Callin' Urban? forum|بڵاوکەرەوە=National Museum of Australia|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٥، بانکرۆفت دوکانێکی دامەزراند بە ناوی دیزاینەر ئەبۆریجیناڵس، دەستی کرد بە فروشتنی ئەو قوماشانەی کە لەلایەن ھونەرمەندانی ئەبۆریجیناڵەوە دروست کرابوون بە ئەوانەی خویشییەوە. ئەو ئەندامی دامەزرێنەری کۆمپانیای ھونەرمەندانی بومالی ئەبۆریجیناڵ بوو. کاری ھونەریی بانکرۆفت لەلایەن گەلەری نەتەوەیی ئوسترالیا و گەلەری ھونەری نیو ساوت وێلز و پێشانگای ھونەری ئوسترالیای ڕۆژاوا بەڕێوەدەچێت. کاری ھونەری بۆ زیاتر لە ٢٠ کتێبی منداڵان دابین کردووە، لەوانە سترادبرۆک دریمتایم لەلایەن نووسەر و چالاکوان ئۆدگێرۆ نۆنۆکۆکال و کتێبەکانی ھونەرمەند و نووسەر سالی مۆرگان ئەو لیژنەی دیزاینی وەرگرتووە، لەوانە یەکێک بۆ دەرەوەی سەنتەرێکی وەرزشی لە سیدنی. بانکرۆفت مێژوویەکی دوورودرێژی ھەیە لە تێوەگلانی لە بەڕێوەبەرایەتیی چالاکی و ھونەری کۆمەڵگە و وەک ئەندامی تەختەی گەلەری نەتەوەیی ئوسترالیا خزمەتی کردووە. لە ھەڵمەتێکدا بۆ ھۆشیارکردنەوەی نەخۆشی ئایدز لە ئوسترالیا لە وێنەکێشانی نەخۆشی [[ئایدز]] (١٩٩٢) بەکارھاتووە. بانکرۆفت خزمەتی کردووە لە بۆردەکانی دەزگای کۆکردنەوەی مافی چاپ ڤایسکۆپی و کۆلێژی ترانبی ئابۆریجیناڵ و بۆردی ھونەرمەندان لە [[مۆزەخانەی ھونەری]] ھاوچەرخ، سیدنی.<ref name="Watson">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watson|یەکەم=Ken|سەردێڕ=The Oxford Companion to Aboriginal art and culture|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_0195506499|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٠-١٩-٥٥٠٦٤٩-٩|editor=Sylvia Kleinert and Margot Neale|شوێن=Oxford|پەڕەکان=[https://archive.org/details/isbn_٠١٩٥٥٠٦٤٩٩/page/٥٣٢ ٥٣٢]–٥٣٣|chapter=Bancroft, Bronwyn}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ژن|ھونەرەکان|ژیاننامە|ئوسترالیا}} {{پۆلی کۆمنز|Bronwyn Bancroft}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی]] ggq4i36c7gwse3yqjbj2l4j9vgp9sin 0 203209 1680115 1622311 2026-10-04T05:47:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680115 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''برایان چارڵز بووت''' ({{بە ئینگلیزی|Brian Charles Booth}}؛ ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٣ – ١٩ی ئایاری ٢٠٢٣) یاریزانێکی پێشووی کریکێتی ئوسترالی بوو، کە لە ٢٩ یاری تاقیکردنەوەی نێوان ساڵانی ١٩٦١ و ١٩٦٦ و ٩٣ یاری ئاستی یەکەم بۆ نیو ساوت وێڵز یاریی کردووە. بووت لەسەر گۆڕەپانەکە بە وەرزشەوان ناسراوە و زۆربەی کات لەکاتی باسکردنی ئاکار و وەرزشدا بانگخوازیی بۆ مەسیحییەت دەکرد.<ref>Booth and White, p. 9.</ref><ref name="o">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Player Oracle BC Booth|ناونیشان=https://cricketarchive.com/cgi-bin/player_oracle_reveals_results2.cgi?playernumber=1153&opponentmatch=exact&playername=Meckiff&resulttype=All&matchtype=All&teammatch=exact&startwicket=&homeawaytype=All&opponent=&endwicket=&wicketkeeper=&searchtype=InningsList&endscore=&playermatch=contains&branding=cricketarchive&captain=&endseason=&startscore=&team=&startseason=|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CricketArchive}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ژیاننامە|ئوسترالیا|کریکێت|وەرزش}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Brian Booth}} [[پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] j7ros38jh6w8sg59vht39scz8psovk2 1 203330 1679998 1633976 2026-10-04T00:28:54Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1679998 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەیووب ڕەمەزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=887363 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203170632/https://zagrospost.com/25713 بۆ https://zagrospost.com/25713 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٢٤، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەیووب ڕەمەزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1103759 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203172136/https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/ بۆ https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٢٢، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئەیووب ڕەمەزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1322509 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203170632/https://zagrospost.com/25713 بۆ https://zagrospost.com/25713 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203172136/https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/ بۆ https://www.rojikurd.net/shehid-buni-peshmergezeki-pak-le-musl/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٢٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەیووب ڕەمەزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1633975 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203170630/https://www.kurdipedia.org/?q=20161024215614134492 بۆ https://www.kurdipedia.org/?q=20161024215614134492 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٢٦، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەیووب ڕەمەزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1679997 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203170632/http://hekar.net/ku-surani/babet/51815/ بۆ http://hekar.net/ku-surani/babet/51815/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٢٨، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) cfxyhwku5xnlu7q7anh032u6hxmk2yw 0 203559 1680112 1629741 2026-10-04T05:46:30Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1680112 wikitext text/x-wiki {{Infobox German location|type=شار|postal_code=38100–38126|ruling_party3=|ruling_party2=|ruling_party1=|party=SPD|Bürgermeistertitel=Oberbürgermeister|mayor=Ulrich Markurth|website=[http://www.braunschweig.de/ Braunschweig.de]|Adresse=|divisions=19 [[borough]]s|Gemeindeschlüssel=03 1 01 000|licence=BS|area_code=0531, 05307, 05309|PLZ-alt=3300|pop_metro=1150000<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.zgb.de/barrierefrei/content/regionalplanung/pdf/RenKCO2/Projektbeschreibung_Energiekonzept_Pressemappe.pdf|format=PDF|سەردێڕ=Regionales Energiekonzept für den Großraum Braunschweig|بڵاوکەرەوە=Zgb.de|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130709043747/http://www.zgb.de/barrierefrei/content/regionalplanung/pdf/RenKCO2/Projektbeschreibung_Energiekonzept_Pressemappe.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|name=براونشڤایگ|pop_ref=<ref name="population_LSKN">[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung "Bevölkerungsfortschreibung"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }} en alemán). Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen. December 31, 2011. Accessed August 5, 2012.</ref>|Stand=2011-12-31|population=250556|area=192.13|elevation=75|district=Kreisfreie Stadt|state=Lower Saxony|image_plan=Lower Saxony BS.svg|coordinates={{coord|52|16|N|10|31|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=DEU Braunschweig Flag.svg|image_coa=DEU Braunschweig COA.svg|image_caption=Kohlmarkt|image_photo=Braunschweig Kohlmarkt.jpg|other_name=Brunswick|year=سەدەی ٩یەم}}'''براونشڤایگ''' شارێکە لە باکوری [[ئەڵمانیا]]، لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ساکسۆنیای خواروو]] شارەکە ئەگەری ھەیە لە سەدەی نۆییەمی زاینی دۆزرابێتەوە، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٤٥،٠٠٠ دەخەملێنرێت و زانکۆییەکی تەکنیکی لێیە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا|ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Braunschweig}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ساکسۆنیای خواروو]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک]] kl2m8ufqnpnshxmqjk37v0oszl3trmq 0 203646 1679908 1679422 2026-10-03T20:08:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679908 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox German Location|Name=مونشنگلادباخ|NUTS=|pop_metro=|Stand=2005|pop_ref=<ref>[http://www.lds.nrw.de/statistik/datenangebot/amtlichebevoelkerungszahlen/rp1_juni05.html www.lds.nrw.de]</ref>|PLZ=41001-41239|PLZ-alt=|Vorwahl=02161, 02166|Kfz=MG|Gemeindeschlüssel=05116000|LOCODE=|area_metro=|Gliederung=|Website=[http://www.moenchengladbach.de/ www.moenchengladbach.de]|Bürgermeister=Hans Wilhelm Reiners (2016)|Bürgermeistertitel=Oberbürgermeister|Partei=[[CDU]]|ruling_party1=|ruling_party2=|ruling_party3=|year=|Einwohner=261645|Fläche=170.43|German_name=|Lageplan=|Art=شار|image_photo=Mönchengladbach münster.jpg|imagesize=|image_caption=Cathedral of Mönchengladbach|Wappen=DEU Moenchengladbach COA.svg|Wappengröße=|image_flag=Flagge der kreisfreien Stadt Mönchengladbach.svg|coordinates={{coord|51|12|0|N|06|26|0|E|format=dms|display=inline,title}}|Karte=|Lageplanbeschreibung=|Höhe=70|Bundesland=ڕاینی باکوور-وێستفالیا|Regierungsbezirk=[[دوسلدۆرف (ناوچە)|دوسلدۆرف]]|Kreis=urban district|Amt=|Gemeindeverwaltungsverband=|Samtgemeinde=|Verbandsgemeinde=|Verwaltungsgemeinschaft=|Verwaltungsverband=|_noautocat=}}'''مونشنگلادباخ''' شارێکە دەکەوێتە بەشی ڕۆژاوایی ڕۆژاوای [[ئەڵمانیا]]، لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا|ڕاینی باکوور]]، ٣٥ کیلۆمەتر لە [[دوسلدۆرف]] و ١٥ کیلۆمەتر لە [[ھۆڵەندا]] دوورە. ڕیژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٦٠،٠٠٠ خەملێنراوە، وە یانەیەکی تۆپی پێی بەناوبانگی لێیە بەناوی [[یانەی بۆروسیا مۆنشنگلادباخ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mönchengladbach|مونشنگلادباخ}}{{authority control}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا]] mk9xev5nrfv4nnp1g422afh1fxi5nch 0 203758 1680192 1650051 2026-10-04T07:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680192 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میناوای دەشت | ناوی_فەرمی = امین‌آباد قصلان - Mīnehābāb | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.21667|frame-long=47.85|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەرواڵ|تەرواڵ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری قسڵان|قسڵان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٨ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میناوای دەشت''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری قسڵان]]، [[ناوچەی تەرواڵ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''میناوای دەشت''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجی چای]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دێوەزەن]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شێخ جافر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زیووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٥٨)کەس و (٥٣)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری قسڵان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] cisojtqgu48s8bo02hw5kmkxhbuxnai 0 203864 1679734 1516555 2026-10-03T16:36:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1679734 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox German Location|Art=شتات|Fläche=67.68|Bürgermeister=Christoph Fleischhauer|Website=[http://www.moers.de/ www.moers.de]|Adresse=Postfach 21 20<br />47441 Moers|Gliederung=3|Gemeindeschlüssel=05 1 70 024|Kfz=WES|Vorwahl=0 28 41|PLZ=47441 - 47447|Stand=2006-12-31|Einwohner=107180|Höhe=23|Name=مۆیرس|Kreis=[[Wesel Rural District|Wesel]]|Regierungsbezirk=[[Düsseldorf Government Region|Düsseldorf]]|Bundesland=[[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]]|Lageplan=|coordinates={{coord|51|27|33|N|6|37|11|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=DEU Moers Banner.svg|Wappen=DEU Moers COA.svg|image_caption=The castle of Moers|imagesize=|image_photo=Moers schloss 211204.jpg|Partei=CDU}}'''مۆیرس''' شارێکە لە [[ئەڵمانیا]] لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] مۆیرس نزیکە لە [[دویسبورگ]] سەربە [[ڕور|ناوچەی ڕورە]]. ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ١١٠،٠٠٠ خەملێنراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{پۆلی کۆمنز|Moers|مۆیرس}} {{پۆلی کۆمنز|Moers|مۆیرس}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] [[پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڕاین]] [[پۆل:پارێزگای ڕاین]] cjysxzo6g8wvfnf27f07zw9mxnj71lv 0 203865 1679909 1679407 2026-10-03T20:08:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679909 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox German Location|Name=مولھایم|NUTS=|pop_metro=|Stand=2005|pop_ref=<ref>[http://www.lds.nrw.de/statistik/datenangebot/amtlichebevoelkerungszahlen/rp1_juni05.html]</ref>|PLZ=45468-45481|PLZ-alt=|Vorwahl=0208|Kfz=MH|Gemeindeschlüssel=05117000|LOCODE=|area_metro=|Gliederung=|Website=[http://www.muelheim-ruhr.de/ www.muelheim-ruhr.de]|Bürgermeister=Ulrich Scholten|Bürgermeistertitel=Oberbürgermeister|Partei=[[SPD]]|ruling_party1=|ruling_party2=|ruling_party3=|year=|Einwohner=169905|Fläche=91.26|German_name=|Lageplan=|Art=شار|image_photo=Schloss Broich 0504.jpg|imagesize=|image_caption=قەڵای برۆیش لە مولھایم|Wappen=DEU Mülheim an der Ruhr COA.svg|Wappengröße=|image_flag=DEU Mülheim an der Ruhr Flag.svg|coordinates={{coord|51|26|N|06|53|E|format=dms|display=inline,title}}|Karte=|Lageplanbeschreibung=|Höhe=26-153|Bundesland=[[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]]|Regierungsbezirk=[[Düsseldorf Government Region|Düsseldorf]]|Kreis=[[Urban districts of Germany|Urban district]]|Amt=|Gemeindeverwaltungsverband=|Samtgemeinde=|Verbandsgemeinde=|Verwaltungsgemeinschaft=|Verwaltungsverband=|_noautocat=}}'''مولھایم''' شارێکە لە ئەڵمانیا لە ویلایەتی [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] سەربە [[ڕور|ناوچەی ڕورە]]، و ڕێژەی [[دانیشتووان|دانیشتووانەکەی]] بە ١٧٠،٠٠٠ خەملێنراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mülheim an der Ruhr|مولھایم}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا]] [[پۆل:پارێزگای ڕاین]] sg62tml64rwo3xuwofzpk336frcqjuy 0 204178 1679840 1644503 2026-10-03T19:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679840 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میجین | ناوی_فەرمی = مجین - Mejin | ناوی_خۆماڵی = مجین | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.17372|frame-long=47.94748|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی دڵوەران|دڵوەران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دڵوەران|دڵوەران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٠٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میجین''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دڵوەران]]، [[ناوچەی دڵوەران]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''میجین''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[توغانی باوەگوڕگوڕ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجیاوای سەیدە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جیقایە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دێوەزەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢٦)کەس و (٣٩)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری دڵوەران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] fwhcv2xnvh4gsyb35xhev90kr8e1qa9 0 204424 1679737 1516560 2026-10-03T16:36:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1679737 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox Chinese|title='''Mi Fu'''|pic=米芾.jpg|piccap=Mi Fu as depicted in a 1107 painting by Chao Buzhi|picsize=300px|c=米芾 or 米黻|p=Mǐ Fú|w=Mi Fu|j=Mei⁵ Fat¹|mc=Miei^B Pjwǝt|hiragana=べいふつ|romaji=Bei Futsu|hangul=미불|mr=Mi Bul}}'''می فو''' (بە چینی:米芾 یان 米黻، خوێندنەوە: می فو، ھەروەھا وەک می فێی ناسراوە، لەدایکبووی ١٠٥١ تا ١١٠٧) شاعیر، وێنەکێش، خۆشنووسێکی چینی بوو لە ناوچەی سۆگدیان، کە لە تایوان لەدایکبووە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ. بەھۆی ستایلەکەیەوە لە کێشانی وێنەی سرووشتی تەمومژاوی ناسراوە. ستایلەکەی بەناوی "می فو" ناسراوە کە تیایدا لەکاتی وێنەکێشان خاڵی گەورە-گەورەی دەکرد بەبەکارھێنانی فڵچەی تەخت و ڕێک. شیعرەکانی کاریگەری [[لی بای]] لەسەر بوو، وە خۆشنووسیەکانی کاریگەری [[وانگ سیژی]]. می فو وەک یەکێک لە مەزنترین چوار خۆشنووسەکەی ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ ناسراوە. شێواز و ستایلی خۆشنووسییەکەی لە شێوازی خۆشنووسی زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی ترەوە ھێناوییەتی و پەرەی پێداوە، و شێواز و ستایلی تایبەت بەخۆی داھێناوە. == سەرچاوەکان == ==== سەرچاوە گشتییەکان ==== * Barnhart, R. M. et al. (1997). ''Three Thousand years of Chinese Painting''. New Haven, Conn.: Yale University Press. {{ISBN|0-300-07013-6}}. p. 373. * Rhonda and Jeffrey Cooper (1997). ''Masterpieces of Chinese Art''. Todtri Productions. {{ISBN|1-57717-060-1}}. p. 76. * Xiao, Yanyi, [http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=77317 "Mi Fu"]{{بەستەری مردوو|url=http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=77317 |date=ئازاری ٢٠٢٢ }}. ''[[:en:Encyclopedia_of_China|Encyclopedia of China]]'' (Arts Edition), 1st ed. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.chinaonlinemuseum.com/calligraphy-mi-fu.php وێنەی خۆشنووسییەکانی می فو] لە مۆزەخانەی ئۆنڵاینی چین. {{Commons category|Mi Fu}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|چین|ھونەرەکان|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٠٥١]] [[پۆل:مردووانی ١١٠٧]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی شانسی]] [[پۆل:شاعیرانی شانسی]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] olzq7d81gqpk3tbrk3lkjm3hetn84hw 0 205445 1679764 1679625 2026-10-03T17:03:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کتێب|کتێب]] 1679764 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = مۆزەخانەی پاکیزەیی | publisher = İletişim | preceded_by = | oclc = 276510603 | isbn_note = (تورکی) | isbn = 978-975-05-0609-3 | pages = ٥٩٢ پەڕە (چاپە ڕەسەنەکە بە تورکی) | media_type = چاپکراو | english_release_date = ٢٠٠٩ | release_date = ٢٠٠٨ | genre = | title_orig = Masumiyet Müzesi | series = | language = [[زمانی تورکی|تورکی]] | country = تورکیا | cover_artist = | illustrator = | author = [[ئۆرهان پاموک]] | caption = بەرگی چاپە تورکییەکە، ٢٠٠٨ | image = Masmiyetmuzesi.jpg | translator = بەکر شوانی | followed_by = }} '''مۆزەخانەی پاکیزەیی''' ({{بە تورکی|Masumiyet Müzesi}}) ڕۆمانێکە لە لایەن ڕۆماننووسی تورک و هەڵگری خەڵاتی نۆبێل، [[ئۆرھان پاموک|ئۆرهان پاموک]] نووسراوە. ڕۆمانەکە لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە. ڕووداوەکانی مۆزەخانەی پاکیزەیی لە ناو جەرگەی شاری [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبولن]] لە نێوان ساڵانی ١٩٧٥ بۆ ١٩٨٤، کە تێیدا باس لە چیڕۆکێکی ئەوینداری لە نێوان بازرگانێک بەناوی کەمال و خزمێکی دووری بەناوی فوسون دەکات. پاموک لە دەربارەی ڕۆمانەکە وتوویەتی کە ئەو بۆ توێژینەوە و نووسینی ڕۆمانەکە سوودی لە یوتیووب بینیوە بۆ گەڕانکردن لە مۆسیقا و فیلمی تورکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/10/16/world/europe/16frankfurt.html?partner=permalink&exprod=permalink|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Turkish Novelist Denounces Government at Book Fair|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|یەکەم=Motoko|دوایین=Rich|ئیش=[[New York Times]]}}</ref> لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩، بەندێکی ڕۆمانەکە کە بەناونیشانی "پەیوەندیی مەودا دوور"، لە گۆڤاری زە نیویۆرک بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Pamuk|یەکەم١=Orhan|بەستەری نووسەر١=Orhan Pamuk|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Distant Relations|ناونیشان=http://www.newyorker.com/magazine/2009/09/07/distant-relations|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[The New Yorker]]|translator=Freely, Maureen|translator-link=Maureen Freely}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠، بەکر شوانی ڕۆمانەکەی وەرگێڕایە سەر زمانی [[کوردیی ناوەندی]] و لەلایەن [[ناوەندی ڕۆشنبیری و ھونەریی ئەندێشە|دەزگای ئەندێشە]] چاپکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مۆزەخانەی پاکیزەیی، ڕۆمانێک کە سەرانسەر بۆ ئەڤین و ڕۆمانسییەت تەرخان کراوە » DidiMn|ناونیشان=https://didimn.com/%d9%85%db%86%d8%b2%db%95%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%95%db%8c-%d9%be%d8%a7%da%a9%db%8c%d8%b2%db%95%db%8c%db%8c%d8%8c-%da%95%db%86%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8e%da%a9-%da%a9%db%95-%d8%b3%db%95%d8%b1%d8%a7%d9%86/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=DidiMn}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ڕۆمانەکان|وێژە|تورکیا|کتێب}} {{پۆلی کۆمنز|The Museum of Innocence}} {{وێژە-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:مۆزەخانە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان لە بارەی مۆزەخانەکان]] ribhlw734b53ugvm5sz84rzkf0pxak0 0 207709 1680316 1650048 2026-10-04T10:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680316 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میھراوا | ناوی_فەرمی = مھرآباد - Mehrabad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.86148|frame-long=47.89552|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری خوڕخوڕە|خوڕخوڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> میھراوا </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری خوڕخوڕە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> میھراوا </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قویجوقی سەرێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خاناوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چۆڵچە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ماقووت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٢)کەس و (٤٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] bptauqzq4bnmgqe5imu9ilc9x6coo69 0 207710 1680035 1650067 2026-10-04T01:38:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680035 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرەک | ناوی_فەرمی = میرک - Mirak | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.84832|frame-long=47.86652|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری خوڕخوڕە|خوڕخوڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٦٥٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> میرەک </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری خوڕخوڕە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> میرەک </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەپاڵچوخ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باوەفەقێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چۆڵچە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ماقووت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٦)کەس و (١٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 2v2om30b7lrxunda8qurw4bpdjmlwep 0 208017 1679673 1516439 2026-10-03T13:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1679673 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''مۆسیقای کریسمس''' ({{بە ئینگلیزی|Christmas Music}}) گۆرانییەکە پەیوەندی بە [[کریسمس]] و ساڵی نوێوە ھەیە، ئەم جۆرە مۆسیقایە بە شێوەیەکی ئاسایی لە کاتی پشوودا دەبیسترێت. مۆسیقاکەی بەشێکی سەرەتایی جەژنی کریسمس و ئاھەنگەکەی بوو. گۆرانییە نەریتییەکانی کریسمس بریتین لە Silent Night و Deck The Halls.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Christmas Carol History Index|بڵاوکەرەوە=Montrose Music|ناونیشان=http://www3.pair.com/montrsmu/carolslist.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230427012724/http://www3.pair.com/montrsmu/carolslist.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێک لە گۆرانییە مۆدێرنەکانی کریسمس بریتین لە "[[جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت]]"، "[[ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس]]"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Grandma Got Run Over by the Ratings, Dear|ناونیشان=http://articles.chicagotribune.com/2007-12-18/news/0712170652_1_drummer-boy-holiday-tunes-holly-jolly-christmas|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Chicago Tribune|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120113140029/http://articles.chicagotribune.com/2007-12-18/news/0712170652_1_drummer-boy-holiday-tunes-holly-jolly-christmas|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ASCAP Announces Top 25 Holiday Songs|ناونیشان=https://www.ascap.com/press/2006/112706_xmassongs.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221003746/https://www.ascap.com/press/2006/112706_xmassongs.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=ASCAP}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Christmas music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس]] aic4z4tkyfd2mgpg1hlrqbg31rtwjam 0 208397 1680090 1650061 2026-10-04T04:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680090 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میل سپی | ناوی_فەرمی = میل سفید - Mil Spi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.7623|frame-long=47.8576|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میل سپی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''میل سپی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باوەفەقێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلیاوا، باوەڕەشانی|عەلیاوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خاناوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەرەچیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] n177qp5h6je8xlb8godo92s2tjatggi 0 209260 1679868 1404318 2026-10-03T19:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1679868 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mera (DC Comics character).jpg|وێنۆک]]'''میرا''' ({{بە ئینگلیزی|Mera}}) کارەکتەرێکی خەیاڵییە و لە [[کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکا]] دەرکەوت، ھەروەھا لەلایەن [[کۆمیکەکانی دی سی]] بڵاوکرایەوە. لەلایەن جاک میلەر و نیک کاردی پەرەی پێدراوە، ئەم کارەکتەرە بۆ یەکەمجار لە [[پیاوی ئاوی]] (ئەیلوولی ١٩٦٣) وەک شاژنی دەریا دەرکەوتووە. میرا لە ڕیزبەندی ١٠٠ی ڕێبەری کڕیارانی کۆمیکدا پلەی ٨١ی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین = Frankenhoff| یەکەم = Brent| بەستەری نووسەر = Brent Frankenhoff| سەردێڕ = Comics Buyer's Guide Presents: 100 Sexiest Women in Comics| ناونیشان = https://archive.org/details/100sexiestwomeni00unse| بڵاوکەرەوە = [[Krause Publications]] | ساڵ = ٢٠١١| پەڕە = ٥٢| ژپنک = ١-٤٤٠٢-٢٩٨٨-٠}}</ref> ئەکتەری ئەمریکی ئەمبر ھێرد ڕۆڵی میرا دەبینێت لە فیلمی [[تیمی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]]، لە دەرھێنانی زاک سنایدەر، و لە فیلمی ئاکوامان دەگەڕێتەوە کە [[جەیمز وان]] کاری دەرھێنانی بۆ کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.comicbookresources.com/article/amber-heard-officially-confirmed-to-play-mera-in-justice-league-and-aquaman | سەردێڕ=Amber Heard |ئیش=Comic Book Resources | ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٢ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160727091721/http://www.comicbookresources.com/article/amber-heard-officially-confirmed-to-play-mera-in-justice-league-and-aquaman | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://nerdist.com/amber-heard-confirms-her-role-in-justice-league-and-aquaman/ | سەردێڕ=Heard |ئیش=Nerdist | ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٧| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181116184335/https://nerdist.com/amber-heard-confirms-her-role-in-justice-league-and-aquaman/ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|فیلم|ئەنیمەیشن|ھونەرەکان|ئەکتەران|خەیاڵی زانستی|ژن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکان کە لە ساڵی ١٩٦٣ ناسێنراون]] [[پۆل:بوونەوەرە بیانییەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی دی سی کۆمیکس کە دەتوانن بە خێرایی سەرووسورشتی بجوڵێن]] [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی کە جادوو بەکاردەھێنن]] [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە ھێزێکی سەرووسروشتی]] [[پۆل:سووپەرھیرۆکانی دەرەوەی زەوی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:سووپەرھیرۆ مێییەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو فیلمەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:ھونەرمەندە جەنگییەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:سووپەرھیرۆکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای گەشتکردنی ڕەھەندییان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ئاویان ھەیە]] [[پۆل:شاژنە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:ژنە سەرباز و جەنگاوەرە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتی دووانە لە کۆمیکەکاندا]] h4xfaer5vumzesow8t6kyysv1d7tuo8 0 210959 1680181 1452481 2026-10-04T07:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1680181 wikitext text/x-wiki {{ئیسلام}} '''میلەتی ئیبراھیم''' کۆمەڵێک ڕێنمایی خوایین بۆ [[ئیبراھیم|پێغەمبەر ئیبراھیم]] بەپێی ئایینە ئیبراھیمییەکان، عەرەبەکان باوەڕیان بەو ڕێنماییانە ھەبوو تا ئەو کاتەی [[عەمری کوڕی لوحەی خوزاعی]] بتی لە [[شام|شامەوە]] ھێنا بۆ دوورگەی عەرەبی و پەرستیان و ئەو ڕێنماییانەیان بیرچۆوە، شوینکەوتوانی کەمیان دەکرد تاوەکوو لە پێش پێغەمبەرایەتیدا بەپەنجەی دەست دەژمێردران، بەڵام [[قوڕەیش|قورەیش]] ھەندێک لەو ڕێنماییانەیان بیرمابوو و لەکاتی دووبارە دروستکردنەوەی [[کەعبە]] پارەی سویان نەخستە ناو دروستکردنەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|title=ما معنی: {أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاھِیمَ حَنِیفًا}؟|url=https://binbaz.org.sa/fatwas/6008/ما-معنی-ان-اتبع-ملة-ابراھیم-حنیفا|access-date=2022-03-27|website=binbaz.org.sa|language=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الحنیفیة ملة إبراھیم علیە السلام ھی الإسلام - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/128172/الحنیفیة-ملة-ابراھیم-علیھ-السلام-ھی-الاسلام|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref> {{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=١٣٥|کوردی=ئەوان دەیانگوت ببنە جوولەکە و مەسیحی سەرفراز دەبن، تۆش بڵێ بەڵکوو شوێن میلەتی ئیبراھیمی یەکتاپەرست بکەون و چونکە ئەو لەھاوبەشدانەران نەبوو}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حقیقة ملة إبراھیم علیە الصلاة والسلام - إسلام ویب - مرکز الفتوی|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/38850/حقیقة-ملة-إبراھیم-علیھ-الصلاة-والسلام|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بابەتەکانی ئیسلام}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان|ئایین|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:مێژووی ئایین]] [[پۆل:یەکپەرستی]] [[پۆل:ئایینە ئیبراھیمییەکان]] [[پۆل:باوەڕە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان]] cqi4dqhzig7wz7dh8wszvvqyaeb238g 0 211014 1680313 1650049 2026-10-04T10:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680313 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میھتەرکەندی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.1692|frame-long=47.7007|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کوڕانی|کوڕانی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری کوڕانی|کوڕانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[ئازەرییەکان|ئازەری]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میھتەرکەندی''' ({{بە فارسی| مھترکندی}}، {{بە ئینگلیزی| Mihtar kandi}}) گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری کوڕانی]]، [[ناوچەی کوڕانی]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''میھتەرکەندی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شێخ بەشارەت]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیزل خاتوون]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باباخان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەحمەداباد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 87xjvqgkkn0opkr33eot4ztx339ymq2 0 211251 1679724 1606241 2026-10-03T16:34:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679724 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Mortal Kombat 11 cover art.png|وێنۆک]] '''مۆڕتاڵ کۆمبات ١١''' ({{بە ئینگلیزی|Mortal Kombat 11}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییەکی ڤیدیۆیی]] شەڕکردنە، لەلایەن نێتەرریم ستۆدیۆ پەرەیپێدراوە، و لەلایەن وارنەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە. ئەمە یازدەمین زنجیرە یاری سەرەکی [[مۆڕتاڵ کۆمبات]]ە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دایناسۆڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Mortal Kombat 11}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٥]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس]] [[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]] [[پۆل:کایەکانی ستادیا]] [[پۆل:کایە بەرزکراوەکانی ئێکس بۆکس وەن ئێکس]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە گەشتی کات]] [[پۆل:ناکۆکییە ناشریینەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:کایەکانی ئێکس بۆکس کڵاود گەیمینگ]] g52tvt08qmddolxwlpzbxn8svxdxzpy 0 211253 1679723 1516538 2026-10-03T16:34:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679723 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Mortal Kombat box art.png|وێنۆک]] مۆڕتاڵ کۆمبات ({{بە ئینگلیزی|Mortal Kombat}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییەکی ڤیدیۆیی]] شەڕکردنە، لەلایەن نێتەرریم ستۆدیۆ پەرەیپێدراوە، و لەلایەن وارنەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە. ئەمە نۆیەمین زنجیرە یاری سەرەکی [[مۆڕتاڵ کۆمبات]]ە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Mortal Kombat}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]] [[پۆل:یارییەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات]] [[پۆل:ناکۆکییە ناشریینەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:کایەکانی پلەی ستەیشن ڤیتا]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە فەنتازییە زانستییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕیبووتەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەکارھێنانی ھاڤۆک]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەی ڤیدیۆیی سپایک]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە گەشتی کات]] ppqeemuw7ge5ghp758epk8diyf1q5zk 1679756 1679723 2026-10-03T17:01:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679756 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Mortal Kombat box art.png|وێنۆک]] مۆڕتاڵ کۆمبات ({{بە ئینگلیزی|Mortal Kombat}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییەکی ڤیدیۆیی]] شەڕکردنە، لەلایەن نێتەرریم ستۆدیۆ پەرەیپێدراوە، و لەلایەن وارنەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە. ئەمە نۆیەمین زنجیرە یاری سەرەکی [[مۆڕتاڵ کۆمبات]]ە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Mortal Kombat}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]] [[پۆل:یارییەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات]] [[پۆل:ناکۆکییە ناشریینەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:کایەکانی پلەی ستەیشن ڤیتا]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە فەنتازییە زانستییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕیبووتەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەکارھێنانی ھاڤۆک]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەی ڤیدیۆیی سپایک]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە گەشتی کات]] lyb3vihieopjt9bsf5cc4s9v3if8hoy 0 211597 1679958 1516645 2026-10-03T22:37:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، پاکستان-کۆلکە) 1679958 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Mere Paas Tum Ho.jpg|وێنۆک]] '''میرای پاس توم ھۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Meray Paas Tum Ho}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی درامای ڕۆمانسی پاکستانییە، لەلایەن ھومایوون سەید و شەھزاد نەسیب بەرھەمھێنراوە، لەژێر بەرھەمھێنانی کۆمپانیایی سکس سیگما پڵەس، لەلایەن نەدیم بەیگ دەرھێنراوە و ھەروەھا لەلایەن خەلیل ڕەحمان قەمەرەوە کاری نووسینی بۆ کراوە. ئەستێرەکانی بریتیین لە ھومایوون سەید، ئایزا خان، عەدنان سدقی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی نیسانی ٢٠٢٢}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پاکستان|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} {{پاکستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پاکستانیانەی لە ٢٠١٩ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما پاکستانییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە پاکستانییەکان]] baci281g1qerqqk9qhn3gceamjr0ivs 0 211836 1680070 1361501 2026-10-04T04:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1680070 wikitext text/x-wiki '''[[میسر]]''' بۆ یەکەم جار لە ساڵی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢|١٩١٢]] بەشداری لە [[یارییەکانی ئۆڵمپیک|یارییەکانی ئۆلۆمپاد]] کرد و لەو کاتەوە وەرزشوانانی ناردووە بۆ پێشبڕکێکردن لە زۆربەی خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەشداریی کردووە. ھاوشانی [[کەمبۆدیا]] و عێراق و لوبنان، میسر بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ی کرد وەک ناڕەزایەتییەک لە بەرامبەر ھێرشی سێلایەنەی [[ئیسرائیل]] و [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] و [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] بۆ سەر [[میسر]] لە شەڕی سوێز. ھەروەھا یەکێک بوو لە وڵاتانەی بەشداریی بایکۆتی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠]]ی یەکێتی سۆڤیەت کرد. وەرزشوانانی میسر توانویانە لەسەرجەم بەشدارییەکانیان لە خولەکانی ئۆڵۆمپیاد ٣٨ مەدالیا بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Egypt|ناونیشان=https://www.specialolympics.org/programs/middle-east-north-africa/egypt|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=SpecialOlympics.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Egypt at the Olympic Games|ناونیشان=https://www.topendsports.com/events/summer/countries/egypt.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.topendsports.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Egyptian Olympic Committee|ناونیشان=http://www.egyptianolympic.org/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.egyptianolympic.org}}</ref> == ئامارەکان == === مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !خوول !وەرزشوان | style="background:gold; width:4.5em; font-weight:bold;" |زێڕ | style="background:silver; width:4.5em; font-weight:bold;" |زیو | style="background:#cc9966; width:4.5em; font-weight:bold;" |بڕۆنز ! style="width:4.5em; font-weight:bold;" |گشتی ! style="width:4.5em; font-weight:bold;" |پلە |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1912}} |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1920}} |٢٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1924}} |٣٣ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1928}} |٣٢ |٢ |١ |١ |٤ |١٧ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1932}} | colspan="6" |''بەشداری نەکردووە'' |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1936}} |٥٤ |٢ |١ |٢ |٥ |١٥ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1948}} |٨٥ |٢ |٢ |١ |٥ |١٦ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1952}} |١٠٦ |٠ |٠ |١ |١ |٤٠ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1956}} |٣ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1960}} |٧٤ |٠ |١ |١ |٢ |٣٠ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1964}} |٧٣ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1968}} |٣٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1972}} |٢٣ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1976}} |٢٩ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1980}} | colspan="6" |''بەشداری نەکردووە'' |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1984}} |١١٤ |٠ |١ |٠ |١ |٣٣ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1988}} |٤٩ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1992}} |٧٥ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|1996}} |٢٩ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2000}} |٨٩ |٠ |٠ |٠ |٠ |– |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2004}} |٩٧ |١ |١ |٣ |٥ |٤٦ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2008}} |١٠٣ |٠ |٠ |٢ |٢ |٨٠ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2012}} |١١٣ |٠ |٣ |١ |٤ |٥٦ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2016}} |١١٩ |٠ |٠ |٣ |٣ |٦٦ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2020}} |١٣٢ |١ |١ |٤ |٦ |٥٤ |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2024}} | colspan="6;" rowspan="3" |''future event'' |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2028}} |- | align="right" |{{GamesName|SOG|2032}} |- ! colspan="2" |Total !٨ !١١ !١٩ !٣٨ !٦٠ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد}}{{تووڵی دەروازە|میسر|وەرزش|ئۆڵۆمپیاد}} {{پۆلی کۆمنز|Egypt at the Olympic Games}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:میسر لە ئۆڵۆمپیاد]] cf2kzp1ff1wekz5uzm4b5plvgpoxeie 1 212131 1680102 1323592 2026-10-04T04:52:47Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680102 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆو کیری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=944888 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210821071810/http://www.keerydesign.com/?page_id=14 بۆ http://www.keerydesign.com/?page_id=14 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٠٧، ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆو کیری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323591 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210821071810/http://www.keerydesign.com/?page_id=14 بۆ http://www.keerydesign.com/?page_id=14 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٤٩، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆو کیری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680101 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210821071827/https://www.newburyportnews.com/article_da8f07e4-5f7f-5812-ba71-e653c4af65d7.html بۆ http://newburyportnews.com/article_da8f07e4-5f7f-5812-ba71-e653c4af65d7.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٥٢، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) tilkdl6pdbqnwxmcr12kffgu4wt3zwm 0 212224 1680080 1516751 2026-10-04T04:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1680080 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder | name = میشێل ئۆنیل | honorific-suffix = | image = Michelle O'Neill (cropped from Martin McGuinness, Michelle O'Neill, Mary Lou McDonald and Gerry Adams).jpg | caption = ئۆنیل لە ٢٠١٧ | office1 = 4th جێگری وەزیری یەکەمی ئیرلەندای باکوور | alongside1 = خزمەتکردن لەگەڵ ئارلین فۆستەر و پاول گیڤان | term_start1 = ١١ کانوونی دووەم ٢٠٢٠ | term_end1 = ٤ی شوباتی 2022 {{ref label|ch|a|}} | predecessor1 = مارتن ماکگواینس (٢٠١٧) | successor1 = ''بەتاڵ'' | office3 = جێگری سەرۆکی سین فین | president3 = ماری لو مکدۆناڵد | term_start3 = ١٠ شوبات ٢٠١٨ | term_end3 = | predecessor3 = ماری لو مکدۆناڵد | successor3 = | office4 = وەزیری تەندروستی | term_start4 = ٢٥ ئایار ٢٠١٦ | term_end4 = ٢ ئازار ٢٠١٧ | predecessor4 = سیمۆن ھامیلتۆن{{ھن}}(تەندروستی، خزمەتگوزاری کۆمەڵایەتی و سەلامەتی گشتی) | successor4 = ڕۆبن سوان | office5 = وەزیری کشتوکاڵ و گەشەپێدانی گوندەکان | term_start5 = ٥ ئایار ٢٠١١ | term_end5 = ٦ ئایار ٢٠١٦ | predecessor5 = میشێل گیلدێرنو | successor5 = میشێل گیلدێرنو{{ھن}}(کشتوکاڵ و ژینگە و کاروباری گوندەکان) | office6 = سەرۆکی شارەوانی دەنگانۆن و تیرۆنی باشوور]] | term_start6 = حوزەیران ٢٠١٠ | term_end6 = حوزەیران ٢٠١١ | predecessor6 = فرانکی مۆلۆیی | successor6 = کێنیت ڕید | office7 = ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانان | term_start7 = ٧ ئازار ٢٠٠٧ | term_end7 = | predecessor7 = جیرالدین دۆگان | successor7 = | birth_name = میشێل دۆریس | birth_date = {{birth date and age|1977|1|10|df=y}} | birth_place = [[Fermoy]], [[County Cork]], ئیرلەند | death_date = | death_place = | nationality = | party = سین فین | spouse = {{marriage|Paddy O'Neill|1995|2014|end=sep.}} | children = ٢ | alma_mater = | website = {{url|sinnfein.ie/contents/14972|Official website}}| | footnotes = {{note|ch|a}}O'Neill left the role of dFM when [[Arlene Foster]] resigned as FM on 14 June 2021. She was reappointed dFM alongside FM [[Paul Givan]] on 17 June 2021. }} '''میشێل ئۆنیل''' ({{lang-en|Michelle O'Neill}}) سیاسەتمەدارێکی [[ئیرلەند]]ییە کە لە نێوان ساڵانی ٢٠٢٠ و ٢٠٢٢ وەک جێگری وەزیری یەکەمی ئیرلەندای باکوور خزمەتی کردووە ئەو لە ساڵی ٢٠١٨ەوە وەک جێگری سەرۆکی سین فین خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانان (MLA) بۆ مید ئولستێرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eimear McGovern: Michelle O’Neill’s journey from young mother to political leader is inspirational|ناونیشان=https://www.belfasttelegraph.co.uk/life/michelle-oneills-journey-from-young-mother-to-political-leader-is-inspirational-41645729.html|وێبگە=belfasttelegraph|بڵاوکەرەوە=belfasttelegraph.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Francis|یەکەم١=Alannah|سەردێڕ=Who is Michelle O'Neill? Sinn Fein official in line to become Northern Ireland's first minister|ناونیشان=https://inews.co.uk/news/michelle-o-neill-sinn-fein-official-northern-ireland-first-minister-2022-ni-election-1617377|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ئیش=inews.co.uk|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Michelle O'Neill}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|شانشینی یەکگرتوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] kpzsje942r9c65w1v41ttrjsjaca5mr 0 213741 1680317 1516934 2026-10-04T10:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680317 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''میھرەبان''' (١٨٥٨ مایی، [[ئامێدی]] – ١٩٠٥ مایی) شاعیرێکی [[کورد]] بوو. لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدە تا سەرەتای سەدەی بیستەم ژیاوە، و بە شێوەزاری بادینی شیعری نووسیوە. == ژیاننامە == میھرەبان کچی مەلا حەسەنی مایییە. مایی گوندێکە لە ناوچەی عەشیرەتی بەرواریی باڵا لە باکووری ئامێدی. میھرەبان لە ساڵی ١٩٥٨ لەو گوندەدا لە دایکبووە. لە ماڵەوە بەھۆی باوکییەوە فێری نووسین و خوێندەواری بووبێ. میھرەبان کچێکی شۆخ و شەنگ و ژیر و دەست ڕەنگین بووە. لە چنین و نەقش و نیگاری مافوور ھونەری نواندووە. لە ناو خەڵکی بە میھرەبان خاتوون ناوبانگی دەرکردووە. خەڵکی عەشرەت و دەوروبەر ڕێزیان لێ ناوە. لاوان گرفتاری بوون و خەونیان پێوە دیوە ڕۆژێ لە ڕۆژان ببێتە ھاوسەری یەکێکیان، میھرەبان لە لای خۆیەوە دڵی چووبووە ئامۆزای خۆی کە ناوی فەقێ ئەحمەد بووە. میری بەرواری وەکوو خەڵکەکە ھەواڵی جوانی میھرەبان بیستبوو. ئارەزووی ئەوەی ھەبوو بیخوازێ، بۆ ئەم مەبەستە ڕووی کردووەتە گوندی مای و بووەتە میوانی ماڵی میھرەبان و لە مەلا حەسەنی باوکی داوای کردووە. بێ گومان باوک بە خۆشحاڵییەوە ڕازی بووە. ئەم ڕووداوە بووەتە مایەی کارەساتێک بۆ میھرەبان و ھەستی شاعیرییەتی بزواندووە و ئەم شیعرەی ھۆنیوەتەوە وەک وڵامێ بۆ میری بەرواری: {{شیعر}} {{ب|ئەز چی بێژم چی بەیان کەم کی ب حالێ من دزانی|مەخفیاتان ئاشکرا کەم ئاھ ژ ڤێ دەردێ گران}} {{ب|ئاھ ژ دەست و عەشق و ئەڤینا کەفتمە تازیی و شینا|کێ دێ ساغ کات ڤان برینا چو ژ دل سەد ئاخ و ژان}} {{ب|دەردێکی زۆری گرانە عەقڵ و ھۆش من چ نەھانە|مام پەپیکو بێ خووانە کی دییە ئەڤ چ زەمان}} {{ب|من نەما سەبر و قەرارە دل ژ من بوو پارە پارە|جەھ نە زۆر و گەرم و ھارە لەو ژ من چوون ھەست و خوان}} {{ب|یێکە دل نابیت دوو چوار نابیتن مەحەببەت چەپ و خوار|تشتەکە ناچیتە بازاڕ نە بە دەست شێخ و مەلان}} {{ب|دوو دلا یەکدو حەباندن زەحمەتە ژ یەکدی ڕەڤاندن|ئایەتا عیشقێ ب خواندن نایێتە شەح و بەیان}} {{ب|عیشق نەزانیتن گەداھی عیشق نەزانیت پادشاھی|شوعلەکە ژ نوورا ئیلاھی ھەر وەکی ڕووح و ڕەوان}} {{کۆتاییی شیعر}} لەو کاتەی ئەم شیعرە دەکەوێتە بەر گوێی میری بەرواری، بۆی ئاشکرا دەبێ، میھرەبان پەیوەندی دڵداریی لەگەڵ کەسێکی دیکەدا ھەیە، میر دەستی لێ ھەڵدەگرێ و ئەم دێرە شێعرەی بۆ دەنووسێ؛ {{شیعر}} {{ب|بۆ ئەڤینی نینە چارە تشتەکی ڕوھنە دیارە|ژ داستانا تە دە بارە ھەر شوکور ئەی میھرەبان}} {{کۆتاییی شیعر}} == سەرچاوەکان == * مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی چوارەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕە ٦١٧ تا ٦١٨، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|ئێران|شیعر|وێژەی کوردی|وێژە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی ئامێدی]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٠٥]] kpd6e56dqc8ylfu8ervd6elnne9h56u 0 214703 1679830 1391509 2026-10-03T19:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1679830 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Plan-metro-erevan.jpg|وێنۆک|ڕاست|نەخشەی میترۆی یەریڤان]] '''میترۆی کارێن دەمیرچیان یەریڤان''' ({{بە ئەرمەنی|Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտեն}} کارێن دەمیرچیانی ئەنڤان یەریڤانی گەورە؛ لە کانوونی دووەمی ١٩٩٩ەوە)، کە بە شێوەی ئاخاوتنی بە میترۆی [[یەریڤان]] ناسراوە ({{بە ئەرمەنی|Երևանի մետրոպոլիտեն}}) سیستەمێکی ترانزێتی خێرایە کە خزمەت بە پایتەختی [[ئەرمینیا]] دەکات، یەریڤان. لە ٧ی ئازاری ١٩٨١ کرایەوە<ref name="metro-loans">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Yerevan authorities negotiating new metro line projects with banks | وێبگە = ArmeniaNow.com | ناونیشان = http://www.armenianow.com/economy/41684/armenia_yerevan_underground_ebrd_funding_project | ڕێکەوت = ٢٧ی ئازاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢١ی شوباتی ٢٠١٣ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20130221091846/http://www.armenianow.com/economy/41684/armenia_yerevan_underground_ebrd_funding_project | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەشتەمین سیستەمی میترۆ بوو لە [[یەکێتی سۆڤیەت]]ی پێشوو. خاوەندارێتی لەلایەن حکوومەتەوە دەکرێت، لەلایەن میترۆی کارێن دەمیرچیان یەریڤان CJSC لە وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن بەڕێوەدەبرێت. بە پێچەوانەی زۆربەی سیستەمەکانی ترانزێتی خێرای پێشووی سۆڤیەت، وێستگەکانی زۆر قووڵ نین، دوو وێستگە لە سەرووی زەوییەوە ھەیە، یەکێکیان قووڵە و ئەوانی دیکە بە قووڵی ژێر زەوی دادەنرێت، بەڵام قووڵی ئەو وێستگەیانە زۆر نییە، بە تێکڕا ١٦–٢٢ مەتر (٥٢). –٧٢ پێ)؛ تەنھا سێ وێستگە زیاترن لە ٣٠ مەتر (٩٨ پێ)، مارشال باغرامیان (نزیکەی ٣٧٫٥ مەتر (١٢٣ پێ))، بارێکاموتیون (نزیکەی ٤٢ مەتر (١٣٨ پێ)) و یەریتاسەرداکان (نزیکەی ٣٧ مەتر (١٢١ پێ)). وێستگەکان بە شێوەیەکی ئاڵۆز بە مۆتیڤی نیشتمانی ڕازێنراونەتەوە. میترۆکە لەسەر ھێڵی ١٣٫٤ کیلۆمەتر (٨٫٣ میل)<ref name="metro-loans"/> دەڕوات و لە ئێستادا خزمەت بە دە وێستگەی چالاک دەکات. لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ میترۆ بە ناوی [[کارێن دەمیرچیان]] ناونرا، ئەو پیاوەی کە بەرپرسیار بوو لە گۆڕینی دۆخی سیستەمی ترامی خێرا بۆ ئەوەی ببێتە سیستەمی میترۆ، دوای ئەوەی دوو مانگ پێشتر لە ھێرشێکی تیرۆریستیدا بۆ سەر پەرلەمانی ئەرمینیا کوژرا. لەگەڵ شەمەندەفەرەکان کە ھەر پێنج خولەک جارێک لە کاتژمێر ٦:٣٠ بەیانی تا ١١ی پاشنیوەڕۆ دەڕۆن. پێش زیادکردنی کرێی ھاتوچۆ لە ڕۆژێکدا خزمەت بە نزیکەی ٦٠ ھەزار سەرنشین دەکات<ref name="fare-increase">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Union of consumers: Doubled fare for Yerevan Metro will reduce number of passengers | وێبگە = ArmeniaNow.com | ناونیشان = http://armenianow.com/social/30547/yerevan_municipality_increased_metro_fair_increases | ڕێکەوت = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20131112095512/http://armenianow.com/social/30547/yerevan_municipality_increased_metro_fair_increases | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢دا ١٤٫٩ ملیۆن سەرنشین سواری میترۆ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Социально-экономическое положение Республики Армения в январе-декабре 2012г. Транспорт| ناونیشان = http://www.armstat.am/file/article/sv_12_12r_124.pdf | زمان = ru | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[شێنگاڤیت (میترۆی یەریڤان)|شێنگاڤیت]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|شەمەندەفەر|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Yerevan Metro}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:میترۆی یەریڤان]] [[پۆل:گواستنەوە لە ئەرمەنستان]] i8xiiwz8gu6ob517llk2h9n0zryg7lh 0 214705 1679654 1616259 2026-10-03T13:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1679654 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[مۆزەخانەی ھونەری]]ی کافێسجیان''' ({{بە ئەرمەنی|Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոն}} ھەروەھا بە دامەزراوەی مۆزەخانەی کافێسجیان ناسراوە) مۆزەخانەیەکی ھونەرییە لە شاری [[یەریڤان]] لە [[ئەرمینیا]]. دەکەوێتە ناوەندی ناوچەی کێنترۆن، لەناو و دەوروبەری [[کاسکەیدی یەریڤان]] کە کۆمەڵگەیەکی پلیکانەی گەورەیە لەگەڵ نافورە، لە باخچەکانی شەقامی تامیان و ناوچەی پیادەیییەوە بەرز دەبێتەوە. لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ کرایەوە، جگە لە پێشانگای بەرھەمە ناوازەکانی ھونەری مۆدێرن.<ref>[http://www.panarmenian.net/news/eng/?nid=39035 The grand opening of the Cafesjian museum took place in Yerevan]</ref> پرۆژەی ناوەندی ھونەر لەلایەن کۆمپانیای دەیڤید ھۆتسۆن ئارکیتێکتس کە بنکەکەی لە نیویۆرکەیە دیزاین کراوە<ref>[http://hotson.net/cafesjian-museum-of-artsequences/ Cafesjian museum of art sequences]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Cafesjian Center for the Arts}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکانی یەریڤان|ھونەری کافێسجیان]] 3exshqk9egctsjoaod6snifbxdpbzcr 0 214859 1679714 1454396 2026-10-03T16:33:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1679714 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان''' ({{بە ئەرمەنی|Մայր Հայաստան}}) کەسایەتییەکی مێینەی [[ئەرمینیا]]یە. گشتیترین وێنەی بینراوی ئەو پەیکەرێکی مۆنۆمێنتاڵییە لە پارکەکەی سەرکەوتن کە ڕووی لە پایتەختی شاری [[یەریڤان]]ی ئەرمینیایە. پەیکەرەکەی ئێستا جێگەی پەیکەرێکی مۆنۆمێنتی [[جۆزێف ستالین]] سکرتێری گشتی دەگرێتەوە کە وەک یادگاری سەرکەوتن بۆ [[جەنگی جیھانی دووەم]] دروست کراوە. لە سەردەمی ستالین لە [[یەکێتی سۆڤیەت]] لە [[بەھار]]ی ١٩٦٢ پەیکەری ستالین لابرا، لەو پرۆسەیەدا سەربازێک کوژرا و ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون، لە شوێنی ئەو پەیکەری ئەرمینیای دایک دانرا، کە لەلایەن [[ئارا ھاروتیونیان]]ەوە دیزاین کرابوو. نموونەی سەرەتایی فیلمی «دایکی ئەرمەنستان» کچێکی تەمەن ١٧ ساڵ گێنیا مورادیان بوو. ئارا ھاروتیونیان لە فرۆشگاکە چاوی پێکەوت و ڕازی کرد کە پۆز بۆ پەیکەرەکە بدات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.rferl.org/a/mother-armenia-yerevan-iconic-statue/31145539.html|سەردێڕ= Meeting 'Mother Armenia,' The Woman Behind Yerevan's Iconic Statue|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢١|نووسەر=Amos Chappl|ئیش=RFE}}</ref> «دایکی ئەرمینیا» بەرزییەکەی ٢٢ مەتر (٧٢ پێ)ە، بەم شێوەیە بەرزی گشتی مۆنۆمێنتەکە ٥١ مەتر (١٦٧ پێ) دەبێت، بە پایەیییەکەیەوە. پەیکەرەکە لە مسی چەقۆدار دروست کراوە لەکاتێکدا مۆزەخانەی پایەدار لە بازاڵتە.<ref>[http://www.yerevan.am/main.php?page_id=267&lang=3 Monuments of Yerevan] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002075227/http://www.yerevan.am/main.php?page_id=267&lang=3 |date=2011-10-02}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Mother Armenia Monument}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی یەریڤان|مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان]] [[پۆل:کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان]] [[پۆل:وێناکردنی نەتەوە]] injl2r564vnxdne0hsebvy3ucadwut5 0 215166 1679798 1678933 2026-10-03T17:16:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:شیعە|شیعە]] و [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679798 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مزگەوتی جومعە''' مزگەوتێکە لە [[باکوو]] لە [[ئازەربایجان]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| سەردێڕ = Зодчество Азербайджана XII-XV вв. и его место в архитектуре Переднего Востока. | نووسەر = Леонид Семенович Бретаницкий. | بڵاوکەرەوە=Главная редакция восточной литературы. | ساڵ = ١٩٦٦| پەڕەکان=٤٠٠}}</ref> لە نووسراوێکدا لەسەر مزگەوتەکە باس لەوە کراوە کە “ئەمیر شەرەف الدین مەحموود فەرمانی نۆژەنکردنەوەی ئەم مزگەوتەی داوە لە مانگی ڕەجەبی ٧٠٩ی کۆچی (١٣٠٩)”. لەسەر دیواری باکووری مزگەوتەکە منارەیەک دروست کرابوو کە باڵکۆنێک لە ساڵی ١٤٣٧دا بە ستالاکتایت پشتگیری لێکرابوو. مزگەوتەکە دەکەوێتە ناوچەی مێژوویی [[ئیچەری شێھر]] و چەندین جار ئاوەدان کراوەتەوە. مزگەوتی ھەینی ئێستا لە ساڵی ١٨٩٩ لەژێر پارەی بازرگانی خێرخوازی باکو حاجی شیخلالی داداشۆڤ دروست کراوە. لە ژیانی کولتووری سەدەی ناوەڕاستی ئازەربایجان مزگەوتی کاتدراییل وەک ناوەندی کۆمەڵایەتی-کولتووری کاری دەکرد<ref>[http://www.ourbaku.com/index.php5?title=Джума_мечеть_(Ичери-Шехер,_Баку) Джума мечеть (Ичери-Шехер, Баку)]</ref><ref>Л. С. Бретаницкий Баку Архитектурно художественные памятники 1956 стр.15</ref><ref>[http://www.avialine.com/articles/6/47/3225.html Культовые сооружения Баку]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Juma Mosque (Baku)}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|نژیاروانی|شیعە|مزگەوت}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئازەربایجان-کۆلکە}} [[پۆل:مزگەوتەکانی باکوو]] f0y2i5sxl5q0xauriy47q1qjl6d9r4t 0 215246 1680114 1628876 2026-10-04T05:46:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680114 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=|image_size=600x600|youthyears1=٢٠١٠-|youthclubs1=ئەمستەردامشێ|youthyears2=٢٠١٠–٢٠١٨|youthclubs2=ئەیاکس|years1=٢٠١٨–٢٠٢١|clubs1=لاوانی ئەیاکس|caps1=٣٢|goals1=١٦|years2=٢٠٢٠–٢٠٢١|clubs2=ئەیاکس|caps2=١٢|goals2=٣|years3=٢٠٢١–٢٠٢٢|clubs3=لایپزیگ|caps3=٩|goals3=٠|years4=٢٠٢٢|clubs4=ئەیاکس (خواستن)|caps4=١١|goals4=٧|years5=٢٠٢٢-|clubs5=ئەیاکس|caps5=١|goals5=١|nationalyears1=٢٠١٧|nationalteam1=ھۆڵەندای خوار ١٥ ساڵان|nationalcaps1=٦|nationalgoals1=٤|nationalyears2=٢٠١٧|nationalteam2=ھۆڵەندای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps2=٥|nationalgoals2=٥|nationalyears3=٢٠١٧–٢٠١٩|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps3=٢٤|nationalgoals3=١٦|medaltemplates={{Medal|Country|{{fb|Netherlands}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-17 Championship]]}} {{Medal|W|[[2018 UEFA European Under-17 Championship|England 2018]]|}} {{Medal|W|[[2019 UEFA European Under-17 Championship|Ireland 2019]]|}}|club-update=تەممووزی ٢٠٢٢|nationalteam-update=١٩ ئایاری ٢٠١٩}} برایان ئبینیزەر ئادی برۆبی (لەدایکبووی ١ی شوباتی ٢٠٠٢) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی ھۆڵەندییە کە وەک ھێرشبەر یاری دەکات بۆ یانەی خولی نایابی ھۆڵەندی [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]]. == کاروانی یانە == === کاروانی سەرەتایی === برۆبی دەستی بە کاروازی لاوێتی کرد لەگەڵ AFC پێش ئەوەی بەشدار بێت لە ئەکادیمیای [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] لە ساڵی ٢٠١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ajax legt goaltjesdief Brobbey (16) vast|ناونیشان=https://www.vi.nl/nieuws/ajax-legt-goaltjesdief-brobbey-16-vast|ئیش=Voetbal International|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|زمان=nl}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brian Brobbey {{!}} Ajax Showtime|ناونیشان=https://www.ajaxshowtime.com/brian-brobbey|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=ajaxshowtime.com|زمان=nl}}</ref> === ئەیاکس === برۆبی یەکەمین یاری خۆی لە خولی ھۆۆڵەندی بۆ [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] ئەنجامدا لە ٣١ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٠، وەک یەدەگ ھاتە یاریگا و گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٥–٢ بەسەر فۆرتونا سیتارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ajax thrash Fortuna Sittard 5-2|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/club/fortuna-sittard/143/video/4222847|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=ESPN}}</ref> یەکەمین یاری خۆی لە [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|ئەورووپا]]دا ئەنجامدا لە قۆناغی کۆمەڵەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەرامبەر ئەتلانتا لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ و ئاستەکەی ستایش کرا لەلایەن ڕاھێنەر [[ئیریک تین ھاگ|ئێریک تێن ھاگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Brian Brobbey: Ajax boss Ten Hag commends Ghana target despite Champions League disappointment|ناونیشان=https://www.goal.com/en-us/news/brian-brobbey-ajax-boss-ten-hag-commends-ghana-target/1mh7iwv8ufx5p1kvk71jplthwy|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Goal}}</ref> لە ٣ی [[شوبات]]ی ٢٠٢١، بەڕێوەبەری تۆپی پێی ئەیاکس مارک ئۆڤەرمارس، پشت ڕاستی کردەوە کە برۆبی یانەکە جێ دەھێڵێت لە کاتی کۆتایی ھاتنی گرێبەستەکەی لە کۆتایی وەرز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Brobbey to leave Ajax|ناونیشان=http://www.football-oranje.com/brobbey-to-leave-ajax/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Football Oranje}}</ref> برۆبی یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە پاڵەوانێتییەکی ئەورووپی لە ١٨ی شوبات، دووەم گۆڵی ئەیاکسی تۆمار کرد لە یاری یەکەمی قۆناغی ٣٢ ی [[خولی ئەورووپا]] کە بردنەوەیان تۆمار کرد لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر لیڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Weah on target but Ajax stun Lille|ناونیشان=https://www.ligue1.com/Articles/MATCH-REPORTS/2021/02/18/weah-on-target-but-ajax-stun-lille-usmnt-europa-league|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Ligue 1}}</ref> === لایپزیگ === لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢١، لایپزیگ گرێبەستی لەگەڵ برۆبی ڕاگەیاند.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=RasenBallsport Leipzig - Brobbey joins RB Leipzig|ناونیشان=https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/New-signing-Brian-Brobbey.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210312100752/https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/New-signing-Brian-Brobbey.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=RB Leipzig Official Website|زمان=en}}</ref> لە ١ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢١ پەیوەندی کرد بە یانەکەوە.<ref name=":0"/> ==== گەڕانەوە بۆ ئەیاکس بە خواستن ==== لە ٢٧ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠٢١، ڕاگەیەندرا کە برۆبی دەگەڕێتەوە بۆ ئەیاکس بۆ ماوەی شەش مانگ بە خواستن بە بێ ھەبوونی بژاردەی کڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Brian Brobbey keert op huurbasis terug bij Ajax, geen optie tot koop|ناونیشان=https://www.parool.nl/sport/brian-brobbey-keert-op-huurbasis-terug-bij-ajax-geen-optie-tot-koop~b98cdef7/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Het Parool}}</ref> ئەو درێسی ژمارە ١٨ی پێبەخشرا، کە پێشتر لەو وەرزەدا لەلایەن یۆرگن ئکێلێنکامپەوە لەبەردەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brobbey: 'Ten Hag zei na één wedstrijd tegen me: Tijd dat je terug naar huis komt'|ناونیشان=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/1012391/brobbey-ten-hag-zei-na-n-wedstrijd-tegen-me-tijd-dat-je-terug-naar-huis-komt.html}}</ref> یەکەم یاریکردنی خۆی لە ١٦ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠٢٢ ئەنجامدا لە یارییەک لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر ئۆترێخت وەک ھێرشبەری سەرەکی، دوو گۆڵی تۆمارکرد پێش ئەوەی لە خولەکی ٧٠ دابنیشێت بۆ یاریزان داڤی کلاسن لە بردنەوەی ٣–٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Utrecht vs. Ajax|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2022/01/16/netherlands/eredivisie/stichting-fc-utrecht/afc-ajax/3512625/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Soccerway}}</ref> === گەڕانەوە بۆ ئەیاکس === لە ٢٢ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢٢، [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] گرێبەستێکی پێنج ساڵەی لەگەڵ برایان برۆبی واژوو کردبە بڕی ١٦٫٣٥ ملیۆن [[یۆرۆ]] و ٣ ملیۆن یۆرۆی زیادکراو کە بەپێی ئاست و یاریکردن دەبەخشرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ajax Returns Brian Brobbey on a Permanent Deal|ناونیشان=https://onlineqatarcasino.com/ar/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Qatar Casino|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220727082818/https://onlineqatarcasino.com/ar/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ajax and RB Leipzig reach agreement for Brian Brobbey|ناونیشان=https://english.ajax.nl/articles/ajax-and-rb-leipzig-reach-agreement-for-brian-brobbey|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Ajax}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == برۆبی ڕەچەڵەکی غانییە و لە ھۆڵەندا لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ajax-debutant Brobbey 'moet behaagd worden': 'Contract loopt af, is ook politiek'|ناونیشان=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/951791/ajax-debutant-brobbey-moet-behaagd-worden-contract-loopt-af-is-ook-politiek-.html|وێبگە=www.voetbalprimeur.nl}}</ref> برۆبی بانگھێشت کرا بۆ ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان لە ھەردوو جامی ئەورووپی خوار ١٧ ساڵی ٢٠١٨ و ٢٠١٩، ھەردوو پاڵەوانێتییەکەیان یەک بە دوای یەک بردەوە. == ژیانی کەسی == برای بچووکی یاریزانانی تۆپی پێ دێریک لوکاسێن، کێڤن لۆکاسێن، و ساموێل برۆبییە.<ref>{{Soccerway|brian-brobbey/520146}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٣٠ تەممووزی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=B. Brobbey|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/brian-brobbey/520146/|وێبگە=Soccerway|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="4" |لاوانی ئەیاکس |٢٠١٨–١٩ |خولی پلە دووی ھۆڵەندی |٢ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٢ |٠ |- |٢٠١٩–٢٠ |خولی پلە دووی ھۆڵەندی |١٣ |٧ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١٣ |٧ |- |٢٠٢٠–٢١ |خولی پلە دووی ھۆڵەندی |١٧ |٩ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١٧ |٩ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٢ !١٦ ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٣٢ !١٦ |- |[[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] |٢٠٢٠–٢١ |[[خولی نایابی ھۆڵەندا]] |١٢ |٣ |٠ |٠ |٧ |٣ | colspan="2" | - |١٩ |٦ |- |لایپزیگ |٢٠٢١–٢٢ |[[بۆندسلیگا]] |٩ |٠ |١ |٠ |٤ |٠ | colspan="2" | - |١٤ |٠ |- |ئەیاکس (خواستن) |٢٠٢١–٢٢ |خولی نایابی ھۆڵەندا |١١ |٧ |١ |٠ |١ |٠ | colspan="2" | - |١٣ |٧ |- | rowspan="2" |ئەیاکس |٢٠٢٢–٢٠٢٣ |خولی نایابی ھۆڵەندا |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |١ |٠ |١ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١١ !٧ !١ !٠ !١ !٠ !١ !٠ !١٤ !٧ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !٦٤ !٢٦ !٢ !٠ !١٢ !٣ !١ !٠ !٧٩ !٢٩ |} {{تێبینییەکان}} == خەڵاتەکان == '''ئەیاکس''' * خولی نایابی ھۆڵەندا: ٢٠٢٠–٢١، ٢٠٢١–٢٢ * [[جامی ھۆڵەندا]] : ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://english.ajax.nl/articles/neres-stoppage-time-goal-seals-dutch-cup-win/#|سەردێڕ=Neres' stoppage-time goal seals Dutch Cup win|بڵاوکەرەوە=Ajax website|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> '''ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٧ ساڵان: ٢٠١٨، ٢٠١٩<ref name="YouthTwo">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Netherlands clinch title|ناونیشان=https://www.uefa.com/under17/season=2019/matches/round=2000947/match=2027448/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UEFA}}</ref><ref name="NetherlandsYouth">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sky Sports|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Netherlands win U17 European Championship after penalty shootout win over Italy|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/12348/11380131/netherlands-win-u17-european-championship-after-penalty-shootout-win-over-italy|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Sky Sports}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|ژیاننامە|تۆپی پێ|وەرزش|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Brian Brobbey}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] j3r97mqg2pp86zf28dotybcj1p1r9c8 0 215273 1679751 1445124 2026-10-03T16:39:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئازەربایجان-کۆلکە) 1679751 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میترۆی باکوو''' سیستەمێکی ترانزێتی خێرایە کە خزمەت بە [[باکوو]]ی پایتەختی [[ئازەربایجان]] دەکات. بۆ یەکەمجار لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧7<ref name="Baku-metro">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.metro.gov.az/en/page/two.html|سەردێڕ=Baku Metro - History|بڵاوکەرەوە=Bakı Metropoliteni|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130818051401/http://metro.gov.az/en/page/two.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٣|df=mdy-all}}</ref> لە سەردەمی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەتدا]] کرایەوە، تایبەتمەندی تایبەتی سیستەمی سۆڤیەتەکانی پێشووی ھەیە، لەوانە وێستگە ناوەندییە زۆر قووڵەکان و دیکۆراتی نایاب کە مۆتیڤی نەتەوەیی نەریتی ئازەربایجان لەگەڵ ئایدیۆلۆژیای سۆڤیەت تێکەڵ دەکەن. لە ئێستادا سیستەمەکە ٣٨٫٠٣ کیلۆمەتر (٢٣٫٦٣ میل)<ref name="Baku-metro"/> ڕێڕەوی دوو ئاراستەیی ھەیە، کە لە سێ ھێڵ پێکھاتووە<ref name="Baku-metro"/> کە لەلایەن ٢٦ وێستگەوە خزمەت دەکرێن.<ref name="Baku-metro"/> میترۆ تاکە میترۆیە کە لە ئازەربایجان دروست کراوە، و پێنجەمین میترۆ بووە کە لە یەکێتی سۆڤیەت دروست کراوە. لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٢٢٢٫٠ ملیۆن<ref name="State Statistical Committee">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Conveyance of passengers in transport sectors|ناونیشان=http://www.stat.gov.az/source/transport/indexen.php|وێبگە=The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170510151201/http://www.stat.gov.az/source/transport/indexen.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرنشینی ھەڵگرتبوو،<ref name=ann>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ann.az/az/ten-il-baki-metrosu-ile-222-mln-sernisin-dasinib/|سەردێڕ=Ötən il Bakı metrosu ilə 222 mln. sərnişin daşınıb.|بڵاوکەرەوە=Azerbaijan News Network (ANN)|وێبگە=ANN|ساڵ=٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|زمان=az|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181110080341/https://ann.az/az/ten-il-baki-metrosu-ile-222-mln-sernisin-dasinib/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە تێکڕای سواربوونی ڕۆژانەی نزیکەی ٦٠٨٬٢٠٠ کەس بوو. کۆمپانیای باکوو میترۆی داخراو (باکوو میترۆ CJSC)، کۆمپانیاکە کە میترۆی باکوو بەڕێوەدەبات، بەپێی فەرمانی ژمارە ٢٨٩ی سەرۆکی کۆماری ئازەربایجان لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٤ وەک جێنشینی یاسایی میترۆی باکوو و ئازەرتونێلمێترۆتیکنتی دامەزراوە کۆمپانیای پشکی ھاوبەش. موڵک و ماڵی لەگەڵ ماف و ئەرکەکانی کۆمپانیای باکوو میترۆ و کۆمپانیای بۆرسەی ئازەرتونێلمێترۆتیکینتی گواسترایەوە بۆ میترۆی باکوو کە تازە دامەزراو CJSC.<ref name="Baku Metropolitan">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.railway-strategies.com/2016/12/13/baku-metropolitan-cjsc/|سەردێڕ=About "Baku Metropolitan" CJSC|وێبگە=railway-strategies.com|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|issue=136|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181110081738/http://www.railway-strategies.com/2016/12/13/baku-metropolitan-cjsc/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ڕووداوەکان == === بۆردومانەکانی ساڵی ١٩٩٤ === لە ١٩ی ئازار و ٣ی تەممووزی ١٩٩٤، بۆمبەکان ٢٧ کەس کوژران و ٩١ کەسی دیکەش بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Atwell, Elizabeth|نووسەر٢=Khanlou, Pirouz|سەردێڕ=Baku's Metro Accident|ناونیشان=http://azer.com/aiweb/categories/magazine/34_folder/34_articles/34_metro.html|بڵاوکەرەوە=Azer International Magazine|ساڵ=١٩٩٥|پەڕەکان=٤٦–٤٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110121214523/http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/34_folder/34_articles/34_metro.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر سێ [[ئەرمەنی (ڕوونکردنەوە)|ئەرمەنی]] لە پەیوەندی لەگەڵ ڕووداوەکەدا دەستگیرکران و تۆمەتبارکران و زیندانی کران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.friends-partners.org/friends/news/omri/1997/12/971202I.html|سەردێڕ=Azerbaijani Terrorism Suspect Extradited to Baku|بڵاوکەرەوە=RFE/RL NEWSLINE|بەرگ=١|ژمارە=١٧٠|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181110080336/http://www.friends-partners.org/friends/news/omri/1997/12/971202I.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ئاگرکەوتنەوەی ساڵی ١٩٩٥ === لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥ ئاگر لە نێوان بنکەکانی ئولدوز و نەریمان ناریمانۆڤ کەوتەوە و بەھۆیەوە ٢٨٩ کەس گیانیان لەدەستدا و ٢٦٥ کەسی دیکەش برینداربوون.<ref name="FVT">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.smenet.org/uvc/mineventpapers/pdf/058.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101216053007/http://www.smenet.org/uvc/mineventpapers/pdf/058.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Fires in vehicular tunnels|بڵاوکەرەوە=12th U.S. /North American Mine Ventilation Symposium 2008|نووسەر=I.J. Duckworth|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref><ref name="RMTA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lotsberg.net/artiklar/andersen/en_table_1.html|سەردێڕ=Railroad and Metro Tunnel Accidents|بڵاوکەرەوە=Lotsberg.net|نووسەر=Terje Andersen, Børre J. Paaske|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029201110/http://www.lotsberg.net/artiklar/andersen/en_table_1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاگرەکە بە ھۆکاری تێکچوونی کارەبا دادەنرێت بەڵام ئەگەری تێکدان بەدەر نەکراوە. ئاگرەکە وەک کوشندەترین کارەساتی میترۆ لە جیھاندا دەمێنێتەوە.<ref name="Indep">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/sabotage-fear-over-metro-fire-1580269.html|سەردێڕ=Sabotage fear over metro fire|ئیش=[[The Independent]]|نووسەر=Phil Reeves|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131216023051/http://www.independent.co.uk/news/world/sabotage-fear-over-metro-fire-1580269.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == کاتنامە == {| class=wikitable style="text-align:right;" |- !بەشی !! ڕێکەوتی کردنەوەی !! درێژی |- |[[ئیچێری شێھێر (میترۆی باکوو)|ئیچێری شێھێر]] - [[نەریمان ناریمانۆڤ (میترۆی باکوو)|نەریمان ناریمانۆڤ]] |٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧ |٦٫٥ کم |- |[[٢٨ی ئایار (میترۆی باکوو)|٢٨ی ئایار]] – [[شا ئیسماعیل خەتای (میترۆی باکوو)|شا ئیسماعیل خەتای]] |٢٢ی شوباتی ١٩٦٨ |٢٫٣ کم |- |[[نەریمان ناریمانۆڤ (میترۆی باکوو)|نەریمان ناریمانۆڤ]] – [[ئولدوز (میترۆی باکوو)|ئولدوز]] |٥ی ئایاری ١٩٧٠ |٢٫١ کم |- |[[نەریمان ناریمانۆڤ (میترۆی باکوو)|نەریمان ناریمانۆڤ]] – [[باکمیل (میترۆی باکوو)|باکمیل]] |٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠ (لە ساڵانی ١٩٧٨–١٩٧٩ دووبارە بنیات نراوەتەوە) |٠٫٥ کم |- |[[ئولدوز (میترۆی باکوو)|ئولدوز]] – [[نێفتچیلار (میترۆی باکوو)|نێفتچیلار]] |٧ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢ |٥٫٣ کم |- |[[٢٨ی ئایار (میترۆی باکوو)|٢٨ی ئایار]] – [[نیزامیی گەنجەوی (میترۆی باکوو)|نیزامیی گەنجەوی]] |٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٦ |٢٫٢ کم |- |[[نیزامیی گەنجەوی (میترۆی باکوو)|نیزامیی گەنجەوی]] – [[مێمار ئەجامی (میترۆی باکوو)|مێمار ئەجامی]] |٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٥ |٦٫٥ کم |- |[[نێفتچیلار (میترۆی باکوو)|نێفتچیلار]] – [[ئەحمەدلی (میترۆی باکوو)|ئەحمەدلی]] |٢٨ی نیسانی ١٩٨٩ |٣٫٣ کم |- |[[جەعفەر جەبارلی (میترۆی باکوو)|جەعفەر جەبارلی]] |٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣ |٠٫١٥ کم |- |[[ئەحمەدلی (میترۆی باکوو)|ئەحمەدلی]] – [[حازی ئەسلانۆڤ (میترۆی باکوو)|حازی ئەسلانۆڤ]] |١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢ |١٫٤ کم |- |[[مێمار ئەجامی (میترۆی باکوو)|مێمار ئەجامی]] – [[نەسیمی (میترۆی باکوو)|نەسیمی]] |٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ |٢٫١ کم |- |[[نەسیمی (میترۆی باکوو)|نەسیمی]] – [[ئازادلیق پرۆسپێکتی (میترۆی باکوو)|ئازادلیق پرۆسپێکتی]] |٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ |١٫٣ کم |- |[[ئازادلیق پرۆسپێکتی (میترۆی باکوو)|ئازادلیق پرۆسپێکتی]] – [[دەرناگول (میترۆی باکوو)|دەرناگول]] |٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ |١٫٥ کم |- |[[ئاڤتۆڤاغزال (میترۆی باکوو)|ئاڤتۆڤاغزال]] – [[مێمار ئەجامی (میترۆی باکوو)|مێمار ئەجامی]] |١٩ی نیسانی ٢٠١٦ |٢٫٠٧ کم |- |[[مێمار ئەجامی (میترۆی باکوو)|مێمار ئەجامی]] – [[٨ی نۆیەبر (میترۆی باکوو)|٨ی نۆیەبر]] |٢٩ی ئایاری ٢٠٢١ |١٫٤ کم |- |'''کۆی گشتی''' |'''٢٦ وێستگە''' |'''٣٨٫١ کم''' |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Baku Metro}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|شەمەندەفەر}} {{ئازەربایجان-کۆلکە}} [[پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە باکوو]] [[پۆل:میترۆی باکوو]] sopnsc3c0hmmfkhm3waiq7okgpwbime 0 215611 1680347 1676501 2026-10-04T11:23:25Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1680347 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Lincoln assassination slide c1900 - Restoration.jpg|وێنۆک|تیرۆرکردنی [[ئەبراھام لینکن]]]] '''تیرۆرکردن''' ({{بە ئینگلیزی|Assassination}}) بریتییە لە کوشتنی کەسێکی دیار یان گرنگ، وەک سەرۆکی دەوڵەت، [[سەرۆکی حکوومەت]]، [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدار]]، ئەندامی بنەماڵەیەکی شاھانە، یان بەڕێوەبەری جێبەجێکار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=On the Offensive — Assassination Policy Under International Law {{!}} Harvard International Review|ناونیشان=http://hir.harvard.edu/leadership/on-the-offensive|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101206230433/http://hir.harvard.edu/leadership/on-the-offensive|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تیرۆر دەکرێت بەھۆی پاڵنەرێکی [[سیاسەت|سیاسی]] و [[سەرباز]]ییەوە بێت، یان بۆ قازانجی داراییی ئەنجام بدرێت، بۆ تۆڵەسەندنەوەی ناڕەزایەتییەک، لە خواستی بەدەستھێنانی ناوبانگ، یان بەھۆی فەرماندەیی گروپێکی سەربازی، ئەمنی، یاخیبوو یان پۆلیسی نھێنی بۆ ئەنجامدانی تیرۆرەکە. کردەوەی تیرۆرکردن لە [[مێژووی دێرین|دێرزەمانەوە]] ئەنجام دراوە. ئەو کەسەی کە تیرۆرێکی ئەنجامداوە پێی دەوترێت بکوژ یان کوژەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Edvard Immanuel Hjelt (1855-1921): Finnish Chemist and Historian of Chemistry|ناونیشان=http://chemeducator.org/bibs/0003003/00030208.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=chemeducator.org|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041030030706/http://chemeducator.org/bibs/0003003/00030208.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=KAUFFMAN|یەکەم=GEORGE B.|دوایین٢=NIINISTÖ|یەکەم٢=LAURI|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٨|سەردێڕ=Chemistry and Politics: Edvard Immanuel Hjelt (1855–1921)|ناونیشان=https://doi.org/10.1007/s00897980247a|journal=The Chemical Educator|زمان=en|بەرگ=٣|issue=5|پەڕەکان=١–١٥|doi=10.1007/s00897980247a|issn=1430-4171}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دادپەروەری لە تاوان|شەڕ|سیاسەت|یاسا|مەرگ}} {{پۆلی کۆمنز|Assassination}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:تاوانەکان]] [[پۆل:تاوان بەپێی جۆر]] [[پۆل:تیرۆرکردن]] [[پۆل:جۆرەکانی کوشتن]] [[پۆل:ھۆکارەکانی مردن]] lr3ed3nli7g9a1t1577z92mwny5c2fk 0 215690 1679686 1451203 2026-10-03T13:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1679686 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Montesquieu - Versailles MV 2976.png|وێنۆک|شارڵ مۆنتسکیۆ]] '''شارڵ لویس دۆ سێکۆندا، بارۆن دۆ لا برێد و مۆنتسکیۆ''' (١٨ی کانوونی دووەمی ١٦٨٩ – ١٠ی شوباتی ١٧٥٥)، کە بەگشتی بە '''مۆنتسکیۆ''' ناو دەبرێت، [[دادوەر]]، وێژەوان، [[مێژووناس|مێژوونووس]] و، فەیلەسووفێکی سیاسیی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]] بوو. مۆنتسکیۆ سەرچاوەی سەرەکیی تیۆریی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانە، کە لە زۆرێک لە [[دەستوور]]ەکانی سەرتاسەری جیھاندا جێبەجێ دەکرێت. ھەروەھا بەوە ناسراوە کە زیاتر لە ھەموو نووسەرێکی دیکە کاری کردووە بۆ جێگیرکردنی شوێنی وشەی زۆرداری (ملھوڕی) لە فەرھەنگی سیاسیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Boesche|یەکەم=Roger|ڕێکەوت=1990-12|سەردێڕ=Fearing Monarchs and Merchants: Montesquieu's Two Theories of Despotism|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.2307/448734|journal=The Western Political Quarterly|بەرگ=٤٣|issue=4|پەڕەکان=٧٤١|doi=10.2307/448734|issn=0043-4078}}</ref> مۆنتسکیۆ نووسەری کتێبی [[ڕۆحی یاسا]] (١٧٤٨)یە کە بەبێ ناوی بڵاو کرایەوە و ھەم لە [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] و ھەم لە کۆلۆنییەکانی ئەمریکا پێشوازییەکی باشی لێ کرا. ئەم کتێبە لەسەر باوکانی دامەزرێنەری ئەمریکا لە داڕشتنی دەستووری ئەمریکادا کاریگەریی دانا. == ژیاننامە == مۆنتسکیۆ لە شاتۆ دۆ لا برێد لە باشووری ڕۆژاوای فەڕەنسا لەدایک بووە کە ٢٥ کیلۆمەتر لە باشووری شاری [[بۆردۆ]]وە دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=d'information.|یەکەم=France. Ambassade (U.S.). Service de presse et|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/10059492|سەردێڕ=Bordeaux and Aquitaine.|ڕێکەوت=١٩٧٣|بڵاوکەرەوە=Ambassade de France, Service de Presse et d'Information|oclc=١٠٠٥٩٤٩٢}}</ref> باوکی، ژاک دۆ سێکۆندا (١٦٥٤–١٧١٣)، سەربازێک بوو کە زنجیرەیەکی دوورودرێژ لە باوباپیرانی نەجیبزادەی ھەبوو. دایکی، ماری فرانسوا دۆ پێسنێل (١٦٦٥–١٦٩٦) کە کاتێک شارڵ تەمەنی حەوت ساڵ بوو کۆچی دواییی کرد، میراتگرێک بوو کە نازناوی بارۆنی لا برێد-ی ھێنایە بنەماڵەی سێکۆندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=1887-01|سەردێڕ=Betty's Visions, and Mrs. Smith of Longmans. by Rhoda Broughton, author of “Cometh up as a Flower,” &amp;c. London: George Routledge and Sons, 1886.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1192/bjp.32.140.582|journal=Journal of Mental Science|بەرگ=٣٢|issue=140|پەڕەکان=٥٨٢–٥٨٢|doi=10.1192/bjp.32.140.582|issn=0368-315X}}</ref> مۆنتسکیۆ دوای مردنی دایکی ڕەوانەی کۆلێژی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاتۆلیکی]] ژویلی کرا، کە قوتابخانەیەکی دیار بوو بۆ منداڵانی نەجیبزادەکانی فەڕەنسا. ئەو تا لە ١٧٠٠ تا ١٧١١ لەوێ مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Prat|یەکەم=Michel|ڕێکەوت=١٩٨٧|سەردێڕ=Georges Sorel et le monde des revues|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.3406/mcm.1987.941|journal=Cahiers Georges Sorel|بەرگ=٥|issue=1|پەڕەکان=١١–١٤|doi=10.3406/mcm.1987.941|issn=0755-8287}}</ref> باوکی لە ساڵی ١٧١٣ کۆچی دواییی کرد و چووە ژێر سەرپەرشتیی مامییەوە کە ناوی بارۆن دۆ مۆنتسکیۆ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=1886-19.|یەکەم=Boutillier du Retail, Armand, 1882–1943. Gaucher, Maxime, 1828–1888. Fournel, Victor, 1829–1894. Fouquier, Marcel, 1866–1961. Du Tillet, Jacques, 1857–1942. Rodocanachi, Emmanuel, 1859–1934. Lecanuet, Edouard, 1853–1916. Dukas, Paul, 1865–1935. Chantavoine, Henri, 1850–1918. Biré, Edmond, 1829–1907. Lefèvre, Georges, 1853–1900. Trarieux, Gabriel, 1870–1940. Pascal, Félicien, 1860-19. Roz, Firmin, 1866–1957. Larguier, Léo, 1878–1950. Maury, Lucien, 1872–1953. Lux, Jacques, 18. -19. littérateur. Bouteron, Marcel, 1877–1962. Étienne-Charles. Bertaut, Jules, 1877–1959. Guitet-Vauquelin, Pierre, 1882–1952. Vandérem, Fernand, 1864–1939. Latzarus, Bernard, 18. -1951. Blaze de Bury, Rose, 1813–1894. Le Corbeau, Adrien, 1886–1932. Souchon, Paul, 1879–1951. Praviel, Armand, 1875–1944. Serval, Maurice, 1875–1962. Mondadon, Louis de, 1878–1949. Salemson, Harold J. , 1910–1988. Brousson, Jean-Jacques, 1878–1958. Perrier, Anthelme. Pressac, Pierre de, 1878–1955. Schneider, Louis, 1861–1934. Henriot, Émile, 1889–1961. Marie, Aristide, 1862–1938. Tongas, Philippe, 1900–1991. Abraham, Pierre, 1892–1974. Mongrédien, Georges, 1901–1980. Paraf, Pierre, 1893–1989. Pierhal, Armand, 1897–1976. Vaulx, Bernard de, 1892–1976. Tharaud, Jérôme, 1874–1953. Tharaud, Jean, 1877–1952. Brasillach, Robert, 1909–1945. Grasser, Jean-Laurent. Beaumont, Germaine, 1890–1983. Sée, Edmond, 1875–1959. Lignières, Jean de, 19.. - … journaliste. Villepreux, R. de. Bjarne, Ivan, 1890–1938. Faure-Biguet, Jacques-Napoléon, 1893–1954. Guermantes, 1888–1967. Pierre, André, 1887–1966. Lalou, René, 1889–1960. Ernest-Charles, Jean, 1875–1953. Miomandre, Francis de, 1880–1959. Ambrière, Francis, 1907–1998. Dumesnil, René, 1879–1967. Sanvoisin, Gaétan, 1894–1975. Doyon, René-Louis, 1885–1966. Derys, Gaston, 1875–1945. Pillement, Georges, 1898–1984. Courtine, Robert Jullien, 1910–1998. Blond, Georges, 1906–1989. Novy, Yvon. Albertini, Georges, 1911–1983. Denizot, Gaston, 1909- … Richard, Marius, 1900–1961. Truc, Gonzague, 1877–1972. Lhoste, Pierre, 1913–1984. Bardèche, Maurice, 1907–1998. Armory, 1877-19. Maxence, Jean-Pierre, 1906–1956. Poulain, Henri, 19.. - … journaliste. Alméras, Henri d', 1861–1938. Thérive, André, 1891–1967. Gédéon, Léon. Xau, Edmond-Fernand, 1879–1968. Bay, André, 1916–2013. Demeure, Fernand, 1896–1955. Meyer, Jean, 1914–2003. Morvan Lebesque, 1911–1970. Silvestre, Louis, 19.. - … photographe. Joseph-Renaud, Jean, 1873–1953. Héritier, Jean, 1892–1969. Fragin, Maurice. Betz, Maurice, 1898–1946. Delacour, André, 1882–1958. Bonmariage, Sylvain, 1887–1966. Vanderpyl, Fritz-René, 1876–1965. Espiau, Marcel, 1899–1971. Boulenger, Jacques, 1879–1944. Monfisse, Jean. Florenne, Yves, 1918–1992. Gérin, René, 1892–1957. Drault, Jean, 1866–1951. Sigaux, Gilbert, 1918–1982. Pilon, Edmond, 1874–1945. Bonnet-Roy, Flavien,|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/494839402|سەردێڕ=[Recueil. Dossiers biographiques Boutillier du Retail. Documentation sur Honoré de Balzac].|ڕێکەوت=١٨٤٧–١٩٤٥|بڵاوکەرەوە=Revue bleue|oclc=٤٩٤٨٣٩٤٠٢}}</ref> لە ساڵی ١٧١٤ بوو بە ڕاوێژکاری پەرلەمانی بۆردۆ، مەیلی بۆ مەزھەبی [[پرۆتێستانت|پرۆتستانت]] ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beiner|یەکەم=Ronald|سەردێڕ=Civil Religion A Dialogue in the History of Political Philosophy|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٩-٤٩٢٦١-٤, ١١٣٩٤٩٢٦١٦|پەڕەکان=١٩٤}}</ref> و لە ساڵی ١٧١٥ لەگەڵ ژان دۆ لارتیگ کە پرۆتستانت بوو، ھاوسەرگیریی کرد و بوونە خاوەنی سێ منداڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=1887-11|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1086/bg.1887.12.issue-11|سەردێڕ=[No title found]|journal=Botanical Gazette|بەرگ=١٢|issue=11|doi=10.1086/bg.1887.12.issue-11|issn=0006-8071}}</ref> سەرەتاکانی ژیانی مۆنتسکیۆ لەگەڵ گۆڕانکاریی بەرچاوی حکوومەت هاوکات بوو. [[ئینگلتەرا]] لەدوای [[شۆڕشی شکۆمەندی]] خۆیەوە (١٦٨٨-١٦٨٩) خۆی وەک [[پاشایەتیی دەستووری|پاشایەتییەکی دەستووری]] ڕاگەیاندبوو و لە ساڵی ١٧٠٧ لەگەڵ [[سکۆتلاند]] لە چوارچێوەی یەکێتییەکدا بە ناوی شانشینی بەریتانیای مەزن یەکیان گرت. لە فەڕەنسا، [[لویی چواردەیەم|لویسی چواردەیەم]]، کە ماوەیەکی زۆرە حوکمڕانیی دەکرد، لە ساڵی ١٧١٥ کۆچی دواییی کرد و [[لویی پانزدەیەمی فەڕەنسا|لویسی پازدەیەمی]] تەمەن پێنج ساڵ چووە سەر تەختی پاشایەتی. ئەم گۆڕانکارییە نیشتمانییانە کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر مۆنتسکیۆ دانا؛ ئەو لە کارەکانیدا چەندین جار ئاماژەی پێ دەکردن. مۆنتسکیۆ دەستی لە کاری [[پارێزەری]] کشایەوە بۆ ئەوەی خۆی بۆ خوێندن و نووسین تەرخان بکات. بە بڵاوکردنەوەی کتێبی [[نامە فارسییەکان]] لە ساڵی ١٧٢١ (بە [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Lettres persanes) سەرکەوتنی ئەدەبیی بەدەست هێنا. ئەم کتێبە تەنزێک بوو کە تێیدا کۆمەڵگا لە چاوی دوو سەردانکەری فارسی [[پاریس|پاریسەوە]] دەبینرێت. کتێبەکە زیرەکانە ڕەخنەی لە بێمانایییەکانی کۆمەڵگەی هاوچەرخی فەڕەنسی دەگرت. مۆنتسکیۆ ساڵی ١٧٢٢ دەچێتە پاریس و بە یارمەتیی دووکی بێرویک، کە کاتێک بێرویک حاکمی سەربازی بوو لە شاری بۆردۆ ناسیبووی، دەچێتە ناو بازنەکانی دەربارەوە. ئەو هەروەها خۆی بە سیاسەتمەداری [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیزی]] ڤیسکۆنت بۆلینگبرۆک ئاشنا کرد و، دواتر بۆچوونە سیاسییەکانی خرایە ناو شیکارییەکانی مۆنتسکیۆ بۆ دەستووری ئینگلیز. هەڵبەت ئەو بە هۆکاری تەکنیکیی نەژیانی لە پاریس، بۆ ئەندامێتی لە [[ئەکادیمیای فەڕەنسی]] وەرنەگیرا و لە ساڵی ١٧٢٦دا بەهۆی ناڕەزایەتی لەوەی کە کەسە نزمترەکان لەو لە بواری هزریدا لە دەربار لەو بەرزتر کراونەتەوە و سامانێکیان وەچنگ خستووە، ئۆفیسەکەی فرۆشت. لە کۆتاییدا سازانی کرد و لە کانوونی دووەمی ١٧٢٨دا لە ئەکادیمیا وەرگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=1911-11|سەردێڕ=TEXAS QUICKSILVER|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1111/j.1949-8594.1911.tb03514.x|journal=School Science and Mathematics|بەرگ=١١|issue=8|پەڕەکان=٧٧٦–٧٧٦|doi=10.1111/j.1949-8594.1911.tb03514.x|issn=0036-6803}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەلسەفە|وێژە|وێژەی فەڕەنسی|فەڕەنسا|یاسا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Montesquieu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم]] [[پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفانی یاسا]] [[پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٧٥٥]] awoi2rmh8ojtti2gds17ybfmuf7hx4i 0 215776 1680327 1516955 2026-10-04T10:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1680327 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''مێتاکۆگنیزم''' بریتییە لە پرۆسەی بیرکردنەوە و [[تێگەیشتن]] لە شێوازەکانی پشتیان. ڕەگی زاراوەکە لە وشەی مێتاوە ھاتووە، کە بە واتای «لە سەرەوە» یان «لە سەرەوەی» دێت.<ref name="Metcalfe">Metcalfe, J. , & Shimamura, A. P. (1994). ''Metacognition: knowing about knowing''. Cambridge, MA: MIT Press.</ref> مێتاکۆگنیزم دەتوانێت چەندین شێوە وەربگرێت، وەک بیرکردنەوە لە شێوازی بیرکردنەوە و زانینی ئەوەی کە کەی و چۆن ستراتیژی دیاریکراو بەکاربھێنێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.<ref name="Metcalfe"/> بەگشتی دوو پێکھاتەی مێتاکۆگنیزم ھەیە: (١) زانین دەربارەی تێگەیشتن و (٢) ڕێکخستنی تێگەیشتن.<ref name="Schraw 1998 113–125">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Schraw|یەکەم=Gregory|ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=Promoting general metacognitive awareness|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_instructional-science_1998-03_26_1-2/page/113|journal=Instructional Science|بەرگ=٢٦|پەڕەکان=١١٣–١٢٥|doi=10.1023/A:1003044231033}}</ref> مێتامۆری، پێناسە کراوە بە زانینی بیرەوەری و ستراتیژی بیرەوەری، جۆرێکی زۆر گرنگە لە مێتاکۆگنیزم.<ref name="Dunlosky">Dunlosky, J. & Bjork, R. A. (Eds.). ''Handbook of Metamemory and Memory''. Psychology Press: New York, 2008.</ref> توێژینەوەی ئەکادیمی لەسەر پرۆسەی میتۆکۆگینیڤ لە نێوان کەلتورەکاندا لە قۆناغە سەرەتایییەکانە، بەڵام چەند ئاماژەیەک ھەن کە کارکردنێکی زیاتر لەوانەیە ئەنجامێکی باشتر لە فێربوونی cross-cultural لەنێوان مامۆستایان و خوێندکاران دابین بکات. نووسینەکان لەسەر مێتاکۆگنیزم لانیکەم دەگەڕێنەوە بۆ دوو کار لەلایەن فەیلەسوفی یۆنانی [[ئەرەستوو|ئەرستۆ]] (٣٢٢ – ٣٨٤ پێش زایین): ''لەسەر ڕۆح'' و ''پارڤا'' نۆرالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Colman|یەکەم=Andrew M.|سەردێڕ=A Dictionary of Psychology|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٦٥٧٦٨-١|edition=4|زنجیرە=Oxford Paperback Reference|شوێن=Oxford|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2015|پەڕە=٤٥٦|chapter=metacognition|وتەگێڕانەوە=Writings on metacognition can be traced back at least as far as ''De Anima'' and the ''[[Parva Naturalia]]'' of the Greek philosopher [[Aristotle]] (384-322 BC) […].|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UDnvBQAAQBAJ}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Metacognition}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} 2mz3rvsykgv6w26k3jc22mdaxlmvnnu 7 215852 1679772 972617 2026-10-03T17:05:25Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679772 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == ویکیمیدیا کۆمنز و ویکیپیدیا جیان == [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ئێرە شوێنێ پەڕگەی نائازادە؛ تکایە بیبە کۆمنز. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٢٤، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ghkd3bwj11e7l4axkb90nxvdcr8heyr 0 215952 1679674 1404268 2026-10-03T13:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679674 wikitext text/x-wiki '''مۆسیقای ھاوچەرخ''' (مۆسیقای سەردەمی نوێ، {{بە ئینگلیزی|New-age music}}) چەشنێکی مۆسیقایە کە مەبەست لێی دروستکردنی [[ئیلھامی ھونەری]] و حەسانەوە و [[گەشبینی|گەشبینییە]] ھونەرییەکانە. لە لایەن گوێگرانەوە بەکاردێت بۆ [[یۆگا|یۆگا،]] ماسا، بیرکردنەوە، و خوێندنەوە وەک شێوازێک بۆ بەڕێوەبردنی فشار<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Paul M. Lehrer|سەردێڕ=Principles and Practice of Stress Management, Third Edition|دوایین٢=David H. (FRW) Barlow|دوایین٣=Robert L. Woolfolk|دوایین٤=Wesley E. Sime|بڵاوکەرەوە=Guilford Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٣٨٥-٠٠٠-٥|شوێن=New York|پەڕەکان=٤٦–٤٧}}</ref> بۆ ئەوەی ببێتە ھۆی بارودۆخێکی شاگەشکەیی لەجیاتی ترانس، یان بۆ دروستکردنی کەشوھەوایەکی ئاشتیخواز لە ماڵەکان یان ژینگە جیاوازەکان.<ref name="allmusicnewage" /> ھەندێک جار پەیوەستە بە [[ژینگەخوازی|ژینگەپارێزی]] و ڕۆحییەتی سەردەمی نوێ؛ لەگەڵ ئەوەشدا، زۆربەی ھونەرمەندەکانی ھیچ پەیوەندییەکیان بە ڕۆحییەتەکانی سەردەمی نوێوە نییە، و ھەندێکیان تەنانەت ئەم زاراوەیە ڕەت دەکەنەوە.<ref name="allmusicnewage">{{Allmusic|class=explore|id=genre/d117}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist|30em}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ئەورووپا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|New-age music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا]] pn7hjv8mq866mxucsopcbc19hvjrf2k 0 215958 1679668 1404265 2026-10-03T13:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679668 wikitext text/x-wiki '''مۆسیقای سەمای ئەلیکترۆنی''' (EDM)، ھەروەھا ناسراوە بە مۆسیقایەکی سەما، یان بە سادەیی '''سەما،''' جۆرێکی بەرفراوانە لە چەشنەکانی مۆسیقای ئەلیکترۆنی کە بە زۆری بۆ [[یانەی شەوانە|یانەی]] شەوانە، [[ڕیاڤ|ڕەیڤ]] و فێستیڤاڵەکان دروست کراوە. بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن [[دیجەی|دیجەیەکانەوە]] دووبارە بەکاردەھێنرێتەوە بۆ بەرھەمھێنانی تراکی تر، کە پێی دەوترێت تێکەڵەی دی جەی. بەرھەمھێنەرانی EDM ھەروەھا مۆسیقای خۆیان بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە کۆنسێرتێک یان فێستیڤاڵێکدا پێشکەش دەکەن. لە کۆتایی ساڵانی ١٩٨٠کان و سەرەتای ساڵانی ١٩٩٠کان، دوای سەرھەڵدانی ڕەیڤکردن، ڕادیۆی نایاسایی، فێستیڤاڵە ژێرزەوییەکان، EDM بەناوبانگ بوو لە ئەورووپا؛ کەچی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، قبوڵکردنی کەلتووری ڕەیڤ لە دەرەوەی دیمەنە ھەرێمییەکان لە شاری نیویۆرک، [[فلۆریدا]]، ناوەڕاستی ڕۆژاوا و کالیفۆرنیا گشتگیر نەبوو؛ ھەرچەندە ھەردوو مۆسیقای ئەلیکترۆ و شیکاگۆ ھاوس کاریگەرییان ھەبوو لە ئەورووپا و جگە لە ئەمریکا خۆی. میدیا و پیشەسازیی تۆمارکردن بە ئاشکرا دوژمنایەتییان لەگەڵ ئەم چەشنە مۆسیقایە ھەبوو. ھەروەھا پەیوەندییەکی ھەستیار ھەبوو لەنێوان EDM و چاندی دەرمان، کە وای کرد حکوومەتەکان لە ئاستی ویلایەت و شاردا یاسا و سیاسەتەکان جێبەجێ بکەن بۆ وەستاندنی بڵاوبوونەوەی کەلتووری ڕەیڤ.<ref name="guardian-conquered">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=How Rave Music Conquered America|ناونیشان=https://www.theguardian.com/music/2012/aug/02/how-rave-music-conquered-america|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> دوای ئەوە، لە ھەزارەی نوێدا، بەناوبانگی EDM لە سەرتاسەری جیھاندا زیادی کرد، بەتایبەتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئوسترالیا. لە سەرەتای ساڵانی ٢٠١٠کاندا، زاراوەی «موزیکێکی سەماکردنی ئەلیکترۆنی» و دەستەواژەی «EDM» لەلایەن پیشەسازی مۆسیقای ئەمریکی و چاپەمەنی مۆسیقاوە پاڵپشتی دەکرا لە ھەوڵێکدا بۆ نوێکردنەوەی کلتووری ڕەیڤ ئەمریکی.<ref name="guardian-conquered"/> سەرەڕای ھەوڵەکانی پیشەسازی بۆ دروستکردنی براندێکی دیاریکراوی EDM، دەستپێکی بەردەوامە لە بەکارھێنان وەک زاراوەیەکی سەرەک بۆ چەندین جۆر، لەوانە سەمای پۆپ، ھاوس، تەکنۆ، ئەلیکترۆ و [[مۆسیقای ترانس|ترانس،]] لەگەڵ ژێرچەشنەکانیان.<ref name="genres">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kembrew McLeod|ڕێکەوت=2001|سەردێڕ=Genres, Subgenres, Sub-Subgenres and More: Musical and Social Difference Within Electronic/Dance Music Communities|ناونیشان=http://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1001&context=commstud_pubs|format=PDF|journal=Journal of Popular Music Studies|بەرگ=١٣|پەڕەکان=٥٩–٧٥|doi=10.1111/j.1533-1598.2001.tb00013.x|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180507123703/http://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1001&context=commstud_pubs|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="burgess115">[[Richard James Burgess]] (2014), ''The History of Music Production'', [https://books.google.com/books?id=qMKiAwAAQBAJ&pg=PA115 page 115], [[Oxford University Press]]</ref><ref name="armada">[https://www.armadamusic.com/edm-electronic-dance-music EDM – ELECTRONIC DANCE MUSIC], [[Armada Music]]</ref> == مێژوو == لە ماوەی ٤٠ ساڵی ڕابردوودا، EDM چەندین ژێرچەشنی دروست کردووە و ھەموویان پەرەیان سەندووە، بۆ نموونە؛ ھاوس، تێکنۆ، درەم ئێند بەیس، سەمای پۆپ و ھتد. گۆڕانی ستایلی لە ناو جۆرێکی EDM دامەزراو دەتوانێت ببێتە ھۆی سەرھەڵدانی ئەوەی کە پێی دەوترێت جۆرێکی لاوەکی. دووڕەگەزبوون، کە پێکھاتەی دوو یان زیاتر لە جۆرەکان تێکەڵ دەکرێن، دەتوانێت ببێتە ھۆی سەرھەڵدانی جۆرێکی تەواو نوێ لە EDM.<ref name="genres"/> === پەیوەندی لەگەڵ بەکارھێنانی دەرمان === مۆسیقای سەما پەیوەندییەکی درێژخایەنی ھەیە لەگەڵ [[بەکارھێنانی ڕابوێرانەی ماددەی ھۆشبەر|بەکارھێنانی دەرمان]]، بەتایبەتی لەگەڵ کۆمەڵێکی بەرفراوانی دەرمانەکانی تر لەژێر ناوی «دەرمانەکانی یانە» دا پۆلێن کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=P. Nash Jenkins|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Electronic Dance Music's Love Affair With Ecstasy: A History|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/health/archive/2013/09/electronic-dance-music-s-love-affair-with-ecstasy-a-history/279815/|وێبگە=The Atlantic}}</ref> ڕەسڵ سمیت ئاماژەی بەوە کرد کە پەیوەندی نێوان ماددە ھۆشبەرەکان و کەلتورە لاوەکییەکانی مۆسیقا بە ھیچ شێوەیەک تایبەت نەبوو بە مۆسیقای ئەلیکترۆنی، و ئاماژەی بە نموونەی پێشووی جۆرەکانی [[دیسکۆ|مۆسیقا]] کرد کە پەیوەست کرابوون بە ماددەی ھۆشبەرەوە، وەک ڕۆکی دەروونی و LSD، مۆسیقایەکی دیسکۆ و [[کۆکایین|کۆکاین،]] و [[پەنک ڕۆک|مۆسیقەی پانت]] و ھیرۆین.<ref name="gandm-exposes">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Russell Smith: Exposés on EDM festivals shift long overdue blame|ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/exposes-on-electronic-dance-music-festivals/article25415136/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=The Globe and Mail|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> [[پەڕگە:Ecstasy_monogram.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Ecstasy_monogram.jpg/220px-Ecstasy_monogram.jpg|وێنۆک|ئەو حەبانەی سەرەوە نموونەی باوی ماددەی ھۆشبەری [[ئێکستەسی]]ن.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} === کتێبخانە === {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Electronic dance music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا]] [[پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ لە مۆسیقا]] eg02hwpv5gj5s43zb0cmy5oset60m0c 0 216308 1679851 1361405 2026-10-03T19:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1679851 wikitext text/x-wiki '''میدیان'''، بەپێی [[تەورات]] چوارەم کوڕی [[ئیبراھیم|ئیبراھیمە]] لە [[قەتوورە]]ی ھاوسەری کە دوای مردنی [[سارا]] ھاوسەری یەکەمی ھاوسەرگیری لەگەڵدا کردووە، لەنێو براکانیدا: [[زیمران]]، [[یۆقشان]]، [[مەدان]]، [[یەشباق]]، [[شوەح]] و بنەڕەتی دەگەڕێتەوە بۆ نەوەکانی پێغەمبەر [[شوعەیب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مكان وزمان ظهور شعيب عليه السلام - إسلام ويب - مركز الفتوى|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/71249/%D9%85%D9%83%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D9%8A%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|title=[11] من قول الله تعالى: {وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شعيبا} الآية 85 إلى قوله تعالى: {فَكَيْفَ آسَى عَلَى قَوْمٍ كَافِرِينَ} الآية 93|url=https://khaledalsabt.com/interpretations/267/11-%D9%85%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%89-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%89-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D9%8A%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A9-85-%D8%A7%D9%84%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%83%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D8%B3%D9%89-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%85-%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A9-93|access-date=2021-05-10}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئیبراھیم]] * [[زیمران]] * [[مەدان]] * [[یەشباق]] * [[شوەح]] * [[یۆقشان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون]] [[پۆل:مەدیەن]] [[پۆل:مناڵەکانی ئیبراھیم]] 2sy5cydpb3aqeoxvvvo7tjm017xjdq8 0 216451 1679732 1516549 2026-10-03T16:36:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1679732 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''مۆلەتنامەی ئازاد''' مۆلەتنامەیەکە ڕێگە دەدات بەبێ سنووردار بوون بەرھەمی بەرھەمھێنەر بەکاربھێنرێتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Is a Free License (or Open License)?|ناونیشان=https://help.songtrust.com/knowledge/what-is-a-free-license-or-open-license|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=help.songtrust.com|زمان=en}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پاوانی گشتی]] * [[ناوەرۆکی ئازاد]] == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|یاسا|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Free licenses}} {{یاسا-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:یاسای گرێبەست]] [[پۆل:بنکەدراوە]] 0dwtksq2ak3kcc13bl2mxpnlpuap1dj 0 216514 1680020 1451208 2026-10-04T01:36:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680020 wikitext text/x-wiki '''میرنیشینی پالۆ'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://read.dukeupress.edu/cssaame/article-abstract/34/1/160/59856/Ruling-the-Periphery-Governing-the-LandThe-Making?redirectedFrom=fulltext|سەردێڕ=Ruling the Periphery, Governing the Land: The Making of the Modern Ottoman State in Kurdistan, 1840-70|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=read.dukeupress.edu}}</ref> یان '''پالو''' ({{بە کوردیی باکووری|Mîrîtiya Paloyê}}) (١٤٩٥–١٨٥٠) میرنشینێکی کوردی بوو کە لە دەوروبەری [[پالۆ]] لە ساڵی ١٤٩٥ تا ١٨٣٩ تا١٨٥٠ بوونی ھەبووە. لە کاتی ڕووخانی ئاق قۆیونلودا، حوسەین بەی، یەکێک لە ئاغاکانی میرنشینی [[گێل]]، لە ساڵی ١٤٩٥ قەڵای پالۆی داگیرکرد، میرنشینی تایبەتی خۆی دامەزراند، کە دواتر بە میرنشینی پالۆ ناسرا. ھەرچەندە حوسێن بەی گەمارۆی قەڵای گێلانی دا کە یەکێکە لە گرنگترین قەڵاکانی ناوچەکە، بەڵام پێش ئەوەی بتوانێت قەڵاکە بگرێت، مرد. ئیدارەی پالۆ بۆ براکەی گوازرایەوە و پالۆ لە دەستی جەمشید بەی کوڕی ڕۆستەم بەی مایەوە؛ بەڵام دەسەڵاتی میرداسییەکان زۆری نەخایاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.worldcat.org/title/984148348|سەردێڕ=Şerefname : Kürt tarihi {{!}} WorldCat.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.worldcat.org}}</ref> پالۆ لە ساڵی ١٥٠٧دا خۆی لەگەڵ [[سەفەوییەکان|ئێرانی سەفەویدا]] یەکخست. لە ئەنجامی شەڕی نێوان [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی]] و دەوڵەتی سەفەوی کە لە [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێراندا]] بە شکست بۆ سەفەوییەکان گەیشتە لووتکە، پالۆ لە ساڵی ١٥١٤ لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییەوە شکستی ھێنا، جەمشید بەی ڕاستەوخۆ بەشداری شەڕەکە کرد. جەمشید بەی لە ساڵی ١٥١٦ بە دوای ڕاسپاردەی [[ئیدریسی بەدلیسی|ئیدریس بەتلیسی]] بەڵێنی دڵسۆزی بۆ عوسمانییەکان داوە. بە ھاوکاری کاراچینزادە ئەحمەد بەی لە ساڵی ١٥١٧ دەستی عەرەبشای لە خزلباش گرت، دوای ئەم ڕێکەوتە پالۆ بەیەکان لەژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان بوون.<ref>http://web.firat.edu.tr/harput/sempozyum/4-1/21.%20Enver%20Cakar.pdf</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[خانەدانەکان]] 721vn5z73adhwggfnbbfryrc9a3jl8w 0 216759 1680023 1656724 2026-10-04T01:36:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680023 wikitext text/x-wiki '''میرنشینی گێل'''<ref>http://isamveri.org/pdfdrg/D00477/2014_35/2014_35_GORDUKYE.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200505151724/http://isamveri.org/pdfdrg/D00477/2014_35/2014_35_GORDUKYE.pdf |date= ٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> لە دەوروبەری (١٠٤٩–١٨٦٤) میرنشینێکی [[کورد]]ی بوو لە دەوروبەری شارۆچکەی [[گێل]] کە لەلایەن [[پیر مەنسوور]] (لەدایکبووی ٩٨٩ ز)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=پیر مەنسوور - پیرمەسوور|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2011091613271261706|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220903054111/https://www.kurdipedia.org/?q=2011091613271261706|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>دامەزرا کە [[گێل|شارۆچکەکەی]] لە دەوروبەری ساڵی ١٠٤٩ داگیرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ڤلادیمێر|یەکەم=مینۆرسکی|سەردێڕ=تورک و ئێران و قەفقاز لە سەدەکانی ناوەڕاستدا. لەندەن: چاپی ڤاریۆروم|ساڵ=١٩٧٨|ژپنک=٠-٨٦٠٧٨-٠٢٨-٧}}</ref> پیر مەنسوور بانگەشەی ئەوە دەکات کە نەوەی [[محەممەد|پێغەمبەر محمدە]] و لە ساڵی ١٠٤٩ لە [[میرنشینی ھەکاری|ھەکارییەوە]] (دەوروبەری [[چیای شنگال]]) لەو ناوچەیە نیشتەجێ بووە، نەوەکانی پیر مەنسوور بۆ ماوەی نزیکەی ھەشت سەدە فەرمانڕەوایی [[گێل|گێلیان]] کرد. لە سەردەمی دەسەڵاتی میر محەممەددا، میرنشینەکە بەرەو باشوور فراوان بووبوو بۆ قەرەژداخ، [[پالۆ]] و [[خارپێت]] بەرەو باکوور، چەرموک و ناوچەی نێوان [[ھێنێ]] لە ڕۆژائاوا و [[لجێ]] لە ڕۆژھەڵات. == مێژوو == لە سەردەمی [[میرنشینی مەروانی|مەروانییەکاندا]]، کوردانی ھۆزەکانی حومەیدییە (کوردى ئامیدی) و بەشنەوییە (بەجنەوى) و زۆزانییە لە [[گێل]] نیشتەجێ بوون و پێکھاتەی ناوچەکەیان گۆڕی بە زیانی دانیشتووانی [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] و زمانی [[زمانی سوریانی|سریانی]]. ھەر لەم قۆناغەدا بوو کە پیر مەنسوور لە شارۆچکەی [[پیران]] نیشتەجێ بوو کە کوردانی ھۆزی مێردسانی تێدا دەژیا. پیر مەنسوور لە کۆتاییدا بەھۆی سەرسامبوونیان بە کارەکانی بووە سەرکردەیان. ھەروەھا پیر مەنسوور دەبوو بە مورشید (بەشێکە لە [[سۆفییایەتی|سوفی]] ئاماژەیە بۆ ڕێبەرێکی ڕۆحی)، پێگەیەک کە کوڕ و جێنشینەکەی دەیھێشتەوە. ھەر لە ماوەی دوو فەرمانڕەوای داھاتوودا پیر موسا کوڕی پیر مەنسوور و نەوەکەی پیر بەدیر، کە میرنشینی گێل دامەزرا. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پشتگیرییەی لە ھۆزە جیاوازەکانەوە وەرگیراوە لەوانە مێردەسانەکان و سەرکردایەتیکردنیان لەسەر [[سۆفییایەتی|سۆفییاتی]]. ھەرچەندە دەسەڵاتی پیر بەدیر (نەوەی پیر مەنسوور) کورت بوو لەو کاتەوەی کە لە کاتی گەمارۆدانی خاکی [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] لە ساڵی ١٠٨٧ کوژرا. لە شوێنی ئەو میر بەلدوکی کوڕی گرتەوە کە دوای مردنی پیر بەدیر لە دەربەدەریدا لەدایکبوو. دایکی بەلدوک دوای منداڵبوون کۆچی دوایی کرد و لەلایەن ھۆزی مێردەسانەوە بەخێو کرا. تا ئەو کاتەی میری [[گێل]] ئیبراھیم بوو بە ئەمیر مێردەسان وازی لە نازناوی «پیر» ھێنا بۆ «ئەمیر». دوای مردنی میر ئیبراھیم، میرنشینەکە لە نێوان سێ کوڕەکەیدا ھاوبەش بوو. میرنشینی گێل و دەوڵەتی ئەققۆییونی پەیوەندی دۆستانەیان ھەبوو. دواتر میرنشینەکە لەلایەن [[سەفەوییەکان|سەفەوییەکانەوە]] دەستی بەسەردا گیرا، کە دواتر کەوتەوە دستی بە [[سوڵتان]] [[سەلیمی یەکەم]] لەدەستدا، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] ڕێگەیان بە خەڵکی ناوچەکەی میرنشینەکە دا خۆیان حوکم بکەن و دەستوەردانیان نەکرد و لە سیستەمی تەمیر (وەکو پارەدان وابوو بۆ عوسمانییەکان) دەبەخشرا. کاتێک عوسمانییەکان دەستیان کرد بە لەدەستدانی زەوی لە نیمچە دوورگەی [[بالکان|باڵکان]]، دەستی کرد بە دامەزراندنی پیاو لە [[گێل]] لە کۆتاییدا کۆتایی بە پێگەی تایبەتی خۆی ھێنا. لە ساڵی ١٨٦٤دا ھەموو ئیمتیازاتەکانی ھەڵوەشێنرانەوە و میرنشینەکە ھەڵوەشایەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[میرنشینی پالۆ]] * [[میرنشینی مەروانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|تورکیا|کوردستان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٤]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٠٤٠]] [[پۆل:دینەکانی کوردستان]] 16d4h78izd0hyrylcd3qr221h2fzpx2 0 216906 1680318 1650047 2026-10-04T10:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680318 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مییدان | ناوی_فەرمی = میدان - Meydan | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=12 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مییدان''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سیوان|سیوان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری مییەخاس|مییەخاس]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١،٠٤٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مییدان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مییەخاس]]، [[ناوچەی سیوان]]، [[شارستانی ئیلام]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری مییەخاس]]ە. == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١،٠٤٦)کەس و (٣١٢) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ئیلام}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] f7q17hq46sub752woa6ajoow1uz9gs2 0 217642 1679745 1575969 2026-10-03T16:38:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1679745 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Miyamoto Musashi-Portrait-Edo-period.png|وێنۆک|وێنەیەکی ھاوچەرخی میامۆتۆ موساشی ([[سەردەمی ئێدۆ]])]]'''میامۆتۆ موساشی'''<ref>https://www.worldcat.org/oclc/41259596</ref> [[شمشێربازی|شمشێرباز]]، [[فەیلەسووف|فەیلەسوف]]، ستراتیژیست، [[نووسەر]] و [[گەشتیاری|گەشتیارێکی]] [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]] بوو، کە لە ڕێگەی چیرۆکەکانی شمشێربازی دوو تیغی ناوازەی و تۆمارە بێ دۆڕانەکەی لە ٦١ دووانەیدا (دواتر ٣٣ لەلایەن ئیتۆ ئیتۆسایەوە) ناوبانگی دەرکرد. موساشی، وەک زۆرجار بە سادەیی ناسرابوو، بە کێنسێی (نازناوێکی فەخری ژاپۆنییە کە دەدرێت بە جەنگاوەرێک کە لێھاتوویی ئەفسانەیی لە شمشێربازیدا ھەیە) دادەنرێت. ئەو دامەزرێنەری قوتابخانەی ستراتیژی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miyamoto Musashi's Remarkable Path through Life {{!}} Miyamoto Musashi {{!}} William de Lange|ناونیشان=http://www.miyamotomusashi.eu/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=www.miyamotomusashi.eu}}</ref> == مۆنۆمێنت == * پەیکەری میمۆتۆ موساشی<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=ڤیدیۆ: پەیکەرێک بۆ ڕێزلێنان لە سامۆرای میمۆتۆ موساشی|ناونیشان=https://mesinfos.fr/69400-gleize/gleize-une-statue-en-hommage-au-samourai-miyamoto-musashi-178741.html|journal=نیشتمانپەروەر}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=کوردی: پەیکەری میمۆتۆ موساشی|ناونیشان=https://www.leprogres.fr/culture-loisirs/2023/06/20/gleize-inauguration-de-la-statue-miyamoto-musashi|journal=پێشکەوتن}}</ref> * پەرستگای موساشی * مۆزەخانەی لیۆن-ژاپۆن-فەرەنسا.  * کۆڵەکەی هاوپەیمانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆڵەکەی هاوپەیمانی|ناونیشان=https://www.memorial-heiho-niten-ichi-ryu.com/socle-de-l-alliance|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>. * بودۆکان میمامۆتۆ موساشی      <gallery> پەڕگە:Tombe de Miyamoto Musashi à Ōhara, province de Mimasaka.jpg|alt= پەڕگە:Temple de Miyamoto Musashi.jpg|alt= </gallery> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Miyamoto Musashi}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ژیاننامە|مێژوو|شەڕ|ژاپۆن|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٥٨٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٨٤]] [[پۆل:مردووانی ١٦٤٥]] [[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:بودییەکانی ژاپۆن]] [[پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:سامورای]] [[پۆل:نووسەرانی ھونەری جەنگی]] qkzsbxgtee3k0zsfdzywh5j2jgi66ji 0 217965 1679665 1617968 2026-10-03T13:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، ھونەر-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1679665 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_Musical_Gathering_-_Ottoman,_18th_century.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/A_Musical_Gathering_-_Ottoman%2C_18th_century.jpg/220px-A_Musical_Gathering_-_Ottoman%2C_18th_century.jpg|وێنۆک| گردبوونەوەیەکی مۆسیقی – سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]]، سەدەی ١٨]] ڕەنگە '''مۆسیقای ئیسلامی''' ئاماژە بە مۆسیقای ئایینی بکات، وەک ئەوەی لە خزمەتگوزارییە گشتیەکانی ئیسلامی یان پەرستشە تایبەتەکاندا پێشکەش دەکرێت، یان بە شێوەیەکی گشتیتر بۆ نەریتە مۆسیقییەکانی جیهانی موسڵمانان. دڵی [[ئیسلام]] [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا]] و [[قۆچی ئەفریقا]] و [[ڕۆژاوای ئەفریقا|ڕۆژئاوای ئەفریقا]] و [[ئێران]] و [[ئاسیای ناوەندی|ناوەڕاستی ئاسیا]] و [[باشووری ئاسیا|باشووری ئاسیایە]] . بەهۆی ئەوەی ئیسلام ئایینێکی فرە نەتەوەییە، دەربڕینی مۆسیقی لایەنگرانی زۆر هەمەچەشنە. نەریتە ڕەسەنەکانی بەشە جیاوازەکان کاریگەرییان لەسەر شێوازە مۆسیقییەکان هەبووە کە ئەمڕۆ لە نێو موسڵماناندا باون. وشەی "مۆسیقا" لە زمانی عەرەبیدا، ( ''mūsīqā'' {{Lang|ar|موسيقى}} ) بە تەسکتر لە زمانی ئینگلیزی یان هەندێک زمانی دیکە پێناسە کراوە و "چەمکەکەی" لانیکەم لە سەرەتادا "تەنها بۆ مۆسیقای هونەری عەلمانی تەرخان کراوە ناو و چەمکە جیاوازەکان سەر بە گۆرانییە فۆلکلۆرییەکان و سروودە ئایینییەکان بوون". ) <ref name="Britannica">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|سەردێڕ=Islamic Arts. Music|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Islamic-arts/Music|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Britannica}}</ref> لانی کەم یەک زانا (جاکۆب م. لانداو) گشتاندنێک لەبارەی مۆسیقای ئیسلامییەوە دەکات کە "بە ڕێکخستنێکی زۆر وردی مێلۆدی و ڕیتم تایبەتمەندە"، کە "پێکهاتەی دەنگی زاڵە بەسەر ئامێردا"، و تاک مۆسیقاژەن "هەیە". ڕێگەی پێدرا، و لە ڕاستیدا هاندرا، بۆ ئیمپرۆڤیزەکردن". <ref name="Britannica" /> لە ڕووی مێژووییەوە پرسیاری ئەوەی کە ئایا مۆسیقا لە فیقهی ئیسلامیدا ڕێگەپێدراوە یان نا، جێی مشتومڕە. <ref name="Al-Shawkani-8">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Al-Shawkani|یەکەم=Muhammed|سەردێڕ=Nayl Al-Awtaar|بەرگ=٨}}</ref> == شێوازی مۆسیقای عەلمانی و فۆلکلۆر == === مۆسیقای کلاسیکی ئیسلامی === بە بڕوای زانا جاکۆب ئێم لانداو، "تێکەڵێک لە شێوازە مۆسیقییەکان" توانیویەتی لە نێوان "مۆسیقای عەرەبی پێش ئیسلام" و مۆسیقای فارسەکان، [[بیزەنتینی|بیزەنتینییەکان]]، تورکەکان، ئیمازیغێن (بەربەرەکان) و مۆرەکان پەرەبسێنێت، ئەمەش بەهۆی "نزیکایەتییەکی بەهێزەوە". لە نێوان مۆسیقای عەرەبی و مۆسیقای ئەو گەلانەی کە لەلایەن گەلانی عەرەبی فراوانترەوە داگیرکراون". ناوچەی سەرەکی ئەم "هونەرە نوێیە"ی مۆسیقای ئیسلامی کلاسیکی سەرکەوتوو بوو درێژ بووەوە "لە دۆڵی نیلەوە تا فارس". بەڵام زۆرێک لە بەشەکانی جیهانی موسڵمانان "هونەری نوێ"ی مۆسیقای ئیسلامی کلاسیکیان وەرنەگرت، یان وەریانگرت بەڵکو فۆرمەکانی مۆسیقای ڕەسەنیشیان هێشتەوە کە "نامۆ" بوون بە مۆسیقای ئیسلامی کلاسیک. <ref name="Britannica" /> بەگشتی مرۆڤ تا لە ناوچەی نێوان ڕووباری نیل و فارس دوورتر بێت، "کەمتر مۆسیقای ئیسلامی نەشەلکراو دەدۆزێتەوە". <ref name="Britannica" /> === ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست === * مۆسیقای عەرەبی * مۆسیقای میسری * مۆسیقای ئێرانی * مۆسیقای کلاسیکی تورکی هەموو ئەم ناوچانە زۆر پێش فەتحەکانی سەدەی حەوتەم بە بازرگانی بەیەکەوە گرێدراون و ئەگەری زۆرە شێوازەکانی مۆسیقا بە هەمان ڕێگای کاڵا بازرگانییەکان ڕۆیشتبن. بەڵام بەهۆی کەمی تۆمارکردن، تەنیا دەتوانین گەمژە بکەین سەبارەت بە مۆسیقای پێش ئیسلامی ئەم ناوچانە. ئیسلام دەبێ کاریگەری زۆری لەسەر مۆسیقا هەبووبێت، چونکە ناوچە بەرفراوانەکانی ژێر دەستی خەلیفە یەکەمەکانی یەکخستووە، هەروەها ئاسانکاری بۆ بازرگانی نێوان خاکە دوورەکان دەکرد. بە دڵنیاییەوە [[سۆفییایەتی|سۆفیەکان]], برایەتی عیرفانی موسڵمانان, مۆسیقای خۆیان بە پانی و فراوان بڵاوکردەوە. == مۆسیقای ئیسلامی هاوچەرخ == هونەرمەندە دیارەکانی نەشید بریتین لە: * عەتیف ئەسڵەم – پاکستان * ئەحمەد حسێن – شانشینی یەکگرتوو * [[ئەحمەد بوخاتر|ئەحمەد بوخاتیر]] – ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی * ئەحمەد ئۆژان – تورکیا * ئاکاگوندوز کوتبای – تورکیا * ئەبو ڕەتیب – سوریا * ئەندەلوس ئەنسەمبڵی – ئیسپانیا * داود وارنسبی – کەنەدا * حەداد عەلوی – ئەندەنوسیا * [[:id:Syech bin Abdul Qodir Assegaf|سیچ بن عەبدولقۆدر ئەسەگاف]] – ئەندەنوسیا * [[حەمزە نەمیرە|هەمزە نەمیرە]] – میسر * هەمزە ڕۆبەرتسۆن – شانشینی یەکگرتوو * عیماد ڕامی – سوریا * جونەید جەمشید – پاکستان * [[ماھیر زەین|ماهر زەین]] – سوید * Mecca2Medina – شانشینی یەکگرتوو * [[مەسعوود كورتیس|مەسعود کورتیس]] – شانشینی یەکگرتوو * موسڵمان بێلال – شانشینی یەکگرتوو * ڕەسەنی دین – ئەمریکا * نازیل عەزامی – شانشینی یەکگرتوو * ڕائیف – ئەمریکا * ڕەیهان – مالیزیا * [[سامی یووسف|سامی یوسف]] – شانشینی یەکگرتوو * سید – کەنەدا * یەحیا حەوا – سوریا * [[کات ستیڤنس|یوسف ئیسلام]] – شانشینی یەکگرتوو * [[زەین بیکا|زەین بیخا]] – باشووری ئەفریقا == سەرچاوەکان == {{Reflist|30em}} == زیاتر دەخوێنێتەوە == * {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Neubauer|یەکەم=Eckhardt|دوایین٢=Doubleday|یەکەم٢=Veronica|ڕێکەوت=٢٠٠١|سەردێڕ=Islamic religious music|ئیش=Grove Music online|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.52787|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦١٥٩-٢٦٣-٠|ناونیشان=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000052787|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢١}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ھونەر|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Islamic music}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ھونەر-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقای ئیسلامی]] [[پۆل:مێژووی مۆسیقا]] [[پۆل:شەریعەتی ئیسلامی]] 23mumq7megcl8czmzksh0lg04l3871u 0 219457 1680007 1596864 2026-10-04T01:34:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680007 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|conventional_long_name=Islamic Emirate of Kurdistan<br />میرنشینی ئیسلامی کوردستان|common_name=[[بیارە]]|government_type=ئیمارەتی ئیسلامی|image_flag=Flag of Jihad.svg|image_map=Iraq kurdish areas 2003 vector.svg|map_caption=نەخشەی میرنشینی ئیسلامی بیارە (ڕەش) کە [[پارێزگای ھەڵەبجە]] دەگرێتەوە|capital=[[بیارە]]|largest_city=capital|currency=[[تمەن|تمەنی ئێرانی]]، [[دیناری عێراقی]] ([[دی فاکتۆ|دیفاکتۆ]])|leader_title1=میر|leader_name1=[[مەلا کرێکار]]|leader_title2=یاریدەدەرەکان|established=ئەیلولی ٢٠٠١|leader_name2=[[عەلی باپیر]] و [[وریا ساڵح]]|official_languages=[[زمانی کوردی]]}}'''میرنشینی ئیسلامیی کوردستان''' دەسەڵاتێکی کوردی دانپێدانەنراو بوو لەسەر بنەمای یاسای [[شەریعەتی ئیسلامی]] فەرمانڕەوایی دەکرد، کە لە ساڵی ٢٠٠١ لە عێراق سەربەخۆیی ڕاگەیاند و لە ٢٠٠٣ کۆتایی پێھات. == دامەزراندن == لە ئەیلوولی ۲۰۰۱، لە [[بیارە|ناوچەی بیارە]]، کە دەکەوێتە ناوچەی [[ھەورامان|هه‌ورامان]] لەسەر سنووری [[ئێران]] و [[عێراق]]، گرووپێکی جیھادیی کورد بە ناوی [[ئەنسارولئیسلام]]، میرنشینی ئیسلامیی بیارەیان دامەزراند، کە [[بیارە]] ناوەندەکەی بوو. [[مەلا کرێکار]]، سەرکردەی [[ئەنسارولئیسلام]] بەرپرسی میرنشین بوو، وریا ساڵح و [[عەلی باپیر]] جێگرەکەی بوون. ئەم میرنشینە یەکەم جار بوو کە ئیسلامیەکانی کورد لە کۆنترۆڵکردنی خاک و دانانی یاسای شەریعەتدا سەرکەوتوو بوون. جیھادییە کوردەکان لە ئێرانەوە پشتیوانییەکی گرنگیان لە سنووربەزاندنەوە پێشکەش بە میرنیشینەکەوە دەکرد. کاتێک ئەو ناوچەیە لە ژێر گەمارۆدا بوو، جیھادییە کوردەکانی رۆژهەڵات تۆڕیان دانا کە بە شێوەیەکی نایاسایی بە قاچاخ دەچوونە ناوچەکە و یارمەتی میرنشینەکەیان دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/03092020|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How ISIS Infiltrated Iranian Kurdistan|ناونیشان=https://iranwire.com/en/features/64660/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=iranwire.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/23062020|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == ژیانی ژێر میرنشینی == میرنشینیی ئیسلامی بیارە لە دۆخێکی ترسناکدا بوو. هەموو شوێنێک لە دوورەوە لەلایەن دوژمنانەوە دەورە دراون، وەک هەرێمی کوردستان، عێراق، ئێران، تورکیا و سوریا، هەرچەندە ٢ی کۆتایی بێکاریگەر بوون چونکە زۆر دوور بوون. یەکێک لە هۆکارەکانی مانەوەی، ئەوە بوو کە [[کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بە نایاسایی کەلوپەلیان دەهێنایە ناوچەکە و لەبەر ئەوەی [[ئوسامە بن لادن]] هاوکاری و پارەی بۆ بیارە ناردبوو.<ref>''Terrorism & Its Effects''. Sanchez, Juan. Global Media, 2007.</ref> چەکدارانی ئەنسارولئیسلام لە میرنشینی ئیسلامی بیارە هەردوو ناسنامەی کورد و موسڵمانیان لە باوەش گرت و بانگەشەیان بۆ ژیانێکی ئایینی و کولتووری و نەریتی دەکرد، هەربۆیە بۆچی چەکدارانی ئەنسارولئیسلام جلوبەرگی کوردییان لەبەر دەکرد و تەنها بە کوردی قسەیان دەکرد، و هاندەرانی لایەنگرانی خۆیان هان دەدا  بۆ ئەوەی هەمان شت بکەن.  هەروەها ئەنسارولئیسلام تۆمەتبار کراوە بە ئەنجامدانی دڕندەیی بەرامبەر بۆ سەر غەیرە موسڵمانان، جێبەجێکردنی یاسای توندی شەریعەت، لەناوبردنی هەر شتێک کە بانگەشەی "نائیسلامی" دەکات، هەروەها پیسکردنی مەزارگە سۆفییەکان.  هەروەها هیومان ڕایتس وۆچ ئەنسارولئیسلامی بە ئەشکەنجەدانی دیلەکان و لەسێدارەدانی هەر پێشمەرگەیەکی دیل، سوپای عێراق، یان سەربازێکی سوپای ئەمریکا تۆمەتبارکرد، بەزۆری بە سەربڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ansar al-Islam in Iraqi Kurdistan (Human Rights Watch Backgrounder, )|ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/mena/ansarbk020503.htm#Armed+Islamist+groups+in+Iraqi+Kurdistan|وێبگە=www.hrw.org}}</ref><ref name="hrw">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ansar al-Islam in Iraqi Kurdistan|ناونیشان=https://www.hrw.org/backgrounder/mena/ansarbk020503.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100615171931/http://www.hrw.org/backgrounder/mena/ansarbk020503.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brynjar|یەکەم=Lia|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/26297412|سەردێڕ=Understanding Jihadi Proto-States - JSTOR|jstor=26297412}}</ref> == شکست هێنان == [[پەڕگە:Operation_VIking_Hammer_Peshmerga_Special_Forces_and_CIA.jpg|ڕاست|وێنۆک|ئەمریکییەکان هەنگاو دەنێنە سەر ئاڵای ئەنسارولئیسلام]] لە [[ئۆپەراسیۆنی ڤایکینگ ھامەر]]، دوای ئەوەی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٣دا سەرکردایەتی زنجیرەیەک هێرشی مووشەکیی کردە سەر بیارا میرنشینیەکە کۆتایی هات، پاشان هێرشێکی دەستپێکرد. دوای لەدەستدانی میرنشینی، چەکدارانی ئەنسار لە سنووری ئێران و عێراق کۆبوونەوە و کوردەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] کە مافی پەنابەرییان بە چەکدارانی ئەنسار لە ئێران دا، سەربازانی ئەنساریان لە ناوچە ئارامەکاندا نیشتەجێ کرد. بەشێک لە جیهادیەکان لە ئێران نیشتەجێ بوون و هەندێکی تریش دوای هێوربوونەوەی شەڕ گەڕانەوە بۆ عێراق.<ref name="auto1">https://www.rudaw.net/english/kurdistan/03092020 {{Bare URL inline|date=August 2022}}</ref><ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How ISIS Infiltrated Iranian Kurdistan|ناونیشان=https://iranwire.com/en/features/64660|وێبگە=iranwire.com}}</ref><ref name="auto2">https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/23062020 {{Bare URL inline|date=August 2022}}</ref><ref>[http://www.spirit.tau.ac.il/government/robinson1_Ch13.pdf Masters of Chaos, Chapter 13 p. 7] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214133920/http://www.spirit.tau.ac.il/government/robinson1_Ch13.pdf|date=2012-02-14}}</ref><ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=John Pike|سەردێڕ=Ansar al Islam (Supporters of Islam)|ناونیشان=http://www.globalsecurity.org/military/world/para/ansar_al_islam.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref><ref name="crisisgroup">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=Radical Islam in Iraqi Kurdistan: The Mouse that Roared?|ناونیشان=http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/iraq/B004-radical-islam-in-iraqi-kurdistan-the-mouse-that-roared.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111121202552/http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/iraq/B004-radical-islam-in-iraqi-kurdistan-the-mouse-that-roared.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=International Crisis Group}}</ref> لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٦ و لە دەوروبەری ١٥ ساڵەی بەیارە، مەلا کرێکار ڕایگەیاند کە "هیوادارم بە زووترین کات لە عێراق جیا ببینەوە. بە دڵ و گیان پشتگیریی دەبم. ئێمە لە ساڵی ١٩٢١ بە هێزەوە لکێندراین بە دەوڵەتی عێراقەوە، دەوڵەتێک کە ئا دەوڵەتی شکستخواردوو بە هەموو مانایەک، یەکەم جار کە عێراق فڕۆکەی کڕی، [[شانشینی کوردستان]] و سلێمانییان بۆردومان کرد، ئەگەر بەشێکی بچووکی کوردستان لە عێراق داببڕدرێت و سەربەخۆیی ڕابگەیەنێت، من بە تەواوی پشتگیریی دەکەم".  هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، هیچ نەرێنییەک بەرامبەر هیچ بەرپرسێکی حکومەتی کوردی نییە. [[ھۆشیار زێباری]] دووپاتی کردەوە کە حکومەت ئاشتی لەگەڵ کرێکار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Mahmud Yasin Kurdi|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Time has come to break from Iraq, says radical Kurdish cleric Mulla Krekar|ناونیشان=http://rudaw.net/english/interview/29092016|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161129024757/http://rudaw.net/english/interview/29092016|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=rudaw.net}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|عێراق|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:عێراق لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ٢٠٠٣]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠١ لە باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]] rmygzgns5lmm75zm8dv5kz30civkaq6 0 219511 1679726 1547294 2026-10-03T16:35:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە) 1679726 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Inside Berjaya Times Square 2.jpg|وێنۆک]] '''مۆڵ''' یان '''سەنتەری بازاڕکردن''' ({{بە ئینگلیزی|Mall}}) باڵەخانەیەکی گەورەیە کە پڕە لە چەندین دوکان و فرۆشگای بچووکتر. جیاوازە لە بازاڕەکان یان بازاڕەکانی پێشوو، چونکە زۆربەی دوکانەکان مێز یان دووکانی بچووک نین لە یەک ناوچەی گەورەی کراوەدا. ھەر فرۆشگایەک شوێنی تایبەتی خۆی ھەیە کە سنوور لەنێوانیاندا ھەیە. زۆربەی دەروازەکانیان ڕوویان لە شوێنێکی ناوەندی ڕۆیشتن لەناو بیناکەدا کردووە. خەڵک بۆ بازاڕکردن سەردانی فرۆشگاکانی ناو مۆڵەکە دەکەن. زۆربەی مۆڵەکان شوێنی [[پارکی ئۆتۆمۆبیل]]یان ھەیە. ھەروەھا زۆربەی مۆڵەکان سەقفیشیان ھەیە بۆ ئەوەی خەڵک بتوانن لە ناوەوە بازاڕ بکەن. زۆربەی مۆڵەکان [[ھۆڵی خۆراک]]یان ھەیە، ھۆڵی خواردن ئەو ناوچانەن کە خەڵک خواردنیان لێ دەکڕن، ھەندێک مۆڵەکان [[سینەما]]یان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Longstreth |یەکەم١=Richard |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lCimuNbqKfkC|سەردێڕ=City Center to Regional Mall |ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=MIT Press |ژپنک=٠-٢٦٢-١٢٢٠٠-٦|وتەگێڕانەوە= "the essential framework for the regional mall", and other references in this page range and elsewhere to malls as a type of shopping center|پەڕەکان=٢٩٦–٣٠٤}}</ref><ref name="Rielly">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rielly |یەکەم١=Edward J. |سەردێڕ=The 1960s |ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Greenwood Press |شوێن=Westport, CT |ژپنک=٠-٣١٣-٣١٢٦١-٣|پەڕە=٦٢|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_1960s/h3hAR5c9QFcC?hl=en&gbpv=1&pg=PA62&printsec=frontcover |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> == ناو == "مۆڵ" باوترین ناوی ئەم بینایانەیە لە زمانی [[ئینگلیزیی ئەمریکی]]دا، ھەروەھا "سەنتەری بازاڕکردن" باوترین ناوە بۆیان بە زمانی [[ئینگلیزیی بەریتانی]]. ھەروەھا ئەمریکییەکان باس لە "ناوەندەکانی بازاڕکردن" دەکەن، بەڵام ڕێنووسی خۆیان بۆ وشەی "ناوەند" بەکاردەھێنن. ھەروەھا ھەندێک جار بە مۆڵەکان ناودەبرێن یان بە پلازا.<ref name=australia>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Key Facts |ناونیشان=https://www.scca.org.au/industry-information/key-facts/ |وێبگە=Shopping Centre Council of Australia |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231218171454/http://scca.org.au/industry-information/key-facts/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Shopping malls}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|کۆمپانیا|نژیاروانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} hegniqehfguvnx0kft4vlagrmlpi8cg 0 220154 1680000 1650073 2026-10-04T01:33:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1680000 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرسەید | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میرسید }}<br>{{lang-en| Mirsaid }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.14255| 44.62053}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میرسەید''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.14255| 44.62053 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧١٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرسەید''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] irgb4d4gm8vdqu3v5krai9ujxymo5kg 0 220431 1680329 1673314 2026-10-04T10:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680329 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Metroid Logo 2.png|وێنۆک]] '''مێترۆید''' ({{بە ئینگلیزی|Metroid}})یارییەکی ئەکشنی و سەرکێشییە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە دروست کراوە. بۆ یەکەمجار لە ناوخۆدا لەلایەن ستۆدیۆی نینتێندۆ R&D1 بەرھەم ھێنراوە، بەتایبەتی لەگەڵ Intelligent Systems، و چەمکە ناھێڵکارییەکەی بە قۆناغەکانی پلاتفۆرمی دوو ڕەھەندی لە گەردوونێکی تاریکدا ڕازاوەتەوە کە بە شێوەیەکی سەرەکی لەژێر کاریگەری زنجیرە فیلمەکەدایە.<ref name="fan remake">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Whitehead|یەکەم=Thomas|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Nintendo Issues Takedown Notices for Impressive Fan-Made Metroid II Remake, AM2R|ناونیشان=https://www.nintendolife.com/news/2016/08/nintendo_issues_takedown_notices_for_impressive_fan-made_metroid_ii_remake_am2r|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Nintendo Life|زمان=en-GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108093508/https://www.nintendolife.com/news/2016/08/nintendo_issues_takedown_notices_for_impressive_fan-made_metroid_ii_remake_am2r|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای بڵاوبوونەوەی فیلمی سوپەر مێترۆید بۆ ماوەی ھەشت ساڵ ھیچ یارییەک لە زنجیرەکەدا بڵاونەکرایەوە. لەم ماوەیەدا یارییەکی نینتێندۆ ٦٤ لەبەرچاو گیرا، بەڵام نینتێندۆ «نەیتوانی ھیچ بیرۆکەیەکی باش بھێنێتە ئاراوە». زنجیرەی مێترۆید توخمەکانی یاریکردن لە یارییەکانی تەقەکەر، پلاتفۆرم و یارییە سەرگەردانییەکان لەخۆدەگرێت. زنجیرەکە بەھۆی پێشکەوتنی ناھێڵی و فۆرماتەکەی گەڕانی تاکەکەسییەوە دیارە کە یاریزانەکە تەنھا ساموس ئاران کۆنتڕۆڵ دەکات، کەمێک یان ھیچ کارەکتەری دیکەی نییە کە کارلێک لەگەڵیدا بکات.<ref name="metroidvania">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nutt|یەکەم=Christian|سەردێڕ=The undying allure of the Metroidvania|ناونیشان=https://www.gamasutra.com/view/news/236410/The_undying_allure_of_the_Metroidvania.php|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.gamasutra.com|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٥|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200129040154/https://www.gamasutra.com/view/news/236410/The_undying_allure_of_the_Metroidvania.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Metroid}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دەستوورییەکانی نینتێندۆ]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە خەیاڵییە زانستییەکان]] [[پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان]] cqkcqmtsynw2die7t8bvjk1me623n0p 0 220895 1680307 1290049 2026-10-04T10:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە) 1680307 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە =Mickey Mouse.png }} '''میکی ماوس''' ({{بە ئینگلیزی|Mickey Mouse}}) کەسایەتی کارتۆنی ئەمریکییە و لە ساڵی ١٩٢٨ لە ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی دروستکراوە.<ref>Jackson, Kathy (2003). Mickey and the Tramp: Walt Disney's Debt to Charlie Chaplin (26th ed.). The Journal of American Culture. pp. 439–444.</ref> کارەکتەرەکە وەک ماسکۆتی کۆمپانیای واڵت دیزنی کاردەکات. کارەکتەری سەرەکی فیلمی فانتازیایە. ھەروەھا میکی ماوس بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی لەگەڵ کارەکتەرەکانی دیکەدا ھەیە لەوانە دۆناڵد داک، گوفی، مینی ماوس و پلۆتۆ. مینی ماوس ھاوڕێ کچەکەیەتی. ڕۆژی لەدایکبوونی ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٢٨یە، ئەمەش ھەمان ڕۆژی لەدایکبوونی مینی ماوسە. میکی ماوس لە ساڵی ١٩٢٨ دروستکراوە و واڵت دیزنی تا ساڵی ١٩٤٦ ئەکتەری دەنگی بووە. دوای دیزنی، جیم ماکدۆناڵد و واین ئەلڤین ڕۆڵی میکی ماوسیان گرتە ئەستۆ. ئەم مشکە مرۆڤدۆستە زۆربەی کات کراسێکی سووری لەبەردایە، پێڵاوی زەرد و دەستکێشی سپی ھەیە. ئەم کارەکتەرە یەکێکە لە کارەکتەرە کارتۆنییە بەناوبانگەکانی جیھان. یەکەم دەرکەوتنی میکی یەک دەرکەوتنی تاقیکردنەوە بوو لە کورتە فیلمی ئەنیمەیشنی فڕۆکەی شێت.<ref>http://www.thefutoncritic.com/news/2021/06/16/jump-into-wow-this-summer-on-disney-junior-with-marvels-spidey-and-his-amazing-friends-and-mickey-mouse-funhouse-725113/20210616disney01/</ref> دوای ئەوە لە ساڵی ١٩٢٨ میکی لە کورتە فیلمێکدا دەرکەوت بە ناوی "Steamboat"ی ویلی کە یەکێک بوو لە یەکەم فیلمە دەنگییەکان. میکی ماوس لە زیاتر لە ١٣٠ ناونیشانی فیلمدا بەشداری کردووە، لەوانە کۆنسێرتەکەی باند لە ساڵی ١٩٣٥، بەرگدرووی بچووکی ئازا لە ساڵی ١٩٣٨ و فانتازیا لە ساڵی ١٩٤٠. میکی ماوس سەرەتا لە کورتە فیلمەکاندا دەرکەوت و دواتر لە فیلمە درێژەکاندا دەرکەوت. دەیان فیلمی میکی ماوس پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین کورتە فیلمی ئەنیمەیشن و لە ساڵی ١٩٤٢ فیلمی Lend a Paw پاڵێورا بۆ وەرگرتنی خەڵات. لە ساڵی ١٩٧٨ میکی یەکەم کارەکتەری کارتۆنی بوو کە ئەستێرەیەکی لە ڕێڕەوی ناوبانگەکانی ھۆلیوود بەدەستھێنا. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٣٠ بەدواوە میکی وەک کارەکتەری کۆمیک ستریپ ناسێندرا. میکی ماوس کارەکتەرێک بوو کە جێگەی ئۆسڤاڵد دوپشکی بەختەوەری گرتەوە، کارەکتەرێک کە لەلایەن بەرھەمھێنەرێکی فیلمەوە بە ناوی چارڵز مینتز بۆ ستۆدیۆکانی دیزنی دروستکرابوو و لەلایەن ستۆدیۆکانی یوونیڤەرساڵ دابەشکرا. ھەروەھا میکی بۆ یەکەمجار لە کۆمیکەکاندا دەرکەوت دوای ئەوەی لە ١٥ کورتە فیلمی ئەنیمەیشنی سەرکەوتووی بازرگانیدا دەرکەوت و بە ئاسانی لەلایەن خەڵکەوە ناسرا.<ref>https://d23.com/first-mickey-mouse-comic-strip/</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|فیلم|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دیزنی|کۆمیک|چاند|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ژن|کارتۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Mickey Mouse}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئەمریکی]] l17zf6z60wgtjho7imlwq0ag0z3zjut 0 220938 1679965 1404326 2026-10-03T22:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679965 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|image=Sons of Bahadur Shah Zafar.jpg|caption=میرزا جاڤان بەخت (چەپ) و ھێس بروتار [[میرزا شا عەباس]]|name=میرزا جوان بەخت|title=۲٠مین سەرکردەی شانشینی تیمورییەکانی ھیندستان|full name=شەھزادە میرزا محمد جوان بەخت بەھادور|birth_date=١٨٤١|birth_place=[[قەڵای سوور]]، [[دەلھی]].|death_date=18 ئەیلوول {{death year and age|1884|1841}}|death_place=[[یانگۆن|ڕەنگون]]، [[میانمار]]، [[بۆرمای بەریتانی]].|burial_place=|spouse=نەواب شا زەمانی|house=[[شانشینی موغەکان|موغەکان]].|father=[[بەھادور شا زەفەر]]|mother=[[زینات مەحاڵ]]|issue=[[جەمشید بەخت]]|succession=[[جەمشید بەخت]]}}'''میرزا جوان بەخت''' (١٨٤١ – ١٨ی ئەیلوولی ١٨٨٤) کوڕی ئیمپراتۆر [[بەھادور شا زەفەر]] و [[زینات مەحاڵ]]. پازدەھەمین کوڕی باوکی بوو، بەڵام تاکە کوڕی دایکی بوو. ئەو پەرستاری تەماحی دانانی لەسەر تەختی موغەکان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=n2:0362-4331 - Search Results|ناونیشان=https://www.worldcat.org/search?q=n2:0362-4331|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.worldcat.org}}</ref> == ژیان == دایکی، زینات مەحاڵ، بە درێژایی [[یاخیبوونی ١٨٥٧]] ڕزگاری کرد و لە دەستبەسەرییەکی سەلامەتدا ھێشتییەوە. دەستی کرد بە بەرزکردنەوەی کوڕەکەی وەک میراتگری تەخت بەسەر کوڕە گەورەکەی ئیمپراتۆردا کە مابووەوە [[میرزا فەتحولملک بەھادور]]. بەڵام بەھۆی سیاسەتی پریمۆجینیتۆر ی ئینگلیزەکانەوە، ئەمە قبوڵ نەکرا. لە ٢ی نیسانی ١٨٥٢ لە تەمەنی یازدە ساڵیدا لە مەراسیمێکی گەورەدا لە دەھلی لەگەڵ نەواب شا زەمانی بیگم، خوشکەزای دایکی ھاوسەرگیری کرد. دایکی پلانی ئاھەنگی ھاوسەرگیرییە گرانبەھاکەی دانا کە بۆ ماوەی ١٠ ڕۆژ دەخایەنێت بۆ ئەوەی باڵای ئەو بۆ تەختی پاشایەتی بەرز بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/04/22/books/chapters/0422-1st-dalr.html|سەردێڕ=‘The Last Mughal’|دوایین=Dalrymple|یەکەم=William|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٠٧|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٩|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> شا زەمانی بێگم ھاوسەرەکەی لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٨٩٩ کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thehindu.com/features/metroplus/emperors-daughterinlaw/article5593548.ece|سەردێڕ=‘Emperor’s daughter-in-law|دوایین=Smith|یەکەم=R.V.|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٦|ئیش=The Hindu|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> دوای مردنی باوکی ئیمپراتۆری لە ڕەنگون، لەوێ بەخاک سپێردرا. جوان بەخت و مامۆستاکەی حافز محەممەد ئیبراھیم دێھلەوی نوێژی پرسە و بەخاک سپێردرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{S-start}} {{s-hou|}} {{S-reg}} {{S-bef | before = [[بەھادور شای دووەم]] | as = [[پاشای ھیندستان]] }} {{S-ttl | title = | years = ١٨٦٢–١٨٨٤ }} {{S-aft | after = [[جەمشید بەخت]] | as = }} {{S-end}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ھیندستان|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی دەلھی]] t744wcocq8zetjifzpss6cv67e6rgvv 0 221871 1680200 1404383 2026-10-04T07:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680200 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مینوو مه‌جیدی | وێنە = Iranian_protester_Minoo_Majidi.jpg | قەبارەی وێنە = <gallery> مینومجیدی.jpg </gallery> | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[قه‌سر شیرین]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٣٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٢٩ی خه‌رمانانی ١٤٠١ | شوێنی مردن = [[کرماشان]] | ھۆکاری مردن = تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی ڕژیمی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]]. | شوێنی گۆڕ = گۆڕستانی میناوا، [[کرماشان]] | نیشتەجێ =[[کوردستان]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | ھاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = }} '''مینوو مه‌جیدی''' (١٣٣٩، قه‌سر شیرین - ١٤٠١، کرماشان)، له بنه‌ماڵه‌یکی کوردی یارسان له دایک بوو و به ئایین یارسان بوو. مینو مه‌جیدی بۆ ژیان کۆچ ئه‌کاته کرماشان و له‌وێ ئه‌ژیت<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=مینو مجیدی|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%88_%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF%DB%8C|ئیش=ویکیپیدیا فارسی}}</ref>. == ژیان == خاتوو مینوو مه‌جیدی له کوردانی یارسان خه‌ڵکی شاری قه‌سری شیرین سه‌ر به کرماشان بوو. مینو مه‌جیدی مامۆستای ده‌رکراوی وه‌رزش و ته‌ندرووستی بوه له کۆماری ئێسلامی، له دوای ده‌رکردنی له وه‌زاره‌تی فێرکاری، خاتوو مینوو ژیانی خۆی ته‌ڕخان به فێرکاری تێنیسی ناشنوایان کردوو. هه‌روه‌ها مینو مه‌جیدی، دایکی سێ منداڵ، دوو کچ و کورێک بوو<ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%88_%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF%DB%8C</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Death_of_Mahsa_Amini</ref>. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان }} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Minoo Majidi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] [[پۆل:یارسانییەکان]] [[پۆل:ژنانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] 4izf9dq60xniykxk5lse1yzcrlh0b71 0 222430 1679882 1679607 2026-10-03T20:04:26Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679882 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:FIFA World Football Museum - panoramio.jpg|وێنۆک]] '''مۆزەخانەی فیفا''' ({{بە ئینگلیزی|FIFA Museum}}) [[تۆپی پێ|تۆپی پێی کۆمەڵەیە]] کە لەلایەن [[فیفا]] بەڕێوەدەبرێت (بەڵام خاوەندارێتی ناکات). لەژێر بارودۆخێکی گوماناویدا بە کرێ دەدرێت (نۆژەنکردنەوەی بیناکە ١٤٠ ملیۆن سینگالی تێچووی بووە و لەلایەن فیفاوە پارەی پێدراوە، ئەمەش خاوەن خانووەکەی دەوڵەمەند کردووە، کە گرێبەستێکی قازانجاوی بە سەرووی کرێی بازاڕەوە واژوو کردووە بۆ کرێی درێژخایەن؛ دۆسیەکە ڕەوانەی داواکاری گشتی سویسرا کراوە، کە لێکۆڵینەوە لە ساختەکارییە ئەگەرییەکان دەکەن لەلایەن [[سێپ بلاتەر]]، سەرۆکی پێشووی فیفا و ھاوکارەکانی). مۆزەخانەکە دەکەوێتە شاری زیوریخ لە سویسرا، بەرامبەر شارەکە لە بارەگای سەرەکی فیفا. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٦ کرایەوە. پڕۆژەکە کە تێچووی زیاتر لە ٥٠٠ ملیۆن سینگالی (٥٦٣ ملیۆن دۆلار)ە، لە ئێستادا لەژێر لێکۆڵینەوەدایە بەھۆی «گومانی خراپ بەڕێوەبردنی تاوانکاری».<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fifa files criminal complaint over world football museum|ئیش=[[Financial Times]]|ناونیشان=https://www.ft.com/content/ae262ced-824c-4b29-bf56-bb0bd1df4e4e}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|وەرزش|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|مێژوو|سویس}} {{پۆلی کۆمنز|FIFA World Football Museum}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:تۆپی پێ لە سویس]] [[پۆل:فیفا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] o9m97k7yuxwnisqdrxpkcqikwueewnj 0 226085 1679814 1677274 2026-10-03T17:47:03Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679814 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:L'aldilà-poster.jpg|وێنۆک]] '''لە پشتەوە''' ({{بە ئینگلیزی|The Beyond}}) فیلمێکی [[وێژەی ترسناک|ترسناکە]] لە ساڵی ١٩٨١ی لە ئیتاڵیای گۆتیکی باشوور<ref name="Gibron">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gibron, Bill|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=More than Just Gore: The Macabre Moral Compass of Lucio Fulci|ناونیشان=https://www.popmatters.com/125846-more-than-just-gore-the-macabre-moral-compass-of-lucio-fulci-2496191887.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=[[PopMatters]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gibron|یەکەم=Bill|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Lucio Fulci's The Beyond (1981)|ناونیشان=https://popmatters.com/post/lucio-fulcis-the-beyond-1981/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٥|وێبگە=PopMatters}}</ref> بڵاوکراوەتەوە لە دەرھێنانی لوسیۆ فولچی، لە چیرۆکێکی ڕەسەن کە لەلایەن داردانۆ ساچێتی دروست کراوە، و لە ڕۆڵی سەرەکیدا کاتریۆنا ماککۆڵ و دەیڤید واربێک. چیرۆکەکەی باس لە ژنێک دەکات کە ھوتێلێک لە گوندەکانی [[لویزیانا]] بە میرات دەگرێت کە سەردەمانێک ئەو شوێنە کوشتارگەیەکی ترسناک بووە، و ڕەنگە دەروازەیەک بێت بۆ [[دۆزەخ]]. دووەم فیلمە لە سێبەری "دەروازەکانی دۆزەخ"ی فولچی دوای ''شاری مردووە زیندووەکان'' (١٩٨٠)، دواتر ''فیلمی "ماڵ لەلایەن گۆڕستانەوە"'' (١٩٨١) ھات.{{Sfn|Fonseca|2014}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ١٩٨٠|ترسناک|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|E tu vivrai nel terrore - L'aldilà}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو ئۆرلینز وێنەکەی گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٨١]] [[پۆل:ئیتالیا]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئیتالییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئیتاڵییەکانی دەیەی ١٩٨٠]] lonl21s1n8g21a6scq4p9ujn5n29pxf 0 226167 1679713 1563872 2026-10-03T16:32:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1679713 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆنۆمێنتی ئازادی''' (یان نەسب الحرییە) (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: نصب الحریة)، دەکەوێتە [[گۆڕەپانی تەحریر (بەغدا)|گۆڕەپانی تەحریر]] (گۆڕەپانی ڕزگاری) لە ناوەندی شاری [[بەغدا]]، ناسراوترین و خۆشەویستترین شوێنەواری شارەکەیە. == پاشخان و مێژوو == لە ساڵی ١٩٥٩ سەرکردەی نوێی کۆماری [[عێراق]]، عەمید [[عەبدولکەریم قاسم]] مۆنۆمێنتێکی ڕاسپارد کە دەبێتە ئاھەنگێک بۆ ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی عێراق. بڕیار بوو لە دڵی ناوچەی بازرگانی ناوەندی [[بەغدا]] دابنرێت و ڕووی لە گۆڕەپانی ڕزگاری و پردی جەمھورییە بێت. نزیک بووەوە لە تەلارساز ڕیفعەت چادرجی کە یەکێکە لە تەلارسازەکانی عێراق. لەگەڵ جەواد سەلیم بیرۆکەیەکی پەرەپێدا کە بە بەرھەمگەلێک ناسرابوو کە مێژووی کۆنی عێراقیان لەگەڵ تەوەر و تەکنیکە ھاوچەرخەکاندا تێکەڵ کردووە. عەمید جەنەڕاڵ ویستویەتی ببێتە ھێمای دەوڵەتی نەتەوەیی نوێ، لەگەڵ ئەوەشدا [[جەواد سەلیم|جوواد سەلیم]] دیزاینی شوێنەوارێکی ھەڵبژارد کە ھێمای ململانێی گەل بێت دژی ستەمکاری و ڕێزی لە مێژووی قووڵی ھونەری عێراق گرت بە خستنەڕووی دیواری [[خەلافەتی عەباسی|عەباسی]] و بابلی، پەیکەرێکی بەرھەمھێنا کە ھەم «بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش مۆدێرن» بوو، بەڵام ئاماژەی بە نەریتیش دەکرد.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, p. 83</ref> سالم لەژێر بارودۆخێکی سەختدا کاری زۆری لەسەر پڕۆژەکە کرد، بەرەنگاری ھەموو ھەوڵەکانی قاسم بووەوە بۆ ئەوەی وێنەکەی بخرێتە ناو مۆنۆمێنتەکەوە.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, p. 82</ref> سەرەتا سالم ویستبووی پەیکەرەکە لە ئاستی زەویدا بێت، بەڵام تەلارسازەکەی پڕۆژەکە، ڕیفعەت چادرچی، پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە بەرز بکرێتەوە بۆ ئەوەی زیاتر 'مۆنۆمێنتال' دەربکەوێت. لە ئەنجامدا کارە تەواوکراوەکان ڕووبەڕووی ھاتوچۆی قەرەباڵغ دەبنەوە نەک ئەو کەسانەی کە لە باخچەی تەنیشت یەکتردا بە پێ دەڕۆن.<ref>Greenberg, N. , "Political Modernism, Jabrā, and the Baghdad Modern Art Group," ''CLCWeb: Comparative Literature and Culture,'' Vol. 12, No. 2, 2010, Online: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=clcweb, DOI: 10.7771/1481-4374.160; Floyd, T. , "Mohammed Ghani Hikmat," [Biographical Notes] in: ''Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Islamic World,'' Online: http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> ھەرچەندە مۆنۆمێنتەکە دیزاینی سالم بوو، بەڵام ئەو پڕۆژەکەی تا تەواوبوونی نەبینی. دوای مردنی پێشوەختەی لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٦١، پڕۆژەکە لە ساڵی ١٩٦١ لەلایەن ھاوسەری پەیکەرتاشەوە کۆتایی پێھات؛ ھونەرمەند، لۆرنا سالم، لەگەڵ ھاوڕێ و ھاوکارەکەی سالم، پەیکەرتاشی، محەممەد غانی حیکمەت، کە پێشتر ھاوکاری پڕۆژەکە بوون بە کاستکردنی فیگەرە برۆنزییەکان.<ref>Greenberg, N. , "Political Modernism, Jabrā, and the Baghdad Modern Art Group," ''CLCWeb: Comparative Literature and Culture,'' Vol. 12, No. 2, 2010, Online: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=clcweb, DOI: 10.7771/1481-4374.160; Floyd, T. , "Mohammed Ghani Hikmat," [Biographical Notes] in: ''Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Islamic World,'' Online: http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> مۆنۆمێنتی تەواوکراو کە بە نەسب ئەلحورییە (مۆنۆمێنتی ئازادی) ناسراوە، لە ھەوڵە جۆراوجۆرەکان ڕزگاری بووە بۆ ئەوەی بڕوخێنرێت و یەکێکە لە کارە گشتییە ئایکۆنییەکانی بەغدا.<ref>Dabrowska, K. and Hann, G. , ''Iraq Then and Now: A Guide to the Country and Its People,'' Bradt Travel Guides, 2008, p. 215</ref> == وەسف کردن == ئەم شوێنەوارە لە ساڵی ١٩٦١ کراوەتەوە، دوای مردنی پەیکەرتاشەکە. پێکھاتووە لە ١٤ کاستی برۆنزی، کە نوێنەرایەتی ٢٥ فیگەر دەکەن، لەسەر تەختەیەکی تراڤێرتین، کە ٦ مەتر لە زەوییەوە بەرزکراوەتەوە.<ref>Reynolds, D.F. , ''The Cambridge Companion to Modern Arab Culture,''Cambridge University Press, 2015, p. 199</ref> بەرزی مۆنۆمێنتەکە ١٠ مەتر و درێژییەکەی ٥٠ مەترە. ئەو فیگەرانە کە بە شێوەی باس-ڕیلیف دانراون، مەبەست لێی وەبیرھێنانەوەی کارە ھونەرییەکانی بابلی و ئاشووری و عەرەبییە.<ref>Baram A. , "Art With Local and Mesopotamian Components", In: ''Culture, History and Ideology in the Formation of Ba‘thist Iraq: 1968–89'', [St Antony’s/Macmillan Series], London, Palgrave Macmillan, 1991, p. 70</ref> ڕووداوە مێژوویییەکانی عێراق تا [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدولکەریم قاسم]] وێنا دەکات؛ ڕێکەوتێکی سەرەکییە کە دەستپێکی دەسەڵاتی کۆمارییەکانە لە عێراق<ref>Dabrowska, K. and Hann, G. , ''Iraq Then and Now: A Guide to the Country and Its People,'' Bradt Travel Guides, 2008, p. 215; Kohl, P.L. , Kozelsky, M. and Ben-Yehud, N. , ''Selective Remembrances: Archaeology in the Construction, Commemoration, and Consecration of National Pasts,'' University of Chicago Press, 2008, p.200; [https://papers.iafor.org/submission34296/ Art and Politics in Iraq: Examining the Freedom Monument in Baghdad]</ref> مەبەست لەم شوێنەوارە وەک بەیتێکی [[شیعری عەرەبی]] - لە ڕاستەوە بۆ چەپ - بە ڕووداوەکانی پێش شۆڕش دەستپێدەکات - و بە ھاوئاھەنگی دوای سەربەخۆیی کۆتایی پێبھێنرێت.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, pp 82-83</ref> چەندین ئاماژە و چینە شاراوەکانی مانا لە کارەکەدا ئیلھامبەخش بوو بۆ ھونەرمەندەکانی عەرەب لە سەرانسەری ناوچەکەدا و ھانیان دا کە بەدوای کارە ھونەرییەکاندا بگەڕێن بە ناسنامەیەکی نەتەوەیییەوە لە سەردەمێکدا کە زۆرێک لە گەلانی عەرەب خەریکی بەدەستھێنانی سەربەخۆیی بوون.<ref>Reynolds, D.F. , ''The Cambridge Companion to Modern Arab Culture,''Cambridge University Press, 2015, p. 200</ref> == میرات == پەیکەرەکە لەسەر دراوی ٢٥٠ دیناری ساڵی ١٩٩٥ و دراوی ١٠ ھەزار دیناری بۆ ساڵی ٢٠١٣–٢٠١٥ وەک ڕێزێک بۆ پەیکەرتاشەکە دەرکەوتووە.<ref>''Coinweeek,'' 24 June, 2017, Online: https://coinweek.com/paper-money-2/iraqi-10000-dinar-note-mosque-destroyed-isis/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|مێژوو|بەغدا}} {{پۆلی کۆمنز|Freedom Monument (Baghdad)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ھونەری عێراقی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٦١ لە عێراق]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی بەغدا]] 1njc4do6ll4ntb9ka2kgcgillsnl1jh 1679874 1679713 2026-10-03T20:02:53Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679874 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''مۆنۆمێنتی ئازادی''' (یان نەسب الحرییە) (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: نصب الحریة)، دەکەوێتە [[گۆڕەپانی تەحریر (بەغدا)|گۆڕەپانی تەحریر]] (گۆڕەپانی ڕزگاری) لە ناوەندی شاری [[بەغدا]]، ناسراوترین و خۆشەویستترین شوێنەواری شارەکەیە. == پاشخان و مێژوو == لە ساڵی ١٩٥٩ سەرکردەی نوێی کۆماری [[عێراق]]، عەمید [[عەبدولکەریم قاسم]] مۆنۆمێنتێکی ڕاسپارد کە دەبێتە ئاھەنگێک بۆ ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی عێراق. بڕیار بوو لە دڵی ناوچەی بازرگانی ناوەندی [[بەغدا]] دابنرێت و ڕووی لە گۆڕەپانی ڕزگاری و پردی جەمھورییە بێت. نزیک بووەوە لە تەلارساز ڕیفعەت چادرجی کە یەکێکە لە تەلارسازەکانی عێراق. لەگەڵ جەواد سەلیم بیرۆکەیەکی پەرەپێدا کە بە بەرھەمگەلێک ناسرابوو کە مێژووی کۆنی عێراقیان لەگەڵ تەوەر و تەکنیکە ھاوچەرخەکاندا تێکەڵ کردووە. عەمید جەنەڕاڵ ویستویەتی ببێتە ھێمای دەوڵەتی نەتەوەیی نوێ، لەگەڵ ئەوەشدا [[جەواد سەلیم|جوواد سەلیم]] دیزاینی شوێنەوارێکی ھەڵبژارد کە ھێمای ململانێی گەل بێت دژی ستەمکاری و ڕێزی لە مێژووی قووڵی ھونەری عێراق گرت بە خستنەڕووی دیواری [[خەلافەتی عەباسی|عەباسی]] و بابلی، پەیکەرێکی بەرھەمھێنا کە ھەم «بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش مۆدێرن» بوو، بەڵام ئاماژەی بە نەریتیش دەکرد.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, p. 83</ref> سالم لەژێر بارودۆخێکی سەختدا کاری زۆری لەسەر پڕۆژەکە کرد، بەرەنگاری ھەموو ھەوڵەکانی قاسم بووەوە بۆ ئەوەی وێنەکەی بخرێتە ناو مۆنۆمێنتەکەوە.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, p. 82</ref> سەرەتا سالم ویستبووی پەیکەرەکە لە ئاستی زەویدا بێت، بەڵام تەلارسازەکەی پڕۆژەکە، ڕیفعەت چادرچی، پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە بەرز بکرێتەوە بۆ ئەوەی زیاتر 'مۆنۆمێنتال' دەربکەوێت. لە ئەنجامدا کارە تەواوکراوەکان ڕووبەڕووی ھاتوچۆی قەرەباڵغ دەبنەوە نەک ئەو کەسانەی کە لە باخچەی تەنیشت یەکتردا بە پێ دەڕۆن.<ref>Greenberg, N. , "Political Modernism, Jabrā, and the Baghdad Modern Art Group," ''CLCWeb: Comparative Literature and Culture,'' Vol. 12, No. 2, 2010, Online: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=clcweb, DOI: 10.7771/1481-4374.160; Floyd, T. , "Mohammed Ghani Hikmat," [Biographical Notes] in: ''Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Islamic World,'' Online: http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> ھەرچەندە مۆنۆمێنتەکە دیزاینی سالم بوو، بەڵام ئەو پڕۆژەکەی تا تەواوبوونی نەبینی. دوای مردنی پێشوەختەی لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٦١، پڕۆژەکە لە ساڵی ١٩٦١ لەلایەن ھاوسەری پەیکەرتاشەوە کۆتایی پێھات؛ ھونەرمەند، لۆرنا سالم، لەگەڵ ھاوڕێ و ھاوکارەکەی سالم، پەیکەرتاشی، محەممەد غانی حیکمەت، کە پێشتر ھاوکاری پڕۆژەکە بوون بە کاستکردنی فیگەرە برۆنزییەکان.<ref>Greenberg, N. , "Political Modernism, Jabrā, and the Baghdad Modern Art Group," ''CLCWeb: Comparative Literature and Culture,'' Vol. 12, No. 2, 2010, Online: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=clcweb, DOI: 10.7771/1481-4374.160; Floyd, T. , "Mohammed Ghani Hikmat," [Biographical Notes] in: ''Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Islamic World,'' Online: http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> مۆنۆمێنتی تەواوکراو کە بە نەسب ئەلحورییە (مۆنۆمێنتی ئازادی) ناسراوە، لە ھەوڵە جۆراوجۆرەکان ڕزگاری بووە بۆ ئەوەی بڕوخێنرێت و یەکێکە لە کارە گشتییە ئایکۆنییەکانی بەغدا.<ref>Dabrowska, K. and Hann, G. , ''Iraq Then and Now: A Guide to the Country and Its People,'' Bradt Travel Guides, 2008, p. 215</ref> == وەسف کردن == ئەم شوێنەوارە لە ساڵی ١٩٦١ کراوەتەوە، دوای مردنی پەیکەرتاشەکە. پێکھاتووە لە ١٤ کاستی برۆنزی، کە نوێنەرایەتی ٢٥ فیگەر دەکەن، لەسەر تەختەیەکی تراڤێرتین، کە ٦ مەتر لە زەوییەوە بەرزکراوەتەوە.<ref>Reynolds, D.F. , ''The Cambridge Companion to Modern Arab Culture,''Cambridge University Press, 2015, p. 199</ref> بەرزی مۆنۆمێنتەکە ١٠ مەتر و درێژییەکەی ٥٠ مەترە. ئەو فیگەرانە کە بە شێوەی باس-ڕیلیف دانراون، مەبەست لێی وەبیرھێنانەوەی کارە ھونەرییەکانی بابلی و ئاشووری و عەرەبییە.<ref>Baram A. , "Art With Local and Mesopotamian Components", In: ''Culture, History and Ideology in the Formation of Ba‘thist Iraq: 1968–89'', [St Antony’s/Macmillan Series], London, Palgrave Macmillan, 1991, p. 70</ref> ڕووداوە مێژوویییەکانی عێراق تا [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدولکەریم قاسم]] وێنا دەکات؛ ڕێکەوتێکی سەرەکییە کە دەستپێکی دەسەڵاتی کۆمارییەکانە لە عێراق<ref>Dabrowska, K. and Hann, G. , ''Iraq Then and Now: A Guide to the Country and Its People,'' Bradt Travel Guides, 2008, p. 215; Kohl, P.L. , Kozelsky, M. and Ben-Yehud, N. , ''Selective Remembrances: Archaeology in the Construction, Commemoration, and Consecration of National Pasts,'' University of Chicago Press, 2008, p.200; [https://papers.iafor.org/submission34296/ Art and Politics in Iraq: Examining the Freedom Monument in Baghdad]</ref> مەبەست لەم شوێنەوارە وەک بەیتێکی [[شیعری عەرەبی]] - لە ڕاستەوە بۆ چەپ - بە ڕووداوەکانی پێش شۆڕش دەستپێدەکات - و بە ھاوئاھەنگی دوای سەربەخۆیی کۆتایی پێبھێنرێت.<ref>Al-Khalil, S. and Makiya, K. , ''The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Iraq,'' University of California Press, 1991, pp 82-83</ref> چەندین ئاماژە و چینە شاراوەکانی مانا لە کارەکەدا ئیلھامبەخش بوو بۆ ھونەرمەندەکانی عەرەب لە سەرانسەری ناوچەکەدا و ھانیان دا کە بەدوای کارە ھونەرییەکاندا بگەڕێن بە ناسنامەیەکی نەتەوەیییەوە لە سەردەمێکدا کە زۆرێک لە گەلانی عەرەب خەریکی بەدەستھێنانی سەربەخۆیی بوون.<ref>Reynolds, D.F. , ''The Cambridge Companion to Modern Arab Culture,''Cambridge University Press, 2015, p. 200</ref> == میرات == پەیکەرەکە لەسەر دراوی ٢٥٠ دیناری ساڵی ١٩٩٥ و دراوی ١٠ ھەزار دیناری بۆ ساڵی ٢٠١٣–٢٠١٥ وەک ڕێزێک بۆ پەیکەرتاشەکە دەرکەوتووە.<ref>''Coinweeek,'' 24 June, 2017, Online: https://coinweek.com/paper-money-2/iraqi-10000-dinar-note-mosque-destroyed-isis/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|مێژوو|بەغدا}} {{پۆلی کۆمنز|Freedom Monument (Baghdad)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ھونەری عێراقی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٦١ لە عێراق]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی بەغدا]] ra2celyrh1xejr20ljxmi31wpucd1yg 0 226593 1679656 1597345 2026-10-03T13:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1679656 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنی ئەرمەنستان''' (بە [[ئەرمەنی (ڕوونکردنەوە)|ئەرمەنی]]: Հայաստանի երկաթուղու թանգարան) مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنین لە شاری [[یەریڤان]]ی پایتەختی [[ئەرمەنستان]]. لە ٣١ی تەممووزی ٢٠٠٩ [[کۆمپانیای ھێڵی ئاسنی باشووری قەوقاز]] کە کۆمپانیایەکی شەمەندەفەرە لە ئەرمینیا و خاوەنەکەی ھێڵی ئاسنی ڕووسیایە، مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنی لە یەریڤان لە بینای [[وێستگەی شەمەندەفەری یەریڤان]] کردەوە.<ref>[http://arminfo.info/full_news.php?id=12183&lang=3 Armenian Railways Museum joining 2015 Museum Night]</ref><ref>[http://www.myyerevan.am/en/culture/museums Museums of Yerevan] at myyerevan.am ''click Railways Museum''</ref><ref>[http://www.ukzhd.am/press_17.html Состоялось открытие музея железной дороги Армении] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206231712/http://www.ukzhd.am/press_17.html |date= ٦ی شوباتی ٢٠١٥ }} {{in lang|ru}}</ref> بەپێی وتەی ئەندازیاری سەرەکی سێرگی ھاروتیونیان، کاتەکەی ھاوکات بوو لەگەڵ ڕۆژی نێودەوڵەتی ھێڵی ئاسن، کە لە ٢ی ئابی ٢٠٠٩ بەڕێوەچوو.<ref name="a">[http://arka.am/en/news/economy/16031/ Railroad museum opens in Yerevan]</ref> مێژووی ھێڵی ئاسنی ئەرمەنستان لە مۆزەخانەکەدا خراوەتەڕوو، لە ساڵی ١٨٩٦ تا ئێستا. لە مۆزەخانەکەدا ١٠ پانێڵ ھەیە کە ھەریەکەیان نوێنەرایەتی قۆناغێکی دیاریکراوی مێژووی ھێڵی ئاسن دەکەن. پێشانگاکە کۆپی بەڵگەنامە مێژوویییەکانی دروستکردنی دەروازەکانی ھێڵی ئاسن لە ئەرمینیا، وێنەی شەمەندەفەرە کۆنەکان، مۆدێلی شەمەندەفەرە کۆن و مۆدێرنەکان و ئامێرەکانی ھێڵی ئاسن لەخۆدەگرێت.<ref name="b">[http://www.ukzhd.am/muzey.html Музей железной дороги Армении] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630015216/http://www.ukzhd.am/muzey.html |date=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨ }} {{in lang|ru}}</ref> ھەندێک لە پێشانگەکان دیاری ھێڵی ئاسنی ڕووسیایە.<ref name="a"/> چەندین شتومەکی گەورەتر لە باخچەیەکدان کە لە مۆزەخانەکەوە دەتوانرێت بچنە ژوورەوە. لوکۆمۆتیڤێکی ساڵانی ١٩٣٠ بە ژمارە ٣ա٧٠٥–٤٦ و گالیسکەیەک (ئەم دووەمیان پێشتر پێشانگای دروستکردنی سیستەمی شەمەندەفەری قەوقاز بوو) لە وێستگەی تەنیشتەوە وەستاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armenia-hayastan.com/2012/03/to-gyumri-by-train-part-1.html |سەردێڕ=To Gyumri by Train... (Part 1) |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620024525/http://www.armenia-hayastan.com/2012/03/to-gyumri-by-train-part-1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە سەردەمی سۆڤیەتدا، مۆزەخانەکە کار نەدەکرد - تەنھا پێشانگایەکی بچووک لەناو ئەو گالیسکەدا نوێنەرایەتی دەکرا کە لەسەر ڕێڕەوەکان وەستابوو.<ref name="b"/> مۆزەخانە لە دووشەممە تا ھەینی (١٠:٠٠–١٧:٠٠) کراوە دەبێت بۆ گشتیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spyur.am/en/companies/railway-museum-of-armenia/34975 |سەردێڕ=RAILWAY MUSEUM OF ARMENIA |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180615191213/https://www.spyur.am/en/companies/railway-museum-of-armenia/34975 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێشانگاکان بە زمانەکانی ئەرمەنی و [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] نووسراون. == ئەمانەش ببینە == * [[تاوەری ئاوی لاندسکرۆنا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٤}} {{پۆلی کۆمنز|Railway Museum (Armenia)}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|شەمەندەفەر}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکانی ھێڵی ئاسن لە ئەرمەنستان]] [[پۆل:مۆزەخانەکانی یەریڤان]] a8xt67t2lnzv2wzegkd0kqmkb5apgp1 0 227015 1679676 1666456 2026-10-03T13:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە) 1679676 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''موشێ سمیلانسکی''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: משה סמילנסקי؛ ٢٤ی شوباتی ١٨٧٤ – ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٣) پێشەنگی یەکەمین عەلییە، سەرکردەیەکی زایۆنیستی بوو کە بانگەشە بۆ پێکەوەژیانی ئاشتیانە لەگەڵ [[عەرەب]]ەکان لە [[فەلەستین]]ی ئیجباری، جووتیارێک، و نووسەری بەرھەمھێنەری بەرھەمی ئەدەبی خەیاڵی و ناخەیاڵییە.<ref name="ITHL">[http://www.ithl.org.il/page_13843 Moshe Smilansky], The Institute for the Translation of Hebrew Literature (ITHL) - biography and bibliography; retrieved 5 December 2019</ref><ref name="Digest">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= Israel Digest |بڵاوکەرەوە= Israel Office of Information (New York, N.Y.) |ساڵ= ١٩٥٣|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=SVg8AQAAIAAJ&pg=RA35 |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Moshe Smilansky}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئیسرائیل}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٤]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:جووە ئوکراینییەکان]] [[پۆل:نووسەرانی زمانی عیبری]] [[پۆل:ئەندامانی فەرمانی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی]] ippyig3msmls86x5wypxqckfqej4uxf 0 227224 1679907 1679450 2026-10-03T20:08:36Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1679907 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:BM 90827.jpg|وێنۆک|کودورو لەکاتی تۆمارکردنی مشتومڕەکانی یاسایی لەسەر زەوی تەکیل-ئانا-ئیلیشو کە بەبێ وەسیەت مرد، لە مۆزەخانەی بەریتانیا.]] '''موڵک و ماڵی تاکیل-ئانا-ئیلیشوو کودورو''' نارویەکی کۆن و کۆنی بەردی لیمۆی سپی میزۆپۆتامیایە، یان ستێلای مافەکان، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بەشی کۆتایی سەردەمی کاسی کە مێژوویەکی دادگاییکردنەکان دەدات سەبارەت بە میراتێکی کێبڕکێکراو لە ماوەی سێ نەوە یان زیاتر لە چل ساڵدا. باس لە ڕزگارکردنی میرات، یان "ئیدیعای ڕەچەڵەک" دەکات و زانیارییەکی زۆر دەدا تسەبارەت بە میرات لە کۆتاییەکانی سەردەمی برۆنزیدا. بە کۆلۆفۆنەکەی دەناسرێتەوە، ئەم ستێلایە کۆپییەکی سێ بەڵگەنامەی مۆرکراوە کە فەرمانی (شاهانەی)یان لەسەرە و ئەو بڕیارە یاساییانە تۆمار دەکات کە لە سێ سەردەمی یەک لە دوای یەکدا لە پاشاکاندا دراون،وەک پاشا -ئیدینا (نزیکەی ١٢٢٢-١٢١٧ پێش زایین)، ئاداد-شوما-ئوشور (نزیکەی ١٢١٦-١١٨٧ پێش زایین) و مێلی-شیپاک (نزیکەی ١١٨٦-١١٧٢ پێش زایین)<ref>ڕیمۆند وێستبروک (١٩٩١). موڵک و خێزان لە یاسای کتێبی پیرۆزدا. چاپخانەی ئەکادیمی شێفیڵد. لاپەڕە ٩٨-٩٩.</ref>. دەقێکی هاوچەرخە کە ڕێزبەندی ئەم پاشا کاسییانە پشتڕاست دەکاتەوە کە لە لیستی پاشاکانی بابلدا هاتووە و باشترین بەڵگە دەخاتە ڕوو کە یەکەمیان پێناچێت تەنها کەسێکی ئاشووری دەستنیشانکراو بووبێت لە کاتی هەژموونی ئەم دواییانەدا بەسەر بابلدا لەلایەن توکوڵتی-نینورتای یەکەمەوە، وەک چۆن بڕیارەکانی لەلایەن پاشاکانی دواترەوە ڕێزیان لێگیرا. ==لەوحەکە== کودورو لە وێرانەکانی پەرستگای مەردوک لە بابل لەلایەن هورمزد ڕەسام و داود تۆما سەرۆکی سەرپەرشتیاری کارەکەیەوە لە ساڵی ١٨٨٠ هەڵکەندراوە و ئێستا لە مۆزەخانەی بەریتانیادایە کە ئاماژەی مۆزەخانەی (BM 90827ی) پێدراو،. دەقەکە لەسەر شەش ستوون لەسەر بەردێکی دوو پێ بەرز نووسراوە بلۆکێک کە لە سەرەوەی لوتکەیەکی سێگۆشەیە کە پانزە هێمای خودایی لەسەرە، کەیسەکە دەست پێدەکات “کاتێک ماڵی تەکیل-ئەنا-ئیلیشوو بەهۆی نەبوونی میراتگرەوە لە سەردەمی پاشا عەداد-شوما-ئیدینادا کۆتایی هات، پاشا ئاداد-شوما-ئیدینا خانووی (واتە موڵک و ماڵی) تەکیل-ئەنا-ئیلیشوی بەخشی بۆ ئور-نینتینۆگا، برای تەکیل-ئانا-ئیلیشو.” ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Kudurrus of Meli-Shipak II}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:مێژوو]] [[پۆل:کاسییەکان]] dssu7cyrrcslma2i8ddwz4zs97bft6z 0 227624 1679812 1678026 2026-10-03T17:35:55Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]] 1679812 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Manfred von Richthofen.jpg|وێنۆک|150px]] '''مانفرێد ئەلبێرت فرایھێر ڤۆن ڕیچتۆفێن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Manfred Albert Freiherr von Richthofen) ([[٢ی ئایار]]ی [[١٨٩٢]] - [[٢١ی نیسان]]ی [[١٩١٨]]) فڕۆکەوانێکی-جەنگیی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] بوو، کە بە بارۆنی سوور ناسرابوو. بەناوبانگترین [[فڕۆکەوانی تاک نیشان]] بووە لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، بە فەرمی زیاتر لە ٨٠ فڕۆکەی دووژمنی خستووەتە خوارەوە. ڕیچتۆفێن لە بنەماڵەیەکی [[ئەرستۆکراسی|ئەرستۆکراتی]] بووە و ژمارەیەک خزم و کەسوکاری بەناوبانگی ھەبووە.<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/مانفرد_فون_ريشتهوفن</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جەنگی جیھانیی یەکەم|شەڕ|ژیاننامە|فڕین|ئەڵمانیا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Manfred von Richthofen}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٨]] 45ema11l3hut4w7k659agqdap0hhev5 0 227799 1679938 1666400 2026-10-03T22:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679938 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:The Bourne Legacy Poster.jpg|وێنۆک]] '''میراتی بۆرن''' ({{بە ئینگلیزی|The Bourne Legacy}}) فیلمێکی ئەکشن و ھەستبزوێن و سەرکێشی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٢ لە نووسین و دەرھێنانی تۆنی گیلرۆی. لەم فیلمەدا جێرمی ڕێنەر، ڕەچەڵ وایس، [[ئێدوارد نۆرتن]] و ئۆسکار ئیسحاق ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە. فیلمی میراتی بۆرن تاکە فیلمە لە زنجیرەی بۆرن کە [[مات دەیمن]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا نەگێڕاوە. بەپێی وتەی خودی دایمون، ڕەتیکردووەتەوە بگەڕێتەوە بۆ ڕۆڵی بۆرن، چونکە پۆڵ گرینگراس وەک دەرھێنەر لەناو فیلمەکەدا نەبووە. وێنەگرتن بە پلەی یەکەم لە شاری نیویۆرک بوو، ھەندێک دیمەن لە فلیپین و کۆریای باشوور و کەنەدا وێنەگیراون. فیلمەکە لە ١٠ی ئابی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، بەگشتی پێداچوونەوەی لەباری لێکرا و داھاتی ٢٧٦ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی شوباتی ٢٠٢٣}} <references /> {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود}} {{پۆلی کۆمنز|The Bourne Legacy (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخوڕییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سیخووڕییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درۆنەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی حکوومەت]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای هەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی تۆنی گیلرۆی]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی فرانک مارشال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن هاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠٠٥ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئالاسکا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بانکۆک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کاراچی داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە مێترۆ مانیلا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە ویلایەتی مۆنتگۆمێری کاونتی، میریلاند]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە پالاوان داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە سیئۆڵ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەلبێرتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە مێترۆ مانیلا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە پالاوان وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە سیئۆڵ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی دان گیلرۆی]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی تۆنی گیلرۆی]] [[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی تۆنی گیلرۆی]] [[پۆل:بۆرن (زنجیرەفیلم)]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە حکوومەت]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئینتەرکوێلەکان]] 0kimmhu3caro0ptxqwm2ys7m0ieenko 0 228797 1679655 1516397 2026-10-03T13:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1679655 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنی ئیسرائیل''' (بە [[عیبری]]: מוזיאון רכבת ישראל) مۆزەخانەی نیشتمانی شەمەندەفەری ئیسرائیلە، دەکەوێتە شاری [[حەیفا]]. مۆزەخانەی ھێڵی ئاسن خاوەندارێتی [[ھێڵی ئاسنی ئیسرائیل]]ە و دەکەوێتە [[وێستگەی شەمەندەفەری ڕۆژھەڵاتی حەیفا]] کە لەم سەردەمەدا خزمەت بە سەرنشینەکان ناکات.<ref name=gallery>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/gallery.aspx |سەردێڕ=Gallery |ئیش=Fun |بڵاوکەرەوە=Israel Railways |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120619041704/http://rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/gallery.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=A train lover's joy |دوایین=Goldberg |یەکەم=Ann |ناونیشان=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?apage=2&cid=1159193517802&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120709093759/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?apage=2&cid=1159193517802&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٢ |newspaper=[[Jerusalem Post]] |ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> == کاتی کارکردن == مۆزەخانەکە یەکشەممە تا پێنجشەممە لە کاتژمێر ٨:٣٠ تا ١٥:٣٠ کراوە دەبێت.<ref name=visiting/> پارەدان بە پارە یان چێک لە دەرگاکەدایە.<ref name=visiting/> مۆزەخانەکە لە وێستگەی شەمەندەفەری حەیفا ڕۆژھەڵاتە بەڵام شەمەندەفەرە نەفەر ھەڵگرەکان لەوێ ناوەستن؛ بەڵام بە ڕێککەوتنی پێشوەختە لەگەڵ بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، گرووپەکانی ٢٥ کەسی یان زیاتر کە سەردانی مۆزەخانەی شەمەندەفەر دەکەن، دەتوانن ڕێکبخەن بۆ ئەوەی شەمەندەفەرێکی نێوان شارەکان لە [[حەیفا]] ڕۆژھەڵات بوەستێت.<ref name=visiting>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/visitorsinfo.aspx |سەردێڕ=Visiting the Museum |ئیش=Fun |بڵاوکەرەوە=Israel Railways |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110528104946/http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/visitorsinfo.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[مۆزەخانەی نیشتمانی دەریایی ئیسرائیل]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Israel Railway Museum}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکان لە حەیفا]] 0tis09etxrfi3s6z4qeah0p5ak5fyk5 1679878 1679655 2026-10-03T20:03:46Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679878 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنی ئیسرائیل''' (بە [[عیبری]]: מוזיאון רכבת ישראל) مۆزەخانەی نیشتمانی شەمەندەفەری ئیسرائیلە، دەکەوێتە شاری [[حەیفا]]. مۆزەخانەی ھێڵی ئاسن خاوەندارێتی [[ھێڵی ئاسنی ئیسرائیل]]ە و دەکەوێتە [[وێستگەی شەمەندەفەری ڕۆژھەڵاتی حەیفا]] کە لەم سەردەمەدا خزمەت بە سەرنشینەکان ناکات.<ref name=gallery>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/gallery.aspx |سەردێڕ=Gallery |ئیش=Fun |بڵاوکەرەوە=Israel Railways |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120619041704/http://rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/gallery.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=A train lover's joy |دوایین=Goldberg |یەکەم=Ann |ناونیشان=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?apage=2&cid=1159193517802&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120709093759/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?apage=2&cid=1159193517802&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٢ |newspaper=[[Jerusalem Post]] |ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> == کاتی کارکردن == مۆزەخانەکە یەکشەممە تا پێنجشەممە لە کاتژمێر ٨:٣٠ تا ١٥:٣٠ کراوە دەبێت.<ref name=visiting/> پارەدان بە پارە یان چێک لە دەرگاکەدایە.<ref name=visiting/> مۆزەخانەکە لە وێستگەی شەمەندەفەری حەیفا ڕۆژھەڵاتە بەڵام شەمەندەفەرە نەفەر ھەڵگرەکان لەوێ ناوەستن؛ بەڵام بە ڕێککەوتنی پێشوەختە لەگەڵ بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، گرووپەکانی ٢٥ کەسی یان زیاتر کە سەردانی مۆزەخانەی شەمەندەفەر دەکەن، دەتوانن ڕێکبخەن بۆ ئەوەی شەمەندەفەرێکی نێوان شارەکان لە [[حەیفا]] ڕۆژھەڵات بوەستێت.<ref name=visiting>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/visitorsinfo.aspx |سەردێڕ=Visiting the Museum |ئیش=Fun |بڵاوکەرەوە=Israel Railways |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110528104946/http://www.rail.co.il/EN/Fun/Museum/Pages/visitorsinfo.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[مۆزەخانەی نیشتمانی دەریایی ئیسرائیل]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Israel Railway Museum}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکان لە حەیفا]] 330oa7fp786bzrn9dh6out648vno3kq 0 229128 1680325 1298571 2026-10-04T10:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1680325 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Tomb_of_Abdul_Qadir_Jilani,_Baghdad.jpg|220x440px|وێنۆک|گۆڕی شێخ [[عەبدولقادری گەیلانی]]، [[بەغدا]]]] '''میتافیزیکی سۆفیگەری''' ناسراو بە یەکێتیی بوون ({{بە عەرەبی|وحدة الوجود}}) ڕێبازێکی [[فەلسەفە|فەلسەفییە]] کە دەڵێت [[خودا]] و سروشت یەک ڕاستین، و خودا بوونی ڕاستەقینەیە، و خودا بە وێنەی ئەم جیھانە دروستکراوە دەزانن، بەڵام کۆی دەرکەوتە مادییەکان ئەوەیە بوونی خودا ڕادەگەیەنێت بەبێ ئەوەی بوونێکی سەربەخۆی ^(ذاتي) ھەبێت. بیرۆکەیەکی کۆنە کە لەلایەن ھەندێک عیرفانییەوە زیندوو کراوەتەوە وەک: [[ئیبن عەرەبی]]، [[ئیبن فارز|ئیبن فارز]]، ئیبن سەبعین، ئەلتەلمیسانی، کە لەژێر کاریگەری [[ئەفلاتوونیزم|فەلسەفەی نیووپلاتۆنی]] و فەلسەفەی [[ستۆیسیزم|ستۆیکەکاندا]] بوون. == بۆچوونەکان == ھەندێک لە زانایانی [[سوننە|ئەھلی سوننە و جەماعەت]] ئەوانەی باوەڕیان بە میتافیزیکی سۆفیگەری ھەیە بە [[ھەڵگەڕاوەکان|ھەڵگەڕاوە]]ی دەزانن کە لە ئایینی [[ئیسلام]] دەرچوون.<ref>ابو العلا عفيفي ، الملامتية ، دار الكتب الجامعية ، الاسكندرية ، 1955 ص 43</ref> <ref> الصوارم الحداد القاطعة لعلتئق أرباب الاتحاد، الشوكاني، محمد الحلاق، دار الهجرة، الأولى، 1410ه-1911م، ص 64.</ref> <ref> الرد على القائلين بوحدة الوجود، الملا علي القاري، ص 145.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sufi metaphysics}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|دەروونناسی|فەلسەفە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفەی سۆفی]] [[پۆل:سۆفیگەری]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] 17y2izt1iyo709yyfv4c8uyf9ysvpps 0 229914 1680257 1505158 2026-10-04T09:25:40Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680257 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person | name = سام سترالی{{ھن}}Sam Straley | image = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1995|7|13}} | birth_place = [[ئۆھایۆ]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | death_date = | nationality = [[ئەمریکا]]یی {{flagicon|USA}} | other_names = | occupation = [[ئەکتەر]] | years_active = ٢٠١٦-ئێستا | style = | rank = | website = [https://www.instagram.com/samvstraley سام سترالی] لە [[ئینستاگرام]] | religion = | spouse = | children = }} '''سام سترالی''' ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Sam Straley'') ئەکتەرێکی ئەمریکییە و بە ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی [[:en:The Kids Are Alright (TV series)|منداڵەکان باشن]] (٢٠١٨–٢٠١٩)، [[:en:The Dropout|وازھێنان لە خوێندن]] (٢٠٢٢) و [[:en:Welcome to Flatch|بەخێربێن بۆ فلاتچ]] (٢٠٢٢-ئێستا) ناسراوە. سترالی لە ساڵی ٢٠١٧ لە [[:en:The Theatre School at DePaul University|قوتابخانەی شانۆ لە زانکۆی دیپۆل]] دەرچووە. بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمی [[بێرنادێت]] ساڵی ٢٠١٨، خەڵاتی باشترین ئەکتەری درێژی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی شۆڕشی ئۆستن]] و [[فێستیڤاڵی فیلمی کۆمیدی شیکاگۆ]] بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Miller|یەکەم=Bruce|سەردێڕ=Sam Straley discovers Hollywood is all right, too|ناونیشان=https://siouxcityjournal.com/entertainment/television/sam-straley-discovers-hollywood-is-all-right-too/article_7282f034-c58d-5127-a4e2-bb1e93a0a629.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Sioux City Journal|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230301103632/https://siouxcityjournal.com/entertainment/television/sam-straley-discovers-hollywood-is-all-right-too/article_7282f034-c58d-5127-a4e2-bb1e93a0a629.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئازاری ٢٠٢٣|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://www.imdb.com/name/nm6463620 سام سترالی] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] * [https://www.instagram.com/samvstraley سام سترالی] لە [[ئینستاگرام]] {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی ویلایەتی ئۆھایۆ]] pmg8x2p92jmo1rn4qk4xk1e8omwcig9 0 229941 1679799 1678911 2026-10-03T17:17:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679799 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Hebron_Cave_of_the_Patriarchs.jpg|220x400px|وێنۆک|مزگەوتی ئیبراھیمی لە ساڵی (٢٠٠٩)]] [[پەڕگە:الحرم_الابراهيمي_في_الثلوج.jpg|وێنۆک|مزگەوتی ئیبراھیمی لەناو بەفردا]] '''مزگەوتی ئیبراھیمی''' یان '''پیرۆزگای بەرزی ئیبراھیمی'''، کە لەلایەن [[جوو|جوولەکەکانەوە]] بە '''ئەشکەوتی پاتریارکەکان''' یان '''ئەشکەوتی مەخپێلا''' ناسراوە (بە [[عیبری]]: מערת המכפלה) بە کۆنترین بینای پیرۆزی بەکارھێنراو دادەنرێت تا ئەمڕۆ بەنزیکەیی و بێ پچڕان، و چوارەم شوێنی [[پیرۆز|پیرۆزە]] بۆ [[موسڵمان|موسڵمانان]]، و دووەم شوێنی پیرۆزە بۆ [[جوو|جوولەکەکان]] دوای [[مزگەوتی قودس|مزگەوتی ئورشەلیم]]. پیرۆزییەکەی بەھۆی ئەوەی لەسەر [[ئەشکەوت|ئەشکەوتێک]] دروستکراوە کە تێیدا ھەردوو [[پێغەمبەر]] [[ئیبراھیم]] و [[سارا|سارای]] ھاوسەری و کوڕەکەیان [[ئیسحاق]] و [[یەعقووب]]ی کوڕی و ژنەکانیان ڕیفقە و لیا تێیدا نێژراون ھەروەھا ھەندێک گێڕانەوە ھەیە باس لەوە دەکەن کە [[یووسف|یووسف]] و [[ئادەم|ئادەم]]، [[سام]]، [[نووح|نووح]]، لەوێش نێژراون. <ref name="سحر1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نظمي الجُعبة وآخرون|ناونیشان=http://www.hebronrc.ps/index.php/ar/ibrahimi-mosque|سەردێڕ=الخليل القديمة، سحر مدينة وعمارة تاريخية|بڵاوکەرەوە=لجنة إعمار الخليل|ژپنک=٩٧٨-٩٩٥٠-٨٥٠١-٠-١|edition=2008|پەڕەکان=٥١-٦٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190609180755/http://www.hebronrc.ps/index.php/ar/ibrahimi-mosque|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە شارۆچکە کۆنەکەی [[حەبرۆن]] لە باشووری [[کەناری ڕۆژاوای ڕووباری ئوردن|کەناری ڕۆژئاوا]] لە [[فەلەستین]]. لە ڕووی بیناسازییەوە ھاوشێوەی [[مزگەوتی قودس|مزگەوتی ئورشەلیم]]<nowiki/>ە، <ref name="حروب1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=علي أحمد محمد السيّد|سەردێڕ=الخليل والحرم الإبراهيمي في عصر الحروب الصليبيّة|بڵاوکەرەوە=دار الفكر العربي|ژپنک=٩٧٧-١٠-١١٠١-٤|edition=1998|پەڕەکان=٨٣-٨٧}}</ref> مزگەوتەکە بە دیوارێکی گەورە دەورە دراوە کە لە بەردی زەبەلاح دروستکراوە کە ھەندێکیان درێژییەکەی ٧ مەتر دەبێت، بناغەکانی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی فەرمانڕەوایی ھیرۆدی یەکەم لەکاتی فەرمانڕەوایی بەسەر شارەکەدا (٣٧ [[پێش زایین|پ.ز]] - ٧ [[پێش زایین|پ.ز]]). <ref name="دليل">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=معهد الأبحاث التطبيقية|ناونیشان=http://vprofile.arij.org/hebron/ar/pdfs/Hebron%20City%20profile%20AR.pdf|سەردێڕ=دليل مدينة الخليل|edition=2009|پەڕەکان=٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161003181742/http://vprofile.arij.org/hebron/ar/pdfs/Hebron%20City%20profile%20AR.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> دوای ئەوە ڕۆمەکان لە شوێنی کڵێسایەکیان دروست کرد، پاشان کەمتر لە ١٠٠ ساڵ دواتر لەلایەن [[فارسەکان|فارسەکانەوە]] ڕووخێنرا، دوای ئەوە لە سەرەتای سەردەمی ئیسلامیدا کرا بە [[مزگەوت]]. لەگەڵ داگیرکردنی ئەو ناوچەیە لەلایەن [[شەڕەکانی خاچپەرستی|خاچپەرستەکانەوە]]، کڵێسایەکی کاتدراڵی لە شوێنی مزگەوتەکە دروستکرا، کە ھەر زوو دوای ئازادکردنی [[فەلەستین]] لەلایەن [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەلاحەدینی ئەییووبی]] لە ساڵی ١١٨٧دا بوو بە مزگەوت. ئەمڕۆ مزگەوتەکە لەژێر داگیرکاری ئیسرائیلدایە، و بەھۆی گرنگی ئایینی مزگەوتەکە بۆ [[موسڵمانان]] و [[جوو|جوولەکەکان]]، بە ناوەندێک دادەنرێت بۆ ململانێ بەردەوامەکانی نێوان فەلەستینییەکان و جوولەکەکان لە شاری [[حەبرۆن]]، و ھەربۆیە دابەشکرا بەسەر مزگەوتێک بۆ موسڵمانان و کڵێسایەک بۆ جوولەکەکان، و خرایە ژێر پاسەوانی توندەوە. <ref name="وجهات">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قبور البطاركة في الخليل|ناونیشان=http://www.sacred-destinations.com/israel/hebron-tombs-of-the-patriarchs|ڕێکەوتی سەردان=8 سبتمبر 2014|بڵاوکەرەوە=الوجهات المُقدّسة}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Cave of the Patriarchs}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مێژووی ئیسلام|نژیاروانی|فەلەستین|مزگەوت}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیبراھیم]] [[پۆل:نژیاروانیی عەرەبی]] [[پۆل:ئیسحاق]] [[پۆل:یەعقووب]] [[پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٧ەم]] 6jdbasa37ubzfw34llf14141e3fok2s 0 229947 1680270 1641368 2026-10-04T09:41:08Z DiyarKamaran 50583 1680270 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name = تەحسین کاوانی | birth_name = تەحسین وسوو کاوانی | image = تەحسین کاوانی.jpg | caption = | office = قایمقامی شەقڵاوە | term_start = ١٩٩٤ | term_end = ١٩٩٥ | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = کاوانیان، [[شەقڵاوە]]، [[پارێزگای هەولێر|هەولێر]] | death_date = ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ (تەمەن ٤٦ ساڵ) | death_place = [[هەولێر]] | residence = | party = [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | occupation = [[پێشمەرگە]]، [[سیاسەتوان]] | religion = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) }} '''تەحسین وسوو کاوانی''' ناسراو بە '''تەحسین کاوانی''' (١٩٥١ لە شەقڵاوە – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ لە هەولێر) فەرماندەیەکی سەربازیی [[پێشمەرگە]] و [[سیاسەتوان]]ێکی کورد بوو. لە گوندی کاوانیانی بناری چیای سەفین لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٦٧دا بنەماڵەکەیان لە شاری [[سلێمانی]] نیشتەجێ بوون. == سەرەتای ژیان و خەباتی سیاسی == لە ساڵی ١٩٧٣دا پەیوەندیی بە «کۆمەڵەی مارکسیی-لینینی»یەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤ بەشداریی لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]دا کردووە، بەڵام دوای هەرەسھێنانی شۆڕشەکە، بۆ شاری [[کەربەلا]] لە باشووری عێراق دوورخراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٧٦دا دیسانەوە پەیوەندیی کردووەتەوە بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] و لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا چالاکیی جۆراوجۆری ئەنجامداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=200903040816391531&lng=10 |سەردێڕ=تەحسین کاوانی |ماڵپەڕ=کوردپێدیا}}</ref> == خەباتی سەربازی و پلەکان == لە ساڵی ١٩٨٠دا کراوەتە ئەندامی کۆمیتەی سەربازی لە شاری [[هەولێر]]. لە ٢٣ی ئازاری ١٩٨١دا، دوای دەستگیرکردنی سێ لە هاوڕێیانی (کەریم ڕەسوڵ قادر، تەها فەقێ یوسف و هەڤاڵێکی تریان)، تەحسین کاوانی ڕووی لە شاخ کردووە و بووەتە پێشمەرگەی شاخ. دوای بەشداریکردنی لە یەکەم کۆنفرانسی کۆمەڵەدا، چووەتە خۆشناوەتی و ئەرکی فەرماندەییی کەرتی لە «تیپی ٨٣ی هەورێ» پێسپێردراوە. لە تەمەنی پێشمەرگایەتیدا چەندین پلە و بەرپرسیاریەتیی هەبووە، لەوانە: * '''١٩٨٣:''' جێگری فەرماندەی تیپی ٨٣ی هەورێ. * '''١٩٨٥:''' فەرماندەی تیپی ٩١ی سەفین. * '''١٩٨٦:''' فەرماندەی تیپی ٨٥ی بەرانەتی. * '''١٩٨٩:''' فەرماندەی تیپی ٨٦ی دەشتی هەولێر. * '''١٩٩١:''' جێگری فەرماندەی لەشکری دووی هەولێر. * '''١٩٩٢:''' بەرپرسی هەواڵگری لە سەرکردایەتیی ناوچەی هەولێر. * '''١٩٩٤:''' قایمقامی شەقڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=56930 |سەردێڕ=تەحسین کاوانی |ماڵپەڕ=زەمەن پرێس}}</ref> * '''١٩٩٥ (ئەیلوول):''' فەرماندەی لەشکری ٩ی کۆیە. * '''١٩٩٦:''' ئەندامی فەرماندەییی دووی هەولێر. لە داستانی ١٣ ڕۆژەی سماقوڵی سوسێدا لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٨٧دا، نەوزاد کاوانیی برای لە شەڕدا کوژراوە. == گیانلەدەستدان == لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧دا، لە گردی جاسوسان لەگەڵ هەڤاڵانی (خاوەر ڕەمزی هێرانی و بوڕهان حەمید کەرکووکی) کوژران و بە خاک سپێردران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://mamle.net/archives/10064 |سەردێڕ=تەحسین کاوانی |ماڵپەڕ=ماڵپەڕی مامڵێ}}</ref> == لە ئەدەبدا == لە شێعری «پایز و ھاوڕێکانم»دا، وەسفی خەبات و بەربەرەکانیی تەحسین کاوانی کراوە: <poem style="margin-right: 2em; font-style: italic;"> دۆڵی ھیران بە تووڕەیی بانگم دەکا: «تەحسین کاوانی»یێک، ١٦ ساڵ بە چەکێکی ژەنگاوی بەرگریم لێ بکا، ڕەوایە ئێستا تۆپی داگیرکەرانی تورک لە باوەشی من لەت‌ لەتیکا؟ </poem> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٧]] [[پۆل:پێشمەرگە]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] ia389iayxw3gkws15ggpki6dnup8vnu 1680273 1680270 2026-10-04T09:44:36Z DiyarKamaran 50583 1680273 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name = تەحسین کاوانی | birth_name = تەحسین وسوو کاوانی | image = تەحسین کاوانی.jpg | caption = | office = قایمقامی شەقڵاوە | term_start = ١٩٩٤ | term_end = ١٩٩٥ | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = کاوانیان، [[شەقڵاوە]]، [[پارێزگای هەولێر|هەولێر]] | death_date = ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ (٤٦ ژیاوە) | death_place = [[هەولێر]] | residence = | party = [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | occupation = [[پێشمەرگە]]، [[سیاسەتوان]] | religion = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) }} '''تەحسین وسوو کاوانی''' ناسراو بە '''تەحسین کاوانی''' (١٩٥١ لە شەقڵاوە – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ لە هەولێر) فەرماندەیەکی سەربازیی [[پێشمەرگە]] و [[سیاسەتوان]]ێکی کورد بوو. لە گوندی کاوانیانی بناری چیای سەفین لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٦٧دا بنەماڵەکەیان لە شاری [[سلێمانی]] نیشتەجێ بوون. == سەرەتای ژیان و خەباتی سیاسی == لە ساڵی ١٩٧٣دا پەیوەندیی بە «کۆمەڵەی مارکسیی-لینینی»یەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤ بەشداریی لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]دا کردووە، بەڵام دوای هەرەسھێنانی شۆڕشەکە، بۆ شاری [[کەربەلا]] لە باشووری عێراق دوورخراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٧٦دا دیسانەوە پەیوەندیی کردووەتەوە بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] و لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا چالاکیی جۆراوجۆری ئەنجامداوە.<ref>{{cite web |url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=200903040816391531&lng=10 |title=تەحسین کاوانی |website=کوردپێدیا |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302220834/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=200903040816391531&lng=10 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220301233857406637&lng=10 |title=تەحسین کاوانی |website=کوردپێدیا |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302200815/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220301233857406637&lng=10 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == خەباتی سەربازی و پلەکان == لە ساڵی ١٩٨٠دا کراوەتە ئەندامی کۆمیتەی سەربازی لە شاری [[هەولێر]]. لە ٢٣ی ئازاری ١٩٨١دا، دوای دەستگیرکردنی سێ لە هاوڕێیانی (کەریم ڕەسوڵ قادر، تەها فەقێ یوسف و هەڤاڵێکی تریان)، تەحسین کاوانی ڕووی لە شاخ کردووە و بووەتە پێشمەرگەی شاخ. دوای بەشداریکردنی لە یەکەم کۆنفرانسی کۆمەڵەدا، چووەتە خۆشناوەتی و ئەرکی فەرماندەییی کەرتی لە «تیپی ٨٣ی هەورێ» پێسپێردراوە. لە تەمەنی پێشمەرگایەتیدا چەندین پلە و بەرپرسیاریەتیی هەبووە، لەوانە: * '''١٩٨٣:''' جێگری فەرماندەی تیپی ٨٣ی هەورێ. * '''١٩٨٥:''' فەرماندەی تیپی ٩١ی سەفین. * '''١٩٨٦:''' فەرماندەی تیپی ٨٥ی بەرانەتی. * '''١٩٨٩:''' فەرماندەی تیپی ٨٦ی دەشتی هەولێر. * '''١٩٩١:''' جێگری فەرماندەی لەشکری دووی هەولێر. * '''١٩٩٢:''' بەرپرسی هەواڵگری لە سەرکردایەتیی ناوچەی هەولێر. * '''١٩٩٤:''' قایمقامی شەقڵاوە.<ref>{{cite web |url=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=56930 |title=تەحسین کاوانی |website=زەمەن پرێس |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302185300/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=56930 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> * '''١٩٩٥ (ئەیلوول):''' فەرماندەی لەشکری ٩ی کۆیە. * '''١٩٩٦:''' ئەندامی فەرماندەییی دووی هەولێر. لە داستانی ١٣ ڕۆژەی سماقوڵی سوسێدا لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٨٧دا، نەوزاد کاوانیی برای لە شەڕدا کوژراوە. == گیانلەدەستدان == لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧دا، لە گردی جاسوسان لەگەڵ هەڤاڵانی (خاوەر ڕەمزی هێرانی و بوڕهان حەمید کەرکووکی) کوژران و بە خاک سپێردران.<ref>{{cite web |url=https://mamle.net/archives/10064 |title=تەحسین کاوانی |website=ماڵپەڕی مامڵێ |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == لە ئەدەبدا == لە شێعری «پایز و ھاوڕێکانم»دا، وەسفی خەبات و بەربەرەکانیی تەحسین کاوانی کراوە: <poem style="margin-right: 2em; font-style: italic;"> دۆڵی ھیران بە تووڕەیی بانگم دەکا: «تەحسین کاوانی»یێک، ١٦ ساڵ بە چەکێکی ژەنگاوی بەرگریم لێ بکا، ڕەوایە ئێستا تۆپی داگیرکەرانی تورک لە باوەشی من لەت‌لەتم بکا؟ </poem> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٧]] [[پۆل:پێشمەرگە]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] fkcghccxn6b4duk1auq9o6y4n60d9uj 1680275 1680273 2026-10-04T09:46:55Z DiyarKamaran 50583 1680275 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name = تەحسین کاوانی | birth_name = تەحسین وسوو کاوانی | image = تەحسین کاوانی.jpg | caption = | office = قایمقامی شەقڵاوە | term_start = ١٩٩٤ | term_end = ١٩٩٥ | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = کاوانیان، [[شەقڵاوە]]، [[پارێزگای هەولێر|هەولێر]] | death_date = ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ (٤٦ ژیاوە) | death_place = [[هەولێر]] | residence = | party = [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | occupation = [[پێشمەرگە]]، [[سیاسەتوان]] | religion = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) }} '''تەحسین وسوو کاوانی''' ناسراو بە '''تەحسین کاوانی''' (١٩٥١ لە شەقڵاوە – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ لە هەولێر) فەرماندەیەکی سەربازیی [[پێشمەرگە]] و [[سیاسەتوان]]ێکی کورد بوو. لە گوندی کاوانیانی بناری چیای سەفین لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٦٧دا بنەماڵەکەیان لە شاری [[سلێمانی]] نیشتەجێ بوون. == سەرەتای ژیان و خەباتی سیاسی == لە ساڵی ١٩٧٣دا پەیوەندیی بە «کۆمەڵەی مارکسیی-لینینی»یەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤ بەشداریی لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]دا کردووە، بەڵام دوای هەرەسھێنانی شۆڕشەکە، بۆ شاری [[کەربەلا]] لە باشووری عێراق دوورخراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٧٦دا دیسانەوە پەیوەندیی کردووەتەوە بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] و لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا چالاکیی جۆراوجۆری ئەنجامداوە.<ref>{{cite web |url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=200903040816391531&lng=10 |title=تەحسین کاوانی |website=کوردپێدیا |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302220834/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=200903040816391531&lng=10 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220301233857406637&lng=10 |title=تەحسین کاوانی |website=کوردپێدیا |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302200815/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220301233857406637&lng=10 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == خەباتی سەربازی و پلەکان == لە ساڵی ١٩٨٠دا کراوەتە ئەندامی کۆمیتەی سەربازی لە شاری [[هەولێر]]. لە ٢٣ی ئازاری ١٩٨١دا، دوای دەستگیرکردنی سێ لە هاوڕێیانی (کەریم ڕەسوڵ قادر، تەها فەقێ یوسف و هەڤاڵێکی تریان)، تەحسین کاوانی ڕووی لە شاخ کردووە و بووەتە پێشمەرگەی شاخ. دوای بەشداریکردنی لە یەکەم کۆنفرانسی کۆمەڵەدا، چووەتە خۆشناوەتی و ئەرکی فەرماندەییی کەرتی لە «تیپی ٨٣ی هەورێ» پێسپێردراوە. لە تەمەنی پێشمەرگایەتیدا چەندین پلە و بەرپرسیاریەتیی هەبووە، لەوانە: * '''١٩٨٣:''' جێگری فەرماندەی تیپی ٨٣ی هەورێ. * '''١٩٨٥:''' فەرماندەی تیپی ٩١ی سەفین. * '''١٩٨٦:''' فەرماندەی تیپی ٨٥ی بەرانەتی. * '''١٩٨٩:''' فەرماندەی تیپی ٨٦ی دەشتی هەولێر. * '''١٩٩١:''' جێگری فەرماندەی لەشکری دووی هەولێر. * '''١٩٩٢:''' بەرپرسی هەواڵگری لە سەرکردایەتیی ناوچەی هەولێر. * '''١٩٩٤:''' قایمقامی شەقڵاوە.<ref>{{cite web |url=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=56930 |title=تەحسین کاوانی |website=زەمەن پرێس |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302185300/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=56930 |archive-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> * '''١٩٩٥ (ئەیلوول):''' فەرماندەی لەشکری ٩ی کۆیە. * '''١٩٩٦:''' ئەندامی فەرماندەییی دووی هەولێر. لە داستانی ١٣ ڕۆژەی سماقوڵی سوسێدا لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٨٧دا، نەوزاد کاوانیی برای لە شەڕدا کوژراوە. == گیانلەدەستدان == لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧دا، لە گردی جاسوسان لەگەڵ هەڤاڵانی (خاوەر ڕەمزی هێرانی و بوڕهان حەمید کەرکووکی) کوژران و بە خاک سپێردران.<ref>{{cite web |url=https://mamle.net/archives/10064 |title=تەحسین کاوانی |website=ماڵپەڕی مامڵێ |access-date=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == لە ئەدەبدا == لە شێعری «پایز و ھاوڕێکانم»دا، وەسفی خەبات و بەربەرەکانیی تەحسین کاوانی کراوە: <poem style="margin-right: 2em; font-style: italic;"> دۆڵی ھیران بە تووڕەیی بانگم دەکا: «تەحسین کاوانی»یێک، ١٦ ساڵ بە چەکێکی ژەنگاوی بەرگریم لێ بکا، ڕەوایە ئێستا تۆپی داگیرکەرانی تورک لە باوەشی من لەت‌ لەتی بکا؟ </poem> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٧]] [[پۆل:پێشمەرگە]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] 1cv4w8iofh973lek48xgq375wz9opal 0 230092 1680293 1547290 2026-10-04T10:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1680293 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''میچورینسک''' (بە [[ڕووسی]]: Мичу́ринск) دووەم شارۆچکەی پڕ حەشیمەتە لە [[ئۆبلاستی تامبۆڤ]] لە [[ڕووسیا]]. ژمارەی دانیشتووان: ٩٨٬٧٥٨ (سەرژمێری ٢٠١٠) لە سەرەتادا بە کۆزلۆڤ (Козло́в) ناسرابوو، لە ساڵی ١٦٣٥ لە کۆتایی باکووری [[ھێڵی بێلگۆرۆد]] کە ھێڵێکی بەرگری سنوورییە، دامەزراوە.<ref name="davies-1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Davies|یەکەم١=Brian|سەردێڕ=State power and community in early modern Russia: the case of Kozlov, 1635-1649|ناونیشان=https://archive.org/details/statepowercommun00davi_111|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan|پەڕە=[https://archive.org/details/statepowercommun٠٠davi_١١١/page/n٨٢ ٧٢]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٣٩-٣٢١٣-٦|oclc=٥٣١٦٢٧٠٤}}</ref> دیوارێکی زەوی بە درێژایی ٢٥ کیلۆمەتر بەرەو ڕۆژھەڵات دروست کرا بەسەر چەمی کراوەدا کە بە شێوەیەکی کاریگەر ڕێڕەوی نۆگای گرت، کە ڕێڕەوێکی ھێرشکردنە سەر [[تاتار]]ەکان بوو. شارۆچکەکە لە ساڵی ١٩٣٢دا ناوی شارۆچکەکە گۆڕدرا بۆ میچورینسک<ref name='official-history'>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of the Area - Michurinsky District (Official Web Site)|ناونیشان=http://www.michrn.ru/about/history/|بڵاوکەرەوە=Michurinsky District|زمان=ru|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211024180723/https://www.michrn.ru/about/history/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەناوی بایۆلۆجی [[ئیڤان میچورین]] کە تاقیگەیەکی بۆماوەیی و کێڵگەیەکی تاقیکردنەوەی کشتوکاڵی لە ناوچەی تامبۆڤ پەرەپێدابوو، تایبەت بوو بە پۆمۆلۆژی (توێژینەوە لە چاندنی میوە) و ھەڵبژاردن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Michurinsk}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئۆبلاستی تامبۆڤ|میچورینسک]] qpslg9y23vgc00bo00bvjlk0qrd1hjn 7 230451 1679794 1053237 2026-10-03T17:15:37Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679794 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == بێلایەنانەبوونی ڕوانگە == @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاو وێنەی [[:پەڕگە:پۆستەری ئۆتۆمۆبیلەکان لەسەر ڕێگەکە.jpg]] هۆیەکە بۆ هۆیەکانی ڕیکلام کردن، دەبێت ئەو وێنەیە بسڕێتەوە، @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] تۆ چی دەڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|&#60;span id&#61;&#34;aro:1677521460351:User_talkFTTCLNAro&#34; class&#61;&#34;FTTCmt&#34;&#62; —&#38;nbsp&#59;&#91;&#91;User:ئارۆ سالار محمود&#124;&#60;span style&#61;&#34;background:#1d9ffc&#59; color:white&#59; padding:5px&#59; box-shadow:darkgray 2px 2px 2px&#59;&#34;&#62;ئارۆ سالار محمود&#60;/span&#62;&#93;&#93;&#91;&#91;User talk:ئارۆ سالار محمود&#124;&#60;span style&#61;&#34;]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٣٤، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] سڵاو گیانم، سەرەتا واژووەکەت چاک بکە، و هەروەها پرسیار لە درووستکەری پەڕە یان بارکەری پەڕگەکە بکە و پاشان بەڕێوەبەری تر تاگ بکە بۆ یەکلاکردنەوەی بابەت. زۆرباشە، ئێستا ئەتوانیت پێم بڵێی هۆکاری ڕیکلامەکەی چییە؟!! <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٧:٣٨، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] هۆکارەکەی بریتییە لە هەبوونی ناوی کوردسینەما لەسەر وێنەکە و پێنج کەسی تریش، کە هەر پێشتر بڕیاری لەسەر درابوو وتاری کوردسینەما بۆ ئەوە بەکارنەهێنرێت بۆ وتارەکانی تری ویکیپیدیا و پەڕگەکان کە ناوی بهێنرێت، تەنها وتارەکە وەک خۆی بمێنێتەوە گەر وتووێژەی ئەم بابەتەم دەست کەوت بۆت دەنێرم.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٠٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: زۆر بەباشیش تێنەگەیشتم کە مەبەستت لە وتاری کوردسینەما چییە، بەهەرحاڵ؛ کوردسینەما ماڵپەڕێکی گەورەیە و ناسراوە لە کوردستان، هەروەها ئاماژەمان داوە بە ماڵپەڕەکە وەک سەرچاوەیەک کە پەڕگەکەمان لێ بار کردووە، و وتاری [[کوردسینەما]]ش هەیە، ئیتر بۆچی ببێ بەڕیکلام؟!!، وە ئەگەر وابێت وێنەی ئەم وتارەش «[[ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (فیلم)|هاڵک]]» ڕیکلامە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٨:١٢، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::جا وەڵا دەستت خۆش ئێستا هاڵکیش تەمێ ئەکەم، گەر هی ترت بینی پێم بڵێ، جا خۆ کوردسینەما لە ویکیپیدیا نییە، تا دابنرێت. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٦، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::::با هێستا ڕاوەستین بزانین @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] چی دەڵێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٧، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::::جا گیانە ئەمەش هی خۆتە. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٧، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :لەگەڵ ئارۆم، ئەم پۆستەرانە فەرمی نین تا بەکاریان ببەین. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<font color="#EB3C27">G</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<font color="#1D3F6E">êjełûk</font>]]''' ‏١٩:٢٦، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە دەبێت تەنها پۆستی فەرمی بەکاربهینین چونکە ئەمە موڵکی ئێمە نییە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٣٥، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::: ::: :سڵاو [[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: قسەیەک لێرە بکە، وا دیارە ڕەخنەی ئەوەیان هەیە کە ناکرێت پۆستەری ماڵپەڕە فەرمییەکانی کورد سینەما و هتد ... بھێنرێت یۆ نێو وتارەکان. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏٠٧:٢٠، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]، @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]. من و بەرێز @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ئاگاداری بابەتەکەین و دوێنێ شەو دەمویست مۆڵەتی derivative work بەکاربێنین بۆ ئەم جۆرە بەرھەمانە بەڵام بەڕێز Kushared بیرورایەکی تری ھەیە، ماوەیەکی تر خۆی دێت ڕوونکردنەوەی زیاتر دەدات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::: {{وب|Tessla}} ئێمە تەنیا دەتوانین پۆستەری فەڕمی بەبێ ھیچ جۆرە دەستکارییەک و ئەویش بە ڕەزەلووشنێکی کەمەوە نەک زۆر بار بکەین و بەکاربێنین. بەپێچەوانەوە ناتوانین ئەم پەڕگە و ھاوشانەکانی ئەم پەڕگە لە ویکیپیدیا بار بکەین. {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ئەوەی باست کرد ئەوە بوو کە کوردسینەما وەک سەرچاوە لە ویکیپیدیا بەکارنەیەت و بڕوانە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7&oldid=999150#بەکارھێنانی_کوردسینەما_وەک_سەرچاوە وتووێژ:کوردسینەما]. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٣، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: کەوایە پێویست دەکات لێرەدا گرینگی بە ویکییەکانی تر بدەین یاخوود نا؟!!، چونکە ویکی عەرەبی پۆستەری دەستکاریکراوی زمانی خۆیانیان لە چەندین وتار داناوە. یان ئەوەتا گرینگییان پێ نەدەین. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٨:٥٦، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::: {{وب|Tessla}} من حەقم بەوانەوە نییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: سەرەنجام منیش زۆر حەقم بە ویکییەکانی ترەوە نییە، بەهەرحاڵ، دواتر شتێکی لێ دەکەم. سوپاس <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٩:١٢، ١١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::::::سڵاو بەڕێزان، ئەم بابەتەت تەنها دەردەسەری بۆ ئێمە زیاددەکات. یەکەم شت کە پۆستەرەکانی کوردسینەما فەرمی نین، وە ئەوان تاکە ماڵپەڕ نین کە پۆستەر دەکەن بە کوردی، وە خاڵێکی دیکە ئێمە لە ویکیپیدیا ناوی وتارەکانمان هاوشێوەی ناوی سەر پۆستەری فیلمەکانی کوردسینەما نین، ئەمەش پرسیار و بەدحاڵیبوون بۆ خوێنەران درووست دەکات، ناکرێت ناوەکانیش وەک ئەوان بنووسین چونکە دەشێ لە پۆستەرێک هەڵەیەکیان کردبێت٫ گنگترین خاڵ مادەم پۆستەری فەرمی هەیە ئەوا بۆ ئێمە بچین دیار پۆستەرێکی نا فەرمی، ئەم کارە جگە لە زیان ئەوا سوودێکی نییە، وە بۆ ویکیپیدیای عەرەبی ئەوەیان ئازادن بۆخۆیان، من چەند ساڵێک لەمەوبەر کۆمەڵێ وێنە و فایلم لەوێ بینی کە مۆڵەتنامەکەیان نەبوو یان خراپ بوو، بۆیە لەم ڕووەوە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی زۆر باشترە لەوەی ئێمە بچین چاویان لێ بکەین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:١٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::::::بەپێی قسەکانتان، ئەم کارە هەڵەوەشێنینەوە، جارێکی تر پۆستەری ماڵپەڕە کوردییەکان لە ویکی بەکارنایەنین. هەروەها @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]، ئەگەر هەر وتارێکت بینی بە پۆستەری کوردیەوە بوو، بانگی بارکەرێک بکە بۆ چاککردنی یاخوود خۆت گەر توانیت چارەسەری بکە. '''سوپاس بۆ لێدوانەکانتان.''' <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٠:٢٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر سوپاس بۆ ئێوەش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) tq1cxea2slx2bsxrxdjmdr32qbc9ou3 0 230472 1679752 1289830 2026-10-03T16:39:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕووسیا-کۆلکە) 1679752 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میترۆی کازان''' (بە [[ڕووسی]]: Каза́нский метрополите́н؛ [[تاتار]]: Казан метросы) سیستەمێکی ترانزێتی خێرا و خزمەتگوزارییە بۆ شاری [[کازان]]، تاتارستان، ڕووسیا. سیستەمی میترۆ حەوتەم سیستەمی [[میترۆ]] بوو کە لە ڕووسیا کرایەوە، و پازدەھەمین سیستەمی لە ناوچەی [[یەکێتی سۆڤیەت]]ی پێشوو. لە ٢٧ی ئابی ٢٠٠٥ کرایەوە، نوێترین سیستەمە لە [[ڕووسیا]].<ref>[http://k-metro.ru/facts/stats/ Статистика]</ref><ref>Kazan Metro, [http://kazantransport.by.ru/metro/sta1ks.htm Казаниский метро: Станция "КОЗЬЯ СЛОБОДА"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430134650/http://kazantransport.by.ru/metro/sta1ks.htm |date=2007-04-30}} {{in lang|ru}}</ref> میترۆی کازان لە ٩ی ئایاری ٢٠١٣ درێژکراوەی سێ وێستگەی باکووری کردەوە.<ref>[http://www.railwaygazette.com/news/single-view/view/kazan-metro-adds-three-stations/archiv/2013/mai.html Kazan metro adds three stations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180514032636/http://www.railwaygazette.com/news/single-view/view/kazan-metro-adds-three-stations/archiv/2013/mai.html |date=١٤ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[یاریگای ناوەندی (کازان)]] * [[کۆزیا سلۆبۆدا (میترۆی کازان)]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Kazan Metro}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|دەیەی ٢٠٠٠|شەمەندەفەر}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:بینا و پێکھاتە لە کازان]] [[پۆل:میترۆی کازان]] 28jrxl1j9elgiozfklkts82v5umdu9w 0 230631 1680087 1666940 2026-10-04T04:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە) 1680087 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = [[Malay titles#Honorary styles|Yang Berbahagia]] [[Malay titles#Tan Sri|Tan Sri]] [[Malay titles#Dato' Sri|Dato' Seri]] | name = میشێل یەو | honorific_suffix = [[فەرمانی وەفا بۆ تاجی مالیزیا]] [[فەرمانی تاجی دەوڵەتی پێراک|SPMP DPMP]] | image = Michelle Yeoh Cannes 2017.jpg | caption = میشێل یەو لە ٢٠١٧ | native_name = {{nobold|楊紫瓊}} | native_name_lang = zh | pronunciation = | birth_name = یەو چو خێنگ<ref name="NBR">[https://youtube.com/watch?v=QGIyYbfAIU8&si=EnSIkaIECMiOmarE&t=240 ''NBR Gala 2023 — NBR Best Actress Winner Michelle Yeoh (plus Awkwafina introduction)'']. Youtube clip of the NBR Gala on 8 January 2023 at 4:00 mins</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1962|8|6}} | birth_place = [[Ipoh]], [[پێراک]]، [[فیدراسیۆنی مالایا]] (ئێستا [[مالیزیا]]) | other_names = میشێل خان | alma_mater = ئەکادیمیای شاھانەی سەما ([[Bachelor of Arts|BA]]) | occupation = خانمەئەکتەر | years_active = ١٩٨٣–ئێستا | works = [[List of Michelle Yeoh performances|Full list]] | title = شاژنی جیھانی مالیزیا (١٩٨٣) | spouse = {{marriage|[[دیکسۆن پون]]|1988|1992|end=divorced}} | partner = [[ژان تۆدت]] (٢٠٠٤–ئێستا) | awards = [[#Awards and nominations|Full list]] | module = {{Infobox Chinese |child = yes |order = st |s = 杨紫琼 |t = 楊紫瓊 |p = Yáng Zǐqióng |gr = Yang Tzyychyong |bpmf = ㄧㄤˊ ㄗˇㄑㄩㄥˊ |y= Yèuhng Jíkìhng |j = Joeng4 Zi2-king4 |poj = Iôⁿ Chú-khêng |tl = Iônn Tsú-khîng |ci = {{IPAc-yue|j|oeng|4|-|z|i|2|.|k|ing|4}} |mi = {{IPAc-cmn|yang|1|-|zi|3|.|q|iong|1}}}} }}'''میشێل یەو چو خێنگ''' خانمەکتەرێکی مالیزیایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBR Gala 2023 — NBR Best Actress Winner Michelle Yeoh (plus Awkwafina introduction)|ناونیشان=https://youtube.com/watch?v=QGIyYbfAIU8&si=EnSIkaIECMiOmarE&t=240|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> لە فیلمە سەرەتایییەکانیدا لە ھۆنگ کۆنگ ڕۆڵی میشێل خانی وەرگرتووە، دوای ئەوەی لە زنجیرەیەک فیلمی ئەکشنی ھۆنگ کۆنگ لە ساڵانی ٩٠کاندا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا کە تێیدا ستۆنتەکانی (جێگرکاری ھەستبزوێن) خۆی ئەنجامدا ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا، وەکو بەڵێ، مەدام (١٩٨٥) لەگەڵ سینتیا ڕۆتڕۆک، چیرۆکی پۆلیس ٣: سوپەرکۆپ (١٩٩٢) لەگەڵ [[جاکی چان]]، و چەکی پیرۆز (١٩٩٣). یەکەم کەسی ئاسیایە کە خەڵاتی ئۆسکاری وەرگرتووە و یەکەم خەڵکی مالیزیایە کە لە [[نەتەوە یەکگرتووەکان|کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان]]دا وتار پێشکەش دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Michelle Yeoh}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|پورتوگال|ژن|شانشینی یەکگرتوو|ژاپۆن|یۆنان|فیلم|فەڕەنسا|کەنەدا|کۆریای باشوور|نیوزیلاند|ئایسلەند}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر]] [[پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ھونەر و وێژە بە پلەی ئەفسەر (فەڕەنسا)]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] 2a34b18ck0bzramwgullpjx4qf1xwuw 0 230634 1679688 1480695 2026-10-03T13:38:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1679688 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Fotothek df pk 0000165 012.jpg|وێنۆک|مۆنتێرێک لە کاتی ئامادەکردنی فیلم ساڵی ١٩٤٦]] '''مۆنتێر'''<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=تدوین فیلم|ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تدوین_فیلم&oldid=36296495|ئیش=ویکیپدیا، دانشنامھٔ آزاد|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> (بە [[فەڕەنسی]]: Monteur) و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Film Editor) دەخوێنرێتەوە، بە کەسێک دەوترێت کە مۆنتاژی فیلم دەکات، مۆنتێر بەرپرسیاری ھەڵبژاردن، کات و ڕیکخستنی گرتکە و دیمەنەکانە لە فیلمدا، کارەکانی بەپێی تایبەتمەندیی چیرۆکی فیلمەکە و جۆری فیلمەکە و ھەروەھا شێوازی دیزاینی بینراوی فیلمسازەکە ئەنجام دەدات. مۆنتێر کەسێکە کە بە دەرھێنەری دووەم ناسراوە لەڕێگای ڕووناکی و بەیەکەوەلکانی شووەتەکان دەبێتە میدیۆمێک لەنێوان دەرھێنەر و بینەر کە کۆتا گێرانەوەی چیرۆکەکە پێشکەش دەکات. == مۆنتاژ == {{وتاری سەرەکی|مۆنتاژ}} دوا قۆناغی بەرھەمھێنانی فیلمە و دوای تەواوکردنی وێنەگرتنی فیلمەکە دەست دەکرێت بە مۆنتاژ لێرە دا [[گرتە]] و دیمەن بۆ فیلمەکە ھەڵدەبژێردرێت، دەرھێنەر لەگەڵ مۆنتێر ڕەف کەت دەکەن واتە دیمەکان لەتەنیشت یەکتر دادەنێن بۆ بینینی فیلمەکە بەشێوەیەکی گشتی. مۆنتاژ بەو کارە تەکنیکیانە دەوترێت کە لەکاتی کارکردن لە دروستکردنی فلیمێکدا یان ڤیدۆیەکدا دەکرێت، وەک بڕین، کورتکردنەوە، دەستکاریکردن لە کاتدا و وشەکە بۆ مەبەستی جیاواز بەکاردێت و بۆ یەکەم جار لە سینەمادا لەلایەن سێرگەی ئایزنستاین<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Sergei Eisenstein|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sergei_Eisenstein&oldid=1144206579|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> بەکارھاتووە. مۆنتاژ بریتییە لە ھونەری ڕێکخستن یان کۆکردنەوەو پێکھێنانی (گرتەکانی کامێرا) ئەمەش بەپێی: # ڕوانینی دەرھێنەر # سکرێپت یان سیناریۆ # سروشتی بابەتەکە مۆنتێر دەبێت ئاشنا بێت بە لایەنەکانی بەرھەمھێنان، وەک دەرھێنان، فۆتۆگرافی، دەنگ. بۆ ئەوەی بتوانێت بە باشی ھەڵەکان چاکسازی بکات لە کاتی مۆنتاژکردندا. مۆنتێری لێھاتوو کەسێکە کە زانیاری مەعریفی باشی ھەبێت لە باری کارەکەی خۆی و بە باشی ئاگاداری لایەنە جوان ناسییەکانی فیلم دروستکردن بێت. == تایبەتمەندییەکانی مۆنتێر == # دەبێت توانای داھێنانی ھەبێت لەیارمەتیدانی دەرھێنەر لە جێبەجێکردندا. # دەبێت شارەزایی ھەبێت لەسەر ئامێر و بەرنامە نوێکان و توانا ھونەرییەکان. # خاوەن خێرایییەکی زۆر بێت لە کاردا، بەڵام لەسەر بنەمای وردی و دروستی. # خاوەن ڕوانینێکی ھونەری بەرز بێت، بەتایبەت لە دەنگ و وێنە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=دیار|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=مۆنتاژ چییە؟|ناونیشان=https://sharazurnews.net/zanyare/3992/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=شارەزوور نیوز}}{{بەستەری مردوو|url=https://sharazurnews.net/zanyare/3992/ |date=ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == شێوازەکانی گواستنەوەی وێنە == لە پڕۆسەی مۆنتاژ، شێوازەکانی گواستنەوەی وێنە بەچەند جۆرێک دەبێت وەک: * بڕین (Cut): گواستنەوەی ڕاستەوخۆیییە لە دیمەنێکەوە بۆ دیمەنێکی تر. * تێکەڵکردن (Dissolve): گواستنەوەی دیمەنێکە بۆ دیمەنێکی تر بە شێوەی تێکەڵکردن. * ونبوون (Fade): گواستنەوەی دیمەنێکە بۆ دیمەنێکی تر بە شێوەی ونبوون و دیارنەمان. * سڕینەوە (Wipe): ھاتنی دیمەنی دووەمە بەشێوەی سڕینەوە بۆ سەر دیمەنی یەکەم، یان سڕینەوەی دیمەنی یەکەم. == یاریدەدەری مۆنتێر == ئیشی یاریدەردەری مۆنتێر بریتییە لە دانان و تەواوکردنی ھەموو لایەنەکانی چاکردن و ڕێکخستنی فیلم. بە یارمەتی مۆنتێر ھەموو دەنگ و وێنەکان، پێکەوە بەستنی گرتەکان ئەنجام دەدات. == مۆنتێری دەنگ == ئیشی مۆنتێری دەنگ بریتییە لە ڕێکخستنی دەنگ لەگەڵ وێنەکان، دانانەی ئیفێکتی دەنگی، ڕێکخستنی بەرزی و نزمی دەنگەکان و ھەر جوانکارییەک لە دەرەوەی ئەو دەنگانەی کە لە کاتی وێنەگرتنی فیلمێک تۆمارکراون. مۆنتێری دەنگ بەپێی ناوەڕۆکی چیرۆکەکە و خەیاڵ کردن بۆ باشتر کردنی دەنگەکانی فیلمێک چەندەھا ئیفێکتی دەنگی بە کار دەھێنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Film editors}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:تەکنیکە سینەمایییەکان]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:بیردۆزی فیلم]] [[پۆل:فیلمسازی]] o9ekk11fv4jr45wt4r6wvx51um2v08b 0 230812 1679848 1666394 2026-10-03T19:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1679848 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ |ناو=میخایلۆ مودریک |وێنە= |سەردێڕ= |ناوی تەواو=میخایلۆ پێترۆڤیچ مودریک |ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠١|١|٥}} |شوێنی لەدایکبوون=[[کراسنۆھراد]]، ئوکراینا |باڵا=١٫٧٥ م |جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] |یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] |ژمارەی یانە=١٥ |youthyears1=٢٠١٠–٢٠١٤ |youthclubs1=[[یانەی تۆپی پێی مێتالیست خارکیڤ|مێتالیست خارکیڤ]] |youthyears2=٢٠١٤–٢٠١٦ |youthclubs2=[[یانەی تۆپی پێی دنیپرۆ|دنیپرۆ]] |youthyears3=٢٠١٦–٢٠١٨ |youthclubs3=[[یانەی تۆپی پێی شاختار دۆنێتسک|شاختار دۆنێتسک]] |years1=٢٠١٨–٢٠٢٣ |clubs1=[[یانەی تۆپی پێی شاختار دۆنێتسک|شاختار دۆنێتسک]] |caps1=٢٩ |goals1=٩ |years2=٢٠١٩ |clubs2=← [[یانەی تۆپی پێی ئارسێنال کییڤ|ئارسێنال کییڤ]] (خواستن) |caps2=١٠ |goals2=١ |years3=٢٠٢٠ |clubs3=← [[یانەی تۆپی پێی دێسنا چێرنیھیڤ|دێسنا چێرنیھیڤ]] (خواستن) |caps3=١٠ |goals3=٠ |years4=٢٠٢٣– |clubs4=[[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] |caps4=٦ |goals4=٠ |nationalyears1=٢٠١٦–٢٠١٧ |nationalteam1=ئوکراینا ژ١٦ |nationalcaps1=٩ |nationalgoals1=٣ |nationalyears2=٢٠١٧–٢٠١٨ |nationalteam2=ئوکراینا ژ١٧ |nationalcaps2=١٠ |nationalgoals2=٣ |nationalyears3=٢٠١٨–٢٠١٩ |nationalteam3=ئوکراینا ژ١٩ |nationalcaps3=١٢ |nationalgoals3=٥ |nationalyears4=٢٠١٩–٢٠٢١ |nationalteam4=ئوکراینا ژ٢١ |nationalcaps4=١٦ |nationalgoals4=٣ |nationalyears5=٢٠٢٢– |nationalteam5=[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوکراینا|ئوکراینا]] |nationalcaps5=٨ |nationalgoals5=٠ |club-update=١١ی ئازاری ٢٠٢٣ |nationalteam-update=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }} '''میخایلۆ «میشا» پێترۆڤیچ مودریک''' ({{بە ئوکراینی|Михайло Петрович Мудрик}}؛ لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری ئوکراینییە کە وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] یاری بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسیی]] [[پرێمیەرلیگ]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوکراینا|ھەڵبژاردەی نەتەوەییی ئوکراینا]] دەکات. == دەستکەوتەکان == '''شاختار دۆنێتسک'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ukraine - M. Mudryk - Profile with news, career statistics and history - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/mykhailo-mudryk/509448/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=int.soccerway.com}}</ref> * [[پرێمیەرلیگی ئوکراینی]]: ٢٠١٩–٢٠ * [[جامی ئوکراینی]]: ٢٠١٨–١٩ * [[جامی سووپەری ئوکراینی]]: ٢٠٢١ '''تاکەکەسی''' * [[یاریزانی تۆپی پێی ساڵی ئوکراینی]]: ٢٠٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Довбик, Зінченко, Мудрик? Хто найкращий гравець України 2022 року, хто за кого голосував ‒ референдум «УФ» - UkrFootball|ناونیشان=https://ukrfootball.ua/news/dovbik-zinchenko-mudrik-khto-naikrashii-gravec-ukrayini-2022-roku-khto-za-kogo-golosuvav-referendum-uf/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=ukrfootball.ua|زمان=uk}}</ref> * [[بەھرەی زێڕینی ئوکراینا]]: ٢٠٢١، ٢٠٢٢ * یاریزانی ساڵی شاختار دۆنێتسک: ٢٠٢١،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mykhailo Mudryk is Player of the Year|ناونیشان=https://shakhtar.com/en/news/2021/december/29_news/29_best-player-2021_mudryk|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=shakhtar.com}}</ref> ٢٠٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mudryk is Player of the Year|ناونیشان=https://shakhtar.com/en/news/2022/december/30_news/30_player-of-the-year_2022|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=shakhtar.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mykhailo Mudryk|میخایلۆ مودریک}} * [https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/mykhailo-mudryk میخایلۆ] لە وێبگەی فەرمیی یانەی تۆپی پێی چێڵسی {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئوکراینا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئوکراینی]] [[پۆل:خەڵکی کراسنۆھراد]] [[پۆل:وەرزشکارانی ئۆبلاستی خارکیڤ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی شاختار دۆنێتسک]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی دێسنا چێرنیھیڤ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئوکراینی]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوکراینا]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگی ئوکراینی]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] knnajmbkfj8dn9zwhqg2nmywgbybona 0 230850 1679836 1614054 2026-10-03T19:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، سێکسناسی-کۆلکە) 1679836 wikitext text/x-wiki {{Infobox anatomy | Name = میتکە | Latin = Clitoris | Image = Clitoris_anatomy_labeled-ar.svg | Caption = توێکاریی ناوەوەی کۆئەندامی زاوزێی مرۆڤ، لەگەڵ میتکە و لایبیای بچووک ئاماژەی پێکراوە. میتکە لە بەشی دیار درێژ دەبێتەوە بۆ خاڵێک لە خوار ئێسکی کۆئەندامی زاوزێ. | Width = | Caption2 =شوێنی (١) کڵاوی میتکە و (٢) گڵانس | Precursor = ڕیشاڵی ئەندامی زاوزێ | System = | Artery = [[Dorsal artery of clitoris]], [[deep artery of clitoris]] | Vein = [[Superficial dorsal veins of clitoris]], [[deep dorsal vein of clitoris]] | Nerve = پەیی پشتی میتکە | Lymph = }} '''میتکە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|edition=یەکەم|سەردێڕ=فەرھەنگی پزیشکیی دەوەن|دوایین=ڕەشید|یەکەم=جەمال|ساڵ=٢٠١٠|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٢٢|بەرگ=یەکەم}}</ref>''' یان '''بەلۆکە'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rūḥānī|یەکەم١=Mājid Mardūkh|سەردێڕ=فرھنگ دانشگاە کردستان: فارسی-کردی-زانکۆی کوردستان، فەرھەنگی فارسی-کوردی|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Dānishgāh-i Kurdistān|شوێن=Sanandaj|ژپنک=٩٧٨٩٦٤٩٦٢٣٩٧٩|پەڕە=٨٦١|edition=Chāp-i 2|ناونیشان=http://webcatplus.nii.ac.jp/webcatplus/details/book/31591378.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=fa}}</ref> ئەندامێکی مێینەیە کە لە [[گوانداران]] و [[وشترمەل|وشترمەلەکان]] و ژمارەیەکی سنووردار لە ئاژەڵەکانی دیکەدا ھەیە. لە مرۆڤدا، بەشی دیار – گلانس – لە یەکگرتنی پێشەوەی لایبیای بچووک (لێوی ناوەوە)، لە سەرووی دەرچەی میزڵدان دایە. میتکە خوێنبەر و پەیی زۆری تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Clitoris|ناونیشان=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/clitoris|وێبگە=Kenhub|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> بە پێچەوانەی ئەندامی نێرینە، ھاوتا لەگەڵ میتکە، بەزۆری بەشی دەرچەی میزڵدان لەخۆناگرێت و ھەربۆیە بۆ میزکردن بەکارناھێنرێت. لە زۆربەی جۆرەکاندا، کلیتۆر ھیچ کارێکی زاوزێی نییە. لەکاتێکدا چەن جۆر ئاژەڵ لە ڕێگەی میتکەوە میز دەکەن یان بۆ زاوزێ بەکاری دەھێنن. میتکە ھەستیارترین ناوچەی ئیرۆجینی مێینەی مرۆڤە و بەگشتی سەرچاوەی ئەناتۆمی سەرەتایی چێژی سێکسی مرۆڤی مێینەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Carroll|یەکەم١=Janell L.|سەردێڕ=Sexuality Now: Embracing Diversity-Sexuality Now: Embracing Diversity|ڕێکەوت=ی ی 2012|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning|شوێن=Australia|ژپنک=٩٧٨-١-١١١-٨٣٥٨١-١|پەڕەکان=١١٠–١١١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RY0n2CGS5EcC&pg|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Weiten|یەکەم١=Wayne|دوایین٢=Dunn|یەکەم٢=Dana S.|دوایین٣=Hammer|یەکەم٣=Elizabeth Yost|سەردێڕ=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|ڕێکەوت=ی ی 2011|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning|شوێن=Belmont, CA|ژپنک=٩٧٨-١-١١١-١٨٦٦٣-٠|پەڕە=٣٨٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CGu96TeAZo0C&pg|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rodgers|یەکەم١=Joann Ellison|سەردێڕ=Sex: a natural history|بڵاوکەرەوە=Henry Holt and Company|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٥٠-٧٢٨١-٥|پەڕەکان=٩٢–٩٣|edition=1st|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eJutAwmKCPEC&pg=PA92|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Greenberg|یەکەم١=Jerrold S.|دوایین٢=Bruess|یەکەم٢=Clint E.|دوایین٣=Conklin|یەکەم٣=Sarah C.|سەردێڕ=Exploring the Dimensions of Human Sexuality|ڕێکەوت=ی ی 2010|بڵاوکەرەوە=Jones & Bartlett Publishers|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٣٧-٩٧٤٠-٩|پەڕە=٩٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6b36v8JHznIC&pg=PA95#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> میتکە پێکھاتەیەکی ئاڵۆزە و قەبارە و ھەستیارییەکەی دەتوانێت جیاواز بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Clitoris}} {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی|ژینناسی|سێکسناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ژنان]] [[پۆل:ئەندامەکان]] [[پۆل:میتکە]] [[پۆل:تەندروستیی ژنان]] as6t98bello3ifaoi8cfl25j9hc1s92 0 235522 1679700 1496527 2026-10-03T14:57:50Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679700 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھاککردنی کۆمپیوتەر}} '''تیمی شین''' گرووپێکە لە تاکەکان کە شیکاریی سیستەمەکانی زانیاری ئەنجام دەدەن بۆ دڵنیابوونەوە لە ئاسایش، ناسینەوەی کەموکوڕییە ئەمنییەکان، پشتڕاستکردنەوەی کاریگەریی ھەر ڕێوشوێنێکی ئەمنی، و دڵنیابوونەوە لەوەی ھەموو ڕێوشوێنە ئەمنییەکان دوای جێبەجێکردن بە کاریگەری دەمێننەوە.<ref name="ref1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sypris Electronics |ناونیشان=https://www.sypriselectronics.com/information-security/cyber-security-solutions/computer-network-defense/|سەردێڕ=Electronic Manufacturing {{!}} ECM {{!}} Sypris Electronics |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425120250/https://www.sypriselectronics.com/information-security/cyber-security-solutions/computer-network-defense/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=Sypris Electronics}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:بەڕێوەبردنی تەکنۆلۆژیای زانیاری]] dlprjza7cjw6h0sf8r5fwxro1q3v3ju 1679876 1679700 2026-10-03T20:03:13Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679876 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھاککردنی کۆمپیوتەر}} '''تیمی شین''' گرووپێکە لە تاکەکان کە شیکاریی سیستەمەکانی زانیاری ئەنجام دەدەن بۆ دڵنیابوونەوە لە ئاسایش، ناسینەوەی کەموکوڕییە ئەمنییەکان، پشتڕاستکردنەوەی کاریگەریی ھەر ڕێوشوێنێکی ئەمنی، و دڵنیابوونەوە لەوەی ھەموو ڕێوشوێنە ئەمنییەکان دوای جێبەجێکردن بە کاریگەری دەمێننەوە.<ref name="ref1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sypris Electronics |ناونیشان=https://www.sypriselectronics.com/information-security/cyber-security-solutions/computer-network-defense/|سەردێڕ=Electronic Manufacturing {{!}} ECM {{!}} Sypris Electronics |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425120250/https://www.sypriselectronics.com/information-security/cyber-security-solutions/computer-network-defense/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=Sypris Electronics}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:بەڕێوەبردنی تەکنۆلۆژیای زانیاری]] 6hh5bqxqkqfevx1qvz53v5qhjptpukx 0 236144 1680173 1516793 2026-10-04T07:33:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680173 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:WIMap-doton-Milwaukee.PNG|وێنۆک|250x250پیکسڵ|میلواکی]] '''میلوۆکی''' یان '''میلواکی''' گەورەترین شاری [[ویسکۆنسن|ویلایەتی ویسکۆنسنی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە]] و پایتەختی ناوچەی میلواکییە. دەکەوێتە کەنارەکانی باشووری ڕۆژاوای دەریاچەی میشیگان، لە بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتی ویلایەتەکە. لە [[٢٠٠٥|ساڵی ٢٠٠٥]] ژمارەی دانیشتووانی ٥٧٨ ھەزار و ٨٨٧ کەس بوو. دەکەوێتە دووری ١٤٥ کیلۆمەتر لە باکووری شاری [[شیکاگۆ]].<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%8A%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%83%D9%8A?wprov=sfla1</ref> یەکەم [[ئەورووپا|ئەورووپیەکان]] کە بەو شارەدا تێپەڕین، مژدەبەری [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]] و بازرگانی فەروو بوون. لە [[١٨١٨|ساڵی ١٨١٨]] دا، سلێمان جونیۆی فەڕەنسی لە شارەکەدا نیشتەجێ بوو. تا ساڵانی ١٨٤٠ زۆرێک لە کۆچبەران ژمارەی دانیشتوانی شارەکەیان زۆر زیاد کردبوو. شارەکە نازناوی «شاری ئاھەنگەکان»ی لێنراوە بەھۆی زۆری ئاھەنگەکانی مووزیک و داب و نەریت تێیدا. ھەروەھا بەھۆی زۆری [[بیرە|بیرخانەکانی]] ناویەوە پێی دەوترێت «شاری مەی». لەنێو ئەو ھۆزە ھیندیانەی کە پێش ھاتنی ئەورووپییەکان لەو ناوچەیەدا ژیاون، فۆکس، ماسکۆتن، پۆتاواتۆمی و وینێباگۆ بوون. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|شارەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Milwaukee, Wisconsin}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ویسکۆنسین]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨١٨]] kuwqrgtqyqti0l034yblep5s9o4on8a 0 236388 1679670 1551904 2026-10-03T13:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1679670 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆسیقای عەرەبی''' مۆسیقایەکی سەربەخۆ و زیندووە کە مێژوویەکی دوور و درێژی کارلێکی لەگەڵ چەندین شێوازی مۆسیقای ناوچە و چەشنەکانی دیکەدا ھەیە، ھەروەھا عەرەبەکان دەق و بەرھەمە مۆسیقییەکانی یۆنانییان وەرگێڕا و پەرەیان پێدا و شارەزابوون لە تیۆرییە مۆسیقییەکانی یۆنانی.<ref>Habib Hassan Touma - Review of ''Das arabische Tonsystem im Mittelalter'' by Liberty Manik.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ھونەرەکان|چاند|مێژوو|زمانی عەرەبی|عەرەبستانی سعوودی|مەغریب|سووریا|عێراق|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|Arabic music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقای عەرەبی]] pojiw2f3huysv4b8eqy4hv0j78971cp 0 236537 1679899 1679528 2026-10-03T20:07:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679899 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] '''ئەندامی پەرلەمان''' ('''MP''') کەسێکە کە ھەڵبژێردراوە بۆ خزمەتکردن لە ئەنجومەنی کۆمۆنەکانی پەرلەمانی بەریتانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What MPs do|ناونیشان=http://www.parliament.uk/about/mps-and-lords/members/mps/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=UK Parliament}}</ref> ھەر ٦٥٠ ئەندامی ئەنجومەنی کۆمۆنەکانی بەریتانیا بە بەکارھێنانی سیستەمی دەنگدانی یەکەم لە پۆستەکە لە بازنەکانی ھەڵبژاردنی تاکە ئەندام لە سەرانسەری بەریتانیا ھەڵدەبژێردرێن، کە ھەر بازنەیەک تاکە نوێنەری تایبەتی خۆی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voting Systems in the UK|ناونیشان=https://www.parliament.uk/about/how/elections-and-voting/voting-systems/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Parliamentary Constituencies|ناونیشان=https://www.parliament.uk/about/how/elections-and-voting/constituencies/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|لەندەن|ئینگلتەرا|جوگرافیا|کۆمەڵگا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} k0ig23qgz5az4ts10k66jupsxk2esmi 0 236829 1680083 1666938 2026-10-04T04:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1680083 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=[[File:Cessna.fa150k.g-aycf.arp.jpg|وێنۆک|سێسنا ١٥٠، یەکێکە لە بەناوبانگترین ئەو شتانەی کە لۆتیتۆ لە ماوەی ژیانیدا خواردوویەتی]]}} '''میشێل لۆتیتۆ''' ( {{IPA-fr|miʃɛl lɔtito}} ; ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٠{{Spaced ndash}} ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ <ref name="GUINNESS">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٠٦|سەردێڕ=death file|ناونیشان=https://deces.matchid.io/id/HKFTgNFRjb7a|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220122114304/https://deces.matchid.io/id/HKFTgNFRjb7a|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=deches.matchid.io|بڵاوکەرەوە=[[Republique Francaise]]|زمان=fr-FR}}</ref> ) زۆرخۆرێکی [[فەڕەنسییەکان|فەڕەنسی]] بوو، لە شاری گرێنۆبڵ لەدایکبووە، بەناوبانگ بوو بە خواردنی ئەو شتانەی کە ناتوانرێت ھەرس بکرێن. بە «''Monsieur Mangetout''» (ئەو کەسەی کە ھەمووی شتێک دەخوات) ناسرا. لە تەمەنی ٩ ساڵییەوە دەستی بەم کارە سەیرە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Man eats 15 pounds of bicycle|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?id=sltVAAAAIBAJ&pg=6865,2906680&dq=michel-lotito&hl=en|ئیش=The Leader-Post|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ١٩٧٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|ژیاننامە|ھونەرەکان|شانۆ|خۆراک}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٦]] ghi98aeuhb1mrw2i6exxdsgws3qrp3z 0 237190 1680183 1404374 2026-10-04T07:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1680183 wikitext text/x-wiki '''میم'''، '''Mîm''' ([[ئینگلیزی]]: miːm/ Meme/). [[ھزر|بیرۆکەیەک]]، [[ڕەفتار]]ێک، یان شێوازێکە کە لەڕێی لاساییکردنەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بۆ [[کلتوور]]ێک یان [[کۆمەڵگا]]یەک بڵاودەبێتەوە و زۆرجار ھەڵگری مانایەک یان ڕەخنەیەکە یان بۆ گەیاندنی پەیامێکە، کە لەسەر دیاردەیەک یان بابەتێکی دیاریکراو دەخرێتە ڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Meme {{!}} Definition of Meme by Merriam-Webster|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/meme|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110511101354/http://www.merriam-webster.com/dictionary/meme|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=What Is a Meme?|ناونیشان=https://www.grammarly.com/blog/what-is-a-meme/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=What Is a Meme? Definition and Examples {{!}} Grammarly|زمان=en}}</ref> میم وەک شێوازێکی ھەڵگرتنی بیرۆکە، ھێما، یان کارپێکردنە کولتوورییەکان کاردەکات، کە دەتوانرێت ئەو بیرۆکەیە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بگوازرێتەوە لە ڕێگەی نووسین، قسەکردن، ئاماژە، بۆنەیەک، یان دیاردە لاساییکەرەوەکانی دیکە کە بابەتێکی دیاریکراویان ھەیە.<ref>https://www.worldcat.org/title/860711989</ref> لایەنگرانی ئەم چەمکە (ئەوانەی میم دروست دەکەن) میم وەک ھاوشێوەیەکی کولتوورە چینایەتیەکان دەبینن، چونکە خۆیان دووبارە دەکەنەوە و دەگۆڕدرێن و وەڵامی فشارە ھەڵبژێردراوەکان دەدەنەوە. لە زمانی ڕۆژانەی ئێستادا، میم ئاماژەیەکە بۆ '''میمی ئینتەرنێت'''، بە شێوەیەکی گشتی وێنەیەک، کە [[فۆتۆشۆپ|دەستکاری]] دەکرێت و لەبەردەگیرێتەوە و لە ڕەخنەیەک، ھەڵسوکەوتێک، یان بابەتێکی دیاریکراوی ھاوبەشدا بە شێوەی ئۆنلاین بڵاودەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Miltner|یەکەم=Kate M.|سەردێڕ=The SAGE Handbook of Social Media|ڕێکەوت=2018|ناونیشان=https://sk.sagepub.com/reference/the-sage-handbook-of-social-media/i3302.xml|ئیش=The SAGE Handbook of Social Media|پەڕەکان=٤١٢–٤٢٨|شوێن=55 City Road|بڵاوکەرەوە=SAGE Publications Ltd|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> == مێژوو == میم شتێکی نوێ نییە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کتێبی ''جینی خۆپەرستی'' زانای زیندەوەرزانی پەرەسەندن [[ڕیچارد دۆکینز]] لە ساڵی ١٩٧٦، کە لە کتێبەکە بە شێوەیەکی جیاوازتر لەو میمەی ئێستا، میمەکەی بڵاوکردبووەوە. لە چەمکی دۆکینزدا زاراوەی میم: "شێوازێکی گواستنەوەی کولتوورییە". ھەندێک لە زمانزانان دەڵێن مرۆڤەکان بۆ چەندین سەدە میمیان بەکارھێناوە بۆ پەیوەندیکردنی نێوان مرۆڤەکان یاخود خۆشی دەربڕین، میمەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک ڕێڕەوێک بۆ گفتوگۆی کلتووری ناسراون.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The History of 'Meme'|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/words-at-play/meme-word-origins-history|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.merriam-webster.com|زمان=en}}</ref> == وشەی میم == میم، شێوازێکی کورتکراوەیە بۆ "لاسایی کردنەوە" ([[یۆنانی]]: "لاسایی کردنەوە") لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن [[ڕیچارد دۆکینز]] ئەم وشەیە بە فەرمی بڵاوبووەوە.<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Meme {{!}} Definition, Meaning, History, & Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/meme|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Memes and image macros}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چاند|دەروونناسی|فەلسەفە|کۆمەڵگا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:دەرھەستکاری]] [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:سایکۆلۆژیای پەرەسەندن]] [[پۆل:تیۆرییە فەلسەفییەکان]] [[پۆل:فەلسەفەی زمان]] [[پۆل:فەلسەفەی زانست]] pxnpkkagxo638dp8zr16bb072ffthfb 0 237304 1680242 1613084 2026-10-04T09:06:12Z DiyarKamaran 50583 1680242 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای هەشتاکاندا سەردانی وڵاتانی دەرەوەی کردووە و سەردانی مەزاری هونەرمەندی کۆمیدیی جیهانی ([[چارڵی چاپلن|چارلی چاپلن]])ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥ ئەرکی [[حەج|حەجی]] بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی [[قاھیرە|قاهیرەی]] کردووە، لەگەڵ هونەرمەندان ([[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم). == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بوو و بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] ay7d8823bamqky2emndwmmln66739db 1680244 1680242 2026-10-04T09:10:01Z DiyarKamaran 50583 1680244 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، گەشتی دەرەوەی وڵاتی کردووە و لە چوارچێوەی گەشتەکانیدا سەردانی مەزاری هونەرمەندی دیاری جیهانی [[چارڵی چاپلن]]ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥دا ئەرکی ئایینیی [[حەج]]ی بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا، وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی شاری [[قاھیرە]]ی کردووە، بە هاوڕێیەتیی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دیاری ناوچەکە لەوانە: [[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم. == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بوو و بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] 4b6sim60szuxy30bg8n3f6doopn0seb 1680246 1680244 2026-10-04T09:12:38Z DiyarKamaran 50583 /* دۆخی تەندروستی */ 1680246 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، گەشتی دەرەوەی وڵاتی کردووە و لە چوارچێوەی گەشتەکانیدا سەردانی مەزاری هونەرمەندی دیاری جیهانی [[چارڵی چاپلن]]ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥دا ئەرکی ئایینیی [[حەج]]ی بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا، وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی شاری [[قاھیرە]]ی کردووە، بە هاوڕێیەتیی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دیاری ناوچەکە لەوانە: [[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم. == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا، تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بووە؛ بەو مەبەستەش بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] f73cc00x1h214l47xp6fvny9cyuwxji 1680247 1680246 2026-10-04T09:13:23Z DiyarKamaran 50583 DiyarKamaran پەڕەی [[عبدالزڕاق شەمسەدین]]ی گواستەوە بۆ [[عەبدولڕەزاق شەمسەدین]]: چاککردن 1680246 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، گەشتی دەرەوەی وڵاتی کردووە و لە چوارچێوەی گەشتەکانیدا سەردانی مەزاری هونەرمەندی دیاری جیهانی [[چارڵی چاپلن]]ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥دا ئەرکی ئایینیی [[حەج]]ی بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا، وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی شاری [[قاھیرە]]ی کردووە، بە هاوڕێیەتیی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دیاری ناوچەکە لەوانە: [[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم. == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا، تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بووە؛ بەو مەبەستەش بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] f73cc00x1h214l47xp6fvny9cyuwxji 1680252 1680247 2026-10-04T09:18:39Z DiyarKamaran 50583 1680252 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]|religion=[[ئیسلام]]|spouse=نەبیهە حوسێن مستەفا}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، گەشتی دەرەوەی وڵاتی کردووە و لە چوارچێوەی گەشتەکانیدا سەردانی مەزاری هونەرمەندی دیاری جیهانی [[چارڵی چاپلن]]ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥دا ئەرکی ئایینیی [[حەج]]ی بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا، وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی شاری [[قاھیرە]]ی کردووە، بە هاوڕێیەتیی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دیاری ناوچەکە لەوانە: [[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم. == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا، تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بووە؛ بەو مەبەستەش بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] 0nwodyhuz2fxcv47vsdfr5mgzu7ocsl 0 237408 1679960 1483328 2026-10-03T22:37:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679960 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = میرحوسێن مووسەوی |image = Zahra Rahnavard, Mir Hossein Mousavi and Hamed Saber (cropped).jpg |caption = مووسەوی لە ساڵی ٢٠٠٩ |order1 = ٤٩یەمین |office1 = سەرۆک وەزیرانی ئێران |president1 = [[عەلی خامنەیی]] |term_start1 = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٨١ |term_end1 = ١٦ی ئابی ١٩٨٩ |predecessor1 = [[محەممەدڕەزا مەھدەوی کەنی]] <small>(سەرپەرشت)</small> |successor1 = ''ھەڵوەشایەوە'' |office2 = [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوە]] |primeminister2 = [[محەممەدعەلی ڕەجایی]]{{ھن}}[[محەممەد جەواد باھونەر]]{{ھن}}[[محەممەدڕەزا مەھدەوی کەنی]] <small>(سەرپەرشت)</small>{{ھن}}بەخۆی |term_start2 = ٥ی تەمموزی ١٩٨١ |term_end2 = ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٨١ |predecessor2 = [[محەممەدعەلی ڕەجایی]] <small>(سەرپەرشت)</small> |successor2 = [[عەلیئەکبەر ویلایەتی]] |office3 = [[دامەزراوەی موستەزعەفان|سەرۆکی دامەزراوەی موستەزعەفان]] |appointer3 = [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] |term_start3 = ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨١ |term_end3 = ٦ی ئەیلوولی ١٩٨٩ |predecessor3 = [[محەممەدعەلی ڕەجایی]] |successor3 = [[موحسین ڕەفیقدووست]] |office4 = [[ڕاوێژکاری سەرۆک کۆماری ئێران|ڕاوێژکاری باڵای سەرۆک کۆماری ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوە|ڕێکەوت=١٩٩٧|journal=MEED|بڵاوکەرەوە=Economic East Economic Digest Ltd|بەرگ=٤١|issue=40–51|پەڕە=٢٠|وتەگێڕانەوە=Hossain Moussavi has been appointed as President Khatami's top adviser, it was announced on 12 October.|سەردێڕ=News}}</ref> |president4 = [[محەممەد خاتەمی]] |term_start4 = ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ |term_end4 = ٣ی ئابی ٢٠٠٥ |predecessor4 = |successor4 = [[موجتەبا سەمەرە ھاشمی]] {{Collapsed infobox section begin|[[سەرپەرشت (یاسا)|سەرپەرشت]]ی فەرمانگە وەزارەتییەکان}} |office5 = [[وەزارەتی بەرگری و پشتیوانیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister5 = ''بەخۆی'' |term_start5 = ٢٠ی ئابی ١٩٨٤ |term_end5 = ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ |predecessor5 = [[محەممەد سەلیمی]] |successor5 = [[محەممەدڕەزا ڕەحیمی (کەسایەتیی سەربازی)|محەممەدڕەزا ڕەحیمی]] <small>(سەرپەرشت)</small> |office6 = [[وەزارەتی پیشەسازییەکان و کانگاکان (ئێران)|وەزیری پیشەسازییەکان و کانگاکان]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister6 = ''بەخۆی'' |term_start6 = ٢٨ی ئابی ١٩٨٣ |term_end6 = ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٣ |predecessor6 = [[حوسێن مووسەوییانی]] |successor6 = [[حوسێن نیلی]] |office7 = [[وەزارەتی جیھادی کشتوکاڵ|وەزیری کشتوکاڵ]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister7 = ''بەخۆی'' |term_start7 = ٢٨ی ئابی ١٩٨٣ |term_end7 = ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٣ |predecessor7 = [[محەممەد سەلامەتی]] |successor7 = [[عەباسعەلی زالی]] |office8 = [[وەزارەتی فەرھەنگ و ڕێنوێنیی ئیسلامی (ئێران)|وەزیری فەرھەنگ و ڕێنوێنیی ئیسلامی]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister8 = ''بەخۆی'' |term_start8 = ٢٦ی تەممووزی ١٩٨٢ |term_end8 = ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٨٢ |predecessor8 = [[عەبدولمەجید مەعادیخاھ]] |successor8 = [[محەممەد خاتەمی]] |office9 = [[وەزارەتی پەروەردە (ئێران)|وەزیری پەروەردە]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister9 = ''بەخۆی'' |term_start9 = ٢٠ی ئابی ١٩٨٤ |term_end9 = ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ |predecessor9 = [[عەلیئەکبەر پەروەرش]] |successor9 = [[کازم ئەکرەمی]] |office10 = [[وەزارەتی ڕێگاوبان و گەشەپێدانی شارەکان (ئێران)|وەزیری ڕێگاوبان و گەشەپێدانی شارەکان]]{{ھن}}<small>سەرپەرشت</small> |primeminister10 = ''بەخۆی'' |term_start10 = ٢٨ی ئابی ١٩٨٣ |term_end10 = ١٥ی ئابی ١٩٨٤ |predecessor10 = [[محەممەد شەھاب گۆنابادی]] |successor10 = [[سیراجەدین کازیروونی]] {{Collapsed infobox section end}} |birth_name = میرحوسێن مووسەوی خامنە |birth_date = {{birth date and age|١٩٤٢|٣|٢|df=y}} |birth_place = [[خامنە]]، [[ئێرانی پەھلەوی|شانشینی ئێران]] |relatives = [[حوسێن شەریفزادەگان]] {{small|(brother-in-law)}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/mobile/world-middle-east-12433758|ئیش=BBC|سەردێڕ= Iran 'arrests activists' ahead of planned march|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> |death_date = |death_place = |party = [[ڕێگای سەوزی ھیوا]] <small>(٢٠٠٩–ئێستا)</small> |otherparty = [[حیزبی کۆماری ئیسلامی]] <small>(١٩٧٩–١٩٨٧)</small>{{ھن}}[[بزووتنەوەی موسڵمانانی خەباتکار]] <small>(١٩٧٧–١٩٧٩)</small> |alma_mater = [[زانکۆی شەھید بەھەشتی|زانکۆی نیشتمانیی تاران]] |occupation = سیاسەتوان، تەلارساز |spouse = {{marriage|[[زەھرا ڕەھنەوەرد]]|١٩٦٩}} |children = ٣ |residence = [[تاران]]، [[ئێران]] |awards = [[پەڕگە:Independence Ribbon Bar (I.R.Iran).svg|30px]] [[نیشانی سەربەخۆیی (ئێران)|نیشانی سەربەخۆیی]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/06/02/122731/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84|سەردێڕ=نشان‌های دولتی در روزهای پایانی خاتمی و احمدی‌نژاد به چه‌کسانی رسید؟ + جدول - تسنیم|ئیش=[[ئاژانسی ھەواڵی تەسنیم|Tasnim News Agency]]|script-title=fa:نشان‌های دولتی در روزهای پایانی خاتمی و احمدی‌نژاد به چه‌کسانی رسید؟ |زمان=fa|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> |signature = Mir-Hossein Mousavi signature.svg |signature_alt = میرحوسێن مووسەوی |website = [http://www.kaleme.org/ kaleme.org] }} '''میرحوسێن مووسەوی خامنە''' ({{بە فارسی|میرحسین موسوی خامنه}}؛ لەدایکبووی ٢ی ئازاری ١٩٤٢) ھونەرمەند، تەلارساز و سیاسەتوانێکی [[بەرەی چاکسازیخوازان (ئێران)|چاکسازیخواز]]ی ئێرانییە کە لە ساڵی ١٩٨١ ھەتا ١٩٨٩ وەکوو ٤٩یەمین و دوایەمین [[سەرۆک وەزیرانی ئێران]] کاری کردووە. ئەو کاندیدای چاکسازیخواز بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٠٩]] بوو و دواتریش بووبە سەرکردەی ئۆپۆزسیۆنی [[خۆپیشاندانەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران (٢٠٠٩)|خۆپیشاندانەکانی دوای ھەڵبژاردن]]. موسەووی ھەتا ساڵی ٢٠٠٩ وەکوو سەرۆکی [[ئەکادیمیای ھونەری ئێران]] کاری دەکرد، کە دواتر لەلایەن دەسەڵاتدارانی بناژۆخوازەوە لابردرا.<ref name="Radio Farda, Academy">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ميرحسين موسوی از رياست فرهنگستان هنر برکنار شد|ناونیشان=http://www.radiofarda.com/content/o2_iran_fires_opposition_leader/1911161.html|بڵاوکەرەوە=Radio Farda|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> ئەگەرچی مووسەوی ھەمیشە خۆی بە چاکسازیخواز دەزانی و بڕوای بە پەرەپێدانی گۆڕانکاری لە چوارچێوەی دەستووری [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]]دا ھەبوو، بەڵام لە ٣ی شوباتی ٢٠٢٣دا، لە وەڵامی سەرکوتکردنی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢]] لەلایەن [[عەلی خامنەیی]]، [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە، دژایەتی لەگەڵ [[دەستووری کۆماری ئیسلامی ئێران|دەستووری کۆماری ئیسلامی]] ڕاگەیاند و داوای گشتپرسییەکی بەربڵاوی بۆ گۆڕینی تەواوەتیی دەستوور و گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە سیستەمی سیاسیی ئێراندا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=میرحسین موسوی خواهان قانون اساسی جدید و تشکیل مجلس موسسان «برای نجات ایران» شد |زمان=fa |ئیش=BBC News فارسی |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-64522691 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> مووسەوی یەکێک لە کاندیداکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٠٩ی ئێران بوو کە [[مەحموود ئەحمەدینەژاد]] ھەڵبژاردنەکەی بردەوە، بەڵام دەنگۆی ساختەکاری لە ھەڵبژاردندا بڵاو کرایەوە کە بووبە ھۆی خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ئێران و دەرەوە. ئەو ئێستاش ڕێبەری [[بزووتنەوەی سەوزی ئێران|بزووتنەوەی سەوز]]ە، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی حکوومەتەوە بە توندی سنووردار کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Even Iran Can Change |بڵاوکەرەوە=Peyvand |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/09/jun/1119.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090619213415/http://www.payvand.com/news/09/jun/1119.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو ئێستا لەگەڵ هاوسەرەکەی [[زەھرا ڕەھنەوەرد]] و [[مەھدی کەرووبی]] لەژێر [[گرتنی ماڵەوە]] دایە.<ref name="amnesty.org">[https://www.amnesty.org/en/library/info/MDE13/086/2011/en Iran: Further information: Opposition leaders arbitrarily held] [[ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی|Amnesty International]], 29 September 2011</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Mir-Hossein Mousavi}} * [http://www.kaleme.net/ وێبگەی فەرمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160209102944/http://kaleme.net/ |date= ٩ی شوباتی ٢٠١٦ }} {{in lang|fa}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ھونەرەکان|ئێران|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:وێنەکێشە ئێرانییەکان]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] ffr6bcmu4z6r11jicze767if8inx6r7 0 237523 1679672 1516438 2026-10-03T13:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە) 1679672 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Video-Game-Controller-Icon-IDV-green-history.svg }} '''[[مۆسیقایyuvyɡj|مۆسیقای]] کایەی ڤیدیۆیی''' ھەریەک لە تراکی دەنگی و مۆسیقای پاشبنەما لەخۆدەگرێت کە بۆ [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییەکی ڤیدیۆیی]] دروستکراون. ئەم مۆسیقایانە دەتوانن کۆمەڵێک مۆسیقا و مێلۆدی خاو تا پارچە خێراکان لەخۆ بگرن. ئەم مۆسیقایانە بە ئامێر و کەرستەی جۆراوجۆر بۆ ژەنینی گۆرانی ئامادە دەکرێن، کە بەپێی شارەزایی ئاوازدانەر بەکاردێت. پرۆسەی ئامادەکردن و دروستکردنی مۆسیقا بۆ یارییە کۆمپیوتەرییەکان لەگەڵ دروستکردن و دیزاینکردنی یارییەکاندا پێشکەوتووە. بەم شێوەیە یارییە کۆنەکان گۆرانی کۆنتر و سادەتریان ھەبوو کە بە ڕیتمێکی بنەڕەتی پێشکەش دەکران؛ ئەمەش لە کاتێکدایە لە ساڵانی ڕابردوودا پڕۆسەی دروستکردنی میوزیک بۆ یارییە کۆمپیوتەرییەکان پێشکەوتنی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، بەجۆرێک بۆ ئەم مەبەستەش گرووپ و تیمی تایبەتمەند لە بواری دیزاینی مۆسیقای یارییەکاندا بەکاردەھێنرێن. ئەم کەسانە کە بە تایبەتی سەرنجیان لەسەر پرسی دروستکردنی پارچە موزیکەکانە، کۆمەڵێک مۆسیقای باکگراوند و گۆرانی باکگراوند بەپێی پرەنسیپە پیشەیییەکانی نواندنی دەنگی و ھاوئاھەنگی لەگەڵ چیرۆک و پرۆسەی یارییەکەدا دیزاین و جێبەجێی دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=<!--Distance Worlds-->|سەردێڕ=Distant World: International Final Fantasy Concert Series|ناونیشان=http://www.ffdistantworlds.com/index.php?option=com_eventlist&view=categoryevents&id=1&Itemid=59|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Ffdistantworlds.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100923033415/http://ffdistantworlds.com/index.php?option=com_eventlist&view=categoryevents&id=1&Itemid=59|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|مۆسیقا|ھونەرەکان|کایەی ڤیدیۆیی}} {{پۆلی کۆمنز|Video game music}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} 65urg1lnz7z2bdn3wlf3u5u1y43v801 0 238004 1679681 1516464 2026-10-03T13:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1679681 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:The mummy.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمی]] '''مۆمیاکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Mummy}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشنی سەرکێشیی]] ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٩٩ لە نووسین و دەرھێنانی [[ستیفن سۆمێرز]]ە. دووبارە دروستکردنەوەی فیلمێکە لە ساڵی ١٩٣٢ بە ھەمان ناو، کە [[برێندان فرایزەر]]، [[ڕەیچڵ ڤایس]]، [[جۆن ھانا (ئەکتەر)|جۆن ھانا]] و [[ئارنۆڵد ڤۆسلۆ]] ڕۆڵی سەرەکی وەک مۆمیای زیندووکراوە دەگێڕن. فیلمەکە بەدوای سەرگەردانی ڕیک ئۆکۆنێلدا دەگەڕێت کە لەگەڵ کتێبخانەوانێک و برا گەورەکەی گەشت دەکات بۆ ھاموناپترا (شاری مردووەکان)، لەوێ بە ھەڵە ئیمھۆتێپ، سەرۆک قەشە نەفرەت لێکراوێکی خاوەن ھێزی سەرووسروشتی لە خەو ھەڵدەستێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{wikiquote|The Mummy (1999 film)}} * {{Official website|https://www.uphe.com/movies/the-mummy-1999}} * {{IMDb title}} * {{AllMovie title|179644}} * {{tcmdb title|id=٣٣١٣٦٢}} * {{AFI film|61242}} * {{Metacritic film}} * {{Rotten Tomatoes}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|خەیاڵی زانستی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|میسر|ھۆڵیوود|ئەفریقا|مەغریب|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە میسر دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دووبارە دروست کراوەتنەوە]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە فانتازییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ئەفسانەی میسری]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە مۆمیایییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] mf5mti0msgb82n7sn7d5b4yfyxw9hpw 0 238114 1679675 1361325 2026-10-03T13:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679675 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھیپ ھۆپ''' یان '''مۆسیقای ڕاپ''' ({{بە ئینگلیزی|Hip hop}}) کە یەکێکە لە جۆرەکانی [[مۆسیقا]] و [[چاند]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا،]] و مۆسیقایەکی بەناوبانگە کە لەلایەن [[ئەفریقییە ئەمریکییەکان|ئەمریکییە ئەفریقییەکان]] [[ھیسپانی و ئەمریکییە لاتینییەکان|و ئەمریکییە لاتینییەکان]] پەرەی پێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی ھیپ ھۆپ لە ماڵپەڕی munzinger.de|ناونیشان=https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=02000000162|بڵاوکەرەوە=munzinger.de}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی ھیپ ھۆپ لە ماڵپەڕی bbc.co.uk|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/topics/cq5pz010282t/|بڵاوکەرەوە=bbc.co.uk}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی ھیپ ھۆپ لە ماڵپەڕی id.loc.gov|ناونیشان=http://id.loc.gov/authorities/genreForms/gf2017026156|بڵاوکەرەوە=id.loc.gov}}</ref> بە جووڵانەوەیەکی [[چاند]]ی ڕەشپێستەکان یان [[ئەفریقییە ئەمریکییەکان|ئەمریکییە ئەفریقییەکان]] دادەنرێت. ھیپ ھۆپ لە [[١٩٧٠|ساڵی ١٩٧٠]] ەوە لە [[نیویۆرک]] سەریھەڵدا، بە تایبەتی لە گەڕەکی برۆنکس، و تەنیا لە [[١٩٧٩|ساڵی ١٩٧٩]] ناسرا بەھۆی بەربەستی ھەژاری کە یارمەتیدەر نەبوو لە بڵاوبوونەوەی ئەم چاندە بە خێرایی چونکە وەک وەڵامی بوو بۆ ئەو ڕەگەزپەرستییەی کە تووشی بوون و وەک گوزارشتێک لە خۆدەربڕین لە بەرامبەر کێشە کۆمەڵایەتییەکانی وەک ھەژاری و [[بێکاری]] و [[ڕەگەزپەرستی]] و نادادپەروەری، تا دواتر بوو بە [[چاند]] و ھونەرێکی سەربەخۆ. پاتەرسۆن، پرۆفیسۆری چالاکی مۆسیقای ھیپ ھۆپ دەڵێت: «[[چاند]]ی ھیپ ھۆپ وەڵامێکە بۆ ئەو نادادپەروەری و ڕەگەزپەرستییەی کە ڕەشپێستەکان لە کەسانی سپی پێستەوە تووشی بوون و ھەروەھا ڕژێمێکی پەیوەندییە لەنێوان ڕەشپێستەکان لە سەرانسەری ئەمریکادا». == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا|کۆمەڵگا}} {{پۆلی کۆمنز|Hip hop music}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان]] [[پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا]] [[پۆل:ھیپ ھۆپ]] m8p4mjkche9giscxnq7l0dkbzb0bz5p 0 238342 1679742 1516567 2026-10-03T16:37:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1679742 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox musical artist |Name=میا ڕۆدریگێز |native_name=Mia Rodriguez | birth_date = {{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٢|٧|١٤}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mia Rodriguez - Agent, Manager, Publicist Contact Info|ناونیشان=https://bookingagentinfo.com/celebrity/mia-rodriguez/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=Booking Agent Info|زمان=en-US}}</ref> | birth_place = [[سیدنی]]، ئوسترالیا |Genre=[[مۆسیقای پۆپ|پۆپ]] |Occupation={{hlist|گۆرانیبێژ|گۆرانینووس}} |Instrument=گۆرانیبێژی |Years_active=٢٠١٩–ئێستا |Label=[[مایکڵ چەگ|سیتی پۆپ]]{{ھن}}[[ئەتلانتیک ڕیکۆردز]] | website = {{URL|miarodriguez.com.au/}} }} '''میا ڕۆدریگێز''' ({{بە ئینگلیزی|Mia Rodriguez}}؛ لەدایکبووی ١٤ی تەممووزی ٢٠٠٢) [[گۆرانیبێژ-گۆرانینووس|گۆرانیبێژ-گۆرانینووسێکی]] ئوسترالییە. بە بڵاوکردنەوەی [[کەڤەر ڤێرژن|کەڤەر]] و ناوەڕۆکی دیکە لە [[تیک تۆک]] دەستی بە پیشەکەی کردووە، و لە ٢٠١٩ەوە دەستی بە بڵاوکردنەوەی مۆسیقا کردووە. == ژیانی تایبەتی == میا ڕۆدریگێز لە سیدنیی ڕۆژاوا گەورە بووە. بە ئاشکرایی [[گشتڕەگەزخوازی|گشتڕەگەزخوازە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bowmer|یەکەم=Sam|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Mia Rodriguez on her success through self expression|ناونیشان=https://au.rollingstone.com/music/music-news/mia-rodriguez-interview-26251/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=Rolling Stone Australia|زمان=en-AU}}</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مۆسیقا|ئوسترالیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی سیدنی]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئوسترالی]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ژنی ئوسترالی]] 39f1p9y56xpb736mjtrqm0l9e5s7vef 0 238523 1680174 1516795 2026-10-04T07:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1680174 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''میلڤینا دین''' (٢ی شوباتی ١٩١٢ – ٣١ی ئایاری ٢٠٠٩) فەرمانبەرێکی دەوڵەتی بەریتانی و نەخشەساز و دوا ڕزگاربووی زیندوو بوو لە نوقمبوونی کەشتیی [[تایتانیک]] لە ١٥ی نیسانی ١٩١٢. ھەروەھا لە تەمەنی دوو مانگیدا بچووکترین سەرنشینی بوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاو|تەکنۆلۆژیا|کۆمەڵگا|زانست|فیزیک|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Millvina Dean}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] 17jd4kbjo2e7658l44n2uiloyhlwvs1 0 238542 1679664 1516420 2026-10-03T13:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1679664 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مۆسیقاژەنەکانی تایتانیک''' مۆسیقاژەنەکانی کەشتی تایتانیک ھەموویان لەناوچوون کاتێک کەشتییەکە لە ساڵی ١٩١٢ نوقم بوو. ئەوان مۆسیقایان دەژەند، بە مەبەستی ئارامکردنەوەی سەرنشینەکان، بۆ ماوەیەک کە دەیانتوانی، و یەڵام ھەموویان لەگەڵ کەشتییەکەدا کەوتنە خوارەوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاو|تەکنۆلۆژیا|کۆمەڵگا|زانست|فیزیک|مۆسیقا|مێژوو|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Musicians of the Titanic}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩١٢]] t8p2jilpg7e41gcslc8mb6b2x7omqu5 0 238590 1679939 1516628 2026-10-03T22:34:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1679939 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} ''' میراتی چاندی تایتانیک ''' کەشتیی ئۆقیانوس تایتانیک بە شێوەیەکی بەرفراوان لە فیلم و کتێب و یادگاری و مۆزەخانەکاندا وێنا کراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاو|تەکنۆلۆژیا|کۆمەڵگا|زانست|فیزیک|مێژوو|چاند|کتێب|فیلم|ھۆڵیوود}} {{کتێب-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئاڕ ئێم ئێس تایتانیک]] 0zx540nm83q0dlyhcp26d5qkk4v9grd 0 238694 1679842 1666393 2026-10-03T19:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679842 wikitext text/x-wiki '''میخائیل ئەلێکساندرۆڤیچ باکونین''' (بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин)؛ (لەدایکبووی ١٨١٤ – کۆچی دوایی ١٨٧٦) [[ئەنارکیزم|ئەنارکیستێکی]] شۆڕشگێڕی [[ڕووسەکان|ڕووسی]] بوو. بە یەکێک لە کەسایەتییە کاریگەرەکانی ئەنارکیزم و یەکێک لە دامەزرێنەرانی نەریتی ئەنارکیزمی کۆمەڵایەتی دادەنرێت. ئەو وەک [[چالاکوانی|چالاکوانێک]] و وەک تیۆریستێکی پێشەنگ کاریگەرییەکی بەرچاوی لە نێو ڕادیکاڵەکاندا لە سەرانسەری [[ڕووسیا]] و [[ئەورووپا|ئەورووپادا]] بەدەستھێنا.<ref name="mia-bio">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bakunin, Michael (1814-76)|ناونیشان=http://marxists.org/glossary/people/b/a.htm#bakunin|زمان=en}}</ref> یەکێک لە بەرهەمەکانی باکوونین دوای مردنی خۆی بەناوی "[[خودا و دەوڵەت]]" بڵاو کرایەوە. بێرتراند [[بێرتراند ڕەسڵ|ڕەسڵ]] لە "ڕێگا پێشنیارەکانی ئازادی"دا باسی ژیانی باکوونین و ناکۆکیەکانی لەگەڵ [[کارڵ مارکس|مارکسدا]] دەکات، لەگەڵ ئەوەشدا ڕەخنەی ئەوەی لێ دەگرێت کە هەر بە وتەی خۆی شارەزای بواری ڕامیاریی ئابووری نەبووە و هەر بۆیەش نووسیویەتی "لە بەرهەمەکانی باکونیندا وێنەیەکی ڕوونی ئەو کۆمەڵگایە نادۆزینەوە کە ئامانجی بووە، یان هیچ ئارگیومێنتێک بۆ سەلماندنی ئەوەی کە کۆمەڵگەیەکی لەو جۆرە دەتوانێت سەقامگیر بێت". ڕەسڵ ئەوەش دەنووسێت کە [[پیتەر کرۆپۆتکین|کرۆپۆتکین]] توانیویەتی بۆچوونەکانی باکوونین وردتر و قایلکەرانەتر بخاتە ڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Proposed Roads to Freedom|ناونیشان=https://www.gutenberg.org/ebooks/690|ڕێکەوت=1996 تشرینی یەکەم 1|یەکەم=Bertrand|دوایین=Russell}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist|۲}} {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Bakunin}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سۆشیالیزم|ئایین|سیاسەت|ڕووسیا|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:فەیلەسووفانی ئابووریزانی]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی مارکسیزم]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ڕووس]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٤]] [[پۆل:مردووانی ١٨٧٦]] [[پۆل:شۆڕشگێڕە ڕووسەکان]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی دینەکان]] ifkpt226rrunoy19gcqhr0q45goum4n 0 238726 1679731 1516547 2026-10-03T16:35:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1679731 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مۆڵی کیرنی''' ({{بە ئینگلیزی| Molly Kearney}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران}} {{پۆلی کۆمنز|Molly Kearney}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەندامانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینەی خەڵکی ئۆھایۆ]] [[پۆل:زیندووان]] d2cjhceqcsvf8e9om4nmlbm7ocguxqx 0 238728 1680128 1633165 2026-10-04T05:50:56Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680128 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''بریتانی لاودا''' ({{بە ئینگلیزی| Brittany Lauda}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:دەرھێنەرانی دەنگی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] pl778wjnf9b4eh929gaiemnxpi18kfy 0 238760 1679964 1550960 2026-10-03T22:38:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679964 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:میرزا جواد ملکی تبریزی.jpg|وێنۆک]] '''میرزا جەواد ئاغا مەلەکی تەبریزی''' (لەدایکبووی ١٢٧٤ی [[کۆچی]] لە [[تەورێز]] – کۆچی دوایی لە ساڵی ١٣٤٣ی [[کۆچی]]، [[قوم]]) یەکێک بوو لە زانایانی ھاوچەرخی [[فیقھی ئیسلامی|فیقھ]] و ئوسوول و [[ڕەوشت]] و [[حیکمەت|دانایی]] و [[عیرفان|عیرفانی]] ئیسلامی. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Mirza Jawad Agha Maleki Tabrizi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٢٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە نین]] [[پۆل:خەڵکی تەورێز]] chedwono19kel63rawwi1ixgsbcby3q 0 239689 1679689 1629313 2026-10-03T13:39:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1679689 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition|tourney_name=مۆندیالی ئافرەتان ٢٠٢٣|other_titles=مۆندیالی فیفای ئافرەتان – ئۆسترالیا ٢٠٢٣|year=2023|image=Logo of the 2023 FIFA Women's World Cup.svg.png|size=170px|country=Australia|country2=New Zealand|dates=٢٠ی تەموز - ٢٠ی ئاب|num_teams=32|confederations=6|venues=10|cities=9|count=|third_other=|fourth_other=|matches=6|goals=10|attendance={{#expr: <!--Group A--> 42137 + 13711 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group B-->+ 75784 + 21410 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group C-->+ 22966 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group D-->+ 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group E-->+ 41107 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group F-->+ 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Group G-->+ 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0<!--Group H-->+ 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0<!--Round of 16-->+ 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 <!--Quarter-finals-->+ 0 + 0 + 0 + 0 <!--Semi-finals-->+ 0 + 0 <!--Third place-->+ 0 <!--Final-->+ 0}}|top_scorer=سۆفیا سمیس (٢ گۆڵ)|player=|goalkeeper=|young_player=|fair_play=|updated=22 July 2023}}'''مۆندیالی ئافرەتان ٢٠٢٣''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: 2023 FIFA Women's World Cup) نۆیەمین خولی پاڵەوانێتی تۆپی پێی کۆمەڵە نێودەوڵەتییەکانە کە تیپە میللییەکانی ئافرەتان کێبڕکێی لەسەر دەکەن کە لەلایەن [[فیفا]] ڕێکدەخرێت. پاڵەوانێتییەکە بە هاوبەشی لەلایەن [[ئوسترالیا]] و [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] بەڕێوەدەبرێت و لە ٢٠ی [[تەممووز|تەمموز]] دەست پێدەکات تا ٢٠ی [[ئاب]]<nowiki/>ی ٢٠٢٣ بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Council approves further transfer system reforms and announces key FIFA Women’s World Cup 2023™ dates|ناونیشان=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/fifa-council-approves-further-transfer-system-reforms-and-announces-key-fifa-wom|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}</ref> هەروەها ئەمە یەکەم [[جامی جیھانیی فیفا|مۆندیال]]<nowiki/>ی ئافرەتانی فیفایە کە زیاتر لە وڵاتێکی میوانداری بکات، جگە لەوەش ئەم پاڵەوانێتییە یەکەم پاڵەوانێتییە پێک دێت لە ٣٢ تیپ کە پێشتر پێک هاتبوو لە ٢٤ تیپ، ئەمە دووبارەکردنەوەی هەمان پێکهاتەی تیپ دووبارە دەکاتەوە کە لە مۆندیالی پیاوان لە ساڵی ١٩٩٨ تا ٢٠٢٢ بەکارهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association.|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/everything-you-need-to-know-about-about-the-fifa-womens-world-cup-2023|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=fifa}}</ref> یاریی یەکەمی [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] و [[نەرویژ]] لە ٢٠ی تەمموزی ٢٠٢٣ لە ئیدەن پارک لە [[ئۆکلاند]] بەڕێوەچوو، یاری کۆتایی لە ٢٠ی ئابی ٢٠٢٣ لە یاریگای ئۆڵۆمپیادی سیدنی لە [[سیدنی]] بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-womens-world-cup-australia-and-new-zealand-2023-match-schedule-football-soccer|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=FIFA}}</ref> == خەڵاتی براوەکان == لە [[حوزەیران|مانگی حوزەیران]]<nowiki/>ی ساڵی ٢٠٢٣ [[فیفا]] خەڵاتەکانی بۆ سەرجەم وڵاتانی بەشداربوو ڕاگەیاند. کۆی گشتی خەڵاتەکانی ئەم خولە ١١٠ ملیۆن دۆلارە، کە ٨٠ ملیۆن [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] زیاترە لە کۆی خەڵاتەکانی پاڵەوانێتی پێشوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New payment model guarantees support for every FIFA Women’s World Cup 2023™ team and player|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/womens/womensworldcup/australia-new-zealand2023/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/new-payment-model-guarantees-support-for-every-fifa-womens-world-cup-2023-tm|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}</ref> لە پاڵەوانێتییەکانی پێشوودا، و لە پێشبڕکێی پیاوانیش، فیفا کۆی پارەی خەڵاتەکانی داوە بە کۆمەڵە نیشتمانییەکان، بەڵام بۆ مۆندیالی ٢٠٢٣ی ئافرەتان پارەی خەڵاتەکان ڕاستەوخۆ دەداتە یاریزانان. ئەمەش لە ئەنجامی ئەو ڕاپۆرتانەی لە یاری ژناندا هات کە ژمارەیەک کۆمەڵەی نیشتمانی پارەی خەڵاتی پێشبڕکێکانیان لە یاریزانان وەردەگرت یان بە هیچ شێوەیەک پارەیان پێ نەدەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New payment model guarantees support for every FIFA Women’s World Cup 2023™ team and player|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/womens/womensworldcup/australia-new-zealand2023/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/new-payment-model-guarantees-support-for-every-fifa-womens-world-cup-2023-tm|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣ یەکێتی یاریزانانی جیهانی فیفپرۆ نامەیەکی بە واژۆی یاریزانانی جیهان بۆ فیفا نارد و داوای لە فیفای کرد کە پارەی خەڵاتەکان لە پاڵەوانێتی پیاوان و ئافرەتان یەکسان بن و دڵنیابێت لەوەی لانیکەم ٣٠%ی پارەی خەڵاتەکان لە پاڵەوانێتی ئافرەتان دەگاتە یاریزانەکان. لە کاتێکدا پارەی ئافرەتان هاوتای پارەی خەڵاتەکانی پاڵەوانێتی پیاوان نەبوو، بەڵام فیفا بە شێوەیەکی بەرچاو پارەکەی زیادی کرد، و بڕیاریدا زیاتر لە نیوەی پارەکە ڕاستەوخۆ بدرێتە یاریزانەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Optus Sport|ناونیشان=https://sport.optus.com.au/news/womens-world-cup-2023/os58570/wwc-what-players-at-the-fifa-womens-world-cup-2023-will-be-paid|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.optus.com.au|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230717041307/https://sport.optus.com.au/news/womens-world-cup-2023/os58570/wwc-what-players-at-the-fifa-womens-world-cup-2023-will-be-paid|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |پلە ! rowspan="2" |تیمەکان ! colspan="3" |بڕی پارەکە بە دۆلار |- !بۆ هەر کۆمەڵەیەک !بۆ هەر یاریزانێک !کۆی گشتی |- |پاڵەوانەکان |١ |٤,٢٩٠,٠٠٠ دۆلار |٢٧٠,٠٠٠ دۆلار |١٠,٥٠٠,٠٠٠ دۆلار |- |پلەی دووەم |١ |٣,٠١٥,٠٠٠ دۆلار |١٩٥,٠٠٠ دۆلار |٧,٥٠٠,٠٠٠ دۆلار |- |پلەی سێیه‌م |١ |٢,٦١٠,٠٠٠ دۆلار |١٨٠,٠٠٠ دۆلار |٦,٧٥٠.٠٠٠ دۆلار |- |پلەی چوارەم |١ |٢,٤٥٥,٠٠٠ دۆلار |١٦٥,٠٠٠ دۆلار |٦,٢٥٠,٠٠٠ دۆلار |- |پلەی ٥ -٨ (چارەکی کۆتایی) |٤ |٢,١٨٠,٠٠٠ دۆلار |٩٠,٠٠٠ دۆلار |١٧,٠٠٠,٠٠٠ دۆلار |- |پلەی ٩-١٦ (گەڕی ١٦) |٨ |١,٨٧٠,٠٠٠ دۆلار |٦٠,٠٠٠ دۆلار |٢٦,٠٠٠,٠٠٠ دۆلار |- |پلەی ١٧-٣٢ (قۆناغی گروپەکان) |١٦ |١,٥٦٠,٠٠٠ دۆلار |٣٠,٠٠٠ دۆلار |٣٦,...,... |- !کۆی گشتی !٣٢ ! colspan="3" |١١٠,٠٠٠,٠٠٠ دۆلار |} == ئەنجامی یاریی کۆمەڵەکان == === کۆمەڵەی یەکەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group A}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|20|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|NZL}} |score=1–0 |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222852 |team2={{fbw|NOR}} |goals1=[[Hannah Wilkinson|Wilkinson]] {{goal|48}} |goals2= |stadium=[[Eden Park]], [[Auckland]] |attendance=42,137 |referee=[[Yoshimi Yamashita]] ([[Japan Football Association|Japan]]) }}<section end=A1 /> {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|21|df=y}} |time=17:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|PHI}} |score=٠-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222854 |team2={{fbw|SUI}} |goals1= |goals2= *[[Ramona Bachmann|Bachmann]] {{goal|45|pen.}} *[[Seraina Piubel|Piubel]] {{goal|64}} |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=13,711 |referee=Vincentia Amedome ([[Togolese Football Federation|Togo]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|25|df=y}} |time=17:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|NZL}} |score=٠-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222857 |team2={{fbw|PHI}} |goals1= |goals2= *[[Sarina Bolden|Bolden]] {{goal|24}} |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=32,357 |referee=Katia Itzel García ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|25|df=y}} |time=20:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|SUI}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222856 |team2={{fbw|NOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Waikato Stadium]], [[Hamilton, New Zealand|Hamilton]] |attendance=10,769 |referee=[[Stéphanie Frappart]] ([[French Football Federation|France]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|30|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|SUI}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222855 |team2={{fbw|NZL}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=25,947 |referee=[[Tori Penso]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|30|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|NOR}} |score=٦-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222853 |team2={{fbw|PHI}} |goals1= *[[Sophie Román Haug|Román Haug]] {{goal|6||17||90+5}} *[[Caroline Graham Hansen|Graham Hansen]] {{goal|31}} *[[Alicia Barker|Barker]] {{goal|48|o.g.}} *[[Guro Reiten|Reiten]] {{goal|53|pen.}} |goals2= |stadium=[[Eden Park]], [[Auckland]] |attendance=34,697 |referee=[[Marie-Soleil Beaudoin]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]]) }} === کۆمەڵەی دووەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|20|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|AUS}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222851 |team2={{fbw|IRL}} |goals1=[[Steph Catley|Catley]] {{goal|52|pen.}} |goals2= |stadium=[[Stadium Australia]], [[Sydney]] |attendance=75,784 |referee=[[Edina Alves Batista]] ([[Brazilian Football Confederation|Brazil]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|21|df=y}} |time=12:30 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|NGA}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222848 |team2={{fbw|CAN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Melbourne Rectangular Stadium]], [[Melbourne]] |attendance=21,410 |referee=[[Lina Lehtovaara]] ([[Football Association of Finland|Finland]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|26|df=y}} |time=20:00 [[UTC+08:00|UTC+8]] |team1={{fbw-rt|CAN}} |score=٢-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222850 |team2={{fbw|IRL}} |goals1= *[[Megan Connolly (footballer)|Connolly]] {{goal|45+5|o.g.}} *[[Adriana Leon|Leon]] {{goal|53}} |goals2=[[Katie McCabe|McCabe]] {{goal|4}} |stadium=[[Perth Rectangular Stadium]], [[Perth]] |attendance=17,065 |referee=[[Laura Fortunato (referee)|Laura Fortunato]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|27|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|AUS}} |score=٢-٣ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222846 |team2={{fbw|NGA}} |goals1= *[[Emily van Egmond|Van Egmond]] {{goal|45+1}} *[[Alanna Kennedy|Kennedy]] {{goal|90+10}} |goals2= *[[Uchenna Kanu|Kanu]] {{goal|45+6}} *[[Osinachi Ohale|Ohale]] {{goal|65}} *[[Asisat Oshoala|Oshoala]] {{goal|72}} |stadium=[[Lang Park]], [[Brisbane]] |attendance=49,156 |referee=[[Esther Staubli]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|31|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|CAN}} |score=٠-٤ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222849 |team2={{fbw|AUS}} |goals1= |goals2= *[[Hayley Raso|Raso]] {{goal|9||39}} *[[Mary Fowler (soccer)|Fowler]] {{goal|58}} *[[Steph Catley|Catley]] {{goal|90+4|pen.}} |stadium=[[Melbourne Rectangular Stadium]], [[Melbourne]] |attendance=27,706 |referee=[[Stéphanie Frappart]] ([[French Football Federation|France]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|31|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|IRL}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222847 |team2={{fbw|NGA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lang Park]], [[Brisbane]] |attendance=24,884 |referee=Katia Itzel García ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) }} === کۆمەڵەی سێیەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|21|df=y}} |time=19:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|ESP}} |score=٣-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222844 |team2={{fbw|CRC}} |goals1= *[[Valeria del Campo|Del Campo]] {{goal|21|o.g.}} *[[Aitana Bonmatí|Bonmatí]] {{goal|23}} *[[Esther González|González]] {{goal|27}} |goals2= |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=22,966 |referee= }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی | date = {{Start date|2023|7|22|df=y}} | time = 19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> | team1 = {{fbw-rt|ZAM}} | score = ٠-٥ | report = https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222842 | team2 = {{fbw|JPN}} | goals1 = | goals2 = *[[Hinata Miyazawa|Miyazawa]] {{goal|43||62}} *[[Mina Tanaka]] {{goal|55}} *[[Jun Endō|Endō]] {{goal|71}} *[[Riko Ueki|Ueki]] {{goal|90+11|pen.}} | stadium = [[Waikato Stadium]], [[Hamilton, New Zealand|Hamilton]] | attendance = 16,111 | referee = [[Tess Olofsson]] ([[Swedish Football Association|Sweden]]) | event = | round = | score1 = | score2 = }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|26|df=y}} |time=17:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|JPN}} |score=٢-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222841 |team2={{fbw|CRC}} |goals1= *[[Hikaru Naomoto|Naomoto]] {{goal|25}} *[[Aoba Fujino|Fujino]] {{goal|27}} |goals2= |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=6,992 |referee=[[Maria Sole Ferrieri Caputi]] ([[Italian Football Federation|Italy]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|26|df=y}} |time=19:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|ESP}} |score=٥-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222840 |team2={{fbw|ZAM}} |goals1= *[[Teresa Abelleira|Abelleira]] {{goal|9}} *[[Jennifer Hermoso|Hermoso]] {{goal|13||70}} *[[Alba Redondo|Redondo]] {{goal|69||85}} |goals2= |stadium=[[Eden Park]], [[Auckland]] |attendance=20,983 |referee=Oh Hyeon-jeong ([[Korea Football Association|South Korea]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی | date = {{Start date|2023|7|31|df=y}} | time = 19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> | team1 = {{fbw-rt|JPN}} | score = ٤-٠ | report = https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222845 | team2 = {{fbw|ESP}} | goals1 = *[[Hinata Miyazawa|Miyazawa]] {{goal|12||40}} *[[Riko Ueki|Ueki]] {{goal|29}} *[[Mina Tanaka]] {{goal|82}} | goals2 = | stadium = [[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] | attendance = 20,957 | referee = [[Katja Koroleva|Ekaterina Koroleva]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) | event = | round = | score1 = | score2 = }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|31|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|CRC}} |score=١-٣ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222843 |team2={{fbw|ZAM}} |goals1=[[Melissa Herrera|Herrera]] {{goal|47}} |goals2= *[[Lushomo Mweemba|Mweemba]] {{goal|3}} *[[Barbra Banda|B. Banda]] {{goal|31|pen.}} *[[Racheal Kundananji|Kundananji]] {{goal|90+3}} |stadium=[[Waikato Stadium]], [[Hamilton, New Zealand|Hamilton]] |attendance=8,117 |referee=Bouchra Karboubi ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) }} === کۆمەڵەی چوارەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|22|df=y}} |time=19:30 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|ENG}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222836 |team2={{fbw|HAI}} |goals1=[[Georgia Stanway|Stanway]] {{goal|29|pen.}} |goals2= |stadium=[[Lang Park]], [[Brisbane]] |attendance=44,369 |referee=Emikar Calderas Barrera ([[Venezuelan Football Federation|Venezuela]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|22|df=y}} |time=20:00 [[UTC+08:00|UTC+8]] |team1={{fbw-rt|DEN}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222837 |team2={{fbw|CHN}} |goals1=[[Amalie Vangsgaard|Vangsgaard]] {{goal|90}} |goals2= |stadium=[[Perth Rectangular Stadium]], [[Perth]] |attendance=16,989 |referee=[[Marie-Soleil Beaudoin]] ([[Canadian Soccer Association|Canada]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|28|df=y}} |time=18:30 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|ENG}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222839 |team2={{fbw|DEN}} |goals1=[[Lauren James|James]] {{goal|6}} |goals2= |stadium=[[Sydney Football Stadium (2022)|Sydney Football Stadium]], [[Sydney]] |attendance=40,439 |referee=[[Tess Olofsson]] ([[Swedish Football Association|Sweden]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|28|df=y}} |time=20:30 [[UTC+09:30|UTC+9:30]] |team1={{fbw-rt|CHN}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222834 |team2={{fbw|HAI}} |goals1=[[Wang Shuang (footballer)|Wang Shuang]] {{goal|74|pen.}} |goals2= |stadium=[[Hindmarsh Stadium]], [[Adelaide]] |attendance=12,675 |referee=[[Marta Huerta de Aza]] ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|1|df=y}} |time=20:30 [[UTC+09:30|UTC+9:30]] |team1={{fbw-rt|CHN}} |score=١-٦ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222835 |team2={{fbw|ENG}} |goals1=[[Wang Shuang (footballer)|Wang Shuang]] {{goal|57|pen.}} |goals2= *[[Alessia Russo|Russo]] {{goal|4}} *[[Lauren Hemp|Hemp]] {{goal|26}} *[[Lauren James|James]] {{goal|41||65}} *[[Chloe Kelly|Kelly]] {{goal|77}} *[[Rachel Daly|Daly]] {{goal|84}} |stadium=[[Hindmarsh Stadium]], [[Adelaide]] |attendance=13,497 |referee=[[Casey Reibelt]] ([[Football Australia|Australia]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|1|df=y}} |time=19:00 [[UTC+08:00|UTC+8]] |team1={{fbw-rt|HAI}} |score=٠-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222838 |team2={{fbw|DEN}} |goals1= |goals2= *[[Pernille Harder (footballer)|Harder]] {{goal|21|pen.}} *[[Sanne Troelsgaard Nielsen|Troelsgaard]] {{goal|90+10}} |stadium=[[Perth Rectangular Stadium]], [[Perth]] |attendance=17,897 |referee=Oh Hyeon-jeong ([[Korea Football Association|South Korea]]) }} === کۆمەڵەی پێنجەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|22|df=y}} |time=13:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|USA}} |score=٣-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222864 |team2={{fbw|VIE}} |goals1= *[[Sophia Smith (soccer, born 2000)|Smith]] {{goal|14||45+7}} *[[Lindsey Horan|Horan]] {{goal|77}} |goals2= |stadium=[[Eden Park]], [[Auckland]] |attendance=41,107 |referee=Bouchra Karboubi ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|23|df=y}} |time=19:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|NED}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222866 |team2={{fbw|POR}} |goals1=[[Stefanie van der Gragt|Van der Gragt]] {{goal|13}} |goals2= |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=11,991 |referee=[[Kateryna Monzul]] ([[Ukrainian Association of Football|Ukraine]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|27|df=y}} |time=13:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|USA}} |score=١-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222869 |team2={{fbw|NED}} |goals1=[[Lindsey Horan|Horan]] {{goal|62}} |goals2=[[Jill Roord|Roord]] {{goal|17}} |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=27,312 |referee=[[Yoshimi Yamashita]] ([[Japan Football Association|Japan]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|27|df=y}} |time=19:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|POR}} |score=٢-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222868 |team2={{fbw|VIE}} |goals1= *[[Telma Encarnação|Encarnação]] {{goal|7}} *[[Francisca Nazareth|Kika]] {{goal|21}} |goals2= |stadium=[[Waikato Stadium]], [[Hamilton, New Zealand|Hamilton]] |attendance=6,645 |referee=[[Salima Mukansanga]] ([[Rwanda Football Federation|Rwanda]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی | date = {{Start date|2023|8|1|df=y}} | time = 19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> | team1 = {{fbw-rt|POR}} | score = ٠-٠ | report = https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222865 | team2 = {{fbw|USA}} | goals1 = | goals2 = | stadium = [[Eden Park]], [[Auckland]] | attendance = 42,958 | referee = [[Rebecca Welch]] ([[The Football Association|England]]) | event = | round = | score1 = | score2 = }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|1|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|VIE}} |score=٠-٧ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222867 |team2={{fbw|NED}} |goals1= |goals2= *[[Lieke Martens|Martens]] {{goal|8}} *[[Katja Snoeijs|Snoeijs]] {{goal|11}} *[[Esmee Brugts|Brugts]] {{goal|18||57}} *[[Jill Roord|Roord]] {{goal|23||83}} *[[Daniëlle van de Donk|Van de Donk]] {{goal|45}} |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=8,215 |referee=Ivana Martinčić ([[Croatian Football Federation|Croatia]]) }} === کۆمەڵەی شەشەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|23|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|FRA}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222862 |team2={{fbw|JAM}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Sydney Football Stadium (2022)|Sydney Football Stadium]], [[Sydney]] |attendance= 39,045 |referee=[[María Carvajal]] ([[Football Federation of Chile|Chile]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|24|df=y}} |time=20:30 [[UTC+09:30|UTC+9:30]] |team1={{fbw-rt|BRA}} |score=٤-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222858 |team2={{fbw|PAN}} |goals1= *[[Ary Borges]] {{goal|19||39||70}} *[[Bia Zaneratto]] {{goal|48}} |goals2= |stadium=[[Hindmarsh Stadium]], [[Adelaide]] |attendance=13,142 |referee=[[Cheryl Foster]] ([[Football Association of Wales|Wales]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|29|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|FRA}} |score=٢-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222859 |team2={{fbw|BRA}} |goals1= *[[Eugénie Le Sommer|Le Sommer]] {{goal|17}} *[[Wendie Renard|Renard]] {{goal|83}} |goals2=[[Debinha]] {{goal|58}} |stadium=[[Lang Park]], [[Brisbane]] |attendance=49,378 |referee=[[Kate Jacewicz]] ([[Football Australia|Australia]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|29|df=y}} |time=20:30 [[UTC+08:00|UTC+8]] |team1={{fbw-rt|PAN}} |score=٠-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222861 |team2={{fbw|JAM}} |goals1= |goals2=[[Allyson Swaby|A. Swaby]] {{goal|56}} |stadium=[[Perth Rectangular Stadium]], [[Perth]] |attendance=15,987 |referee=[[Kateryna Monzul]] ([[Ukrainian Association of Football|Ukraine]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|2|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|PAN}} |score=٣-٦ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222863 |team2={{fbw|FRA}} |goals1= *[[Marta Cox|Cox]] {{goal|2}} *[[Yomira Pinzón|Pinzón]] {{goal|64|pen.}} *[[Lineth Cedeño|L. Cedeño]] {{goal|87}} |goals2= *[[Maëlle Lakrar|Lakrar]] {{goal|21}} *[[Kadidiatou Diani|Diani]] {{goal|28||37|pen.|52|pen.}} *[[Léa Le Garrec|Le Garrec]] {{goal|45+5}} *[[Vicki Bècho|Bècho]] {{goal|90+10}} |stadium=[[Sydney Football Stadium (2022)|Sydney Football Stadium]], [[Sydney]] |attendance=40,498 |referee=[[Laura Fortunato (referee)|Laura Fortunato]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|2|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|JAM}} |score=٠-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222860 |team2={{fbw|BRA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Melbourne Rectangular Stadium]], [[Melbourne]] |attendance=27,638 |referee=[[Esther Staubli]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) }} === کۆمەڵەی حەفتەم === {{ خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|23|df=y}} |time=17:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|SWE}} |score=٢-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222873 |team2={{fbw|RSA}} |goals1= *[[Fridolina Rolfö|Rolfö]] {{goal|65}} *[[Amanda Ilestedt|Ilestedt]] {{goal|90}} |goals2=[[Hildah Magaia|Magaia]] {{goal|48}} |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=18,317 |referee=[[Katja Koroleva|Ekaterina Koroleva]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|24|df=y}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|ITA}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222870 |team2={{fbw|ARG}} |goals1=[[Cristiana Girelli|Girelli]] {{goal|87}} |goals2= |stadium=[[Eden Park]], [[Auckland]] |attendance=30,889 |referee=[[Melissa Borjas]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|28|df=y}} |time=12:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|ARG}} |score=٢-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222871 |team2={{fbw|RSA}} |goals1= *[[Sophia Braun|Braun]] {{goal|74}} *[[Romina Núñez|Núñez]] {{goal|79}} |goals2= *[[Linda Motlhalo|Motlhalo]] {{goal|30}} *[[Thembi Kgatlana|Kgatlana]] {{goal|66}} |stadium=[[Forsyth Barr Stadium]], [[Dunedin]] |attendance=8,834 |referee=[[Anna-Marie Keighley]] ([[New Zealand Football|New Zealand]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|29|df=y}} |time=19:30 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|SWE}} |score=٥-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222874 |team2={{fbw|ITA}} |goals1= *[[Amanda Ilestedt|Ilestedt]] {{goal|39||50}} *[[Fridolina Rolfö|Rolfö]] {{goal|44}} *[[Stina Blackstenius|Blackstenius]] {{goal|45+1}} *[[Rebecka Blomqvist|Blomqvist]] {{goal|90+5}} |goals2= |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=29,143 |referee=[[Cheryl Foster]] ([[Football Association of Wales|Wales]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|2|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|ARG}} |score=٠-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222872 |team2={{fbw|SWE}} |goals1= |goals2= *[[Rebecka Blomqvist|Blomqvist]] {{goal|66}} *[[Elin Rubensson|Rubensson]] {{goal|90|pen.}} |stadium=[[Waikato Stadium]], [[Hamilton, New Zealand|Hamilton]] |attendance=17,907 |referee=[[Salima Mukansanga]] ([[Rwanda Football Federation|Rwanda]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|2|df=y}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC+12:00|UTC+12]]</includeonly> |team1={{fbw-rt|RSA}} |score=٣-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222875 |team2={{fbw|ITA}} |goals1= *[[Benedetta Orsi|Orsi]] {{goal|32|o.g.}} *[[Hildah Magaia|Magaia]] {{goal|67}} *[[Thembi Kgatlana|Kgatlana]] {{goal|90+2}} |goals2=[[Arianna Caruso|Caruso]] {{goal|11|pen.|74}} |stadium=[[Wellington Regional Stadium]], [[Wellington]] |attendance=14,967 |referee=[[María Carvajal]] ([[Football Federation of Chile|Chile]]) }} === کۆمەڵەی هەشتەم === {{خشتەی کۆمەڵەکانی جامی جیهانیی خانمانی فیفای ٢٠٢٣|Group H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|24|df=y}} |time=18:30 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|GER}} |score=٦-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222878 |team2={{fbw|MAR}} |goals1= *[[Alexandra Popp|Popp]] {{goal|11||39}} *[[Klara Bühl|Bühl]] {{goal|46}} *[[Hanane Aït El Haj|Aït El Haj]] {{goal|54|o.g.}} *[[Zineb Redouani|Redouani]] {{goal|79|o.g.}} *[[Lea Schüller|Schüller]] {{goal|90}} |goals2= |stadium=[[Melbourne Rectangular Stadium]], [[Melbourne]] |attendance=27,256 |referee=[[Tori Penso]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|25|df=y}} |time=12:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|COL}} |score=٢-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222880 |team2={{fbw|KOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Sydney Football Stadium (2022)|Sydney Football Stadium]], [[Sydney]] |attendance=24,323 |referee=[[Rebecca Welch]] ([[The Football Association|England]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|30|df=y}} |time=14:00 [[UTC+09:30|UTC+9:30]] |team1={{fbw-rt|KOR}} |score=٠-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222876 |team2={{fbw|MAR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hindmarsh Stadium]], [[Adelaide]] |attendance=12,886 |referee=[[Edina Alves Batista]] ([[Brazilian Football Confederation|Brazil]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|7|30|df=y}} |time=19:30 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|GER}} |score=١-٢ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222881 |team2={{fbw|COL}} |goals1=[[Alexandra Popp|Popp]] {{goal|89|pen.}} |goals2= *[[Linda Caicedo|Caicedo]] {{goal|52}} *[[Manuela Vanegas|Vanegas]] {{goal|90+7}} |stadium=[[Sydney Football Stadium (2022)|Sydney Football Stadium]], [[Sydney]] |attendance=40,499 |referee=[[Melissa Borjas]] ([[National Autonomous Federation of Football of Honduras|Honduras]]) }} ---- {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|3|df=y}} |time=20:00 [[UTC+10:00|UTC+10]] |team1={{fbw-rt|KOR}} |score=١-١ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222877 |team2={{fbw|GER}} |goals1=[[Cho So-hyun]] {{goal|6}} |goals2=[[Alexandra Popp|Popp]] {{goal|42}} |stadium=[[Lang Park]], [[Brisbane]] |attendance=38,945 |referee=[[Anna-Marie Keighley]] ([[New Zealand Football|New Zealand]]) }} {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2023|8|3|df=y}} |time=18:00 [[UTC+08:00|UTC+8]] |team1={{fbw-rt|MAR}} |score=١-٠ |report=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/103/285026/285033/400222879 |team2={{fbw|COL}} |goals1=[[Anissa Lahmari|Lahmari]] {{goal|45+4}} |goals2= |stadium=[[Perth Rectangular Stadium]], [[Perth]] |attendance=17,342 |referee=[[Maria Sole Ferrieri Caputi]] ([[Italian Football Federation|Italy]]) }} == قۆناغی چوونە دەرەوە == == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.fifa.com/womensworldcup/ ماڵپەڕی فەرمی] * [https://www.asone2023.com/ ئوسترالیا-نیوزلەندا بۆ ساڵی ٢٠٢٣] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626105113/https://www.asone2023.com/ |date=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }} == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆقیانووسیا|ژن|دەیەی ٢٠٢٠|نیوزیلاند}} {{پۆلی کۆمنز|2023 FIFA Women's World Cup}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:پێشبڕکێ وەرزشیە نێودەوڵەتییەکان لە ئوسترالیا]] 82o1yi7hzmljlergsec6gv4v4iuriu9 0 239948 1679901 1679525 2026-10-03T20:07:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1679901 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''بەشی  ئەندازیاری دروستکردن چییە ؟''' لە زمانی ئینگلیزیدا بەو واتایە دێت دروستکردن بەبەکارهێنانی ئامێر، واتا دروستکردنی پیشەسازی، واتا دروستکرن ئەو پڕۆسە تەکنۆلۆجییەیە کە مادەی خاو دەگۆڕێت بۆ ئەو کاڵایانەی کە پێداویستی خەڵک دابین ئەکات، ئیتر ئەو کاڵایە هەر لە ئۆتۆمبێل و فڕۆکەوە تا پێداویستی ناو ماڵ، هەر یەک لەو کاڵایانە بە پرۆسەیەکەی دروستکردنی جیاواز تێپەڕ ئەبەن، واتا لەم بەشەدا بابەتەکان پەیوەستە بە مادەی دروستکردن و پڕۆسە و تەکنۆلۆجیای دروستکرن بەبەکارهێنانی ئامێر و بەڕێوەبردنیان، ئەم بەشە لینکێکە نێوان ئەندازیاری میکانیك و ئەندازیاری پیشەسازی و ئەندازیاری مەواد و وەبەرهێنان و ئەندازیاری کیمیایی و ئەندازیاری ئەلیکترۆن و میکاترۆنیکس و زانستی کۆمپیوتەر. '''کاری ئەندازیاری دروستکردن چییە؟''' بەشێوەیەکی گشتی ئەرکی ئەندازیاری دروستکردن بریتییە لە چاودێریکردنی پڕۆسەی دروستکردن و ئامێرەکان و دیزاین و بەرهەمهێنانی کاڵا بە کوالیتی باش و پارەیەکی گونجاو، هەروەها باشترین سود وەرگرتن لە ئامێر و کارمەندانی کارگە و دانانی پلان بۆ بەرەو پێشبردنی پرۆسەی دروستکردن و بەڕێوەبردنی. '''بوارەکانی کارکردنی ئەندازیاری دروستکردن لە جیهاندا''': ئەندازیاری دروستکردن چانسێکی فراوانی کارکردنی هەیە لە بواری پێشەسازی، بەشێک لەم بوارانە بریتین لە پیشەسازی ئۆتۆمبێل و فرۆکە، پیشەسازی وزە، پیشەسازی ئەلەکترۆنیات و کۆمپیوتەر، پیشەسازی خواردن و پێداویستی ناو ماڵ، پیشەسازی کیمیایی، پیشەسازی پزیشکی، پیشەسازی کەرەستەی بیناسازی، پیشەسازی پێداویستی وەرزشی و زۆر بواری تر. '''بوارەکانی کارکردنی ئەندازیاری دروستکردن لە کوردستان:''' دیارە لە دە ساڵی ڕابردودا لە کوردستان بواری پیشەسازی تا ڕادەیەک پێشکەوتنی بە خۆوە بینی بەو هۆوە کۆمەڵێک کارگە دروست کران، ئەو بوارانەی کە لە ئێستادا ئەندازیاری دروستکردن ئەتوانێ کاری تێدا بکات بریتین لە کارگەکانی ئاسن و کارگەکانی پلاستیک و کارگەکانی دروستکردنی پێداویستی بیناسازی و کارگەکانی خواردن و ئاو و خواردنەوە، هەروەها بواری نەوت و بەرهەمهێنانی کارەبا و چەندەها بواری تر. ئەم بەشە تەنها لە زانکۆی کۆیە هەیە {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 1qk8x9p2df3cuq0l4o5zsg1y5d5cm38 0 240106 1679892 1679536 2026-10-03T20:06:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679892 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = ئەندریا پيشڕەو عەلی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | ناوی خۆماڵی = ئەندریا پێشڕەو | زمانی ناو = کوردی | ناوی کاتی لەدایکبوون = ئەندریا پێشڕەو عەلی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{birth date|١٩٩١|١٢|٢٥}} | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شوێنی گۆڕ = | نازناو = | پیشە = {{flatlist| * [[نووسەر]]}} | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = | خوێندن = | شوێنی بڕوانامە = | سەردەم = | بواری کارکردن = | قوتابخانەی ئەدەبی = | کارە دیارەکان = | خەڵاتە دیارەکان = | ساڵانی چالاکی = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | خزمەکان = | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''ئەندریا پێشڕەو عەلی''' نووسەرێکی کوردی شاری [[سلێمانی]]یە و ساڵی ١٩٩١ لەدایکبووە. ئەندریا لە رێگەی مۆبایلەکەی دەستیەوە کتێبێکی دەربارەی ئەزموونی ژیانی خۆی نووسیوە و چاپ و بڵاویشی کردووەتەوە بەناوی ''چیرۆکەکانی ئەندریا''، بەمەش بووە بە یەکەم نووسەری خاوەن پێداویستی تایبەت لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە دوای بڵاوکردنەوەی [[کتێب]]ەکەی لە ڕۆژی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣. ئەندریا خاوەنپێداویستی تایبەتە و ھەر لە زگماگەوە نەخۆشی ئیفلیجی مێشکی ھەیە و بەوھۆیەوە بەشێکی جەستەی لە کار کەوتون. ئەو لەبارەی نووسینی کتێبەکەی دەڵێت "دۆخی ژیانی من ھەر لە سەرەتاوە قورس بوو، بەڵام بە ھاوکاریی خێزانەکەم توانیومە ژیانێکی ئاسایی بەڕێبکەم. ئەم کتێبەش کە نووسیومە بەرھەمی نۆ مانگ ھەوڵ و ماندووبوونی خۆمە بە ھاوکاریی رێکخراوی ئاشای مرۆیی. کاتی نووسینی کتێبەکەم دیارینەکراو بوو، جار ھەبوو لە کاتی سەعیکردن بیرۆکەیەکم بۆ دەھات و خێرا بە مۆبایلەکەم دەمنووسییەوە و دواتر دەستم دەکردەوە بە سەعیکردن. قسەی خەڵک نەیتوانیوە من بوەستێنێت، رەنگە منیان گریاندبێت، بەڵام ئەو گریانە بووە ھێزێک کە بەردەوام بم." ئەو دەڵێت کتێب نوسین خەونێکی گەورەی مناڵیم بو، بە بڵاوکردنەوەی خەونەکەم بەدی ھات، کتێبەکەم باس لە ژیانی خۆم و ئەو ئاستەنگیانە دەکات کە ھاتونەتە پێشم، مەبەستم بو کۆی کێشە و گرفتەکانی کەسانی کەمئەندام بخەمە رو و لەگەڵ ئەوەشدا ھیوا و ئامانج و باوەڕ بە خۆبوون بخەمە بەر دیدەی خوێنەران. چیرۆکەکانی ئەندریا دابەشکراون بۆ سێ بەش، بەپێی تەمەنی ئەندریا، لە تەمەنی سێ بۆ ھەشت ساڵی، ھەشت بۆ ١٥ ساڵی، ١٥ بۆ ٣١ ساڵی. ئەندریا بەھۆی نەخۆشییەکەی نەیتوانیوە لە خوێندنگا حکوومییەکان بخوێنێت، بۆیە بە ھاوکاری باوکی یان لە خوێندندگای تایبەت خوێندنی تەواوکردووە تا لە بەشی زمانی کوردی کۆلێژی زمانی [[زانکۆی سلێمانی]] وەرگیردراوە و لە کۆتا ساڵدا پلەی یەکەمی ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کچێکی نیڤشکان بە مۆبایلەکەی کتێبێکی لەبارەی ژیانیەوە نووسیوە: قسەی خەڵک گریاندوومی، بەڵام بەھێزیان کردووم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/030720232|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=ئەندریا پێشڕەو عەلی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20230705140046503629|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230731164230/https://www.kurdipedia.org/?q=20230705140046503629|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئەندریا، کچە نوسەرێک نەخۆشی ئیفلیجی مێشک دەبەزێنێت|ناونیشان=https://newjin.net/details.aspx?kodtech=31172&fbclid=IwAR3j9jMMY6SlHoP84q2sqnM4pKxpUposOQ5Esszuf9lIofzYFcaSr2uHsqc|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.newjin.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230802171755/https://newjin.net/details.aspx?kodtech=31172&fbclid=IwAR3j9jMMY6SlHoP84q2sqnM4pKxpUposOQ5Esszuf9lIofzYFcaSr2uHsqc}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:کورد]] als1v8l2nmo5c5ku2uj9r49qzds4tae 0 240218 1679869 1516623 2026-10-03T19:39:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679869 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Mera_Aquaman_film.jpg }} '''میرا''' ({{بە ئینگلیزی| Mera}}) کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە [[گەردوونی فراوانکراوی دی سی]] و بەھەمان ناوی [[میرا (کۆمیک)|میرا]]ی کۆمیک دروست کراوە و لەفیلمەکانی [[پیاوی ئاوی]] دەرەکەوێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ئەنیمەیشن|ھونەرەکان|ئەکتەران }} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} q17kmnzvj8i18f8x8delqjxcizraeha 0 240265 1680187 1516819 2026-10-04T07:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1680187 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''میناتۆ''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 港区 (東京都))، بە واتای «گەڕەکی میناتۆ» یەکێکە لە ٢٣ گەڕەکەکەی [[تۆکیۆ]]، ٤٩ باڵیۆزخانە لە میناتۆ ھەیە جگە لە نووسینگەی زۆرێک لە کۆمپانیاکانی وەک [[ھۆندا]]، [[میتسوبیشی بۆ پیشەسازی قورس]]، [[میتسوبیشی مۆتۆرز]]، [[ئێن ئی سی]]، [[سۆنی]]، [[تۆشیبا]]، نیکۆن و [[تی دی کەی]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تۆکیۆ|ژاپۆن|جۆگرافیا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Minato, Tokyo}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} 0olhamrprp4y9ka4cp0josvwa8hfruy 0 240286 1679833 1472334 2026-10-03T19:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1679833 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە=Mitsubishi motors new logo.svg}} '''میتسوبیشی مۆتۆرز''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 三菱自動車工業株式会社) شەشەم گەورەترین کۆمپانیای ئۆتۆمبێلە لە [[ژاپۆن]] و حەوتەم گەورەترین کۆمپانیایە لە جیھاندا لەڕووی ژمارەی یەکە فرۆشراوەکان. بەشێکە لە کۆمەڵەی میتسوبیشی کە گەورەترین کۆمەڵەی پیشەسازییە لە [[ژاپۆن]] و لە ساڵی ١٩٧٠ لە بەشی ئۆتۆمبێلی [[میتسوبیشی بۆ پیشەسازیی قورس|پیشەسازی قورسی میتسوبیشی]] پێکھاتووە.<ref>[http://oica.net/wp-content/uploads/2007/07/ranking06.pdf Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles, World Motor Vehicle Production by manufacturer (2006)], OICA.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104135910/http://oica.net/wp-content/uploads/2007/07/ranking06.pdf |date=04 نوفمبر 2015}}</ref> <ref name="fund">[http://www.fundinguniverse.com/company-histories/mitsubishi-motors-corporation-history/ History of Mitsubishi], Funding Universe (subscription required) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112110017/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Mitsubishi-Motors-Corporation-Company-History.html |date=12 یەنایر 2012}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|پیشەسازی|ئۆتۆمبێل|دەیەی ١٩٧٠|ژاپۆن|ئۆتۆمۆبیل}} {{پۆلی کۆمنز|Mitsubishi Motors}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:یەکگرتنەوە و دەستخستن لە ساڵی ٢٠١٦]] d5qdfxysbm5o8qqsa2nrzja1rwiw1q2 0 240320 1679832 1465887 2026-10-03T19:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1679832 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میتسوبیشی بۆ پیشەسازی قورس''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 三菱重工業株式会社) بە شێوەیەکی گشتی بە '''MHI''' ناسراوە، یەکێکە لە کۆمپانیا سەرەکیییەکانی کۆمەڵەی میتسوبیشی. کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی ژاپۆنییە کە ئامێری کارەبایی و ئەلیکترۆنی بەرھەم دەھێنێت و بارەگا سەرەکیییەکەی لە [[تۆکیۆ|تۆکیۆی]] پایتەختی [[ژاپۆن|ژاپۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sekiguchi|یەکەم=Keita|سەردێڕ=Mitsubishi Heavy opening up coffers for regional jet, acquisitions|ناونیشان=https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Mitsubishi-Heavy-opening-up-coffers-for-regional-jet-acquisitions|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171024042907/https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Mitsubishi-Heavy-opening-up-coffers-for-regional-jet-acquisitions|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Toyota to sink $67.2 mln in Mitsubishi passenger jet _World Biz--China Economic Net|ناونیشان=http://en.ce.cn/World/biz/200805/23/t20080523_15587864.shtml|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110518042359/http://en.ce.cn/World/biz/200805/23/t20080523_15587864.shtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەرھەمەکانی MHI بریتین لە پێکھاتەکانی [[فڕۆکەوانی]]، فێنککرەوەکان، [[فڕۆکە]]، پێکھاتەکانی [[ئۆتۆمبێل]]، بارھەڵگری فۆرک لیفت، ئامێری ھایدرۆلیکی، پارچەی ئامێری، مووشەک، ئامێری بەرھەمھێنانی [[کارەبا]]، کەشتی، کەشتی بۆشایی ئاسمان. لە ڕێگەی چالاکییەکانی پەیوەست بە بەرگرییەوە، ٢٣ھەمین گەورەترین بەڵێندەری بەرگرییە لە جیھاندا کە بە داھاتی بەرگری ساڵی ٢٠١١ پێوانە دەکرێت، گەورەترین بارەگاشی لە [[ژاپۆن]]ە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|کۆمپانیا|وزە|دەیەی ١٩٦٠|فڕینی بۆشایی|فڕین}} {{پۆلی کۆمنز|Mitsubishi Heavy Industries}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دابینکەرانی خزمەتگوزاری خستنەبازاڕی بازرگانی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی بزوێنەری دیزڵ]] [[پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:تۆپیکس ١٠٠]] 1xjmtxanh3s3c0os6uzovt3d7tgzjeq 0 240801 1680006 1666928 2026-10-04T01:34:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680006 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Caucasian_Emirate2.PNG|وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشەی میرنشینی قەفقازی ئیسلامی]] [[پەڕگە:Flag_of_vilayat_dagestan.png|وێنۆک|250x250پیکسڵ|ئاڵای ویلایەتی داگستان]] '''میرنشینی ئیسلامیی قەوقاز''' (بە [[عەرەبی]]: إمارة القوقاز الإسلامية) کۆمەڵەیەکی جھادیی [[ئیسلام|ئیسلامییە]] و لە ناوچەی باکووری قەفقاز چالاک بوو و ئامانجی دامەزراندنی [[خەلافەت|دەوڵەتێکی ئیسلامی]] سەربەخۆ بوو لەسەر زەوییە ئیسلامییەکانی قەوقاز کە ئەمڕۆ لە ژێر ڕکێفی [[ڕووسیا|یەکێتیی ڕووسیادایە]]. دامەزراندنی میرنشینی قەوقاز لە ٧ی تشرینی ٢٠٠٧ لەلایەن سەرۆکی [[کۆماری چیچانی ئیچکیریا]] لەو کاتەدا، دۆکو ئومارۆڤ ڕاگەیەندرا و کۆماری چیچانی ئیچکیریای گۆڕی بۆ «ویلایەتی چیچان-نۆخچیچۆ». و کردی بە بەشێک و ویلایەتێکی سەر بە میرنشینی قەفقاز. و لەلایەن توێژەرانی سەربازی ئەمریکاوە لە ساڵی ٢٠١٢دا ئاماژەی پێکراوە، پێکھێنانی میرنشینی قەوقاز لە ساڵی ٢٠٠٧ بەرخۆدانی [[ناسیۆنالیزم|ناسیۆنالیستی]] چیچانی گۆڕی بۆ بەرخۆدانێکی ئیسلامی لە تەواوی ناوچەی باکووری قەوقازدا. لە ڕاستیدا میرنشینی قەفقاز ئەو زەوییانەی داگیر نەکردبوو کە بانگەشەی بۆ دەکرد، بەڵام کۆمەڵەی جیھادیی چالاکی ھەبوو لە: داگستان، چیچان، ئینگوشیتیا، کابەردینۆ-بالکەریا، و قەرەچای-چەرکێسیا، کە ئەو کۆمەڵانە لە ناوچە شاخاوییەکان ئەو کۆمارانە چالاکن. ھەروەھا کۆمەڵەی جیھادیی سەر بە میرنشینەکە لە لە ناوەڕاستی ڕووسیا و تاتارستان و ناوچەی ئۆرال ھەبوون. ئەو کۆمەڵە جیاوازانە، کە بەھۆی بیروباوەڕێکی ئایینی یەکگرتوو بوون - بۆ خەباتی چەکداری دژی دەوڵەتی ڕووسیا لە باکووری قەفقاز و دەسەڵاتە ناوخۆییەکان و ھێزە ئەمنییەکانی ڕووسیا. بزووتنەوەکە لەسەر بنەمای بیرۆکەی جیھاد دامەزراوە. ڕێکخراوی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی پەیوەست بە [[قاعیدە]]ی ناساندوون و لە خشتەی سزاکاندا جێگیرکراون. لە ڕووسیا قەدەغە کراون و ھەروەھا لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]، [[کەنەدا]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی ناسێنراون. لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥، نوێنەری «[[دەوڵەتی ئیسلامی]]» ئەبوو محەممەد ئەلعەدنانی ڕایگەیاند کە چەکدارانی میرنشینی قەفقاز [[بەیعەت]]یان بە خەلیفە [[ئەبووبەکر بەغدادی]] داوە و بەو پێیەش دامەزراندنی «ویلایەتی قەوقاز»یان ڕاگەیاند بە سەرۆکایەتی والی ئەبوو محەممەد ئەلقادری، بەڵام ئەم لێدوانەی ئەلعەدنانی ھیچ پشتڕاستکردنەوەیەک لەلایەن سەرکردەکانی میرنشینی قەفقاز، ئەبوو عوسمان ئەلغیمراوی، زیلم شێبزوخۆف، و ئەسلانبەگ ڤادالۆڤەوە نەبوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ١٥ی ٨ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|چیچان|ڕووسیا|دەیەی ٢٠٠٠|شەڕ|ئیسلام|ئایین|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Caucasus Emirate}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون]] [[پۆل:بزووتنەوەی بەرخۆدان]] pd4l9kmfpfeb4x2gr7d1zdzdib7hjhn 0 240966 1679852 1445126 2026-10-03T19:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1679852 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میدیاویکی''' ({{بە ئینگلیزی|Mediawiki}}) [[بەرنامەی خۆڕایی و سەرچاوەکراوە|بەرنامەیەکی خۆڕایی و سەرچاوەکراوەیە]] کە لە سەرەتادا لەلایەن ماگنوس مانسکەوە پەرەی پێدراوە بۆ بەکارھێنان لە [[ویکیپیدیا]] لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ و زیاتر لەلایەن لی دانیال کرۆکەرەوە باشتر کراوە،<ref name="manske-php-wikipedia">[[mailarchive:wikipedia-l/2001-August/000382.html|Magnus Manske's announcement of "PHP Wikipedia"]], wikipedia-l, August 24, 2001</ref><ref name="Barrett">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barrett, Daniel J.|ناونیشان=https://archive.org/details/ISBN -9780596519797|سەردێڕ=MediaWiki|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=O'Reilly Media|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٩٦-٥١٩٧٩-٧|بەستەری نووسەر=Daniel J. Barrett|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٠|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> دوای ئەوە لەلایەن [[دامەزراوەی ویکیمیدیا|دامەزراوەی ویکیمیدیایەوە]] ڕێکخرا. زۆربەی ئەو ماڵپەڕانە بەھێز دەکات کە لەلایەن دامەزراوەکەوە میوانداری دەکرێن لەوانە ویکیپیدیا، [[ویکیفەرھەنگ|ویکشنەری]]، [[ویکیمیدیا کۆمنز|ویکیمیدیا کۆمۆنز]]، [[ویکیوتە]]، مێتا ویکی و [[ویکیدراوە|ویکیداتا]]، کە بەشێکی زۆر لە پێداویستییە دانراوەکان بۆ نەرمەکاڵاکە دیاری دەکەن. میدیاویکی بە [[زمانی بەرنامەسازی]] [[پی ئەیچ پی|PHP]] نووسراوە و ھەموو ناوەڕۆکی دەقەکان لەناو [[بنکەدراوە|بنکەدراوەیەکدا]] ھەڵدەگرێت. نەرمەکاڵاکە باشتر کراوە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کارا مامەڵە لەگەڵ پڕۆژە گەورەکاندا بکات، کە دەتوانێت تێرابایت ناوەڕۆک و سەدان ھەزار بینینی لە چرکەیەکدا ھەبێت.<ref name="What_is_MediaWiki">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=What is MediaWiki?|ناونیشان=https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:What_is_MediaWiki%3F|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180722205421/https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:What_is_MediaWiki%3F|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=MediaWiki}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[[mw:Manual:What_is_MediaWiki?|"What is MediaWiki?"]]</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Česky|سەردێڕ=Wikipedia:Statistics&nbsp;– Wikipedia, the free encyclopedia|ناونیشان=//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Statistics&oldid=352738565|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210828200519/https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Statistics&oldid=352738565|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Wikipedia}}</ref> لەبەر ئەوەی ویکیپیدیا یەکێکە لە گەورەترین و زۆرترین سەردانکەری ماڵپەڕەکانی جیھان، بەدەستھێنانی قەبارەدانان لە ڕێگەی چەندین چین لە کاشکردن و دووبارەکردنەوەی بنکەدراوە نیگەرانییەکی سەرەکی گەشەپێدەران بووە. لایەنێکی دیکەی سەرەکی میدیاویکی بریتییە لە بەنێودەوڵەتیکردنی؛ ڕووکارەکەی بە زیاتر لە ٣٠٠ زمان بەردەستە. ئەم نەرمەکاڵایە زیاتر لە ١٠٠٠ ڕێکخستنی ھەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Category:MediaWiki configuration settings|ناونیشان=https://www.mediawiki.org/wiki/Category:MediaWiki_configuration_settings|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141110154304/https://www.mediawiki.org/wiki/Category:MediaWiki_configuration_settings|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=MediaWiki}}</ref> و زیاتر لە ١٨٠٠ درێژکراوەی بەردەستە بۆ چالاککردنی تایبەتمەندییە جیاوازەکان بۆ زیادکردن یان گۆڕینی.<ref name="mediawiki1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Extension Matrix|ناونیشان=https://www.mediawiki.org/wiki/Category:All_extensions|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160911222500/https://www.mediawiki.org/wiki/Category:All_extensions|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=MediaWiki}}</ref> جگە لە بەکارھێنانی لە سایتەکانی ویکیمیدیا، میدیاویکی وەک سیستەمی [[بەڕێوەبەرایەتیی زانین|بەڕێوەبردنی زانیاری]] و بەڕێوەبردنی ناوەڕۆک لە ماڵپەڕەکانی وەک فاندۆم, [[ویکی ھاو]] و دامەزراندنە ناوخۆیییە سەرەکییەکانی وەک ئینتێڵیپیدیا و دیپلۆپیدیا بەکارھێنراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆمەڵگا|دەیەی ٢٠٠٠|کۆمپانیا|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|MediaWiki}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی ویکیپیدیا]] [[پۆل:سیستمەکانی کۆنتڕۆلی وەشان]] [[پۆل:نەرمامێرە خۆڕاییەکان کە بە پی ئێچ پی بەرنامەڕێژ کراون]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:ماڵپەڕە فرەزمانەکان]] prdy5f8v7uisu1ms729mqt298texzc0 4 241625 1679913 1679345 2026-10-03T21:00:42Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1679913 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٧٦٩٢٠ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٤٦٩٣٨ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦٠٣ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٥٥٣ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٢٣٤ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣١٣ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٠ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] ffrlb33ohz0pkms5ttox5k0pyjihqt8 0 241632 1680211 1404389 2026-10-04T07:39:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1680211 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Darstellung verschiedener Birnensorten aus Knoops Werk "Pomologia".jpg|وێنۆک|وێنەیەک لە کتێبی ''میوەناسی یان وەسفی باشترین جۆرەکانی سێو و ھەرمێ''، [[یۆھان ھێرمان کنۆپ]] (١٧٧١)]] '''میوەناسی''' (لە [[زمانی لاتینی|لاتینییەوە]] pomum، "میوە"، + -logy، "لێکۆڵینەوە") لقێکی [[ڕوەکناسی|ڕوەکناسییە]] کە لە [[میوە|میوەکان]] و [[وەرزێری|چاندنیان]] دەکۆڵێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pomology|ناونیشان=https://openaccesspub.org/advanced-research-in-botany/pomology|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=openaccesspub.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=HRT-101: Pomology|ناونیشان=http://ecoursesonline.iasri.res.in/mod/page/view.php?id=97340|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=ecoursesonline.iasri.res.in}}</ref> بە ئەو ڕوەکناسەی کە خۆی سەرقاڵی لێکۆڵینەوەی میوەناسی دەکات، دەڵێن '''میوەناس'''. == سەرچاوەکان == {{reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Pomology|میوەناسی}} {{لقەکانی ژینناسی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|وەرزێری|خۆراک}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:میوەناسی]] [[پۆل:لقەکانی ڕوەکناسی]] dea2qx17ld6pv5mka7e1az8bvv41rp8 0 241943 1679911 1679354 2026-10-03T20:09:16Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679911 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Asghar Farhadi Cannes 2013.jpg|وێنۆک|294x294پیکسڵ|[[ئەسغەر فەرھادی]] دەرھێنەری [[ئێران]]ی، خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری]] بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی بۆ فیلمی [[جیابوونەوەی نادر لە سیمین|جیابوونەوەی نادر لە سمین]] بەدەستھێنا.]] '''پێڕستی پاڵێوراوانی ٨٤ەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: List of submissions to the 84th Academy Awards for Best Foreign Language Film) پێڕستی پاڵێوراوانە بۆ ٨٤ەمین خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]] بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی. [[ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو|ئەکادیمیای ھونەر و زانستە سینەمایییەکان]]. بانگھێشتی پیشەسازییە سینەمایییەکانی وڵاتە جیاوازەکانی کردووە بۆ ئەوەی ساڵانە باشترین فیلمی خۆیان پێشکەش بکەن بۆ خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]] بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی ئەم بەشە لە دوای دروستکردنی خەڵاتەکەوە لە ساڵی ١٩٥٦ زیادکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=History of the Academy Awards 2 - Academy of Motion Picture Arts and Sciences|ناونیشان=http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history02.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080622191328/http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history02.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ئەم خەڵاتە ساڵانە لەلایەن ئەکادیمیاوە پێشکەش بە فیلمێکی درێژ دەکرێت کە لە دەرەوەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بەرھەم ھێنرابێت و بە [[زمانی ئینگلیزی]] نەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080622191328/http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history02.html}}</ref> لیژنەی خەڵاتی فیلمی زمانی بیانی سەرپەرشتی پرۆسەکە دەکات و پێداچوونەوە بە ھەموو فیلمە پێشکەشکراوەکاندا دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rule Fourteen: Special Rules for the Best Foreign Language Film Award|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623103257/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html}}</ref> ھەفتەیەک پێش ڕاگەیاندنی پاڵێوراوانی خەڵاتی ئۆسکار نۆ پاڵێوراو ئاشکرا دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Best Foreign Language Film Award {{!}} Rules for the 83rd Academy Awards {{!}} Academy of Motion Picture Arts & Sciences|ناونیشان=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623103257/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوا وادە بۆ ناردنی فیلمەکان بۆ ھەموو وڵاتان ٣ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Academy Press Office|ناونیشان=https://press.oscars.org/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=press.oscars.org}}</ref> ئەو فیلمانەی کە دەنێردرێت، دەبێت سەرەتا لە نێوان ١ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١٠ و ٣٠ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠١١ لە سینەماکانی وڵاتەکانیان نمایش بکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Best Foreign Language Film Award {{!}} Rules for the 83rd Academy Awards {{!}} Academy of Motion Picture Arts & Sciences|ناونیشان=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623103257/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٣ی [[تشرینی یەکەم]]، ئۆسکار ڕای گەیاند کە ٦٣ وڵات وەرگیراون بۆ بەشداریکردن لە پێشبڕکێی ئۆسکاری باشترین فیلمی زمانی بیانی لە ساڵی ٢٠١٢،[٤] کە لەنێویاندا وڵاتی [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] ھەبوو کە بۆ یەکەمجارە بەشداری بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bulbeck|یەکەم=Pip|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=‘The Orator’ Named New Zealand’s First Foreign-Language Oscar Entry|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/orator-named-new-zealands-first-241916/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=New Zealand submits Samoan film to Oscars|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-15307590|newspaper=BBC News|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref> لە ١٨ی [[کانوونی دووەم|کانونی دووەمی]] ٢٠١٣ نۆ فیلم لە لیستێکی کورت ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=9 Foreign Language Films Vie for Oscar®|ناونیشان=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120518164323/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> دوای شەش ڕۆژ لیستەکە کورت کرایەوە بۆ پێنج پاڵێوراو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Oscars 2012: Winners in full|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-16700124|newspaper=BBC News|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref> [[ئێران]] بە فیلمی [[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]] لە ٨٤ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار لە ٢٦ی [[شوبات]]ی ٢٠١٢ وەک براوە ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff|یەکەم=T. H. R.|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Oscars 2012: Complete Winners List|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en-US}}</ref> == ئەمەش ببینە == [[لیستی نوێنەرایەتییەکانی ئێران بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] == بەستەرە دەرەکییەکان == [http://www.oscar.com/ ماڵپەڕی فەرمی خەڵاتی ئۆسکار] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئێران|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|وڵاتەکان|دەیەی ٢٠١٠}} [[پۆل:فیلم لە ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلم لە ٢٠١١]] f0ej0qmx2vg0n387wzok15bzcghb1oc 0 242518 1679661 1516409 2026-10-03T13:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە) 1679661 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆستار''' ({{بە ئینگلیزی|Mostar}})یەکێکە لە شارەکانی بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا و گەورەترین و گرنگترین شاری ناوچەی ھەرزەگۆڤینا و ناوەندی کانتۆنی ھەرزەگۆڤینا- نێرتۆڤایە. مۆستار دەکەوێتە کەناری ڕووباری نێرێتڤا، پایتەختی ھەرزەگۆڤینایە. شارەکە کە ١٠٥ ھەزار کەسی تێدایە لە کاتی شەڕی ناوخۆی بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا زیانێکی زۆری بەرکەوتووە. پردی بەناوبانگی مۆستار کە ناوی شارەکەی بەخشی، لەلایەن کرواتییەکانەوە وێران کرا. پێکھاتەی نەتەوەیی شارەکە لە کاتی شەڕدا گۆڕانکاری بەسەردا ھات. [[موسڵمان|موسڵمانان]] لە ڕۆژھەڵاتی مۆستار دەستیان بە ژیان کرد، کرواتییەکان لە ڕۆژاوا. زۆربەی سربەکان شارەکەیان بەجێھێشت. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە دوای شەڕ، بینا زیانلێکەوتووەکانی شارەکە نۆژەنکرانەوە و شوێنەوارە مێژوویییەکان نۆژەنکرانەوە. [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتی ئەورووپا]] بڕی ١٥ ملیۆن دۆلاری بۆ کاری نۆژەنکردنەوە خەرج کردووە. ھاوکات پردی وێرانبووی مۆستار کە بناغە و دیوارەکانی جەستە و زەوییەکەی لەلایەن یاپی مێرکێزی بە بەشدارییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[تورکیا]] و [[ھۆڵەندا]] و [[ئیتاڵیا]] و [[کرواتیا]] بەھێزکرایەوە. لە ساڵی ٢٠٠٥ شاری کۆن و کۆنی مۆستار لەلایەن [[یوونێسکۆ|یونسکۆوە]] خرایە لیستی میراتی جیھانییەوە. لەگەڵ [[قەیسەری]] وەک شارێکی دەستەخوشک ناسێنراوە، لەوەتەی [[میعمار سینان|میمار سینان]] لە قەیسەری لەدایکبووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کەشوھەوا|مێژوو|کۆمەڵگا|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Mostar}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] q16udtspsag1fm9i50c9im9a9o52vg8 0 242633 1679857 1666397 2026-10-03T19:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679857 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میر حوسێنی کوردی''' یان '''ئەمیر حوسێن کوردی''' یان بە '''میر هوسێم''' بانگ دەکرا لەلایەن [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالییەکان]]،حاکمێکی [[کورد]] بووە لە شاری [[جەدە]] لە [[دەریای سوور]] کە ئەوکات بەشێک بووە لە سوڵتانییەتی [[مەمالیکەکان]] لە سەرەتای سەدەی ١٦دەهەمدا ژیاوە. ئەو دەریاوانی مەمالیکەکان بوو کە لەگەڵ هێزەکانی ئیمپراتۆریەتی پورتوگالەوە لە [[ئۆقیانووسی ھیند|ئۆقیانووسی هیندیدا]] شەڕیان دەکرد.<ref>Fernão Lopes de Castanheda, "História do Descobrimento e Conquista da India pelos Portugueses", p.12</ref> دوای ماوەیەکی کەم لە هاتنی پورتوگالیەکان بۆ دەریای هیندستان، میر حوسێن لەلایەن دوایین سوڵتانی مەمالیکەکان، ئەشرەف قەنسوح غوڕی نێردرا بۆ بەرگریکردن لە بەرژەوەندییەکانی لە دەریادا، لەنێویاندا بەرگریکردن لە بەلەمەکانی حاجیانی موسڵمان بۆ [[مەککە]].<ref>The book of Duarte Barbosa By Duarte Barbosa, Fernão de Magalhães, Mansel Longworth Dames</ref> لە ساڵی ١٥٠٨دا پەیوەندی بە مالیک ئەیازەوە کرد کە دەریاوانێکی خەڵکی سوڵتانییەتی گوجەرات بوو، میر حوسێن وەک فەرماندەی گشتی دەریاوانی مەمالیکەکان لە [[شەڕی شاول|شەڕی شاولدا]] شەری کردووە، لەوێ ڕووبەڕووی دەریاوان لۆرینسۆ دی ئەلمێدا کە کوڕی جێگری پاشای پورتوگالی هیندستان فرانسیسکۆ دی ئەلمێیدا ناردبووی ڕووبەروی بوونەوە بەڵام میر حوسێن شکستیانی پێهێنا. دوای ئەم شەڕە، لەلایەن خودی جێگری پاشاوە فرانسیسکۆ دی ئەلمێیدا بە توندی شەڕی لەگەڵدا کرا، کە لە ساڵی ١٥٠٩ و لە شەڕی دیودا سەرکەوتنی بەدەستهێنا و بەدوای میر حوسێن دەگەڕا تاکو تۆڵەی مردنی کوڕەکەی بکاتەوە و ئەو دیلە پورتوگالیانە ئازاد بکات کە لە ساڵی ١٥٠٨دا لە شاول دەستبەسەرکرابوون. میر حوسێن لەگەڵ دەریاوانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] سەلمان ڕەیس، لە ساڵی ١٥١٧دا بە سەرکەوتوویی بەرگرییان لە جەدە کرد دژی دەریاوانی پورتوگالی لۆپۆ سوارێس دی ئەلبێرگریا، پێش ڕووخانی ڕژێمی مەمالیکەکان وە جێگرتنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Casale|یەکەم=Giancarlo|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=Xf3h3Z1YQtIC&pg=PA39&redir_esc=y|سەردێڕ=The Ottoman Age of Exploration|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٩٨٧٩-٧|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عەرەبستانی سعوودی|سیاسەت|ھیندستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:کورد]] [[پۆل:کوردانی سەدەکانی نێوەڕاست]] [[پۆل:دەریاوانان]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٦یەم]] 89k5alacj03dxm5ie2q3edbbztvjfa5 0 242649 1679678 1361328 2026-10-03T13:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، ڕۆمانیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679678 wikitext text/x-wiki '''مۆڵدۆڤی''' (بە [[مۆلدۆڤی]]: лимба молдовеняскэ)‏، [[زمانی فەرمی]] [[مۆلدۆڤا|مۆڵدۆڤا]]یە. نزیکەی ھەمان [[زمانی ڕۆمانی|ڕۆمانی]]. جیاوازی سەرەکیی ئەوەیە کە [[مۆلدۆڤا]] بە [[ئەلفوبێی سیرلیک]] نووسراوە، چونکە مۆڵدۆڤا بەشێک بووە لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] تا [[١٩٨٩]]. لە ساڵی ١٩٨٩ مۆڵدۆڤا بوو بە وڵاتێکی سەربەخۆ و دەستی بە بەکارھێنانی [[ئەلفوبێی لاتین]] کرد کە لە [[ڕۆمانیا]] بەکاردێت. لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣، حکوومەتی مۆڵدۆڤا زمانی ڕۆمانی وەک [[زمانی فەرمی]] ھەڵبژارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://extranet.isti.ulb.ac.be/telecharge2.php?user=0&nomfic=willmott/bac2_linguistics/section%201%20-%20%20history%20of%20linguistics%20indo-eur%20langs%20%20units%201%20and%202/field_guide_main_languages_of_europe_en.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151117032940/http://extranet.isti.ulb.ac.be/telecharge2.php?user=0&nomfic=willmott/bac2_linguistics/section%201%20-%20%20history%20of%20linguistics%20indo-eur%20langs%20%20units%201%20and%202/field_guide_main_languages_of_europe_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە وڵاتی نەناسراوی [[ترانسنیستریا]]، یەکێک لە زمانە فەرمییەکان ھێشتا مۆڵدۆڤییە و تا ئێستاش بە ئەلفوبێی سیریلیک نووسراوە. زمانە فەرمییەکانی دیکە بریتین لە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] و [[زمانی ئۆکراینی|ئۆکرانی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://gov.md/content/ro/0000072.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080226205217/http://gov.md/content/ro/0000072.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|یەکێتیی سۆڤیەت|زمان|زمان|ڕۆمانیا|مۆلدۆڤا|ڕووسیا|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|ئوکراینا}} {{پۆلی کۆمنز|Moldovan language}} {{زمان-کۆلکە}} {{ڕۆمانیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زمانەکانی ترانسنیستریا]] [[پۆل:زمانەکانی ئوکراینا]] [[پۆل:زمانی مۆلدۆڤایی]] [[پۆل:زمانی ڕۆمانی]] asanivkzl4mm7nwlgyay7ucqwmeuq2a 0 242658 1679729 1451202 2026-10-03T16:35:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆمانیا-کۆلکە) 1679729 wikitext text/x-wiki {{بەسەرداچوونەوە}} {{Infobox ethnic group | group = خەڵکی مۆڵدۆڤا | region3 = {{flag|Russia}} | image = [[File:Map of the Moldavian Diaspora in the World.svg|260x260px]] | image_caption = نەخشەی [[ڕەوەندی مۆڵدۆڤا]] | total = [[Wiktionary:circa|c.]] 2.9 ملیۆن | total_ref = <ref>This includes all self-declared Moldovans, according to official data, living in the [[Republic of Moldova]] and other countries of the former Soviet Union, as well as some citizens of the Republic of Moldova living abroad, regardless of ethnicity. The rest of some 5 million Romanian-speakers living on the territory of the Principality of Moldavia who self-identify as Romanians, according to official data, were counted only among [[Romanians]].</ref> | popplace = {{flag|Moldova}}&nbsp; 2,245,693<br>(بەلەخۆگرتن 177,635 مۆڵدۆڤاییەکان لە [[ترانسنیستریا]])<ref>2014 Moldovan census results, 2004 census in Transnistria</ref> | genealogy = | tablehdr = وڵاتەکانی دیکە | region1 = {{flag|Ukraine}} | pop1 = 258,619 | ref1 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=60&rz=1_1&rz_b=2_1 |سەردێڕ=The distribution of the population by nationality and mother tongue |ساڵ=٢٠٠١|ئیش=All-Ukrainian population census |بڵاوکەرەوە=[[State Statistics Committee of Ukraine]] |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080130163603/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=60&rz=1_1&rz_b=2_1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> | region2 = {{flag|Romania}} | pop2 = 161,846 | ref7 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa_2011.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140929032627/http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa_2011.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> | ref2 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |سەردێڕ=Population on 1 January by age group, sex and country of birth |ئیش=Eurostat |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006122431/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | pop3 = 156,400 | ref3 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls |سەردێڕ=4.1. National composition of population |ساڵ=٢٠١٠|ئیش=2010 All-Russia Population Census. Basic Results |بڵاوکەرەوە=Russian Federal State Statistics Service |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131204011922/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | region4 = {{flag|Italy}} | pop4 = 142,583 | ref4 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://demo.istat.it/altridati/noncomunitari/2011/tab.1_2011.xls|format=XLS|سەردێڕ=Istituto nazionale di statistica latest figures at 131,000|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=Demo.istat.it|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303233103/http://demo.istat.it/altridati/noncomunitari/2011/tab.1_2011.xls|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | region5 = {{flag|Spain}} | pop5 = 17,426 | ref5 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/e244/avance/p01/l0/&file=03008.px&type=pcaxis&L=0|سەردێڕ=Población extranjera por sexo, edad (grupos quinquenales) y país de nacionalidad|وێبگە=Ine.es|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> | region6 = {{flag|Kazakhstan}} | pop6 = 14,245 | ref6 = <ref>[http://www.stat.kz/p_perepis/Documents/%D0%9D%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.rar Ethnic composition, religion and language skills in the Republic of Kazakhstan] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110511104653/http://www.stat.kz/p_perepis/Documents/%D0%9D%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.rar |date=May 11, 2011 }}</ref> | region7 = {{flag|Portugal}} | pop7 = 13,586 | native_name_lang = Romanian | native_name = ''moldoveni'', молдовень | region13 = {{flag|Poland}} | pop8 = 13,000 | region9 = {{flag|Greece}} | pop9 = 9,920 | ref9 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1605/Other/A1605_SPO15_TB_AN_00_2006_07_F_EN.pdf|سەردێڕ=Error |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110114052113/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1605/Other/A1605_SPO15_TB_AN_00_2006_07_F_EN.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> | region10 = {{flag|Canada}} | pop10 = 8,050 | ref10 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=1118296&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0 |سەردێڕ=2011 National Household Survey: Data tables |نووسەر=Statistics Canada |ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٣|بەستەری نووسەر=Statistics Canada |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> | region11 = {{flag|United States}} | pop11 = 7,859 | ref11 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/population/socdemo/ancestry/ancestry_q_by_DAC_2000.xls|سەردێڕ=2000 Census|وێبگە=Census.gov|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> | region12 = {{flag|Czech Republic}} | pop12 = 5,260 | ref12 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/1612_c01t14.pdf/4bbedd77-c239-48cd-bf5a-7a43f6dbf71b?version=1.0|سەردێڕ=Foreigners by category of residence, sex, and citizenship as at 31 December 2016|وێبگە=Czso.cz|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180112214925/https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/1612_c01t14.pdf/4bbedd77-c239-48cd-bf5a-7a43f6dbf71b?version=1.0|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | pop13 = 5,117 | ref13 = {{citation needed|date=January 2019}} | region8 = {{flag|France}} | region14 = {{flag|Belarus}} | pop14 = 3,465 | ref14 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/bul_republic.rar |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100917234113/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/bul_republic.rar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> | region15 = {{flag|United Kingdom}} | pop15 = 3,417 | ref15 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|format=XLS|ناونیشان=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/data/UN_MigrantStockByOriginAndDestination_2015.xlsx|سەردێڕ=Trends in International Migrant Stock: Migrants by Destination and Origin (United Nations database, POP/DB/MIG/Stock/Rev.2015)|بڵاوکەرەوە=United Nations, Department of Economic and Social Affairs}}</ref> | region16 = {{flag|Latvia}} | pop16 = 2,284 | ref16 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kobi-id.org/en/moldovans-population-and-distributions/|سەردێڕ=Moldovans Population|وێبگە=kobi-id.org|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230705225503/https://www.kobi-id.org/en/moldovans-population-and-distributions/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | languages = [[زمانی ڕۆمانی|ڕۆمانی]] | religions = بە پلەی یەکەم [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|مەسیحیەتی ئۆرتۆدۆکس]] (بە کەمینە بچووکەکانی [[کاسۆلیک|کاسۆلیکی]] و [[ئینجیلیزم]]) | related_groups = [[ڕۆمانییەکان]]، [[ڤلاخس|گەلانی ڕۆمانی ڕۆژهەڵاتی دیکە]]. | ref8 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/moldavie/presentation-de-la-moldavie/|سەردێڕ = Présentation de la Moldavie}}</ref> | footnotes = }} '''مۆڵدۆڤاییەکان'''، هەندێکجار بە '''مۆڵدۆڤاییەکان''' ناودەبرێن ( , مۆڵدۆڤا سیریلیک: молдовень)، گەورەترین گرووپی نەتەوەیی [[مۆلدۆڤا|کۆماری مۆڵدۆڤان]] (۷۵.۱%ی دانیشتووان تا ساڵی ٢٠١٤) و کەمینەیەکی بەرچاو لە [[ ئۆکرانیا]] و [[ڕووسیا]]. ئەم بابەتە ئاماژەیە بۆ ئەو دانیشتووانەی کە زۆربەیان [[مۆلدۆڤی|مۆڵدۆڤانی]]/[[زمانی ڕۆمانی]] قسە دەکەن و خەڵکی کۆماری مۆڵدۆڤا، [[بێسارابیا]]، [[ترانسنیستریا]]ی مێژوویی و ئەو ڕەوەندانەی کە لەمەوە سەرچاوەیان گرتووە ناوچەکان,<ref>[http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=32532 "Official Chisinau Seeks Recognition Of Moldovan Ethnicity And Minority In Romania"], The Jamestown Foundation, 28 February 2007.</ref> خۆیان وەک مۆڵدۆڤا ناساندووە (7%ی دیکەی دانیشتوانی مۆڵدۆڤا خۆیان وەک [[ڕۆمانییەکان]] ناساندووە). هەروەها ڕەنگە جۆری '''مۆڵداڤیەکان''' بۆ ئاماژەکردن بە هەموو دانیشتوانی خاکی مێژوویی [[مۆڵداڤیا|پرانسیپی مۆڵداڤیا]] بەکاربهێنرێت، کە لە ئێستادا لە نێوان [[ڕۆمانیا]] (47.5%)، مۆڵدۆڤا (30.5%) و ئۆکرانیا (30.5%) دابەشکراوە. 22%)، بەبێ گوێدانە ناسنامەی نەتەوەیی. لە ڕۆمانیا، خەڵکی ڕەسەنی مۆڵدۆڤیای ڕۆژئاوا کە خۆیان لەگەڵ ئەم زاراوەیە دەناسێنن بە گشتی نەتەوەی ڕۆمانی ڕادەگەیەنن، لە کاتێکدا مۆڵدۆڤاییەکانی بێسارابیا (کۆماری مۆڵدۆڤاش لەخۆدەگرێت) بەزۆری پێیان دەوترێت "بێسارابیەکان". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆمانیا|مۆلدۆڤا}} {{پۆلی کۆمنز|Moldovans}} {{ڕۆمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مۆلدۆڤییەکان]] e26acl3ag6zbrupv00ah9wkptcyhj7l 0 242945 1680301 1404393 2026-10-04T10:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە) 1680301 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میکانیکی ئاسمانی''' ئەو لقەی [[ئەستێرەناسی|ئەستێرەناسییە]] کە گرنگی بە [[جووڵە|جووڵەی]] [[تەنی ئاسمانی|تەنە ئەستێرەناسانەکان]] دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neutsch|یەکەم=Wolfram|سەردێڕ=Celestial mechanics: an introduction to classical and contemporary methods|دوایین٢=Scherer|یەکەم٢=Klaus|ڕێکەوت=1992|بڵاوکەرەوە=BI-Wiss.-Verl|ژپنک=٩٧٨-٣-٤١١-١٥٤٨١-٤|شوێن=Mannheim Leipzig Wien Zürich}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fitzpatrick|یەکەم=Richard|سەردێڕ=An introduction to celestial mechanics|ناونیشان=https://archive.org/details/introductiontoce0000fitz|ڕێکەوت=2012|بڵاوکەرەوە=Cambridge university press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٠٢٣٨١-٩|شوێن=New York}}</ref> لە ڕووی مێژوویییەوە، ئەم لقە بۆ بەرھەمھێنانی دراوەی [[ڕۆژژمێری ئەستێرەناسانە]]، بنەماکانی [[فیزیک]] ([[میکانیکی کلاسیک|میکانیکی کلاسیکی]]) لەسەر تەنە ئەستێرەناسانەکان، وەکوو [[ئەستێرە]] و [[ھەسارە|ھەسارەکان]] بە کار دەبات. == سەرچاوەکان == {{reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Celestial mechanics|میکانیکی ئاسمانی}} {{لقەکانی فیزیک}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|ئەستێرەناسی|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی|گەردوون}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:میکانیکی ئاسمانی]] [[پۆل:ستێرپێوی]] [[پۆل:میکانیکی کلاسیکی]] tbwhmgdz4vah53buyorn90vqhu00npq 0 243232 1680012 1625044 2026-10-04T01:35:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680012 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|native_name=|conventional_long_name=میرنشینی زیرقان|common_name=Principality of Zirqan|government_type=[[پاشایەتی]]|image_flag=|image_coat=|symbol_type=|symbol_type_article=|image_map=Zirqan.png|capital=١٣٣٥–١٤١٤ [[مێردین]] ١٤١٤–١٧٠٩ [[گوردوکان]] ١٧٠٩–١٨٣٥ [[عەتاق]]|ethnic_groups=[[کورد]]|currency=}}'''میرنشینی زڕکان ( زیرقان)''' (١٣٣٥–١٨٣٥) میرنشینێکی [[کورد|کوردییە]] و لە ساڵی ١٣٣٥ لە باکووری [[مێردین]] دامەزراوە<ref>Zayd " in (Zeydo), a descendant of Sheikh Zarrakin), In 1335, he took Boğat " s Castle and became ruler of this place.(İbnu'l-Münşi)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|سەردێڕ=Mullas, Sufis and Heretics: The Role of Religion in Kurdish Society|ڕێکەوت=٢٠٠٠|پەڕەکان=٣٢٢}}</ref> لە سەردەمی [[ئاق قۆینلۆ]]دا ناوچەکانی [[بدلیس]] و [[ئامەد]] و [[مێردین]]یان کۆنترۆڵکرد. {{Sfnp|Pekol|2017}} میرنشینی زڕکان لە ناوچەکانی عەتاق و تەرجیل و گردکان و میھرانی پێکھاتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Veli|یەکەم=Yadirgi|سەردێڕ=The Political Economy of the Kurds of Turkey|پەڕە=٧٣}}</ref> == مێژوو == میرنشینی زڕکان (زیرقان) لە سەرەتای سەدەی ١٣یەمدا لە [[مێردین]] دامەزرا. دامەزرێنەرانی ئەم میرنشینە [[شێخ حەسەن زەڕاقی]]-یان بە باپیری خۆیان دەزانی. مەزەندە دەکرێت ئەمە لە سەردەمی [[ساڵح شەمسەددین]]دا بووبێت، کە لە نێوان ساڵانی ١٣١٢–١٣٦٤دا فەرمانڕەوایی ئارتووقییەکانی مێردینی کردووە. لە ساڵی ١٣٣٥دا، میرنشینی زیرقان دوای گرتنی [[قەڵای بۆغات]] لە [[فارقین|سلیڤان]] لەلایەن «زەیدۆ» و، کە یەکێک بوو لە نەوەکانی شێخ حەسەن زەڕاقی، دامەزرا.<ref>Beysanoğlu, Şevket (1990). The history of Diyarbakır with its monuments and inscriptions: vol. From Aq Qoyunlu to the Republic. Diyarbakır: Diyarbakir Municipality. p. 512.</ref> === سەردەمی ئاق قۆینلۆ === میرنشینی زیڕکان بەھێزترین سەردەمی خۆی لە سەردەمی [[ئاق قۆینلۆ]]دا بەسەر برد. ناوچەی میرنشینەکە ھەرێمەکانی مێردین، [[ئامەد]] و [[بدلیس]]ی دەگرتەوە. [[ئۆزۆن حەسەن]]، فەرمانڕەوای ئاق قۆینلۆ، لە ساڵی ١٤٨٣دا کچی «عومەر»ی یەکێک لە میرەکانی زیرقانی خواست و [[میرنشینی بدلیس]] لەلایەن ئاق قۆینلۆەوە درا بە میرنشینی زڕکان. زیرقان، کە وەک میرنشینە کوردییەکانی دیکە لە ساڵی ١٥٠٧دا لەلایەن سەفەوییەکانەوە ھێرشی کرایە سەر، لەلایەن [[سەفەوییەکان]]ەوە داگیرکرا، جگە لە ناوچەی [[ئەتاق]].<ref>Sharafkhan Bidlisi (1597). Sharafnama. p. 290. ISBN 9786056652011. OCLC 984148348. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)</ref> === سەردەمی عوسمانی === میرنشینە زڕکانی [[کوردستانی عوسمانی]]، موڵکی بنەماڵەیی بوون کە لەلایەن میرە کوردەکانی ھۆزی زڕکی بەڕێوەدەبران و لە نێوان ساڵانی ١٥١٤–١٨٣٥دا لەلایەن دەسەڵاتی [[عوسمانی]]یەوە سەربەخۆیییەکی تایبەتیان پێدرابوو. سەلیمی یەکەم پەیماننامەیەکی لەگەڵ سەرۆک ھۆزە [[کوردەکان]] بەست، کە ڕێگەی پێدەدان بەردەوام بن لە فەرمانڕەواییکردنی نیشتمانەکەیاندا لە بەرامبەر پشتگیریکردنیان بۆ بەرگریکردن لە سنوورەکانی عوسمانی بەرامبەر [[ئیمپراتۆریەتیی سەفەوی]]. دوای [[شەڕی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤دا، میرنشینی زڕکان لەگەڵ میرنشینە کوردییەکانی دیکە لە چوارچێوەی ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانیدا دەستیان بە فەرمانڕەواییکردنی ناوچەکە کرد. میرنشینی زیرقان لە سەدەی ١٥یەمدا چەندین شوێنەواری تەلارسازیی بەجێھێشتووە؛ گرنگترینیان مزگەوتی [[ئەحمەد بەگ]]ە. لە ساڵی ١٧٠٩دا ناوچەی [[گوردیکان|گردکان]]ی سەر بە میرنشینی زڕکان کەوتە دەست [[میرنشینی بدلیس]]. فەرمانڕەواکانی میرنشینەکە لە ساڵی ١٨٣٠دا سەربەخۆیی خۆیان ڕاگەیاند، بەڵام دوای ئەوەی لە ساڵی ١٨٣٥دا لەلایەن عوسمانییەکانەوە شکستیان ھێنا، ئەندامانی بنەماڵەکەیان بۆ شاری ئەدرنە دوورخرانەوە و بەم شێوەیە میرنشینی زڕکان کۆتایی ھات.<ref>https://lisbon2016rh.wordpress.com/wp-content/uploads/2015/12/onw-0154.pdf</ref><ref>https://books.google.com/books/about/Ottoman_Iranian_Borderlands.html?hl=ar&id=y2EUAgAAQBAJ#v=snippet&q=yurtluk-ocaklık&f=false</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین]] [[پۆل:مێژووی کورد]] ee2e7zvavplupn75j0we810vu2gpdd2 0 243495 1680311 1516926 2026-10-04T10:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680311 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''''میڵتن''''' ({{بە ئینگلیزی|Milton}}) زنجیرەیەک کورتە فیلمی ئەنیمەیشنە کە لەلایەن مایک جیوجەوە لە ساڵی ١٩٩١ دروست کراوە. لە ناوەڕاستی ساڵانی نەوەدەکاندا لە ''بەرنامەی سەدەیتەر نایت لایڤ'' پەخشکران و وەک کورتە فیلمە سەرەتایییەکانی تری مایک جیوج، لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا لە ''تەلەڤیزیۆنی'' [[میوزیک تیڤی]] دەرکەوتن. لە کورتە فیلمە کارتۆنییەکاندا ھەموو دەنگەکان لەلایەن مایک جیوجەوە دابین دەکرێن. فیلمی ''ئۆفیس سپەیس'' لە ساڵی ١٩٩٩ لەسەر بنەمای کارتۆنەکان بوو، و ئەکتەری ناوداری ئەمریکی ستیڤن ڕوت ڕۆڵی میڵتن ودامزی بینی. ھەرچەندە میڵتن کارەکتەری سەرەکی کورتە فیلمەکان بوو، بەڵام ڕۆڵەکە کارەکتەری پاڵپشت بوو لە فیلمە درێژەکەی ''ئۆفیس سپەیس''. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ١٩٩٠|کارتۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩١]] nocwmmyaplk7vc5fmhhxc60zsq5tgf7 4 244575 1679915 1679344 2026-10-03T21:01:33Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1679915 wikitext text/x-wiki {{/سەرپەڕە}} {{چینی ناوەند}} <onlyinclude>'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ٢١:٠١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)</onlyinclude> {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بەکارھێنەرە ناچالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! ژمارەی دەستکارییەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن !! دوایین دەستکاری !! مافەکان |- | ١ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ || ٢١ی ئایاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax1|٢ی نیسانی ٢٠٢٦]] || confirmed |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/هیوا|٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦]] || autopatrolled |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Muhammed Tariq Hawleri 1985|Muhammed Tariq Hawleri 1985]] || ٢٧٠ || ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammed Tariq Hawleri 1985|٢٧ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ || ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Average kurd|١١ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Bradergian|Bradergian]] || ٣١٧ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bradergian|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ || ١٧ی ئابی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Paraw|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,uploader |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Hosseinblue|Hosseinblue]] || ١١٩ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hosseinblue|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ || ٢٥ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyako kazm|٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٩ || [[بەکارھێنەر:Xozge|Xozge]] || ١٤٢ || ٢١ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xozge|١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٠ || [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ || ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mohammed Mahdi Mohammed|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١١ || [[بەکارھێنەر:Hiwak82|Hiwak82]] || ٢٥٥ || ١٩ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hiwak82|٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٢ || [[بەکارھێنەر:Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ || ١٣ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halvada|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٣ || [[بەکارھێنەر:Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ || ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamedvahid|٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٤ || [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] || ٢٤١ || ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jackhanma69|٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٥ || [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] || ١٠٢ || ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyary27|١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٦ || [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ || ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Blqk yeloow|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٧ || [[بەکارھێنەر:علاء|علاء]] || ١٨٦ || ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/علاء|٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || rollbacker |- | ١٨ || [[بەکارھێنەر:Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdurhman Ahmad|٢ی ئابی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٩ || [[بەکارھێنەر:Kamanchejan|Kamanchejan]] || ٢٦٠ || ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamanchejan|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٠ || [[بەکارھێنەر:DanyMations|DanyMations]] || ٢٧٠ || ٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/DanyMations|١١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢١ || [[بەکارھێنەر:Balaktribe|Balaktribe]] || ١٠٢ || ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Balaktribe|٨ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٢ || [[بەکارھێنەر:Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ || ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ayoub Majeed|٧ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٣ || [[بەکارھێنەر:JC Love 20420|JC Love 20420]] || ١٢٨ || ٨ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/JC Love 20420|١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٤ || [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاسۆ|١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,interface-editor,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٢٥ || [[بەکارھێنەر:کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کاردۆ جاف|١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ٢٦ || [[بەکارھێنەر:سامم|سامم]] || ١٢٩ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سامم|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٧ || [[بەکارھێنەر:Arez pro|Arez pro]] || ٢١٠ || ١٤ی ئازاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arez pro|٧ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٨ || [[بەکارھێنەر:Ebrequ|Ebrequ]] || ٢٣٣ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrequ|٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٩ || [[بەکارھێنەر:Shahrwzi|Shahrwzi]] || ١٩٥ || ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shahrwzi|٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٠ || [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ || ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/د. توانا ع. بەرزنجی|١٨ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣١ || [[بەکارھێنەر:444radio|444radio]] || ٦٢٢ || ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/444radio|١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٢ || [[بەکارھێنەر:Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rebin galaly|٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٣ || [[بەکارھێنەر:Ahmad870|Ahmad870]] || ١٢١ || ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad870|٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٤ || [[بەکارھێنەر:Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ || ١ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad.Kurdistan|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٥ || [[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] || ٣٧٠ || ٢٤ی ئایاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniel abdullah|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٦ || [[بەکارھێنەر:Kamarantofiq|Kamarantofiq]] || ١٣٣ || ١٤ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamarantofiq|٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٧ || [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ || ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamaredha|٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٣٨ || [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] || ١٤١ || ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ranjzaidan|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٩ || [[بەکارھێنەر:Ebrahim|Ebrahim]] || ٢٠٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrahim|٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || interface-editor,rollbacker,suppressredirect |- | ٤٠ || [[بەکارھێنەر:بڕوا کامەران|بڕوا کامەران]] || ١٦٤ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بڕوا کامەران|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤١ || [[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] || ٣٤٩ || ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Siokid|٩ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٢ || [[بەکارھێنەر:ZheenCenter|ZheenCenter]] || ٣٠٨ || ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ZheenCenter|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٣ || [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] || ١٧٩ || ٢٥ی ئابی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sullttan|٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٤ || [[بەکارھێنەر:ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ساکاتا گینتۆکی|١٩ی ئایاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,uploader |- | ٤٥ || [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] || ١٤٩ || ٦ی ئایاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Akam Nawzad|١٠ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٦ || [[بەکارھێنەر:Bn7abib|Bn7abib]] || ٢٩٨ || ١٥ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bn7abib|٣١ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٧ || [[بەکارھێنەر:بەهات بەلقیسە ئازاد|بەهات بەلقیسە ئازاد]] || ١٠٤ || ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بەهات بەلقیسە ئازاد|٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٨ || [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ || ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Nskoalj|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٤٩ || [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ || ٢٦ی ئازاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Danial2703kurdistan|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,rollbacker |- | ٥٠ || [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Keenîî|٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤]] || autopatrolled,ipblock-exempt,suppressredirect,uploader |- | ٥١ || [[بەکارھێنەر:کۆرن|کۆرن]] || ١١٩ || ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کۆرن|١٥ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٢ || [[بەکارھێنەر:Omid Qasre|Omid Qasre]] || ١٦٩ || ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Omid Qasre|٧ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٣ || [[بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٥٤ || ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Helen S Abdulrahman|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٤ || [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ || ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاریا سالار|١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٥ || [[بەکارھێنەر:Kurdistanler|Kurdistanler]] || ١٢٥ || ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdistanler|٢٧ی ئابی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٦ || [[بەکارھێنەر:Arma1991|Arma1991]] || ١٧٢ || ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arma1991|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٧ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ || ١٣ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim aziz|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٥٨ || [[بەکارھێنەر:Zhyar Afc|Zhyar Afc]] || ٤٤٠ || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhyar Afc|٧ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || uploader |- | ٥٩ || [[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] || ١٠٨ || ١ی شوباتی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dashta ze|١٦ی ئایاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٠ || [[بەکارھێنەر:پەھلەوی|پەھلەوی]] || ١١٦ || ٤ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پەھلەوی|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦١ || [[بەکارھێنەر:Klein Muçi|Klein Muçi]] || ١١٩ || ١٤ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Klein Muçi|١٧ی نیسانی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٢ || [[بەکارھێنەر:Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ || ١٩ی نیسانی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sako Nanakli|١٦ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٣ || [[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ || ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rojhalatkurdistan|٣١ی ئازاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٤ || [[بەکارھێنەر:Encrypt0r|Encrypt0r]] || ٤٤٦ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Encrypt0r|١٨ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٥ || [[بەکارھێنەر:Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Marmzok|١٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٦٦ || [[بەکارھێنەر:Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ || ١ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kareeeeem|٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٧ || [[بەکارھێنەر:Saman1378|Saman1378]] || ١١٨ || ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saman1378|٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٨ || [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] || ٥٠٩ || ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/RasberryPedia|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٦٩ || [[بەکارھێنەر:Shoreshjina|Shoreshjina]] || ١٢٩ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shoreshjina|١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٠ || [[بەکارھێنەر:Yad nursi|Yad nursi]] || ١١٤ || ١٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Yad nursi|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧١ || [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] || ٢٥٦ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhab Zdan1|٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٢ || [[بەکارھێنەر:Baaqo92|Baaqo92]] || ١٢٨ || ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baaqo92|١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٣ || [[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ || ١٨ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahrir|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٤ || [[بەکارھێنەر:Roj im|Roj im]] || ٣٦٥ || ٨ی نیسانی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj im|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٥ || [[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] || ١٩٠ || ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniiiar|١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٦ || [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] || ١٦٣ || ١٧ی ئابی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ruwaym|١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٧ || [[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٣٣٥ || ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rauf t jabar|١١ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٨ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ || ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim N. Qader|٥ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٩ || [[بەکارھێنەر:Regaazad|Regaazad]] || ١٣٩ || ٧ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Regaazad|٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٠ || [[بەکارھێنەر:Vanished user 18426782427|Vanished user 18426782427]] || ٢٩٥ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Vanished user 18426782427|١٤ی ئایاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨١ || [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ || ٦ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Khabat4545|١٦ی ئازاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٢ || [[بەکارھێنەر:Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ || ١٦ی ئازاری ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyar se|١١ی شوباتی ٢٠٢٢]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٨٣ || [[بەکارھێنەر:Jutyaar|Jutyaar]] || ٤٧٩ || ٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jutyaar|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٤ || [[بەکارھێنەر:عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ١٥٧ || ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٥ || [[بەکارھێنەر:Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ || ٢٢ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cwtiyar|٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٦ || [[بەکارھێنەر:Maniu13|Maniu13]] || ٣١١ || ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Maniu13|٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٧ || [[بەکارھێنەر:Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٣٢٢ || ١٧ی نیسانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Houshang tabrizi|٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٨ || [[بەکارھێنەر:Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hastyar Abdullah|٩ی ئایاری ٢٠٢١]] || autopatrolled,uploader |- | ٨٩ || [[بەکارھێنەر:Halsho98|Halsho98]] || ١٣٨ || ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halsho98|٣٠ی ئازاری ٢٠٢١]] || |- | ٩٠ || [[بەکارھێنەر:Hevar333|Hevar333]] || ٣٢٢ || ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevar333|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩١ || [[بەکارھێنەر:Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٤٠٦ || ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Karwandoorandish|١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٢ || [[بەکارھێنەر:Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ || ٧ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rasan emprator page|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٣ || [[بەکارھێنەر:بنار|بنار]] || ٣٣٧ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بنار|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٤ || [[بەکارھێنەر:Dilo2121|Dilo2121]] || ٢٢٢ || ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dilo2121|٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٥ || [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ || ٢٥ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Gyan333|٢٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٦ || [[بەکارھێنەر:Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ || ٣٠ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Broosk|٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٩٧ || [[بەکارھێنەر:D.daniel42|D.daniel42]] || ١٥٠ || ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/D.daniel42|٤ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٨ || [[بەکارھێنەر:Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baneh k|٢١ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٩ || [[بەکارھێنەر:Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Qezwan|٦ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٠ || [[بەکارھێنەر:محەمەد دانشگەر|محەمەد دانشگەر]] || ١٣٢ || ٤ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محەمەد دانشگەر|٥ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠١ || [[بەکارھێنەر:دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ || ٢١ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/دیاکۆ|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٢ || [[بەکارھێنەر:Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ || ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hîwa Seqiz|٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٣ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax|Rabar ajax]] || ١٢٣ || ٣ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax|١٨ی ئایاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٤ || [[بەکارھێنەر:Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ali Sardar 06|١٧ی نیسانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٥ || [[بەکارھێنەر:Wshkanaw|Wshkanaw]] || ١٠٨ || ٢ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Wshkanaw|٨ی نیسانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٦ || [[بەکارھێنەر:Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١٣٩ || ٣ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdullah Arfa|٣١ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٧ || [[بەکارھێنەر:Milan Alimohammadi|Milan Alimohammadi]] || ١٦٠ || ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Milan Alimohammadi|٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٨ || [[بەکارھێنەر:Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ || ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eyubm|٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٩ || [[بەکارھێنەر:Zanear alves|Zanear alves]] || ٢٣٠ || ٦ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zanear alves|١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١٠ || [[بەکارھێنەر:Muhammad ND|Muhammad ND]] || ١١٥ || ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad ND|٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١١ || [[بەکارھێنەر:Barez Dara|Barez Dara]] || ١٢٤ || ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barez Dara|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || |- | ١١٢ || [[بەکارھێنەر:Hershedm96|Hershedm96]] || ١١٩ || ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hershedm96|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١١٣ || [[بەکارھێنەر:Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ || ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barrazinji|٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || |- | ١١٤ || [[بەکارھێنەر:Kován|Kován]] || ١٣٧٦ || ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kován|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١١٥ || [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ || ٢٩ی نیسانی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aminijian|٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,suppressredirect |- | ١١٦ || [[بەکارھێنەر:Muhammafb|Muhammafb]] || ١٩٠ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammafb|١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩]] || |- | ١١٧ || [[بەکارھێنەر:Roj2006|Roj2006]] || ٢٧٥ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj2006|٢٥ی ئایاری ٢٠١٩]] || |- | ١١٨ || [[بەکارھێنەر:Zhiyar Sp|Zhiyar Sp]] || ٢٤٥ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhiyar Sp|٢١ی ئازاری ٢٠١٩]] || uploader |- | ١١٩ || [[بەکارھێنەر:Mhamad rzgar|Mhamad rzgar]] || ١٥٥ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhamad rzgar|١٤ی ئازاری ٢٠١٩]] || |- | ١٢٠ || [[بەکارھێنەر:Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shaxstan|١٠ی ئازاری ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١٢١ || [[بەکارھێنەر:Kurdbuddha|Kurdbuddha]] || ١٧٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdbuddha|١٠ی شوباتی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٢ || [[بەکارھێنەر:Redur Nerway|Redur Nerway]] || ١٩٧ || ٩ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Redur Nerway|١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٣ || [[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ || ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/شنەی ئازادی|٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled |- | ١٢٤ || [[بەکارھێنەر:Ghybu|Ghybu]] || ١١٦ || ١٨ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghybu|٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١٢٥ || [[بەکارھێنەر:ماني|ماني]] || ٣١٢ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ماني|١٢ی تەممووزی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٦ || [[بەکارھێنەر:میر فه رهاد|میر فه رهاد]] || ٢٩٤ || ١ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/میر فه رهاد|١٨ی نیسانی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٧ || [[بەکارھێنەر:Sherwan bajallan|Sherwan bajallan]] || ٣٠٩ || ٩ی نیسانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sherwan bajallan|٢٥ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٨ || [[بەکارھێنەر:AsosShafeek|AsosShafeek]] || ٢٦٣ || ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AsosShafeek|١٢ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٩ || [[بەکارھێنەر:Mudric|Mudric]] || ١٥٠ || ٧ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mudric|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٠ || [[بەکارھێنەر:Bawar ss|Bawar ss]] || ١٦٧ || ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bawar ss|٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣١ || [[بەکارھێنەر:Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ || ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Twana.ismail|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٢ || [[بەکارھێنەر:Muhammad Othman Maaruf|Muhammad Othman Maaruf]] || ١٦٨ || ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad Othman Maaruf|٢٤ی شوباتی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٣ || [[بەکارھێنەر:Saad sazani|Saad sazani]] || ٢٧١ || ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saad sazani|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٤ || [[بەکارھێنەر:Delan.jaff|Delan.jaff]] || ٤٤٣ || ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Delan.jaff|١٤ی ئابی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٥ || [[بەکارھێنەر:Hamatatlises17|Hamatatlises17]] || ١٢٧ || ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamatatlises17|١٠ی ئایاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٦ || [[بەکارھێنەر:Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ || ١ی نیسانی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rannda|٢٥ی ئازاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٧ || [[بەکارھێنەر:Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ || ١٩ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ara Qadir|١٥ی ئابی ٢٠١٥]] || |- | ١٣٨ || [[بەکارھێنەر:محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ٢٠٨ || ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محمد فاتح حامد|١٠ی شوباتی ٢٠١٥]] || |- | ١٣٩ || [[بەکارھێنەر:Zartoshtkurd|Zartoshtkurd]] || ١٤٣ || ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zartoshtkurd|١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٠ || [[بەکارھێنەر:Zimnako|Zimnako]] || ١٤٢ || ٢٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zimnako|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤]] || |- | ١٤١ || [[بەکارھێنەر:Ku&Kurdistan|Ku&Kurdistan]] || ٣٠١ || ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ku&Kurdistan|١٩ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٢ || [[بەکارھێنەر:Soran kawani|Soran kawani]] || ١١١ || ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Soran kawani|١٢ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٣ || [[بەکارھێنەر:Jarah Design|Jarah Design]] || ٤٩١ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jarah Design|١١ی نیسانی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٤ || [[بەکارھێنەر:Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ || ١٤ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferxwaz|٦ی نیسانی ٢٠١٤]] || autopatrolled |- | ١٤٥ || [[بەکارھێنەر:Kaywan shirzad|Kaywan shirzad]] || ١٣٢ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kaywan shirzad|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٦ || [[بەکارھێنەر:Eroe|Eroe]] || ١٣٨ || ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eroe|١٤ی ئابی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٧ || [[بەکارھێنەر:Umedm43|Umedm43]] || ١٤٨ || ٢٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Umedm43|٩ی ئازاری ٢٠١٣]] || |- | ١٤٨ || [[بەکارھێنەر:Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ || ١٥ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Merkhas|٢٣ی شوباتی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٩ || [[بەکارھێنەر:پێشین|پێشین]] || ١١٧ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پێشین|١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٠ || [[بەکارھێنەر:Hevarhendren|Hevarhendren]] || ١٢١ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevarhendren|١٣ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥١ || [[بەکارھێنەر:Kwrakurd|Kwrakurd]] || ١١٤ || ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kwrakurd|١ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٢ || [[بەکارھێنەر:Faridfakhri|Faridfakhri]] || ٢١١ || ١٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Faridfakhri|٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٣ || [[بەکارھێنەر:Kurdish EAgle|Kurdish EAgle]] || ١١٠ || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdish EAgle|٤ی ئایاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٤ || [[بەکارھێنەر:Barham|Barham]] || ٢٤٨١ || ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barham|٢٤ی ئازاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٥ || [[بەکارھێنەر:Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٥٤٤ || ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cyrus abdi~ckbwiki|١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٦ || [[بەکارھێنەر:سوران كفرى|سوران كفرى]] || ١٢١ || ١٥ی تەممووزی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سوران كفرى|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٧ || [[بەکارھێنەر:Bahoz|Bahoz]] || ١١٨ || ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bahoz|٤ی ئەیلوولی ٢٠١١]] || |- | ١٥٨ || [[بەکارھێنەر:Ahmed-shaqlawa|Ahmed-shaqlawa]] || ١٧٩ || ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmed-shaqlawa|١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠]] || |- | ١٥٩ || [[بەکارھێنەر:Ferhad y|Ferhad y]] || ١٧٢ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferhad y|٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] || |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] m1fs76ejbj95rbm3wrsc5yh2whb0mx0 0 244646 1679900 1679527 2026-10-03T20:07:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679900 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} ئەندازەیی لێکدانەوەیی (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Computational geometry) دەتوانرێت وەک لێکۆڵینەوەی سیستماتیکی ئەلگۆریتم و پێکهاتەی داتا (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Data structure) بۆ تەنه (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Object) ئەندازەییەکان پێناسە بکرێت، بە گرنگیدان بە ئەلگۆریتمەکانی ئێکزەکت (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: exact) کە بە شێوەیەکی ئەسمپتۆتیک (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Asymptotic) خێران. ئەندازەیی لێکدانەوەیی لە بواری دیزاین و شیکاری ئەلگۆریتمەکانەوە لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٩٧٠ زایینی سەریهەڵداوە. گەشەی کردووە و بووەتە دیسیپلینێکی ناودار بە ژۆرناڵ و کۆنفرانسی تایبەت بە خۆی و کۆمەڵگەیەکی گەورەی توێژەری چالاک. سەرکەوتنی بوارەکە وەک دیسیپلینێکی توێژینەوە دەتوانرێت لە لایەکەوە لە جوانی ئەو کێشانەی کە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە و چارەسەرەکانی کە بەدەست هێنراوەوە و لە لایەکی دیکەشەوە بەهۆی دۆمەینە زۆرەکانی کە بەکارهێنانەوە ڕوون بکرێتەوە-گرافیکی کۆمپیوتەر، سیستەمی زانیاری جوگرافی (GIS) ، ڕۆبۆتیک و ئەوانی تر-کە تێیدا ئەلگۆریتمەکانی ئەندازەیی ڕۆڵێکی بنەڕەتی دەگێڕن. بۆ زۆرێک لە کێشە ئەندازەییەکان چارەسەرە ئەلگۆریتمییەکانی سەرەتایی یان خاو بوون یان سەخت بوون بۆ تێگەیشتن و بەجێهێنان.لە ساڵانی کۆتاییدا کۆمەڵێک تەکنیکى ئەلگۆریتمى نوێ پەرەیان پێدراوە کە زۆرێک لە ڕێگاکانی پێشوویان باشتر و ئاسانتر کردووە. == سەرچاوەکان == M. de Berg, O. Cheong, M. van Kreveld, and M. Overmars, ''Computational geometry'', 3rd ed. Berlin, Germany: Springer, 2008 {{پۆلی کۆمنز|Computational geometry}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاری|ماتماتیک|جاڤا|ئەندازە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} caokusbycghhqs3m3bprse1yhyhh8gj 0 244865 1679849 1445125 2026-10-03T19:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679849 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = Mm1_boxshot.jpg}} '''میدتاون مادنێس''' ({{بە ئینگلیزی|Midtown Madness}}) [[کایەی ڤیدیۆیی پێشبڕکێ|کایەیەکی ڤیدیۆیی پێشبڕکێیە]] کە لەلایەن ئەنجێڵ ستۆدیۆ پەرەی پێدراوە و لەلایەن مایکرۆسۆفتەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref name=game>{{cite video game | title=Midtown Madness | date=May 1, 1999 | developer=Angel Studios | publisher=[[Microsoft]]}}</ref> یارییەکە لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاوکرایەوە و لە وەشانێکی خەیاڵی شیکاگۆدا دانراوە. یاریزانان دەتوانن لە نێوان ئۆتۆمبێلە جۆراوجۆرەکاندا ھەڵبژاردن بکەن و پێشبڕکێ بەناو شارەکەدا بکەن، ئەرک و دژایەتییەکان تەواو بکەن. لەکاتێکدا کە میدتاون مادنێس لەگەڵ قاڵبی لاسایی [[ڕۆڵگێڕانی کایەی ڤیدیۆیی]] ناگونجێت، بەڵام دەرفەت دەدات بە یاریزانەکان کە خۆیان لە جیھانێکی خەیاڵیدا نوقم بکەن و ڕۆڵی شۆفێری [[ئۆتۆمۆبیل]]ی پێشبڕکێ بگرنە ئەستۆ. ھەروەھا یارییەکە تایبەتمەندی گەڕانی جیھانی کراوە و توانای کارلێککردن لەگەڵ کارەکتەرە نایاریزانەکانی تێدایە، کە توخمگەلێکن کە بە شێوەیەکی باو لە ڕۆڵگێڕانی یارییە ڤیدیۆیییەکان دەبینرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.firingsquad.com/games/mtmpreview/page2.asp | سەردێڕ=Midtown Madness Preview (Page 2) | دوایین=Colayco | یەکەم=Bob | ڕێکەوت=٢ی نیسانی ١٩٩٩| وێبگە=FiringSquad | ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19991008154658/http://www.firingsquad.com/games/mtmpreview/page2.asp | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=CVGreview>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=8446 |سەردێڕ=PC Review: Midtown Madness |دوایین=Randell |یەکەم=Kim | magazine=[[Computer and Video Games]] |بڵاوکەرەوە=[[Ascential|EMAP]] |ساڵ=١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070704134657/http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=8446 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> میدتاون مادنێس پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت بەھۆی فیزیای شۆفێری ڕاستەقینە و ژینگەی وردی شار و ئۆتۆمبێلە جۆراوجۆرەکانی. ھەروەھا یارییەکە ڕێگەی بە یاریزانەکان دا کە بە ئازادی شارەکە بگەڕێن، کورتە ڕێگا شاراوەکان و شوێنە گرینگەکان بدۆزنەوە.<ref name=FSprev1>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.firingsquad.com/games/mtmpreview/default.asp | سەردێڕ=Midtown Madness Preview | دوایین=Colayco | یەکەم=Bob | ڕێکەوت=٢ی نیسانی ١٩٩٩| وێبگە=FiringSquad | ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130421145055/http://www.firingsquad.com/games/mtmpreview/default.asp | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٣ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جگە لە دۆخی تاک-یاریزان، میدتاون مادنێس بژاردەی فرەیاریزانی پێشکەش کرد، ئەمەش ڕێگەی بە یاریزانەکان دەدا لە پێشبڕکێ و دژایەتی دیکەدا ڕکابەری یەکتر بکەن. سەرکەوتنی یارییەکە بووە ھۆی بڵاوبوونەوەی بەدواداچوونێکی بە ناوی میدتاون مادنێس ٢، کە شوێنی یارییەکەی فراوانتر کرد و سانفرانسیسکۆ بگرێتەوە و ئۆتۆمبێل و ئەرکی نوێی بۆ زیادکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://zone.msn.com/en/general/article/midtretiring.htm | سەردێڕ=Midtown Madness and Motocross Madness matchmaking has been retired on MSN Games – thank you so much for playing! | ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦| وێبگە=[[MSN Gaming Zone]] | بڵاوکەرەوە=[[Microsoft]] | ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141016140021/http://zone.msn.com/en/general/article/midtretiring.htm | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەربۆیە ستایشی کرا بەھۆی یاریکردنی داھێنەرانە لە جیھانی کراوە و میکانیکی لێخوڕینی ڕاستەقینە، و تا ئێستاش وەک کلاسیکێکی خۆشەویست لەنێو ئارەزومەندانی یارییەکانی پێشبڕکێدا دەمێنێتەوە.<ref name=PCGpreview>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Gary Whitta |بەستەری نووسەر=Gary Whitta |سەردێڕ=Scoop! Midtown Madness | magazine=[[PC Gamer]] |بڵاوکەرەوە=[[Future US|Imagine Media]] |بەرگ=٦| issue=3 |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٩٩|پەڕەکان=٣٤–٣٥}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئۆتۆمۆبیل}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییەکانی ئۆنڵی-ویندۆز]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان]] fwuiisqjsuhlf0tl78vavpwj1csqtn2 7 245027 1679762 1138051 2026-10-03T17:02:49Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679762 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == فۆرماتی svg == : @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڕێز ساکوورا، کێشە چییە کە ناتوانم بە فۆرماتی svg پەڕگە بار بکەم؟ [[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] کێشەکە چییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٩:٥١، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]ی بەڕێز، ھەروەھا کە دەبینیت فایلەکە بە فۆرماتی svg نیشان نادرێت. ئایا بارکردنی پەڕگە بەو پاشگرە ناکرێت؟[[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٠، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::: {{وب|Paraw}} با، دەتوانیت پەڕگە بە پاشگری «.svg» بار بکەیت، بەڵام پاشگری پەڕگەی سەرچاوەکە بریتییە لە «.jpg»، و تۆ جاری یەکەم بە پاشگری «.png» و جاری دووەم بە پاشگری «.svg» بارت کردووە. بەکورتی ئەوەی من لە پەڕگەی سەرچاوەکە بینیم، «.svg» نەبوو. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٤٦، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]سوپاس لە تو، بار دەکرێت، بەڵام بۆچی ڕەش-سپی بە چاو دێت؟ چیم نەکردووە؟![[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏٢٢:١٦، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::: {{وب|Paraw}} کە پەڕگەکە لە سەرچاوەکەوە دادەگریت، ھیچ دەستکاریی دەکەیت یان یەکسەر باری دەکەیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٠٨، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::::: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] فۆرماتی JPEG بوو گۆڕاندم بۆ SVG، کێشەکە بۆ ئەوەیە؟[[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٩، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::::: ئەگەر تەنیا ناوت لە پەڕگەکە نابێتەوە و پاشگری پەڕگەکەت گۆڕیبێ، ئەوا کێشە بۆ پەڕگەکە دروست دەبێت. پەڕگەی [[en:SVG|SVG]] لەسەر بنەمای ڤێکتۆرە، بەڵام جۆرەکانی تر لەسەر بنەمای [[en:Pixel|Pixel]]ن. بەھەرحاڵ، گۆڕینی پاشگر تەنیا بە ناو، پەڕگەکە تێکدەدات. بۆ گۆڕینی پەڕگەکە دەبێت بەرنامەیەکی وەک [[en:Adobe Illustrator|Adobe Illustrator]] بەکاربێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:٤٨، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:٤٨، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::::::: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] وابزانم ئەمە بسڕێندرێت و پەڕگەیەکی JPG بار بکەم باشتر بێت. سوپاست دەکەم بۆ ڕێنوێنییەکانت کاکەی بەڕێز.[[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏١٨:٥٣، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] {{کرا}}، بەڵام وتووێژەکەم ھێشتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:٥٩، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) q3fqmqf7fa9ra1ogkub01wu7gcie3gl 0 245415 1680123 1633171 2026-10-04T05:50:05Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680123 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''برژاو :''' (١٩٢٣- ١٩٩٨ ) چالاکی سیاسی و شاعیر == سەرەتای ژیان و خوێندنی == [[پەڕگە:برژاو.jpg|وێنۆک|'''برژاو''']] ناسناوی سەیید برایم کوڕی حاجی سەیید سەعید کوڕی سەیید برایمەفەندی کوڕی سۆفی سەیدەی ھەولێری کوڕی سەیید عەلیی بەرزنجییە، ١٩٢٣ لە شاری کۆیە ھاتووەتە دنیاوە. خوێندنی حوجرەی لای مەلا حەبیب و مەلا کەمال بووە. ئەمجا خراوەتە قوتابخانەی سەرەتاییی یەکەمی کۆیە و تا پۆلی شەشەمی بڕیوە. بەڵام لەبەر کێشەی خێزانی و نالەباریی گوزەران، دەستیی لێ‌ھەڵگرتووە و بووە بە سەرباز.<ref name=":0">کەریم شارەزا، کۆیە و شاعیرانی، بەرگی دووەم، چاپخانەی شەھاب- ھەولێر، ٢٠١٣، ل١٤٢-١٤٩؛ وێنە و لاپەڕەیەکی ژیاننامەکەی، ئامادەکراوی بەڕێز ڕەھبەری سەیید برایم.</ref><ref name=":1">گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەکەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ل 8013 - 8014 ، ئامادەکردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوکراوەکانی بنکەی ژین بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .</ref> == ژیانی سیاسی == پاشان گەڕاوەتەوە و دووکانێکی کردووەتەوە. ١٩٤٨ پێی ناوەتە دنیای سیاسەت و چووەتە ڕیزی (پارتی دیموکراتی کورد) و بووە بە ئەندامی لیژنەی ناوچەی کۆیە و ئەندامێتیی لیژنەی پشکنین و چاودێریی تێدا کردووە تا ١٩٦٥ و لەو پێناوەدا یەخەگیری گیران و سەغڵەتی بووە. ساڵانی ھەشتایش بەھۆی پێشڕەو و ڕەھبەری کوڕانیەوە کە پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوون، بە خێزانەوە ڕەوانەی گرتووخانەی (فەزەیڵییە- الفضلیة)ی بەغدا و (شەیحییات)ی بیابانی نوگرەسەلمان کراوە.[<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == کۆچی دوایی == ڕۆژی ٣/٨/١٩٩٨ کۆچی‌دواییی کردووە و لە کۆیە بەخاک سپێردراوە<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == ئەدەب و شعر == برژاو، لە ساڵی ١٩٤٣وە بە کاریگەریی شاعیرانی پێش خۆی دەستی داوەتە شیعرنووسین، ناسناوەکانی (برژاو، دەھری، بلە، سەیدەڕووتە)ی ھەبووە، بەڵام خۆی ھەر برژاوی بەکارھێناوە و زیاتریش بە سەیید برایم ناوبانگی دەرکردووە. سەردەمی ڕاپەڕینی کانوونی دووەمی ١٩٤٨، پەیامنێریی بۆ گۆڤاری "نزار"یشی کردووە .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 1flmre0mfm4r0x5ihskuwyqdecom1vk 0 245623 1679667 1516425 2026-10-03T13:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679667 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} مۆسیقای کایەی [[جی تی ئەی ٥]] ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت لە بەرزکردنەوەی ئەزموونی یاریکردنی گشتی. یارییەکە چەندین جۆری ڕادیۆیی تێدایە کە یاریزانەکان دەتوانن لە کاتی لێخوڕینی [[ئۆتۆمۆبیل]] لە جیھانی یارییەکاندا کۆنتڕۆڵی بکەن. ھەر وێستگەیەکی ڕادیۆیی چەشنێکی جیاوازی [[مۆسیقا]] پێشکەش دەکات، لەوانە ڕۆک، ھیپ ھۆپ، پۆپ و زۆر شتی تر.<ref name="GTA V Has Score">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Robinson |یەکەم=Andy |سەردێڕ=GTA V will introduce a musical score for missions |ناونیشان=http://www.computerandvideogames.com/378019/gta-v-will-introduce-a-musical-score-for-missions/ |ئیش=Computer and Video Games |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121115001233/http://www.computerandvideogames.com/378019/gta-v-will-introduce-a-musical-score-for-missions/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆسیقای ناو جی تی ئەی ٥ سروشتی گەورەی یارییەکە زیاد دەکات، چونکە یاریزانەکان دەتوانن ئەزموونی ناو یارییەکەیان بەپێی خواستی خۆیان بگۆڕن بە ھەڵبژاردنی وێستگەی ڕادیۆیی دڵخوازی خۆیان و گوێگرتن لە چەشنی مۆسیقای دڵخوازی خۆیان. ھەروەھا یارییەکە نمرەی ڕەسەنی تێدایە کە تایبەت بۆ یارییەکە ئامادەکراوە، ئەمەش کەش و میزاجی ئەرکە جیاوازەکان و ساتەکانی یاریکردن زیاد دەکات.<ref name="GTA V Soundscape">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.polygon.com/2013/10/3/4795292/the-accidental-excellence-of-gta-5s-soundscape |سەردێڕ= The accidental excellence of GTA 5's soundscape |ئیش=Polygon |بڵاوکەرەوە=Vox Media |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|یەکەم=Alexa Ray |دوایین=Corriea |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131003135058/http://www.polygon.com/2013/10/3/4795292/the-accidental-excellence-of-gta-5s-soundscape |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جگە لە وێستگەکانی ڕادیۆیی ناو یارییەکە و نمرەی ئەسڵی، جی تی ئەی ٥ تایبەتمەندییەکی میوزیک پلەیەر لەخۆدەگرێت کە ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات پلەی پێڕستە تایبەتەکان دروست بکەن بە بەکارھێنانی کتێبخانەی مۆسیقای خۆیان. ئەمەش زیاتر کەسایەتیکردن و نوقمبوونی یارییەکە بەرز دەکاتەوە، چونکە یاریزانەکان دەتوانن لەکاتی یاریکردندا گوێ لە مۆسیقای خۆیان بگرن؛ بۆیە مۆسیقای ناو جی تی ئەی ٥ قووڵی و دەوڵەمەندی بۆ جیھانی یارییەکان زیاد دەکات، ھەروەھا پێکھاتەیەکی سەرەکییە لە ئەزموونی یاریکردن بە گشتی.<ref name="Pav THR Interview">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/news/rockstar-music-head-grand-theft-649258 |سەردێڕ=Rockstar Music Head on 'Grand Theft Auto V': We've Topped What's Come Before (Audio) |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|یەکەم=Colin |دوایین=Stutz |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131027101421/http://www.hollywoodreporter.com/news/rockstar-music-head-grand-theft-649258 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٠٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئابووری|مۆسیقا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} r355btgfwtoxu7j73ip9fs87pz21ova 0 246375 1679929 1623588 2026-10-03T22:11:07Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679929 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=ئیلێنا ئانایا|image=Elena Anaya 2018.jpg|caption=ئیلێنا ئانایا لەساڵی ٢٠١٨|birth_name=ئیلێنا ئانایا گۆمێز|birth_date={{Birth date and age|1975|7|17|df=y}}|birth_place=ئیسپانیا|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٩٥–ئێستا|partner=تینا ئافوگۆ کۆردێرۆ|children=١}} '''ئیلێنا ئانایا''' ({{بە ئینگلیزی|Elena Anaya}}؛ لەدایکبووی ١٧ی تەمموزی ١٩٧٥) ئەکتەری ئیسپانییە. ئەو دانپێدانانی گشتی لە ئیسپانیا بەدەستھێنا بەھۆی نمایشکردنی لە ''سێکس و لوکا'' (٢٠٠١)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pazos|یەکەم=Pablo|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Elena Anaya, engañosa fragilidad|ناونیشان=https://www.laverdad.es/murcia/culturas/premios-goya/201501/29/elena-anaya-enganosa-fragilidad-20150128113055-rc.html|وێبگە=[[La Verdad (Murcia)|La Verdad]]|بڵاوکەرەوە=[[Grupo Vocento]]}}</ref> کە ھەروەھا وایکرد پاڵێوراوی خەڵاتی گۆیا بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت. ئەو ڕۆڵی سەرەکی بینیوە ''لەو پێستەی کە من تێیدا دەژیم'' (٢٠١١)، کە خەڵاتی گۆیای بۆ باشترین ئەکتەری کچ بەدەستھێناوە.<ref name="Anaya1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lewis|یەکەم=Tim|سەردێڕ=Elena Anaya: Almodóvar's new leading lady|بڵاوکەرەوە=guardian.co.uk|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2011/aug/14/elena-anaya-almodovar-skin-interview|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١١|شوێن=London}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lista de ganadores de los premios Goya 2012|بڵاوکەرەوە=ABC.es|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.abc.es/20120219/cultura-cine/abci-lista-premiados-goya-201202192341.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref> == سەرەتای ژیانی == ئانایا لە شاری پالێنسیا لە ئیسپانیا لەدایکبووە.<ref name="Anaya12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lewis|یەکەم=Tim|سەردێڕ=Elena Anaya: Almodóvar's new leading lady|بڵاوکەرەوە=guardian.co.uk|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2011/aug/14/elena-anaya-almodovar-skin-interview|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١١|شوێن=London}}</ref> ئەو بچووکترین منداڵی سێ منداڵە. دایکی بە ناوی ئیلێنا ژنێکی ماڵەوەیە و دواتر خاوەنی خانوویەکی بەشە ناوخۆیی بووە لە شاری پالێنسیا. باوکی خوان خۆسێ ئانایا گۆمێز (١٩٣٤-٢٠١١)، ئەندازیاری پیشەسازی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Despiden en la intimidad al padre de Elena Anaya, fallecido ayer en Palencia|trans-title=Father of Elena Anaya died yesterday in Palencia|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=1039791|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|شوێن=Spain|ئیش=ABC.es|archive-date=١٨ی ئایاری ٢٠١٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518211824/http://www.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=1039791|url-status=dead}}</ref> == ژیانی تایبەتی == بەپێی زانیارییەکان ئانایا و دەرھێنەرەکەی لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٣ لە پەیوەندییەکدا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parrado|یەکەم=A.|سەردێڕ=Elena Anaya y Beatriz Sanchís, una relación consolidada a lo largo de los años|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111110102243/http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Elena Anaya y Beatriz Sanchís, fin a cinco años de amor|trans-title=Elena Anaya and Beatriz Sanchis end five years of love|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.que.es/gente/fotos/elena-anaya-beatriz-sanchis-cinco-g21287.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130909032147/http://www.que.es/gente/fotos/elena-anaya-beatriz-sanchis-cinco-g21287.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=El desnudo de Elena Anaya|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.revistacuore.com/actualidad/celebrities/el-desnudo-de-elena-anaya|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110908074500/http://www.revistacuore.com/actualidad/celebrities/el-desnudo-de-elena-anaya|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Elena Anaya confirma los rumores sobre su homosexualidad besando a su novia en la playa|trans-title=Elena Anaya confirms the rumors about her homosexuality, kissing her girlfriend on the beach|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.diariofemenino.com/actualidad/famosos/articulos/elena-anaya-confirma-rumores-sobre-homosexualidad-besando-novia-en-la-playa/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111110052326/http://www.diariofemenino.com/actualidad/famosos/articulos/elena-anaya-confirma-rumores-sobre-homosexualidad-besando-novia-en-la-playa/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە مانگی یانزەی ٢٠١٦ ڕاگەیەندرا کە ئانایا چاوەڕوانی یەکەم منداڵی دەبێت لەگەڵ ھاوسەرەکەی، تینا ئافۆگو کۆردێرۆ، دیزاینەری جلوبەرگە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=En ¡HOLA!, la actriz Elena Anaya sorprende presumiendo de embarazo|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.hola.com/cine/2016110989576/elena-anaya-embarazo-hola/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201206053857/https://www.hola.com/cine/2016110989576/elena-anaya-embarazo-hola/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Elena Anaya, embarazada de su primer hijo a los 41 años|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.elmundo.es/loc/2016/11/09/5822ffedca47419f318b466a.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Jon Kortajarena desvela el secreto de Elena Anaya: el sexo de su bebé|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.elmundo.es/loc/2016/11/16/582c2836268e3eee3f8b46f0.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> لە شوباتی ٢٠١٧ ئانایا کوڕەکەیان لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Elena Anaya y su novia, Tina Afugu Cordero, ya son mamás|ناونیشان=http://www.elmundo.es/loc/2017/02/09/589c5928e2704ed02c8b45b8.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Elena Anaya}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|ژن|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] ax9d6j8zczdm9r6jg0i6k306q1wps8b 1 246407 1679930 1433048 2026-10-03T22:11:08Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1679930 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[ئیلێنا ئانایا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1177191 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111110102243/http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html بۆ http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130909032147/http://www.que.es/gente/fotos/elena-anaya-beatriz-sanchis-cinco-g21287.html بۆ http://www.que.es/gente/fotos/elena-anaya-beatriz-sanchis-cinco-g21287.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110908074500/http://www.revistacuore.com/actualidad/celebrities/el-desnudo-de-elena-anaya بۆ http://www.revistacuore.com/actualidad/celebrities/el-desnudo-de-elena-anaya زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111110052326/http://www.diariofemenino.com/actualidad/famosos/articulos/elena-anaya-confirma-rumores-sobre-homosexualidad-besando-novia-en-la-playa/ بۆ http://www.diariofemenino.com/actualidad/famosos/articulos/elena-anaya-confirma-rumores-sobre-homosexualidad-besando-novia-en-la-playa/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٣٩، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[ئیلێنا ئانایا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1321992 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111110102243/http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html بۆ http://www.vanitatis.com/noticias/2011/elena-anaya-beatriz-sanchis-relacion-consolidada-20110831-15585.html زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.que.es/gente/fotos/elena-anaya-beatriz-sanchis-cinco-g21287.html *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.revistacuore.com/actualidad/celebrities/el-desnudo-de-elena-anaya *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.diariofemenino.com/actualidad/famosos/articulos/elena-anaya-confirma-rumores-sobre-homosexualidad-besando-novia-en-la-playa/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٢٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیلێنا ئانایا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1433047 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201206053857/https://www.hola.com/cine/2016110989576/elena-anaya-embarazo-hola/ بۆ http://www.hola.com/cine/2016110989576/elena-anaya-embarazo-hola/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٠٥، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیلێنا ئانایا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1679929 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140518211824/http://www.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=1039791 بۆ http://www.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=1039791 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:١١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) foe2d8fdpcafnicvzya0wvn09opz1em 0 246435 1680303 1516888 2026-10-04T10:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680303 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی گۆرانیبێژ | ناو = میکایل ئەسلان | وێنە = 2016-06-10 Goseriede Hannover, Die LINKE, DIDF, Mikail Aslan, Dieter Dehm, (126).JPG | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | شرۆڤەی وێنە = | ناوی لەدایکبوون = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | نازناو = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٧٢ | شوێنی لەدایکبوون = [[تاووخ]]، [[خۆزات]]، [[پارێزگای دێرسیم|دێرسیم]] | بنەچە = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شێواز = | پیشە = [[گۆرانیبێژ]]، [[ژەنیار]] | ئامێر = [[دیوان]]، [[گیتار]] | ساڵانی چالاکبوون = | تۆمارگە = | کارە پەیوەستەکان = | ماڵپەڕ = http://www.mikailaslan.de | ئامێرە دیارەکان = }} '''میکایل ئەسلان''' (١٩٧٢ لە [[تاووخ]]، [[خۆزات]]، [[پارێزگای دێرسیم|دێرسیم]] - ) ھونەرمەندی گۆرانیبێژ و ژەنیارێکی [[کورد]]ی [[زازا]]یی [[باکووری کوردستان]]ە. ئەو گۆرانییەکانی خۆی بە شێوەزارەکانی [[کرمانجی]] و [[زازاکی]] دەخوێنێتەوە. == ژیان == میکایل ئەسلان لە ساڵی ١٩٧٢ لە گوندی [[تاووخ]] سەربە دەڤەری [[خۆزات]] لە [[پارێزگای دێرسیم]] لەدایک بوو. لە تەمەنی دە ساڵیدا لەگەڵ بنەماڵەی خۆی چوون بۆ شاری [[قەیسەری]]. لە ساڵی ١٩٩١ دەستیکرد بە خوێندنی بیرکاری لە زانکۆی [[مەلەتی]]، بەڵام بەھۆی چالاکییە سیاسییەکانی نەیتوانی زانکۆ تەواو بکات. ئەو لەگەڵ ھەندێکی ھونەرمەندانی دیکەی کوردی باکووری کوردستان گرووپی موونزووریان بەڕێخست و ئەلبومێکیان بڵاو کردەوە. لە ساڵی ١٩٩٤ وەکوو پەنابەر کۆچی کورد بۆ [[ئەڵمانیا]] و لەو وڵاتە لە شارەکانی [[ماینتس]] و [[فرانکفورت]] نیشتەجێ بوو. لەوێدا کاری ھونەریی خۆی بەردەوام کرد و لەگەڵ [[کەمال دینچ]] ھونەرمەندی تورک ھاوکاریی کرد و بەدوای ئەوەش لە ساڵی ١٩٩٩ یەکەمین ئەلبومی خۆی بەناوی ''[[ئاگەراییس]]'' بە زمانی [[زازاکی|کوردیی زازاکی]] بڵاو کردەوە. دواتر حەزی بە مۆسیقای [[جاز]] چوو و لەگەڵ دیتەر شمالتسرید و میشایل وایل، ''«کۆمی میکایل ئەسلان»''ی دامەزراندەوە. لە ساڵی ٢٠٠١ لە کۆنسیرڤاتواری پیتەر کۆرنەلیۆس فێری گیتار و ساکسیفۆن بوو. لە ساڵی ٢٠٠٢ ئەلبومی ''[[کلیتێ کۆئوو]]'' سەبارەت بە [[عەلەوی]] بڵاو کردەوە کە [[ئەحمەد ئەسلان]]یش لەو ئەلبومەدا ھاوکاریی لەگەڵ کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥ دەستی لە خوێندن کێشا. میکایل ئەسلان بەھۆی خەریک بوون بە مۆسیقای کورد بۆ دوو بەڵگەفیلم سەبارەت بە ئەنادۆڵ لە تەلەڤیزیۆنەکانی ئەڵمانیا مۆسیقای ساز کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥ ئەلبومی ''[[میراز]]''ی بڵاو کردەوە. == ئەلبومەکان == * ''[[ئاگەراییس]]''، ١٩٩٩. * ''[[کلیتێ کۆئوو]]''، ٢٠٠٣. * ''[[میراز]]''، ٢٠٠٥. * ''[[زەرنکوت]]''، ٢٠٠٨. * ''[[پەلگوزار]]''، ٢٠١٠. * ''[[پەتاگ]]''، ٢٠١٠. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|کوردستان|}} {{پۆلی کۆمنز|Mikail Aslan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:خەڵکی دێرسیم]] [[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی کورد]] b5c0jmif2wiyals3hzunvqzvtnfrn30 0 246495 1679934 1666399 2026-10-03T22:33:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1679934 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=میرا سیال|honorific_suffix={{post-nominals|country=GBR|size=100%|CBE|FRSL}}|image=Meera Syal 2017.png|caption=میرا سیال لەساڵی ٢٠١٧|birth_date={{birth date and age|1961|6|27|df=y}}|birth_name=فیرۆزا سیال|birth_place=ئینگلتەرا|education=قوتابخانەی شاژنە ھاری|alma_mater=زانکۆی ماجستەر|occupation=نووسەر، شانۆنامەنووس، گۆرانیبێژ، ڕۆژنامەنووس و ئەکتەر|years_active=١٩٨٣–ئێستا|spouse={{Ubl | {{marriage|شێخار بەتیە|1989|2002|end=divorced}} | {{marriage|سانجیڤ بھاسکار|21 January 2005}} }}|children=٢|module={{Listen| embed=yes |filename = Meera syal bbc radio4 front row 30 04 2013.flac |title = Meera Syal's voice |type = speech |description = from the BBC programme ''[[Front Row (radio programme)|Front Row]]'', 30 April 2013.<ref name="BBC-b01s4g7s">{{بیرخستنەوەی ئەڵقە|سەردێڕ=Meera Syal |زنجیرە=Front Row |بەستەری زنجیرە=Front Row (radio programme) |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/programmes/b01s4g7s |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێستگە=BBC Radio 4 |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191019103230/https://www.bbc.co.uk/programmes/b01s4g7s |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> }}}} '''میرا سیال''' ({{بە ئینگلیزی|Meera Syal}}؛ لەدایکبووی ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٦١) نووسەر، شانۆنامەنووس، گۆرانیبێژ، ڕۆژنامەنووس و ئەکتەری ئینگلیزییە.<ref name="roehampton1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=University of Roehampton – Honorary Degrees|ناونیشان=http://www.roehampton.ac.uk/Honorary-Degrees/2008/Meera-Syal-MBE/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130628051838/http://www.roehampton.ac.uk/Honorary-Degrees/2008/Meera-Syal-MBE/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Roehampton.ac.uk}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/stage/2003/dec/07/comedy.thebestofbritishcomedy|سەردێڕ=The 50 funniest people in Britain (part two) &#124; Stage &#124; The Observer|بڵاوکەرەوە=Theguardian.com|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣|newspaper=The Guardian|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190502113323/https://www.theguardian.com/stage/2003/dec/07/comedy.thebestofbritishcomedy|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Hall">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hall|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Meera Syal calls for more diversity in TV industry as she wins Bafta award|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2023/may/14/meera-syal-calls-for-more-diversity-in-tv-industry-as-she-wins-bafta-award|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> == ژیانی سەرەتای == == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Meera Syal}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|شانشینی یەکگرتوو|ھیندستان|کۆمیدیا|شانۆ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئینگلیز]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی بریتانیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە.]] [[پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]] gv7bbzfk1hfmjgfevbny5w4ninhb9rp 0 246549 1680100 1399856 2026-10-04T04:44:08Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680100 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:VonSchoenerer.jpg|وێنۆک| جۆرج ڕیتەر ڤۆن شۆنرەر لە ساڵانی ١٩٠٠]] '''جۆرج ڕیتەر ڤۆن شۆنرەر''' ({{بە ئینگلیزی|Georg Ritter von Schönerer}}؛ ١٧ی تەممووزی ١٨٤٢ ‒ ١٤ی ئابی ١٩٢١) خاوەن زەوییەکی نەمسایی و سیاسەتمەداری دەسەڵاتدارییەتی [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان|پاشایەتیی نەمسا-مەجارستان]] بوو کە لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا چالاک بوو. شۆنرەر کە یەکێک بوو لە لایەنە سەرەکییەکانی [[پان ئەڵمانیزم]] و ناسیۆنالیزمی ئەڵمانی لە نەمسا و ھەروەھا نەیارێکی توندڕەوی کاسۆلیکی سیاسی و [[دژە جوولەکایەتی|دژە جوولەکەیەکی]] توند بوو، کاریگەرییەکی زۆری لەسەر بیر و ڕای [[ئەدۆڵف ھیتلەر]] ھەبوو. بۆ چەند دەیەیەک وەک توندڕەوترین ناسیۆنالیستی پان ئەڵمانی لە نەمسا ناسرابوو.{{Sfn|Whiteside|1975}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://i-share-niu.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?docid=alma99479889605871&context=L&vid=01CARLI_NIU:LAW&search_scope=MyInstitution&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=LibraryCatalog&query=sub,exact,Rassentheorieën,AND&mode=advanced&offset=10|ناونیشان=https://i-share-niu.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?docid=alma99479889605871&context=L&vid=01CARLI_NIU:LAW&search_scope=MyInstitution&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=LibraryCatalog&query=sub,exact,Rassentheorieën,AND&mode=advanced&offset=10|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=i-share-niu.primo.exlibrisgroup.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Description: The founder of political antisemitism: Georg von Schoenerer.|ناونیشان=https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Record/1147367/Description|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=catalog.lib.uchicago.edu}} {{بەستەری مردوو|url=https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Record/1147367/Description |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> == ژیان و پیشە == شۆنرەر لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی ئێستای وڵاتی [[نەمسا]] لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Austria: Georg Ritter von Schönerer (1842 – 1921) was an Austrian landowner and politician of the Austro-Hungarian Monarchy active in the late 19th and early 20th centuries|ناونیشان=https://www.superstock.com/asset/austria-georg-ritter-von-schonerer-austrian-landowner-politician-austro-hungarian/1899-19135457|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=SuperStock|زمان=en}}</ref> باوکی سەرمایەدارێکی پێشەنگی ھێڵی ئاسنین بوو، بە ناوی ماتیاس شۆنرەر (١٨٠٧‒١٨٨١). لە ساڵی ١٨٦١ەوە جۆرج لە زانکۆکانی توبینگن و ھۆھنھایم و ماگارۆڤار لە بواری کشتوکاڵی خوێندوویییەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wandruszka|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=1983-01|سەردێڕ=Andrew G. Whiteside The Socialism of Fools: Georg Ritter von Schönerer and Austrian Pan-Germanism. Berkeley, Calif. : University of California Press, 1975. Pp. x, 404. $22.75.|ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/journals/austrian-history-yearbook/article/abs/andrew-g-whiteside-the-socialism-of-fools-georg-ritter-von-schonerer-and-austrian-pangermanism-berkeley-calif-university-of-california-press-1975-pp-x-404-2275/8D87F03792EFF702E2D2DBBAC1A5D7A7|journal=Austrian History Yearbook|زمان=en|بەرگ=١٩|issue=1|پەڕەکان=٣٦٤–٣٦٦|doi=10.1017/S0067237800001703|issn=1558-5255}}</ref> پاشان کاروباری بازرگانی موڵک و ماڵی باوکی لە ڕۆزناو لە نزیک زوێتل لە ناوچەی گوندنشینی والدڤێرتل لە نەمسای خواروو بەڕێوەبرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=van der Merwe|یەکەم=Werner|ڕێکەوت=1983-01|سەردێڕ=Georg Ritter von Schönerer (1842–1921) — profeet van Nasionaal-Sosialisme|ناونیشان=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00232088385310021|journal=Kleio|زمان=en|بەرگ=١٥|issue=1-2|پەڕەکان=٢٥–٣٦|doi=10.1080/00232088385310021|issn=0023-2084}}</ref> شۆنرەر بەھۆی شکستی نەمسا لە جەنگی نەمسا و پڕووسیا لە ساڵی ١٨٦٦ و ھەڵوەشاندنەوەی کۆنفیدڕاڵی ئەڵمانیا و دامەزراندنی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاڵمانی]] لە ساڵی ١٨٧١، گۆڕانێکی گەورەی بەسەردا ھات؛ بوو بە چالاکوانێکی سیاسی و کاریگەر بوویەکی سەرسەختی [[ئۆتۆ فۆن بیسمارک]] ڕاوێژکاری ئەڵمانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About: Georg Ritter von Schönerer|ناونیشان=https://dbpedia.org/page/Georg_Ritter_von_Schönerer|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=dbpedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Georg von Schönerer: The Pan-Germans’ program for the future|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=http://books.openedition.org/ceup/2984|ئیش=Anti-modernism: Radical revisions of Collective Identity|پەڕەکان=٥٦–٦٠|editor-last=Mishkova|editor-first=Diana|زنجیرە=Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe 1770–1945|شوێن=Budapest|بڵاوکەرەوە=Central European University Press|زمان=en|ژپنک=٩٧٨-٩٦٣-٣٨٦-٠٩٥-٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|editor2-last=Turda|editor2-first=Marius|editor3-last=Trencsenyi|editor3-first=Balazs}}</ref> === مەرگ === شۆنرەر لە ١٤ی ئابی ١٩٢١ لە کۆشکی ڕۆزناو لە نزیک زوێتل لە نەمسای خواروو، کۆچی دوایی کرد. لە شاری [[شلێسڤیگ-ھۆلشتاین]] لە باکووری ئەڵمانیا نێژرا. [[پەڕگە:Grab_Georg_von_Schönerer_2174.JPG|وێنۆک| گۆڕی شۆنرەر لە شلێسویگ-ھۆڵشتاین، [[ئەڵمانیا]]]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئەڵمانیا}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Georg von Schönerer}} [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی ئاڵمانی]] [[پۆل:نەمسایییەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢١]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٢]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:ئەڵمانیا]] [[پۆل:نەمسا]] npzd5llghfi1hyrfwa1b1ftu9k7bm27 0 246585 1679944 1516633 2026-10-03T22:34:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1679944 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|image=Stronger PC 02 (37216444535).jpg|caption=میراندا لەساڵی ٢٠١٧|name=میراندا ڕیچاردسۆن|birth_name=میراندا جین ڕیچاردسۆن|birth_date={{Birth date and age|1958|3|3|df=y}}|birth_place=ئینگلتەرا|alma_mater=قوتابخانەی شانۆی بریستۆڵ ئۆڵد ڤیک|death_date=|death_place=|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٨–ئێستا}} '''میراندا جین ڕیچاردسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Miranda Richardson}}؛ ٣ی ئازاری ١٩٥٨)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miranda Richardson {{!}} {{!}} guardian.co.uk Film|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/Player/Player_Page/0,,45422,00.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230815070630/https://www.theguardian.com/film/Player/Player_Page/0,,45422,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.theguardian.com}}</ref> ئەکتەری ئینگلیزییە و لە بواری تیڤی و فیلم و شانۆدا کاری کردووە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=BBC|سەردێڕ=BBC - Comedy - People A-Z - Miranda Richardson|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/comedy/people/miranda_richardson_person_page.shtml|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.bbc.co.uk|زمان=en-gb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Patterson|یەکەم=John|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Long live the Queen|زمان=en-GB|ئیش=The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2002/dec/28/features.johnpatterson|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Classic interview: Miranda Richardson|زمان=en-GB|ئیش=The Observer|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2009/aug/30/miranda-richardson-classic-interview|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0029-7712}}</ref> فیلمەکانی بریتین لە فیلمەکانی ''ئیمپراتۆریەتی خۆر''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧|سەردێڕ=Film: Spielberg's 'Empire of Sun' (Published 1987)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1987/12/09/movies/film-spielberg-s-empire-of-sun.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Empire Of The Sun {{!}} Film {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/movie/78827/empire-of-the-sun|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.theguardian.com}}</ref> یاری ''گریان''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=FILM; Miranda Richardson: Running From Typecasters (Published 1992)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1992/12/27/movies/film-miranda-richardson-running-from-typecasters.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>''<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=Critic's Choice/Film; A Thriller That Runs Deep (Published 1992)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1992/12/04/movies/critic-s-choice-film-a-thriller-that-runs-deep.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ھێڵ و خاچ و کێشراو''، ''نێردراو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hess|یەکەم=Liam|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=When Kate Bush Turned Her Hand to Filmmaking|ناونیشان=https://www.anothermag.com/design-living/10468/when-kate-bush-turned-her-hand-to-filmmaking|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ئیش=AnOther Magazine|زمان=en}}</ref>'' ''کونە خەوتوو''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oscar Night {{!}} The New York Times|ناونیشان=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/specials/oscars/apostle-review.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=archive.nytimes.com}}</ref>''<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=AT THE MOVIES (Published 1999)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1999/11/19/movies/at-the-movies.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ھەڵھاتنی مریشک''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=French|یەکەم=Philip|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٠٠|سەردێڕ=We'll meet a hen...|زمان=en-GB|ئیش=The Observer|ناونیشان=https://www.theguardian.com/theobserver/2000/jul/02/features.review7|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0029-7712}}</ref> ''کاتژمێرەکان''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=FILM; Awaking to the Nightmares of His Youth (Published 2003)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2003/02/23/movies/film-awaking-to-the-nightmares-of-his-youth.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ''جاڵجاڵۆکە''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=FILM REVIEW; Into Sinister Webs Of a Jumbled Mind (Published 2003)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2003/02/28/movies/film-review-into-sinister-webs-of-a-jumbled-mind.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ''فانتۆمی ئۆپێرا''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=French|یەکەم=Philip|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Minnie makes it|زمان=en-GB|ئیش=The Observer|ناونیشان=https://www.theguardian.com/theobserver/2004/dec/12/features.review47|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0029-7712}}</ref>''<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=FILM REVIEW; Into Sinister Webs Of a Jumbled Mind (Published 2003)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2003/02/28/movies/film-review-into-sinister-webs-of-a-jumbled-mind.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ھاری پۆتەر و جامەکەی ئاگر''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mackie|یەکەم=Rob|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Harry Potter and the Goblet of Fire|زمان=en-GB|ئیش=The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2006/mar/17/dvdreviews.harrypotter|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0261-3077}}</ref> ''ڤیکتۆریا گەنجەکە''،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Poor Little Royal Girl: A Melancholy Monarch (Published 2009)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/12/18/movies/18young.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> لە ''داگنھام دروستکراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bradshaw|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Made in Dagenham|زمان=en-GB|ئیش=The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2010/sep/30/made-in-dagenham-film-review|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0261-3077}}</ref>'' و ''بێل<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Movie Listings for June 20-26 (Published 2014)|زمان=en|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/06/20/movies/movie-listings-for-june-20-26.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>'' و ''بەھێزتر'' ڕۆڵی بینیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ide|یەکەم=Wendy|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Stronger review – Jake Gyllenhaal plays the big-eyed hero|زمان=en-GB|ئیش=The Observer|ناونیشان=http://www.theguardian.com/film/2017/dec/10/stronger-review-jake-gyllenhaal-plays-the-big-eyed-hero-boston-marathon-survivor-drama|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0029-7712}}</ref> ڕیچاردسۆن پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ زیانگەیاندن،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Academy Awards Database Search {{!}} Academy of Motion Picture Arts & Sciences|ناونیشان=https://awardsdatabase.oscars.org/search/getresults?query=%7B%22Nominee%22:%22Miranda%20Richardson%22,%22Sort%22:%223-Award%20Category-Chron%22,%22AwardShowNumberFrom%22:0,%22AwardShowNumberTo%22:0,%22Search%22:30%7D|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230815081436/https://awardsdatabase.oscars.org/search/getresults?query=%7B%22Nominee%22%3A%22Miranda%20Richardson%22%2C%22Sort%22%3A%223-Award%20Category-Chron%22%2C%22AwardShowNumberFrom%22%3A0%2C%22AwardShowNumberTo%22%3A0%2C%22Search%22%3A30%7D|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=awardsdatabase.oscars.org}}</ref> == ژیانی تایبەتی == خولیاکانی ڕیچاردسۆن بریتین لە سەگ بەخێوکردم و باخداری و پەلەوەری. لە ساڵی ٢٠١٣ دەستی کرد بە فێربوونی چەلۆ.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cochrane|یەکەم=Kira|بەستەری نووسەر=Kira Cochrane|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Miranda Richardson: 'I hate our sneering attitude to success'|ناونیشان=http://www.theguardian.com/books/2013/apr/20/miranda-richardson-hate-sneering-attitude|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=[[The Guardian]]|زمان=en}}</ref><ref name="radiotimes">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Duncan|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Miranda Richardson discusses her new role as Miss Elizabeth Mapp|ناونیشان=http://www.radiotimes.com/news/2014-12-29/miranda-richardson-on-her-role-in-bbc1s-period-comedy-mapp-and-lucia|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=[[Radio Times]]|بڵاوکەرەوە=[[Immediate Media Company]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Miranda Richardson}} {{تووڵی دەروازە|شانۆ|شانشینی یەکگرتوو|ژن|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم]] owlzl6wissqrhk994wdbcmdf6lkrmx3 0 247407 1679790 1679106 2026-10-03T17:13:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679790 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Minaret_of_Qayt_Bey,_Umayyad_Mosque.jpg|وێنۆک| منارەی مزگەوتێکی ئومەوییەکان لە [[دیمەشق]]]] '''منارە''' ({{IPAc-en|ˌ|m|ɪ|n|ə|ˈ|r|ɛ|t|,_|ˈ|m|ɪ|n|ə|ˌ|r|ɛ|t}};<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=minaret|ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/minaret|وێبگە=[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]}}</ref> {{بە عەرەبی|منارة}}، یان {{عەرەبی|مِئْذَنة}}) جۆرێکە لە [[بورج|تاوەر]] کە بە شێوەیەکی گشتی لەناو مزگەوتەکاندا دروست کراوە یان تەنیشت [[مزگەوت]]ەکان. منارەکان بەگشتی بەکاردەھێنرێن بۆ بانگکردن و بانگەوازی موسڵمانان بۆ نوێژکردن (''[[بانگ]]'') ھەروەھا وەک ھێما و سیمبولێکی ئیسلام داندراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miranet Function, Design & Importance|ناونیشان=https://www.britannica.com/art/minaret-architecture|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Britannica}}</ref><ref name=":24">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٠٩٩١-١|editor-last=Bloom|editor-first=Jonathan M.|پەڕەکان=٥٣٠–٥٣٣|chapter=Minaret|editor-last2=Blair|editor-first2=Sheila S.}}</ref> دەتوانرێت شێوە و شێوازی جۆراوجۆریان ھەبێت، لە تاوەری ئەستوور و بچووکەوە تا دەگاتە تاوەرە بەرز و تەنکە قەڵەمییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miranet Function, Design & Importance|ناونیشان=https://www.britannica.com/art/minaret-architecture|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Britannica}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Miranet|ناونیشان=https://www.worldhistory.org/Minaret/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=World History Encyclopedia}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Definition of MINARET|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/minaret|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.merriam-webster.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Architectural, Cultural, and Religious Significance of Minarets|ناونیشان=https://www.archdaily.com/968046/the-architectural-cultural-and-religious-significance-of-minarets|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ArchDaily|زمان=en-US}}</ref> == وشەناسی == دوو وشەی عەرەبی بۆ دیاریکردنی تاوەری منارە بەکاردێت: ''manara'' و ''manār''. بە بێژە کردنی ئینگلیزی "minaret"، وشەکە لە ڕێگەی وشەی [[زمانی تورکی|تورکی]] ({{Lang|tr|minare}})<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloom|یەکەم=Jonathan M.|سەردێڕ=The minaret|ناونیشان=https://archive.org/details/minaret0000bloo|بڵاوکەرەوە=Edinburgh University Press|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٨٦-٣٧٢٥-٦|شوێن=Edinburgh|oclc=٨٥٦٠٣٧١٣٤}}</ref><ref name=":17">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hillenbrand|یەکەم=Robert|سەردێڕ=Islamic Architecture: Form, function, and meaning|ناونیشان=https://archive.org/details/islamicarchitect0000hill_h4x4|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-١٠١٣٣-٢|شوێن=New York|زمان=en}}</ref> و وشەی عەرەبی (''manārāt'') کە لە بنەڕەتدا بە واتای «وەستان» دێت، سەرچاوەی گرتووە؛ کە ھاوتای (''menorah'')ی [[زمانی عیبری|عیبرییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Centre|یەکەم=UNESCO World Heritage|سەردێڕ=Minaret and Archaeological Remains of Jam|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/211/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Balashon|سەردێڕ=minaret and menorah|ناونیشان=https://www.balashon.com/2021/03/minaret-and-menorah.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20070929083459/http://www.muslimheritage.com/topics/default.cfm?articleID=647 "منارە، ھێمای شارستانیەتییەک"] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Minarets}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|نژیاروانی|مزگەوت}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:نژیاروانیی ئێرانی]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:نژیاروانیی عەرەبی]] [[پۆل:موسڵمانان]] p64rrjrncct23kvfe2oqb7vbl6u386n 0 247548 1679894 1679534 2026-10-03T20:06:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679894 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی دەسەڵاتدار|name=Andrew Fabian|image=|caption=|image_size=|office=President of the Royal Astronomical Society|order=86th|predecessor=[[Michael Rowan-Robinson]]|successor=[[Roger Davies (astrophysicist)|Roger Davies]]|birth_name=Andrew Christopher Fabian|birth_date={{Birth date and age|1948|2|20|df=y}}<ref name=awhoswho/>|birth_place=|death_date=|death_place=|residence=|citizenship=|nationality=[[United Kingdom|British]]|footnotes=|spouse={{marriage|[[Carolin Crawford]]|1991}}<ref name=cwhoswho>{{Who's Who | author=Anon| title=Crawford, Prof. Carolin Susan | id = U258623 | year = 2017 | doi =10.1093/ww/9780199540884.013.U258623 | edition = online [[Oxford University Press]]|location=Oxford}}</ref>|children=|website={{URL|http://www.csap.cam.ac.uk/network/andrew-fabian}}}} '''ئەندرۆ کریستوفر فابیان''' <ref>{{London Gazette|issue=58014|date=17 June 2006|page=10}}</ref> (لەدایکبووی ٢٠ی شوباتی ١٩٤٨) فەلەکناس و [[ستێرفیزیک|فیزیای فەلەکناسی]] بەریتانییە. لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠١٨ بەڕێوەبەری پەیمانگای فەلەکناسی لە زانکۆی کامبریج بووە. لە ساڵی ١٩٨٢ تا ٢٠١٣ پرۆفیسۆری توێژینەوەی [[ئەنجومەنی پادشایی|کۆمەڵگەی شاهانە]] بووە لە پەیمانگای فەلەکناسی [[زانکۆی کامبریج|لە کامبریج]] ، و جێگری مامۆستای کۆلێژی داروین بووە لە کامبریج لە ساڵی ١٩٩٧ تا ٢٠١٢. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٨ تا ساڵی ٢٠١٠ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە کاری کردووە == خوێندن == فابیان لە کۆلێژی کینگ لە لەندەن (BSc، فیزیا) و تاقیگەی زانستی بۆشایی ئاسمانی مۆلارد لە زانکۆی کۆلێژی لەندەن (دکتۆرا) خوێندوویەتی. == پیشە و توێژینەوە == فابیان پرۆفیسۆری فەلەکناسی گرێشام بووە لە کۆلێژی گرێشام ، پۆستێک کە تێیدا لە نێوان ساڵانی ١٩٨٢ بۆ ١٩٨٤ وتار و توێژینەوە گشتیەکانی بەخۆڕایی لەناو شاری لەندەن پێشکەش کردووە <ref>[http://www.gresham.ac.uk/gresham-professor-of-astronomy List of Astronomy Professors on the Gresham College website]</ref> لە ساڵانی ١٩٩٤-٢٠٠٨ سەرنووسەری سەرەکی گۆڤاری زانستی فەلەکناسی بووە لە گۆڤاری ''ئاگادارییەکانی مانگانەی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە'' بە خۆڕایی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Carswell|یەکەم=Bob|دوایین٢=Clube|یەکەم٢=Kim|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Monthly Notices of the RAS|journal=Astronomy & Geophysics|بەرگ=٤٩|issue=5|پەڕەکان=١٤|bibcode=2008A&G....49e..14C|doi=10.1111/j.1468-4004.2008.49514.x|doi-access=free}}</ref> بوارەکانی لێکۆڵینەوەکانی فابیان بریتین لە [[ھێشووی گەلەستێرەیی|کۆی گەلەئەستێرەکان]] هەروەها ناوکی گەلەئەستێرەی چالاک و [[ڕاکێشان (فیزیک)|هێزی کێشکردنی]] بەهێز و [[کونەڕەش|کونە ڕەشەکان]] و پاشخانی تیشکی ئێکس . هەروەها لە ڕابردوودا کاری لەسەر دووانەی تیشکی ئێکس, [[ئەستێرەی نیوترۆنی|ئەستێرەی نیوتڕۆن]] و پاشماوەی سوپەرنۆڤا کردووە. زۆربەی توێژینەوەکانی بریتین لە فەلەکناسی تیشکی ئێکس و [[ستێرفیزیک|فیزیای فەلەکناسی]] وزە بەرز، دەستکەوتە دیار و گەورەکانی بریتین لە بەشداریکردنی لە دۆزینەوەی هێڵە ئاسنییە فراوانەکان کە لە گەردیلە چالاکەکانی گەلەئەستێرەییەکانەوە دەردەچن، کە بەهۆی ئەو دۆزینەوەیەوە بە هاوبەشی خەڵاتی برۆنۆ ڕۆسی پێبەخشرا. نووسەری زیاتر لە ١٠٠٠ بابەتە <ref>[http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&author=fabian%2C+a.c.&nr_to_return=1000&jou_pick=NO ADS], last run 16 July 2015</ref> و سەرۆک و بەڕێوەبەری کۆمەڵەی فەلەکناسی تیشکی ئێکسە لە پەیمانگای زانستی فەلەکناسی. <ref>[http://www-xray.ast.cam.ac.uk/ Institute of Astronomy X-ray Group]</ref> === خەڵات و ڕێزلێنان === فابیان خەڵاتی دانی هاینمان بۆ فیزیای فەلەکناسی لە ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی وەرگرت و مەدالیای زێڕینی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە لە ساڵی ٢٠١٢ ۆێبەخشرا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RAS honours leading astronomers and geophysicists|ناونیشان=http://www.ras.org.uk/news-and-press/219-news-2012/2058-ras-honours-leading-astronomers-and-geophysicists|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Royal Astronomical Society]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٢٠ خەڵاتی کاڤلی بۆ فیزیای فەلەکناسی پێبەخشرا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=2020 Kavli Prize in Astrophysics|ناونیشان=http://kavliprize.org/prizes-and-laureates/prizes/2020-kavli-prize-astrophysics|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.kavliprize.org|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦ وەک هاوکارێکی بیانی لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان هەڵبژێردرا <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=National Academy of Sciences Members and Foreign Associates Elected|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160506052951/http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html|بڵاوکەرەوە=[[National Academy of Sciences]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> و لەلایەن کۆمەڵەی فەلەکناسی زەریای هێمنەوە میدالیای زێڕی بروسی پێبەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Past Recipients of the Catherine Wolfe Bruce Gold Medal|ناونیشان=http://www.astrosociety.org/about-us/past-recipients-of-the-catherine-wolfe-bruce-gold-medal-2/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123091612/http://www.astrosociety.org/about-us/past-recipients-of-the-catherine-wolfe-bruce-gold-medal-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Astronomical Society of the Pacific]]}}</ref> لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٢٠ فابیان میوانی بەرنامەیەکی تایبەتی ڕادیۆی بی بی سی ' The Life Scientific ' بوو. <ref name="Fabian11August2020">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBC Radio 4 – The Life Scientific, Andy Fabian on black holes|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/programmes/m000lmdt|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=BBC}}</ref>{{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == {{Scholia}}{{FRS 1996}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Andrew Fabian}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] [[پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی]] [[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێجی زانکۆییی لەندەن]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨]] dig05k71nthb82vfp21s8a8e1s9e6a7 0 248696 1680014 1404339 2026-10-04T01:35:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1680014 wikitext text/x-wiki {{کورد}} '''میرنشینی سلێمان''' یان '''میرنشینی قولب''' میرنشینێکی [[کورد]]ی بوو کە لە سەدەی ١٥ تا ساڵی ١٨٣٨ حوکمی ناوچەی [[پاسوور]] و سلڤانی کرد، لە [[باکووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sevgen|یەکەم=Nazmi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=O7lNAQAAIAAJ&q=kulp+beyleri|سەردێڕ=Anatolian castles|ڕێکەوت=1958|پەڕە=٣٠٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Acikyildiz|یەکەم=Birgul|سەردێڕ=The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٤٥٣-٢١٦-١|زمان=en}}</ref> سولەیمان بەگ (سلڤانی) لە ناوی بنەماڵەیەکی ئاغای کوردەوە ھاتووە و پێکھاتووە لە ناوی کوردی «سولەیمان» کە ناوی یەکەیەکی ئیدارییە لە ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[Sharafkhan Bidlisi]]|سەردێڕ=Sharafnama|ساڵ=١٥٩٧|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٦٦٥٢٠١١|پەڕە=٢٩٦|oclc=٩٨٤١٤٨٣٤٨}}.</ref> == مێژوو == دوای [[شەڕی چاڵدێران]]، قەرە بەھلول بوو بە فەرمانڕەوای میرنشینەکە، کە لە ساڵی ١٥١٤دا جیاکرایەوە بۆ سلڤان و قولب.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Acikyildiz|یەکەم=Birgul|سەردێڕ=The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٤٥٣-٢١٦-١|پەڕەکان=٤٨|زمان=en}}</ref> میرنشینی سلێمان پەیوەندی دۆستانەیان لەگەڵ [[شانشینی سەفەوی|سەفەوییەکان]] ھەبوو و لەو پەیوەندییەدا میر دیادن بووە کەسایەتییەکی دیار.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beysanoğlu|یەکەم=Şevket|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ds8LAAAAIAAJ&q=Kulp+beyliği|سەردێڕ=Diyarbakır history with its monuments and inscriptions: vol. From Akkoyunlular to the Republic|ڕێکەوت=1990|پەڕە=٤٨٩}}</ref> کاریگەرترین سەردەمی میرنشینی سلێمان لە کۆتایی سەدەی ١٥دا بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bozkurt|یەکەم=Ibrahim|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wCHZHgAACAAJ&q=inauthor:%22İbrahim+Bozkurt%22|سەردێڕ=Throughout history, tribalism and the history of Şanliurfa tribes|ڕێکەوت=2003|پەڕەکان=٢٦٠–٢٦٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Doğubayazıt Governorship|یەکەم=District Governorates|سەردێڕ=History of Doğubayazıt|ناونیشان=http://www.dogubayazit.gov.tr/dogubayazit-tarihcesi|زمان=tr}}</ref> میرنشینەکە لە ساڵی ١٨٣٨ وەک [[میرنشینە کوردییەکان|میرنشینەکانی]] تری کوردستان کۆتایی ھات. ناوچەکە دوای یەکەم پەیمانی ئەرزرۆم کەوتە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]]، کە لە ساڵی ١٨٢٣ بۆ یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکانی سنووری نێوان ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و [[ئێران|فارس]] واژوو کرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] 7j6zwn3dctkk7cc5v3u7zrs773z0gvq 0 248870 1680324 1516952 2026-10-04T10:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1680324 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Aristotle, Metaphysics, Vaticanus graecus 256.jpg|وێنۆک| ئەرستۆ، مێتافیزیک لە ms. کتێبخانەی نێردراوی ڤاتیکان، ڤاتیکانۆسی یۆنانی ٢٥٦.]] '''مێتافیزیک''' (بە [[یۆنانی]]: τὰ μετὰ τὰ φυσικά, «ئەوانەی دوای فیزیک») یەکێ لە کارە سەرەکییەکانی [[ئەرەستوو|ئەرەستووە]] کە تێیدا پەرە بەو ئامۆژگارییە دەدا کە پێی دەڵێ [[فەلسەفەی یەکەم]]. کارەکە کەڵەکەیەکە لە چەندین تێکستی جۆربەجۆر لەمەڕ [[شتی دەرھەست|بابەتە دەرھەستەکانەوە]]؛ بابەتانێ وەکوو [[جەوھەر]] و [[چوار ھۆکار|ھۆ]] و [[ماکە و شێوە]] و ھەبوونی [[شتی ماتماتیکی|شتە ماتماتیکییەکان]] و [[کۆسمۆس]]، کە سەرجەم ئەو لقەی فەلسەفە دروست دەکەن کە لەوەودوا [[مێتافیزیک]] -ی پێ وترا. مێتافیزیک بە یەکێک لە گەورەترین بەرھەمە فەلسەفییەکانی مێژوو دەژمێردرێ کە شوێنەواری قورسی بە سەر یۆنانییەکان و فەیلەسووفە موسڵمانەکان و [[سکۆلاستیزم|فەیلەسووفە فێرگەیییەکانەوە]] بە جوانی دەبینرێ. زۆرێ لە کارەکانی ئەرەستوو لەڕادەبەدەر تۆکمە و تێکھەڵگوشراون و، بەم بۆنەوە، بۆ کەسێ کە تازە دەستی پێ کردبێ سەرلێشێوێن دەنوێنن. زۆرێ لە زانایانیش لەو باوەڕەدان کە شێوازی ئێستای نووسراوەکان زۆرتر لە تێبینیگەلێک دەکا کە مامۆستایەک بۆ وانەوتنەوە لە لای خۆی ھەڵی دەگرێ. کارەکانی ئەرەستوو لە سەدەی یەکەمی پاش زایین لە لایەن [[ئاندرۆنیکۆسی ڕۆدیۆسی]] -یەوە  سەرلەنوێ داڕێژرایەوە و دیسان  ڕێکوپێک کرایەوە. لە دوای ئەو داچنینەوەیە، ژمارەیەک لە نامیلکەکانی کەوتنە دوای بەشی ''فیزیک'' و بەرەبەرە بە ''مێتافیزیک'' (یانی دوای فیزیک) ناسران. ھەندێ دەڵێن مەبەس لە «مێتا» ئەوەیە کە بابەتەکەی لەوپەڕی فیزیکەوەیە، یانی ئەگەر بەشی فیزیک تیۆرییەک لەبارەی سروشتەوەیە، ئەوا بەشی مێتافیزیک تیۆرییەکە لەبارەی تیۆرییەوە. بەڵام ھەندێ تر دەڵێن زۆر سادە مێتافیزیک یانی ئەو بەشە کەوتووەتە دوای بەشی فیزیک. خودی ئەرەستوو لە کارەکانی تریا بە نامیلکە مێتافیزیکییەکانی دەڵێ «ئەو نووسراوانەی کەوا لەبارەی فەلسەفەی یەکەمەوەن».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مێتافیزیکی ئەرەستوو، ئینسایکلۆپیدیای فەلسەفەی ستەنفۆرد|ناونیشان=https://plato.stanford.edu/Entries/aristotle-metaphysics/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=plato.stanford.edu}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Metaphysics (Aristotle)}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|فەلسەفە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کتێب-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} 5rcn3oeozkgp5ckoeoa4g39bdclr91s 0 248884 1680124 1633170 2026-10-04T05:50:15Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680124 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە = Bro Omerî.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٤٢ | شوێنی لەدایکبوون = گوندی چالێ {{ھن}} [[نسێبین]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ | شوێنی مەرگ = نسێبین | ھۆکاری مەرگ = نەخۆشیی دڵ | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە = [[نووسەر]] {{ھن}} [[شاعیر|ھەڵبەستوان]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''برۆ عومەری''' (١٩٤٢ لە [[نسێبین]] - ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە نسێبین) [[نووسەر]] و [[شاعیر]]ێکی [[کورد]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bro Omerî، Diyarname|ناونیشان=http://www.diyarname.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1388|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927202956/http://www.diyarname.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1388}}</ref> == ژیان == عومەری ساڵی ١٩٥٧ لە شاری نسێبین قۆناغی ناوەندی تەواو کردووە، دواتر لە [[مێردین]] قۆناغی دواناوەندی و دواتر لە [[ئەستەمبوڵ]] زانکۆی تەواو کردووە و ساڵی ١٩٦٩ بووە بە دوکتور. برۆ عومەری ساڵی ١٩٧٨ بووەتە پسپۆری [[نەشتەرگەریی گشتی]] و بەڕێوەبەری تەندروستی لە [[مەراش]] و مێردین. لە نەخۆشخانەی مێردین کاری کردووە، ساڵی ١٩٨٠ بە کودەتایەکی سەربازی دەستبەسەر و پاشان ئاوارە و شاربەدەر کراوە؛ دواتر لە نەخۆشخانەی شاری سینۆپ کاری کردووە. دوای ماوەیەک وازی لە کارەکەی ھێناوە و لە قۆسەر و ماردین ماوەتەوە، ماوەیەک لە نەخۆشخانەی [[مێرسین]] کاری کردووە و لە ساڵی ٢٠٠٢ خانەنشین بووە. لە زۆر گۆڤار و ڕۆژنامەدا نووسین و ھەڵبەستەکانی لەژێر ناوی برۆ عومەری بڵاو بوونەتەوە. برۆ عومەری لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٦دا بووە بە ئەندامی [[کۆمەڵەی نووسەرانی کوردی ئامەد]]. لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ بەھۆی نەخۆشیی دڵەوە لە شاری نسێبین کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی کورمانجی | سەردان = ٩ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] mpa0sil7wiqhw2fe51urqc2wedfw1ne 0 248946 1680015 1452433 2026-10-04T01:35:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680015 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mapofthesarabkhanate.png|وێنۆک| نەخشەی خانەدانی سەراب]] '''میرنشینی سەراب''' یان '''خانەدانی سەراب''' خانەدانێکی [[کورد]]ی بوو لە دوای ساڵی ١٧٤٧ەوە لەلایەن عەشیرەتی [[شەقاقی]] حوکمڕانی کراوە، و سەراب ناوەندەکەی بووە.{{Sfnp|Tapper|2010}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sarab Khanate - Azerbaijan|ناونیشان=https://www.azerbaijans.com/content_391_en.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.azerbaijans.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran|ناونیشان=https://www.worldstatesmen.org/Iran.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.worldstatesmen.org}}</ref> == مێژوو == === سەرھەڵدان === لەگەڵ ڕووخانی [[شانشینی سەفەوی|ئیمپراتۆرییەتی سەفەوی]] لە ساڵی ١٧٢٢، پارێزگاکانی قەوقاز کەوتنە ئاژاوەوە. [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسەکان]] ئەم دەرفەتەیان قۆستەوە بۆ داگیرکردنیی ناوچەکە، [[پیتەری مەزن]] لە ھاوینی ساڵی ١٧٢٢دا داگیرکارییەکەی دەست پێکرد. عوسمانییەکان لە ھاوینی ساڵی ١٧٢٣ دەستیان پێکرد، و تا ساڵی ١٧٢٥ ھەموو پارێزگا قەوقازەکانی فارسیان خستە ژێر کۆنترۆڵی خۆیانەوە؛ بەڵام گرووپە خێڵەکییەکانی ناوچەی ئازەربایجان بەرھەڵستکار بوون و لە دژی ئەو ھێزانە ڕاپەڕین.{{Sfnp|Tapper|1997}} لە بەھاری ساڵی ١٧٢٦ شاحسێڤانی [[دەشتی موغان|موغان]] و [[شکاک|شکاکییەکانی]] مشکێن بەھۆی توڕەییانەوە لە داگیرکردنی [[ئەردەوێڵ|ئەردەبیل]]، بە سەرکردایەتی عەبدولڕەزاق خان، لە دژی عوسمانییەکان ڕاپەڕین. لە مانگی ئایاردا ھێزێکی عوسمانی بە فەرماندەیی عەبدڕەحمان پاشا ئەردەبیلی بەجێھێشت و لە ناوچەی ئەرشەق شکستیان بە خێڵەکان ھێنا.{{Sfnp|Tapper|1997}} لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٧٢٨دا [[ئەیالەتی دیاربەکر|پارێزگاری دیاربەکر]] لە مشکێن شکستی بە شکاکییەکان ھێنا و ژن و منداڵەکانیانی بە دیل گرت. لە کۆتاییدا عوسمانییەکان تا مانگی یەکی ساڵی ١٧٢٩ یاخیبووەکانیان سەرکوت کرد؛ بەڵام دووبارە سەرھەڵدانەوەی سەفەوییەکان و [[نادر شا]] ھیچ بوارێکی بۆ سوپای بێگانە لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجاندا]] نەھێشتەوە. تا ساڵی ١٧٣٢ مۆغان گەڕایەوە ژێر کۆنترۆڵی [[شانشینی سەفەوی|سەفەوییەکان]].{{Sfnp|Tapper|1997}} لە سەردەمی ئەفشارییەکاندا، [[نادر شا]] زۆرێک لە شکاکییەکانی ڕاگوێستی [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]] کرد؛ بەڵام لەگەڵ تیرۆرکردنی لە حوزەیرانی ساڵی ١٧٤٧، شکاکییەکان ھاتنەوە بۆ ناوچەی ئازەربایجان. لەبری ئەوەی لە مشکێن نیشتەجێ ببن، لە سەراب و میانە نیشتەجێبوون.{{Sfnp|Tapper|1997}} === سەردەمی عەلی خانی شکاک === خانەدانەکە لەلایەن عەلی خان سەرۆکی عەشیرەتی [[شکاک]]ی [[کورد|کوردەوە]] لە دوای ساڵی ١٧٤٧ دامەزراوە.{{Sfnp|Tapper|2010}} لە ساڵی ١٧٥٠دا عەلی خان لە بەرامبەر ئازادخانی ئەفغانییەوە شکستی ھێنا و ناچار بوو ملکەچی بێت. [[کەریم خانی زەند]] لە بەھاری ساڵی ١٧٦٢ ھێرشی کردە سەر ئازەربایجان بۆ ئەوەی فاتیح عەلی خانی ئەفشار و خانەدانی ورمێ ناچار بکات ملکەچی بکەن. عەلی خانی شکاکی لەشکری زەندی پەسەند کرد و ملکەچی زەندییەکان بوو. کەریم خان دوای گەمارۆدانی حەوت مانگ، لە ٢٠ی شوباتی ساڵی ١٧٦٣ تەورێز و ورمێ دەگرێت. لە سەردەمی دەسەڵاتی عەلی خاندا، خانەدانەکە ھاوپەیمانییەتی لەگەڵ خانەدانی ئەردەبیلی دراوسێی و خانەدانی قەرەباخ ھەبوو.{{Sfnp|Tapper|1997}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About: Ardabil Khanate|ناونیشان=https://dbpedia.org/page/Ardabil_Khanate|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=dbpedia.org}}</ref> === سەردەمی سادق خانی شکاک === کاتێک عەلی خانی شکاک لە ساڵی ١٧٨٦ کۆچی دوایی کرد، سادق خانی شکاک شوێنی گرتەوە. لە ساڵی ١٧٨٧ سادق [[تەورێز]]ی گرت و پارێزگارەکەی، [[دونبەلی|خوداداد خانی دونبەلی]] کوشت. ھەروەھا شوێنکەوتووانی ھەڵیانکوتایە سەر [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]].{{Sfnp|Tapper|1997}} کاتێک [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ]] لە سەرەتای ساڵی ١٧٩١دا [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانی]] داگیرکرد، سادق بۆ بەرگریکردن لە سەراب، لە تەورێز پاشەکشەی کرد، بەڵام شکستی ھێنا و سوپای ئێران سەراب و لادێکانی دەوروبەری وێران کرد. پاشان سادق بە بارمتە گیرا، لەگەڵ ھەندێک لە سەرۆکەکانی شاسەوان لە [[ئەردەوێڵ|ئەردەبیل]].{{Sfnp|Tapper|1997}} == خانەکانی سەراب == * ''عەلی خانی شکاک'' ١٧٤٧‒١٧٨٦ * ''سادق خانی شکاک'' ١٧٨٦‒١٨٠٠ * ''سان خان'' ١٨٠٠‒؟ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو|ئێران}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] icdv0ys8neraz3ulah7az9i2xmzrol2 0 249214 1679682 1672369 2026-10-03T13:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1679682 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = The_Mummy_(2017).jpg }} '''مۆمیاکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Mummy}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی و سەرگەرمییە لە ساڵی ٢٠١٧ لە دەرھێنانی ئەلێکس کورتزمان، کە ئەکتەرانی وەک [[تۆم کروز]] و سۆفیا بۆتێلا و ئانابێل والیس و ڕوسیل کرۆو ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. فیلمەکە [[ڕیبووت (وێژە)|ڕیبووتی]] زنجیرەی ڕەسەنی «مۆمیا»یە و چیرۆکی شازادەیەکی کۆن دەگێڕێتەوە کە لە گۆڕەکەیەوە بەئاگا دێتەوە و وێرانکاری لە [[لەندەن]]ی مۆدێرن دەکات. تۆم کروز ڕۆڵی نیک مۆرتن دەگێڕێت، سەربازێک کە بەبێ ئاگاداری شازادەکە لە زیندانەکەی ئازادی دەکات و لە ھەوڵەکانیدا بۆ دەسەڵاتدا تێکەڵ دەبێت. فیلمەکە توخمەکانی [[فیلمی ترسێنەر|ترسناک]] و سەرگەرمی و [[فیلمی خەیاڵی|فەنتازیا]] تێکەڵ دەکات لەکاتێکدا نیک و ھاوپەیمانەکانی ھەوڵدەدەن ڕێگری لە شازادەکە بکەن کە تووڕەیی خۆی بەسەر جیھاندا ئازاد بکات. سەرەڕای پێداچوونەوەی تێکەڵاوی ڕەخنەگران، فیلمی «مۆمیا» بەھۆی کاریگەرییە بینراوەکان و زنجیرە ئەکشنەکانی و نمایشەکانییەوە ستایشی کرا، بەتایبەتی وێناکردنی شازادەی ھەڕەشەئامێز لەلایەن سۆفیا بۆتێلا. ھەروەھا فیلمەکە زەمینەی بۆ یارییە پلان بۆ داڕێژراوەکانی کۆمپانیای [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] دانا بۆ فیلمی داڕک یوونیڤەرس. == کورتە == شازادەیەکی کۆنی میسر ھەڵدەستێتەوە لە گۆڕەکە لە بیابان داو دەبێتە ھۆی ترس و تۆقان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ترسناک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|لەندەن|شانشینی یەکگرتوو|میسر|دەیەی ٢٠١٠|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکانی دکتۆر جیکیل و مستەر ھاید]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە پیاوکوژی]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە شازادەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمەڵگە نھێنییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ئەفسانەی میسری]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی کریس مۆرگان]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن برایەن تایلەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە میسری کۆن داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە نامیبیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی کریستۆفەر مەککواری]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی دەیڤد کۆپ]] [[پۆل:فیلمە براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن ڕۆسبێری]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی کەی/ئۆ پەیپەر پرۆدەکتز]] [[پۆل:فیلمە مۆمیایییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی پێرفێکت وۆرد پیکچەرز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دووبارە دروست کراوەتنەوە]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەھریمەنەکانی یوونیڤەرساڵ]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سووری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] hogh5q95n6ssldezsgo8agcfriakc17 0 249281 1679733 1516553 2026-10-03T16:36:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1679733 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''مۆڵەتی پەرستار''' ئەو پرۆسەیە کە دەزگاکانی ڕێکخستنی جۆراوجۆر کە بەزۆری [[دەستەی پەرستاری|دەستەی پەرستارییە]]، پراکتیکی پەرستاری لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەریدا ڕێکدەخەن. ئامانجی سەرەکی مۆڵەتی [[پەرستاری|پەرستار]] بریتییە لە پێدانی مۆڵەت بۆ کارکردن وەک پەرستار دوای پشتڕاستکردنەوەی ئەوەی کە داواکار کەمترین لێهاتووییەکانی بەدەستهێناوە بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکانی پەرستاری بە سەلامەتی لە چوارچێوەی پەرستاریدا. مۆڵەتدان کاتێک پێویستە کە چالاکییە ڕێکخراوەکان ئاڵۆز بن، پێویستیان بە زانیاری و لێهاتوویی تایبەتمەند و بڕیاردانی سەربەخۆ هەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ncsbn.org/nursing-regulation/licensure.page|سەردێڕ=دەربارەی مۆڵەتی پەرستاری". ئەنجومەنی نیشتمانی بۆردەکانی پەرستاری ویلایەتی}}</ref> هەروەها مۆڵەتی پەرستار ئەمانە دابین دەکات: * چالاکییەکانی پەرستاری تەنیا دەتوانرێت بە شێوەیەکی یاسایی لەلایەن ئەو کەسانەوە ئەنجام بدرێت کە مۆڵەتی پەرستارییان هەیە کە لەلایەن دەزگای ڕێکخستنەوە دەرچووە. * پاراستنی نازناو: تەنها ئەو کەسانەی مۆڵەتیان پێدراوە بە شێوەیەکی یاسایی ڕێگەیان پێدراوە هەندێک نازناو بەکاربهێنن، وەک [[پەرستاری تۆمارکراو]]، پەرستاری تۆمارکراوی پراکتیکی پێشکەوتوو و هتد. * بۆ ئەوەی دڵنیا بین لەوەی کە خەڵک پارێزراون، دەسەڵات دەدرێت بە دەزگای ڕێکخستن کە ڕێکاری دیسپلین بگرێتەبەر لە ئەگەری پێشێلکردنی یاسا یان هەر ڕێسایەک کە لەلایەن دەزگای ڕێکخستنەوە ڕاگەیەندراوە هەروەها مۆڵەتی پەرستار تۆمارێکی پەرستارانی مۆڵەتپێدراو دادەمەزرێنێت، هەربۆیە زاراوەی "[[پەرستاری تۆمارکراو]]"ی لێنراوە. یەکەم پرۆگرامی مۆڵەتدان و تۆمارکردنی پەرستار لە ساڵی ١٩٠١ لە نیوزلەندا دەستیپێکرد کاتێک [[یاسای تۆمارکردنی پەرستاران ساڵی ١٩٠١]] کرایە یاسا، یەکەم یاسای مۆڵەتدان لە ئەمریکا لە ساڵی ١٩٠٣ هات، لە ئەمریکا پێویستە داواکاران بە سەرکەوتوویی لە تاقیکردنەوەی (تاقیکردنەوەی مۆڵەتی ئەنجومەنی نیشتمانی NCLEX) دەربچن پێش ئەوەی مۆڵەتیان پێبدرێت. ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:پەرستاری]] 6lpx6yxr5t8qhdr4e9ro7mhanin7cou 0 249337 1680297 1516878 2026-10-04T10:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1680297 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مایکل جۆن گۆردن''' (لەدایکبووی ٧ی تەممووزی ١٩٨٥)، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری تۆمار و مۆسیقاژەن و دیزاینەری دەنگی ئوسترالییە، بە پلەی یەکەم مۆسیقا بۆ یارییە ڤیدیۆیییەکان ئامادە دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢١ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئوسترالیا|مۆسیقا|ژیاننامە }} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:زیندووان]] 939qgiz7fq8b83oh9uv4x02p0ac1mqw 0 249579 1679749 1404297 2026-10-03T16:38:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە) 1679749 wikitext text/x-wiki '''میتان''' [[ئاوێتەی کیمیایی|ئاوێتەیەکی کیمیایییە]] بە [[فورمووڵی کیمیایی]]ی CH₄ (یەک ئەتۆمی [[کاربۆن]] بە چوار ئەتۆمی [[ھایدرۆجین]] گرێ دراوە). ھایدریدی گرووپی ١٤، ساکارترین [[ئەلکان]] و پێکھێنێکی سەرەکیی [[گازی سروشتی]]یە. میتان [[سووتەمەنی]]یەکی گرنگە، ھەرچەندە گرتن و پاشەکەوتکردنی قورس و دژوارە، چونکە لە پلەی گەرمی و پەستۆی ستاندارددا [[گاز]]ە. گەورەترین کۆگەی میتان لەژێر بنکی زەریادایە. کاتێک کە میتان بە ڕوو و ھەڵمەگۆ دەگات، بە میتانی ھەڵمەگۆیی دەناسرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Khalil|یەکەم=M. A. K.|ڕێکەوت=1999|سەردێڕ=Non-CO2 Greenhouse Gases in The Atmosphere|ناونیشان=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.24.1.645|journal=Annual Review of Energy and the Environment|زمان=en|بەرگ=٢٤|issue=1|پەڕەکان=٦٤٥–٦٦١|doi=10.1146/annurev.energy.24.1.645|issn=1056-3466}}</ref> میتان گازێکی بێبۆن، بێڕەنگ و شەفافە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hensher|یەکەم=David A.|سەردێڕ=Handbook of transport and the environment|دوایین٢=Button|یەکەم٢=Kenneth J.|ڕێکەوت=2008|بڵاوکەرەوە=Emerald|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٨-٠٤٤١٠٣-٠|edition=3rd|زنجیرە=Handbooks in transport|شوێن=United Kingdom}}</ref> خەستیی میتانی ھەڵمەگۆییی زەوی لە ١٧٥٠ەوە نزیکەی ١٦٠٪ زیاد بووە.<ref name="UNEP_20222">{{cite report|url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/41108/methane_2030_SPM.pdf|title=Global Methane Assessment|date=2022|location=Nairobi|pages=12|access-date=March 15, 2023|work=United Nations Environment Programme and Climate and Clean Air Coalition}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|وزە|گەردوون}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:میتان]] [[پۆل:سووتەمەنییەکان]] 4a85o3ty5nxa6fuwu6p33qwcfnpvvrq 0 249612 1679904 1679522 2026-10-03T20:08:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1679904 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ئەنجومەنی یاسادانان | ناو = ئەنجومەنی ڕاوێژی نیشتمانی{{ھن}}مجلس شورای ملی | legislature = ١٩٠٦–[[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|١٩٧٩]] | پێکھاتە = [[تاکە پەرلەمانی]] {{small|(١٩٠٦−١٩٤٩)}}<ref name="EI2"/>{{ھن}}[[ئەنجومەنی خواروو]] {{small|(١٩٤٩−١٩٧٩)}}<ref name="EI2"/> | دامەزراندن = {{Start date|١٩٠٦|١١|٦}} | جیابوونەوە = {{End date|١٩٧٩|٢|١١}} | پاشینە = [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی]] | ھەڵبژاردن٥ = ١٩٧٥ | کورسییەکان = ٢٦٨ <small>(لە زۆرترین شێوەدا)</small> | ژووری_دانیشتن = Majles Melli Entrance Gate Baharestan Tehran.jpg | دوایین_ھەڵبژاردن١ = ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٧٥ | شوێنی_کۆبوونەوە = ئەنجومەنی ڕاوێژی نیشتمانی{{ھن}}[[بەھارستان]]{{ھن}}[[تاران]]{{ھن}}[[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]] }} '''ئەنجومەنی ڕاوێژی نیشتمانی''' ({{بە فارسی|مجلس شورای ملی}})<ref name="EI2"/> بە کورتە '''مەجلیس'''، [[پەرلەمان]] و [[دەزگای یاسادانان]]ی [[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]] لە ساڵی ١٩٠٦ ھەتا ١٩٧٩ بوو. بەھۆی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئێران]] و ڕووخانی [[شانشینی پەھلەوی|حکوومەتی پەھلەوی]]، ئەنجومەنی ڕاوێژی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٧٩دا ھەڵوەشایەوە و [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی]] جێی گرتەوە. نوێنەرانی ئەنجومەنەکە بە [[مافی دەنگدانی گشتی|دەنگی گشتی]]، بەبێ ھەژمارکردنی ھێزە چەکدارەکان و تۆمەتبارەکان ھەڵدەبژێردران. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە ژنانیش دەیانتوانی دەنگ بدەن و خۆیان بەربژێر بکەن.<ref name="EI2"/> لە ساڵی ١٩٠٦ ھەتا ١٩٥٢ خولەکان بۆ ماوەی ٢ ساڵ و لە ساڵی ١٩٥٢ ھەتا ١٩٧٩ خولەکان بۆ ماوەی ٤ ساڵ بوون.<ref name="EI2">{{cite encyclopedia|author1=P. Bearman|author2= Th. Bianquis|author3= C.E. Bosworth|author4= E. van Donzel|author5= W.P. Heinrichs|editor1=W. Madelung |editor2=Rahman, Munibur |editor3=Landau, J. M. |editor4=Yapp, M.E. |editor5=Robinson, F.C.R.|title=Mad̲j̲lis|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|edition=Second|publisher=Brill|location= Leiden, Netherlands|year=1986|volume=5|isbn=9789004161214|doi=10.1163/1573-3912_islam_COM_0606}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|National Consultative Assembly}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|ئێران}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە ئێران]] 8finau7bag05i3ar18efs7f3jg3n5e0 0 249727 1679968 1613066 2026-10-03T22:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1679968 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:میرزا مارف.jpg|وێنۆک|میرزا مارف]] '''میرزا مارف :'''(١٨٩٠-١٩٥٦) [[نووسەر]] ، [[شاعیر]] ،[[سیاسەت|چالاكی سیاسی]] ، [[نەتەوە|لەنەتەوەی]] [[کورد|كورد]] بووە. == سەرەتای ژیان و خوێندنی == ناوی محەمەد مەعرووف (مارف) کوڕی مەلا ئەحمەد موختار کوڕی محەمەد ئەمین و لە خێڵی ([[حەکیم باشی]])ی شاری [[سلێمانی|سلێمانییە]]، ساڵی ١٨٩٠ لە گەڕەکی ([[حاجی حان]])ی شاری [[سلێمانی]] لەدایک بووە. بە منداڵی خراوەتە [[حوجرە]] و زیرەک بووە، خوێندنی [[ئایین|دینیی]] تەواوکردووە. لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|یەکەم جەنگی جیھانیدا]] کراوەتە [[سەرباز]] و پلەکەی گەیشتووتە (کوچک ضابط). لەبەر ئەوەی چاوی کزبووە، بە کاتبی عەسکەری لە [[نەخۆشخانە]] دانراوە. وڵاتانی [[تورکیا]] و [[سووریا]] و [[لوبنان]] بە [[سەرباز|سەربازی]] گەڕاوە.<ref name=":0">گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەکەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ئامادەکردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوکراوەکانی بنکەی ژین بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .ل8185-8186</ref><ref name=":1">ڕۆژنامەی "ژیان"، یەکەم بەرگ، ل٤٠؛ عەلی مەحمود فەرەج، میرزا مارف شاعیر و بیرمەند و بەبەزەیی و چەند بیرەوەرییەک، گۆڤاری "سلێمانی، ژمارە ١٥٠، کانوونی یەکەمی ٢٠١٣، ل٥١-٥٢.</ref> == وەزیفەکانی == لە یەکەم خولی حوکمی ڕاستەوخۆی [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیزدا]] بە کاتب دامەزرێندراوە، براوەتە ناحیەکانی [[وارماوا]]، [[بازیان]] و [[پێنجوێن]]- ١٩٣٠. دواجار چووەتە دائیرەی مالییەی [[سلێمانی]]، گەیشتووەتە پلەی [[مودیرماڵی]] [[ھەڵەبجە]]. ١٩٣٦ بە مودەقیقی مالییە نێردراوەتە [[مووسڵ]]، پاشان ھێنراوەتەوە بۆ [[سلێمانی]]، کراوەتە مودیرماڵی [[چوارتا]]- ١٩٣٧، دوای ساڵێک (١٩٣٨) [[ھەڵەبجە]] و [[قەڵادزێ]] تا ١٩٤٣. گواستراوەتەوە بۆ [[سلێمانی]]. ١٩٤٤ بە پلەی مودیرماڵی براوەتە [[کەرکووک]] تا لە دەوروبەری ١٩٤٩دا خانەنشین بووە. ئەوەبەدوا بە ئیستیخدام خراوەتەوە سەر وەزیفە، کراوە بە کاتب تەحریری کەرکووک. سێ چوار ساڵێک دواتر گەڕاوەتەوە بۆ [[سلێمانی]]، کراوەتە موحاسیبی دائیرەی ئیعاشە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == کۆچی دوایی == ڕۆژی ٢٩/٣/١٩٥٦ کۆچی دواییی کردووە و لە ([[گردی سەیوان]]) نێژراوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == ژیانی هاوسەرگیریی == دوو ژنیشی ھێناوە: لە یەکەمیان کچێک و لە دووەمیان خاتوو "ئامینە"، دوو کوڕی (فەخری و عەبدوڵڵا) ناوانی بووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == بەرهەمەکانی == میرزا مارف، [[زمانی تورکی|تورکی]] و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی فارسی|فارسیی]] زانیون و زۆریش حەزی بە خوێندنەوە کردووە. لە ڕۆیشتنە عوموومییەکەی ڕۆژی ١٧/٦/١٩٢٣دا بە ماڵەوە چووەتە [[کەرکووک]]. زانراوە کە ئەندامێکی [[جەمعییەتی ھیوا]]-١٩٢٨ بووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> [[شیعر]] و [[پەخشان|پەخشانی]] لە (ژین، [[گەلاوێژ (کۆوار)|گەلاوێژ]]، [[دەنگی گێتیی تازە]])دا ھەیە. کتێبێکی دەستنووسی بە ناوی ([[حەقایقی وەجیزە]])وە ھەبووە، ھێندێکی پێشتر لێ بڵاوکردووەتەوە، سۆراخی نییە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شیعر|سیاسەت|نووسین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} mpavgruyneff186nmtlq4otwolx36gg 0 249746 1680024 1588221 2026-10-04T01:37:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1680024 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان{{ھن}}{{native name|ar|إمارات دولة الإمارات العربية المتحدة|italics=off}} | alt_name = | map = {{UAE Emirates map}} | category = [[ویلایەتی فیدڕاڵ]] | territory = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | start_date = | current_number = ٧ میرنشین | number_date = | population_range = ٧٢،٠٠٠ ([[میرنشینی ئومولقەوین|ئومولقەوین]]) – ٤،١٧٧،٠٥٩ [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]]) | area_range = ٢٦٠ کم^٢ (١٠٠ [[میل]]ی چوارگۆشە) ([[میرنشینی عەجمان|عەجمان]]) – ٦٧،٠٠٠ کم^٢ (٢٦،٠٠٠ [[میل]]ی چوارگۆشە) ([[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]]) | government = حکوومەتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | subdivision = ناوچەکان، شارەوانییەکان، شارستانەکان }}   [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] لە حەوت [[میرنشین]] ({{بە عەرەبی|إمارة}}) پێکدێت، کە لە ڕووی مێژوویییەوە وەکوو [[میرنشینی کەناری ئاشتی|کەناری ئاشتی]] ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Arab Emirates {{!}} History, Culture, Population, Map, & Capital|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> ھیچ بەربەستێکی ناوخۆییی بوونی نییە کە ڕێگری لە ھاتوچۆی نێوان میرنشینەکاندا بکات. == میرنشینەکان == {| class="wikitable sortable" |+پێڕستی حەوت میرنشینی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان ! class="unsortable" | ئاڵا<ref>[https://www.flagmakers.co.uk/wp-content/uploads/Flag-of-United-Arab-Emirates-A-Brief-History-Download.pdf Flag of United Arab Emirates – A Brief History]</ref> ! میرنشین ! class="unsortable" | ناوی عەرەبی ! ڕێکەوتی تێکەڵبوون لەگەڵ میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان ! class="unsortable" | [[پایتەخت]] ! ژمارەی دانیشتووان<ref name="tedad">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Census 2005|ناونیشان=http://www.tedad.ae/english/kids/emirates.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091106052413/http://tedad.ae/english/kids/emirates.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Ministry of Economy and Planning, Government of the United Arab Emirates}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population|ناونیشان=http://www.dubai-online.com/essential/population/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=Dubai Online}}</ref> ! لەسەد لە کۆی دانیشتووان ! ڕووبەر (کم^٢)<ref name="tedad" /> ! ڕووبەر ([[میل]]ی چوارگۆشە) ! لەسەد لە کۆی ڕووبەر ! چڕی (خەڵک / کم^٢) |- |[[پەڕگە:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | align="right" | {{Lang|ar|أبو ظبي}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[ئەبووزەبی]] | align="right" | ٢،٧٨٤،٤٩٠ | align="right" | ٢٧٪ | align="right" | ٦٧،٣٤٠ | align="right" | ٢٦،٠٠٠ | align="right" | ٨٦٫٧٪ | align="right" | ٢٤٫٩ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Ajman.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی عەجمان|عەجمان]] | align="right" | {{Lang|ar|عجمان}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[عەجمان]] | align="right" | ٥٠٤،٨٤٦ | align="right" | ٤٪ | align="right" | ٢٥٩ | align="right" | ١٠٠ | align="right" | ٠٫٣٪ | align="right" | ٩٩٦٫١ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Dubai.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | align="right" | {{Lang|ar|دبي}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[دوبەی]] | align="right" | ٤،١٧٧،٠٥٩ | align="right" | ٤١٪ | align="right" | ٣،٨٨٥ | align="right" | ١،٥٠٠ | align="right" | ٥٫٠٪ | align="right" | ٦٤٤٫٢ |- |[[پەڕگە:Fujairah_Flag.gif|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی فوجەیرە|فوجەیرە]] | align="right" | {{Lang|ar|الفجيرة}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[فوجەیرە]] | align="right" | ٢٥٦،٢٥٦ | align="right" | ١٪ | align="right" | ١،١٦٥ | align="right" | ٤٥٠ | align="right" | ١٫٥٪ | align="right" | ١٠٩٫٠ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Ras_al-Khaimah.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ڕەئسولخەیمە|ڕەئسولخەیمە]] | align="right" | {{Lang|ar|رأس الخيمة}} | ١٠ی شوباتی ١٩٧٢ | [[ڕەئسولخەیمە]] | align="right" | ٤١٦،٦٠٠ | align="right" | ٣٪ | align="right" | ١،٦٨٤ | align="right" | ٦٥٠ | align="right" | ٢٫٢٪ | align="right" | ١٢١٫٧ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Sharjah.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی شارجە|شارجە]] | align="right" | {{Lang|ar|الشارقة}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[شارجە]] | align="right" | ٢،٣٧٤،١٣٢ | align="right" | ٢٣٪ | align="right" | ٢٥٩٠ | align="right" | ١،٠٠٠ | align="right" | ٣٫٣٪ | align="right" | ٢٦١٫٨ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Umm_al-Qaiwain.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ئومولقیوەین|ئومولقیوەین]] | align="right" | {{Lang|ar|أم القيوين}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[ئومولقیوەین]] | align="right" | ٧٢،٠٠٠ | align="right" | <١٪ | align="right" | ٧٧٧ | align="right" | ٣٠٠ | align="right" | ١٫٠٪ | align="right" | ٨٧٫٥ |- style="background: #f2f2f2;" |} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Emirates of the United Arab Emirates}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] mgkavl6xdq3nigaeqk21um400drsiov 0 249755 1680016 1405476 2026-10-04T01:35:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە) 1680016 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = میرنشینی شارجە | native_name = {{lang|ar|'''إِمَارَة ٱلشَّارِقَة'''}} | other_name = ئیمارەتی شارجە | settlement_type = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | translit_lang1_type = [[Arabic script|Arabic]] | translit_lang1_info = الشارقة | image_skyline = | image_caption = | image_flag = Flag of Sharjah and Ras Al Khaimah.svg | image_shield = | image_map = Sharjah in United Arab Emirates.svg | map_alt = | map_caption = جێگەی میرنشینی شارجە لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | coordinates = {{coord|25|21|27|N|55|23|27|E|type:adm1st_region:AE|display=inline,title}} | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | seat = [[شارجە]] | parts = ٩ شارەوانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shjmuga.gov.ae/en/municipalities-emirate-sharjah/ |سەردێڕ=The municipalities of the Emirate of Sharjah &#124; Municipalities & Agriculture Affairs Department |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181228170812/http://www.shjmuga.gov.ae/en/municipalities-emirate-sharjah/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | p1 = [[شارجە]]، [[ئەلحەمرییە]]، [[ئەلبەتائح]]، [[ئەلمەدام]]، [[ملیحە]]، [[زەید]]، [[کەلبا]]، [[خۆرفەککان]]، [[دیبا ئەلحیسن]] | government_type = [[پاشایەتیی ڕەھا]]ی [[پاشایەتیی فیدڕاڵ|فیدڕاڵ]]ی [[دەوڵەتی ئیسلامی|ئیسلامی]] | leader_title = فەرمانڕەوا | leader_name = [[سوڵتان کوڕی محەممەد ئەلقاسمی]] | leader_title1 = شازادەی جێنشین | leader_name1 = سوڵتان کوڕی محەممەد کوڕی سوڵتان ئەلقاسمی | area_total_km2 = ٢٥٩٠ | area_rank = ٣یەم | population_total = ١٬٨٠٠٬٠٠٠ | population_as_of = ٢٠٢٢ | population_rank = ٣یەم | population_demonym = شارجەوی | demographics_type2 = تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) | demographics2_footnotes =<ref name="TelluBase">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase_factsheet_are.pdf|بڵاوکەرەوە=Tellusant|سەردێڕ=TelluBase—UAE Fact Sheet (Tellusant Public Service Series)|ڕێکەوتی سەردان = ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> | demographics2_title1 = تێکڕا | demographics2_info1 = ٥٦٫١ ملیارد دۆلاری ئەمریکی (٢٠٢٣) | iso_code = AE-SH | flag_link = }} '''میرنشینی شارجە''' ({{بە عەرەبی|إِمَارَة ٱلشَّارِقَة}}) یەکێکە لە [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] کە ڕووبەرەکەی ٢٬٥٩٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ١٬٤٠٠٬٠٠٠ کەس بووە لە ساڵی ٢٠١٥. شاری [[شارجە]] پایتەختی میرنشینەکەیە. میرنشینەکە [[پاشایەتیی ڕەھا|پاشایەتییەکی ڕەھا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Official Website of His Highness Sheikh Dr. Sultan bin Mohammed Al Qasimi|ناونیشان=http://www.sheikhdrsultan.ae/portal/en/home.aspx|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151108140637/http://www.sheikhdrsultan.ae/portal/en/home.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> میرنشینی شارجە لە ساڵی ١٩٧٢ەوە لەلایەن سوڵتان کوڕی محەممەد ئەلقاسمی حوکمڕانی دەکرێت، جگە لە ماوەی ٧ ڕۆژان لە کاتی ھەوڵی کودەتای براکەی، شێخ عەبدولعەزیز کوڕی محەممەد ئەلقاسمی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=EMIRATES ACT TO END COUP CRISIS – Chicago Tribune|ناونیشان=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1987-06-19-8702150353-story.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190427013000/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1987-06-19-8702150353-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Chicago Tribune}}</ref> == دابەشکاریی کارگێڕی == میرنشینی شارجە لە ٩ شارەوانی پێکدێت: * [[شارجە]] * [[ئەلحەمرییە]] * [[ئەلبەتائح]] * [[ئەلمەدام]] * [[ملیحە]] * [[زەید]] * [[کەلبا]] * [[خۆرفەککان]] * [[دیبا ئەلحیسن]] == دانیشتووان == {{Historical populations|١٩٨٠|١٥٩٬٣١٧|١٩٨٥|٢٢٨٬٣١٧|١٩٩٥|٤٠٢٬٧٩٢|٢٠٠٥|٧٩٣٬٥٧٣|٢٠١٠|١٬٠٦٠٬٠٠٠|٢٠١٥|١٬٤٠٥٬٨٤٣|٢٠٢٢|١٬٨٠٠٬٠٠٠}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Emirate of Sharjah}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئاسیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پاشایەتییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] 0bn3rmspydkqwiamhfluf4l7jb5ut93 0 249758 1680004 1445127 2026-10-04T01:33:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە) 1680004 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = میرنشینی ئومولقیوەین | native_name = {{lang|ar|'''إِمَارَة أم القیوین'''}} | other_name = ئیمارەتی ئومولقیوەین | settlement_type = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | imagesize = 250 | image_flag = Flag of Umm al-Qaiwain.svg | image_map = Umm al-Quwain in United Arab Emirates.svg | map_alt = ٢٥١ | map_caption = جێگەی میرنشینی ئومولقیوەین لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | coordinates = {{coord|25|59|11|N|55|56|24|E|region:AE|display=inline,title}} | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | seat = [[ئومولقیوەین]] | government_type = [[پاشایەتیی ڕەھا]]ی [[پاشایەتیی فیدڕاڵ|فیدڕاڵ]]ی [[دەوڵەتی ئیسلامی|ئیسلامی]] | leader_title = فەرمانڕەوا | leader_name = [[سعوود کوڕی ڕاشید ئەلموعەللا]] | leader_title1 = شازادەی جێنشین | leader_name1 = ڕاشید کوڕی سعوود کوڕی ڕاشید ئەلموعەللا | area_footnotes = | area_metro_km2 = ٧٥٥ | area_rank = ٦ەم | population_as_of = ٢٠٠٧ | population_footnotes = | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | population_metro = ٧٢٬٠٠٠ | population_rank = ٧ەم | demographics_type2 = تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) | demographics2_footnotes =<ref name="TelluBase">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase_factsheet_are.pdf|بڵاوکەرەوە=Tellusant|سەردێڕ=TelluBase—UAE Fact Sheet (Tellusant Public Service Series)|ڕێکەوتی سەردان = ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> | demographics2_title1 = تێکڕا | demographics2_info1 = US$ ٠٫٧ ملیارد دۆلاری ئەمریکی (٢٠٢٣) | website = | footnotes = | utc_offset = +٤ | flag_link = | image_blank_emblem = Logo of Umm al Quwain.svg | image_shield = Coat of Arms of Umm Al Quwain.svg }} '''میرنشینی ئومولقیوەین''' ({{بە عەرەبی|إِمَارَة أم القيوين}}) یەکێکە لە [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=48 interesting facts for the UAE's 48th National Day|ناونیشان=https://gulfnews.com/uae/48-interesting-facts-for-the-uaes-48th-national-day-1.1574666872977|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211125204732/https://gulfnews.com/uae/48-interesting-facts-for-the-uaes-48th-national-day-1.1574666872977|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=gulfnews.com|زمان=en}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Where on Earth is Umm al Qaiwain?|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31986651|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210921024756/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31986651}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Umm al-Quwain|ناونیشان=https://whichschooladvisor.com/uae/area-guide/umm-al-quwain|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211125204851/https://whichschooladvisor.com/uae/area-guide/umm-al-quwain|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=whichschooladvisor.com}}</ref> کە لە باکووری ئەم وڵاتەدا ھەڵکەوتووە. دووەم بچووکترین و کەم دانیشتووترین میرنشینی وڵاتەکەیە<ref name=":2"/><ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Umm Al Quwain - The Official Portal of the UAE Government|ناونیشان=https://u.ae/en/about-the-uae/the-seven-emirates/umm-al-quwain|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200420042349/https://u.ae/en/about-the-uae/the-seven-emirates/umm-al-quwain|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=u.ae}}</ref><ref name=":3"/><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Guide on Setting up a Business in Umm Al Quwain|ناونیشان=https://www.commitbiz.com/sites/default/files/pdfs/Quwain.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920213044/https://www.commitbiz.com/sites/default/files/pdfs/Quwain.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> و لەگەڵ [[کەنداوی فارس]] ھاوسنوورە. میرنشینی ئومولقیوەین لە نێوان میرنشینەکانی [[میرنشینی ڕەئسولخەیمە|ڕەئسولخەیمە]] و [[میرنشینی شارجە|شارجە]] لە کەناری ڕۆژاوادا ھەڵکەوتووە و لە درێژەی ڕێڕەوی بازرگانیی گرنگی نێوان ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ھیندستاندا جێی گرتووە.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emirate of Umm Al Quwain|ناونیشان=http://www.ourallegiancetokhalifa.com/en/state/UmlalQuwain/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210921004456/http://ourallegiancetokhalifa.com/en/State/UmlalQuwain/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.ourallegiancetokhalifa.com}}</ref><ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emirate of Umm Al Quwain UAE - Tourist Information and Attractions|ناونیشان=https://www.guide2dubai.com/visiting/emirates/umm-al-quwain|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210921114148/https://www.guide2dubai.com/visiting/emirates/umm-al-quwain|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.guide2dubai.com}}</ref> ئومولقیوەین بە ٢٤ کیلۆمەتر کەناری دەریای ھەیە.<ref name=":5"/><ref name=":8"/><ref name="auto">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7XCxDwAAQBAJ&pg=PA105|سەردێڕ=United Arab Emirates Land Ownership and Property Laws Handbook Volume 1 Strategic Information and Dubai Property Laws|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=International Business Publications USA|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٨٧-٦٠١٩-٣|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221211113822/https://books.google.com/books?id=7XCxDwAAQBAJ&pg=PA105|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> میرنشینی ئومولقیوەین لە ساڵی ١٧٧٥دا دامەزرا، ئەو کاتە شێخ مەجید ئەلموعەللا ئومولقیوەینی وەکوو شێخنشینییەکی سەربەخۆ دامەزراند.<ref name=":9"/> ئێستا ئەم میرنشینە لەلایەن [[سعوود کوڕی ڕاشید ئەلموعەللا]] بەڕێوە دەچێت. لە ئێستادا ''ڕاشید کوڕی سعوود کوڕی ڕاشید ئەلموعەللا'' شازادەی جێنشینە و ''عەبدوڵڵا کوڕی ڕاشید ئەلموعەللا'' جێگری فەرمانڕەوایە. لە ساڵی ٢٠٠٧دا، ژمارەی دانیشتووانی میرنشینەکە ٧٢٬٠٠٠ کەس بووە و ڕووبەرەکەی ٧٧٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Heard-Bey|یەکەم=Frauke|سەردێڕ=From Trucial States to United Arab Emirates: a society in transition (1941-)|ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Motivate|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٣-١٦٧-٢|شوێن=London|oclc=٦٤٦٨٩٦٨١}}</ref><ref name=":3"/><ref name=":9"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emirate of Umm Al Quwain|ناونیشان=http://www.ourallegiancetokhalifa.com/en/state/UmlalQuwain/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210921004456/http://ourallegiancetokhalifa.com/en/State/UmlalQuwain/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.ourallegiancetokhalifa.com}}</ref><ref name="auto"/> میرنشینی ئومولقیوەین بەشی سەرەکیی شاری کەناراوی ئومولقیوەین و شارۆچکەی [[فەلەج ئەلموعەللا]] لەخۆدەگرێت کە نزیکەی ٣٠ کیلۆمەتر لە کەناراوەکانەوە دوورە.<ref name=":1"/><ref name=":9"/> ژمارەی دانیشتووانی میرنشینەکە بەپێی سەرژمێریی مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥، ٤٩،١٥٩ کەس بووە. شاری [[ئومولقیوەین]] پایتەختی میرنشینەکەیە.<ref name=":8"/><ref name=":13"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 10 things to do in Umm Al Quwain: History, Sports & More {{!}} MyBayut|ناونیشان=https://www.bayut.com/mybayut/10-things-to-do-umm-al-quwain/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210921113621/https://www.bayut.com/mybayut/10-things-to-do-umm-al-quwain/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=A blog about homes, trends, tips & life in the UAE {{!}} MyBayut}}</ref> بە پێچەوانەی ھەندێک لە دراوسێکانییەوە، ئومولقیوەین ھیچ دۆزینەوەیەکی بەرچاوی نەوت و گازی لە خاکەکەیدا نەکردووە و پشت بە داھاتی ھۆتێلەکان، پارکەکان، گەشتیاری،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Umm Al Quwain - The Official Portal of the UAE Government|ناونیشان=https://government.ae/en/about-the-uae/the-seven-emirates/umm-al-quwain|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180724093344/https://government.ae/en/about-the-uae/the-seven-emirates/umm-al-quwain|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=government.ae}}</ref> ماسیگرتن، چالاکییە بازرگانییە گشتییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://gulfnews.com/business/economy/tourism-and-trade-the-top-priorities-in-umm-al-quwain-1.788490|سەردێڕ=Tourism and trade the top priorities in Umm Al Quwain|یەکەم=Manoj|دوایین=Nair|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١١|ئیش=GulfNews|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180724093433/https://gulfnews.com/business/economy/tourism-and-trade-the-top-priorities-in-umm-al-quwain-1.788490}}</ref> و ھەروەھا [[ناوچەی ئازادی ئومولقیوەین]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UAQ Free Trade Zone {{!}} Business Licences {{!}} Umm Al Quwain, Dubai, Sharjah, Abu Dhabi, Ajman & RAK :: uaq ftz|ناونیشان=http://uaqftz.com/uaqftz/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180724123603/http://uaqftz.com/uaqftz/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=uaqftz.com|زمان=en-us}}</ref> ھەڵکەوتوو لە بەندەری ئەحمەد کوڕی ڕاشیددا دەبەستێت.<ref name=":5"/> کۆمەڵێک دەستپێشخەری و ستراتیژی حکوومەت دانراون بۆ ھاندان بۆ گەشەکردنی چالاکییە بازرگانی و پیشەسازییەکان لە میرنشینەکەدا، لەوانە ھەنگاوێکی ساڵی ٢٠١٨ بۆ کەمکردنەوەی کرێی حکوومەت بۆ بازرگانی و دەستبەرداربوون لە غەرامە و پێشێلکارییەکان کە بەسەر ئەو بازرگانانەدا دەگیرێن کە مۆڵەتی بازرگانییان نوێ نەکردبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://gulfnews.com/business/economy/umm-al-quwain-to-slash-cost-of-doing-business-in-emirate-1.2216835|سەردێڕ=Umm Al Quwain to slash cost of doing business in emirate|دوایین=Staff Report|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=GulfNews|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180724093342/https://gulfnews.com/business/economy/umm-al-quwain-to-slash-cost-of-doing-business-in-emirate-1.2216835}}</ref><ref name=":5"/><ref name=":17">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Umm Al Quwain Vision 2021 - The Official Portal of the UAE Government|ناونیشان=https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/local-governments-strategies-and-plans/umm-al-quwain-vision-2021|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920213108/https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/local-governments-strategies-and-plans/umm-al-quwain-vision-2021|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=u.ae}}</ref> == دانیشتووان == {{Historical populations|١٩٨٠|١٢٬٤٢٦|١٩٨٥|١٩٬٢٨٥|١٩٩٥|٣٥٬٣٦١|٢٠٠٥|٤٩٬١٥٩|٢٠١٠|٥٩٬٠٠٠}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Emirate of Umm al-Quwain}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئاسیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پاشایەتییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] qytslxgepe7u172pp2lim9kqaib362k 0 249810 1680294 1516870 2026-10-04T10:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وزە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1680294 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox scientist | name = میچیۆ کاکۆ | image = Michio Kaku at Miami University in 2020 (cropped).jpg | image_size = | caption = Kaku in 2020 | birth_date = {{birth date and age|1947|1|24}} | birth_place = [[کالیفۆرنیا]]، [[ئەمریکا]]. | spouse = شیزۆ کاکۆ | children = ٢ | religion = | field = [[فیزیای تیۆری]] |work_institutions = [[کۆلێژی شاری نیویۆرک]]{{ھن}}[[زانکۆی نیۆیۆرک]]{{ھن}}[[زانکۆی پرینستۆن]]{{ھن}}[[دامەزراوەی خوێندنی باڵا]] | thesis_title = Spin and Unitarity in Dual Resonance Models | thesis_year = ١٩٧٢ | doctoral_advisor = [[ستانلی ماندەلستام]]{{ھن}}[[ڕابێرت پاوند]] | doctoral_students = | known_for = [[Light-cone string field theory]]{{ھن}}''[[Physics of the Impossible]]''{{ھن}}''[[فیزیای داھاتوو]]''{{ھن}}''[[داھاتووی مێشک]]''{{ھن}}''[[ھاوکێشەی خوا]]'' | website = {{Official URL}} | prizes = {{plainlist| * [[خەڵاتی کڵۆپستێگ]] (٢٠٠٨) * [[خەڵاتی تەمەنێک دەسکەوتی سێر ئاڕتوور کڵارک]] (2021)<ref name="award">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.clarkefoundation.org/dr-michio-kaku | سەردێڕ=SIR ARTHUR CLARKE LIFETIME ACHIEVEMENT AWARDEE, DR. MICHIO KAKU, for Exceptional Contributions as a Theoretical Physicist, Futurist, and Science Popularizer | ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> }} | footnotes = | education = [[زانکۆی ھارڤارد]] ( [[کارناسیی ھونەرBA]]){{ھن}}{{nowrap| [[زانکۆی کالیفۆرنیا، Berkeley]]}} ([[دکتۆرای فەلسەفە]]) }} '''میچیۆ کاکۆ''' (بە [[ژاپۆنی]]: カク ミチオ, 加來 道雄, /ˈmi:tʃioʊ ˈkɑ:ku:/؛ ''لەدایکبووی'' ٢٤ ژانڤییەی ١٩٤٧) زانای [[فیزیا]] و داھاتووناسی بەنێوبانگی [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. ئەو مامۆستای [[فیزیای تێئۆری]]ی [[کۆلێژ]]ی [[نیۆیۆرک]] و ناوەندی "CUNY"یە. کاکۆ ھەروەھا نووسەر و چالاکی بواری زانستییە و جگە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان، لە چەندین بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیی و تەنانەت فیلمیش، ڕۆڵی بینیوە. == لەدایکبوون، مێرمنداڵی و خوێندن == کاکۆ لە ساڵی ١٩٤٧ لە شاری سان خۆسێ لە [[کالیفۆرنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]] لەدایک بووە.<ref>Drew, Bernard Alger (2008). 100 Most Popular Nonfiction Authors: Biographical Sketches and Bibliographies. Libraries Unlimited. p. 189. ISBN 978-1-59158-487-2</ref> دایک و باوکی ھەردووکیان نەوەی دووەمی ژاپۆنی-ئەمریکی بوون.<ref>Michio Kaku – Time: 3 – Earthtime, BBC MMIV</ref> بەگوتەی کاکۆ، باپیرەی دوای بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٠٦ی [[سانفرانسیسکۆ]] بۆ بەشداریکردن لە ئۆپەراسیۆنی پاککردنەوە ھاتووەتە ئەمریکا و باوکی و دایکی ھەردووکیان لە کالیفۆرنیا لەدایکبوون.<ref>Skyward Interview: "Michio Kaku, String Symphonies" by Owen Pye, in JAL Skyward Magazine (February 2010)</ref> ھەردوو دایک و باوکی لە سەنتەری گواستنەوەی دەریاچەی تول لە کاتی [[شەڕی جیھانیی دووەم]]دا زیندانی بوون، لەوێ یەکتریان ناسی و برا گەورەکەی لەوێ لەدایکبووە. بە گوتەی کاکۆ، دوای بینینی وێنەیەکی مێزی [[ئەلبێرت ئایینشتاین]] لە کاتی مردنیدا، ئیلھامبەخش بووە بۆ ئەوەی کاری فیزیا بکات. کاکۆ سەرسام بوو کاتێک زانی ئایینشتاین نەیتوانیوە تیۆریی مەیدانی یەکگرتووەکەی تەواو بکات و بڕیاریدا ژیانی خۆی بۆ چارەسەرکردنی ئەم تیۆرییە تەرخان بکات.<ref>"Michio Kaku says physics could create a perfect capitalism". World Economic Forum. 14 January 2022. Retrieved 2022-01-15.</ref> بۆ پێشانگای زانستی ئامادەیی، کاکۆ لە گەراجی دایک و باوکیدا "ئەتۆم شکێن"ێکی 2.3 MeV دروست کرد. بە بەکارھێنانی کانزای خراپ و ٢٢ میل (٣٥ کم) [[وایەر]]، ئامێرەکە ئەوەندە بەھێز بوو کە دژە ماددەی بەرھەم دەھێنا.<ref>"Know Your Scientist: Michio Kaku". Futurism. Retrieved December 8, 2021.</ref> ھەر لەم پێشانگایە نیشتمانییە زانستییەدا بوو لە شاری ئەلبوکێرکی [[نیومەکسیکۆ|ویلایەتی نیو مەکسیکۆ]]، سەرنجی [[فیزیازان]] ئێدوارد تێلەری بۆ خۆی ڕاکێشا، کە کاکۆی وەک پارێزەرێک وەرگرت و سکۆلەرشیپی ئەندازیاریی ھێرتزی پێ بەخشی. کاکۆ لە کۆلێژی ھارڤارد خوێندوویەتی و لەوێ دانیشتووی لیڤێرێت ھاوس بووە. لە ساڵی ١٩٦٨ بە پلەی یەکەم دەرچووە و وەک یەکەم کەس لە پۆلی فیزیادا.<ref>"Waging a One-Man War of Peace | News | The Harvard Crimson". www.thecrimson.com. Retrieved 2024-01-15.</ref><ref>"About: Official Website of Dr. Michio Kaku". Retrieved 2023-08-14.</ref> لە تاقیگەی تیشکی بێرکلی لە زانکۆی کالیفۆرنیا خوێندوویەتی و دکتۆرای وەرگرتووە و لە ساڵی ١٩٧٢ لە [[زانکۆی پرینستۆن]] خولی وانەبێژی وەرگرتووە.<ref>"Michio Kaku". Physics Today. 2017. doi:10.1063/pt.5.031403.</ref> لە ساڵی ١٩٦٨ لە کاتی شەڕی ڤێتنامدا، کاکۆ کە خەریک بوو بخرێتە سەربازگە، پێوەندی بە سوپای ئەمریکاوە کرد و تا ساڵی ١٩٧٠ مایەوە، مەشقی سەرەتایی خۆی لە فۆرت بێنینگ لە [[جۆرجیا]] تەواو کرد و مەشقی پێشکەوتووی پیادەی لە فۆرت لویس لە [[واشنتۆن]] تەواو کرد.<ref>Kaku, Michio (1994). Hyperspace: a scientific odyssey through parallel universes, time warps, and the tenth dimension. Oxford University Press US. p. 146. ISBN 0-19-508514-0.</ref> بەڵام ھەرگیز لە [[ڤێتنام]] جێگیر نەکرا.<ref>Physicist Dr. Michio Kaku captivates student audience BY SANDHIYA KANNAN / March 27, 2014. "Then, by '69, '70, the war was beginning to wind down, and then my doctor found that I had too much sugar in my blood – I said, why didn't you find that before? So I wrote a letter to my draft board saying that I'm 'not fit' to be part of the infantry because there's too much sugar in my blood, I'm borderline, not really diabetic. All of a sudden, it was as if a voice up there said, 'I'm going to give you back your life. You were destined to die on some unnamed hill in Vietnam; unsung, just buried in mud, forgotten by everybody. That was your destiny.' But something happened; somebody up there changed their mind."</ref> == پیشەی زانکۆیی == [[پەڕگە:Michio Kaku (14085316263).jpg|وێنۆک| میچیۆ کاکۆ لە فستیڤاڵی زانستی-ئەندازیاریی ئەمریکا، لە ٢٠١٤]] لە چوارچێوەی پرۆگرامی توێژینەوە لە ساڵانی ١٩٧٥ و ١٩٧٧ لە بەشی فیزیا لە کۆلێژی سیتیی زانکۆی سیتی لە نیویۆرک، کاکۆ کاری لەسەر توێژینەوەی [[میکانیکی کوانتۆم]] کردووە. سەردانکەر و ئەندام بووە (١٩٧٣ و ١٩٩٠) لە پەیمانگای خوێندنی پێشکەوتوو لە پرینستۆن و زانکۆی نیویۆرک. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە خاوەنی سەرۆکایەتی ھێنری سێمات و پرۆفیسۆری فیزیای تیۆری لە کۆلێژی سیتی نیویۆرکە.<ref>"Physics Department". City College of New York. Archived from the original on February 17, 2014. Retrieved July 10, 2011.</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ٢٠٠٠، کاکۆ توێژینەوەکانی لە گۆڤارەکانی فیزیادا بڵاوکراونەتەوە کە بابەتەکانی وەک تیۆری سوپەرتارینگ، سوپەرکێشکردن، سوپەرسیمیتری و فیزیای ھادڕۆنیکی دەگرێتەوە.<ref>"Physical Review Journals - Search: {"clauses"=>[{"value"=>"kaku michio", "operator"=>"AND", "field"=>"author"}], "per_page"=>"25"}". journals.aps.org.</ref> لە ساڵی ١٩٧٤ کاکۆ و پڕۆفیسۆر کیجی کیکاوا لە زانکۆی ئۆساکا بە ھاوبەشی یەکەم توێژینەوەیان نووسی کە تیۆری تاریان لە فۆرمێکی مەیدانیدا باس دەکرد.<ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974). "Field theory of relativistic strings. II. Loops and Pomerons". Phys. Rev. D. 1110. 10 (6): 1823–1843. Bibcode:1974PhRvD..10.1823K. doi:10.1103/PhysRevD.10.1823. Archived from the original on July 17, 2012.</ref> کاکۆ نووسەری چەندین کۆپەڕ(کتێب)ی وانەی تیۆریی تار و تیۆریی مەیدانی کوانتۆمە. وەسفێکی ڕوون لە کوانتەکردنی دووەمی ڕیزەکەی گۆچکەی ڕووناکی لەلایەن کاکۆ و کیجی کیکاواوە کراوە.<ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974-08-15). "Field theory of relativistic strings. I. Trees". Physical Review D. American Physical Society (APS). 10 (4): 1110–1133. Bibcode:1974PhRvD..10.1110K. doi:10.1103/physrevd.10.1110. ISSN 0556-2821.</ref><ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974-09-15). "Field theory of relativistic strings. II. Loops and Pomerons". Physical Review D. American Physical Society (APS). 10 (6): 1823–1843. Bibcode:1974PhRvD..10.1823K. doi:10.1103/physrevd.10.1823. ISSN 0556-2821.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وزە|ژیاننامە|فیزیک|گەردوون|تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Michio Kaku}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی]] [[پۆل:پارێزەرانی بۆشایی ئاسمان]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] 2mnq738ngrlf3wkimk7jdfoxssxcvp9 0 250500 1679716 1516529 2026-10-03T16:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، زمان-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1679716 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |تەنیا کوردی = بەڵێ}} '''''مۆنۆمێنتی ویکیپیدیا''''' ({{بە پۆڵەندی|Pomnik Wikipedii}})، دەکەوێتە شاری سلوبیسی [[پۆڵەندا]]، پەیکەرێکە کە لەلایەن پەیکەرتاشی ئەرمەنی میھران ھاکۆبیان دیزاین کراوە و ڕێز لە [[کۆمەڵگەی ویکیپیدیا|بەشداربووانی ویکیپیدیا]] دەگرێت. لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ لە گۆڕەپانی فرانکفۆرت لە مەراسیمێکدا کە نوێنەرانی ھەردوو بەشی ناوخۆیی ویکیمیدیا و [[دامەزراوەی ویکیمیدیا]]ی لەخۆگرتبوو، پەردەی لەسەر لادرا. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|زمان|دەیەی ٢٠٠٠|مێژوو|پۆڵەندا}} {{پۆلی کۆمنز|Wikipedia Monument}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{زمان-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ویکیپیدیا]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] j91cgj7eukam75th7ncuzz6k2ytigg8 0 251008 1680291 1516848 2026-10-04T10:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1680291 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''میوەی بەرد''' ({{بە ئینگلیزی |Drupe, Stone Fruit}}) جۆرێکە لە [[میوە]] کە تایبەتمەندییەکەی ئەوەیە کە چینێکی دەرەوەی گۆشتاوی ھەیە کە دەوری توێکڵێکی ڕەق و ناوەوەی دەدات کە تۆوەکە دەگرێتەوە. ئەمانە بە شێوەیەکی باو بە میوەی بەرد ناودەبرێن بەھۆی ئەو چاڵە ڕەقەوە یان بەردەی ناوەوەیان. نموونەیان بریتین لە [[شۆفان]]، ئەڵوەن، [[گێلاس]] و [[بامیە]]. چینە دەرەوەی گۆشتاوییەکەی، زۆرجار شیرین و شەربەتی دەبێت، ئەمەش وای کردووە ببنە میوەی بەناوبانگ بۆ خواردنی تازە یان بەکارھێنان لە چێشت لێنان و نانکردندا. توێکڵی ڕەق یان چاڵەکەی ناو میوەکە تۆوەکە دەپارێزێت و دەتوانێت قەبارە و شێوەی جیاواز بێت بەپێی جۆری تایبەتییەکەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|ڕوەک|زانست|خۆراک}} {{پۆلی کۆمنز|Drupe}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:فندقی و تۆوە خۆراکییەکان]] 81aw8zsqsbiyzue8ahnqu6makbs793p 0 251210 1679850 1404312 2026-10-03T19:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1679850 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} لە [[ڕاگەیێنی|پەیوەندیدا]]، '''میدیا''' ئەو دەروازە یان ئامرازانەن کە بۆ ھەڵگرتن و گەیاندنی ناوەڕۆک بەکاردەھێنرێن؛ زانیاری مانادار یان بابەتێک کە میدیا لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is media? definition and meaning|ناونیشان=http://www.businessdictionary.com/definition/media.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170507192253/http://www.businessdictionary.com/definition/media.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=BusinessDictionary.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cory Janssen|سەردێڕ=What is Communication Media? - Definition from Techopedia|ناونیشان=http://www.techopedia.com/definition/14462/communication-media|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170403065707/https://www.techopedia.com/definition/14462/communication-media|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Techopedia.com}}</ref> ئەم زاراوەیە بەگشتی ئاماژەیە بۆ پێکھاتەکانی پیشەسازی پەیوەندییەکانی [[میدیای بەکۆمەڵ|میدیای گشتی]]، وەک [[میدیای بەکۆمەڵ|میدیای چاپکراو]]، [[بڵاوکردنەوە]]، [[میدیای ھەواڵ]]، [[وێنەگری|فۆتۆگرافی]]، [[سینەما]]، [[وەشاندن|پەخش]] (ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن)، [[دیجیتاڵ میدیا|میدیای دیجیتاڵی]] و [[بانگەشە|ڕیکلام]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Martin Lister|ناونیشان=http://www.philol.msu.ru/~discours/images/stories/speckurs/New_media.pdf|سەردێڕ=New Media: A Critical Introduction|دوایین٢=Jon Dovey|دوایین٣=Seth Giddings|دوایین٤=Iain Grant|دوایین٥=Kieran Kelly|edition=2nd|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306154121/http://www.philol.msu.ru/~discours/images/stories/speckurs/New_media.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت|کۆمەڵگا|ڕۆژنامەوانی|چاند}} {{پۆلی کۆمنز|Media}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ڕاگەیێنی]] 9olba9fx9w5jugkjch23rtm17lk013p 0 251399 1680010 1623865 2026-10-04T01:34:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680010 wikitext text/x-wiki '''میرنشینی بنگۆل''' یان '''میرنشینی سوڤەیدی''' (١٢٣١–١٨٦٤)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Veli|یەکەم=Yadirgi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FJsqDwAAQBAJ&q=suveydi+amirate&pg=PA73|سەردێڕ=The Political Economy of the Kurds of Turkey|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-١٨١٢٣-٦|پەڕە=٧٣}}</ref> میرنشینێکی [[کورد]]ی بوو کە لە نێوان ساڵانی ١٢٣١ بۆ ١٨٦٤ لە ناوچەی [[چەولیگ]] حوکمڕانی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sebastian|یەکەم=Maisel|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QAFeDwAAQBAJ&q=suveydi+mirleri&pg=PA131|سەردێڕ=The Kurds: An Encyclopedia of Life, Culture, and Society|ڕێکەوت=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٠٨-٤٢٥٧-٣|پەڕە=١٣١}}</ref><ref>Veliâminof-Zerhof, 1,p:260</ref> == مێژوو == مێژوونووسی کورد [[شەرەفخانی بەدلیسی]] ئەفسانەیەکی نووسیوە کە میرەکانی بنگۆل لە بنەماڵەی بەرمەکیدەکانەوە ھاتوون و لە سەردەمی خەلافەتی خەلیفەی عەباسی [[ھاروون ڕەشید]] حوکمڕانی چەولیگ/بنگۆلیان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[Sharafkhan Bidlisi]]|سەردێڕ=Sharafnama|ساڵ=١٥٩٧|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٦٦٥٢٠١١|پەڕەکان=٢٨٢|oclc=٩٨٤١٤٨٣٤٨}}.</ref> لە سەدەی دوازدەھەمدا، دوای ڕووخانی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئیمپراتۆرییەتی ئەیوبییەکان]]، میرنشینی بنگۆل دامەزرا، کە ئەوکات بە ناوی چاپاکچور ناسرابوو.<ref>İbn Hallikan, Vefiyatü’l-Ayan ve Ebnau’z-Zaman, Daru's-Sadr, Beyrut 1968, c. VII p. 20</ref> میرنشینی بنگۆل، بووە ژێردەستەی [[مەغۆل|مەغۆلەکان]] و [[ئاق قۆینلۆ]] و [[قەرەقۆینلۆ]] بوو، بەڵام لەو قۆناغە پشێوەدا بوونی خۆی پاراست.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=M. Mahfuz|یەکەم=Söylemez|ناونیشان=http://www.bingol.bel.tr/resimler/yayinlar/dosyalar/26.pdf|سەردێڕ=According To The Tahrir Register Dated 1550 Liva Of Çapakçur|ڕێکەوت=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٦٧٨٨-٨٢-٠|شوێن=Bingöl|پەڕە=١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200627192016/http://www.bingol.bel.tr/resimler/yayinlar/dosyalar/26.pdf#page=9|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> میرنشینەکە توانی بگاتە [[مووسڵ|موسڵ]] و [[مێردین|ماردین]] و [[ئامەد]].<ref>Tacu'l- Tevarih c. II. s. 309-310; bk. İdris-i Bitlisi, Selim Şahnâme, (Prepared by Hicabi Kırgülü), Ministry of Culture Publications, Ankara 2001, p.267.</ref> میرنشینەکە لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکانەوە]] لە ساڵی ١٨٦٤ کۆتایی پێ ھات. فەرمانڕەواکانی میرنشینەکەش دوورخرانەوە بۆ شاری ھارپوت.<ref name="academia">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=M. Mahfuz|یەکەم=Söylemez|ناونیشان=https://www.academia.edu/21177743|سەردێڕ=According to Archive Documents Bingol Colloquium|ڕێکەوت=٢٠١١|شوێن=Bingöl|پەڕەکان=٣٢–٣٣}}</ref> == فەرمانڕەواکانی میرنشینەکە == * میر شاپ (یەکەم سەرکردەی ناسراوی میرنشینەکە). * عەبدول بەگ (؟ –١٥١٠) (بەرزترین ئاستی دەسەڵاتی میرنشینەکە بوو). * [[ئەسفەھان بەگ]] (١٥١٠–١٥٤٩). * [[سلێمان بەگی دووەم]] (١٨٣٥–١٨٦٤، کاتێک لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکانەوە]] دوورخرایەوە بۆ ھارپوت).<ref name="academia"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٤]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:خانەدانەکان]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] 8rl6mz8amvxorrchx3jbof7ah80eej3 0 251400 1680022 1477261 2026-10-04T01:36:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1680022 wikitext text/x-wiki '''میرنشینی کلیس''' ({{بە کوردیی باکووری|Mîrektiya Kilîsê}}) [[پێرستی میرنشین و وڵاتە کوردییەکان|میرنشینێکی کوردی]] بوو کە تا ھەڵوەشاندنەوەی [[دەوڵەتی ئەییووبی|بنەماڵەی ئەییووبییەکان]] لە ساڵی ١٢٦٤ فەرمانڕەوایی ناوچەی [[کلیس]] و [[حەلەب]]ی دەکرد. فەرمانڕەواکانی ئەم میرنشینە نەوەی شێخ فەخرەدین بوون کە یەکێکە لە گەورەترین فەیلەسوفەکانی ئێزیدی و یەکێکە لە گرنگترین کەسایەتییە پیرۆزەکان. ئایینی سەرەکی ئەم میرنشینە [[ئێزیدی (ئایین)|ئێزیدی]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[Sharafkhan Bidlisi]]|سەردێڕ=Şerefname: Kürt tarihi|بڵاوکەرەوە=Sîtav|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٦٦٥٢٠١١|شوێن=[[Van, Turkey|Van]]|پەڕەکان=٢٤٨|زمان=tr|translator-last=Sunkur|translator-first=İbrahim|oclc=٩٨٤١٤٨٣٤٨}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Soyudoğan|یەکەم=Muhsin|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Tribal Bandistry in Ottoman Ayntab (1690-1730)|بڵاوکەرەوە=[[Bilkent University]]|پەڕەکان=٣٩–٤٢}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yumpu.com|سەردێڕ=mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange|ناونیشان=https://www.yumpu.com/de/document/view/21336433/mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=yumpu.com|زمان=de}}</ref> == مێژوو == فەرمانڕەواکانی کلیس نەوەی شێخ مەند بوون کە کوڕی شێخ فەخرەدین بووە، لە سەرەتای سەدەی ١٣. بەھۆی پەیوەندی باش لەگەڵ بنەماڵەی ئەییووبییەکان لە سەردەمی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەڵاحەددین]] کە ئەویش کورد بووە، شێخ مەند وەک فەرمانڕەوای ئەو میرنشینە دەستنیشانکرا کە لە [[حەلەب]] و [[دیمەشق]]ەوە تا [[کلیس]] و [[مەرعەش]] لە [[تورکیا]]ی ئەمڕۆدا درێژبووەوە. دواتر شێخ مەند بە «شازادەی شازادەکان» ناسرا.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yumpu.com|سەردێڕ=mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange|ناونیشان=https://www.yumpu.com/de/document/view/21336433/mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=yumpu.com|زمان=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYumpu.com">Yumpu.com. [https://www.yumpu.com/de/document/view/21336433/mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange "mythos-und-legende-der-sex-mend-und-das-symbol-der-schlange"]. ''yumpu.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-06-15</span></span>.</cite></ref> == ئەمانەش ببینە == * [[میرنشینی بابان|بابان]] * [[میرنشینی بادینان|بادینان]] * [[میرنشینی سۆران|سۆران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو|تورکیا}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:خانەدانەکان]] nut95mu82rhzpmp5qiyq6xdtk3l8buu 0 251401 1680017 1585857 2026-10-04T01:35:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680017 wikitext text/x-wiki '''میرنشینی شرڤان'''<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çiftçi|یەکەم=Erdal|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Fragile alliances in the Ottoman East: the Heyderan Tribe and the empire, 1820 - 1929.|ناونیشان=http://repository.bilkent.edu.tr/handle/11693/46654|journal=48|بڵاوکەرەوە=[[Bilkent University]]}}</ref> (ساڵی ١٨٤٠ەکان؛ {{بە کوردیی باکووری|Mîrektiya Şêrwanê}}) '''شێروان''' یاخود '''شیرڤان'''، [[پێرستی میرنشین و وڵاتە کوردییەکان|میرنشینێکی کوردی]] بوو کە لە دوای ڕووخانی [[دەوڵەتی ئەییووبی]] لە دەوروبەریی شاری شرڤان دامەزرا. دامەزرێنەری شرڤان، ئەمیر حەسەن بوو کە خزمی میر کۆری [[میرنشینی سۆران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zeki Bey|یەکەم=Mehmet Emin|سەردێڕ=Kürd ve Kürdistan Ünlüleri|بڵاوکەرەوە=Apec|ساڵ=١٩٤٥|ژپنک=٩١-٨٩٠١٤-٤٥-٦|شوێن=[[Spånga]]|پەڕەکان=١٢٦|زمان=tr}}</ref> لە کۆتاییدا میرنشینەکە بەھۆی سیاسەتەکانی ناوەندگەرایی عوسمانییەکان لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٤٠دا سەروەریی خۆی لەدەستدا و سەرکردە کوردەکانی دەرکران.<ref name="Verheij">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Verheij|یەکەم=Jelle|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ="The year of the firman:" The 1895 massacres in Hizan and Şirvan (Bitlis vilayet)|ناونیشان=https://journals.openedition.org/eac/1495?lang=en|journal=Études arméniennes contemporaines|issue=10|پەڕەکان=١٢٥–١٥٩|doi=10.4000/eac.1495|issn=2269-5281|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٠|doi-access=free}}</ref> لە لووتکەی دەسەڵاتیدا، میرنشینەکە بەشێکی زۆری ناوچەکەی لە [[بدلیس|بەتلیسەوە]] تا [[میرنشینی ھەکاری|ھەکاری]] لەخۆ گرتبوو.<ref name="Verheij"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sumeli|یەکەم=Yusuf|سەردێڕ=Özpınar Köyu - Tarihçe|ناونیشان=http://www.ozpinarkoy.com/pages1.aspx?ID=2071|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٠|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200221044847/http://www.ozpinarkoy.com/pages1.aspx?ID=2071|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == باوباپیرانی فەرمانڕەواکانی شرڤان [[وەزیر]] بوون لە دەوڵەتی ئەییووبی و دەنگۆ ھەیە کە لە [[حەسکیف|حەسەنکێفەوە]] سەرچاوەیان گرتووە. لە سەردەمی میر حەسەن، میرنشینەکە بەسەر سێ ناوچەی دەرەبەگایەتیدا دابەش بوو کە بریتی بوون لە شرڤان (ناوەند)، کفرە و ئیرڤان. حەسەن دوای ئەوە میر شا محەممەدی کوڕی کردە جێنشین و چوار کوڕەکەی دیکەی ڕەوانەی قەڵا جیاوازەکان کران بۆ ئەوەی حوکمڕانی کفرە و ئیرڤان بکەن.<ref name="Barb">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barb|یەکەم=Alfred|سەردێڕ=Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Klasse der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften: Geschichtliche Skizze der in der Chronik von Scheref behandelten dreiunddreissig verschiedenen kurdischen Für stengeschlechter|ڕێکەوت=١٨٥٧|بڵاوکەرەوە=K. K. Hof- und Staatsdruckerei|بەرگ=٢٢|شوێن=[[Vienna]]|پەڕەکان=١٦–١٧|زمان=de}}</ref> کاتێک [[تەیمووری لەنگ]] لە ساڵی ١٣٩٤ ھاتە ناوچەکە، میرنشینی شرڤانی گرت و لە ساڵی ١٤٠٢دا ڕادەستی قەرا عوسمانی [[ئاق قۆینلۆ]] کرد. ناوچەکە لەلایەن [[شا ئیسماعیلی یەکەم]]ەوە لە ساڵی ١٥٠٨ گیرا.<ref name="Çelik">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çelik|یەکەم=Abdurrezzak|ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=XIX. Yüzyılın İkinci Yarısında Siirt Sancağının İdari ve Sosyo Ekonomik Durumu.|ناونیشان=http://www.siirt.edu.tr/dosya/personel/xix-yuzyilin-ikinci-yarisinda-siirt-sancaginin-idari-ve-sosyo-ekonomik-durumu--siirt-201910141183958.pdf|زمان=tr|بڵاوکەرەوە=[[Siirt University]]|پەڕەکان=١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Facts On File, Incorporated|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA31|سەردێڕ=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٨١-٢٦٧٦-٠|پەڕە=٣١}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێرستی میرنشین و وڵاتە کوردییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:خانەدانەکان]] g3efs402owwkfhsuy0oqae8hw1tcfrv 0 251509 1679663 1516415 2026-10-03T13:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1679663 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زس}} '''مۆسیقای جەنگی''' یان '''مۆسیقای سەربازی''' ژانرێکی دیاریکراوی مۆسیقایە کە بۆ بەکارھێنان لە بارودۆخە سەربازییەکاندا مەبەست لێی وەرگیراوە و لەلایەن سەربازانی پیشەگەرەوە پێشکەش دەکرێت کە پێیان دەوترێت '''مۆسیقاژەنانی مەیدانی'''.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Military music}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا]] nb0vdtbqfz1w5egwp25ws1h4krzp871 0 251845 1679725 1516540 2026-10-03T16:34:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1679725 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆکیومێنتەری''' ({{بە ئینگلیزی| Mockumentary}}) فیلم یان بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنییە. بەزۆری بە [[کۆمیدیا]] دادەنرێت، ھەرچەندە ھەندێک گاڵتەجاڕی جددیشی ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆمیدیا|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Mockumentary films}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:چەشنەکانی فیلم]] [[پۆل:چەشنەکانی تەلەڤیزیۆن]] 0rcclr4txhopradittnvzi1ubhzuhg8 0 251930 1680178 1516807 2026-10-04T07:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680178 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = میلیسەکانی ئازادیی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = Milîsên Azadiya Kurdistanê, MAK | زمان١ = تورکی | ناوی_زمان١ = Kurdistan Özgürlük Milisleri | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Milîsên Azadiya Kurdistanê (MAK).png|250px|]] | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[کۆنفیدرالیزمی دیموکراتیک]] |شوێنی_سیاسی = | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''میلیسەکانی ئازادیی کوردستان''' یان بەکورتی '''ماک''' (بە کرمانجی: Milîsên Azadiya Kurdistanê, MAK) گرووپێکی چەکداری کوردە کە دژ بە حکوومەتی تورکیا چالاکی دەکات. ئەو گرووپە [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] بە ڕێبەری خۆی دەزانێت و لەگەڵ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] ھاوکاری دەکات. ماک تا ئیستاکە چەندین ئۆپەراسیۆنێکی چەکداری دژ بە حکوومەتی تورکیا جێبەجێ کردووەتەوە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://twitter.com/makkurdistan میلیسەکانی ئازادیی کوردستان لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئیکس.] * [https://t.me/s/milisenazadiye میلیسەکانی ئازادیی کوردستان لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تێلێگرام.] {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارتی کرێکارانی کوردستان|*]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:ئاپۆییزم]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] c3jt2s1bs7co6812kl4jb9d71gb7gpn 0 252322 1679846 1516605 2026-10-03T19:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1679846 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=میخائیل کالاتۆزۆڤ|honorific_suffix=|image=Mikhail Kalatozov PSE Russia 2003 (cropped).jpg|image_size=300|caption=|birth_name=میخائیل کۆنستانتینۆڤیچ کالاتۆزیشڤیلی|birth_date={{Birth date|١٩٠٣|12|٢٨|df=y}}|birth_place=[[Tbilisi|تیفلیس]]، [[کۆکاسۆس کرای]]، [[ئیمپراتۆریەتی ڕووسی]]|death_date={{Death date and age|1973|3|26|1903|12|28|df=y}}|death_place=[[مۆسکۆ]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت]]|resting_place=[[گۆڕستانی نۆڤۆدێڤیچی]]|other_names=|occupation=دەرھێنەر، وێنەگری فیلم، سیناریۆنووس|years_active=١٩٢٨–١٩٧١|notable_works=''[[کرێنەکان دەفڕن]]'' {{small|(١٩٥٧)}}{{ھن}}''[[من کووبام]]'' {{small|(١٩٦٤)}}|title=[[خەڵاتی ھونەرمەندی ڕووسی ناو خەڵکی]] {{small|(١٩٦٩)}}|spouse=|awards=[[USSR State Prize|خەڵاتی ستالین]] {{small|(١٩٥١)}}}} '''میخائیل کۆنستانتینۆڤیچ کالاتۆزۆف''' (٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٣ – ٢٦ی ئازاری ١٩٧٣)، دەرھێنەرێکی [[گورجستان|گورجی]] بوو کە بەرھەمی لە سینەمای گورجی و ڕووسی ھەبوو.'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Peter Rollberg|سەردێڕ=Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema|ناونیشان=https://archive.org/details/historicaldictio0000roll_z3y1|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٠٧٢-٨|شوێن=US|پەڕەکان=[https://archive.org/details/historicaldictio٠٠٠٠roll_z٣y١/page/٣١٣ ٣١٣]–٣١٦}}</ref>''' میخائیل بە فیلمەکانی ناوبانگی دەکرد، لەوانە ''[[کرێنەکان دەفڕن]]'' و ''[[من کووبام]]''. لە ساڵی ١٩٦٩، خەڵاتی باشترین ھونەرمەندی ڕووسیای لەلایەن خەڵکەوە پێدرا. لە ساڵی ١٩٥٨، فیلمی کرێنەکان دەفڕن خەڵاتی پاڵمە دۆری بەدەستھێنا لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]].<ref name="cannes">[http://www.festival-cannes.fr/en/archives/1958/allAward.html Awards 1958 : All Awards] at the official [[Cannes Film Festival]] website</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|گورجستان|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Mikhail Kalatozov}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:سیناریۆنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای تیفلی]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی سۆڤیەتی]] qdwg8rdxaypdxk8hpjzsitf1zfvj6n3 0 252447 1679898 1679529 2026-10-03T20:07:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679898 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{حکوومەتی ویلایەتی ئەمریکا}} لە [[حکوومەتەکانی ویلایەتەکانی ئەمریکا|حکومەتەکانی ویلایەتەکانی ئەمریکادا]] ھەر ٥٠ [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتەکە]] پۆستی [[دەسەڵاتی جێبەجێکار|جێبەجێکاری]] '''نوێنەری کشتوکاڵ''' و '''بەڕێوەبەری کشتوکاڵ''' یان '''وەزیری کشتوکاڵیان''' ھەیە. ئەم بەرپرسە، بەرپرسی بەشی کشتوکاڵی ویلایەتە. نوێنەرایەتی کشتوکاڵ لەسەر ئاستی نیشتمانی لەلایەن کۆمەڵەی نیشتمانی وەزارەتەکانی کشتوکاڵی دەرەوە ڕێکخراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About NASDA|ناونیشان=https://www.nasda.org/about-nasda/}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|یاسا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت }} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} ejs6gn49jxxmenkng920adpva6ctar4 0 252476 1680292 1666954 2026-10-04T10:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1680292 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''ئادیسن میچڵ مەککۆنێڵ سێیەم'''<ref name="memoir1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McConnell|یەکەم=Mitch|سەردێڕ=The Long Game: a Memoir|بڵاوکەرەوە=Sentinel|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٩-٥٦٤١٢-٣|شوێن=New York, NY|پەڕە=٩|chapter=Chapter One: A fighting spirit|وتەگێڕانەوە=...my mother graduated from Wadley High School in 1937. Soon after graduation, she found her way out of rural Alabama and into Birmingham...It was here that she met A.M. McConnell II.|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9cO3CgAAQBAJ&pg=PA9|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200805230632/https://books.google.com/books?id=9cO3CgAAQBAJ&pg=PA9|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> (لەدایکبووی ٢٠ی شوباتی ١٩٤٢) سیاسی و پارێزەرێکی ئەمریکییە کە وەک سیناتۆری باڵای [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە [[کنتاکی]] خزمەت دەکات، کورسییەک کە لە ساڵی ١٩٨٥ەوە لایەتی. مەککۆنێڵ لە حەوتەمین خولی ئەنجومەنی پیراندایە و درێژترین ماوەی خزمەتکردنی وەک سیناتۆر لە مێژووی کنتاکیدا ھەیە. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٢٥ وەک ڕێبەری کۆنفرانسی کۆمارییەکانی ئەنجومەنی پیران خزمەتی کردووە، لەوانەش دوو خول وەک ڕێبەری کەمینە (٢٠٠٧ تا ٢٠١٥ و ٢٠٢١ تا ٢٠٢٥)، و ڕێبەری زۆرینە بوو لە ٢٠١٥ تا ٢٠٢١، کە دەبێتە درێژترین ماوەی خزمەتکردنی [[سەرکردە پارتەکانی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ڕێبەری پارتی ئەنجومەنی پیران]] لە مێژووی یو ئێسدا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|Mitch McConnell}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکیی بە ڕەچەڵەک سکۆتلەندی-ئیرلەندی]] [[پۆل:چالاکوانانی مافە مەدەنییە ئەفریقی-ئەمریکییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] 7c9o3l5l38j4w2mikc0om240m4azqgu 0 252837 1679671 1516431 2026-10-03T13:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1679671 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Javier Bayon 7.jpg|وێنۆک|ئامادەکردنی مۆسیقا بۆ فیلمێک]] '''مۆسیقای فیلم''' یان '''مۆسیقای دەنگی''' ({{بە ئینگلیزی|Film score}}) مۆسیقایە کە تایبەتە بە [[فیلم]]ێکی جووڵاو یان زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەک نووسراوە و بەشێکە لە [[ساوند تراک|تراکی دەنگی]] یان کۆمەڵێک دەنگ کە لەسەر فیلمێک تۆمارکراون. مۆسیقای فیلم لە [[مۆسیقا|ھونەری مۆسیقادا]] بە ڕەوتێکی جیاواز دادەنرێت و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ لەدایکبوونی ھونەری سینەما. ماکس شتاینەر و ئێریچ ڤۆڵفگانگ کۆرنگۆڵد و ئەلفڕێد نیومان لە پێشەنگەکانی نووسینی مۆسیقا بوون بۆ فیلم و زیاتر لە ئاوازدانەرانی دیکە بەشدارییان لە یەکدەنگی فیلمدا کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ }} {{تووڵی دەروازە|فیلم|مۆسیقا|ھۆڵیوود|بۆڵیوود|ئابووری|ئەنیمەیشن}} {{پۆلی کۆمنز|Film scores}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمسازی]] [[پۆل:مۆسیقای فیلم]] h88iubhtwicfjkuhv05g4ay2tm9c0bq 0 253399 1680132 1633159 2026-10-04T05:51:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680132 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Agent_Red.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم]] '''بریکاری سوور''' ({{بە ئینگلیزی| Agent Red}}) فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٠ لە دەرھێنانی دامیان لی و جیم واینۆرسکییە، و [[دۆڵف لەندەگرین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢٥ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی بایۆتیرۆریزم]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر]] mshv7vidsb2sfx6xzuwa5gizvloy330 7 253570 1679776 1216705 2026-10-03T17:07:30Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679776 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == وێنە == سڵاو بەڕێوەبەران @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] خەریکی پاکردنەوەی داواکارییەکانی [[:پۆل:پەڕەکان بۆ سڕینەوەی خێرا|بەشی سڕینەەوەم]] گەر ئەم وێنەیە بسڕمەوە چی لە شوێنی دابنێین؟ لەناو زۆر بابەت ھەیە وێنەکە. @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر چالاکە گەر بتوانێت یارمەتیدەر بێت لێرە زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەگەر وێنەی ھاوچەشن ببێت دایبنێین، ئەگەرنا پێویست ناکات گشت وتارێک وێنەی ببێ ئەگەر قەرار بێ پاڵیسییەکان پشتگوێ بخرێن. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: وێنە بەشێکی گرینگی نێو وتارەکانە(بەتایبەت بەلای منەوە). ئەو سیانەتان لەسەر وێنەیەک ڕێکبکەون، پاشان من بانگ بکەن بێگوومان یارمەتیتان دەدەم. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏٢٢:١١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :: سڵاو {{وب|Sakura emad}} وێنەکە تەنیا لەسەر [[داڕێژە:مەھاباد-کۆلکە]] دانراوە و وتارەکانی مەھاباد کە ئەم داڕێژەیەیان لەسەرە بەستەریان بە وێنەکە داوە. کێشەم نییە و ھەر وێنەیەکی دەخەنە سەر کە مەھابادی پێ دەناسرێ، بیخەن، بەڵام بێلایەن بێ. ئینجا سپاسیش بۆ گرنگیدان بە پەڕگەکان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٨:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) glqhv3to6vdhojddi8rp93bubs5dgri 7 253571 1679789 1216686 2026-10-03T17:13:46Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679789 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == non-free content == {{ltr}} Hi @[[بەکارھێنەر:MGA73|MGA73]] {{br}} even if it's not free anymore, it is still uploaded under Non-free use rationale template, and reason behind its usage is provided and qualifies as a fair use per <abbr title="a statutory framework for determining whether something is a fair use and identifies certain types of uses—such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research—as examples of activities that may qualify as fair use..">Section 107 of the Copyright Act law</abbr>. so doesn't this mean i can use it regardless? {{ltr|end}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) {{ltr}} Hi [[بەکارھێنەر:Sakura emad]]! If the file qualify for fair use then the problem can be solved by replacing the free license template with the relevant non-free license template. However I do not think that it is possible to argue that a copyrighted photo of a lady with a hat is needed to illustrate an article about skin. There are many photos of ladies with a hat on Commons and it is possible to make a new photo if you want a photo of a lady in a net blouse. So I do not think it will be possible to keep this photo. --[[بەکارھێنەر:MGA73|MGA73]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MGA73|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) {{ltr|end}} 890vzfjwkviso74dmh4uk3n1kqbxmi3 0 253943 1679636 1679557 2026-10-03T12:43:01Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[مۆرد]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[مۆرد، شوان]] 1679557 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مۆرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مورد}} <br>{{lang-en| Mord}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.70059| 44.51929}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مۆرد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.70059| 44.51929 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مۆرد''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باشووری شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (٨کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''مۆرد''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[سمایل بەگی]]. * لە باشوورەوە گوندی [[جولحان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[توڕکە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[گورزەیی، شوان|گورزەیی]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/7561732733#map=13/35.7049/44.5286</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٤٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٦٣) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] f8onl0uth95bt7vw14tghes5ptt828f 0 254080 1680253 1505094 2026-10-04T09:19:33Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680253 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ساریز''' (بە عوسمانلى: کۆیەرى ، بە تورکی: ''ساریز'' ''Sarız بە یۆنانى:سارۆز Σάρος'') یەکێکە لە قەزاکانی سەر بە پارێزگاى [[قەیسەری]] لە ناوەڕاستى [[تورکیا]] . ناسراوە بە مەڵبەندى درووستکردنى بەڕ و مافوورى کلتوورى. سازگارترین سەرچاوەى ئاوى وڵاتى تورکیا لە ساریزە.<ref>پارێزگاى قەیسەرى/ قەزاى ساریز لە تۆڕى ئبنەرنێت[https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241202040621/https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html |date= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[پەڕگە:Kayseri Turkey Provinces locator.jpg|وێنۆک|پارێزگاى قەیسەرى (بە رەنگى سەوز)]] [[پەڕگە:Kayseri (tr).svg|وێنۆک|هەڵکەوتى قەزاى '''ساریز''' لە نەخشەى پارێزگاى قەیسەرى]] == کورد لە ساریز == مەزەندە دەکرێت کە کورد 200 ساڵ لەمەوبەر هاتبێتە ساریز. زۆربەیان بە بنزارى کوردانى سینەملیى [[مەرعەش]] و [[مەلەتی|مەلاتیە]] قسە دەکەن . گوندە کوردنشینەکان زۆرن دیارترینیان گوندى '''خنیان''' (Kırkısrak) و '''تۆولا''' (ت:Tavla ) '''چاخشاخ''' (ت: Çağşak)ن. کوردی ساریز لە بنەڕەتدا لەم هۆزانەن : سینەملی ، [[قۆچگری]] ، کورەجیکان، جانبەگان، ئەلخاس ، کورمەشان. '''گوندە کوردنشینەکان''' ناوى کوردى (تورکی) _________________ * ئالتیسۆت (Oltisoût)                                   * ئۆرتولى Büyükörtülü (Ortûlî)  لە کوردى عەلەوین لە هۆزى سینەملی <ref>[https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240625211947/https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1 |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ }} * نیشانیان یەرادلارى: پێڕستى ناوە جوگرافیەکان Inventory of Settlements in Turkey and Surrounding Countries :</ref>                                  * چاخشاخ Çağşak (Çaxşax) (زۆربەى دانیشتووانى کوردى کرمانجن لە هۆزى قۆچگرى و ساڵى ١٨٦٥ز  گوندەکە نزیکەى ٣٢ ماڵ بوون و سەر بە قەزاى عەزیزیە (١٨٦١) . پێشتر ناوى شاکشاک (Şakşak) بووە .                       * دۆلیقۆڤاک Dallıkavak (Dolîqovak) لە دواى ساڵى ١٨٦١ ئاوەدانکراوەتەوەو کوردى قۆچگرى لێ نیشتەجێ کراوە.                       * دۆردارە Darıdere (Dordarê)                                          * گوموشلو Gümüşali (Gûmûşlû) دانیشتووانى کوردى عەلەوین لە هۆزى قۆچگری                                    * ئینجە مەغارە İncemağara                                                * خنیان Kırkısrak (Xinîyan) * قەباق تەپە کورد      Küçükkabaktepe (Qabaqtêpe) )                                    * ئۆرتوولى زازا Küçükörtülü (Ortûlî) * سۆبە چیمەن کورد Küçüksöbeçimen (Kurd Sobeçimen)   * ئۆلاقۆیا Oğlakkaya (Olaqqoya)                                     * ئۆرد ئۆخلى Ördekli (Ordoxlî) * کوردنى (ت:Kurdini)                                       * گوندورسون Sancakağıl (Gundursun)                             * تۆولا Tavlaköy (Towla)                                    * یەشیلکەند (پێشتر یالاکۆى/ شارۆچکە) Yeşilkent         == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sarız}} [[پۆل:پارێزگای قەیسەری]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەنادۆڵییەکان]] 6nddksrobis5r8ds3c0iu6wij1bkmnp 0 254178 1679800 1678890 2026-10-03T17:17:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679800 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:WalkingDead1.jpg|وێنۆک|پۆستەری کۆمیک]] '''مردووی گەڕۆک''' ({{بە ئینگلیزی|The Walking Dead}}) ناوی چیرۆکێکی وێنەکارییە (کۆمیک) کە لەلایەن '''ڕۆبەرت کیرکمان''' و ھونەرمەندێکەوە بەناوی تۆنی مۆر نووسراوە. چیرۆکەکە تیشک دەخاتە سەر کارەکتەری ڕیک گرایمس، ئەفسەرێکی پۆلیس کە لە ھێڵی ئەرکدا بریندار بووە و کەوتووەتە حاڵەتی کۆما.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Walking Dead co-creators settle that royalty lawsuit. So who won?|ناونیشان=https://www.syfy.com/syfywire/walking-dead-co-creators-settle-royalty-lawsuit-so-who-won|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210804022822/https://www.syfy.com/syfywire/walking-dead-co-creators-settle-royalty-lawsuit-so-who-won|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=SYFY WIRE|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە خەو ھەڵدەستێت کاتێک ژیانی بە ئامادەبوونی [[زۆمبی|زۆمبییەکان]] لەناودەچێت لەکاتێکدا ویلایەتی جۆرجیا لە کەرەنتینەدایە. توانی ھاوسەر و منداڵەکەی لەگەڵ ڕزگاربووانی دیکە بدۆزێتەوە و وردە وردە سەرکردایەتی ئەو گرووپە دەگرێتە ئەستۆ کە دواتر دەگۆڕێت بۆ کۆمەڵگەیەکی بچووک. کیرکمان ئەم کتێبە کۆمی کەی لەگەڵ تۆنی مۆر و چارلی ئەدێلارد لە ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن کۆمپانیای ئیمەیج کۆمیکسەوە بڵاوکردەوە. لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠١٠، کۆمیکی مردووی گەڕۆک خەڵاتی ئایسنەر و باشترین کۆمیکی بەردەوامی لە [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ|سان دیێگۆ کۆمیک-کۆن]] بەدەستھێنا. بە پێچەوانەی ڕەوتی ئاسایی کتێبە کۆمیکییەکان، مردووی گەڕۆک بە شێوەیەکی سەرەکی بە ڕەش و سپی بڵاودەکرانەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='The Walking Dead' comics are going to be released in color for the first time starting in October|ناونیشان=https://www.insider.com/the-walking-dead-comics-will-be-released-in-color-2020-7|بڵاوکەرەوە=Insider|زمان=en-US}}</ref> ''[[مردووی گەڕۆک (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|زنجیرەی مردووی گەڕۆک]]'' بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٠ لە کەناڵی ئەی ئێم سی نمایشکرا. ئەم [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە]] ھەمان ڕێگای کتێبی کۆمیک پەیڕەو دەکات. ھەروەھا ئەم کۆمپانیایە دەستی کردووە بە بەرھەمھێنانی بەرھەمی دیکەی وەک یارییە ڤیدیۆیییەکانی مردووی گەڕۆک و ھەروەھا چەندین میدیای تر. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ترسناک|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ترسناک|ھونەرەکان|کتێب|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|The Walking Dead}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کتێب-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 4xwhky59riwqn4sq1qiytzwe18ruttf 0 254635 1680078 1668717 2026-10-04T04:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، سویس-کۆلکە) 1680078 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''میشێل ئایبیشەر''' (لەدایکبووی ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری سویسییە و وەک یاریزانی بەرگری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سویسرا|ھەڵبژاردەی سویس]] یاری دەکات.<ref name="soccerway">{{Soccerway|michel-aebischer/459532}}</ref> ئایبیشەر یەکەم یاری خۆی لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سویسرا|ھەڵبژاردەی سویس]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە پاڵاوتنەکانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gibraltar v Switzerland game report|ناونیشان=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2026000--gibraltar-vs-switzerland/|بڵاوکەرەوە=[[UEFA]]}}</ref> لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤، ئایبیشەر ناوی لە پێکھاتەی ٢٦ یاریزانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Männer-Nationalteam: Das EM-Kader steht – Zeqiri reist nicht nach Deutschland|trans-title=Men’s national team: The European Championship squad is set – Zeqiri will not travel to Germany|ناونیشان=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/maenner-nationalteam-das-em-kader-steht-zeqiri-reist-nicht-nach-deutschland.aspx|زمان=de|بڵاوکەرەوە=[[Swiss Football Association]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە ١٥ی حوزەیران یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی خۆی تۆمارکرد و ئەسیستێکی پێشکەشکرد لە بردنەوەیان بەسەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەجارستان|مەجارستان]] بە ئەنجامی ٣–١ لە یاریی یەکەمیان لە پاڵەوانێتییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Switzerland holds on to beat Hungary 3-1 at Euro 2024|ناونیشان=https://apnews.com/article/hungary-switzerland-euro-2024-168f7a1e4eb75bce53a3a74cdc7eb15e|بڵاوکەرەوە=AP News}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سویس|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] nreuj9n8sm98stbwwnog89hm187vwpd 0 254856 1679718 1425635 2026-10-03T16:33:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1679718 wikitext text/x-wiki '''مۆنیزم''' بە گشتی بریتییە لە ھەر ئامۆژگارییەک کە جەخت لە یەکایەتی و تاقانەبوونی بابەتەکەی بکاتەوە، بە پێچەوانەی [[دوالیزمی زەین-لەش|دوالیزم]] و [[پلۆرالیزم]]. لە [[فەلسەفەی ئەخلاق|فەلسەفەی ئەخلاقا]]، بۆ نموونە، ھەندێ نووسەر وشەی ''مۆنیزم'' بۆ ئەو ڕوانگەیە بە کار دێنن کە دەڵێ لە بواری ئەخلاقیاتدا ڕێک یەک [[پرەنسیپ|پرەنسیپی]] بنەڕەتی یا یەک [[بایەخ (فەلسەفەی ئەخلاق)|بایەخی]] بنچینەیی ھەیە و، نە زیاتر. لە [[میتافیزیک|میتافیزیکدا]]، کە وشەکە زۆرترین بەکارچوونی ھەیە،  مەبەست لە مۆنیزم ئەو بیروباوەڕەیە کە پێی وایە ھەر تەنیا یەک [[جەوھەر]] ھەیە و، [[واقیع]] یەکە و دوو نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Penguin dictionary of philosophy|پەڕەکان=٣٩٩}}</ref> ھەر [[ڕوونکردنەوە|ڕوونکردنەوەیەکی]] فەلسەفی بە پێویست دەیەوێ '''یەک''' پرەنسیپ یا '''یەک''' [[بنەواشە]] بدۆزێتەوە کە ھەموو شتەکانی تری بۆ بگەڕێنێتەوە. بە درێژەی مێژوو، فەلسەفە ھەمیشە ھۆگری مۆنیزم بووە. بەڵام، بناخەی فەلسەفیی مۆنیزم یەکەم جار لە لایەن [[باروخ سپینۆزا|سپینۆزاوە]] شی کراوەتەوە. سپینۆزا دەیوت ئەوەی کە سەرچاوەی ھەموو شتە دەبێ یەکدانە و تاقانە بێ، چونکە ڕاستیی ھەرە دوایین تەنیا بەم تێبینییەوە ڕاستە کە: پشت نەبەستێ بە ھیچ شتێ لە دەرەوەی خۆیدا. پشتبەخۆبەستن خۆدیاریکردنە. یانی ئەوەی بە زاتی خۆی پاوەجێیە خۆیشی دیاری دەکا و، ئەوەی خۆی دیاری دەکا دەبێ تاقانە بێ. ئەگەر ڕاستیی ھەرە دوایین دوو دانە بن، ناچار ھەر کامەیان دەبێتە سنوور بۆ ئەوی تر و، ئەوی تر دیاری دەکا و، بەم چەشنە ھیچ کامەیان ناتوانن خۆدیاریکەر بن. ئەمە بناخەی مۆنیزمە کە لە ھەوڵە نافەلسەفییەکان بۆ ڕوونکردنەوەی شتەکانیش بەدی دەکرێ. بۆ نموونە، ھەر ئەمە لە دیندا بە شێوەی [[یەکتاپەرستی]] دەرکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|translator-last=عنایت|translator-first=حمید|دوایین=ستیس|یەکەم=و.ت.|سەردێڕ=فلسفە ھگل|بڵاوکەرەوە=امیر کبیر|ساڵ=١٤٠٢|شوێن=تھران|پەڕەکان=۱۳۵|زمان=فارسی}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Monism}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|زانست|فەلسەفە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفەی ئایین]] [[پۆل:تیۆریی زەین]] [[پۆل:فەلسەفەی دین]] qwluvffx5fv67knx47siamg9f0gjs0x 0 265236 1679705 1496642 2026-10-03T15:07:26Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679705 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''تێد ئالن''' ({{بە ئینگلیزی|Ted Allen}}؛ لەدایکبووی ٢٠ی ئایاری ١٩٦٥ لە [[کۆڵومبس، ئۆھایۆ]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1388270}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Ted Allen}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:ئەندامانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینەی خەڵکی ئۆھایۆ]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] rcsx4myl4ecd623muvo0zjb70ny3wez 0 265292 1679706 1496697 2026-10-03T15:12:32Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679706 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''تێری جیلیان''' ({{بە ئینگلیزی|Terry Gilliam}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٤٠ لە [[مینیاپۆلیس]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٦٩ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0000416}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانشینی یەکگرتوو|ئەنیمەیشن|کۆمیدیا}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Terry Gilliam}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] tdmsw445mpfwv7zq2puorf2ty9a6exr 0 265306 1679707 1496761 2026-10-03T15:20:39Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679707 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''تێڤین کامبڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Tevin Campbell}}؛ لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٧٦ لە [[واکساھاچی، تێکساس]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٨٨ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0004796}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Tevin Campbell}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەفریقی-ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانینووسانی ئەفریقی-ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تێکساس]] sl2qc31rtkpxx2ll52g8umnic452tff 0 265325 1679702 1629418 2026-10-03T15:01:07Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679702 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''تیۆ ڤۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Theo Von}}؛ لەدایکبووی ١٩ی ئازاری ١٩٨٠ لە [[ماندێڤیل، لویزیانا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0961918}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Theo Von}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:زانکۆی ئەریزۆنا ئەلموونی]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] h1qh3lzixjfmajtj1an5m1jp4oc0cs7 0 266685 1679717 1516533 2026-10-03T16:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1679717 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:SS Bodrog 1914.jpg|وێنۆک|ئێس ئێم ئێس بۆدرۆگ لەسەر ڕووباری دانوب لە ساڵی ١٩١٤]] '''مۆنیتەری ساڤا''' ({{بە ئینگلیزی |Sava Monitor}}) کەشتییەکی جەنگی ڕووبارییە کە لە سەرەتادا بۆ ھێزی دەریایی نەمسا و ھەنگاریا بە ناوی SMS Bodrog دروست کراوە. لە ٢٩ی تەممووزی ١٩١٤ یەکەم تەقەی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] کرد و ھێرشی کردە سەر بەرگرییەکانی سربیا لە نزیک [[بێلگراد]]. بەشێک بوو لە «ھێزی دەریاییی نەمسا و ھەنگاریا»، بەدرێژایی ڕووباری دانوب شەڕی لەگەڵ سوپای سربیا و ڕۆمانیا دەکرد. لە کۆتایی جەنگدا لە کەنارێکی خۆڵ لە نزیک بەلگراد گیری خوارد و لەلایەن سربەکانەوە گیرا. پاشان ناوی گۆڕدرا بۆ ساڤا و خزمەت بە شانشینی نوێی سرب و کروات و سلۆڤینییەکان (دواتر یوگۆسلاڤیا)ی کرد. بەھۆی سنوورداربوونی بوودجە، ھەمیشە بە تەواوی کاری نەدەکرد. لە نیسانی ساڵی ١٩٤١ لە کاتی داگیرکردنی یوگۆسلاڤیا بە سەرکردایەتی ئەڵمانیا، ساڤا یارمەتیدانانی مینەکانی دا لە [[دانووب]] و بەرەنگاربوونەوەی چەندین ھێرش بوو. لە ١١ی نیساندا بەھۆی بەرزی ئاستی ڕووبارەکان و نزمیی پردەکانەوە کەوتە خوارەوە (بە مەبەست نوقم بوو). تیمەکەی ھەوڵی ھەڵھاتنیان دا بەڵام دەستگیرکران. [[دەوڵەتی بووکەڵە]]، دەوڵەتی سەربەخۆی کرواتیا، دواتر چاکی کرد و بەکاری ھێنا تا لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٤٤ جارێکی دیکە چەقێندرایەوە. دوای جەنگی جیھانی دووەم، ساڤا جارێکی دیکە چاککرایەوە و لە ساڵی ١٩٥٢ تا ١٩٦٢ لە ھێزی دەریایی یوگۆسلاڤیا خزمەتی کرد، دواتر ڕادەستی کۆمپانیایەکی دەوڵەتی کرا کە دواتر بوو بە تایبەت. لە ساڵی ٢٠٠٥دا سربیا پاراستنی میراتی سنوورداری پێبەخشی دوای داواکاری گشتی بۆ پاراستنی وەک مۆزەخانە. لە ساڵی ٢٠١٥ وەزارەتی بەرگری سربیا و مۆزەخانەی سەربازی بێلگراد دەستیان بەسەر کەشتییەکەدا گرت. تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٩ نۆژەنکرایەوە و لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ وەک مۆزەخانەیەکی شلۆق کرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|شەڕ|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Sava (ship)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} p1gxo9xjwu2wrp04kfv7pqg8hldw8v1 0 267241 1680206 1404385 2026-10-04T07:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1680206 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''میھاین لۆپێز نونێز''' (بە ئینگلیزی: Mijaín López Núñez) لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ١٩٨٢ زۆرانبازێکی خانەنشینکراوی کوبای [[کووبا|یۆنانی]] و ڕۆمانییە. بە یەکێک لە گەورەترین زۆرانبازانی ھەموو سەردەمێک دادەنرێت، لۆپێز نونێز پێنج جار خاوەنی میدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیاد و پێنج جار پاڵەوانی جیھانە و پێنج جار پاڵەوانی یارییەکانی پان ئەمریکایە. برا بچووکەکەی میشێل لۆپێز نونیزە کە [[مستانی|یاریزانێکی]] بۆکسێنی ئاماتۆری کوبایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=International Wrestling Database|ناونیشان=https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbwrestling/daten.php?spid=6482C7F879D8471D86FA27AF1143FBB4}}</ref> لە ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤، ئەو و [[جودۆ|جودۆکای]] کوبای ئیدالیس ئۆرتیز وەک ئاڵا ھەڵگر بۆ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤|یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی پاریس ٢٠٢٤]] دەستنیشانکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=MIJÁIN LÓPEZ E IDALYS ORTIZ, ABANDERADOS DE CUBA EN PARÍS 2024|ناونیشان=https://olympics.com/es/noticias/mijain-lopez-idalys-ortiz-abanderados-cuba-paris-2024|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Olympics.com.es|زمان=ES}}</ref> لەگەڵ بردنەوەی لە یاسمانی ئاکۆستای شیلی لە یاری کۆتایی ئۆڵۆمپیادی ٢٠٢٤ لە کێشی ١٣٠ کیلۆگرام، نونیز بووە تاکە وەرزشوان لە مێژوودا کە پێنج میدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی لەسەریەک لە یەک پێشبڕکێدا بەدەستھێنابێت. لۆپێز نوێنەرایەتی [[کووبا|کوبای]] کردووە لە [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی]] [[کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤|ساڵانی ٢٠٠٤]] و [[کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|٢٠٠٨]] و [[کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢|٢٠١٢]] لە [[دەتینا]] و [[پەکین]] و [[لەندەن]] و لە ساڵانی ٢٠٠٨ و ٢٠١٢ لە مەراسیمەکانی کردنەوەی ئۆڵۆمپیادەکانیدا ئاڵا ھەڵگری وڵاتەکەی بوو لە ھەردوو پێشبڕکێکەدا میدالیای زێڕی لە پێشبڕکێی یۆنان-ڕۆمانی ١٢٠ پیاوان بەدەستھێنا پۆلی کیلۆگرام.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuba's Lopez wins 120kg Greco-roman wrestling gold|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/london-olympics-2012/news/Cubas-Lopez-wins-120kg-greco-roman-wrestling-gold/articleshow/15381614.cms|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٢|وێبگە=[[The Times of India]]}}</ref> لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦|یارییەکانی ڕیۆی ٢٠١٦]]، لۆپێز لە مەدالیای زێڕی بەدەستھێنا. دیسان لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|یارییەکانی تۆکیۆی ٢٠٢٠]] دا زێڕی بەدەستھێنا بەبێ ئەوەی یەک خاڵیش لە پاڵەوانێتییەکەدا لەدەست بدات، بووە یەکەم زۆرانبازی پیاو کە چوار مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی بەدەستھێنابێت، ھەروەھا تەنھا پێنجەم وەرزشوانە کە چوار میدالیای زێڕی لە ھەمان ڕکابەریی تاکەکەسیدا بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/olympics/58058894|سەردێڕ=Wrestler wins fourth straight Olympic gold|ئیش=BBC Sport}}</ref> ھەروەھا لە مەراسیمی کردنەوەی ھەمان ئۆڵۆمپیاددا، بووە یەکەم نوێنەری کوبا کە چوار جار ببێتە ئاڵا ھەڵگری وڵاتەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The flagbearers for the Tokyo 2020 Opening Ceremony|ناونیشان=https://stillmed.olympics.com/media/Documents/News/2021/07/Tokyo-2020-Opening-Ceremony-Flag-bearers-Marching-order.pdf?_ga=2.120143808.953436897.1650413868-amp-l66ZUeFJZSYK8m2QhwGA_A|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=olympics.com|بڵاوکەرەوە=[[International Olympic Committee|IOC]]}}</ref> لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی پاریس ٢٠٢٤، لۆپێز پێنجەمین میدالیای زێڕی بەدەستھێنا و بووە یەکەم وەرزشکاری ئۆڵۆمپیاد کە پێنج مەدالیای زێڕ لە ھەمان پێشبڕکێی تاکەکەسیدا بەدەستبھێنێت. دواتر دوای سەرکەوتنەکەی پێڵاوەکانی لە ناوەڕاستی شوێنی ڕکابەرییەکە بەجێھێشت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ وازھێنانی لە یارییەکانی زۆرانبازی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mijaín López}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] fr6eo67thjkwjaht81x7i76ymqflu0z 0 267273 1679903 1679523 2026-10-03T20:07:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679903 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''ئەنجوومەنی باڵای دادوەریی عێراق''' (بە عەرەبی: مجلس القضاء الأعلى العراقي) دەسەڵاتی باڵای کارگێڕییە کە لە کاروباری [[دەسەڵاتی دادوەری]] لە [[عێراق]]دا بەرپرسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://ar.parliament.iq/2017/01/12/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%80%D9%84%D9%80%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D9%80%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%80%D9%84%D9%80%D9%89/ | سەردێڕ=مجلس النواب العراقي – الموقع الرسمي للدورة النيابية الخامسة}}</ref> == پێکھاتن == ئەنجومەنی دادوەری پێکدێت لە: * سەرۆکی دادگای [[ھۆکار بوون]] و جێگرەکانی * [[سەرۆک]]ی ئەنجومەنی ڕاوێژکاری دەوڵەت * سەرۆکی داواکاری گشتی * سەرۆکی دەستەی چاودێری دادوەری * سەرۆکەکانی دادگاکانی تێھەڵچوونەوە * بەڕێوەبەری گشتی بەشی کارگێڕی، جا دادوەر بێت یان [[داواکاری گشتی]]<ref>Raid Juhi al-Saedi. "[https://digital-commons.usnwc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1094&context=ils Regime Change and the Restoration of the Rule of Law in Iraq]." International Law Studies (Volume 86), The War in Iraq: A Legal Analysis. Retrieved 02-08-2021.</ref> * سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵی * سەرۆکی دادگاکانی تێھەڵچوونەوەی فیدراڵی * سەرۆکی دادگا، [[ھەرێمی کوردستان]] و ھەردوو جێگرەکەی * بەرپرسی داواکاری گشتی ئەم ئەنجومەنە بەپێی مادەی ٨٧ی [[دەستووری عێراق|دەستووری کۆماری عێراق]] کە کاری پێدەکرێت دامەزراوە. == ئەمەش ببینە == * [[یاسا لە عێراق]] == بەستەری دەرەکی == * [https://www.iraqja.iq ماڵپەڕی فەرمیی ئەنجوومەنی باڵای دادوەریی عێراق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221215192933/http://www.iraqja.iq/ |date=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بابەتەکانی عێراق}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:دەسەڵاتی دادوەری عێراق]] [[پۆل:سیاسەتی عێراق]] mawzr8ckegzznysgqsu077zsytc3t2r 0 267886 1680073 1664482 2026-10-04T04:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1680073 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|synonyms=ھەستیاری دەنگی تایبەت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sanchez|یەکەم=Tanit Ganz|دوایین٢=Silva|یەکەم٢=Fúlvia Eduarda da|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Familial misophonia or selective sound sensitivity syndrome : evidence for autosomal dominant inheritance?|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9452240/|journal=Brazilian Journal of Otorhinolaryngology|بەرگ=٨٤|issue=5|پەڕەکان=٥٥٣–٥٥٩|doi=10.1016/j.bjorl.2017.06.014|issn=1808-8694|pmc=٩٤٥٢٢٤٠|pmid=٢٨٨٢٣٦٩٤}}</ref> توڕەی لە دەنگ، بێزاربوون لە دەنگە دەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Cavanna|یەکەم=Andrea E|دوایین٢=Seri|یەکەم٢=Stefano|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Misophonia: current perspectives|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4547634/|journal=Neuropsychiatric Disease and Treatment|بەرگ=١١|پەڕەکان=٢١١٧–٢١٢٣|doi=10.2147/NDT.S81438|issn=1176-6328|pmc=٤٥٤٧٦٣٤|pmid=٢٦٣١٦٧٥٨}}</ref>|image=|width=|alt=|pronounce=|field=[[دەنگناسی]]، [[زانستی دەمار]]، [[دەروونپزیشکی]]|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=|name=}}'''میسۆفۆنیا''' (یان '''ھەستیاری دەنگی تایبەت'''، '''توڕەیی لە دەنگ''') تێکچوونێکە لە ئەنجامی نەتوانینی بەرگەگرتن لە دەنگە تایبەتەکانە یان ھاندەرە پەیوەندیدارەکانیان، یان ئاماژەکانی. کەسی تووشبوو ھەستێکی ناخۆش یان دڵتەنگکەری ھەیە و دەکرێ وەڵامی توند و فیزیکی و ڕەفتاری نەرێنی بەھێز بنوێنن، کە لە کەسانی ئاسایی نابینرێت.<ref name="Swedo_2022">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|displayauthors=6|vauthors=Swedo SE, Baguley DM, Denys D, Dixon LJ, Erfanian M, Fioretti A, Jastreboff PJ, Kumar S, Rosenthal MZ, Rouw R, Schiller D, Simner J, Storch EA, Taylor S, Werff KR, Altimus CM, Raver SM|ڕێکەوت=٢٠٢٢|سەردێڕ=Consensus Definition of Misophonia: A Delphi Study|journal=Frontiers in Neuroscience|بەرگ=١٦|پەڕە=٨٤١٨١٦|doi=10.3389/fnins.2022.841816|pmc=٨٩٦٩٧٤٣|pmid=٣٥٣٦٨٢٧٢|doi-access=free}}</ref> نیشانەکانی میسۆفۆنیا و میسۆفۆنیک دەتوانن کاریگەری خراپی ھەبێت لەسەر توانای گەیشتن بە ئامانجەکانی ژیان و چێژوەرگرتن لە بارودۆخە کۆمەڵایەتییەکان ھەبێت. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠١ ئەم دەستەواژەیە ناسێندرا،<ref name="Jastreboff_2001">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Jastreboff MM, Jastreboff PJ|ڕێکەوت=٢٠٠١|سەردێڕ=Components of decreased sound tolerance: hyperacusis, misophonia, phonophobia|ناونیشان=http://www.hazell.plus.com/iths/papers1/DST_NL2_PJMJ.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=ITHS News|پەڕەکان=٥–٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230216214642/http://www.hazell.plus.com/iths/papers1/DST_NL2_PJMJ.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="Brout_2018_2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|displayauthors=6|vauthors=Brout JJ, Edelstein M, Erfanian M, Mannino M, Miller LJ, Rouw R, Kumar S, Rosenthal MZ|ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Investigating Misophonia: A Review of the Empirical Literature, Clinical Implications, and a Research Agenda|journal=Frontiers in Neuroscience|بەرگ=١٢|پەڕە=٣٦|doi=10.3389/fnins.2018.00036|pmc=٥٨٠٨٣٢٤|pmid=٢٩٤٦٧٦٠٤|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Taylor S|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Misophonia: A new mental disorder?|journal=Medical Hypotheses|بەرگ=١٠٣|پەڕەکان=١٠٩–١١٧|doi=10.1016/j.mehy.2017.05.003|pmid=٢٨٥٧١٧٩٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.misophonia.duke.edu/ سەنتەری دوک بۆ میسۆفۆنیا و ڕێککاریی ھەستەکان]، بەشێکە لە سیستەمی تەندروستی زانکۆی دوک * [https://misophoniaresearchfund.org/ سندوقی توێژینەوەی میزۆفۆنیا], دەستپێشخەری دامەزراوەیەکی خێزانی تایبەت * ''[http://www.quietpleasefilm.com/ Quiet Please]،'' ماڵپەڕی فەرمیی بەڵگەفیلمی ساڵی ٢٠١٦ی میسۆفۆنیا {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} {{پزیشکی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]] [[پۆل:دەروونناسی]] [[پۆل:دەروونناسانی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:دەروونپزیشکی]] d8cy04ci1mb8f2iii8u4c720y6v08in 0 269072 1679942 1460789 2026-10-03T22:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ھونەر-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679942 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی گۆرانیبێژ |ناو = میران عەلی |وێنە = Miran Ali.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩۲ |شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ساڵانی چالاکبوون = }} '''میران محەممەد عەلی'''<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/28072016|سەردێڕ=میران عەلی: گۆرانیی سلێمانی شۆکی کردم|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=rudaw.net}}</ref> (لەدایکبووی ساڵی ۱۹۹۲ لە [[سلێمانی]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ava.news/news/11098|سەردێڕ=میران عەلی نوێترین بەرھەمی بە ناوی 'کۆچ نەکەی' بڵاودەکاتەوە|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ava.news}}</ref> گۆرانیبێژێکی کوردیی باشووری کوردستانە. سەرەتای کاری ھونەریی دەگەڕێتەوە بۆ بەشداریکردنی لە پڕۆگرامی "خۆشترین دەنگ"ی کەناڵی ئێن ئاڕ تی ٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/nrt2/detail2/1534|سەردێڕ=میران عەلی نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بڵاوکردەوە|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=nrttv.com}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣، بەڵام نەیتوانی سەربکەوێت.<ref name=":0"/> بە ھەردوو کلیپی «سلێمانی، خۆشمدەوێی» ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=24791&babet=40&relat=8129|سەردێڕ=میران عەلی بەرھەمێکی نوێ بڵاودەکاتەوە|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=xendan.org}}</ref> میران چەندین کلیپی تایبەت بە خۆی ھەیە لەگەڵ کلیپی دوێت، خاوەنی ھەوادارێکی زۆرە و گۆرانییەکانی ژمارەیەکی زۆر بینەریان ھەیە. == ئەلبوومەکان == * [[جەژنی مەرگ]] * [[١٠٠ پرسیار]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|ھونەر}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ھونەر-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]] 1ulp2qet4w5z5jt86n39ut1plfu8fx5 0 270185 1679680 1672370 2026-10-03T13:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1679680 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مۆمیاکە: گۆڕی ئیمپراتۆری ئەژدیھا''' ({{بە ئینگلیزی|The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨. تێچووی فیلمەکە ١٤٥ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] ٤٠٥٫٧ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١ی ئابی ٢٠٠٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٢ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|چین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|کەنەدا|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە فانتازیاکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆنتریال وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکانی نووەتەی جۆن دێبنی]] 9iegubf8u5acsac7ur9tgzejm767foa 0 270549 1680051 1671558 2026-10-04T03:14:48Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680051 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی بینا|ناوی بینا=تاوەری ئێن سیئۆل{{ھن}}엔 서울타워|ناو=[[تاوەر]]ی [[سیئۆل]]|ناوی خۆماڵی=تاوەری نامسان|زمانی ناوی خۆماڵی=[[کۆری]]|وێنە=Seoul Tower (4394893276).jpg|لێدوان=وێنەیەکی '''تاوەری سیئۆل'''|ناوەکانی تر=تاوەری وای تی ئێن{{ھن}}تاوەری سیئۆل|جۆری بینا=[[تاوەر]]ی [[ڕاگەیێنی | پەیوەندی]]|شار=[[سیئۆل]]|وڵات=[[کۆریای باشوور]]|ناونیشان=ناوەندی [[سیئۆل | شاری سیئۆل]]، [[کۆریای باشوور]]|کردنەوە=١٩٧١|بەرزی=٢٣٦[[مەتر]]|ژمارەی نھۆم=٤نھۆم|خاوەن=کۆمپانیای وای تی ئێن (YTN)|تەلارساز=جانگ جۆنگ-ریول|ماڵپەڕ=https://www.nseoultower.co.kr}} '''تاوەری ئێن سیئۆل''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]؛'''N서울타워''') بە فەرمی بە '''تاوەری وای تی ئێن سیئۆل''' (YTN Seoul) دەناسرێت، کە بەشێوەیەکی گشتی بە '''تاوەری نامسان''' (남산)یان '''تاوەری سیئۆل''' دەناسرێت، [[بورج|تاوەرێکی]] پەیوەندی و چاودێریکردنە و دەکەوێتە سەر [[نامسان (سێئول)|شاخی نامسان]] لە ناوەڕاستی [[سیئۆل]] لە [[کۆریای باشوور]] تاوەرەکە بەرزییەکەی ٢٣٦[[مەتر]] (٧٧٤)پێیە و بەرزترین خاڵە لە شاری سیئۆل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=A hip tourist hot spot in the thick of it all-INSIDE Korea JoongAng D…|ناونیشان=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2908231|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=archive.ph|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130126225946/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2908231|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاوەری نامسان|ناونیشان=https://www.nseoultower.co.kr/eng/global/intro.asp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تاوەرەکە لە ساڵی [[١٩٦٩]] دروست کراوە و لە ساڵی [[١٩٨٠]] بەڕووی خەڵکدا کراوەتەوە، تاوەری سیئۆل لە ٣ی [[کانوونی دووەم]]ی [[١٩٧١]] تەواوبووە و دیزاینی ئێن تاوەر لەلایەن (جانگ جۆنگ-ریول) دیزاین کراوە و لەو کاتەوە [[بورج|تاوەرەکە]] بە [[ھێما|ھێمایەکی]] گرینگی [[سیئۆل]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=N Seoul Tower|ناونیشان=https://architectuul.com/architecture/n-seoul-tower|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Architectuul}}</ref> تاوەری سیئۆل یەکەم تاوەری [[شەپۆلی ڕادیۆیی|شەپۆڵی ڕادیۆیی]] گشتی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە [[تەلەڤیزیۆن|پەخشی تەلەڤیزیۆنی]] و [[ڕادیۆ|ڕادیۆیی]] لە [[سیئۆل|شاری سیئۆل]] دابین دەکات. لە ئێستادا تاوەرەکە [[سیگناڵ]] و [[شەپۆلی ڕادیۆیی|شەپۆڵی ڕادیۆیی]] بۆ کەی بی ئێس ([[سیستمی پەخشی کۆری]]) و ئێس بی ئێس ([[سیستمی پەخشی سێئول]]) و ئێم بی سی ([[کۆمپانیای پەخشی مانھوا]]) پەخش دەکات.<ref name=":0"/> == مێژوو == پێشنیازی دروستکردنی بورجەکە لەلایەن کۆنسۆرتسیۆمێکی دامەزراوەکانی پەخشکردن و حکوومەتی کۆریای باشوورەوە کرا بۆ لەخۆگرتنی دامەزراوەکانی پەخشی بازرگانی و ئامێرەکانی پەیوەندیکردنی ئاژانسەکانی جێبەجێکردنی ئاسایش و یاسای نیشتمانی، لەگەڵ ناوچە گشتییەکان لەوانە سەکۆکانی ڕوانین، موزەخانە و کافێیەک. بەردی بناغەی لە کانوونی یەکەمی ١٩٦٩ دانرا. بورجەکە گەیشتە بەرزایی تەواوی خۆی کاتێک ستوونی کۆنکرێتی و ستوونی پەخشەکەی لە ساڵی ١٩٧١دا تەواو کران، و پڕۆژەکە کاتێک کۆتایی پێھات کە سەکۆکانی ڕوانین لە ساڵی ١٩٧٥دا تەواو کران.<ref>{{cite web |last= |first= |date=November 26, 2022 |trans-title=Seoul Tower |url=https://www.pa.go.kr/online_news/onlinenews_26/documentary_01.html |access-date=March 18, 2026 |website=Presidential Archives Newsletter |language=Korean |title=서울 타워 |location=Sejong, South Korea |publisher=Presidential Archives, Ministry of Public Administration and Security}}</ref><ref name="futureheritage" /> پشکنینی ئاسایش دوای تەواوبوونی پڕۆژەکە، نیگەرانییەکانی سەبارەت بە ڕێگەدان بە خەڵکی گشتی بەرزکردەوە؛ ھەست دەکرا ئەو وێنەیانەی لە سەکۆی ڕوانینەکەوە دەگیرێن، ڕەنگە ئاسایشی [[کۆشکی شین|ماڵی شین]] و موڵکەکانی دیکەی حکوومەت بخەنە مەترسییەوە. سەرۆک [[پارک چونگ-ھی|پاک چۆنگ ھی]] فەرمانی دا کە بورجەکە «تەنیا وەک بورجێکی پەخشکردن بەکاربھێنرێت، و بەتوندی بۆ ھەر مەبەستێکی دیکە قەدەغە بێت، و ڕێوشوێنی تایبەت سەبارەت بە کێشەکانی ئاسایش بگیرێتە بەر.»<ref>{{cite web |last= |first= |date=November 26, 2022 |trans-title=Seoul Tower |url=https://www.pa.go.kr/online_news/onlinenews_26/documentary_01.html |access-date=March 18, 2026 |website=Presidential Archives Newsletter |language=Korean |title=서울 타워 |location=Sejong, South Korea |publisher=Presidential Archives, Ministry of Public Administration and Security}}</ref> سەکۆکانی ڕوانین بە بەکارنەھێنراوی مانەوە تا ئەو کاتەی بورجەکە لە تشرینی یەکەمی ١٩٨٠دا بۆ ڕای گشتی کرایەوە، کە ساڵێک دوای تیرۆرکردنی [[پارک چونگ-ھی|پاک چۆنگ ھی]] بوو. کۆمەڵەی ھاوکاریی دوولایەنەی پۆستە لە ھەمان ساڵدا بورجەکەی کڕییەوە و خاوەندارێتی کرد تا ساڵی ١٩٩٩، کاتێک ناچار بوو بیفڕۆشێت بۆ پشتیوانیکردنی سندوقی خانەنشینییەکەی، کە تووشی ئیفلاسبوون ببوو.<ref>{{cite web |last=Kim |first=Hye-young |date=August 1999 |trans-title=The Postal Service Union undergoing the process of liquidating its reporting operations |url=http://www.postnews.kr/cpost_people/sub_read.asp?BoardID=15340&BID=20&page=36&cate=25&c_type=&Board_T=22 |access-date=March 19, 2026 |website=Korea Post Magazine |language=Korean |title=취재 청산 절차를 밟고 있는 체신공체조합 |location=Sejong, South Korea |publisher=Korea Post}}</ref> بورجەکە خرایە سەر زیادکردنی ئاشکرا بۆ کۆمپانیا تایبەتەکان،<ref>{{cite web |last=Moon |first=Hee-so |date=November 11, 1999 |trans-title=Namsan Seoul Tower to be sold to a private company |url=https://www.hankyung.com/article/1999112201781 |access-date=March 20, 2026 |website=Korea Economic Daily |language=Korean |title=남산 서울타워 민간기업에 팔린다 |location=Seoul, South Korea |publisher=}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.hankyung.com/article/1999112201781 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> و YTN — کە خاوەنی ئێستایەتی — ھەڵبژێردرا.<ref>{{cite web |last=Seo |first=Yang-won |date=December 16, 1999 |trans-title=YTN Becomes New Owner of Namsan Seoul Tower |url=https://www.mk.co.kr/news/all/2254316 |access-date=March 20, 2026 |website=Maeil Business Newspaper |language=Korean |title=YTN이 남산서울타워 새주인 됐다 |location=Seoul, South Korea |publisher=Maekyung Media}}</ref> لە نیسانی ٢٠٠٥، کۆمپانیای YTN گرێبەستی لەگەڵ بەشێک لە چایبۆلی [[گرووپی سی جەی]] ئیمزا کرد بۆ بەکرێدان، نۆژەنکردنەوە و بەڕێوەبردنی نهۆمەکانی ڕوانینی کۆمەڵگەکە. ئەو بەشەی برجەکە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥دا ژێر ناوی ''برجی ئێن سێئول'' سەرلەنوێ کرایەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.nseoultower.co.kr/eng/global/intro3.asp |access-date=March 20, 2026 |website=N Seoul Tower |title=N Seoul Tower History |location= |publisher=}}</ref> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، کۆمپانیای YTN نهۆمەکانی خوارەوەی بنکەی باڵەخانەکەی نۆژەن کردەوە و ژێر ناوی ''پلازای برجی سێئول'' کرایەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.seoultower.co.kr/en/intro/history |access-date=March 20, 2026 |website=YTN Seoul Tower |title=YTN Seoul Tower History |location= |publisher=}}</ref> بۆ خەڵکی گشتی ھەمیشە کێشەیەکی ئاسایشی نیشتمانی بووە، بە دانانی ڕێگری لە وێنەگرتن بۆ ڕێگریکردن لە چاودێریکردنی شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکایەتی. لە ساڵی ٢٠٢٢ تا ٢٠٢٥ لە ماوەی ئیدارەی [[یوون سووک یوول]]، شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی لە [[کۆشکی شین|ماڵی شینەوە]] گواسترایەوە بۆ ئەو شوێنەی کە پێشتر شوێنی نیشتەجێبوونی وەزیری دەرەوە بوو لە ھانام-دۆنگ. ناوچەیەکی دیاریکراوی وێنەگرتن کە دیمەنی ماڵی یونی لێوە دیار بوو، لە ماوەی پۆستەکەیدا داخرا.<ref>{{cite web |last= |first= |date= |trans-title=Photo Zone, But "Please Do Not Take Photos"... Even Security Personnel? |url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1006940642&plink=LINK&cooper=YOUTUBE |access-date=March 20, 2026 |website=SBS News |language=Korean |title=포토존인데 "사진 찍지 마세요"…경호 인력까지? |location= |publisher=}}</ref> بورجەکە شەپۆلەکانی پەخشی کۆریای باکوور تێک دەدات، بۆ ڕێگریکردن لە وەرگرتنیان لە ناو کۆریای باشووردا.<ref>{{cite AV media|people=|last=|first=|date=|title=한국이야, 해외야? 외국인들 필수 코스 된 이곳 :YTN서울타워|url=https://www.youtube.com/watch?v=19HMxWUniaA&t=51s|trans-title=Is this Korea or overseas? This place has become a must-visit for foreigners: YTN Seoul Tower|format=video|work=|type=|language=Korean|location=|publisher=YTN|time=6:43|access-date=March 21, 2026}}</ref> == سەردانیکردن == چوونەژوورەوە بۆ نهۆمەکانی خوارەوەی (B1-T2) کۆمەڵگەی بورجەکە بە خۆڕایییە. بۆ نهۆمەکانی T3-T7، بلیتەکان دەکرێت لە شوێنی مەبەست یان پێشوەختە بە سەرھێڵ لە ڕێگەی پلاتفۆرمەکانی لایەنی سێیەمەوە بکڕدرێن. داشکاندنی٪٣٠ دەدرێت بە منداڵانی تەمەن ٣-١٢ ساڵ، گەورەسالانی سەروو ٦٥ ساڵ، دانیشتووانی کۆریی خاوەن پێداویستیی تایبەت، و ئەوانەی خاوەن شایستەیی نیشتمانین. منداڵانی خوار تەمەنی ٣ ساڵ بەخۆڕایی ڕێگەیان پێدەدرێت.<ref>{{cite web |url=https://www.nseoultower.co.kr/eng/visit/use2.asp |access-date=March 25, 2026 |website=N Seoul Tower |title=Admissin & Ticketing}}</ref> نرخ و پاکێجی تایبەت بەردەستن بۆ گرووپەکانی ٢٠ سەردانیکەر کە تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵییەوەیە.<ref>{{cite web |url=https://www.nseoultower.co.kr/eng/visit/group.asp |access-date=March 25, 2026 |website=N Seoul Tower |title=Groups}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢دا، ڕاپرسییە ئەنجامدراوەکان لەلایەن حکوومەتی شاری [[سیئۆل|سێئولەوە]] دەریانخست کە گەشتیارانی بێگانە بورجی ئێن سێئولی نامسانیان وەک یەکەم شوێنی سەرنجڕاکێشیی گەشتیاری پلەبەندی کردووە.<ref>{{cite web |url=http://www.nseoultower.com/eng/global/intro3.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324203500/http://www.nseoultower.com/eng/global/intro3.asp |archive-date=24 March 2023 |access-date=3 April 2014 |website=www.nseoultower.com |title=[N SEOUL TOWER][About N SEOUL TOWER] History |url-status=live}}</ref> بورجەکە، لەگەڵ [[کۆشکی چانگدۆک]]، لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک یەکێک لە ٥٠٠ شوێنە گەشتیارییە سەرەکییەکانی جیهان لە پێڕستی گەشتیاریی کۆتاییی لۆنلی پلانیتدا ھەڵبژێردرا.<ref>{{cite news|title=YTN서울타워·창덕궁 '세계 500대 관광지' 선정|trans-title=YTN Seoul Tower and Changdeokgung Palace selected as one of the world's top 500 tourist destinations|author=Kim Kyung-ah|date=2015-09-26|work=[[YTN]]|language=ko|url=https://m.ytn.co.kr/news_view.php?key=201509261442003991|access-date=2024-10-20}}</ref> == بەکارھێنانی بۆ پەخشکردن == بورجی ئێن سێئولی نامسان وەک بورجێکی پەخشی ڕادیۆیی/تەلەڤیزیۆنی و پەیوەندییەکان بەکاردێت. === پەخشکەرانی تەلەڤیزیۆنی === ==== وێستگەکانی ATSC 1.0 ==== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" !کەناڵ !ناوی کەناڵ !کۆدی بانگکردن !وێستگە !توانای کارەبایی !ناوچەی پەخشکردن |- |{{center|6}} |[[SBS TV|SBS TV Seoul (HD)]] |HLSQ-DTV |[[سیستمی پەخشی سێئول|Seoul Broadcasting System]] (SBS) | rowspan="6" |5&nbsp;kW | rowspan="6" |[[ناوچەی پایتەختی سێئول]] |- |{{center|7}} |[[کەی بی ئێس دوو]] |[[KBS2|HLSA-DTV]] | rowspan="2" |[[سیستمی پەخشی کۆری]] |- |{{center|9}} |[[کەی بی ئێس یەک]] |[[KBS1|HLKA-DTV]] |- |{{center|10.1}} |EBS TV Seoul (HD) |HLQL-DTV | rowspan="2" |[[سیستمی پەخشی پەروەردەیی|Educational Broadcasting System]] (EBS) |- |{{center|10.2}} |EBS 2 Seoul (HD) |HLQL-TV-2 |- |{{center|11}} |MBC TV Seoul (HD) |HLKV-DTV |Munhwa Broadcasting Corporation (MBC) |} ==== وێستگەکانی ATSC 3.0 ==== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" !کەناڵ !ناوی کەناڵ !کۆدی بانگکردن !وێستگە !توانای کارەبایی !ناوچەی پەخشکردن |- |{{center|7}} |[[کەی بی ئێس دوو]] |[[KBS2|HLSA-UHDTV]] | rowspan="3" |[[سیستمی پەخشی کۆری]] | rowspan="3" |5&nbsp;kW | rowspan="3" |[[ناوچەی پایتەختی سێئول]] |- |{{center|9.1}} |[[کەی بی ئێس یەک]] |[[KBS1|HLKA-UHDTV]] |- |{{center|9.2}} |KBS News D (HD) |[[KBS1|HLKA-UHDTV-2]] |} === پەخشکەرانی ڕادیۆیی === {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" !فرێکوێنسی !ناوی وێستگە !کۆدی بانگکردن !توانای کارەبایی !ناوچەی پەخشکردن |- |96.7&nbsp;MHz |KFN FM |HLSF-FM |2&nbsp;kW | rowspan="3" |[[ناوچەی پایتەختی سێئول]] |- |99.1&nbsp;MHz |Gugak FM |HLQA-FM |5&nbsp;kW |- |101.3&nbsp;MHz |tbs eFM |HLSW-FM |1&nbsp;kW |} == لە ڕۆشنبیریی جەماوەریدا == گۆرانیی [[کەی-پۆپ|کەی پۆپی]] ساڵی ٢٠١١ بە ناوی ''ئیتایوۆن فریدەم'' (ئازادیی ئیتایوۆن) لەلایەن دووانەی [[ھیپ ھۆپ|ھیپ ھۆپی]] UV بە هاوبەشی لەگەڵ جی وای پارک گۆرانییەکە بە پرسینی هونەرمەندەکان دەست پێدەکات کە دەڵێن، «بورجی نامسان لەکوێیە؟» <ref>{{cite web |last1=Post |first1=Chad |last2=Roberge |first2=Tom |date=December 29, 2014 |url=https://www.rochester.edu/College/translation/threepercent/2014/12/29/three-percent-87-where-is-namsan-tower/ |access-date=March 17, 2026 |website=Three Percent |title=Three Percent #87: Where is Namsan Tower? |location=Rochester, New York |publisher=University of Rochester}}</ref> بورجەکە لەو دیمەنانەدا دەردەکەوێت کە لە پارکی نامسان لە زنجیرە [[دراما|درامای]] [[زانستی خەیاڵی|زانستی خەیاڵیی]] [[نێتفلێکس]] ''Sense8''دا وێنەیان گیراوە. <ref>{{cite web |date=July 2015 |url=https://english.seoulfc.or.kr/naa/na/index.asp?no=1&mode=view&IDX=629&p=1 |access-date=March 17, 2026 |website=Seoul Film Commission |title=4 Locations in Seoul that Wowed the Wachowskis}}</ref> == وێنە == <gallery mode="packed" style="text-align: center"> پەڕگە:Namsan tower view (6907572689).jpg|بورجی تۆڕی/پەخش لە کاتی ئاوا بوونی خۆر پەڕگە:View from N Seoul Tower at night.jpg|دیمەنی [[سێئول]] لە بورجی ئێن سێئولی نامسانەوە پەڕگە:Connect Terrace Seoul Station.png|لە هێماکانی وێستگەی سێئول </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ئەندازیاریی شارستانی|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ڕادیۆ|کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|N Seoul Tower}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە گەشتییارییەکانی سیۆل]] 6kop8dp1dryf0ogn3ttv895ccx66l38 0 270900 1680203 1672340 2026-10-04T07:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680203 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مینیۆنەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Minions}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٥. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٧٤ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] زیاتر لە ١٫١٥ ملیار دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٠ی تەممووزی ٢٠١٥) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٩١ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == ئەم فیلمە چیرۆکی مینیۆنەکان دەگێڕێتەوە پێش ئەوەی بگەنە گرو. سێ مینیۆن - کێڤن، ستیوارت و بۆب - دەچنە سەفەرێک بۆ دۆزینەوەی گەورەیەکی نوێ بۆ خزمەتکردنی. ئەوان دەگەنە سکارلێت ئۆڤەرکیڵ، یەکەم ژنە تاوانکاری گەورەی جیھان. مینیۆنەکان ھەوڵ دەدەن یارمەتی سکارلێت بدەن بۆ دزینی تاجی شاژنی ئینگلتەرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Minions (film)}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کارتۆن|کۆمیدیا|لەندەن|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە دزییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان کە لە فلۆریدا داندراون]] [[پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بەرھەم ھێنراون لەلایەن کریس مێلێداندری]] [[پۆل:ئەو فیلمانی لە ئۆرلاند، فلۆریدا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ڕووناککردنەوە (کۆمپانیا)]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان]] 6z5bcj1zwfnjadhkvhygxh1bd8pc0jv 0 270903 1680204 1674989 2026-10-04T07:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680204 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مینیۆنەکان: بەرزبوونەوەی گروو''' ({{بە ئینگلیزی|Minions: The Rise of Gru}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٢. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٨٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] زیاتر لە ٩٣٩٫٦ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١ی تەممووزی ٢٠٢٢) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨٧ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == ئەم فیلمە چیرۆکی گرو دەگێڕێتەوە کاتێک کە تەمەنی ١٢ ساڵ بوو لە ساڵانی ١٩٧٠. گرو، کە خەونی ئەوەیە ببێتە تاوانکارێکی گەورە، ھەوڵ دەدات ببێتە ئەندامی گرووپێکی تاوانکاری بە ناوی Vicious 6. کاتێک پلانەکەی سەرناگرێت، گرو و مینیۆنە وەفادارەکانی دەکەونە ناو کێشەیەکی گەورەوە و دەبێت لە Vicious 6 ھەڵبێن. لەم ڕێگایەدا، گرو فێری ھونەری تاوانکاری دەبێت لە وایڵد ناکڵز، تاوانکارێکی بەناوبانگ. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Minions: The Rise of Gru}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیدیا|کارتۆن|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییەکانی ساڵی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان کە کاریگەریی پەتای کۆڤید-١٩یان لەسەرە]] [[پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان]] [[پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]] [[پۆل:فیلمەکان بەرھەم ھێنراون لەلایەن کریس مێلێداندری]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ڕووناککردنەوە (کۆمپانیا)]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە خێزانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئینتەرکوێلەکان]] [[پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان]] 9qzyjla8twplvp44v68j6v0lkbtb5ho 0 271412 1679736 1516559 2026-10-03T16:36:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1679736 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مۆئێ (وشەی سلانگ)''' ({{بە ئینگلیزی|Moe }}) وشەیەکی ژاپۆنییە کە لە دنیای [[ئەنیمێ و مانگا]] بەکاردێت. ئاماژەیە بۆ ھەستی خۆشەویستی و پاراستن بەرامبەر بە کارەکتەرێک.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Moe (slang)}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|ئەنیمەیشن|ھونەرەکان}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی ئەنیمێ و مانگا]] 12bwx104olsv3zb42xq7gu9yxk824us 0 271447 1680308 1516911 2026-10-04T10:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1680308 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} میکێل ئارتێتا ئامتریان (بە ئینگلیزی : Mikel Arteta Amatriain ) لە ٢٦ی ئازاری ١٩٨٢ لەدایکبووە، بەڕێوەبەری تۆپی پێی پیشەگەری ئیسپانییە و یاریزانی پێشووی یانەی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئارسناڵە]] و بەڕێوەبەری یانەی ئارسناڵی [[خولی نایابی ئینگلیزی]]. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|شانشینی یەکگرتوو|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Mikel Arteta}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێ]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیسپانی]] [[پۆل:یاریزانانی تێرسێرا دیڤیسیۆن]] 8vtam2qmliijmdq9si7zfoq8ilcl7wi 0 272059 1679730 1516545 2026-10-03T16:35:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679730 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''مۆڵی ئەمریکی''' ({{بە ئینگلیزی|The American Mall}}) فیلمێکی مۆزیکاڵی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی (١١ی ئابی ٢٠٠٨) بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٠ خولەکە. == کورتەی چیرۆک == چیرۆکی خۆشەویستی و خەونەکانی کۆمەڵێک گەنج دەگێڕێتەوە کە لە مۆڵێکی گەورەی ئەمریکی کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە مۆسیقییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمە ڕۆمانسییە ھەرزەکارە ئەمریکییەکان]] hvbrohdy7vu47rpe34i01l0syshxzcr 0 272095 1679658 1588190 2026-10-03T13:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئازەربایجان-کۆلکە) 1679658 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنینی ئازەربایجان''' ({{بە ئینگلیزی|Azərbaycan Dəmiryol Muzeyi}}) مۆزەخانەیەکی شەمەندەفەرە کە لە [[باکوو]]، [[ئازەربایجان]] ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٩دا کراوەتەوە.<ref name="a1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What exponents displayed in Azerbaijan's first railway museum? |ناونیشان=https://report.az/en/infrastructure/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |وێبگە=Report News Agency |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211104517/https://report.az/en/infrastructure/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم مۆزەخانەیە لە بینای مێژووییی وێستگەی شەمەندەفەری سابوونچوو لە ناوەندی شاری باکوو ھەڵکەوتووە، کە دەکاتە نزیکی گۆڕەپانی جەعفەر جەبارلی ([[٢٨ی ئایار (میترۆی باکوو)|وێستگەی ٢٨ی ئایار]]).<ref name="a2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=What exponents displayed in Azerbaijan's first railway museum? |ناونیشان=https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |وێبگە=www.azerbaycan24.com |زمان=en |ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240425071729/https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == کردنەوەی مۆزەخانەی شەمەندەفەری ئازەربایجان لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بە بەشداری سەرۆک [[ئیلھام عەلیێڤ]] ئەنجام درا.<ref name="a4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İlham Əliyevdən Dəmir Yolu Muzeyinə hədiyyə |ناونیشان=https://oxu.az/politics/344293 |وێبگە=Oxu.Az |زمان=az |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211104516/https://oxu.az/politics/344293 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کاری نۆژەنکردنەوە لە مۆزەخانەکەدا ئەنجام درا، کە لە ماوەی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|پەتای کۆڤید-١٩دا]] داخرابوو، و دوای دەوڵەمەندکردنی بە پیشاندراوی نوێ، لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣دا دەستی کردەوە بە پێشوازیکردن لە سەردانکەران.<ref name="q1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bakıdakı Dəmiryol Muzeyi yenidən fəaliyyətə başlayıb |ناونیشان=https://report.az/infrastruktur/bakidaki-demiryol-muzeyi-yeniden-fealiyyete-baslayib/ |وێبگە=Report İnformasiya Agentliyi |زمان=az |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> وێستگەی مێژوویی شەمەندەفەری سابونچو (لە نزیک وێستگەی میترۆی ٢٨ ئایار)، یەکێک لە سێ بینایەی کە کۆمەڵگەی مێژوویی وێستگەی گەشتیارانی باکۆیان پێکھێناوە، شوێنی مۆزەخانەی شەمەندەفەری ئازەربایجانە. ئەم بینایە لە ٦ی جووڵای ١٩٢٦دا کەوتە کار، کە ھاوکات بوو لەگەڵ ڕۆژی کردنەوەی یەکەم ھێڵی شەمەندەفەری کارەبایی لە ئازەربایجان. وێستگەی شەمەندەفەری سابونچو لە باکۆ یەکەم بینای وێستگە بوو کە شەمەندەفەری کارەبایی وەرگرت.<ref name="b1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baku Railway Station building |ناونیشان=http://irs.gov.az/en/index.php?p=location/baku-railway-station-building |وێبگە=irs.gov.az |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240426060803/http://irs.gov.az/en/index.php?p=location/baku-railway-station-building |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=1926, the building was reconstructed. In June of the same year, an electric train was launched in the former USSR, for the first time in Azerbaijan, on the Baku-Sabunchu railway.}}</ref> بیناکە لەسەر بنەمای نەریتە نیشتیمانییەکانی تەلارسازی ئازەربایجان دروست کراوە و بەھۆی ڕوخسار و زۆر توخمەوە، وەبیرھێنەرەوەی کۆشکی شیروانشاکانە. پەنجەرەکانی بیناکە کە بە شێوازی ھونەری نیشتیمانی «شەباکە» دروستکراون، دیکۆری سەردەمی شیروانشاکان لە بەشی سەرەوەی ڕووکاری دەروازەکە، و ھەڵکۆڵینە بەردینەکانی شێر لەسەر قولەی کاتژمێرەکە جێگەی سەرنجن. مۆزەخانەکە دوو ھۆڵی پێشانگا، ھۆڵێکی سینەما، و ھۆڵەکانی ڕێکخستنی چالاکییە کەلتووری و کۆمپانیایی ھەیە. چالاکی وەک ڕۆژانی واژووکردنی کتێب، کاتژمێرەکانی خوێندنەوە، پێشانگای کتێب و ھونەر، و کۆبوونەوە لەگەڵ کەسایەتییە گشتییەکان لێرە ئەنجام دەدرێن. لە ھۆڵەکاندا، پیشاندراوی جۆراوجۆری سەرنجڕاکێش پەیوەست بە قۆناغەکانی گەشەپێدانی کەرتی شەمەندەفەر لە ئازەربایجان نمایش دەکرێن، لەوانەش کەرەستەی وێنەیی و ڤیدیۆیی کە مێژووی دروستکردنی شەمەندەفەر لە سەدەی نۆزدەیەم دەخەنە ڕوو، ھەروەھا مۆدێلی شەمەندەفەر. ھەروەھا، گۆشەیەکی وێنە دروست کراوە بۆ نیشاندانی ئەو خزمەتانەی کە سەرۆک حەیدەر ئەلیێف لە گەشەپێدانی شەمەندەفەر لە ئازەربایجان پێشکەشی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Azerbaijan Railway Museum}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|شەمەندەفەر}} {{ئازەربایجان-کۆلکە}} [[پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە باکوو]] [[پۆل:مۆزەخانەکانی باکوو]] ar0k9mfmrnhfdz2uqct31khspt3eupq 0 272809 1679786 1679174 2026-10-03T17:12:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679786 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''تۆکوساتسو''' ({{بە ئینگلیزی|Tokusatsu}}) ژانرێکی فیلم و تەلەڤیزیۆنی ژاپۆنییە کە بە کاریگەرییە تایبەتەکانی بەناوبانگە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Tokusatsu}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|فیلم|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی}} [[پۆل:گرێ و دەستەواژە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:ئۆتاکو]] [[پۆل:جۆرەکانی فەنتازیا]] [[پۆل:چەشنەکانی فیلم]] [[پۆل:چەشنەکانی خەیاڵی زانستی]] ov5o5lf9pmesddpwfi3nztqc3w53can 0 276048 1679883 1679606 2026-10-03T20:04:36Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679883 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''مۆزەخانەی عەبدولکەریم قاسم''' یان '''مۆزەخانەی شۆڕشی ١٤ی تەممووز''' مۆزەخانەیەکە لە [[بەغدا]] کە کەلوپەلی تایبەتی یەکێک لە کەسایەتییە گرنگەکانی مێژووی ھاوچەرخی عێراق نمایش دەکات، ئەویش سەرۆکوەزیرانی عێراق، [[عەبدولکەریم قاسم]] (یەکێک لە سەرکردەکانی [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز]] و یەکەم حاکمی عێراق دوای [[شانشینی عێراق|دەسەڵاتی پاشایەتی]])، کە لەلایەن [[حیزبی بەعس]]ەوە ڕووخێندرا لە [[شۆڕشی ڕەمەزان|کودەتاکەی ساڵی ١٩٦٣]] و دەکەوێتە یەکێک لە خانووە میراتییەکان کە دەکەوێتە گرنگترین شەقامی پایتەخت، [[شەقامی ئەلڕەشید]] لە [[بەغدا]] ئەم کارە ھاوکات بوو لەگەڵ ساڵیادی تیرۆرکردنی قاسم لە ٩ی شوباتدا، بنەماڵەکەی و کەسە نزیکەکانی و ھەروەھا کەسایەتییە فەرمی و ئەکادیمی و کولتوورییەکان. ئەم خانووە لەلایەن بازرگانانی عێراقی عەبدولجەبار ئەلخەزەری لە کۆتایی [[سەدەی ١٩یەم|سەدەی نۆزدەھەم]] دامەزرا و بەیەکێک لە بینا میراتییە دیارەکانی [[بەغدا]] دادەنرێت لەڕووی پلاندانان و توخمە تەلارسازییەکان و کاری دارە دیارەکانی (شەناشیل)ەوە ئەم خانووە بۆ پاراستن و زیندووکردنەوەی و بیکەن بە مۆزەخانەی میراتی بۆ کەسایەتی ڕێبەری کۆچکردوو [[عەبدولکەریم قاسم]], بەو پێیەی ئەم مۆزەخانەیە کەلوپەلی تایبەتی خۆی و چەند دیارییەکی دەگمەنی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=العراقية |یەکەم=هيئة السياحة |ناونیشان=http://www.mta.gov.iq/index.php?name=Pages&op=page&pid=179|سەردێڕ=هيئة السياحة العراقية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170813015531/http://www.mta.gov.iq:80/index.php?name=Pages&op=page&pid=179 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=www.mta.gov.iq}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|مۆزەخانەکان|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی بەغدا]] [[پۆل:مێژووی بەغدا]] jjjn7nfbrjfv4eh4qr6unpvpdc5r25k 0 276746 1679821 1676902 2026-10-03T17:52:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1679821 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''''یەکەم پیاوەکان لەسەر مانگ''''' نووسینی نووسەری ئینگلیزی [[ھێربەرت جۆرج وێڵز]]ە، ڕۆمانێکی زانستییە، کە لە سەرەتادا بە زنجیرەیی لە ''The Strand Magazine'' و ''The Cosmopolitan'' لە نێوان تشرینی دووەمی ١٩٠٠ تا حوزەیرانی ١٩٠١ بڵاوکراوەتەوە و لە ساڵی ١٩٠١ بە بەرگی ڕەق چاپکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fGGJDAAAQBAJ&pg=PA193 |سەردێڕ=The Early Fiction of H.G. Wells: Fantasies of Science |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٢٣٦٦٣-٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|دوایین١=McLean |یەکەم١=S. |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Springer}}</ref> وێڵز ئەم کتێبەی بە یەکێک لە «چیرۆکە خەیاڵییەکانی» ناوبردووە.<ref>H. G. Wells, "Preface", in ''Seven Famous Novels'' (New York: Alfred A. Knopf, 1934, p. vii). Wells considered this category of work, which in his oeuvre also includes ''The Time Machine, The Island of Dr. Moreau, The Invisible Man, The War of the Worlds, The Food of the Gods,'' and ''In the Days of the Comet'', to be "a class of writing which includes the ''Golden Ass of Apuleius'', the ''True Histories of Lucian'', ''Peter Schlemil'' and the story of ''Frankenstein''. &nbsp;. &nbsp;. they do not aim to project a serious possibility; they aim indeed only at the same amount of conviction as one gets in a good gripping dream. They have to hold the reader to the end by art and illusion and not by proof and argument, and the moment he closes the cover and reflects he wakes up to their impossibility" (ibid.).</ref> ڕۆمانەکە باسی گەشتێک دەکات بۆ [[مانگ]] لەلایەن دوو کەسایەتی سەرەکییەوە: بازرگانێک بەناوی بێدفۆرد کە گێڕەرەوەی چیرۆکەکەیە؛ و زانایەکی سەیر بەناوی کاڤۆر. بێدفۆرد و کاڤۆر دەدۆزنەوە کە [[ژیان لە دەرەوەی زەوی|مانگ نیشتەجێی]] [[شارستانێتی|شارستانێکی]] پێشکەوتووی بوونەوەرە بۆشایییەکانە کە وەک مێروولە وان و ناویان لێدەنێن «سیلینایتس». سەرچاوەی ئیلھام وادیارە لە کتێبە بەناوبانگەکەی [[ژول ڤێرن]] لە ساڵی ١٨٦٥، ''From the Earth to the Moon''، و ئۆپێراکەی جاک ئۆفنباخ لە ساڵی ١٨٧٥ وەرگیراوە. ڕۆمانەکەی ڤێرنیش ھەمان وشەی «سیلینایتس»ی بەکارھێناوە بۆ وەسفکردنی دانیشتووانی مانگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://jv.gilead.org.il/kelvin/talune/talune_chap5.html | سەردێڕ=Le roman de la lune}}</ref> بە بەراورد لەگەڵ ''Brave New World''ی [[ئالدۆس ھەکسلی]]، کتێبەکە وەک لێکدانەوەیەکی قووڵی بیروباوەڕەکانی خودی وێڵز دەردەکەوێت سەبارەت بە جینسازی و بەتایبەتی سۆشیالیزم بە لایەنگری وەشانی وردتر.<ref>Pringle, David (1997). ''Ultimate Encyclopedia of Science Fiction: The Definitive Illustrated Guide.'' Carlton Books Ltd, p. 239</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|The First Men in the Moon}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆمانەکان|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|کتێب|خەیاڵی زانستی}} [[پۆل:ڕۆمانە بریتانیایییەکان کە کراونەتە فیلم]] pr2yqspk7b84f51pd84n6m3p0pi70x5 0 277139 1680283 1414278 2026-10-04T09:59:47Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680283 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سنووری [[ئیتالیا]] و [[سلۆڤینیا]]''' سنوورێکی وشکانییە بە درێژایی ٢٣٢ کیلۆمەتر (١٤٤ میل)<ref name=transfrontaliers>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.espaces-transfrontaliers.org/en/bdd-borders/frontiers/frontier/show/italie-slovenie/ |سەردێڕ=Border: Italy-Slovenia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ |بڵاوکەرەوە=Transfrontier Operational Mission |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210723205539/http://www.espaces-transfrontaliers.org/en/bdd-borders/frontiers/frontier/show/italie-slovenie/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە نێوان کۆماری ئیتاڵیا و کۆماری سلۆڤینیا. == مێژوو == تا ساڵی ١٩٩١ سنووری نێوان ئیتاڵیا و [[یوگۆسلاڤیا]] بووە. کاتێک سلۆڤینیا لە ساڵی ١٩٩١ سەربەخۆیی بەدەستھێنا، بوو بە سنووری ئیتاڵیا و سلۆڤینیا. ئەو سنوورە لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە سنووری ناوخۆی [[یەکێتی ئەورووپا]]یە و لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە سنووری شنگن بووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٢٠ بۆ ١٩٤٧ سنووری نێوان ئیتاڵیا و [[شانشینی یوگۆسلاڤیا]] زیاتر بەرەو ڕۆژھەڵات ڕۆیشت. پێناسەی سنووری نێوان ئیتاڵیا و یوگۆسلاڤیا دەگەڕێتەوە بۆ پەیماننامەی ئاشتی لەگەڵ ئیتاڵیا، ساڵی ١٩٤٧.<ref name=transfrontaliers/> ھەندێک گۆڕانکاری لە ساڵی ١٩٥٤ (کاتێک خاکی ئازادی تریێست لە نێوان ئیتاڵیا و یوگۆسلاڤیا دابەشکرا)، ١٩٧٥ (پەیماننامەی ئۆسیمۆ، ھەندێک دەستکاری)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.unimc.it/maremap/it/data-jus/files-accordi-bilaterali-conclusi-da-italia/accordi-con-la-rsfy-stati-successori-slovenia-croazia-rfy-montenegro/1975OsimoTreaty.pdf |سەردێڕ=Treaty on the delimitation of the frontier for the part not indicated as such in the Peace Treaty of 10 February 1947 (with annexes, exchanges of letters and final act). Signed at Osimo, Ancona, on 10 November 1975. |وێبگە=Università di Macerata |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210731101507/https://www.unimc.it/maremap/it/data-jus/files-accordi-bilaterali-conclusi-da-italia/accordi-con-la-rsfy-stati-successori-slovenia-croazia-rfy-montenegro/1975OsimoTreaty.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١ |url-status=dead}}</ref> و ٢٠١٧ (گۆڕانکارییەکی کەم بۆ ڕەنگدانەوەی ڕەوتی ئێستای ڕووبارێک) ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.altalex.com/documents/leggi/2017/05/02/linea-del-confine-di-stato-nel-tratto-regimentato-del-torrente-barbucina-cubnica |سەردێڕ=Accordo tra la Repubblica italiana e la Repubblica di Slovenia sulla linea del confine di stato |وێبگە=Altalex |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=Italian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Borders of Italy-Slovenia}} {{تووڵی دەروازە|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:سنوورە نێودەوڵەتییەکان]] [[پۆل:سلۆڤێنیا]] [[پۆل:ئیتالیا]] [[پۆل:سنوورەکانی ئیتاڵیا]] haaydg2k19692w5y4gvtfscgr57mbxg 0 277660 1679828 1505991 2026-10-03T19:31:18Z Amherst99 3369 1679828 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Gaishi_Nagaoka.jpg|وێنۆک|227x227پیکسڵ| خانەدان گایشی ناگاوۆکا، ئەفسەری ژاپۆنی و جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی لە ژاپۆن لە کاتی جەنگی ڕووسیا و ژاپۆن.]] '''سمێڵ''' ({{بە ئینگلیزی|moustache}}، {{IPAc-en|us|ˈ|m|ʌ|s|t|æ|ʃ}}) زیادەیەکی [[مووی دەموچاو]]ە کە لە سەرەوەی [[لێو]] و ژێر [[لووت (ئەندام)|لووت]] گەشە دەکات. بەدرێژایی مێژوو بە شێوازە جۆراوجۆرەکان سمێڵ ڕازێندراوەتەوە، وەک نەریتێکی باو.<ref name="Twickler 2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Twickler|یەکەم=Sharon|سەردێڕ=New Perspectives on the History of Facial Hair: Framing the Face|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]]|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٣-٣١٩-٧٣٤٩٧-٢|editor-last=Evans|editor-first=Jennifer|زنجیرە=Genders and Sexualities in History|شوێن=[[لەندەن]] and [[نیوویۆرک]]|پەڕەکان=١٤٩–١٦٨|chapter=Masculinity and the Moustache – Combing Masculine Identity in the Age of the Moustache, 1860–1900|doi=10.1007/978-3-319-73497-2_8|editor-last2=Withey|editor-first2=Alun|chapter-url=https://books.google.com/books?id=fd1ODwAAQBAJ&pg=PA149}}</ref> == وشەناسی == وشەی ئینگلیزیی «سمێڵ» (Moustache) وشەیەکی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسییە]]، و لە [[زمانی ئیتاڵی|ئیتاڵی]] ''mustaccio'' (سەدەی ١٤)، زاراوەی ''mostaccio'' (سەدەی ١٦)، لە لاتینی ناوەڕاستی ''mustacchium'' (سەدەی ھەشتەم)، و سەدەی نۆیەم لە μουστάκιονی یۆنانی (''mustax'' یان ''mustak'') وەرگیراوە، بە واتای «لێوی سەرەوە» یان «مووی دەموچاو». کەسێک سمێڵی ھەبێت، پێی دەوترێت سمێڵدار. == ئەمانەش ببینە == * [[ڕیش]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20160315232522/http://www.eklektik.be/page/documentaries/12/ofmoustachesandmen.html فیلمێکی بەڵگەنامەیی فەڕەنسی (٥٢ خولەکی) دەربارەی مێژووی سمێڵ] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Moustaches}} {{تووڵی دەروازە|چاند}} [[پۆل:مرۆڤناسی]] dppat8r6d4orv0fj34yqowa27r0zogq 1679829 1679828 2026-10-03T19:31:39Z Amherst99 3369 /* وشەناسی */ 1679829 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Gaishi_Nagaoka.jpg|وێنۆک|227x227پیکسڵ| خانەدان گایشی ناگاوۆکا، ئەفسەری ژاپۆنی و جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی لە ژاپۆن لە کاتی جەنگی ڕووسیا و ژاپۆن.]] '''سمێڵ''' ({{بە ئینگلیزی|moustache}}، {{IPAc-en|us|ˈ|m|ʌ|s|t|æ|ʃ}}) زیادەیەکی [[مووی دەموچاو]]ە کە لە سەرەوەی [[لێو]] و ژێر [[لووت (ئەندام)|لووت]] گەشە دەکات. بەدرێژایی مێژوو بە شێوازە جۆراوجۆرەکان سمێڵ ڕازێندراوەتەوە، وەک نەریتێکی باو.<ref name="Twickler 2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Twickler|یەکەم=Sharon|سەردێڕ=New Perspectives on the History of Facial Hair: Framing the Face|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]]|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٣-٣١٩-٧٣٤٩٧-٢|editor-last=Evans|editor-first=Jennifer|زنجیرە=Genders and Sexualities in History|شوێن=[[لەندەن]] and [[نیوویۆرک]]|پەڕەکان=١٤٩–١٦٨|chapter=Masculinity and the Moustache – Combing Masculine Identity in the Age of the Moustache, 1860–1900|doi=10.1007/978-3-319-73497-2_8|editor-last2=Withey|editor-first2=Alun|chapter-url=https://books.google.com/books?id=fd1ODwAAQBAJ&pg=PA149}}</ref> == وشەناسی == وشەی ئینگلیزیی «سمێڵ» (moustache) وشەیەکی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسییە]]، و لە [[زمانی ئیتاڵی|ئیتاڵی]] ''mustaccio'' (سەدەی ١٤)، زاراوەی ''mostaccio'' (سەدەی ١٦)، لە لاتینی ناوەڕاستی ''mustacchium'' (سەدەی ھەشتەم)، و سەدەی نۆیەم لە μουστάκιονی یۆنانی (''mustax'' یان ''mustak'') وەرگیراوە، بە واتای «لێوی سەرەوە» یان «مووی دەموچاو». کەسێک سمێڵی ھەبێت، پێی دەوترێت سمێڵدار. == ئەمانەش ببینە == * [[ڕیش]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20160315232522/http://www.eklektik.be/page/documentaries/12/ofmoustachesandmen.html فیلمێکی بەڵگەنامەیی فەڕەنسی (٥٢ خولەکی) دەربارەی مێژووی سمێڵ] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Moustaches}} {{تووڵی دەروازە|چاند}} [[پۆل:مرۆڤناسی]] sy8ryst47g5q1ctjbc4xhn0ov0x8au5 0 278296 1679779 1679319 2026-10-03T17:09:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مزگەوت|مزگەوت]] 1679779 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''مزگەوتی گەورەی بەنوو ئومەیە''' کە بە کورتی '''بە مزگەوتی ئەمەوی''' ناسراوە، [[مزگەوت|ئەو مزگەوتەیە]] کە [[وەلید کوڕی عەبدولمەلیک]] فەرمانی پێکردووە لە [[دیمەشق]] دروست بکرێت بە چوارەم مزگەوتی ئیسلامی دادەنرێت لە دوای [[مزگەوتی حەرام]] و [[مزگەوتی پێغەمبەر|مەدینە]] و [[مزگەوتی قودس|مزگەوتی ئەقسا]] ھەروەھا بە یەکێک لە مزگەوتە ئیسلامییە فەخمەکان دادەنرێت، و یەکێکە لە سەرسووڕھێنەرەکانی حەوت ئیسلام لە جیھاندا. دروستکردنی مزگەوتی ئەمەوی لە ساڵی ٧٠٥ی زایینی لەلایەن وەلید کوڕی عەبدولمەلیکەوە دەستیپێکرد و فارس و ھیندییەکانی بۆی کۆکردەوە و ئیمپراتۆری بیزەنتین سەد ھونەرمەندی یۆنانی نارد بۆ ئەوەی بەشداری لە ڕازاندنەوەکەدا بکەن، و ستایش و وەسفێکی زۆری لێکرا، بە تایبەت لەلایەن گەشتیاران و مێژوونووسان و نووسەرانەوە کە بە درێژایی سەدەکان بەلای دیمەشقدا تێدەپەڕین، بە تایبەتی ستایشی ڕازاندنەوەی سەقفی مزگەوتەکە و دیوارە مۆزایکییەکانی ڕەنگاوڕەنگ و مەڕمەڕیان دەکرد کە لە بیناسازیدا بەکاردێت؛ بەڵام زۆربەیان لەسەر بنەمای ئەو فەتوایانە سڕدرانەوە کە ڕێگەپێدراو نەبوون تا لە ساڵی ١٩٢٨دا دووبارە دۆزرایەوە و نۆژەنکرانەوە. مێژوونووس فیلیپ ھیتی بەم شێوەیە وەسفی کردووە کە «نوێنەرایەتی پیشەسازی نەتەوەیی سووریا دەکات نەک ھونەری یۆنانی یان بیزەنتین». ھەروەھا مزگەوتی ئەمەوی جیا دەکرێتەوە کە یەکەم مزگەوتە کە [[میحراب]] و حنییەتی تێدا دەرکەوتووە لە ئەنجامی شێوازی بیناسازی کە پێشتر کڵێسای یۆحەنا موعەمەدانی لەخۆگرتبوو. سەبارەت بە منارەی باکووری کە کۆنترین سێ منارەیە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی وەلید کوڕێ عەبدولمەلیک. ھەروەھا وەک مەنارەیەک بۆ شاری دیمەشق بەکاردەھێنرا و لە [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاستدا]] بۆ ئەوەی خەڵک نوێژ بکەن و لەوێشەوە مۆدێلی منارە چوارگۆشەکە بۆ ھەموو ناوچەکانی سووریا و باکووری ئەفریقا و [[ئەندەلوس]] بڵاوبووەوە. مزگەوتەکە شوێنی ناشتنی تەرمی [[یەحیا|یۆحەنای مووعەممەدان]] - [[یەحیا بن زەکەریا|پێغەمبەر یەحیا]] - تێدایە و ھیچ شتێک لە شوێنەوارە مەسیحییەکانی نەماوە جگە لە تەشتی عەماد و نووسراوێک بە [[زمانی یۆنانی]] کە ستایشی مەسیح دەکات لەسەر یەکێک لە دیوارەکان. ھەروەھا مزگەوتەکە ئەو کونەی تێدایە کە سەری [[حوسێن کوڕی عەلی]] تێیدا دانرابوو کاتێک گواسترایەوە بۆ [[دیمەشق]]. گۆڕستانێک بە مزگەوتەکەوە بەسترابووەوە کە ڕووفاتی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی]] تێدابوو. بەشێک لە مزگەوتەکە سێ جار سووتاون: یەکەمیان لە ساڵی ١٠٦٩ی زایینی، دووەمیان لەلایەن [[تەیمووری لەنگ|تەیموور لەنگ]] لە ساڵی ١٤٠٠ی زایینی، سێیەمیشیان لە ساڵی ١٨٩٣ی زایینی. دوایین ئۆپەراسیۆنەکانی نۆژەنکردنەوە لە سەردەمی مۆدێرن لە ساڵی ١٩٩٤ی زایینیدا بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ref={{harvid|American Architect and Architecture|1894}} |سەردێڕ=American Architect and Architecture |بڵاوکەرەوە=J. R. Osgood & Co |ساڵ=١٨٩٤|journal=American Architect and Architecture |بەرگ=XLIII |issue=945 |پەڕەکان=٥٧–٥٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=tuMxAQAAIAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Berney |یەکەم١=K. A. |دوایین٢=Ring |یەکەم٢=Trudy |سەردێڕ=International Dictionary of Historic Places, Volume 4: Middle East and Africa |بڵاوکەرەوە=Fitzroy Dearborn Publishers |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=١-٨٨٤٩٦٤-٠٣-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=R44VRnNCzAYC}} * {{The End of the Jihad State}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bowersock |یەکەم١=Glen Warren |بەستەری نووسەر١=Glen Bowersock |دوایین٢=Brown |یەکەم٢=Peter Lamont |سەردێڕ=Interpreting Late Antiquity: Essays on the Postclassical World |بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٧٤-٠٠٥٩٨-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qrnDF_BuCvgC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Brinner |editor-first1=William M. |سەردێڕ=A Chronicle of Damascus, 1389–1397 |ساڵ=١٩٦٣|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GsMMDmnmVaEC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burns |یەکەم=Ross |سەردێڕ=The Monuments of Syria: A Guide |ناونیشان=https://archive.org/details/monumentsofsyria0000burn_e7d5 |بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٩٤٧-٨|orig-year=1992}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burns |یەکەم=Ross |سەردێڕ=Damascus: a History |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٧١٠٥-٩|شوێن=London |edition=2nd |oclc=٦٤٨٢٨١٢٦٩|orig-year=2005 |ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/648281269}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Calcani |یەکەم١=Giuliana |دوایین٢=Abdulkarim |یەکەم٢=Maamoun |سەردێڕ=Apollodorus of Damascus and Trajan's Column: From Tradition to Project |بڵاوکەرەوە=L'Erma di Bretschneider |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٨٨-٨٢٦٥-٢٣٣-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wuT0eAOeX5wC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Charette |یەکەم١=François |سەردێڕ=Mathematical Instrumentation in Fourteenth-Century Egypt and Syria: The Illustrated Treatise of Najm al-Dīn al-Mīṣrī |بڵاوکەرەوە=Brill |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٣٠١٥-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dgQNMNJe6B4C}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Cooke |یەکەم١=Miriam |سەردێڕ=Dissident Syria: Making Oppositional Arts Official |ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Duke University Press |شوێن=Durham, North Carolina |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٣-٤٠١٦-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VsaC40CnhcoC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Darke |یەکەم=Diana |بەستەری نووسەر=Diana Darke |سەردێڕ=Syria |ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Bradt Travel Guides |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤١٦٢-٣١٤-٦|edition=2nd |شوێن=Chalfont St Peter |oclc=٥٠١٣٩٨٣٧٢|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/501398372}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia |یەکەم١=Michael |دوایین١=Dumper |یەکەم٢=Bruce E. |دوایین٢=Stanley |بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٩١٩-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3SapTk5iGDkC}} * {{EI2|last=Elisséeff|first=Nikita|article=Dimashk|volume=2|pages=٢٧٧–٢٩١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Enderlein |یەکەم=Volkmar |سەردێڕ=Islam: Art and Architecture |بڵاوکەرەوە=H. F. Ullmann |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٤٨٠-٠٣٨٠-٨|editor-last=Hattstein |editor-first=Markus |پەڕەکان=٥٨–٨٧|chapter=Syria and Palestine: The Umayyad Caliphate |editor-last2=Delius |editor-first2=Peter}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ettinghausen |یەکەم١=Richard |سەردێڕ=Islamic Art and Architecture: 650–1250 |دوایین٢=Grabar |یەکەم٢=Oleg |دوایین٣=Jenkins-Madina |یەکەم٣=Marilyn |بڵاوکەرەوە=Yale University Press |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٨٨٦٧-٠|edition=2nd |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=l1uWZAzN_VcC}} * {{EI2|last=Fehérvári|first=G.|article=Miḥrāb|volume=7|pages=٧–١٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Finkel |یەکەم١=Caroline |بەستەری نووسەر١=Caroline Finkel |سەردێڕ=Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300–1923 |بڵاوکەرەوە=Basic Books |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٤٦٥-٠٢٣٩٦-٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9cTHyUQoTyUC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fischel |یەکەم١=Walter Joseph |سەردێڕ=Ibn Khaldūn and Tamerlane: Their Historic Meeting in Damascus, 1401 A.D. (803 A.H.) A Study Based on Arabic Manuscripts of Ibn Khaldūn's "Autobiography" |ساڵ=١٩٥٢|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PB9tAAAAMAAJ}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Flood |یەکەم=Finbarr Barry |ساڵ=١٩٩٧|سەردێڕ=Umayyad Survivals and Mamluk Revivals: Qalawunid Architecture and the Great Mosque of Damascus |journal=Muqarnas |بڵاوکەرەوە=Brill |بەرگ=١٤|پەڕەکان=٥٧–٧٩|شوێن=Boston |doi=10.2307/1523236 |jstor=1523236}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Flood |یەکەم=Finbarr Barry |سەردێڕ=The Great Mosque of Damascus: Studies on the Makings of an Umayyad Visual Culture |ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Brill |ژپنک=٩٠-٠٤-١١٦٣٨-٩|شوێن=Boston |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=r5f8kxIyykQC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=George |یەکەم=Alain |سەردێڕ=The Umayyad Mosque of Damascus: Art, Faith and Empire in Early Islam |بڵاوکەرەوە=Gingko Library |ڕێکەوت=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٩٩٤٢-٤٥-٥|شوێن=London}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Grafman |یەکەم١=Rafi |یەکەم٢=Myriam |دوایین٢=Rosen-Ayalon |ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=The Two Great Syrian Umayyad Mosques: Jerusalem and Damascus |journal=Muqarnas |بڵاوکەرەوە=Brill |بەرگ=١٦|پەڕەکان=١–١٥|شوێن=Boston |doi=10.2307/1523262 |jstor=1523262}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hitti |یەکەم=Phillip K. |بەستەری نووسەر=Philip Khuri Hitti |سەردێڕ=History of Syria: Including Lebanon and Palestine |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Gorgias Press LLC |ژپنک=٩٧٨-١-٩٣١٩٥٦-٦٠-٤|شوێن=Piscataway, NJ |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hDQqzz-tLgUC}}{{Dead link|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kafescioǧlu |یەکەم=Çiǧdem |سەردێڕ="In The Image of Rūm": Ottoman Architectural Patronage in Sixteenth-Century Aleppo and Damascus |ساڵ=١٩٩٩|journal=Muqarnas |بڵاوکەرەوە=Brill |بەرگ=١٦|پەڕەکان=٧٠–٩٦|doi=10.2307/1523266 |jstor=1523266}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Kamal Ed-Din |editor-first1=Noha |translator=Tamir Abu As-Su'ood Muhammad |سەردێڕ=The Islamic view of Jesus |ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Dar al-Manarah |ژپنک=٩٧٧-٦٠٠٥-٠٨-X|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dA2FnCiKtDAC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Khoury |یەکەم=Philip S. |سەردێڕ=Urban Notables and Arab Nationalism: The Politics of Damascus 1860-1920 |ساڵ=١٩٨٣|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ژپنک=٠-٥٢١-٢٤٧٩٦-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QaG70eYij-4C}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kleiner |یەکەم١=Fred |سەردێڕ=Gardner's Art through the Ages, Vol. I |ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning |ژپنک=٩٧٨-١-١١١-٧٨٦٤٤-١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3c4EAAAAQBAJ}} * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500 |یەکەم١=Guy |دوایین١=Le Strange |بەستەری نووسەر١=Guy Le Strange |ساڵ=١٨٩٠|بڵاوکەرەوە=Committee of the [[Palestine Exploration Fund]] |ناونیشان=https://archive.org/details/palestineundermo00lestuoft}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mannheim |یەکەم=Ivan |سەردێڕ=Syria & Lebanon Handbook: The Travel Guide |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GOJ80DlXwwMC |بڵاوکەرەوە=Footprint Travel Guides |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=١-٩٠٠٩٤٩-٩٠-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McKenzie |یەکەم=Judith |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KFNCaZEZKYAC |سەردێڕ=The architecture of Alexandria and Egypt, c. 300 B.C. to A.D. 700 |بڵاوکەرەوە=Yale University Press |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١١٥٥٥-٠|زمان=en |oclc=٨٧٣٢٢٨٢٧٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Palestine Exploration Fund |سەردێڕ=Quarterly statement |بڵاوکەرەوە=Published at the Fund's Office |ساڵ=١٨٩٧|بەستەری نووسەر=Palestine Exploration Fund |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=jXwUAAAAYAAJ}} ([[Ibn Jubayr]]: [https://archive.org/stream/palestineundermo00lestuoft#page/240/mode/1up p. 240] ff) * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rivoira |یەکەم١=Giovanni Teresio |سەردێڕ=Moslem Architecture: Its Origins and Development |ساڵ=١٩١٨|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ژپنک=٩٧٨٨١٣٠٧٠٧٥٩٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4x8tAAAAYAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rosenwein |یەکەم=Barbara H. |سەردێڕ=A Short History of the Middle Ages |ساڵ=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=University of Toronto Press |ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٢٦-٠٦١٤-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ii_UAgAAQBAJ}} * {{cite thesis |last=Rudolff |first=Britta |title='Intangible' and 'Tangible' Heritage: A Topology of Culture in Contexts of Faith |publisher=Johannes Gutenberg-University of Mainz |type=PhD |year=2006 |url=https://d-nb.info/1000727173/34}} * {{cite encyclopedia |title=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures |editor1-first=Helaine |editor1-last=Selin |editor-link=Helaine Selin |publisher=Springer |year=1997 |isbn=978-0-7923-4066-9 |url=https://books.google.com/books?id=raKRY3KQspsC}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Totah |یەکەم=Faedah M. |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Return to the Origin: Negotiating the Modern and Unmodern in the Old City of Damascus |journal=City & Society |بەرگ=٢١|issue=1 |پەڕەکان=٥٨–٨١|doi=10.1111/j.1548-744X.2009.01015.x}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Walker |یەکەم=Bethany J. |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=Commemorating the Sacred Spaces of the Past: The Mamluks and the Umayyad Mosque at Damascus |journal=Near Eastern Archaeology |بڵاوکەرەوە=The American Schools of Oriental Research |بەرگ=٦٧|issue=1 |پەڕەکان=٢٦–٣٩|doi=10.2307/4149989 |jstor=4149989 |s2cid=164031578}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Michael |دوایین١=Winter |دوایین٢=Levanoni |یەکەم٢=Amalia |سەردێڕ=The Mamluks in Egyptian and Syrian Politics and Society |ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Brill |ژپنک=٩٠-٠٤-١٣٢٨٦-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NBBMJJTEoKMC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Waqfs and Urban Structures: The Case of Ottoman Damascus |یەکەم١=Richard |دوایین١=Van Leeuwen |بڵاوکەرەوە=Brill |ساڵ=١٩٩٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2K8dGsd2KCsC&q=Umayyad+Mosque+Ottoman&pg=PA95 |ژپنک=٩٠-٠٤-١١٢٩٩-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Wolff |یەکەم١=Richard |ساڵ=٢٠٠٧|سەردێڕ=The Popular Encyclopedia of World Religions: A User-Friendly Guide to Their Beliefs, History, and Impact on Our World Today |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=o9Ls4I5t5gIC&q=Minaret+Jesus+Umayyad&pg=PA57 |بڵاوکەرەوە=Harvest House Publishers |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٦٩-٢٠٠٧-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Zaimeche |یەکەم١=Salah |یەکەم٢=Lamaan |دوایین٢=Ball |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Damascus |بڵاوکەرەوە=Foundation for Science Technology and Culture |شوێن=Manchester}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Umayyad Mosque}} *[https://online.wsj.com/article/NA_WSJ_PUB:SB10001424052748703571704575340833854939358.html Christian Sahner, "A Glistening Crossroads," The Wall Street Journal, 17 July 2010] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100730215821/http://online.wsj.com/article/NA_WSJ_PUB:SB10001424052748703571704575340833854939358.html |date=30 July 2010}} *[http://www.manar-al-athar.ox.ac.uk/dams/pages/search.php?search=!collection541 For freely downloadable, high-resolution photographs of the Umayyad Mosque (for teaching, research, cultural heritage work, and publication) by archaeologists, visit Manar al-Athar] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20200123002607/http://www.manar-al-athar.ox.ac.uk/dams/pages/search.php?search=!collection541 |date=٢٠٢٠-٠١-٢٣}} *[http://islamicart.museumwnf.org/database_item.php?id=monument;isl;sy;mon01;11;en Umayyad Mosque – Discover Islamic Art – Virtual Museum] {{پۆلی کۆمنز|Umayyad Mosque}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|سووریا|نژیاروانی|مزگەوت}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٨ەم]] musz6v7t56zomb50sqpf5l6cu0ldwh3 0 278378 1679887 1679541 2026-10-03T20:05:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679887 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ویکیسازی}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|youthyears1=2013–2014|youthclubs1=Karabigane|youthyears2=2014–2018|youthclubs2=[[Athletic Bilbao Cantera|Athletic Bilbao]]|youthyears3=2018–2023|youthclubs3=[[FC Barcelona (youth)|Barcelona]]|years1=2022–|clubs1=[[FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]]|caps1=25|goals1=0|nationalyears1=2021–2022|nationalteam1=[[Spain national under-18 football team|Spain U18]]|nationalcaps1=6|nationalgoals1=0|nationalyears2=2022–2023|nationalteam2=[[Spain national under-19 football team|Spain U19]]|nationalcaps2=4|nationalgoals2=0|club-update=19 November 2024|nationalteam-update=٠٢:٢٦, ١ نیسان ٢٠٢٤ (UTC)}} '''ئەندەر ئەسترالاگا ئارانگورێن (بە ئینگلیزی: Ander Astralaga Aranguren''') [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک گۆڵپارێز لە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|یانەی بەرشەلۆنە ئەتلەتیک]] یاری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=¿Quién es Ander Astralaga? |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/ander-astralaga-13185075 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.sport.es |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Ander Astralaga, el portero vasco del Juvenil que llama a la puerta de Xavi |ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2023/01/28/63d4ec74e2704ef80f8b4585.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=MARCA |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Quien es Ander Astralaga y qué planes tiene Xavi con el en Barcelona|ناونیشان=https://www.elfutbolero.es/europaleague/Quien-es-Ander-Astralaga-y-que-planes-tiene-Xavi-con-el-en-Barcelona-20220203-0003.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=El Futbolero España|زمان=es-ES|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241130044647/https://www.elfutbolero.es/europaleague/Quien-es-Ander-Astralaga-y-que-planes-tiene-Xavi-con-el-en-Barcelona-20220203-0003.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ander-astralaga |ناونیشان=https://www.eldesmarque.com/bizkaia/athletic-club/noticias/314605-ander-astralaga-de-lezama-a-debutar-con-el-barca-b-y-entrenar-con-xavi |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230418031612/https://www.eldesmarque.com/bizkaia/athletic-club/noticias/314605-ander-astralaga-de-lezama-a-debutar-con-el-barca-b-y-entrenar-con-xavi |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Abad |یەکەم=Víctor Yagüe |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=El ascenso de Ander Astralaga |ناونیشان=https://juvenildivisiondehonor.com/el-ascenso-de-ander-astralaga/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Juvenil Division de Honor |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ander Astralaga: "Debutar con victoria es un plus" |ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20220327/1001775531/ander-astralaga.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Mundo Deportivo |زمان=es}}</ref> == ژیانی وەرزشی یانەکان == === سەرەتای ژیانی پیشەیی === لە شاری بێرانگۆ, بیسکای، [[ھەرێمی باسک|وڵاتی باسک]] لەدایکبووە، ئەسترالاگا دەستی بە ژیانی وەرزشی کردووە لەگەڵ یانە ناوخۆیییەکەی کارابیگان. پاشان لە ساڵی ٢٠١٤ ڕووی لە ئەکادیمیای لاوانی ئەتلەتیک بلباو کرد. لە ھاوینی ٢٠١٨ ئەسترالاگا ھاتە [[لا ماسیا|لاماسیا]] و پەیوەندی بە تیپی خوار ١٦ ساڵەوە کرد. لەوێ بەردەوام بوو لە گەشەکردن و لە ڕێگەی سیستەمی لاوانی تیپەکەوە یەکەم یاری خۆی لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|بارسا ئەتلەتیک]] بەرامبەر بیتس دیپۆرتیڤۆ لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ ئەنجامدا. بۆ یەکەمجار ئەسترالاگا بەشێک بوو لە پێکھاتەی ڕۆژی یارییەکە بەرامبەر ج[[یانەی جیرۆنا|جیرۆنا]] ئێف سی لە ٢٨ی ژانویەی ٢٠٢٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The FC Barcelona squad for the trip to Girona |ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3039283/the-fc-barcelona-squad-for-the-trip-to-girona/amp |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.fcbarcelona.com}}</ref> ئەو و یانەی بەرشەلۆنە ڕێککەوتن لەسەر درێژکردنەوەی گرێبەستەکەی تا مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٥ لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣، لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر یانەی ئەمریکا لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە [[داڵاس|شاری دالاس]]، یەکەم یاری نافەرمی خۆی لە تیپی باڵا ئەنجامدا. == پیشەی نێودەوڵەتی == ئەندەر ئەسترالاگا نوێنەرایەتی ئیسپانیای کردووە لەسەر ئاستی لاوانی نێودەوڵەتی. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ یەکەم یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیای خوار ١٨ ساڵ بەرامبەر یانەی ڕۆمانیا ژێر ١٨ ساڵ ئەنجامدا و شەش یاری ئەنجامدا پێش ئەوەی سەربکەوێت بۆ تیپی خوار ١٩ ساڵ. لە ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ یەکەم یاری خۆی بۆ تیپی خوار ١٩ ساڵ بەرامبەر ئیسرائیل ژێر ١٩ ساڵ لە یارییەکی دۆستانەدا ئەنجامدا، کە بە ئەنجامی ٠–٠ یەکسان بوو. لە سێیەمین یاریدا لەگەڵ تیپی خوار ١٩ ساڵ لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=UEFA.com |سەردێڕ=Spain-Norway {{!}} UEFA Under-19 2023 |ناونیشان=https://www.uefa.com/under19/match/2037928--spain-vs-norway/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=UEFA.com |زمان=en}}</ref> بەرامبەر نەرویجی خوار ١٩ ساڵ لە پاڵەوانێتی ئەورووپای خوار ١٩ ساڵ یاری کرد، کە بەھەمان شێوە بە ئەنجامی ٠–٠ یەکسان بوو. == ژیانی کەسی == خوشکە بچووکەکەی یۆناتێ (لەدایکبووی ٢٠٠٥) ھەروەھا یاریزان و گۆڵپارێزە و لە ساڵی ٢٠٢٤ بۆ یانەی ئەتلەتیک فێمینینۆ بی و پێکھاتەی ئیسپانیای خوار ١٩ ساڵانی ژنانی ئیسپانیا یاری دەکرد.<ref>[https://www.elcorreo.com/deportes/futbol/hermanos-porteros-berango-futuro-porteria-roja-20221107212650-nt.html El futuro de la portería de La Roja pasa por Berango] [The future of the Roja goal lies with Berango], El Correo, 7 November 2022 (in Spanish) {{خۆتۆمارکردن پێویستە}}</ref> == ئاماری پیشەیی == === یانە === {{Updated|19 October 2024|<ref>{{Soccerway|ander-astralaga-aranguren/782769}}</ref>}}{{تێبینییەکان}} == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|دەیەی ١٩٩٠|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن]] 8xu55141s9yx37aho3nox05jxqg49ok 0 278533 1679859 1666398 2026-10-03T19:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1679859 wikitext text/x-wiki '''عەلی کوڕی موحەمەد کوڕی عەلیی جورجانی''' (٧٤٠-٨١٦) ناسراو بە '''میر سەید شەریف''' لە ناودارانی [[عیلمی کەلام]] و [[مەنتیق|مەنتیقە]].<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=علی بن محمد جرجانی |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٤|ئیش=ویکی‌پدیا، دانشنامە آزاد |ناونیشان=https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> جورجانی زۆرتر لە پەنجا کتێبی نووسیوە. لەو پەنجایە، سی و یەکی ماونەتەوە کە زۆرینەیان تێبینی و پەراوێزن لەسەر کتێبی کەسانی تر، بەڵام، ئەوەی کە لە ھەموو ناسراوترە کتێبی «[[تەعریفات]]»ە کە پێناسەی زاراوەکانی کەلام و فەلسەفە و مەنتیقە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=1911 Encyclopædia Britannica/Jurjānī - Wikisource, the free online library |ناونیشان=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Jurj%C4%81n%C4%AB |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=en.wikisource.org |زمان=en}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[تەعریفات]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Sharif al-Jurjani}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ئیسلام|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٣٩]] [[پۆل:مردووانی ١٤١٤]] [[پۆل:حەنەفییەکان]] [[پۆل:نەقشبەندی]] [[پۆل:ئەشعەرییەکان]] [[پۆل:سۆفییە سوننەکان]] kv0s11u5fy7h1hk4knz9vongl462rrr 7 278954 1679778 1384462 2026-10-03T17:08:43Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679778 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو. بە نسبەت بەرگەكەوە. ئێستا گۆڤارەكە دیزاینی گۆڕیوە، پێمخۆشبو وەك ئەپدەیت بەرگی تازە دابنێم... سوپاس... داستان ١٨:٠٩، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ghamgeen|Ghamgeen]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ghamgeen#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghamgeen|بەشدارییەکان]]) ١٨:٠٩، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)</small> سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ghamgeen|Ghamgeen]]، لە [[:پەڕگە:Papula Magazine.jpg|کۆمنز]] خۆت بارت کردووە و ئەم پەڕگەی ئێرە پێویستە بسڕێتەوە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٣٧، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) g08q1af5rf1feoauuzckq03mcfoo9ex 7 278974 1679782 1384833 2026-10-03T17:10:24Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679782 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو دەمەوێت ئەم سڕینەوەیە ڕابگرک چونکە، ئەم پەڕگەیە ساڵی ٢٠٢٢ بارکراوە، بەڵام ئەو پەڕگەیەی کە تۆ پێی دەڵێت پێشتر دانراوە ئەوا ساڵی ٢٠٢٣ بارکراوە، بۆیە ئەمە ئۆرجیناڵەکەیە و دەبێت ئەوەی بەڕێز تێسلا داڕێژەی سڕینەوەی لێبدەیت، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٥٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو، ئەوەیان ئەبێ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] قسەی لەسەر کات، چونکە ئەو باری کردووە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٠١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: هیچ بنەمایەک یاخود یاسایەک هەیە، کە ڕێگری لە دەربڕینی ڕای من بکات؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::نەخێر، کێشەیەک لەوەیا نییە. مەبەستم ئەوە بوو بزانین ڕای ئەویش چییە؟ ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٤٩، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] خۆی بۆ ھێشتنەوە و سڕینەوە ڕەچاوی سێ خاڵ دەکەین کوالێتی، ناوەڕۆک، پێویستی. لێرە بەراوردێک بکەن بزانن کام پەڕگەیە زیاتر لەدوو خاڵەکەی سەرەتا خزمەت بە ویکیپیدیا دەکات نەک کێ باریکردووە سەرەتا، بەڵکو ئەوەی کامیان زیاتر خزمەتە بۆ ویکیپیدیا بەگوێرەی ناوەڕۆک و کوالێتی (بەپێی سیاسەتەکانی بارکردن). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٤، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] من مەبەستم لەو قسەیە دەربڕینی ناڕەزایییەکە بوو، کە ئەبێ بارکەرەکە ناڕەزاییی دەربڕێ نەک بڵێم ئەبێ ڕەچاوی ئەوە کەین کێ باری کردووە؟ هەرچۆنێ بێ، من ئەوەی ئێستا لەسەر وتارەکەیە، بەباشی ئەزانم بە گوێرەی ناوەڕۆک و کوالێتیش. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥٤، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) 09tqgnamlma8xcht55jdcgx8o5vdjx1 0 279010 1680084 1516764 2026-10-04T04:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1680084 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''میشێل لیزنبێرگ''' (١٩٦٤ - ) فەیلەسوفێکی [[ھۆڵەندا|ھۆڵەند]]ییە. == ژیان == لیزنبێرگی لە ساڵی ١٩٨٨ لە بەشی [[زمانی کلاسیک|زمانە کلاسیکییەکان]] و لە ساڵی ١٩٨٩ لە بەشی [[فەلسەفە]] و زمانەوانی دەرچووە. ساڵی ١٩٨٨ بۆ یەکەمجار چووەتە کوردستان و دەستی بە فێربوونی زمانی کوردی کرد. ساڵی ١٩٩٢ بووەتە چاودێری ھەڵبژاردنی ١٩ی ئایاری باشووری کوردستان و دواتر وەک مامۆستا لە [[زانکۆی سەڵاحەدین]] لە [[ھەولێر]] کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٥ لە تێزە دکتۆراکەی لە ژێر سەردێڕی ''کۆنتێکستەکانی مێتافۆر'' لە ژێر سەرپەرشتیی ڕێناتێ بارچ و مارتن ستۆخۆف بەرگری کردووە و بڕوانامەی دکتۆرای لەسەر فەلسەفەی زمان بەدەستھێناوە. لە ساڵانی ١٩٩٦-١٩٩٧ وەکوو مامۆستای زمان و چاندی کوردی لە بەشی زمانەکانی ڕۆژھەڵاتی نزیک لە [[زانکۆی ئوترێخت]] بووەتە مامۆستا. ماوەیەک لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەسەر بردووە، دواتر گەڕاوەتەوە بۆ ھۆڵەندا و بە نووسینی کتێبی ''فەلسەفەی ئیسلامی'' (٢٠٠١) لە ساڵی ٢٠٠٢ خەڵاتی ''[[جامی سوقرات]]''ی وەرگرتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٢ دەستی بە نووسین کرد بۆ ڕۆژنامەی ئین ئار سی ھاندێلسباد (NRC Handelsblad). لە ساڵی ٢٠٠٧ لیزنبێرگ بوو بە مامۆستای یاریدەدەر لە بەشی فەلسەفە لە [[زانکۆی ئەمستردام]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uva.nl/profiel/l/e/m.m.leezenberg/m.m.leezenberg.html|سەردێڕ=dhr. dr. M.M. (Michiel) Leezenberg - Universiteit van Amsterdam|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|نووسەر=Universiteit van Amsterdam|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ئیش=www.uva.nl|زمان=nl}}</ref> ئەو پسپۆڕی [[فەلسەفەی ئیسلامی]] و فەلسەفەی [[میشێل فووکۆ]]یە. == پەرتووکناسی == * ''زەمینەکانی مێتافۆر'' (ئێلزەویر، ٢٠٠١) * ''فەلسەفەی زانست بۆ زانستە مرۆییەکان'' (چاپخانەی زانکۆی ئەمستردام، ٢٠٠١، لەگەڵ جیرارد دی ڤریس)؛ وەشانی ئینگلیزی: ''مێژوو و فەلسەفەی زانستە مرۆییەکان''. * ''فەلسەفەی ئیسلامی: مێژوویەک'' (بولاق، ٢٠٠١؛ لە ساڵی ٢٠٠٢ یەکەم خولی خەڵاتی جامی سوکراتی پێبەخشرا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hovo.vu.nl/nl/docenten/docenten-filosofie-en-religie/michiel-leezenberg/index.aspx|سەردێڕ=Michiel Leezenberg - Docenten Filosofie en Religie - HOVO Amsterdam|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=www.hovo.vu.nl|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181209213043/http://www.hovo.vu.nl/nl/docenten/docenten-filosofie-en-religie/michiel-leezenberg/index.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> * ''[https://web.archive.org/web/20090423165450/http://home.medewerker.uva.nl/m.m.leezenberg/bestanden/Vloek%20van%20Oedipus.pdf نەفرەتی ئۆدیپۆس: زمان، دیموکراسی و توندوتیژی لە تراژیدیای یۆنانیدا]'' (ڤان جێنێپ، ٢٠٠٦). * ''عەقڵ و ئایین: گەڕانێک'' (ڤان جێنێپ، ٢٠٠٧). * ''قورئان بۆ کەسانی سەرەتایی'' (بێرت باکەر، ٢٠١٠، لەگەڵ ڕۆبێرت وۆڵتەرینگ). * ''منارەی بەغدا: سێکس و سیاسەت لە ئیسلامدا'' (پرۆمێتیۆس، ٢٠١٧). * ''فووکۆ'' (گەردیلە سەرەتاییەکانی ئەتینیۆم، ٢٠٢١). === وەرگێڕان === * ''ئەبوو نەسری فارابی: شاری فەزیلەتدار'' (بووم، ٢٠٢٢). * ''ناگارجوونە: ئایەتەکانی بنەڕەتی ڕێگای ناوەڕاست'' (بووم، ٢٠٢٤). * ''ئاگاداری ڕۆحت بە: ژنە فەیلەسوفە یۆنانیەکان لە تیانۆوە تا ھایپاتیا'' (بووم، ٢٠٢٤). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ھۆڵەندی]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ھۆڵەندی]] [[پۆل:کوردناسەکان]] 7msrvqba2ud0q3og2xxfffjvitq2vku 0 279344 1680033 1650069 2026-10-04T01:38:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680033 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرەسوورە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.38504| 44.70215}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میرەسوورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.38504| 44.70215 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی لەیلان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٨٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرەسوورە''' (''{{lang-ar| میرةسورة}})، ({{lang-en| Mirasura }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی لەیلان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[لەیلان]] بە دووری (٢٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''میرەسوورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[ئۆمەرەگەدە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[ئۆسمانلەکە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ھەنارەی محەمەد شەریف]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[بزڵە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = میرەسوورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11370383548#map=14/35.38365/44.70136 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٨٨) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٨٩) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی لەیلان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 17soie5i5eghybd4lwwle1axkkc4g9x 0 279396 1680171 1516786 2026-10-04T07:33:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680171 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''میلانلو''' ناوی [[گوندەوار]]ێکە لە [[بەخش]]ی ناوەڕاستی [[شارستانی ئێسفەرایێن]] سەر بە [[پارێزگای خۆراسانی باکوور]] لە [[ئێران]]. بەپێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی ٢٠٠٥، ژمارەی دانیشتووانی ٣٩٣٦ کەس (٨٩١ ماڵ) بووە. == ناوی گوند == ناوی گوندەکە لە ناوی ھۆزی 'میلان'ی کوردی کورمانجەوە ھاتووە کە لە سەردەمی سەفەوی لە باکووری کوردستانەوە ڕاگوێزراون بۆ خۆراسان. زۆرینەی ھۆزی میلان لە نێوان پارێزگای [[ئورفا]] (باکووری کوردستان) و پارێزگای [[ڕەققە]] (سووریا) دەژین؛ لە سەدەی نۆزدەھەم کۆنفدراسیۆنی ھۆزەکانی میلان بریتی بوو لە نزیکەی بیست ھۆزی گەورەی کورد و عەرەب بە سەرکردایەتی ئیبراھیم پاشای مللی. بەشێکی دیکەی ملان لە بناری ئاگری و دەوری [[ماکۆ]] و ناوچەکانی باکووری [[ورمێ]] لە پارێزگای [[ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] دەژین. == کرمانج لە ئەسفەرایێن == کوردانی ئەسفەرایێن لە ناوەندی شارستانەکە بڵاون بە شێوەزاری کوردیی باکووری دەدوێن و نزیکەی ٣٩ تیرەن کە ناوەکانیان لە نووسراوی فەرمیی دەوڵەت پاشگری «لو»ی تورکی خراوەتە پاڵ، گرینگترینیان: جافکان، جانبەگان، ئەمەران (ئۆمەران)، پەرکان، پەھلەوان، تۆپکان، زەعفەرانلو، قاشکان (کاسکان)، میلان و ئیستاجلو. کۆی سەرژمێریان دەگاتە ٥٢٣٩١ کەس (١٠٨٨٧ خێزان). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ھۆزەکانی کورد]] [[پۆل:کرمانج]] trmztu9qg8jv0mm9ewxazeokei08626 1 280065 1680284 1412087 2026-10-04T09:59:48Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680284 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سنووری ئیتالیا-سلۆڤینیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1412086 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210723205539/http://www.espaces-transfrontaliers.org/en/bdd-borders/frontiers/frontier/show/italie-slovenie/ بۆ http://www.espaces-transfrontaliers.org/en/bdd-borders/frontiers/frontier/show/italie-slovenie/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٣٣، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سنووری ئیتالیا-سلۆڤینیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680283 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210731101507/https://www.unimc.it/maremap/it/data-jus/files-accordi-bilaterali-conclusi-da-italia/accordi-con-la-rsfy-stati-successori-slovenia-croazia-rfy-montenegro/1975OsimoTreaty.pdf بۆ https://www.unimc.it/maremap/it/data-jus/files-accordi-bilaterali-conclusi-da-italia/accordi-con-la-rsfy-stati-successori-slovenia-croazia-rfy-montenegro/1975OsimoTreaty.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٥٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) l62ilgjux6ios1higb7137pfshxrj4l 0 280621 1679815 1677271 2026-10-03T17:47:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ھۆڵیوود|ھۆڵیوود]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]] 1679815 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''لە سنوورە مردووەکانەوە''' ({{بە ئینگلیزی|Across the Dead-Line}}) فیلمێکی ئەمریکییە، و لەلایەن کۆمپانیای [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] لە ساڵی ١٩٢٢ بڵاوکرایەوە. کاری دەرھێنانی لەلایەن دەرھێنەر جاک کۆنوەی بۆکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Across the Dead-Line}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٢٢]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] 0gik2cg9zqkgpnhbl89weqoapfa8jbd 0 283600 1680202 1451209 2026-10-04T07:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1680202 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mini_CD_vs_Normal_CD_comparison.jpg|وێنۆک|280x280پیکسڵ| مینی سی دییەکی ٨٠ ملم لە لای چەپەوە، بە بەراورد لەگەڵ سی دییەکی ستانداردی ١٢٠ ملم لە لای ڕاستەوە]] '''مینی سی دی،''' یان '''سی دی گیرفان''' ({{بە ئینگلیزی|Mini CD}})، ئەو [[پەپکی پەستێنراو|سی دییانەن]] کە [[تیرە (ئەندازە)|تیرەکەیان]] بچووکترە و یەک لەسەر سێی توانای ھەڵگرتنی ١٢٠ پەپکی ملیمەتری ستانداردی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Velu |یەکەم=Kumara |ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.freevideoworkshop.com/mini-cd-how-to-play/|سەردێڕ=What is a mini-CD? How Do You Play It? |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Free Video Workshop |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٩٩٧دا، دین پرۆکتەر، لە کۆمپانیای ئیماجنێت، سی دی چوارگۆشەی قەبارەی بزنس کارتی پێشکەش دەکرد، لەگەڵ ڤیدیۆ ستێریۆی ھای فای، شاشەی تەواو کە بە سی دی ڕۆم یان دیڤیدی خێرایی چوارگۆشە لەگەڵ باشی ناوەنددا لێدەدراوە؛ کە جۆرەھا شێوەی بڕینی لەیزەر پەرەی پێدرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.imaginet.com.au/main2.htm|سەردێڕ=Imaginet Entertainment - Making the internet kid's stuff |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19990222145856/http://www.imaginet.com.au/main2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ١٩٩٩}}</ref> [[پەڕگە:USB driver Mini CD 20060911.jpg|وێنۆک|مینی سی دییێک]] کاتێک کە مینی سی دییەکان بۆ یەکەمجار لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ناسێندران، سەرەتا بە ناوی CD3 خرانە بازاڕەوە، بۆ ئاماژەدان بە قەبارەی نزیکەکەیان بە ئینج، و سی دییە گەورەکان پێیان دەگوترا CD5، سەرەڕای ئەوەی کە ھەردوو تایبەتمەندی سی دی تەنھا لە ڕووی یەکە [[سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان|مەترییەکانەوە]] پێناسە کراون. لە ئەمڕۆدا، بە مینی سی دی، یان سی دی ٨٠ملیمەتری ناسراون.<ref name=":0"/> == ئەو ئامێرانەی کە مینی سی دی بەکاردەھێنن == لەکاتێکدا نزیکەی ھەر ئامێرێکی سی دی لەسەر بنەمای شوێنی دانانی سی دی دانرابێ دەتوانێت میدیای سی دی بچووک لێبداتەوە، ھەندێک ئامێر بە ڕوونی دیزاین کراون بۆ بەکارھێنانی فۆرماتی بچووکتر و تایەبەتن بە پەپکی بچووک، بەزۆری بەھۆی ھۆکاری گواستنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Mini Cds and Mini Dvds |ناونیشان=https://www.streetdirectory.com/travel_guide/116320/computers/mini_cds_and_mini_dvds.html |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.streetdirectory.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mini CD}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|دەیەی ١٩٩٠|ڕۆژنامەوانی}} {{پەپکی پەستێنراو}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:میدیای بیرگەی کۆمپیوتەر بە بینایی]] [[پۆل:پەپکی پەستێنراو]] c3wgd5z9r5ahr99yefgbi09v783tspf 0 283951 1679721 1563867 2026-10-03T16:34:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1679721 wikitext text/x-wiki {{Infobox currency | currency_name = مۆنێرۆ | image_1 = Monero-Logo.svg |date_of_introduction={{Start date and age|df=yes|2014|4|18|p=y}}|iso_code=XMR|using_countries=نێودەوڵەتی}} '''مۆنێرۆ''' [[دراو|دراوێکی]] دیجیتاڵییە کە لە ساڵی [[٢٠١٤]] دروست کراوە و یەکێکە لە دراوە کرپتۆکارەنسییە نھێنییەکان. بە پێچەوانەی [[بیتکۆین]]، کە ھەموو مامەڵەکان لەسەر تۆڕەکەی بە شێوەیەکی ڕوون دەبینرێن، مۆنێرۆ بەھۆی بەکارھێنانی تەکنیکە پێشکەوتووەکانی کرپتۆگرافی وەک «ئیمزای حلقە» (ring signatures)، «مامەڵە شاراوەکان» (Ring CT)، و «ناونیشانە نھێنییەکان» (stealth addresses)، ھەموو مامەڵەکان بە تەواوی نھێنی دەکات. ئەم تەکنەلۆژیایانە وایان لە مۆنێرۆ کردووە کە زانیارییە دارایییەکانی بەکارھێنەران بە تەواوی شاراوە بمێننەوە و لە چاوی چاودێرانی دەرەوە نەبینرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilson|یەکەم=Tom|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/technology/privacy-coin-monero-offers-near-total-anonymity-idUSKCN1SL0F0/|سەردێڕ='Privacy coin' Monero offers near total anonymity|بڵاوکەرەوە=Reuters|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20241031003127/https://www.reuters.com/article/technology/privacy-coin-monero-offers-near-total-anonymity-idUSKCN1SL0F0/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Introduction to Monero and how it’s different |ناونیشان=https://maui.hawaii.edu/wp-content/uploads/sites/13/2019/01/Monero.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250227100941/https://maui.hawaii.edu/wp-content/uploads/sites/13/2019/01/Monero.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=University of Hawai’i at Manoa}}</ref> ھەروەھا، بە پێچەوانەی بیتکۆین کە ژمارەی دراوەکانی سنووردارە و بەرزبۆی ٢١ ملیۆن دراوە، مۆنێرۆ سنوۆری دراوەیی نییە. لەبری ئەوە، لە ھەر بلۆکێکدا ٠٫٦ یەکەی نوێی مۆنێرۆ بەرزدەکرێتەوە و ئەمە بەردەوام دەبێتەوە بۆ ھەمیشە. ئەم سیستەمە بە ناوی «تێڵ ئەمیشن» (tail emission) ناسراوە و مەبەست لێی پاراستنی تۆڕەکەیە لە درێژخایەندا، چونکە بەردەوامبوونی بەرھەمھێنانی دراوە وەک ھاندەرێک بۆ کرێکارانی تۆڕەکە کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Tail Emission |ناونیشان=https://www.getmonero.org/resources/moneropedia/tail-emission.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250228145057/https://www.getmonero.org/resources/moneropedia/tail-emission.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=Moneropedia}}</ref> مۆنێرۆ وەک وەچەیەکی سەرکەوتوو بۆ ئەو بەھا بنەڕەتییانە ناوەڕۆکی بیتکۆینی سەرەتایی دەبینرێت، کە تێیدا ڕەخنە لە دەسەڵات و سیستەمی دارایی ناوەندی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sobrado |یەکەم=Boaz |سەردێڕ=Is Monero Keeping Bitcoin's Cypherpunk Dream Alive? |ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/boazsobrado/2025/01/18/is-monero-keeping-bitcoins-cypherpunk-dream-alive/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=Forbes}}</ref> بەڵام لە ھەمان کاتدا، مۆنێرۆ لەلایەن گرووپە تاوانکارییەکان و تیرۆرستانەکانەوە بەکارھێنراوە بۆ داواکردنی پشکی دارایی، کە بووەتە ھۆی ڕەخنەی زۆر لەسەر ئەم دراوە کرپتۆکارەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sigalos |یەکەم=MacKenzie |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |سەردێڕ=Why some cyber criminals are ditching bitcoin for a cryptocurrency called monero |ناونیشان=https://www.cnbc.com/2021/06/13/what-is-monero-new-cryptocurrency-of-choice-for-cyber-criminals.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210613145410/https://www.cnbc.com/2021/06/13/what-is-monero-new-cryptocurrency-of-choice-for-cyber-criminals.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |وێبگە=CNBC}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Makuch |یەکەم=Ben |سەردێڕ=Trump’s promise to loosen crypto regulations may be boon for extremist groups |ناونیشان=https://www.theguardian.com/us-news/2024/nov/27/trump-crypto-extremism |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203171636/https://www.theguardian.com/us-news/2024/nov/27/trump-crypto-extremism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The Guardian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Monero|بیتکۆین}} * [https://getmonero.org/ Getmonero.org وێبگەی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171105094900/https://getmonero.org/ |date= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ئابووری}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:دراوی دیجیتاڵ]] [[پۆل:زنجیرەبلۆکەکان]] [[پۆل:دراوی ڕەمزی]] r43xyf942ucr9na14n9oxqp7jsxuw33 0 284135 1679985 1613996 2026-10-03T23:26:59Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679985 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q154269}} '''ئەلێکسی ئارخیپۆڤیچ لیۆنۆڤ''' {{تێبینی|{{lang-rus|Алексе́й Архи́пович Лео́нов|p=ɐlʲɪkˈsʲej ɐrˈxʲipəvʲɪtɕ lʲɪˈonəf}}.}} (بە ئینگلیزی: Alexei Arkhipovich Leonov [a] (٣٠ی ئایاری ١٩٣٤ – ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩) [[ئەستێرەگەڕ|گەردوونناس]] و [[فڕۆکەوان]]ی سۆڤیەت و ڕووسی بووە، جەنەڕاڵی [[ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت|ھێزی ئاسمانی]]، نووسەر و ھونەرمەند بووە. لە ١٨ی ئازاری ١٩٦٥ بووە یەکەم کەس کە پیاسەیەکی بۆشایی ئاسمان ئەنجامدا، لە کاتی ئەرکی ڤۆسخۆد ٢ بۆ ماوەی ١٢ خولەک و ٩ چرکە لە [[کەپسوولی بۆشایی|کەپسولەکە]] دەرچوو. ھەروەھا ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی یەکەم کەسی سۆڤیەت بێت کە لەسەر مانگ بنیشێتەوە ھەرچەندە پڕۆژەکە ھەڵوەشایەوە. لە تەممووزی ساڵی ١٩٧٥، لیۆنۆڤ فەرماندەیی کەپسوولی سۆیوزی کرد لە ئەرکی ئەپۆلۆ-سۆیوزدا، کە بۆ ماوەی دوو ڕۆژ لەگەڵ [[ژووری ڕاژە و فەرماندەری ئاپۆلۆ|کەپسوولی ئەپۆلۆی]] ئەمریکی لە بۆشایی ئاسمان جێگیر بوو. لیۆنۆڤ دووجار [[پاڵەوانی یەکێتیی سۆڤیەت|پاڵەوانی یەکێتی سۆڤیەت]] بووە (١٩٦٥، ١٩٧٥)،<ref name="enciklop2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Авиационная энциклопедия в лицах|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Bars|ژپنک=٩٧٨-٥-٨٥٩١٤-٠٧٥-٦|editor-last=Yefimov|editor-first=Aleksandr|editor-link=Aleksandr Yefimov|شوێن=Москва|پەڕە=٣٦٩|trans-title=Aviation encyclopedia in faces|chapter=Леонов Алексей Архипович}}</ref> جەنەڕاڵێکی گەورەی فڕۆکەوانی بووە (١٩٧٥)، براوەی [[خەڵاتی دەوڵەتی یەکێتی سۆڤیەت]] بووە (١٩٨١)، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای پارتی ڕووسیای یەکگرتوو بووە (٢٠٠٢–٢٠١٩). == ژیانی سەرەتایی و خزمەتی سەربازی == لیۆنۆڤ لە ٣٠ی ئایاری ١٩٣٤ لە شاری لیستڤیانکا لە شاری سیبیریای ڕۆژاوا لە SFSR ی ڕووسی لە خێزانێکی [[ڕووسەکان|ڕووسی]] لەدایکبووە. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} باپیرەی بەھۆی ڕۆڵی لە شۆڕشی ساڵی ١٩٠٥ی ڕووسیادا ناچار بوو ڕووی لە سیبیریا کردبوو. ئەلێکسی ھەشتەمی نۆ منداڵ بوو کە لە ژیاندا ماون و لە née یەڤدۆکیای لەدایکبوون سۆتنیکۆڤا و ئارخیپ. {{تێبینی|Three additional children died in infancy{{sfn|Burgess|Hall|2009|p=55}}}} {{Sfn|Burgess|Hall|٢٠٠٩}} باوکی کارەباچی و کانگەر بووە. {{Sfn|French|Burgess|2007}} لە ساڵی ١٩٣٦ باوکی دەستگیرکرا و بە «دوژمنی گەل» ناسێندرا. لیۆنۆڤ لە ژیاننامەی خۆیدا نووسیویەتی: «ئەو تەنیا نەبووە: زۆرێک دەستگیر دەکران. ئەوە بەشێک بوو لە ھەوڵێکی ویژدانی دەسەڵاتداران بۆ بنبڕکردنی ھەر کەسێک کە سەربەخۆیی یان ھێزی کارەکتەری زۆری نیشان دابێت. ئەمانە ساڵانی پاکتاوکردنی [[جۆزێف ستالین|ستالین]] بوون. زۆرێکیان لەناو گولاگە دوورەکاندا ون بوون و جارێکی دیکە نەبینرانەوە.» {{Sfn|Scott|Leonov|2004}} خێزانەکە لەگەڵ یەکێک لە خوشکە خێزاندارەکانی لە شاری کیمێرۆڤۆ نیشتەجێ بوون. باوکی دوای ئازادکردنی پەیوەندی بە خێزانەکەوە کردەوە لە شاری کێمێرۆڤۆ. قەرەبووی زیندانیکردنی ناڕەوای بۆ کرایەوە. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} لیۆنۆڤ ھونەری وەک ڕێگەیەک بۆ دابینکردنی خۆراکی زیاتر بۆ خێزانەکە بەکارھێنا. دەستی بە کاری ھونەری کردووە بە کێشانی گوڵ لەسەر فڕنەکان و دواتر دیمەنی سروشتی لەسەر کانڤاسەکان نەخشاندووە. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} حکوومەتی سۆڤیەت ھانی ھاووڵاتیانی خۆی دا بچنە پرۆسیای داگیرکراوی سۆڤیەت، بۆیە لە ساڵی ١٩٤٨ خێزانەکەی ڕوویان لە [[کالینینگراد]] کرد. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} لیۆنۆڤ لە ساڵی ١٩٥٣ خوێندنی ناوەندی (ژمارە ٢١)ی تەواو {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} داواکاری پێشکەش کرد بۆ ئەکادیمیای ھونەر لە [[ڕیگا|شاری ڕیگا]] لە لاتڤیا، بەڵام بەھۆی زۆری تێچووی خوێندنەوە بڕیاریدا بەشداری نەکات. لیۆنۆڤ بڕیاریدا پەیوەندی بە قوتابخانەیەکی ئامادەکاری فڕینی ئوکراینا بکات لە شاری کرێمنجوگ. یەکەم گەشتی تاکەکەسی لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٥٥ ئەنجامدا. لەکاتێکدا لیۆنۆڤ بە خوێندنی نیوەکاتی لە ڕیگا خۆی بە خولیای ھونەردا دەبەخشێت، دەستی بە خولێکی پێشکەوتووی دوو ساڵە کرد بۆ ئەوەی ببێتە فڕۆکەوانی فڕۆکەوانی جەنگی لە قوتابخانەی فڕۆکەوانانی ھێزی ئاسمانی باڵای چوگێڤ لە SSRی ئوکراینا. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٧ لیۆنۆڤ بە بڕوانامەی ڕێزلێنانی دەرچووە و وەک نەقیب لە فەوجەکەی ١١٣ی فڕۆکەوانی پەرەشوت دامەزرا، کە بەشێک بوو لە فرقەی ١٠ی فڕۆکەوانی ئەندازیاری لە سوپای ئاسمانی ٦٩ لە [[کیێڤ]]. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}} لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩ لەگەڵ سڤێتلانا پاڤلۆڤنا دۆزنکۆ ھاوسەرگیری دەکات.<ref name="astronaut.ru">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=Alexei Arkhipovich Leonov |ناونیشان=http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/leonov.htm|سەردێڕ=Алексей Архипович Леонов |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191011123907/http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/leonov.htm?reload_coolmenus |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Космическая энциклопедия ASTROnote [Space Encyclopedia ASTROnote]}}</ref> ڕۆژی دواتر ڕووی لە [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] کرد بۆ ئەرکە نوێیەکەی لەگەڵ فەوجەکەی ٢٩٤ی سیخوڕی لە سوپای ئاسمانی 24. {{Sfn|Burgess|Hall|2009}}<gallery widths="200" heights="160"> پەڕگە:Portrait of ASTP crews - restoration.jpg|alt=The five crew members of ASTP sitting around a miniature model of their spacecraft|تیمی ئەپۆلۆ-سۆیوز لە ساڵی ١٩٧٥ پەڕگە:ASTP handshake - cropped.jpg|alt=The historic handshake between Leonov and Tom Stafford|دەستگرتنە مێژوویییەکەی نێوان لیۆنۆڤ و تۆم ستافۆرد پەڕگە:Astronaut Donald K. Slayton and cosmonaut Aleksey A. Leonov in the Soyuz Orbital Module.jpg|alt=Leonov (left) with Deke Slayton in the Soyuz spacecraft|لیۆنۆڤ (چەپ) لەگەڵ دێک سلایتۆن لە کەشتی ئاسمانی سۆیوز </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burgess|یەکەم=Colin|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rrdVPtCNL9AC&pg=PA55|سەردێڕ=The First Soviet Cosmonaut Team: Their Lives and Legacies|دوایین٢=Hall|یەکەم٢=Rex|بڵاوکەرەوە=Springer Science & Business Media|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٨٧-٨٤٨٢٤-٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dicati|یەکەم=Renato|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=O4LgDQAAQBAJ&pg=PA61|سەردێڕ=Stamping the Earth from Space|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Springer|ژپنک=٩٧٨-٣-٣١٩-٢٠٧٥٦-٨|زمان=en}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=French|یەکەم=Francis|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_8l3y1l2daoC&pg=PA396|سەردێڕ=Into That Silent Sea: Trailblazers of the Space Era, 1961–1965|دوایین٢=Burgess|یەکەم٢=Colin|بڵاوکەرەوە=University of Nebraska Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٣٢-٢٦٣٩-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hall|یەکەم=Rex|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dbGchpi1HP8C&pg=PA173|سەردێڕ=Soyuz: A Universal Spacecraft|دوایین٢=Shayler|یەکەم٢=David|بڵاوکەرەوە=Springer|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٢٣٣-٦٥٧-٨|شوێن=London|oclc=٨٤٠٣٧٩٣٦٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harland|یەکەم=David M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zvLUZT8PuGgC&pg=PA77|سەردێڕ=Creating the International Space Station|دوایین٢=Catchpole|یەکەم٢=John E.|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Springer|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٢٣٣-٢٠٢-٠|زمان=en}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ritchie|یەکەم=Eleanor H.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BYQ9AQAAMAAJ&pg=PA282|سەردێڕ=Astronautics and Aeronautics, 1976: A Chronology|بڵاوکەرەوە=NASA|ساڵ=١٩٨٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Scott|یەکەم=David|سەردێڕ=Two Sides of the Moon: Our Story of the Cold War Space Race|دوایین٢=Leonov|یەکەم٢=Alexei|بڵاوکەرەوە=[[St. Martin's Griffin]]|ئەوانی تر=with Christine Toomey|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٢-٣٠٨٦٦-٧|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=David Scott}} == زیاتر بخوێنەوە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leonov|یەکەم=Alexey Arkhipovich|سەردێڕ=Zhdite Nas, Zvezdy: The Stars Are Awaiting Us|دوایین٢=Sokolov|یەکەم٢=Andreĭ K|بڵاوکەرەوە=Мол. Гвардия (Mol. Gvardii︠a︡)Moscow|ساڵ=١٩٦٧|زمان=ru, en|script-title=ru:Ждите Нас, Звезды|type=National government publication <!-- url2=https://books.google.com/books?id=L-xhHAAACAAJ -->|oclc=٨٩٦٢١٦٣|بەستەری نووسەر=Alexei Leonov}} * {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rincon |یەکەم=Paul |دوایین٢=Lachmann |یەکەم٢=Michael |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/special/2014/newsspec_9035/index.html|سەردێڕ=The First Spacewalk |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141015060353/http://www.bbc.co.uk/news/special/2014/newsspec_9035/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=BBC News |ref=First-Spacewalk}} * "Testing of rocket and space technology – the business of my life" Events and facts – A. I. Ostashev, Korolyov, 2001.[https://web.archive.org/web/20091027053542/http://geocities.com/spkorolev/PAGE2 New Page 1]; * [http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/chertok/kniga-1/01.html "Rockets and people"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260717031037/http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/chertok/kniga-1/01.html |date=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ }} – B. E. Chertok, M: "mechanical engineering", 1999. {{ISBN|5-217-02942-0}} {{In lang|ru}} * "Bank of the Universe" – edited by Boltenko A. C. , [[کیێڤ|Kyiv]], 2014. , publishing house "Phoenix", {{ISBN|978-966-136-169-9}} * A.I. Ostashev, ''Sergey Pavlovich Korolyov – The Genius of the 20th Century'' — 2010 M. of Public Educational Institution of Higher Professional Training MGUL {{ISBN|٩٧٨-٥-٨١٣٥-٠٥١٠-٢}}. * ''S. P. Korolev. Encyclopedia of life and creativity'' – edited by C. A. Lopota, RSC Energia. S. P. Korolev, 2014 {{ISBN|978-5-906674-04-3}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20041118040022/http://spaceflight.nasa.gov/history/shuttle-mir/multimedia/video/v-007.mpg ڤیدیۆیەکی گەشتەکەی بۆ بۆشایی ئاسمان] * [https://web.archive.org/web/20250915131114/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Voskhod2/Voskhod2.htm ئەرکی ڤۆسخۆد ٢ سەردانی کرایەوە] * [http://scifiart.narod.ru/ ھونەری زانستی خەیاڵی] لەلایەن لیۆنۆڤ و سۆکۆلۆڤەوە. گەلەرییەکی بەرفراوان، لەگەڵ تێبینی. {{In lang|ru}} * [https://web.archive.org/web/20160304043952/http://www.baikonuradm.ru/index.php?mod=180 ماڵپەری فەرمی ئیدارەی شار بایکنور – ھاووڵاتیانی فەخری بایکنور] * [http://dai.ly/x2hnpjp ''ئەلێکسی لیۆنۆڤ، گەشتکەری بۆشایی ئاسمان''], فیلمی ڤلادیمێر کۆزلۆڤ، فەرەنسا-ڕووسیا، ٢٠١١ {{پۆلی کۆمنز|Aleksei Leonov}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فڕینی بۆشایی|ڕووسیا|فڕین|ھونەرەکان|نووسین}} [[پۆل:نیگارکێشانی سۆڤیەت]] [[پۆل:جەنەراڵەکانی ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت]] [[پۆل:وێنەکێشانی پیاوی ڕووسی]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] 3minlwr4l3vokpe3yz0b5ax77prx423 0 284233 1679906 1679504 2026-10-03T20:08:26Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1679906 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} کۆمپانیای ئینفینیکس مۆبایل کۆمپانیایەکی چینی مۆبایلە زیرەکەکانە و خەڵکی هۆنگ کۆنگە، لە ساڵی ٢٠١٣ دامەزراوە. {{پۆلی کۆمنز|Infinix Mobile}} {{تووڵی دەروازە|چین|کۆمپانیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لقەکانی چین]] [[پۆل:کارگەکانی موبایل]] lr86t2jxymprqxojjuihw1dpd9z7ypy 0 284597 1680133 1470699 2026-10-04T05:54:41Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680133 wikitext text/x-wiki '''محەممەد ساڵح شەریف''' ناسراو بە '''حەمەی نێرگز''' (؟، [[سلێمانی]] – ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣، سلێمانی) ھونەرمەندێکی [[کورد]]ی شاری سلێمانی بوو. == سەرەتای ژیان == حەمەی نێرگز بەھۆی ھەژاری خێزانەکەیەوە، نەیتوانی بە ڕۆژ بچێتە قوتابخانە، بە ڕۆژ کاری دەکرد‌ و شەوان لە قوتابخانەی فەیسەڵییە دەیخوێند. ھەر لە لاوییەوە خولیای ھونەری گۆرانی و گۆرانیوتن بووە، و بۆ ئەم مەبەستەش ئامۆژگاری لە [[عەبدوڵڵا گۆران|گۆرانی شاعیر]] وەرگرتووە. لە سەرەتای ساڵانی شەستەکانی سەدەی ڕابردوو، لە ڕێگای قادر برسیی شاعیر‌ و [[شەماڵ سائیب]]ەوە دەچێتە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا]]، پاش تاقیکردنەوەی، بەڵام ڕادیۆکە ڕازی نابن و وەری ناگرن. پاشان دێتەوە سلێمانی و لە ڕێی [[تیپی مۆسیقای مەولەوی‌]] و تیپی مۆسیقای ھونەر‌ و وێژەی کوردییەوە، گۆرانییەکانی تۆمار دەکات‌، و لەناو کورددا دەناسرێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەمەی نێرگز؛ وێڵی دوای نان!‌|ناونیشان=https://www.knwe.org/KU/Details/21981|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250522060416/https://knwe.org/KU/Details/21981|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === کۆچی دوایی === لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣ دوای ٥ ساڵ بەھۆی نەخۆشیی شێرپەنجەوە کۆچی دوایی کرد، و لە [[گردی سەیوان]] لە سلێمانی بە خاک سپێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=zer01|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=حەمەی نێرگز کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=https://www.sulcci.com/jmare-2221/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=SCCI|زمان=ku|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250531115020/https://www.sulcci.com/jmare-2221/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٥|url-status=dead}}</ref> == نازناو == نازناوی «نێرگز» لە نێرگزی دایکییەوە بۆی ماوەتەوە، و وەک ناوی ھونەری بەکاری ھێناوەتەوە؛ لەبەرئەوەی لە مناڵیدا دایکی ئەرکی بەخێوکردنی خۆی و ٦ مناڵی دیکەی لە ئەستۆدا بووە و توانیویەتی گەورەیان بکات.<ref name=":0" /> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{تد|کوردستان|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}} [[پۆل:مردووانی ٢٠١٣]] [[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] 327rfw1sjoilmcz6fpx7eolrjxfh205 0 284927 1679693 1516526 2026-10-03T13:39:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1679693 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{سەرچاوەکان}} [[پەڕگە:1_0_channels_(mono)_label.svg|وێنۆک|120x120پیکسڵ| دیاگرامێکی دەنگی مۆنۆڕاڵ]] '''دەنگی مۆنۆراڵ''' یان '''دەنگی مۆنۆفۆنی''' (زۆرجار کورت دەکرێتەوە بۆ '''مۆنۆ''') دەنگێکە کە وا دەبیسترێت کە لە یەک ئاڕاستەوە دێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jasuja |یەکەم=Nick |ناونیشان=https://www.diffen.com/difference/Mono_vs_Stereo|سەردێڕ=Mono vs Stereo - Difference and Comparison {{!}} Diffen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230117071148/https://www.diffen.com/difference/Mono_vs_Stereo |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Diffen |زمان=en}}</ref> ئەمە پێچەوانەی [[دەنگی ستێریۆفۆنی]] یان ''ستێریۆیە،'' کە دوو کەناڵی دەنگی جیاواز بەکاردەھێنێت بۆ دووبارە بەرھەمھێنانەوەی دەنگ لە دوو مایکرۆفۆن لە لای ڕاست و چەپ، کە بە دوو بڵندگۆی جیاواز بەرھەمدەھێنرێتەوە بۆ ئەوەی ھەست بە ئاراستەی سەرچاوەی دەنگەکان بکات. لە مۆنۆدا، تەنھا یەک بڵندگۆ پێویستە، بەڵام، کاتێک لە ڕێگەی چەندین بڵندگۆ یان ھێدفۆنەوە دەژەنرێت، [[سیگناڵی دەنگی|سیگناڵە دەنگییە]] ھاوشێوەکان دەدرێنە ھەر بڵندگۆیەک، لە ئەنجامدا ھەستکردن بە "وێنەگرتنی" دەنگی یەک کەناڵی لە یەک بۆشایی دەنگی نێوان بڵندگۆکاندا (بە مەرجێک بڵندگۆکان لە شوێنی گونجاوی ھاوسەنگدا بۆ گوێگرتنی ڕەخنەگرانە ڕێکبخرێن). == ئاماژەکان == {{دەروازە|مۆسیقا|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Monophonic sound}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەنگ]] 9v4oeofy1jmlgg8zwg5v1r63kxlbgdf 1 285800 1680254 1448618 2026-10-04T09:19:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680254 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ساریز]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1448617 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240625211947/https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1 بۆ https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٥٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ساریز]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680253 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241202040621/https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html بۆ https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:١٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ddoacaimlt5p9uw139pk7je6sos3hv7 0 286109 1680088 1516776 2026-10-04T04:37:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680088 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=میقداد محەممەد|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩٤٦|شوێنی لەدایکبوون=[[کووت]]|ڕێکەوتی مردن=٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|ھۆکاری مردن=شێرپەنجەی قوڕگ|نەتەوە=[[کوردی فەیلی]]|ھاوڵاتیبوون=[[عێراقی]]|ڕادەی خوێندەواری=[[زانکۆی بەغدا]]|پیشە=بەخشکەر|چالاکبوون=١٩٨٨–١٩٩٢|تەلەڤیزیۆن=[[کەناڵی عێراق]]|حیزب=[[حیزبی بەعس]]}}'''میقداد محەممەد موراد''' (١٩٤٦ – ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢) پەخشکەرێکی تەلەڤیزیۆنی [[خەڵکی عێراق|عێراقی]] بوو بە ڕەچەڵەک [[کورد|کوردی]] [[لوڕ|فەیلی]] کە بە دەنگی ئاوازدار و تۆنی جیاواز و بەھێزی ناسرابوو. == ژیاننامە == میقداد موراد لە شاری [[کووت]] - باشووری [[بەغدا]]ی پایتەختی [[عێراق]]- لە ساڵی ١٩٤٦ لەدایک بووە. لە قوتابخانەکانی قایمقامییەتی [[واسیت]] خوێندوویەتی تا خوێندنی ناوەندی تەواو دەکات، پاشان خوێندنی ئەکادیمی لە [[زانکۆی بەغدا]] تەواو کردووە. دوای تەواوکردنی خوێندن، وەک پەخشی تەلەڤیزیۆنی لە کەناڵی فەرمی عێراقی ژمارە ٩ کاری کردووە، لە کاتی کارە ڕادیۆییەکانیدا بە دەنگە ئاواز و دەنگدارەکەی و کەسایەتییە قەناعەتپێکەرەکەی و ڕەنگینییەکەی جیا دەکرایەوە، لەگەڵ پیشەیی بوونی بەرز لە پێدانی شایستەی خۆی بە ھەر وشەیەک بە دەنگە جیاوازەکەی کاتێک بولیتینی ھەواڵ یان بەیاننامە پەخشکراوەکانی دەخوێندەوە. بۆیە ئیدارەی تەلەڤیزیۆنی عێراق پشتی پێ بەست بۆ پەخشکردنی بەیاننامە گرنگە حکوومی و سەربازییەکان. لە گرنگترین لێدوانەکانی کە پەخشی کردبوو (بەیاننامەی لێدوانەکان) بوو لە ٨ی ٨ی ١٩٨٨ کە کۆتایی ھاتنی [[شەڕی ئێران و عێراق]]ی ڕاگەیاند کە ٨ ساڵی خایاند. و بەیاننامەیەک سەبارەت بە ھاتنە ناوەوەی ھێزەکانی عێراق بۆ ناو [[کووەیت]] لە ٢ی ئابی ١٩٩٠. == کارەکانی لە تەلەڤیزیۆن == موقداد موراد لە ساڵی ١٩٦٨ دەستی بە کاری پەخشی ڕادیۆیی کردووە، دواتر ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ببێتە پەخشکەر لە تەلەفزیۆنی عێراق تا پێشکەوتنی بەدەستھێنا و بوو بە باشترین پەخشی تەلەفزیۆنی کە بولیتینی ھەواڵ پێشکەش دەکات. ئیدارەی تەلەفزیۆنی عێراق ھەمیشە بۆ خوێندنەوە و پەخشکردنی ھەواڵی گرنگ ڕاسپێردرابوو، بەتایبەتی لە ماوەی شەڕی ئێران و عێراق لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا. ھەروەھا لێدوانی لەسەر بەشی (وێنەکان لە شەڕەوە) دا کە لە تەلەڤیزیۆنی عێراق سەردەمی شەڕی ئێران و عێراق نمایشکرا. == مردن == ڕۆژی چوارشەممە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢، لە تەمەنی ٤٧ ساڵیدا، دوای ململانێیەکی کورت لەگەڵ [[شێرپەنجەی قوڕگ]] کۆچی دوایی کرد. == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|عێراق|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} kcdfs6tuldh6qn7w8n7fsv4bxsm84f5 0 286218 1680081 1582676 2026-10-04T04:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1680081 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Michel Trudeau|birth_name=Michel Charles-Émile Trudeau|birth_date={{Birth date|1975|10|02|mf=yes}}|birth_place=[[ئۆتاوا]]، [[ئۆنتاریۆ]], کەنەدا|death_date={{Death date and age|1998|11|13|1975|10|02}}|death_place=[[دەریاچەی کۆکانی]]، [[بریتش کۆڵۆمبیا]]، کەنەدا|mother=[[مارگرێت ترودۆ]]|father=[[پیێر ترودۆ]]|relatives=[[خێزانی ترودۆ]]|alma mater=[[زانکۆی داڵھۆزی]]}} '''میشێل چارڵز-ئیمیل ترودۆ''' (٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥ – ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨) کوڕی سەرۆکوەزیرانی کەنەدا پیێر ترودۆ و مارگرێت ترودۆ و برا بچووکی [[سەرۆک وەزیران]]ی پێشووی [[کەنەدا]] [[جەستن تروودۆو|جەستن ترودۆ]] بووە. لە ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨ لە کاتی [[خلیسکانی سەر بەفر]] گیانی لەدەست داوە. == ژیان == میشێل لە نەخۆشخانەی مەدەنی ئۆتاوا لە شاری [[ئۆتاوا]] لە ویلایەتی [[ئانتاریۆ|ئۆنتاریۆ]] لەدایکبووە و ناوی ناوەندی وەک ڕێزێک بۆ باپیری کە ناوی [[چارڵز ئێمێل]] بووە ناونراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?nid=QBJtjoHflPwC&dat=19751002&printsec=frontpage&hl=en|سەردێڕ=A third son for Trudeaus|دوایین=<!--Staff writer(s); no by-line. -->|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥|ئیش=[[Ottawa Citizen]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=<!--Staff writer(s); no by-line. -->|سەردێڕ=Trudeau Names Son Michel|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?nid=1755&dat=19751016&id=qD41AAAAIBAJ&sjid=IGcEAAAAIBAJ&pg=4588,85378&hl=en|ئیش=[[Ottawa Citizen]]|بڵاوکەرەوە=UPI|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> لەلایەن خێزان و ھاوڕێکانییەوە بە میچ ناسرابوو، دواتر گۆڕی بۆ مایک. سەرەتا میشێل ژیانی لە [[ئۆتاوا]] و دواتر لە [[مۆنتریال]] بەسەر بردووە دوای ساڵی ١٩٨٤ی خانەنشینبوونی باوکی لە [[سیاسەت]]. لە [[مۆنتریال]] ھاوپۆلی [[سۆفی گرێگوار]] بوو کە دواتر ھاوسەرگیری لەگەڵ [[جەستن تروودۆو|جەستنی]] برای کرد. لە پشووەکانی ھاوینەدا، میشێل و براکانی بەشدارییان لە کەمپی ئامێک کرد لە دەریاچەی کانۆ لە پارکی ھەرێمی ئالگۆنکوین کە دواتر وەک ڕاوێژکاری کەمپەکە کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=<!--Staff writer(s); no by-line. --> |ناونیشان=http://www.taylorstattencamps.com/tsc-history|سەردێڕ=The Taylor Statten Camps - The History and Legacy Behind it All |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=The Taylor Statten Camps |وتەگێڕانەوە=Prime Minister Trudeau, a former Ahmek camper himself (and yes, we taught him the "Ahmek J-stroke"), sent Justin, Alexandre (Sasha) and Michel (Mike) to Ahmek. Both Justin and Mike eventually became counsellors.}}</ref> پێش ئەوەی بچێتە [[زانکۆی داڵھاوسی|زانکۆی داڵھۆزی]] بۆ خوێندنی زیندەزانی دەریایی، لە زانکۆی جان دی برێبۆف خوێندوویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Trudeau |یەکەم=Justin |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.thestar.com/news/insight/2014/10/17/justin_trudeaus_memoir_my_father_was_never_the_same_man.html|سەردێڕ=Justin Trudeau’s memoir: ‘My father was never the same man’ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> کاتێک باسی کوڕەکانی دەکات کە ھەریەکەیان کەسایەتییەکی جیاوازیان ھەیە، لە چاوپێکەوتنێکدا لە ساڵی ١٩٧٧دا، مارگرێت ترودۆ وتی: [[جەستن تروودۆو|جەستن]] تەمەن ٦ ساڵ، شازادەیە کوڕێکی بچووکی زۆر باشە. [[ئەلێکساندەر ترودۆ|ساشا]] کە لە ڕۆژی کریسمەسی ١٩٧٣دا لەدایک بووە، کەمێک شۆڕشگێڕ، زۆر تێکۆشەر و داوای بەھێزە. میش (میشێل) منداڵێکی دڵخۆش و ڕێکخەرێکی باشە، کە تێکەڵەی سیفاتەکانی ھەردوو براکەیەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Larkin|یەکەم=Kathy|ئیش=The Blade|agency=KNS|سەردێڕ=Margaret Trudeau Says She Likes New Freedom|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?id=Hg9PAAAAIBAJ&sjid=YwIEAAAAIBAJ&pg=6993%2C2118256|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> == مەرگ == لە ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨، لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا میشێل لە ئەنجامی [[ھەرەس|کڵاڵەیەک]] گیانی لەدەستدا. نزیکەی ساڵێک بوو لە ھاوینەھەواری کێوی سوور کاری کرد و لە شاری ڕۆسلاند لە ویلایەتی [[بریتش کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیای بەریتانی]] دەژیا. لەگەڵ ھەندێک ھاوڕێیدا گەشتێکی خلیسکێنەی سەر بەفریان لە پارکی ھەرێمی سەھۆڵبەندی کۆکانی ئەنجامدا، کاتێک کەوتنە دەریاچەی کۆکانی (نزیکەی ٤٩°44'53.2"N ١١٧°10'32.2"W) و نەیتوانی بگاتە ڕۆخەکە. ھاوڕێکانی نەیانتوانی ڕزگاری بکەن و گومانیان کرد کە خنکابێت.<ref name="nyt16Nov1998">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=DePalma|یەکەم=Anthony|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨|سەردێڕ=Pierre Trudeau's Youngest son Believed Killed in Avalanche|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1998/11/16/world/pierre-trudeau-s-youngest-son-believed-killed-in-avalanche.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> گەڕانێکی بەرفراوان دەستیپێکرد، بەڵام تەرمەکەی نەدۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hall |یەکەم=Bob |ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.nelsonstar.com/news/216382041.html|سەردێڕ=Trudeau visits Nelson; plans Monday trip to Kokanee Lake - Nelson Star |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305203502/http://www.nelsonstar.com/news/216382041.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وتەگێڕانەوە=Trudeau's eyes began to water when he spoke about his brother's final resting place. "If our brave men and women from search and rescue had ever recovered him, we would have probably incinerated him and sprinkled him back into the lake," Trudeau said.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hall |یەکەم=Bob |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.nelsonstar.com/news/trudeau-tweets-kokanee-lake-visit/|سەردێڕ=Trudeau Tweets Kokanee Lake visit |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> بەرزی دەریاچەکە و ژمارەیەک سنوورداری ڕۆژانی ئاوی کراوە لە ساڵێکدا ڕێگری لە غەواسەکان دەکرد کە گەڕانەکە تەواو بکەن.<ref name="macleans">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Wood |یەکەم=Chris |ناونیشان=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/trudeau-search-suspended/ |سەردێڕ=Trudeau Search Suspended |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ |وێبگە=[[Maclean's]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230824074058/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/trudeau-search-suspended |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="cbcsuspended">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Search for body of Michel Trudeau postponed|ناونیشان=http://www.cbc.ca/news/canada/search-for-body-of-michel-trudeau-postponed-1.180530|بڵاوکەرەوە=[[CBC.ca]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠}}</ref><ref name="cpress">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moore |یەکەم=Dene |ناونیشان=http://www.canoe.ca/AllAboutCanoesNewsJan00/000114_av.html|سەردێڕ=What's New in Canadian Online Gambling Industry in 2025? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130115064723/http://www.canoe.ca/AllAboutCanoesNewsJan00/000114_av.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|وێبگە=Canadian Press}}</ref> خێزانی ترودۆ ئۆپەراسیۆنی ڕزگارکردنیان ھەڵوەشاندەوە، دواتر پشتگیریان لە دروستکردنی شاڵێتێکی نزیکیان کرد وەک یادگارییەک بۆ کوڕە بچووکەکەیان و قوربانیانی [[ھەرەس|کڵاڵەکە]].<ref name="cpress"/> جۆرەھا گوڵ لەلایەن بێتسی دێنینگ، باخداری [[بریتش کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیای بەریتانی]] دۆزرایەوە و پووری ترودۆ بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی جیھانی [[گوڵ|گوڵدا]] لە ساڵی ٢٠١٠ بەناوی (یادەوەری گوڵەباخی میشێل ترودۆ) نمایشکرا. فرۆشتنی گوڵەباخ سوود بە دامەزراوەی [[ھەرەس|کڵاڵەی]] [[کەنەدا]] دەگەیەنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|کەنەدا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:خەڵکانی ئۆتاوا]] [[پۆل:خێزانی ترودۆ]] [[پۆل:منداڵەکانی سەرۆک وەزیرانی کەنەدا]] [[پۆل:مردنی کارەساتی سروشتی لە کەنەدا]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئەندەنوسی]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز مالیزی]] d53j7n2bzctbuuaydy2cc02cueqzfiy 0 286382 1680061 1571767 2026-10-04T04:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680061 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''میزبان خدر ھادی''' (١٩٣٨–٢٠٢٠) [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدار]] و ئەفسەرێکی سەربازی عێراقی بووە [[سەردار|بە پلەی سەردار]] لە [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای عێراق]] لە ساڵی ١٩٣٨ لە شاری [[مەندەلی]] لەدایک بووە، کە ئێستا لە سنووری [[پارێزگای دیالە]]دایە.<ref>https://web.archive.org/web/20190401042759/https://books.google.co.uk/books?id=thw7AAAAIAAJ&pg=PA1141&lpg=PA1141&dq=Mizban+Khadr+al-Hadi&source=bl&ots=BLSRZsHqsq&sig=hfuSC3FeENJmHfYlADrXOpto3kI&hl=en&sa=X&ved=0CDsQ6AEwBWoVChMItam4786myAIVBFkUCh1z0Ac8 </ref> سەرکردە بووە لە [[حیزبی بەعسی عێراق]]. لە ساڵی ١٩٩١ تا ٢٠٠١ ئەندامی [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://books.google.co.uk/books?id=rvyYA2WX6hMC&pg=PR17&lpg=PR17&dq=Mizban+Khadr+al-Hadi&source=bl&ots=sdZKeM_bdQ&sig=Qc6DsqRkferMrmFMmdHTTh9kLNU&hl=en&sa=X&ved=0CDIQ6AEwA2oVChMItam4786myAIVBFkUCh1z0Ac8#v=onepage&q=Mizban%20Khadr%20al-Hadi&f=false|سەردێڕ=The Saddam Tapes: The Inner Workings of a Tyrant's Regime, 1978–2001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190401042804/https://books.google.co.uk/books?id=rvyYA2WX6hMC&pg=PR17&lpg=PR17&dq=Mizban+Khadr+al-Hadi&source=bl&ots=sdZKeM_bdQ&sig=Qc6DsqRkferMrmFMmdHTTh9kLNU&hl=en&sa=X&ved=0CDIQ6AEwA2oVChMItam4786myAIVBFkUCh1z0Ac8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=google.co.uk}}</ref> ھادی ژمارە ٢٣ بوو لەسەر [[کۆمەڵێک کارتی یاریکردن بۆ زۆرترین داواکراوە عێراقییەکان|کارتی داواکراوترین کەسایەتییەکانی عێراق]]. ھێزەکانی [[ئەمریکا]] لە ١ی ئایاری ٢٠٠٣ ھادییان لە [[بەغدا]] دەستگیرکرد، دواتر فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا بانگەشەی ئەوەی کرد کە ھادی لە ٨ی تەممووزی ٢٠٠٣ دەستگیرکراوە، دوای ئەوەی خۆی ڕادەستی ھێزەکانی ھاوپەیمانان کرد لە بەغدا. ساڵی ٢٠١٠ لە دۆسیەی وشککردنی دەریاچە و زەلکاوەکان و کوشتن و ئاوارەکردنی [[کوردی فەیلی|کوردانی فەیلی]]، سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا. ڕۆژی شەممە ١٦ی ئایاری ٢٠٢٠ لە [[زیندانی ئەلحووت]] لە [[ناسریە]] کۆچی دوایی کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20040731095947/http://news.bbc.co.uk:80/1/hi/world/middle_east/3052339.stm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190401081739/https://www.cbsnews.com/news/working-on-a-straight-with-iraqi-cards/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ar.nasiriyah.org/post/7728 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200516202635/https://ar.nasiriyah.org/post/7728 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.alraimedia.com/Home/Details?Id=202e4fd8-1b26-457c-8a98-4ec6a1ff07bb</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]] [[پۆل:شیعە عێراقییەکان]] 8rv35nd9zh5tx6d65qxvu0jv894k5om 0 286490 1679886 1679572 2026-10-03T20:05:06Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679886 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Talismanic_Scroll_MET_sf1978-546-32r.jpg|وێنۆک|پەڕتووکێکی تالیزمانی کە مۆری سلێمانی تێدایە،لە [[دەوڵەتی فاتیمی|خەلافەتی فاتیمی]] لە سەدەی ١١ھەم]] '''مۆری [[سولەیمان]]''' یان '''ئەنگوستیلەی سولەیمان''' ({{بە عیبری|חותם שלמה}}، {{بە عەرەبی|خاتم سلیمان}}) ئەو ئەڵقەی ئیمزایە ئەفسانەیییەیە کە دەگەڕێتەوە بۆ [[سولەیمان|پاشا سولەیمان]] لە نەریتە عیرفانییەکانی سەدەی ناوەڕاستدا، کە بە شێوەیەکی ھاوتەریب لەناو جوولەکەکان و [[سۆفییایەتی]] و جادووگەریی ڕۆژئاواییدا گەشەی کردووە. زۆرجار بە شێوەی یان ئەستێرەی شەشبەر یان [[ئەستێرەی پێنجپەڕ|ئەستێرەی پێنجبەر]] وێنا دەکرێت. لە زانستە جوولەکەیییەکان و ئیسلامیدا، ئەڵقەکە بە شێوەیەکی جۆراوجۆر وەسف دەکرێت کە دەسەڵاتی بە سلێمان داوە کە فەرمان بە [[سەرووسروشتی|سەرووسرووشتی]] بکات، لەوانەش ئەھریمەن و [[جنۆکە|جنۆکەکان]]، ھەروەھا توانای قسەکردنی لەگەڵ ئاژەڵەکاندا. مۆرەکە پێش [[ئەستێرەی داوود|ئەستێرەی داوودی]] ھێمای جولەکەیە، و لە [[ئاڵاناسی|ئاڵاناسیی]] ھاوچەرخدا، لەسەر [[ئاڵای ئیسرائیل]] دەردەکەوێت. [[ئەستێرەی پێنجپەڕ|ئەستێرەی پێنجبەر]] لەسەر ئاڵای مەغریب ھەروەھا لەسەر مۆرەکەش دەکات.<ref name="Morflag">page 838 {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sgg.gov.ma/BO/fr/1915/bo_162_fr.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171107035733/http://www.sgg.gov.ma/BO/fr/1915/bo_162_fr.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مۆری سلێمان لە ئاڵای نایجیریا لە سەردەمی داگیرکاریی بەریتانیش دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Nigeria|سەردێڕ=Flag of Nigeria {{!}} Colors, Meaning & Symbolism {{!}} Britannica |وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> == نەریتەکانی تر == لە ئیسکاتۆلۆژیای ئیسلامی ھەندێک باوەڕیان وایە کە [[دڕندەی زەوی]] کە لە نزیک ڕۆژی دواییدا دەردەکەوێت، " مۆری سولەیمان" ھەڵدەگرێت، وە لە دواتردا بەکاریدەھێنێت بۆ مۆرکردنی لووتی [[کافر (ئیسلام)|کافران]] (بێباوەڕان).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Anthony|یەکەم=Sean|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=jeYxAQAAQBAJ&pg=PA220|سەردێڕ=The Caliph and the Heretic: Ibn Saba' and the origins of Shi'ism|بڵاوکەرەوە=BRILL|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨٩٠٠٤٢١٦٠٦٨|پەڕە=٢٢٠}}</ref> == بەکارھێنان لە ئاڵاناسیدا == <gallery> پەڕگە:Prague Praha 2014 Holmstad - den gammelnye synagogen - old-new synagogue - Josefov - banner with jewish hat.JPG پەڕگە:Grande Mosquee de Testour minaret detail.jpg پەڕگە:Ethiopian imperial standard of Haile Selassie I (obverse).svg پەڕگە:Flag of Nigeria (1914–1952).svg پەڕگە:Flag of Israel.svg </gallery> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چاند|ئایین|ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Seal of Solomon}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:ھێما جادوویییەکان]] bl3mbv78amr0s30h1n3f5taivms0ywr 0 286670 1679817 1677137 2026-10-03T17:48:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]] و [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1679817 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} نووسینی [[دەستووری عێراق|دەستووری]] [[دەستووری عێراق|عێراق]] مشتومڕێکی زۆری بەدوای خۆیدا ھێنا، چونکە سیاسەتمەداران لە کاتی [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|داگیرکاریی ئەمریکا بۆ سەر عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ دەستیان کرد بە نووسینی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005?lang=ar|سەردێڕ=Constitute - العراق 2005 دستور |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240712142053/https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005?lang=ar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.constituteproject.org |زمان=ar}}</ref> دەستوورەکە لەژێر بارودۆخێکی ناسەقامگیری عێراقدا خرایە [[ڕێفراندۆم|ڕیفراندۆمێکی]] جەماوەرییەوە، ئەمەش وایکرد زۆرێک لە خەڵک بایکۆتی ڕیفراندۆم بکەن. کوتلەی [[شیعە لە عێراق|شیعە]] و کوتلەی [[باشووری کوردستان|کوردی]] دەنگیان دا، بە بایکۆتێکی نزیک لە گشتگیری لەلایەن سوننە و ژمارەیەک لایەنی دیکەوە. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق}} h3idnrxxq3y0xgk8bkaex41lh6nkxng 0 286873 1679735 1516556 2026-10-03T16:36:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1679735 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = مۆیس برۆ ئاپانگا |ناوی کاتی لەدایکبوون = مۆیس برۆ ئاپانگا |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٤ی شوباتی ١٩٨٢ |شوێنی لەدایکبوون = ئابیدجان، [[کۆتدیڤوار]] |ڕێکەوتی مەرگ = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٧ (تەمەن ٣٥ ساڵ) |شوێنی مەرگ = لیبرێڤیل، گابۆن |ھۆکاری مەرگ = [[وەستانی دڵ]] |نەتەوە = گابۆنی |پیشە = یاریزانی تۆپی پێ (بەرگریکاری ناوەڕاست) |ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٠–٢٠١٧ |ناوبانگ = مردنی کتوپڕ لە کاتی ڕاھێناندا |باڵا = ٦ پێ (١.٨٣ م) }} '''مۆیس برۆ ئاپانگا''' (بە فەڕەنسی: Moïse Brou Apanga؛ ١٩٨٢-٢٠١٧)، یاریزانی تۆپی پێی پیشەگەری گابۆنی کە وەک بەرگریکاری ناوەڕاست یاریی دەکرد. چارەنووسی ئەم یاریزانە بووە ھۆی شۆکێکی گەورە کاتێک لە تەمەنی ٣٥ ساڵیدا و لە کاتی ڕاھێناندا، دڵی لە لێدان کەوت. == کاروانی وەرزشی == ئاپانگا کاروانی پیشەگەریی خۆی لە [[ئیتاڵیا]] لەگەڵ تیپی لاوانی یانەی پێروجا دەست پێ کرد. دواتر بۆ ماوەیەک پەیوەندیی بە یانەی سامبێنێدێتێسەوە کرد. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ڕووی لە [[فەڕەنسا]] کرد و پەیوەندیی بە یانەی '''برێست'''ەوە کرد. لەوێ بووە یەکێک لە یاریزانە سەرەکی و کاریگەرەکانی تیپەکە و یارمەتیی دان لە ساڵی ٢٠١٠دا بۆ خولی نایابی فەڕەنسا (لیگ ١) سەربکەون. == کاروانی نێودەوڵەتی == ھەرچەندە ئاپانگا لە کۆتدیڤوار لەدایک ببوو، بەڵام بڕیاری دا نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردەی گابۆن بکات. یەکەم یاریی نێودەوڵەتیی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٧ ئەنجام دا و بەشێک بوو لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی گابۆن لە [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٠]] و ھەروەھا [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٢]]، کە لە وڵاتی خۆیان بەڕێوەچوو. == کۆچی دوایی == لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٧، لە کاتی ئەنجامدانی ڕاھێنانێکی ئاساییدا لەگەڵ یانەکەی، "FC ١٠٥ Libreville"، ئاپانگا لەپڕ و بەبێ ھیچ نیشانەیەکی پێشوەختە تووشی جەڵتەی دڵ بوو و گیانی لەدەستدا. مردنی کتوپڕی ئەو، کە یەکێک بوو لە یاریزانە ئەزمووندارەکانی گابۆن، خەمێکی قووڵی لەنێو کۆمەڵگەی تۆپی پێی ئەفریقادا جێھێشت. == سەرچاوەکان == لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە بەڵام بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وشە بە وشە.[https://en.wikipedia.org/wiki/Mo%C٣%AFse_Brou_Apanga] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|گابۆن|ژیاننامە|دەیەی ٢٠١٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی گابۆنی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:مردنەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:مردن بەھۆی وەستانی دڵ]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٧]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ٢]] 3lu7s36ea0tcsxrh0ckeqzmi1v3ry9v 0 286961 1680018 1588857 2026-10-04T01:36:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680018 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = میرنشینی شێخان | common_name = Daseni | native_name = {{native name|ku| میرگەھا داسنیا}}{{ھن}}{{nowrap|{{small|{{transliteration|ku|Mīrgaha Dāsiniyyā}}}}}} | capital = [[شێخان]] | religion = [[ئێزیدی (دین)|ئێزدی]] | government_type = [[پاشایەتی]] | status = سەر بە [[بادینان]] (١٧٠٠–١٨٣٢) | year_end = ١٨٣٢ | year_start = سەدەی ١٠ | common_languages = [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] | event_end = داگیرکردنی لەلایەن [[میرنشینی سۆران]] | p1 = Abbasid Caliphate | s1 = میرنشینی سۆران | flag_p1 = | p2 = Hamdanid dynasty | p3 = Hadhabani | flag_s1 =Flag of the Emirate of Soran.svg }}'''میرنشینی شێخان''' یان '''میرنشینی داسنی''' میرنشینێکی [[کوردی (ڕوونکردنەوە)|کوردی]] [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] بوو، ناوەندەکەی لە ناوچەی [[شێخان]] بوو. ئەم میرنشینە لە سەدەی نۆیەمەوە تا ساڵی ١٨٣٢ لەلایەن عەشیرەتی [[داسنی|داسنییەوە]] حوکمڕانی دەکرا و کەوتە دەستی [[میرنشینی سۆران]].<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ali |یەکەم=Majid Hassan |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Genocidal Campaigns during the Ottoman Era: The Firmān of Mīr-i-Kura against the Yazidi Religious Minority in 1832–1834 |ناونیشان=https://utppublishing.com/doi/10.3138/gsi.13.1.05 |journal=Genocide Studies International |بەرگ=١٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–٩١|doi=10.3138/gsi.13.1.05 |issn=2291-1847 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250118204011/https://utppublishing.com/doi/10.3138/gsi.13.1.05 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == ھەرێم == ناوچەی داسنی بناری باکوور و ڕۆژھەڵاتی [[مووسڵ]] و ھەروەھا ناوچەکانی [[شێخان]]، [[لالش]]، [[دھۆک]] داسنییە، [[خەبات]]، [[سێمێل]] و [[شنگال]] لەخۆگرتبوو. لە سەدەی ١٦دا ناوچەکە فراوانتر بوو، [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]]یش لە باشووری ڕۆژھەڵاتی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://brill.com/display/book/9789047422129/Bej.9789004161900.i-376_006.xml |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240506100905/https://brill.com/display/book/9789047422129/Bej.9789004161900.i-376_006.xml |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0h0U-f8FbDEC&dq=hakkari+Kurdish+tribe&pg=PA312 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئابی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240803214223/https://books.google.com/books?id=0h0U-f8FbDEC&dq=hakkari+Kurdish+tribe&pg=PA312 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GTg6tSFTQ98C&dq=daseni&pg=PA43 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241204024416/https://books.google.com/books?id=GTg6tSFTQ98C&dq=daseni&pg=PA43 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210728185351/https://ore.exeter.ac.uk/repository/handle/10036/3676</ref> == مێژوو == === مێژووی سەرەتایی === داسنییەکان بە دڵسۆزی مانەوە بۆ عەدەوییە باپیرانی ئێزیدییەکان. لە ساڵی ٩٠٦ داسنییەکان دژی دەسەڵاتی حەمدانییەکان ڕاپەڕین. یاقوت ئەلحەماوی باس لەوە دەکات کە ئەوان لەسەر «چیای داسن» نیشتەجێ بوون. لە سەدەی ١٤دا مێژوونووسی عەرەب ئەلعومەری ئاماژەی بەوە کردووە کە داسنییەکان لە ئاکرێ نیشتەجێ بوون. لە سەدەی پازدەھەمدا لەلایەن میرنشینی بادینانەوە ھێرشیان کرایە سەر.<ref>James, B. “Le " territoire tribal des Kurdes " et l’Aire Iraqienne (Xe-XIIIe Siècles): Esquisse des Recompositions Spatiales. ” Revue des Mondes Musulmans et de la Méditerranée 117-118 (2007).101-126.</ref> == پەیوەندی لەگەڵ دراوسێکان == لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٢١٩ شێخ عادی دووەم دەستی بەسەر موڵک و ماڵی مەسیحییەکان لە دێرەکانی مار یووحەنا و ئیشووع سەبران گرت و بەردەوام بوو لە کوشتنی ھەموو قەشەکانی ئەوێ. دەوترێت میر داسنی ڕای گەیاندووە، «ئەگەر مەسیحییەکان نیشانەی خاچ لەسەر نێوچاوانیان دابنێن، ئەوا بۆ سەرووی سەریان بەرزی دەکەنەوە». لە نیسانی ساڵی ١٢٢٢دا میرێکی داسنی گوندی باشبیتای مەسیحییەکانی دوورخستەوە و وێرانی کرد و دانیشتووانەکەی کە مابوونەوە ناچار بوون بەرەو شارۆچکەی بارتێلا ھەڵبێن بە گوتەی ئەولیا چەلێبی، ھەر موسڵمانێک جنێوی بە شەیتان و ئێزید، یان سەگە ڕەشەکە بدات، دەستبەجێ لە سێدارە دەدرێت و ھەرکەسێک لە سەگێکی ڕەش بدات ھەمان سزا دەدرا.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Yezidis.html?hl=ar&id=RBCMDwAAQBAJ#v=onepage&q=kilis%20mamluk&f=false</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0h0U-f8FbDEC&dq=hakkari+Kurdish+tribe&pg=PA312 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئابی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240803214223/https://books.google.com/books?id=0h0U-f8FbDEC&dq=hakkari+Kurdish+tribe&pg=PA312 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://books.google.com/books/about/The_Ecclesiastical_Organisation_of_the_C.html?hl=ar&id=jB8ir0ek8bgC#v=onepage&q=emir%20of%20the%20kurds&f=false</ref><ref>https://books.google.com/books/about/Survival_Among_The_Kurds.html?hl=ar&id=0h0U-f8FbDEC#v=onepage&q=Daseni%20Sheikh%20Mohammed&f=false</ref> == لیستی فەرمانڕەواکانی داسنی == * حەسەن بەگی داسنی (؟ -١٥٣٤) * [[حوسێن بەگی داسنی]] (١٥٣٤)؛ لە ماوەی کورتە دەسەڵاتی خۆیدا، سولەیمانی قانوونی ناوچەی سۆرانی (ھەولێر و کەرکووک)ی پێبەخشی، سەردەمی ئەویش بە سەردەمی زێڕینی میرنشین دادەنرێت. * [[عەلی بەگ داسنی]] (١٨٠٩–١٨٣٢)؛ دوا حاکم و سەرۆکی داسنی، لەلایەن [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەدی سۆران]]ەوە لەسێدارەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://utppublishing.com/doi/10.3138/gsi.13.1.05 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250118204011/https://utppublishing.com/doi/10.3138/gsi.13.1.05 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|کوردستان|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:ئێزیدی]] [[پۆل:چاندی ئێزیدی]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] cqcwwy8kw2jcut7luec8e2eyex0uu8e 0 287167 1680306 1459311 2026-10-04T10:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1680306 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''میکی ماتسووبارا''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 松原 みき؛ [[کانا]]:まつばら みき) [[ئاوازدانەر]] [[گۆرانیبێژ|و گۆرانیبێژ]] [[شاعیر|و شاعیری]] [[ژاپۆن|ژاپۆنی]] بوو. لە [[٢٨ی تشرینی دووەم|٢٨ی تشرینی دووەمی]] [[١٩٥٩]] لە شاری کیشیوادا [[ژاپۆن|لە ژاپۆن]] لەدایکبووە و لە [[٧ی تشرینی یەکەم|٧ی تشرینی یەکەمی]] [[٢٠٠٤]] لە نیشی-کو، ساکای لە [[ژاپۆن]] بەھۆی شێرپەنجەی ملی منداڵدانەوە کۆچی دوایی کردووە.<ref name="obituary">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.yahoo.co.jp/articles/fa3cdd230e387fb5d96125f06a4362b7b68dbc67|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041214155403/https://headlines.yahoo.co.jp/hl?a=20041214-00000044-mai-peo|سەردێڕ=＜訃報＞松原みきさん４４歳＝シンガー・ソングライター|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[ヤフー (企業)|ヤフー]]}}</ref> <ref name="obituary2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.shikoku-np.co.jp/national/okuyami/article.aspx?id=20041214000305|سەردێڕ=歌手松原みきさん死去／１０月７日にがんのため|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[四国新聞]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180901161114/http://www.shikoku-np.co.jp/national/okuyami/article.aspx?id=20041214000305|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> یەکەم گۆرانییەکەی بەناوی «[[مایۆناکا ھیچ دەرگایەک|Mayonaka no Door (Stay With Me]])» کە لە ساڵی ١٩٧٩ بڵاوکرایەوە، بووە جێگەی سەرنج و گەیشتە پلەی ٢٨ لە چارتی [[ئۆریکۆن]]، بەپێی ڕاپرسییەکەی ئۆریکۆن ١٠٤ ھەزار دانە فرۆشراوە، ھەروەھا بەپێی ڕاپرسییەکەی کانیۆن ڕیکۆردس ٣٠٠ ھەزار دانە فرۆشراوە. سەرەڕای ئەوەش، لە دەوروبەری ساڵی ٢٠٢٠ەوە، گۆرانییەکە نەک تەنھا لە [[ژاپۆن]] بەڵکو لە دەرەوەی وڵاتیش بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسرا بەھۆی [[تیک تۆک]] و سەرھەڵدانەوەی [[مۆسیقای پۆپ|مۆسیقای پۆپی]] مۆدێرن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Miki Matsubara}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئەنیمێ و مانگا|ژن|ژاپۆن|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٤]] iko7r1xamgk91iyle2w3msak2hx5umv 0 287620 1679666 1462615 2026-10-03T13:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679666 wikitext text/x-wiki '''مۆسیقای ئێرانی''' یان '''مۆسیقای نەریتیی ئێرانی''' کە بە ناوەکانی '''مۆسیقای سوننەتیی ئێرانی'''، '''مۆسیقای کلاسیکی ئێرانی'''، '''مۆسیقای ڕەسەنی ئێرانی''' یان '''مۆسیقای ڕەدیف دەستگاھیی ئێرانی'''ش دەناسرێت<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=OsKiAwAAQBAJ |سەردێڕ=The Oxford Handbook of Music Revival |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ساڵ=٢٠١٤|یەکەم١=Caroline |دوایین١=Bithell |یەکەم٢=Juniper |دوایین٢=Hill |پەڕە=٢٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٦٥٠٣-٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xP5qY8rO4UEC |سەردێڕ=The Oxford Handbook of Medical Ethnomusicology |یەکەم١=Benjamin |دوایین١=Koen |یەکەم٢=Jacqueline |دوایین٢=Lloyd |یەکەم٣=Gregory |دوایین٣=Barz |یەکەم٤=Karen |دوایین٤=Brummel-Smith |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |پەڕە=٣٦٢|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٥٦٢٦-١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1UicswEACAAJ |سەردێڕ=Āvāz: A Study of the Rhythmic Aspects in Classical Iranian Music |ساڵ=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=University Microfilms |یەکەم=Gen'ichi |دوایین=Tsuge}}</ref>، بریتی لە کۆمەڵێک پارچەمیلۆدی و گۆرانی و ئاوازە کە بە شێوەیەکی بەتەرز لەنێو ١٢ دەستگا (بریتی لە ٧ دەستگا و ٥ ئاواز) ڕێکخراوەتەوە. مۆسیقای ئێرانی ھەڵگری ھەندێ تایبەتمەندییە کە لە قۆناخەکانی سەردەمی کلاسیک و سەدەکانی ناوەڕاست و ھاوچەرخی ئێران پەڕەی پێدراوە. ھەروەھا لە باری جوگرافیایی، ھەریەک لە پارچەمیلۆدییەکان و گۆرانی و ئاوازەکانی مۆسیقای ئێرانی پەیوەندیدار بە شوێن و ناوچەیەک لە ئێران بوونە و دوای پێناسەکردنی پەرگاڵی مۆسیقای ئێرانی بوونەتە بەشێک لەو ١٢ دەستگایە. بۆیە ئێستاکەش زۆرێک لە مۆدەکان لە مۆسیقای ئێرانی پەیوەستن بە کولتوورە دراوسێکانیەوە و جگە لەمە، ئاڵوگۆڕی زانستی موزیکیش لە درێژایی مێژوودا پەیوەستتریشیان کردووەتەوە.<ref name="IRAN xi. MUSIC">{{cite encyclopedia |url=http://www.iranicaonline.org/articles/iran-xi-persian-music |title=IRAN xi. MUSIC |volume=XIII |pages=474–480 |date=30 March 2012 |encyclopedia=Encyclopædia Iranica}}</ref> مۆسیقای ئێرانی بە پێچەوانەی مۆسیقای فۆلکلۆر و پۆپ کە کۆمەڵگا بە گشتی بەشداری تێدا دەکات، لە زۆربەی بەشەکانیدا سەر بە نوخبەکانی کۆمەڵگادا بووە. بە تایبەت بەشێک لە مۆسیقای ئێرانی ڕەنگ و بوونێکی عیرفانیی ھەیە و کەمتر بۆ چالاکیەکانی کات بەسەربردن بەکار دەھێنرێت. بەڵام مۆسیقای فۆلکلۆر لە ئێران و ھەروەھا مۆسیقای پۆپی ئێرانیش پەیوەندیان لەگەڵ مۆسیقای ئێرانی ھەیە و پێکھاتەکانی مۆسیقای کلاسیکی ئێرانی لە ئاوازەکانی مۆسیقای فۆلکلۆر و پۆپی فارسیدا جێگیرکراون.<ref name="IRAN xi. MUSIC"/> مۆسیقای ئێرانی لەگەڵ [[مۆسیقای کوردی]]ش پەیوەندیی ھەیە. جگە لەمە لە ئێران و ڕۏژھەڵاتی کوردستان ھەندێک لە مۆسیقازانەکانی کورد گاجار شێعری کوردی لەسەر مۆسیقای ئێرانی دادەنێن و بە کوردی دەیخوێنن. == چەمکەکان == === ڕەدیف === {{وتاری سەرەکی|ڕەدیف (مۆسیقای ئێرانی)}} کۆمەڵێک لە نموونەکانی میلۆدیکە و لە مۆسیقای ئێرانی بە شێوە و نەزمی لە شوێنی یەکدی ھاتنی ئاوازەکان دەوترێت. ڕەدیف لە مۆسیقای ئێرانی لەگەڵ چەمکی ڕیپۆرتوار لە مۆسیقای ڕۆژاوایی ھاوواتایە. === دەستگا === {{وتاری سەرەکی|دەستگاکانی مۆسیقای ئێرانی}} * دەستگای شوور * دەستگای سێگا * دەستگای چوارگا * دەستگای ھومایوون * دەستگای ماھوور * دەستگای نەوا * دەستگای ڕاستپێنجگا === ئاواز === {{وتاری سەرەکی|ئاواز (مۆسیقای ئێرانی)}} * ئاوازی ئەبووعەتا، بەشێک لە دەستگای شوور (دەرەجەی دووەم) * ئاوازی بەیاتی تورک (بەیاتی زەند)، بەشێک لە دەستگای شوور، (دەرەجەی سێھەم) * ئاوازی ئەفشاری، بەشێک لە دەستگای شوور، (دەرەجەی چوارەم) * ئاوازی دەشتی، بەشێک لە دەستگای شوور، (دەرەجەی پێنجەم) * ئاوازی بەیاتی کورد، بەشێک لە دەستگای شوور (دەرەجەی پێنجەم) * ئاوازی بەیاتی ئەسفەھان، بەشێک لە دەستگای ھومایوون، (دەرەجەی چوارەم) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Persian traditional music}} {{شریتی دەروازە|مۆسیقا|ئێران}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئێرانی]] [[پۆل:نەریتە مۆسیقاکانی بەپێی مەقام]] [[پۆل:نەریتەکانی مۆسیقای ھونەری و کلاسیک]] [[پۆل:مۆسیقای ئێرانی]] [[پۆل:مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:مۆسیقای فارسی]] [[پۆل:ھونەری ئێران]] [[پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان]] r3fanvf5aqjcmy265b4d3fwi548rogq 0 287749 1679715 1516528 2026-10-03T16:33:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1679715 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Erbil_Monument_(Front_Total_View).jpg|وێنۆک|مۆنۆمێنتی شەھیدانی کورد]] '''مۆنۆمێنتی شەھیدانی کورد''' کە بە زمانی کوردی بە '''مۆنۆمێنت''' ناسراوە، شوێنەوارێکە دەکەوێتە سەر لوتکەی شاخێک لە دەروازەی [[ھەولێر|ھەولێری]] پایتەختی [[باشووری کوردستان|ھەرێمی کوردستان]] لە ئاراستەی [[کۆیە|کۆیەوە]]. لە ساڵی ٢٠١٠ دەستی بە دروستکردنی دەستی پێکردووە و لە ساڵی ٢٠١٢ تەواو بووە، لەلایەن ھونەرمەند و تەلارسازێکی کورد [[خەسرەو جاف]] پەیکەرسازی کراوە، کە ئەم شاکارە تەلارسازی و ھونەرییەی دروستکردووە کە ھێمای شەھیدانی شۆڕشی کوردە. دەکەوێتە سەر ڕووبەری ٢٥ دۆنم و تێچووی نزیکەی ١٩ ملیۆن [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] بوو. == پێناسەی ھونەری و تەلارسازی == لەم [[مۆنۆمێنت]]ەدا، کاری پەیکەرسازی و تەلارسازی تێکەڵ بەیەکدی دەبن، بەڵام بە گشتی و بە تێکەڵبوونی تەلارسازی و پەیکەرسازی، کارێکی ھونەری پەیکەرسازی پێکدەهێنێت. لە کاری پەیکەرتاشەکەوە دەردەکەوێت کە تەلارسازی لە بنەڕەتدا پەیکەرێکە لە هەوای کراوەدا، و ناسنامەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتی هەر گەل و کۆمەڵگایەک نیشان دەدات. ئەوەی لە شارستانییەتە مەزنەکانی مرۆڤایەتییەوە بە درێژایی مێژوو پێمان گەیشتووە، کارە تەلارسازی و پەیکەرسازییەکانن کە ڕۆشنبیری و ئاستی پێشکەوتنی شارستانییەتەکانی گەلانیان بۆ ئاشکرا کردووین، هەر لە سۆمەر و بابل و ئاشوور و مادە کوردەکانەوە، تا دەگاتە شارستانییەتە یۆنانییەکان، و پاشان ئیسلامیی و ڕۆژهەڵاتی. نامۆیی و جیاوازی و خەسڵەتی هونەری-ڕۆشنبیری، مۆری پەیکەرتاشن لەسەر هەموو کارە تەلارسازییەکانی کە لە دەست لێدانی هونەری، بەتایبەتی پەیکەرسازی، دەرناچن. هیچ ماڵێک یان باڵەخانەیەک نییە کە جاف دیزاینی کردبێت و جێبەجێی کردبێت، چ لە بەغدا یان لە شارەکانی [[ھەرێمی کوردستان]]، ئیللا سەرنجی بینەر ڕادەکێشێت وەک تەلارسازییەکی نامۆ، تەنانەت وتراوە هەر باڵەخانەیەکی نامۆ لە هەر شوێنێکی [[عێراق]]دا بیبینیت، بە دڵنیاییەوە مۆری جافی لەسەرە. == پێکھاتەکان == [[پەڕگە:Symbolic Tomb of Martyrs below the Erbil Monument.jpg|وێنۆک|گۆڕی ڕەمزیی بۆ شەھیدان]] لەنێو مۆنۆمێنتەکەدا هۆڵ و [[پەیکەر]] و [[مۆزەخانە]] و دوو هۆڵی شانۆی زستانە و هاوینە و هۆڵی شەرەف هەن. هەروەها ڕووبەری دیواری بۆ تابلۆی گەورە دابەشکراوە کە ڕووبەری هەر یەکێکیان ٤٠ مەترە. مۆنۆمێنتەکە چەندین هۆڵ و شوێنی تێدایە بۆ نمایشکردن و دانانی تاجە گوڵینە و نووسینی یاداشت و بەستنی سیمینار و کۆنفرانس. گۆڕەپانی مۆنۆمێنتەکە لە پێشەوە لە لای ڕاست و چەپ ٣٦٠ گۆڕی هێمایی شەهیدان لەخۆدەگرێت. == سەرچاوەکان == * [http://archive.aawsat.com/details.asp?section=54&article=672566&issueno=12191#.W4zed-gzYdU ڕۆژنامەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست (مۆنۆمێنتی شەھیدانی کورد)] * [http://www.gov.krd/a/d.aspx?a=42289&l=14&r=81&s=010000 قۆناغەکانی کۆتایی پڕۆژەی یادی شەھیدان (حکوومەتی ھەرێمی کوردستان))]{{بەستەری مردوو|url=http://www.gov.krd/a/d.aspx?a=42289&l=14&r=81&s=010000 |date=ئابی ٢٠٢٥ }} * [https://modern-cons.com/portfolio_page/project-3/ ئەو کۆمپانیایە پڕۆژەکەی جێبەجێ کردووە] {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|نژیاروانی|پارێزگای ھەولێر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} qiks364acot8q0avm75bhr7br7wu17p 0 288202 1679659 1556652 2026-10-03T13:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679659 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=250._Erbil_Stones_and_Gems_Museum._Interior_of_Erbil_Citadel,_Hawler,_Erbil_Governorate,_Iraq.jpg }}'''مۆزەخانەی بەرد و گەوھەرەکان لە قەڵای ھەولێر''' لە ٩ی ئازاری ٢٠١٦، لەلایەن جیۆلۆجی مامۆستا سەربەست مەجید، دەرچووی بەشی [[جیۆلۆجی]] لە کۆلێژی زانست لە [[مووسڵ]] لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە، لە ماوەی ٤٠ ساڵدا کۆمەڵە بەرد و گەوھەری خۆی لە چەند ناوچەیەکی جیھان کۆکردەوە، و بۆ یەکەمجار لە ماڵەکەی خۆیدا لە شارۆچکەی بچووکی شەقڵاوە لە ساڵی ٢٠١٤ لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەولێر نمایشی کرد.دواتر بووەتە خاوەنی مۆزەخانەیەک کە بە تاکە مۆزەخانە لە جۆری خۆی دادەنرێت لە [[ھەرێمی کوردستان]].لە ساڵی ٢٠١٦ مۆزەخانەکە گواسترایەوە بۆ [[قەڵای ھەولێر]] و ئێستا یەکێک لە باڵەخانە نەریتییەکان کە دوو نھۆمییە و نۆژەنکراوەتەوە داگیرکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://welateme.net/cand/modules.php?name=News&file=article&sid=5873 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210614205546/https://welateme.net/cand/modules.php?name=News&file=article&sid=5873 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بینا دوو نھۆمییەکە ژمارەیەکی زۆری بەرد و گەوھەری تێدایە. لە مۆزەخانەکەدا چەندین بەردی باو و دەگمەنی [[عێراق]] و وڵاتانی دیکە نمایشکراوە، جگە لە پارچەی نەیزەک و بەردبوو و جۆرەکانی دیکە. لە نھۆمی یەکەم دووکانێک ھایە کە بەردی ئەسڵی و کۆپی دەفرۆشێت. نرخی چوونە ژوورەوە ١٥٠٠ دیناری عێراقییە. وێنەگرتن لەناو فرۆشگاکە قەدەغەیە.باڵە بەردبووەکان بەردبووە جۆراوجۆرەکانی [[کوردستان]] و ناوچەکانی تری جیھان لەخۆدەگرێت، لەوانە [[ئەمریکای لاتینی|ئەمریکای لاتین]] [[ڕووسیا|و ڕووسیا]] [[ئاسیا|و ئاسیا]]، کە کۆنترینیان بریتییە لە تریبۆلایت کە نزیکەی شەش سەد ملیۆن ساڵ لەمەوبەرە. [[یاقووت]] و [[مەرجان]]ی و [[مرواری]] و زووموروود و [[کومارین]] و [[کوارتز]] بە ھەموو ڕەنگەکانی سپی و پەمەیی و ڕەشەوە ھەیە. و دار و ددانی بەردبووی ئاژەڵانی سەردەمی جیاواز لە سەردەمی کامبرینەوە تا [[سەردەمی بەستەڵەک|سەردەمی سەھۆڵبەندان]] ھەیە.<ref>https://web.archive.org/web/20201025193844/https://ankawa.com/forum/index.php?topic=854914.0</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201026143054/https://www.academia.edu/39911830/gemstones</ref> ھۆکاری سەرەکی کردنەوەی مۆزەخانەکە سەرەتا بۆ ھاندانی گەشتیاریی بوو، پاشان بۆ سوودی لێکۆڵەران و پسپۆڕانی زەویناسی. == پێشانگە == <gallery widths="200px" heights="200px"> File:Erbil Stones and Gems Museum, Erbil Citadel, Hawler, Iraq. Interior 01.jpg| File:Erbil Stones and Gems Museum, Erbil Citadel, Hawler, Iraq. Interior 1.jpg|یەکێک لە ھۆڵەکان File:Malachite from Zaire. Erbil Stones and Gems Museum, Erbil Citadel, Hawler, Iraq.jpg| File:A stone. Erbil Stones and Gems Museum, Erbil Citadel, Hawler, Iraq.jpg| File:Starfish fossil. From? Period? Erbil Stones and Gems Museum. Erbil Citadel, Hawler, Iraq.jpg| File:Erbil Stones and Gems Museum, Erbil Citadel, Hawler, Iraq. Upper floor, shop.jpg|دووکانی مۆزەخانەکە لە نھۆمی سەرەوە </gallery> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Erbil Stones & Gems Museum}} {{شریتی دەروازە|عێراق|کوردستان}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزەخانەکانی ھەولێر]] h7k40zwu6ph3vhmr8vmvtkri42y1510 0 288449 1679974 1676381 2026-10-03T22:57:09Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679974 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=ئەحمەد مەرزووقی مالیکی|ناوی خۆماڵی=أحمد المرزوقی المالکی|زمانی ناوی خۆماڵی=ar|ناوی کاتی لەدایکبوون=ئەحمەد کوڕی ڕەمەزان کوڕی مەنسوور مەرزووقی حەسەنی|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٢٠٥ی کۆچی (١٧٩١ی زایینی)|شوێنی لەدایکبوون=سنباط، [[میسر]]|ڕێکەوتی مەرگ=١٢٦٢ی کۆچی یان دوای ١٢٨١ی کۆچی|شوێنی مەرگ=[[مەککە]]|شوێنی گۆڕ=گۆڕستانی مەعلا|نیشتەجێ=[[قاھیرە]]، [[مەککە]]|نەتەوە=عەرەب|ناوەکانی تر=ئەبولفەوز|پیشە=موفتی، قورئانخوێن، مامۆستا|ناوبانگ=موفتیی مالیکییەکان لە مەککە، دانەری "عەقیدەی عەوام"|ئایین=[[ئیسلام]] ([[ئەھلی سوننە]]، [[مالیکی]]، [[ئەشعەری]])}} '''شێخ ئەحمەد کوڕی ڕەمەزان مەرزووقی مالیکی حەسەنی''' (بە عەرەبی: أحمد المرزوقی المالکی؛ لەدایکبووی ١٢٠٥کـ/١٧٩١ز - کۆچکردووی ~١٢٦٢کـ) زانایەکی دیاری بواری [[قیڕائات]]، عەقیدە و [[مەزهەبی مالیكی|فیقھی مالیکی]] بوو. ئەو وەک موفتیی مالیکییەکان لە [[مەککە]] خزمەتی کردووە و بە دانەری مەتنی بەناوبانگی "عەقیدەی عەوام" (عقیدە العوام) ناسراوە، کە یەکێکە لە گرنگترین دەقە سەرەتاییەکان بۆ فێرکردنی بنەماکانی [[بیروباوەڕی ئیسلامی]]. == ژیان و نەسەبی == ئەحمەد مەرزووقی لە ساڵی ١٢٠٥ی کۆچی لە شارۆچکەی سنباط لە [[میسر]] لەدایک بووە. ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ [[حەسەن کوڕی عەلی|حەسەنی کوڕی عەلی]]، ئەمەش وای کردووە کە بە "شەریف" یان "سەید" بناسرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=السید أحمد المرزوقی المالکی المتوفی بعد 1281ھـ |ناونیشان=https://www.islamic-heritage.com/author/109 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260904005149/https://www.islamic-heritage.com/author/109 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |url-status=dead}}</ref> نازناوی "ئەبولفەوز"ی لەلایەن یەکێک لە مامۆستاکانیەوە پێ بەخشراوە. == ژیانی زانستی == ھەر وەک زۆربەی زانایانی سەردەمی خۆی، شێخ مەرزووقی لە سەرەتادا [[قورئان|قورئانی]] لەبەر کرد. دواتر بۆ قوڵبوونەوە لە زانستەکاندا، دە قیڕائاتەکەی لەسەر دەستی گەورە زانایانی سەردەمی خۆی خوێند، کە دیارترینیان شێخ ئیبراھیم عوبەیدی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=أحمد المرزوقی |ناونیشان=https://tarajm.com/people/23704 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://tarajm.com/people/23704 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}</ref> دوای ئەوەی گەشتی کرد بۆ [[مەککە]] و لەوێ نیشتەجێ بوو، بووە یەکێک لە مامۆستا دیارەکانی [[مزگەوتی حەرام]]. لە نزیک مەقامی مالیکی وانەی لە بواری قورئان، تەفسیر و زانستە شەرعییەکانی تردا دەوتەوە. لە کۆتاییەکانی تەمەنیدا، وانەی لەسەر "تەفسیری بەیزاوی" دەوتەوە. لە ساڵی ١٢٦١ی کۆچیدا، دوای کۆچی دوایی براکەی، شێخ محەممەد مەرزووقی، ئەو وەک موفتیی ڕێبازی [[مالیکی]] لە مەککە دەستنیشان کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=أحمد المرزوقی المالکی - ویکیبیدیا |ناونیشان=https://ar.m.wikipedia.org/wiki/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%82%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == قوتابییە دیارەکانی == شێخ مەرزووقی قوتابی زۆری پێگەیاند، کە ھەندێکیان بوونە گەورە زانایانی سەردەمی خۆیان. لەوانە: * ئەحمەد زەینی دەحلان: موفتیی شافیعییەکان لە مەککە. * ئەحمەد حەلەوانی کەبیر: کە بە "شێخی قورئانخوێنانی شام" ناسرا. * ئەحمەد دەھمان * تاھیر تەکروری == بەرھەمەکان == شێخ مەرزووقی چەندین بەرھەمی گرنگی لەدوای خۆی بەجێھێشتووە، کە بەناوبانگترینیان ئەمانەن: * '''عەقیدەی عەوام (عقيدة العوام):''' هۆنراوەیەکی کورت و پوختە لەسەر بنەماکانی بیروباوەڕی ئیسلامی، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە جیهانی ئیسلامیدا بۆ فێرکردنی منداڵان و خەڵکی گشتی بەکاردێت. * '''تحصيل نيل المرام:''' شیکردنەوەیەکە کە خۆی لەسەر هۆنراوەکەی "عەقیدەی عەوام"ی نووسیوە. * '''بلوغ المرام لبيان ألفاظ مولد سيد الأنام:''' شیکردنەوەیەکە لەسەر مەولوودنامەیەک. * '''الفوائد المرزوقية:''' شیکردنەوەیەکە لەسەر کتێبی "ئاجڕوومییە" لە زانستی ڕێزمانی عەرەبیدا. * چەندین دەقی تری لە بواری ڕێزمان، فەلەکناسی و عەقیدەدا نووسیوە. == کۆچی دوایی == سەبارەت بە ساڵی کۆچی دوایی شێخ مەرزووقی، دوو بۆچوونی جیاواز ھەن. ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە لە ساڵی ١٢٦٢ی کۆچی کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی مەعلا لە مەککە بە خاک سپێردراوە. بەڵام سەرچاوەی تر ئەمە بە نادروست دەزانن، چونکە بەڵگە ھەیە کە شێخ مەرزووقی یەکێک لە کتێبەکانی لە ساڵی ١٢٨١ی کۆچی تەواو کردووە. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە تا ئەو بەروارە یان دواتریش لە ژیاندا بووە. ھەروەھا ئاماژە بەوە کراوە کە لە کۆتایی تەمەنیدا بینایی لەدەست داوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=السید أحمد المرزوقی المالکی المتوفی بعد 1281ھـ |ناونیشان=https://www.islamic-heritage.com/author/109 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260904005149/https://www.islamic-heritage.com/author/109 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|قورئان|فیقھ|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:قورئانخوێنان]] [[پۆل:زانایانی ئایینیی سعودی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩١]] 3t9q1w9cshwpebvls4ghhb6lhpqv69g 0 288561 1679801 1678807 2026-10-03T17:18:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مەدینە|مەدینە]] 1679801 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=محەممەد کوڕی ڕەسووڵ بەرزنجی|ناوی خۆماڵی=محمد بن رسول الحسینی البرزنجی|زمانی ناوی خۆماڵی=ar|ناوی کاتی لەدایکبوون=سەید محەممەد کوڕی ڕەسووڵ کوڕی عەبدولسەید بەرزنجی شەھرەزووری|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٢ی ڕەبیعی یەکەمی ١٠٤٠ی کۆچی (١٦٣٠ی زایینی)|شوێنی لەدایکبوون=[[شارەزوور]]، [[کوردستان]]|ڕێکەوتی مەرگ=١ی موحەڕەمی ١١٠٣ی کۆچی (١٦٩١ی زایینی)|شوێنی مەرگ=[[مەدینە]]، حیجاز|شوێنی گۆڕ=[[بەقیع]]، مەدینە|نەتەوە=[[کورد]]|نیشتەجێ=شارەزوور، [[بەغدا]]، [[دیمەشق]]، [[قاھیرە]]، مەدینە|پیشە=موفتی، فەقیھ، موفەسیر، نووسەر|ناوبانگ=موفتیی شافیعییەکانی مەدینە و خاوەنی زیاتر لە ٩٠ بەرھەم|ئایین=[[ئیسلام]] ([[ئەھلی سوننە]]، [[شافیعی]])|وێنە=محەممەد کوڕی ڕەسووڵ بەرزنجی.png}} '''سەید محەممەد کوڕی ڕەسووڵ بەرزنجی''' (بە عەرەبی: محمد بن رسول الحسيني البرزنجي؛ لەدایکبووی ١٦٣٠ – کۆچکردووی ١٦٩١) زانایەکی ئایینیی [[کورد]] بوو کە پسپۆڕیی لە زانستەکانی [[تەفسیر]]، [[فیقھی ئیسلامی|فیقھ]] و [[وێژە]](ئەدەب)دا ھەبوو. ئەو یەکێک بوو لە زانا دیارەکانی مەزھەبی [[شافیعی]] و وەک موفتیی شافیعییەکان لە شاری [[مەدینە]] کاری کردووە. == ژیانی سەرەتایی و خوێندن == محەممەد بەرزنجی لە ساڵی ١٠٤٠ی کۆچی (١٦٣٠ی زایینی) لە [[شارەزوور]] لە [[باشووری کوردستان]] لەدایک بووە. خوێندنی سەرەتایی و لەبەرکردنی [[قورئان|قورئانی]] لەسەر دەستی باوکی بووە و دواتر لەلای زانایانی ناوچەکەی خۆی، وەک [[مەلا محەممەد شەریف گۆرانی]]، درێژەی بە خوێندن داوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=محمد البرزنجی ابن عبد الرسول بن عبد السید |ناونیشان=https://tarajm.com/people/27883 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == گەشتە زانستییەکان == بۆ وەرگرتنی زانست، سەید محەممەد گەشتێکی بەرفراوانی بۆ ناوەندە زانستییە گرنگەکانی ئەو سەردەمە کرد. ئەو سەردانی شارەکانی [[ھەمەدان]]، [[بەغدا]]، [[مێردین]]، [[حەلەب]]، [[دیمەشق]]، [[ئەستەمبوڵ]]، [[میسر]] و [[یەمەن|یەمەنی]] کردووە. لە ھەر شارێکدا، لەلای زانا گەورەکانی ئەو شوێنە خوێندوویەتی. دواجار لە شاری [[مەدینە]] نیشتەجێ بوو، کە لەوێ بووە یەکێک لە دیارترین زانایان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=محمد بن رسول الحسینی البرزنجی - ویکیبیدیا |ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AC%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ژیانی پیشەیی و پایەی زانستی == دوای نیشتەجێبوونی لە مەدینە، بووە مامۆستا لە [[مزگەوتی پێغەمبەر]](د.خ) و لە کۆڕی وانەوتنەوەی زانای گەورەی کورد، [[ئیبراھیم گۆرانی]]، بەردەوام بوو. ھەروەھا، لەژێر دەستی شێخ ئەحمەد قوشاشی، ڕێبازی سۆفیگەریی وەرگرت. بەھۆی قووڵیی زانستەکەیەوە، پلەی موفتیی شافیعییەکانی لە مەدینە پێ سپێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=محمد بن رسول الحسینی البرزنجی - ویکیبیدیا |ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AC%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> سەرچاوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە توانایەکی لەڕادەبەدەری ھەبووە لە وەڵامدانەوەی پرسیارە ئاڵۆزەکاندا بە شێوەیەکی خێرا و بە دەربڕینێکی ڕەوان و کورت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=محمد البرزنجی ابن عبد الرسول بن عبد السید |ناونیشان=https://tarajm.com/people/27883 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == میراتی زانستی و نەوەکانی == سەید محەممەد بەرزنجی بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی زنجیرەی زانستیی بنەماڵەی بەرزنجی لە مەدینە دادەنرێت. میراتە زانستییەکەی بۆ چەندین نەوە لەدوای خۆی بەردەوام بوو، کە دیارترینیان نەوەی نەوەی بوو، زانای ناودار سەید [[جەعفەر بەرزنجی]] (١٧١٦–١٧٦٤)، نووسەری "مەولوودنامەی بەرزنجی". ھەروەھا، ئەم کاریگەرییە زانستییە درێژەی کێشا تا گەیشتە [[جەعفەر کوڕی ئیسماعیل بەرزنجی]] (١٨٣٤–١٨٨٩)، کە ئەویش وەک باپیرەی، پلەی موفتیی شافیعییەکانی لە مەدینە وەرگرت. == بەرھەمەکان == سەید محەممەد بەرھەمی زۆری نووسیوە کە ژمارەیان دەگاتە زیاتر لە ٩٠ پەرتووک و نامیلکە. دیارترینیان ئەمانەن: * '''الإشاعة لأشراط الساعة:''' یەکێکە لە بەناوبانگترین پەرتووکەکانی لەربارەی نیشانەکانی ڕۆژی دوایی. * '''النواقض للروافض:''' پەرتووکێکە لە وەڵامی شیعەدا. * '''أنهار السلسبيل في شرح تفسير البيضاوي:''' شیکردنەوەیەکە بۆ تەفسیری [[قازی بەیزاوی]]. * '''خالص التلخيص:''' کورتکراوەیەکە بۆ کتێبی "تلخيص المفتاح" لە زانستی بەلاغەدا. * '''الجاذب الغيبي:''' وەرگێڕان و شیکردنەوەیەکە لە فارسییەوە بۆ یەکێک لە بەرهەمەکانی [[ئیبن عەرەبی|ئیبن عەرەبی.]] * '''رجل الطاووس في شرح القاموس:''' شیکردنەوەیەکە بۆ فەرهەنگی "قاموس المحیط". == کۆچی دوایی == سەید محەممەد کوڕی ڕەسووڵ بەرزنجی لە یەکەم ڕۆژی مانگی موحەڕەمی ساڵی ١١٠٣ی کۆچی (١٦٩١ی زایینی) لە شاری مەدینە کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی [[بەقیع]] بە خاک سپێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=محمد بن رسول الحسینی البرزنجی - ویکیبیدیا |ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AC%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|کوردستان|وێژە|مەدینە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:زانایانی شافیعی]] [[پۆل:زانایانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی شارەزوور]] [[پۆل:موفتییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٠]] [[پۆل:مردووەکانی ١٦٩١]] euarwpoo5mi8e6bt7gwgb5th8x1k9v6 1 288895 1680134 1470625 2026-10-04T05:54:42Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680134 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەی نێرگز]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1470624 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250522060416/https://knwe.org/KU/Details/21981 بۆ https://www.knwe.org/KU/Details/21981 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٠٨، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەی نێرگز]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680133 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250531115020/https://www.sulcci.com/jmare-2221/ بۆ https://www.sulcci.com/jmare-2221/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٥٤، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 4ueuirjw7gaseejyskji0etputhmgn7 0 289313 1679728 1516544 2026-10-03T16:35:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1679728 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''مۆڵتیمیدیا''' شێوازێکی پەیوەندییە کە تێکەڵەیەک لە شێوەی ناوەڕۆکی جیاواز بەکاردەھێنێت، وەک [[دەق|نووسین]]، [[دەنگ]]، [[وێنە]]، [[ئەنیمەیشن]]، یان [[ڤیدیۆ]]، لە یەک پێشکەشکردندا. ئەمە پێچەوانەی میدیای گشتیی تەقلیدییە، وەک کەرەستەی چاپکراو یان تۆماری دەنگی، کە تەنھا یەک شێوەی ناوەڕۆکی میدیایییان تێدایە. نموونە باوەکانی مۆڵتیمیدیا بریتین لە پۆدکاستی ڤیدیۆیی، سلایدشۆی دەنگی، و ڤیدیۆی ئەنیمەیشن. دروستکردنی ناوەڕۆکی مۆڵتیمیدیا جێبەجێکردنی پرەنسیپەکانی پەیوەندیی کارلێکیی کاریگەر لەخۆدەگرێت. پێنج بەردی بناغەی سەرەکیی مۆڵتیمیدیا بریتین لە دەق، وێنە، دەنگ، ڤیدیۆ، و ئەنیمەیشن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.wikibooks.org/wiki/Introduction_to_Computer_Information_Systems/Multimedia|سەردێڕ=Introduction to Computer Information Systems/Multimedia - Wikibooks, open books for an open world |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=en.wikibooks.org |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Multimedia}} {{شریتی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:داڕشتن]] [[پۆل:دیزاینی پەیوەندیکردن]] [[پۆل:دیزاینی پەیوەندی بەستن]] 9hdlc8c8jbl2rbjhvoiedn9wxdy3cbz 0 289886 1679865 1479352 2026-10-03T19:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679865 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name={{Script/Arabic|'''شێخ مەند'''}}|title=[[ئەمیر]]|image=|caption=|succession=ئەمیری کوردان|reign=|coronation=|full name=شیخ مند إبن فخرالدین إبن عزالدین الھکاری|predecessor=|successor=ئەربوو بەگ|spouse=|issue=|dynasty=شەمسانی|father=[[شێخ فەخرەددین]]|mother=|religion=[[ئێزیدی (دین)|ئێزیدی]]|birth_date=سەدەی ١٢یەم|birth_place=|death_date=|death_place=|date of burial=|place of burial=}} [[پەڕگە:Shegh_mand_shrine.jpg|وێنۆک|قوببا شێخ مەند، مەزارگەیەکی تایبەتە بە شێخ مەند لە [[شنگال|شەنگال]]، [[باشووری کوردستان]] کە لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٤ لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشەوە]] وێرانکرا و دواتر لە ساڵی ٢٠٢١ ئاوەدانکرایەوە.]] '''[[شێخ]] مەند''' یان '''شێخ مەند پاشا''' ({{Langx|ku|Şêx Mend}}<ref name="Omarkhali 2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Omarkhali|یەکەم=Khanna|سەردێڕ=The Yezidi religious textual tradition, from oral to written: categories, transmission, scripturalisation, and canonisation of the Yezidi oral religious texts|بڵاوکەرەوە=Harrassowitz Verlag|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٤٧-١٠٨٥٦-٠|شوێنی بڵاوکردنەوە=Wiesbaden|oclc=٩٩٤٧٧٨٩٦٨|بەستەری نووسەر=Khanna Omarkhali}}</ref>) کەسایەتییەکی پیرۆزی سەدەی ١٢ی [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] بوو، فەرمانڕەوای [[میرنشینی کلیس]] بوو، و فەرماندەی سوپای [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبی]] بووە و کوڕی [[شێخ فەخرەددین|شێخ فەخرەددینە]] و بەم پێیەش سەر بە ڕەچەڵەکی [[ڕێکخراوی کۆمەڵایەتیی ئێزیدی|شەمسانیی]] شێخەکانە. خوشکەکەی ناوی [[خاتوونی فەخر|خاتوونە فەخر]] بوو، ئەمڕۆ وەک یەکێک لە گرنگترین ژنە پیرۆزە ئێزیدییەکان ڕێزی لێدەگیرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Açikyildiz|یەکەم=Birgül|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RBCMDwAAQBAJ&dq=Ayyubid+sinjar&pg=PA42|سەردێڕ=The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٦١-٠|پەڕەکان=٤١|زمان=en}}</ref><ref name="Kreyenbroek 1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kreyenbroek|یەکەم=Philip|سەردێڕ=Yezidism: its background, observances, and textual tradition|بڵاوکەرەوە=E. Mellen Press|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٠-٧٧٣٤-٩٠٠٤-٣|شوێنی بڵاوکردنەوە=Lewiston NY|oclc=٣١٣٧٧٧٩٤|بەستەری نووسەر=Philip G. Kreyenbroek}}</ref><ref name="Kreyenbroek 2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kreyenbroek|یەکەم=Philip|سەردێڕ=God and Sheikh Adi are perfect: sacred poems and religious narratives from the Yezidi tradition|بڵاوکەرەوە=Harrassowitz Verlag|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٤٧-٠٥٣٠٠-٦|شوێنی بڵاوکردنەوە=Wiesbaden|oclc=٦٣١٢٧٤٠٣|بەستەری نووسەر=Philip G. Kreyenbroek}}</ref> == ئەمیری کوردان == شێخ مەند یەکێک بوو لە سەرکردەکانی [[ھەکاری (خێڵ)|عەشیرەتی ھەکاریی]] [[کورد]] و فەرماندەی [[ھەکاری (خێڵ)#ھەنگی ھەکاری و سەردەمی ئەییووبییەکان|فەوجی ھەکارییەی]] سوپای [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبی]] بوو. بەھۆی خزمەتەکەیەوە، [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەڵاحەددین]] نازناوی «[[ئەمیر]]ی [[کورد]]»ی پێبەخشی لەگەڵ حوکمڕانیی قەڵای قوسەیر کە دەکەوێتە ڕۆژاوای [[پارێزگای حەلەب|حەلەب]]، و [[میرنشینی کلیس|ئیقتاعێک]] بەسەر [[کورد|کوردەکان]] لە شام.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Açikyildiz|یەکەم=Birgül|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RBCMDwAAQBAJ&dq=Ayyubid+sinjar&pg=PA42|سەردێڕ=The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٦١-٠|پەڕەکان=٤١|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAçikyildiz2014">Açikyildiz, Birgül (2014). [https://books.google.com/books?id=RBCMDwAAQBAJ&dq=Ayyubid+sinjar&pg=PA42 ''The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion'']. Bloomsbury Publishing. p. &nbsp;41. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-85772-061-0|<bdi>978-0-85772-061-0</bdi>]].</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guest|یەکەم=John S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0h0U-f8FbDEC&dq=hakkari+tribe&pg=PA16|سەردێڕ=Survival Among The Kurds|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-١٥٧٣٦-٣|پەڕەکان=٤٥|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=باروت|یەکەم=محمد جمال|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LBWLDwAAQBAJ&dq=شيخ+مند+باشا&pg=RA1-PT86|سەردێڕ=الصراع العثمانی - الصفوی وآثارھ فی الشیعیة فی شمال بلاد الشام|دوایین٢=السیاسات|یەکەم٢=المرکز العربی للأبحاث ودراسة|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=المرکز العربی للأبحاث ودراسة السیاسات|ژپنک=٩٧٨-٦١٤-٤٤٥-٢١٩-٦|زمان=ar}}</ref> == پەیوەندیی لەگەڵ مارەکاندا == شێخ مەند بە شێوەیەکی نەریتی بە پارێزەری مارەکان دادەنرێت. دەوترێت مەزارگەکەی لە [[لالش]] ئەشکەوتێکی تێدابووە کە پڕ بووە لە مار.<ref name="Kreyenbroek 1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kreyenbroek|یەکەم=Philip|سەردێڕ=Yezidism: its background, observances, and textual tradition|بڵاوکەرەوە=E. Mellen Press|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٠-٧٧٣٤-٩٠٠٤-٣|شوێنی بڵاوکردنەوە=Lewiston NY|oclc=٣١٣٧٧٧٩٤|بەستەری نووسەر=Philip G. Kreyenbroek}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKreyenbroek1995">[[Philip G. Kreyenbroek|Kreyenbroek, Philip]] (1995). ''Yezidism: its background, observances, and textual tradition''. Lewiston NY: E. Mellen Press. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7734-9004-3|<bdi>0-7734-9004-3</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/31377794 31377794].</cite></ref><ref name=":02">Diar Khalaf and Hayri Demir. 2013. ''Mythos und Legende der Shex Mend und das Symbol der Schlange'' (Myth and legend of the Şêx Mend and the symbol of the snake) (in German).</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:دینی ئێزیدی]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:کەسایەتییە پیرۆزەکانی ئێزیدی]] [[پۆل:مێژووی ئێزیدی]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٢یەم]] ep4gjty88pbuwfb4i3z8zpgr8rcv98l 0 291141 1679788 1679109 2026-10-03T17:13:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:نژیاروانی|نژیاروانی]] 1679788 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''منارەی شنگال''' [[منارە]]یەکی دێرینە و دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شاری [[شنگال]]. شنگال لە [[ئیسلام|سەردەمی ئیسلامیدا]] ناوبانگێکی زۆری ھەبووە و لە سەردەمی [[ئەتابەگ|ئەتابەگەکانی]] مووسڵ بووەتە میرنشینێکی گرنگ لە ناوچەی جزیرە. لە پاشماوەکانی میراتەکەیان ئەم منارەیە لە شەنگال کە لە خشت و گەچ بە شێوازی منارەی ئەلحەدبا لە شاری مووسڵ دروستکراوە. بەڵام مزگەوتەکەی وێران بوو و بەشێکی زۆری پێکھاتەکەی داڕما. سەرەڕای ئەوەش زۆر گرنگە بەو پێیەی شایەتحاڵی مێژووی بنیاتنانی خۆیەتی.<ref>طه باقر وفؤاد سفر، المرشد إلى مواقع الآثار، ج3، ص63-64.</ref> == تایبەتمەندییەکان == منارەکە بە نەخشی دیکۆراتی ئاڵۆز ڕازاوەتەوە، لە خشت و گەچ دروستکراوە و ئەوانەی تری بۆ بەرزی نزیکەی ١٢ مەتر بەرز دەبێتەوە. شێوە ستوونییە ڕەنگینەکەی لەسەر بنەمایەکی ھەشتگۆشەیی وەستاوە، شەش ڕووی بە حەنای میحراب ڕازێنراونەتەوە کە کەوانە نووکدارەکانیان بە دوو ڕیز ڕێکخراوە. ئەم شوێنە تایبەتانە پڕن لە دیکۆراتی نایاب. شریتێک لە نووسراوی یادگاری، کە یەکەم نووسراوی لەم جۆرەیە لەسەر منارە عێراقییەکان. نووسراوەکە بە ڕێنووسی سوولوس (الثلث) نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Coins of the Zangids of Syria |ناونیشان=http://islamiccoins.ancients.info/Zangids/ZangidsHistory.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200219114050/http://islamiccoins.ancients.info:80/Zangids/ZangidsHistory.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=islamiccoins.ancients.info}}</ref><ref>عيسى سلمان حميد، حضارة العراق، جامعة بغداد، بغداد، 1985م، ج9، ص70.</ref><ref>بشير يوسف فرنسيس، موسوعة المدن والمواقع في العراق، ج1، ص573-579.</ref><ref>عبد العزيز حميد، حضارة العراق، (من بحث الزخرفة على الآجر)، جامعة بغداد، بغداد، 1985م، ج9، ص410.</ref> == لەناوچوونی منارەکە == دوای ئەوەی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)]] دەستی بەسەر [[شنگال]]دا گرت، لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٥، ئەم ڕێکخراوە منارەی مێژوویی شنگالی تەقاندەوە، کە یەکێکە لە کۆمەڵێک شوێنەواری مێژوویی و شوێنەواریی کە ڕێکخراوەکە لە [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] وێرانیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=مقتل 70 من عناصر "داعش" في ضربات للطيران العراقي والتنظيم يفجر منارة سنجار|ناونیشان=https://arabic.cnn.com/middleeast/2015/03/23/iraq-isis-70-killed-iraqi-air-strikes|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220622031459/https://arabic.cnn.com/middleeast/2015/03/23/iraq-isis-70-killed-iraqi-air-strikes|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=CNN Arabic|زمان=ar-AR}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|نژیاروانی}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندازیاریی بینا]] [[پۆل:بینا ئیسلامییەکان]] [[پۆل:مێژووی عێراق]] [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] lze2a78551lqxfz2rfde3dqb4f0jmzj 0 291300 1680021 1548079 2026-10-04T01:36:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1680021 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | today = [[لوبنان]] | year_start = ١٥١٦ | image_flag = Maanid Emirate Flag.svg | flag_size = 115px | image_flag2 = Chehab Emirate flag.svg | flag = Flag of Lebanon | image_map = Domains of Fakhr al-Din in Ottoman Syria, at Zenith.png | map_caption = میرنشینی چیای لوبنان لە گەورەترین ئاستیدا لە سەردەمی فەخرەدینی دووەمدا، نزیکەی ساڵی ١٦٣٠ | event_start = جەنگی عوسمانی و مەمالیک (١٥١٦-١٥١٧) | event_end = [[کۆنفرانسی لەندەن (١٨٤٠)|کۆنفرانسی لەندەن]] | s1 = قایمقامیەتی چیای لوبنان | p1 = مەمالیکەکان | currency = [[Ottoman lira|Ottoman Lira]] | year_end = ١٨٤٢ | religion = [[Christianity]], [[Druze faith]], [[Islam]] | conventional_long_name = میرنشینی چیای لوبنان | common_languages = [[Arabic]]<br>[[Ottoman Turkish]] | government_type = [[میرنشین]] | linking_name = میرنشینی چیای لوبنان | capital = [[بەعقلین]] (1516–{{circa|1600}})<br />[[دیرلقەمەڕ]] ({{circa|1600}}–1811)<br />[[بەیتتین]] (1811–1840) | status = [[Vassal and tributary states of the Ottoman Empire|Vassal]] of the [[Ottoman Empire]] | status_text = [[ئۆتۆنۆمی|دەوڵەتی ئۆتۆنۆمی]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | native_name = Emirate of Mount Lebanon<br>{{native name|ar|إِمَارَة جَبَل لُبْنَان}} | common_name = میرنشینی چیای لوبنان }} '''میرنشینی چیای لوبنان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] : إِمَارَة جَبَل لُبْنَان) بەشێک بوو لە چیای لوبنان کە لە ژێر دەسەڵاتی سەقامگیری [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە نێوان ناوەڕاستی سەدەی ١٦ و سەرەتای سەدەی نۆزدەھەمدا پلەی گۆڕاوی سەربەخۆیی بەشەکی بەھرەمەند بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=t_amYLJq4SQC&pg=PA126&redir_esc=y</ref> شارۆچکەی بەعقلین لە سەردەمی مەعندا شوێنی دەسەڵاتی خۆجێی بووە تا ئەو کاتەی فەخرەدینی دووەم بەھۆی کەمی ئاو لە بەعقلین ژیانی لە دێر قەمەر ھەڵبژارد. دێر ئەلقەمەر بەو کورسییە مایەوە تا بەشیر شیھابی دووەم لەسەر تەختی پاشایەتی بەرزبووەوە و دەربارەکەی گواستەوە بۆ کۆشکی بەیتەدین. ئەمڕۆ بەیتددین وەک ناوەندی [[قەزای شوف]] دەمێنێتەوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=aY46oohf9LEC&pg=PA329&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> فەخرەدینی دووەم، دیارترین سەرکردەی [[درووزەکان لە لوبنان|ھۆزەکانی دروز]] لە کۆتایی سەدەی ١٦دا، لەلایەن عوسمانییەکانەوە مۆڵەتی پێدرا بۆ ئەوەی سەرکردایەتییەکانی دیکەی پارێزگاکان لە [[سووریای عوسمانی|سوریای عوسمانیدا]] بەناوی ئەوانەوە ملکەچ بکات، و لە کۆتاییدا خۆی چۆکدا دانا، بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ کۆنترۆڵکردنی پتەوتر لەلایەن ئیدارەی ناوەندی عوسمانییەوە بەسەر [[ئەیالەت]]ەکانی [[سووریا]]دا بکاتەوە. لە گێڕانەوەی ناسیۆنالیستی لوبنانیدا، وەک دامەزراندنی جۆرێک لە کۆندۆمینیۆمی دروز-مارۆنی کە زۆرجار وەک کۆرپەی دەوڵەتبوونی لوبنان و ناسنامەی نەتەوەیی وێنا دەکرێت، ئاھەنگ دەگێڕدرێت. مێژوونووسان و ڕۆشنبیرانی وەک سالیبی و بەیدوون زۆرێک لەم گریمانانەیان خستۆتە ژێر پرسیارەوە، ئەمەش پێشنیاری ڕوانگەیەکی ھاوسەنگتر و کەمتر ئایدیۆلۆژی بۆ ئەم قۆناغە دەکەن.<ref>https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA530&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> حکومەتی مەعن و شیھاب لە ناوچە جیاوازەکانی چیای لوبنان، لە نێوان ساڵانی ١٦٦٧ بۆ ١٨٤١، ئیلتیزامێکی عوسمانی بوو، یان کێڵگەیەکی [[باج]]، نەک میرنشینێکی خانەدانی و مولتازیمەکان ھەرگیز شازادەی حوکمڕان نەبوون. پەیوەندی نێوان [[باب ئەلعالی]] و میری شیھاب لە دەوری دانی باج دەسوڕایەوە، و شەرعیەتدان بە فەرمی پێگەی ئەوان وەک مولتازیم. ناجێگیری ھەڵوێستەکەیان ئەوەندە بوو کە لە ماوەی زیاتر لە سێ سەدەی دوو شانشینی (١٥١٦-١٨٤٠)دا تەنیا دوو سەرکردەی بەھێزی بەرچاو سەریان ھەڵدا، ئەوانیش فەخرەدینی دووەم (١٥٩١-١٦٣٥) و بەشیر شیھابی دووەم (١٧٨٨-١٨٤٠).<ref>https://books.google.iq/books?id=IFDkfiE-ZUcC&pg=PA56&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ھەرچەندە مێژوونووسە ناسیۆنالیستەکانی لوبنان مەیلیان ھەبووە [[میرنشین]] وەک جۆرێک لە پێشەکی مێژوویی چیای لوبنان [[موتەسەڕیف]]ات کە لە ساڵی ١٨٦١ دامەزرا، بەڵام مێژوونووسان و ڕۆشنبیرانی دواتر وەک کەمال سەلیبی و ئەحمەد بەیدون کێبڕکێیان لەسەر ئەم گێڕانەوەیانە کردووە، و ئاماژەیان بەوە کردووە کە تەرخانکردنی ئەرکەکان بۆ فەرمانڕەوا ناوخۆییەکان لە چوارچێوەی ناڕاستەوخۆدا ھیچ شتێکی ناوازە نەبووە ئیدارە لە [[سووریای عوسمانی]]. گێڕانەوەی حزبی ناوی جیاوازیان بەم قەوارەیە (لەوانەش "ئیمارەتی شوف"، "ئیمارەتی جەبەل دروز"، "ئیمارەتی چیای لوبنان"، ھەروەھا "ئیمارەتی مەعن")، کە سنوورەکانی بە باشی دیاری نەکرابوون، زۆرتر بەھۆی پێگەی یاسایی و ئیداریی تاڕادەیەک ناڕوونەکەیەوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=aY46oohf9LEC&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان|وڵاتەکان|مێژوو|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Principality of Samos}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:یۆنان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٢١]] [[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٩٨]] s20khaopbtq2ydrio7ywol69qvux5wt 0 291330 1680008 1553257 2026-10-04T01:34:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1680008 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Principatus Transsilvaniae'' |conventional_long_name =میرنشینی ئەردەل <br>Principality of Transylvania |common_name = Transylvania |status = [[دەوڵەتە وەسیەتییەکان و لقەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]];<br/>[[Lands of the Hungarian Crown|Hungarian crown land]];<br/>[[Polish–Lithuanian Commonwealth|Polish]] fiefdom |event_start = [[پەیماننامەی سپایەر (١٥٧٠)|پەیماننامەی سپایەر]] |date_start = ١٦ی ئاب |year_start = ١٥٧٠ |event_end = [[پەیماننامەی سزاتمار]] |date_end = ٢٩ی نیسان |year_end = ١٧١١ |event1 = [[ڕاپەڕینی بۆچسکای]] |date_event1 = ٢٨ی ئەیلوولی ١٦٠٤-٢٣ی حوزەیران ١٦٠٦ |event2 = [[پەیماننامەی ڤیەنا (١٦٠٦)|پەیماننامەی ڤیەنا]] |date_event2 = ٢٣ی حوزەیرانی ١٦٠٦ |event3 = [[ئاشتی نیکۆڵسبورگ]] |date_event3 = ٣١ی کانوونی دووەمی ١٦٢١ |event4 = [[دیپلۆما لیۆپۆڵدینۆم]] |date_event4 = ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٦٩٠ |event5 = [[پەیماننامەی کارلۆڤیتز]] |date_event5 = ٢٦ی ژانویەی ١٦٩٩ |event6 = [[شەڕی سەربەخۆیی ڕاکۆچی]] |date_event6 = ١٥ی حوزەیرانی ١٧٠٣ – ١ی ئایار ١٧١١ |government_type = [[پاشایەتی ھەڵبژێردراو]] [[میرنشین]] |title_leader = [[فەرمانڕەواکان]] |leader1 = جۆن سیگیسمۆند زاپۆلیا |year_leader1 = ١٥٧٠–١٥٧١ <small>(یەکەم)</small> |leader2 = فرانسیسی دووەم ڕاکۆچی |year_leader2 = ١٧٠٤–١٧١١ <small>(کۆتا)</small> |legislature = [[ڕژێمی ئەردەل]] |p1 = شانشینی ڕۆژھەڵاتی ھەنگاریا |image_p1 = [[File:Coa_Hungary_Country_History_John_I_of_Hungary_(Szapolyai)_(1526-1540).svg|x20px|link=Eastern Hungarian Kingdom]] |s1 = میرنشینی ترانسیلڤانیا (١٧١١-١٨٦٧) |flag_s1 = Flag of Transylvania before 1918.svg |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |image_coat = Arms of Transylvania in Cod. icon. 391.svg |image_flag = Transylvanian flag, 1601.svg |flag_border = no |image_flag2 = Banner of Gabriel Bethlen.svg |flag2_border = no |flag = Flag of Transylvania |flag_type = سەرەوە: بانەری باتۆری<br/>بنەوە: بانەری بێثلین |image_map = Transylvanian Principality.svg |image_map_caption = نەخشەی کارگێڕی میرنشینی ئەردەل(ترانسیلڤانیا)، ١٦٠٦-٦٠ |national_motto = |national_anthem = |capital = [[ئەلبا ئیولیا|گیولافێھێرڤار]] (ئەلبا ئیولیا) ١٥٧٠–١٦٩٢ <br/> [[سیبیو|سیبینیۆم]] (ناگیسزێبن/ھێرمانستاد/سیبیو) ١٦٩٢–١٧١١ |common_languages = [[Latin]] (in administration, science and politics)<br/> [[Hungarian language|Hungarian]] (vernacular, language of Diet and legislation<ref>Tamásné Szabó, Csilla, [http://erdelyimuzeumfolyoirat.adatbank.transindex.ro/pdf/EM-2004-3-4_006.pdf ''Az Erdélyi Fejedelemség korának jogi nyelve''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190003/http://erdelyimuzeumfolyoirat.adatbank.transindex.ro/pdf/EM-2004-3-4_006.pdf |date=3 March 2016 }} (The jurisdictional language in the age of the Principality of Transylvania)</ref><ref>Szabó T. Attila, ''Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár'' (''Historical dictionary of the Transylvanian Hungarian vocabulary'')</ref><ref>Compillatae Constitutiones Regni Transylvaniae (1671)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160307113444/http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs2/object/display/bsb10000565_00005.html Approbatae Constitutiones Regni Transylvaniae (1677)]</ref>)<br/> [[German language|German]] (vernacular, business, some official functions and instruction)<br/> [[Romanian language|Romanian]], [[Ruthenian language|Ruthenian]] ([[vernacular]]). |religion = [[Catholic Church|Catholicism]] (both [[Latin Church|Latin]] and [[Romanian Greek Catholic Church|Romanian Greek Catholicism]]), [[Calvinism]], [[Lutheranism]], [[Eastern Orthodoxy]],<br/> [[Unitarianism]], [[Judaism]] |population_density = |currency = |demonym = ترانسیلڤانی |today = [[ڕۆمانیا]]<br/>[[مەجارستان]]<br/>[[سلۆڤاکیا]]<br/>[[ئوکراینا]] }} '''میرنشینی ئەردەل''' (بە [[زمانی مەجاری|ھەنگاری]]: Erdélyi Fejedelemség؛ [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Principatus Transsilvaniae؛ [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Fürstentum Siebenbürgen؛ [[زمانی ڕۆمانیایی|ڕۆمانی]]: Principatul Transilvaniei / Principatul Ardealului؛ بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: Erdel Voyvodalığı / Transilvanya Prensliği)، دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆ بوو کە بە پلەی یەکەم لەلایەن شازادەکانی ھەنگاریا حوکمڕانی دەکرا.<ref>https://books.google.iq/books?id=jr-dpNHlb2UC&pg=PA36&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> زۆرینەی سەدەی ١٦ و ١٧ وەک دەوڵەتێکی ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بوونی ھەبووە و سوڵتانەکانی تورکی عوسمانی سەرپەرشتییان کردووە. ھەروەھا لە خاڵە جیاوازەکاندا لەم ماوەیەدا، ھابسبورگەکان تا ڕادەیەک سەروەرییان لە ناوچەکەدا ھەبوو.<ref>https://books.google.iq/books?ei=8rZ6T_ezAqXQ0QWz_4iuCQ&id=ycNApODqgRUC&redir_esc=y</ref> خاکەکەی جگە لە زەوییە تەقلیدییەکانی ترانسیلڤانیا، پێکھاتەی سەرەکی دیکەی بە ناوی پارتیۆمیش لەخۆگرتبوو، کە لە ھەندێک سەردەمدا قەبارەکەی بەراورد دەکرا لەگەڵ [[ترانسیلڤانیا]]. دامەزراندنی میرنشینی پەیوەست بوو بە پەیمانی سپێرەوە. بەڵام پێگەی ستیڤن باتۆری وەک پاشای پۆڵەندا یارمەتیدەر بوو بۆ قۆناغ بە قۆناغ ناوی میرنشینی ترانسیلڤانیا.<ref>https://books.google.iq/books?id=cqNEYfZI0kUC&dq=principality+of+transylvania&pg=PA27&redir_esc=y</ref> میرنشینی بەردەوام بوو لە بەشێک لە خاکەکانی تاجی ھەنگاریا و ھێمای مانەوەی دەوڵەتی ھەنگاریا بوو.<ref>https://books.google.iq/books?ei=-7J6T5i4CbG00QWS15HFCQ&id=LOln4TGdDHYC&redir_esc=y</ref> نوێنەرایەتی بەرژەوەندییەکانی ھەنگاریا دەکرد لە دژی دەستدرێژیەکانی ھابسبورگ لە شانشینی ھەنگاریا کە لەلایەن ھابسبورگەوە بەڕێوەدەبرا. یاسای نەریتی ھەنگاریا دەبوو بە وردی لە میرنشینەکەدا پەیڕەو بکرێت؛ جگە لەوەش، دەوڵەتەکە زۆرینەی [[پرۆتێستانت]] بوو. دوای قۆناغی نائارامی شەڕی سەربەخۆیی ڕاکۆچی، کەوتە ژێر دەسەڵاتی پاشایەتی ھابسبورگ.<ref>https://books.google.iq/books?id=rE7uAAAAMAAJ&redir_esc=y</ref> ئەم میرنشینە کە دوای شەڕی موھاچ لکێندرا بە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی کە سوپای تورکیا لە ساڵی ١٥٢٦ لە دژی ھەنگارییەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا، لە کاتی شەڕەکانی دوای گەمارۆی دووەمی ڤیەننا لەلایەن سوپای نەمساییەوە کرایە ئامانج و لە ساڵی ١٦٩١دا بە شێوەیەکی کاریگەر لە ژێر سەروەری تورکیادا وەستا. بە واژۆکردنی پەیمانی کارلۆڤیتز لە ساڵی ١٦٩٩، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ترانسیلڤانیا بە [[نەمسا]] دا. دوای ئەم بەروارە، [[ترانسیلڤانیا]] لەگەڵ ھەنگاریا کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Duchy of the Archipelago}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|یۆنان|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|وڵاتەکان|ئەورووپا}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان|وڵاتەکان}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٩٦٠]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا]] 81gjajv9b4n5ihf287d2b3fscccbnd0 0 291485 1680011 1555373 2026-10-04T01:34:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە) 1680011 wikitext text/x-wiki '''میرنشینی دیلماچۆغولاری''' یان '''بەیلیکی دیلماچ''' (دملێچ یان دێملێچ) میرنشینێکی بچووک بوو (بە تورکی: بەیلیک) کە لە سەدەی ١١دا لە [[تورکیا]]ی ئێستا دامەزرا. دوای شەڕی مەلازگرت لە ساڵی ١٠٧١، ھۆزە [[تورکمان]]ە سەرکەوتووەکان بە سەرۆکایەتی جەنگاوەرانی غازی دەستیان کرد بە نیشتەجێبوون لە خاکێکدا کە پێشتر سەر بە [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]] بوو. یەکێک لەو جەنگاوەرانە (دڵماچ ئۆغلو مێھمەت) (کوڕی دڵماچ) بوو. دوای ئەوەی [[ئیمپراتۆریەتیی سەلجووقی]] شاری [[بدلیس]]ی داگیرکرد شارەکە وەک ئیکتا، موڵکێکی نا میراتی لە ساڵی ١٠٨٥دا درا بە مەھمەت. دوای داگیرکردنی شارۆچکەی ئەرزن کە لە نزیکەوەیە (ئێستا گوندێکی بچووکە)، مەھمەت لە ساڵی ١١٠٤دا کۆچی دوایی کرد. لە سەردەمی تۆگان ئەرسلانی کوڕیدا، بەیلیک ئیتر وەسیلی ئیمپراتۆرێتی سەلجوکی گەورەی نەبوو. لە ساڵانی سەرەتای دەسەڵاتی خۆیدا، تۆگان ئارسلان دەسەڵاتی ئارتوکیدەکانی قبوڵ کرد و لەگەڵ ئارتوکیدەکان، بەشدارییان لە ژمارەیەک ئۆپەراسیۆنی سەربازیدا کرد دژی خاچپەرستان، گرنگترینیان شەڕی ئاگەر سانگوینی بوو لە ساڵی ١١١٩ کە ڕۆجەری سالێرنۆ ژیانی لەدەستدا.<ref>Prof.Yaşar Yücel-Prof Ali Sevim:Türkiye tarihi Cilt I, AKDTYKTTK Yayınları, 1991, pp 160</ref> ھەروەھا دوای دەستەبەرکردنی سەربەخۆیی ناچار بوو دژی بەیلیکە تورکەکانی دیکەی وەک سۆکمەنلی و ئارتوکیدەکانی پێشووی سوزەرەیین شەڕ بکات بۆ ئەوەی بەرگری لە [[بدلیس]] بکات لە ھێرشەکان. دوای مردنی تۆگان (١١٣٤ ؟) جێنشینەکانی دژی [[گورجستان|جۆرجیا]] و دانیشمەندەکان شەڕیان کرد. لەگەڵ جێگرتنەوەی میرنشینە بچووکەکان لەلایەن دەسەڵاتە گەورەکانەوە بەیلیکەکان دەبوو سەروەری [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەیوبییەکان]]، [[ئیمپراتۆریەتیی خەوارزمی]]، ئیلخانییەکان و [[تەیمووری لەنگ]] قبوڵ بکەن. دوای گەڕانەوەی تەیمور، [[ئاق قۆینلۆ]] تورکۆمانەکان ھەموو خاکەکەیان گرت کە ڕەنگە لە دەوروبەری ساڵانی ١٤١٠دا.<ref>Yılmaz Öztuna, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt: 2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1996, s.</ref> == فەرمانڕەواکان == {| class="wikitable" |- ! بەگ<ref>Yılmaz Öztuna, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt: 2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1996, s.</ref> ! حوکمڕانی ! تێبینی |- | دیلماچۆغلو مێھمەت بەگ || ١٠٨٥–١١٠٤ || |- | شەمسودەڤلە تۆگان ئەرسلان || ١١٠٤–١١٣٨ || |- | حوسامەددین کورتی || ١١٣٨–١١٤٦ || |- | شەمسودەڤلە یاکوت ئەرسلان || ١١٤٦–١١٤٨ || |- | فەھرودەڤلێت شا || ١١٤٨–١١٨٠ || |- | فولان بەگ || ١١٨٠–١١٩٢ || |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Duchy of the Archipelago}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان|وڵاتەکان|ژیاننامە|یۆنان|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|وڵاتەکان|ئەورووپا|ئوکراینا|جوگرافیا|تورکیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٩٦٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٤]] [[پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی]] [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٧]] f8f2tyz2j7zqk18x7jzsxx2n4tcwdi3 0 292069 1679963 1650078 2026-10-03T22:38:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1679963 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرزا ئاغا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میرزا آغا }}<br>{{lang-en| Marzan Agha }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord|36.05254| 44.10063}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میرزا ئاغا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.05254| 44.10063 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرزا ئاغا''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] itzffxf3emireomstul2pfk3kvtttgy 0 292119 1680037 1650065 2026-10-04T01:39:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680037 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرەکانی خدر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میرکان خدر}}<br>{{lang-en| Mirakan Khdr }} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.00294| 44.20770}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میرەکانی خدر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.00294| 44.20770 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بێستانە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرەکانی خدر''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی بێستانە]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] ejyky8yo76sey5iwxuhxtaubd6sv1ht 0 292215 1680036 1650066 2026-10-04T01:39:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680036 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میرەکان شێخ ئەفەندی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میرکان شیخ افندي}}<br>{{lang-en|Mirakan Shekh Afandi}} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|35.95723| 44.16524}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میرەکان شێخ ئەفەندی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.95723| 44.16524 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میرەکان شێخ ئەفەندی''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 0w3avjhujjh4yohnpvpzhvmiw1s93hk 0 292447 1680179 1650054 2026-10-04T07:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680179 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میلیھۆرتی شعێو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میلیهورت شعیو}}<br>{{lang-en| Milihort Shew}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.96957| 43.55453}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میلیھۆرتی شعێو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.96957| 43.55453 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی مەلا قەرە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میلیھۆرتی شعێو''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی مەلا قەرە]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] bhxff0ui1h9nw7f9myv8qwj50053xg7 0 292448 1680180 1650053 2026-10-04T07:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680180 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میلیھۆرتی قەرەنی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میلیهورت قرني}}<br>{{lang-en| Milihort Qarani}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.9612| 43.5436}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میلیھۆرتی قەرەنی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.9612| 43.5436 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی مەلا قەرە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میلیھۆرتی قەرەنی''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی مەلا قەرە]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 89jv150dtntoeizlgh8c8fqaeey2aza 0 292516 1680092 1650059 2026-10-04T04:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680092 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میل سەید محەممەد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میل سید محمد}}<br>{{lang-en| Mil Said Muhamad}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.07836| 43.73586}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میل سەید محەممەد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.07836| 43.73586 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گوێڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میل سەید محەممەد''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی گوێڕ]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 82uf0fhr8ide1vpy3e5csclfwx3g4dy 0 292517 1680091 1650060 2026-10-04T04:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1680091 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میل سەید عەبدولکەریم | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میل سید عبدالکریم}}<br>{{lang-en| Mil Said Abdulkarim}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.08799| 43.71424}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میل سەید عەبدولکەریم''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.08799| 43.71424 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گوێڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میل سەید عەبدولکەریم''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی گوێڕ]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] nxlnazv2ve03jkju2xl35cv0joerzlh 0 292825 1679940 1650089 2026-10-03T22:34:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1679940 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراجیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میراجیان}}<br>{{lang-en| Mirajian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62277| 44.62486}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میراجیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62277| 44.62486 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٣٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراجیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ڕەواندز}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] 00efcxz22u25to4prbktyek7as973cl 0 292996 1679864 1564598 2026-10-03T19:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1679864 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''میر عەلی بەگ کوڕی حوسێن بەگ کوڕی عەلی بەگ''' یەکێک بوو لە سەرکردەکانی [[ئێزیدییەکان]]. شازادەی یازدەھەمی [[شێخان]] و ھەموو ئێزیدییەکان بوو. ھاسەرەکەی ناوی [[مەیان خاتوون]] بوو. منداڵەکانی ناویان [[میر سەعید بەگ]] و سلێمان و بەدر و ھادی و حەسەنییە. بۆ ماوەی ساڵانی ١٨٩٩–١٩١٢ یان ١٩١٣ لە شوێنی [[میر حوسێن بەگی سێیەم]]ی برای بووە سەرکردەی ئێزیدییەکان. لە ساڵی ١٩١٣ کوژرا، لە کاتێکدا [[عەلی بەگی یەکەم]]ی باپیری لە ساڵی ١٨٣٣ لە ناوچەی [[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ]] لە چیای [[ڕەواندز]] کوژرا و ئەم [[تاڤگە]]یە ناوی ئەوی ھەڵگرتووە.<ref>اليزيديون في حاضرهم وماضيهم، عبد الرزاق الحسني</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩١٣]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کوردی]] pakzaf3vixia5x10zepl8ckg6axi328 0 292997 1679858 1564597 2026-10-03T19:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1679858 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''میر سەعید بەگ کوڕی عەلی بەگ کوڕی حوسێن بەگ کوڕی عەلی بەگ''' یەکێک بوو لە سەرکردەکانی [[ئێزیدییەکان]]. شازادەی دوانزەھەمی [[شێخان]] و ھەموو ئێزیدییەکان بوو. ھاوسەرەکەی ناوی وەنسە ئەلئەمەوی بوو، دوو کوڕی ھەبوو: تەحسین و [[میر خەیری بەگ|خەیری]]. == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ئێزدییەکانی عێراق]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کوردی]] 0v5cbagghmj99bripi1k5v9peulecib 0 292998 1679856 1564599 2026-10-03T19:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1679856 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''میر حوسێن بەگ کوڕی عەلی بەگ''' (لەدایکبووی ١٨٢٩ – مردووی ١٨٧٩) یەکێک بووە لە سەرکردەکانی [[ئێزیدییەکان]]. تا کۆچی دوایی خۆی نۆیەمین شازادەی [[شێخان]] و ھەموو ئێزیدییەکان بووە. جێنشینەکەی بووە میر جاسم بەگی مامی. لەدوای ئەو لە دوو کوڕەکەی میر میرزا [[میر عەلی بەگی دووەم|و میر عەلی]] وەک سەرکردەی ئێزیدییەکان بوون. ھەروەھا خۆی دوو کوڕی بەناوی بەدیع و عەبدی ھەبوو.<ref>اليزيديون في حاضرهم وماضيهم، عبد الرزاق الحسني</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٩]] 9o20iolr9hk98021gw3gt538yp01i51 0 293095 1680019 1565603 2026-10-04T01:36:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1680019 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} }} {{Databox|وێنە=Karamanid_Dynasty_flag.svg }}'''میرنشینی قەرەمان''' دەوڵەتێکی ئیسلامی بوو لە [[١٢٥٠|ساڵی ١٢٥٠]] زایینی لە باشووری [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] سەریھەڵدا. فەرمانڕەواکانی بە ڕەچەڵەک [[ئەرمەنی]] بوون، چونکە لەلایەن نووری سۆفییەوە دامەزراوە کە [[ئیسلام|موسڵمان]] بووە. نەوەکانی دوای ئەو بەردەوام بوون لە حوکمڕانی. [[زمانی تورکی]] (ئەو سەردەمە [[ئەلفوبێی عەرەبی|بە ڕێنووسی عەرەبی]] نووسرابوو) [[زمانی فەرمی|وەک زمانی فەرمی]] دەوڵەت وەرگیرا. <ref>https://web.archive.org/web/20160303191720/http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=1547</ref> قەرەمانییەکان پەیوەندییەکی نایابیان لەگەڵ [[مەمالیکەکان|مەملوکەکانی]] [[میسر|میسردا]] ھەبوو، بەو پێیەی قەرەمانییەکان شاری ئالانیە (یان قەڵات)یان فرۆشت، کە ئەمڕۆ لە باشووری [[تورکیا]]، [[مەمالیکەکان|بە مەملوکەکان]] بە ٥ ھەزار پارچە زێڕ، دواتر پەیوەندییەکان لە سەردەمی سوڵتان زاد ئیسحاقدا تێکچوو. عەلائەددین عەلی بەگی قەرەمانی، فەرمانڕەوای میرنشینی قەرەمانی، لە شەڕی ئاق چای لە ساڵی ١٣٩٨ لە لایەن [[بایەزیدی یەکەم|سوڵتانی عوسمانی بایەزیدی یەکەمەوە]] شکستی ھێنا و دوای ھەوڵدان بۆ ھەڵھاتن لە سێدارە درا. عوسمانییەکان [[قۆنیە|کۆنیا]] و لارێن و نیغدە و دەڤێلی و قەرەھیسار لە باکووری [[زنجیرەچیای تۆڕۆس|چیای تۆروسیان]] گرتەوە کە لە دەستی قەرەمانیدەکاندا بوو، زەوییەکان بوونە موڵکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]]، لە کاتێکدا شار و قەڵاکانی باشووری چیای تۆرۆس، وەک مووت و ئیرمەنیک و تاشێلی ئیتچل لەژێر کۆنترۆڵی بەگەکانی لقەکەی تری بنەماڵەی قەرەمانیدا بوون. {{Sfn|Uzunçarşılı|1998}} دوای چەند ساڵێک، [[بایەزیدی یەکەم|سوڵتان بایەزیدی یەکەم]] لە شەڕی ئەنقەرەدا لە ساڵی ١٤٠٢ی زایینی لەلایەن [[تەیمووری لەنگ|تەیمورەوە]] شکستی ھێنا و میرنشینی قەرەمان دامەزرایەوە. قەرەمانییەکان لەکاتی شەڕی سوڵتانی عوسمانیدا لەگەڵ [[مەمالیکەکان|مەملوکەکانی]] [[وڵاتانی شام|شام]] لەگەڵ سوڵتانی عوسمانی بوون. سەرکەوتنەکانی عوسمانی بەسەر [[مەجارستان|مەگیارەکان]] لە باکوور بووە ھۆی ئەوەی قەرەمانییەکان خۆبەخشانە بەیعەت بە سوڵتانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] [[موڕادی دووەم|مورادی دووەم]] بدەن و کۆتایی ھاتنی میرنشینی قەرەمان لە [[١٤٨٧|ساڵی ١٤٨٧ی]] زایینی، واتە ٢٣٧ ساڵ دوای دامەزراندنی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karamanids}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|تورکیا|وڵاتەکان}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٥٠]] [[پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا]] 42oh9nndiovb6iuvhb2hlxrrgn69jrn 0 293164 1679820 1676917 2026-10-03T17:52:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئیسپانیا|ئیسپانیا]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠٢٠|دەیەی ٢٠٢٠]] و [[دەروازە:تۆپی پێ|تۆپی پێ]] 1679820 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''لا لیگای ٢٠٢٥–٢٦'''، کە بەھۆی سپۆنسەرییەوە بە لا لیگا ئی ئەی سپۆرتسیش دەناسرێت، ٩٥ەمین وەرزی [[لا لیگا]]یە، کە بەرزترین ئاستی پێشبڕکێی تۆپی پێی ئیسپانیایە. لە ١٥ی ئابی ٢٠٢٥ دەستی پێکردووە و لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ کۆتایی دێت. خشتەی یارییەکان لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە. [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] پاڵەوانی بەرگریکارە، کە وەرزی ڕابردوو ٢٨ەمین نازناوی خۆی بەدەستھێنابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|دەیەی ٢٠٢٠|تۆپی پێ}} [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] 3cbxu93meu49hvvx2lxd4z6g3x885ag 0 293511 1679966 1629311 2026-10-03T22:38:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1679966 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[ئایەتوڵڵا]]ی گەورە موجەدید [[سەید|میرزا]] '''ئەبوو محەممەد موعیزددین محەممەد حەسەن حوسێنی شیرازی''' ({{Langx|fa|{{nq|ابومحمد معزالدین محمدحسن حسينى شيرازی}}}}، ٢٥ی نیسانی ١٨١٥ – ٢٠ی شوباتی ١٨٩٥)، بە سادەیی بە '''میرزا شیرازی''' ناسراوە، [[مەرجەع]]ێکی [[شیعە|شیعەی]] ئێران بووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://annabaa.org/arabic/historic/6656|سەردێڕ=المجدد الشيرازي الكبير |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=An-Nabaa Information Network |زمان=ar}}</ref> <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tehrani|یەکەم=Agha Buzurg|ناونیشان=http://alfeker.net/library.php?id=3324|سەردێڕ=Tabaqat A'lam al-Shia; al-Kiram al-Barara Fi al-Qarn al-Thalith Ashar|بڵاوکەرەوە=Dar Ihya' al-Turath al-Arabi|ساڵ=٢٠٠٩|بەرگ=١٣|شوێن=Cairo, Egypt|پەڕەکان=٤٣٦|trans-title=Levels of the Notables of the Shia (13th Century)|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200116144847/http://alfeker.net/library.php?id=3324|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.islamicinsights.com/religion/history/ayatollah-mirza-shirazi.html|سەردێڕ=Ayatollah Mirza Shirazi |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=Islamic Insights}}</ref> <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Wardi|یەکەم=Dr. Ali|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Yv17DwAAQBAJ|سەردێڕ=Lamahat Ijtima'iya Min Tarikh al-Iraq|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Dar al-Rashid|بەرگ=٣|شوێن=Beirut, Lebanon|پەڕەکان=٨٦–١٠٢|زمان=ar|trans-title=Social Glimpses From The History Of Iraq}}</ref> <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hann|یەکەم=Geoff|سەردێڕ=Iraq: The ancient sites and Iraqi Kurdistan|دوایین٢=Dabrowska|یەکەم٢=Karen|دوایین٣=Townsend-Greaves|یەکەم٣=Tina|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Bradt Travel Guides|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤١٦٢-٤٨٨-٤|پەڕەکان=١٨٩}}</ref> <ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=Leader of the Tobacco Protest |ناونیشان=http://www.alanwar14.com/subject.php?id=122 |سەردێڕ=金沙游戏app下载大厅_手机客户端 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠ |وێبگە=www.alanwar14.com |زمان=ar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161219091609/http://www.alanwar14.com/subject.php?id=122 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای مردنی [[مورتەزا ئەنساری]]، بە سەرکردەی باڵای شیعەکانی سەردەمی خۆی ناسرا، و ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا بەھۆی [[فەتوا]]کەی لە ساڵی ١٨٩١ دژی بەکارھێنانی [[تووتن]] لە شتێکدا کە بە [[شۆڕشی تووتن|ناڕەزایەتی تووتن]] ناسرا لە سەردەمی [[قاجاڕەکان|قاجاردا]].<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=al-Mirza al-Shirazi.. Head of the Tobacco revolution |ناونیشان=https://www.alrsool.info//arabic/famous/62 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠ |وێبگە=www.alrsool.info |زمان=ar }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.alrsool.info//arabic/famous/62 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> لە لایەن شیعەکانەوە بە ''موجەدید'' (نوێکەرەوەی ئایین) سەدەی ١٣ی سەردەمی [[ڕۆژژمێری کۆچیی|ئیسلامی]] ناوزەد کراوە.. ==شۆڕشی تەمباک== [[شۆڕشی تووتن|ڕاپەڕینی تەمباک]] (١٨٩١–١٨٩٢) دوای ڕێککەوتنی [[ناسرەدین شا]]ی [[قاجاڕ]] لەگەڵ [[بەریتانیا]] سەبارەت بە پێدانی مافی بڕیاردان لەسەر تووتنی [[ئێران]] لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بە بەریتانیا، و ڕژانی بێگانەکان بۆ ناو ئێران دەستی پێکرد. شیرازی نامەیەکی بۆ شا نارد و تێدا ناڕەزایەتی بەرامبەر ئەو ڕێککەوتنە دەربڕی و ھۆشداری دا کە دەبێتە ھۆی لاوازکردنی دەوڵەت، نامەکان چەند بارە بوونەوە بەبێ ئەوەی شا گرنگییان پێ بدات. بۆیە شیرازی [[فەتوا]] بەناوبانگەکەی دەرکرد کە تێیدا ھاتبوو: «بەکارھێنانی تەمباک و تووتن بە ھەر جۆرێک بێت، وەک جەنگان دژ بە ئیمامی خاوەن [[محەممەد کوڕی حەسەن ئەلمەھدی|عەسر و زەمان]] (ع) ھەژمار دەکرێت». پاشان فەتوایەکی تری بەدوایدا ھێنا بۆ ھۆشداریدان بە حکوومەت کە تێدا ھاتبوو: «ئەگەر ئیمتیازی تەمباک بە تەواوی ھەڵنەوەشێتەوە، لە ماوەی چل و ھەشت کاتژمێردا [[جیھاد]] ڕادەگەیەنم». کارادانەوەی ئێرانییەکان بۆ فەتواکە لە ڕێگەی [[بایکۆت]]کردنی بەکارھێنانی [[تووتن]] و ھاتنە سەر شەقام لە خۆپیشاندانی گەورە و دروستبوونی ئاڵۆزی لە چەندین شوێن بوو، ئەمەش حکومەتی ناچار کرد ئیمتیازەکە ھەڵبوەشێنێتەوە. == مردن == دوای تێپەڕاندنی سەردەمێکی پڕ لە ماندووبوون لە دوای ناڕەزایەتییەکانی تەمباک، شیرازی لە ڕۆژی چوارشەممە، ٢٠ی شوباتی ١٨٩٥ لە [[سامەڕا]] کۆچی دوایی کرد. پاشان تەرمەکەی گوازرایەوە بۆ [[نەجەف]] تاوەکو لە مەزارگەی [[عەلی کوڕی ئەبووتالیب|ئیمام عەلی]] بنێژرێت.<ref>"al-Mirza al-Shiraz.. Sahib Thawrat al-Tinbak" [al-Mirza al-Shirazi.. Head of the Tobacco revolution]. www.alrsool.info (in Arabic). Retrieved 2020-04-23.</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mirza Shirazi}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٨٩٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٤]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]] 4q5s6viigl73c8cnkh1en9x11repw94 0 293584 1679957 1650081 2026-10-03T22:37:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1679957 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میراوة}}<br>{{lang-en| Mirawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43252| 44.36057}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میراوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43252| 44.36057 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٥٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] nmglco8pwh0zh38i922ey6rpq33hqcs 0 293587 1679866 1650090 2026-10-03T19:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1679866 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میر ڕۆستەمە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میر روستمة}}<br>{{lang-en| Mir Rostama}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.45895| 44.37696 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میر ڕۆستەمە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.45895| 44.37696 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٢٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میر ڕۆستەمە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 5xmb2l6zxsvg2y1hjx2ox28dn802xg9 0 293752 1679941 1650088 2026-10-03T22:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1679941 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراخور | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میراخور}}<br>{{lang-en| Mirakhur}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41382| 44.04701}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میراخور''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41382| 44.04701 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بەستۆڕە|بەستۆڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراخور''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بەستۆڕە]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] af6elcdd2jrcn1a18fb9qs3yeiwyluq 0 294165 1679770 1679526 2026-10-03T17:04:52Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئابووری|ئابووری]] 1679770 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ئەندازیاریی متمانەپێکراوی''' لقێکی لاوەکیی ئەندازیاریی سیستمەکانە کە جەخت لەسەر توانای ئامێرەکان دەکاتەوە بۆ کارکردن بەبێ شکستان. متمانەپێکراوی بە ئەگەری ئەوە پێناسە دەکرێت کە بەرھەمێک، سیستمێک، یان خزمەتگوزارییەک ئەرکە مەبەستدارەکەی بە شێوەیەکی گونجاو بۆ ماوەیەکی دیاریکراو ئەنجام بدات؛ یان لە ژینگەیەکی دیاریکراودا بەبێ شکستان کار بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asq.org/quality-resources/reliability|سەردێڕ=What is Reliability? Quality & Reliability Defined {{!}} ASQ |وێبگە=American Society for Quality}}</ref> متمانەپێکراوی پەیوەندییەکی نزیکی بە بەردەستبوونییەوە ھەیە، کە بەزۆری وەک توانای پێکھاتەیەک یان سیستمێک بۆ کارکردن لە ساتێکی دیاریکراو یان ماوەیەکی کاتیدا وەسف دەکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ئامار|تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Reliability engineering}} [[پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری]] [[پۆل:زانستی ماددە]] 1d6qcoy1qtmz0mij5qnfb385ht3yb8w 1679872 1679770 2026-10-03T20:02:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1679872 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ئەندازیاریی متمانەپێکراوی''' لقێکی لاوەکیی ئەندازیاریی سیستمەکانە کە جەخت لەسەر توانای ئامێرەکان دەکاتەوە بۆ کارکردن بەبێ شکستان. متمانەپێکراوی بە ئەگەری ئەوە پێناسە دەکرێت کە بەرھەمێک، سیستمێک، یان خزمەتگوزارییەک ئەرکە مەبەستدارەکەی بە شێوەیەکی گونجاو بۆ ماوەیەکی دیاریکراو ئەنجام بدات؛ یان لە ژینگەیەکی دیاریکراودا بەبێ شکستان کار بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asq.org/quality-resources/reliability|سەردێڕ=What is Reliability? Quality & Reliability Defined {{!}} ASQ |وێبگە=American Society for Quality}}</ref> متمانەپێکراوی پەیوەندییەکی نزیکی بە بەردەستبوونییەوە ھەیە، کە بەزۆری وەک توانای پێکھاتەیەک یان سیستمێک بۆ کارکردن لە ساتێکی دیاریکراو یان ماوەیەکی کاتیدا وەسف دەکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ئامار|تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Reliability engineering}} [[پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری]] [[پۆل:زانستی ماددە]] 7ak2ny9gqzjp20853lrkssthsu0smx5 0 294269 1679905 1679521 2026-10-03T20:08:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1679905 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سێنای کەنەدا''' یان '''ئەنجومەنی پیرانی کەنەدا''' (بە [[فەڕەنسی]]: Sénat du Canada) [[ئەنجومەنی باڵا]]ی پەرلەمانی کەنەدایە. پێکەوە لەگەڵ تاج و ئەنجومەنی نوێنەران، یاسادانانی دوو-ئەنجومەنیی کەنەدا پێکدەھێنن. سێنا لەسەر شێوەی ئەنجومەنی لۆردانی بەریتانیا مۆدێل کراوە، کە ئەندامەکانی لەلایەن فەرمانڕەوای گشتییەوە لەسەر پێشنیاری [[سەرۆک وەزیرانی کەنەدا|سەرۆک وەزیران]] دادەمەزرێنرێن.<ref name="Franco">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guida|یەکەم=Franco|سەردێڕ=Canadian Almanac & Directory|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Scobie & Balfour|ژپنک=١-٨٩٥٠٢١-٩٠-١|edition=159th|پەڕەکان=٣–٤٢}}</ref> دامەزراندنەکە بە پلەی سەرەکی لەلایەن چوار بەشەوە ئەنجام دەدرێت، کە ھەر دانەیەکیان بیست و چوار سێناتۆری ھەیە: بەشی ماریتایم، بەشی کیوبێک، بەشی ئۆنتاریۆ، و بەشی ڕۆژاوا. نیوفاوندلاند و لابرادۆر بەشێک نییە لە ھیچ بەشێک، و شەش سێناتۆری ھەیە. ھەر یەکێک لە سێ ھەرێمەکە یەک سێناتۆری ھەیە، کە کۆی گشتی دەگاتە ١٠٥ سێناتۆر. دامەزراندنەکانی سێنا لە بنەڕەتدا بۆ تەواوی ژیان بوون؛ لە ساڵی ١٩٦٥ەوە، تەمەنی خانەنشینیی زۆرەملێی ٧٥ ساڵیان بەسەردا دەسەپێنرێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Foot |یەکەم=Richard |ناونیشان=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/senate|سەردێڕ=Senate of Canada |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Canadian Encyclopedia}}</ref><ref name="SPaP">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Senate of Canada|ناونیشان=https://sencanada.ca/media/93509/spip-psep-full-complet-e.pdf|سەردێڕ=Senate Procedure and Practice|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|پەڕە=٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Senate of Canada}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|کەنەدا}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} tk2a2s76iez8iun8os534vw6jqm8syo 1 295021 1679637 1642062 2026-10-03T12:43:02Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:مۆرد]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[وتووێژ:مۆرد، شوان]] 1642062 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[مۆرد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1577614 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf بۆ http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٥٥، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٥ بەستەری دەرەکیی [[مۆرد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1642061 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 بۆ https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 بۆ https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 بۆ https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 بۆ https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:١٥، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) gzxrg54j0vtya0699602nybwfaqmpr5 0 295153 1679687 1584026 2026-10-03T13:38:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1679687 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆنتسێرات''' ھەرێمێکی [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] لە [[کاری بی]]. بەشێکە لە [[دوورگەکانی لیوارد]]، کە بەشی باکووری زنجیرەی [[دوورگەکانی ئەنتیلی بچووک|ئەنتیلی بچووکە]] لە [[دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا]]. مۆنتسێرات نزیکەی {{Convert|16|km|0}} درێژە و {{Convert|11|km|0}} پانە، لەگەڵ نزیکەی {{Convert|40|km|0}} کەناراو.<ref name="cia.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montserrat/|سەردێڕ=Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210218004435/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montserrat/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Cia.gov}}</ref> نازناوی «دوورگەی زەبەرجەدی کاریبی» لێنراوە ھەم بەھۆی لێکچوونی لەگەڵ کەناراوەکانی [[ئیرلەندا]] و ھەم بەھۆی [[دیاسپۆرای ئیرلەندی|ڕەچەڵەکی ئیرلەندی]] زۆربەی دانیشتووانەکەی. مۆنتسێرات تاقە ئەندامی تەواوی [[کۆمەڵگەی کاریبی]] و [[ڕێکخراوی دەوڵەتانی کاریبیی ڕۆژھەڵات|ڕێکخراوی دەوڵەتانی کاریبیی ڕۆژھەڵاتە]] کە بە تەواوی خاوەن سەروەری نییە، ئەگەرچی تاقە ناوچەی پاشکۆ نییە لە کاریبیدا. لە ١٨ی تەممووزی ١٩٩٥، گڕکانی گردەکانی سوفریێر کە پێشتر خەوتبوو لە بەشی باشووری دوورگەکەدا چالاک بوو، و تەقینەوەکانی شاری پلیمۆسیان وێران کرد، کە پایتەختی سەردەمی جۆرجیای مۆنتسێرات بوو و لە کەناری ڕۆژاوا ھەڵکەوتبوو. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٥ بۆ ٢٠٠٠، دوو لەسەر سێی دانیشتووانی دوورگەکە ناچاربوون ڕا بکەن، زۆربەیان بۆ [[شانشینی یەکگرتوو]]، کە لە ساڵی ١٩٩٧دا کەمتر لە ١٬٢٠٠ کەس لە دوورگەکەدا مابوونەوە. دانیشتووانەکەی تا ساڵی ٢٠١٦ بۆ نزیکەی ٥٬٠٠٠ کەس زیادی کرد.<ref name="mvo.ms">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mvo.ms/|سەردێڕ=Home |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061002215712/http://www.mvo.ms/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە=Mvo.ms}}</ref><ref name="2016Pop">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Schuessler |یەکەم=Ryan |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=http://america.aljazeera.com/articles/2016/2/14/two-decades-after-volcano-eruption-many.html|سەردێڕ=United States {{!}} United States {{!}} Today's latest from Al Jazeera |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221127131020/http://america.aljazeera.com/articles/2016/2/14/two-decades-after-volcano-eruption-many.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=Montserrat's population has grown to nearly 5,000 people since the eruption — mostly due to an influx of immigrants from other Caribbean nations.}}</ref> چالاکییە گڕکانییەکان بەردەوامن، کە زۆربەیان کاریگەرییان لەسەر دەوروبەری پلیمۆس ھەیە، لەوانە لەنگەرگاکانی، و لای ڕۆژھەڵاتی دوورگەکە لە دەوروبەری فڕوخانەی پێشووی دەبلیوو ئێچ برامبڵ، کە پاشماوەکانی بەھۆی لێشاوی چالاکییە گڕکانییە زیاترەکان لە ١١ی شوباتی ٢٠١٠دا نێژران. ناوچەیەکی قەدەغەکراو سەپێنرا، کە بەشی باشووری دوورگەکە تا باکوور وەک بەشەکانی دۆڵی بێڵھام دەگرێتەوە، بەھۆی قەبارەی قوبەی گڕکانیی ھەبوو و ئەگەری چالاکییە پایرۆکلاستیکەکان کە لە ئەنجامیدا دروست دەبن. بە گشتی ڕێگە بە سەردانکەران نادرێت بچنە ناو ناوچە قەدەغەکراوەکە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.visitmontserrat.com/montserrat-history-facts/|سەردێڕ=Montserrat History & Facts |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Montserrat Tourism Authority |زمان=en-US}}</ref> بەڵام دیمەنی پلیمۆسی وێرانکراو لە سەرووی گردی گاریباڵدی لە کەنداوی ئایڵز دەبینرێت. گڕکانەکە لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٠وە تا ڕادەیەک بێدەنگ بووە و بەردەوام لەلایەن ڕوانگەی گڕکانی مۆنتسێراتەوە لەژێر چاودێرییەکی وردایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Bachelor |یەکەم=Blane |ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.foxnews.com/travel/montserrat-a-modern-day-pompeii-in-the-caribbean/|سەردێڕ=Montserrat: a modern-day Pompeii in the Caribbean |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230630021210/https://www.foxnews.com/travel/2014/02/20/montserrat-modern-day-pompeii-in-caribbean/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا، ڕاگەیەندرا کە پلاندانان بۆ شارۆچکە و بەندەرێکی نوێ لە لیتل بەی لە کەناری باکووری ڕۆژاوای دوورگەکە دەست پێدەکات، و ناوەندی حکوومەت و بازرگانییەکان بە شێوەیەکی کاتی بۆ برەیدس گواسترانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Handy |یەکەم=Gemma |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-33865822|سەردێڕ=Montserrat: Living with a volcano |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170808012204/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-33865822 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=BBC News}}</ref> دوای چەندین دواکەوتن، لەوانە [[زریانی خولگەیی|زریانەکانی]] ئیرما و ماریا لە ساڵی ٢٠١٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/hurricane-irma-advice-for-british-nationals|سەردێڕ=Hurricanes Irma and Maria: government response and advice |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220702022358/https://www.gov.uk/government/news/hurricane-irma-advice-for-british-nationals |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GOV.UK |زمان=en}}</ref> و [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا]] کە لە سەرەتای ٢٠٢٠ دەستی پێکرد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/uk-armed-forces-step-up-support-to-the-caribbean-overseas-territories-during-coronavirus-pandemic|سەردێڕ=UK Armed Forces step up support to the Caribbean Overseas Territories during coronavirus pandemic |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220702022630/https://www.gov.uk/government/news/uk-armed-forces-step-up-support-to-the-caribbean-overseas-territories-during-coronavirus-pandemic |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GOV.UK |زمان=en}}</ref> پڕۆژەی گەشەپێدانی بەندەری لیتل بەی، کە پڕۆژەیەکی ٢٨ ملیۆن پاوەندییە و لەلایەن بەریتانیا و بانکی گەشەپێدانی کاریبییەوە پارەدار کراوە، لە حوزەیرانی ٢٠٢٢ دەستی پێکرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Montserrat}} {{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٢]] [[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]] [[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]] [[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] d9xtui66mkv2r2uu86l1qf5ykzho25j 0 296165 1679860 1663554 2026-10-03T19:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679860 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=میر سەیفەددین{{ھن}} میر سیف الدین|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=١٥٣٤–١٥٥٨|predecessor=[[میر عیززەددین شێری سۆران]]|successor=[[شا قوولی بەگی سۆران]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر سەیفەددین کوڕی میر حوسێن کوڕی پیربداغ کوڕی شا عەلی بەگ}}|royal house=[[پەڕگە:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|father=حوسێن بەگ|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[ئەمیر|میر]]ی [[میرنشینی سۆران|سۆران]]|image=|caption=}} '''میر سەیفەددین کوڕی میر حوسێن کوڕی پیربداغ کوڕی شا عەلی بەگی میر سۆران'''<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئیمارەتی سۆران |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260315164924/https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەتوانرێ ناوبنرێ بە '''میر سەیفەددینی دووەمی سۆران''' (لە ساڵانی ٩٤١ تاوەکوو ٩٦٦ی کۆچی بەرامبەر بە ١٥٣٤ تا ١٥٥٨ی زایینی حوکمی کردووە)<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF?ver=130261230090000000|سەردێڕ=شەڕەفنامە|پەڕەکان=٣٤٠، ٣٤٣|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240529023759/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF?ver=130261230090000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فەرمانڕەوایێکی سەدەی ١٦ی کورد و میراتگرێکی [[میرنشینی سۆران]] بوو، بە شێوەیەکی سەرەکی بە وەرگرتنەوەی پاوانی [[ھەولێر]] و پاوانی بۆماوەییی سۆران ناسراوە، دوای ئەوەی لە کاتی ڕێکخستنەوەی [[عوسمانییەکان]]ی ناوچەکەدا دوای [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|گرتنی بەغدا]] لە ساڵی ١٥٣٤دران بە [[حوسێن بەگی داسنی]]ی میر و سەرۆکی [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنیی]] [[ئێزیدییەکان]] بوو.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} گێڕانەوەی سەرەکی کە ماوەتەوە دەربارەی ئەم میرە، لە گێڕانەوەکانی ''[[شەرەفنامە|شەڕەفنامەوە]]'' ھاتووە کە لەلایەن نووسەرانی دواترەوە دووبارە کراوەتەوە؛ کە تێیدا باسدەکرێت کە میر سەیفەددین دژایەتیی گواستنەوەی ھەولێر و زەوییەکانی سۆرانی بۆ حوسێن بەگی داسنی دەکرد، سەرەتا لە بەرامبەریدا شکستی ھێنا، دواتر سەرکردایەتیی ڕاپەرینێکی کرد و ھێزی لە سۆرانەوە کۆکردەوە و ھەولێری گرت و دواتر لە شەڕدا ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} ئەم ڕێکخستنە لەلایەن میر سەیفەددین وەک میری سۆران دژایەتیی دەکرا. بەپێی ئەو گێڕانەوەیەی لە ڕێگەی ''شەڕەفنامەوە'' پارێزراوە، سەرەتا دوای لەدەستدانی زەوی پەنای بۆ ئێران بردووە، دواتر لە ھەوڵێکدا بۆ وەرگرتنەوەی پاوانەکانی ھاتەوە بۆ ناوچەکە.{{Sfn|Lescot|1938}} == چوارچێوەی مێژوویی == لە ساڵی ١٥٣٤ لە کاتی ھەڵمەتی عوسمانییەکانی سەر [[بەغدا]] گرتەوە، سوڵتان [[سولەیمان قانوونی|سلێمانی قانوونی]] فەرمانی لەسێدارەدانی دەرکرد بۆ [[میر عیززەددین شێری سۆران|میر عیززەددین شێری]] میری سۆران و فەرمانڕەوای [[ھەولێر|هەولێر]]؛ کە گوایە تۆمەتێکی بۆ ھەڵبەسترا و بەھۆی ئەوە بوو کە لەسێدارەدرا.<ref name=":0"/> دوای لەسێدارەدانی میری سۆران، ھەولێر درا بە [[حوسێن بەگی داسنی]] کە سەرکردەی میرنشینی داسنیی ئێزدی بوو و زەوییەکانی سۆران و ھەولێر بە میرنشینی داسنییەوە گرێدران.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} == گێڕانەوەی ھەولێر == لە کۆتاییدا میر سەیفەددین ھێزێکی لە سۆران کۆکردەوە و سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێکی کرد و ھێرشی کردە سەر [[ھەولێر]]، لە کاتێکدا [[حوسێن بەگی داسنی]] ئامادە نەبوو. دەستی بەسەر شارەکەدا گرت و حوسێن بەگی ناچار کرد بە ڕێپێوان بگەڕێتەوە دژی. لە شەڕی دواتردا میر سەیفەددین ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند. ئەو گێڕانەوەیەی ڕۆجەر لێسکۆت کە تاوەکوو ئێستا پارێزراوە باس لەوە دەکات کە بە نزیکەیی ٥٠٠ پیاوی داسنیی ئێزدی کوژران و میر سەیفەددین غەنیمەتێکی بەرچاوی دووژمنیشی برد لە کەلوپەل و کاڵا و چەکەکانی دووژمن.{{Sfn|Lescot|1938}} ئەردنچ گووڵجوو پوختەیەکی ھاوشێوە بە زمانی تورکی باسدەکات و باس لەوە دەکات کە میر سەیفەددین ھەولێری گرتووە و حوسێن بەگی داسنی شکستی ھێناوە و نزیکەی ٥٠٠ ئێزیدیی پێشەنگ کوژران. گووڵجوو ھەروەھا باس لەوە دەکات کە حوسێن بەگ دواتر چەند ھەوڵێکی دا بۆ وەرگرتنەوەی ھەولێر، بەڵام شکستی ھێنا و ھەولێر و زەوییەکانی سۆران لە دەستی میر سەیفەددین مانەوە.{{Sfn|Gülcü|2016}} == میرات و کاریگەری == سەیفەددین بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی ئەم ئەڵقەیەوە یاد دەکرێتەوە. وەرگرتنەوەی ھەولێری لە نەریتی سەرچاوەدا وەک گەڕاندنەوەی حوکمڕانی سۆران بەسەر خاکی بۆماوەییی خۆیدا دەخرێتەڕوو؛ بەڵام زانیارییەکی کەم لەبارەی ژیانی فراوانتر و حوکمڕانی و خێزان و مردنی ئەوەوە ھەیە. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە، ئاماژە مۆدێرنەکان بۆ ئەو بەزۆری لە باسەکانی حوسێن بەگی داسنی، میرنشینی داسنی، ئێزیدییەکان، یان مێژووی سەرەتاییی میرنشینی سۆراندا دەردەکەون نەک لە لێکۆڵینەوەکانی ژیاننامەی سەربەخۆدا.{{Sfn|Guest|2012}}{{Sfn|Allison|2017}}{{Sfn|Kerborani|2021}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guest|یەکەم=John S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TJUrBgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Survival+Among+the+Kurds:+A+History+of+the+Yezidis.+Routledge&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjFu7__l62UAxXhIDQIHasFLAAQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=Survival%20Among%20the%20Kurds%3A%20A%20History%20of%20the%20Yezidis.%20Routledge&f=false|سەردێڕ=Survival Among the Kurds: A History of the Yezidis|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٢|پەڕەکان=٤٨-٤٩|ref={{harvid|Guest|2012}}|orig-year=1993}} * {{cite encyclopedia|last=Allison|first=Christine|title=The Yazidis|encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion|publisher=Oxford University Press|year=2017|page=8|ref={{harvid|Allison|2017}}}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Gülcü |یەکەم=Erdinç |ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Bağdat Vilayeti’nde Meydana Gelen İsyanlar ve Eşkıyalık Hareketleri |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/224338 |journal=A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٥٧|پەڕە=١٨١٨|ref={{harvid|Gülcü|2016}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kerborani|یەکەم=Bahadin Hawar|سەردێڕ=Kurds and Yezidis in the Middle East: Shifting Identities, Borders and the Experience of Minority Communities|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨٠٧٥٥٦٠١١٩٦|پەڕەکان=٧٣–٧٥|chapter=Paying the Price of Dasht-i Karbala: Historical Perceptions of Yezidis in the Ottoman Era|ref={{harvid|Kerborani|2021}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lescot|یەکەم=Roger|سەردێڕ=Enquête sur les Yezidis de Syrie et du Djebel Sindjār|بڵاوکەرەوە=Institut français de Damas|ساڵ=١٩٣٨|شوێن=Beyrouth|پەڕە=١٢٠|زمان=fr|ref={{harvid|Lescot|1938}}}} {{میرەکانی میرنشینی سۆران}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] [[پۆل:میرەکانی سۆران]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٦یەم]] 1rwt5pv47q8vj5ay6owcovv7807nym2 0 296184 1680119 1633175 2026-10-04T05:48:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1680119 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''برسێتی گەورەی ئیرلەندا''' یان '''برسێتی پەتاتەی ئێرلەندی''' لە نێوان ساڵانی ١٨٤٥ بۆ ١٨٥٢ ڕوویدا {{Sfn|Kinealy|1995}} بووە ھۆی مردنی یەک ملیۆن کەس و کۆچکردنی ملیۆنێکی دیکە لە [[ئیرلەندا|ئێرلەندا]]، ژمارەی دانیشتووانی دوورگەکە بە ڕێژەی نزیکەی ٢٠-٢٥٪ کەمیکرد. {{Sfn|Kinealy|1994}} یەک لەسەر سێی دانیشتووانی [[ئیرلەندا|ئێرلەندا]] بەھۆی ھەژارییەوە پشتیان بە [[پەتاتە]] بەستبوو بۆ بژێوی ژیانیان. لە [[سەدەی ١٩یەم|ساڵانی ١٨٤٠]] دا، نەخۆشییەکی ڕوەکی کە پێی دەوترێت کەڕووی درەنگەوەرە بەرھەمەکانی پەتاتەی لە سەرانسەری ئەورووپا وێران کرد {{Sfn|Ó Gráda|2002}} و [[کۆماری ئیرلەندا|ئیرلەنداش]] کاریگەری لەسەر بوو، بەڵام تا ڕادەیەکی زۆر زیاتر، لە ئەنجامدا زیانە مرۆییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو زیاتر بوو. ئەمەش بەھۆی کۆمەڵێک ھۆکاری [[ئابووری]] و ڕامیاری و کولتوورییەوە بوو کە تا ئێستاش وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی سەیر دەکرێت. {{Sfn|Woodham-Smith|1991}} {{Sfn|Kinealy|1994}} لەم برسێتیەدا، پێدانی [[کرێ]] و [[باج]] و ھەناردەکردن بەردەوام بوو. ئەم برسێتییە بۆ ھەمیشە دیمەنی [[جەماوەرناسی|دانیشتووانناسی]] [[ڕامیاری]] و [[چاند|چاندی]] ئیرلەندای گۆڕی و بوو بە خاڵێکی جیاکەرەوە لە مێژووەکەیدا. {{Sfn|Kinealy|1995}} == پێشینەی مێژوویی و ھۆکارەکان == === بێبەشکردنی ئیرلەندییە کاتۆلیکەکان لە مافەکانیان === ئیرلەندا چیرۆکێکی چەوساندنەوەی بەخۆیەوە بینی کە کەمینەی [[پرۆتێستانت]] بەسەر زۆرینەی [[کاتۆلیک]]دا لە سەدەکانی حەڤدەیەم و ھەژدەیەمدا سەپاندبوویان، کاتێک کاتۆلیکەکان لە خاوەندارێتی زەوی و لە خوێندن و لە مافی دەنگدان و لە چوونە ناو [[پەرلەمان]]ی ئیرلەندی ئەو کاتە بێبەش کران، ھەروەھا [[یاسا]]یەک دەرچوو کاتۆلیکەکانی پابەند دەکرد بە دابەشکردنی میراتی کەسی مردوو لە زەوی و زار لە نێوان کوڕەکاندا بە یەکسانی، و ئەگەر برای گەورە مەزھەبەکەی بۆ [[پرۆتێستانت]] بگۆڕیایە تەواوی میراتەکەی بەدەست دەھێنا، ھەروەھا کەمینەکە زۆرێک لە یاساکانیان دەرکرد کە زۆرینەیان ھەژار کرد و بووە ھۆی تێکچوونی باری ئابوورییان بۆ چەندین دەیەی درێژ پێش برسییەتییە گەورەکە، لە بەرامبەردا ئەم یاسایانە کەمینەکەیان بەھێز کرد بۆ کۆنترۆڵکردنی جومگەکانی ژیان. کاتێک [[شانشینی یەکگرتوو]] لە ساڵی ١٨٠١دا فەرمانڕەوایی [[ئیرلەندا]]ی کرد، ئابووری ئیرلەندای زیاتر لە جاران قۆرخ کرد، و ژمارەی ئیرلەندییەکان زیادی کرد و لەو کاتەدا لە بارودۆخێکی سەختدا دەژیان {{sfn|Woodham-Smith|1991|p=31}} سەرەڕای ئەوەی بەریتانیا لە ساڵی ١٨٢٩دا بڕیاری ئازادکردنی دەرکرد کە تێیدا مافە زەوتکراوەکانیان بۆ کاتۆلیکەکان گەڕاندەوە وەک چوونە ناو پەرلەمان {{sfn|MacManus|1979|pp=458–459}}، و ئیرلەندا نوێنەری لە [[ئەنجومەنی گشتی (شانشینی یەکگرتوو)|ئەنجومەنی گشتی]] و [[ئەنجومەنی لۆردەکان]] ھەبوو {{sfn|Póirtéir|1995|p=}}، و حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی بەریتانیا ڕووبەڕووی کێشەی چۆنیەتی حوکمڕانی لە وڵاتێکدا بوونەوە کە سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا [[بینجامین دزرائیلی]] لە ساڵی ١٨٤٤دا بەوە وەسفی کردبوو کە «دانیشتووانەکەی برسین و [[ئەرستۆکراسی|ئەرستۆکراتەکانی]] لێی نین و مەزھەبێکی کڵێسایی جیاوازی ھەیە و جگە لەوەش بێھێزییەکی جێبەجێکردنی تێدایە کە لە جیھاندا وێنەی نییە»{{sfn|Blake|1969|p=179}} === خاوەن زەوییەکان و کرێنشینەکان === خاوەن زەوییەکان دەسەڵاتەکانی خۆیان بێ ویژدانانە لە دژی ئیرلەندییە ھەژارەکان بەکارھێنا، و ئەو شێوازەی کە دارایی خاوەن زەوییە ئەنگلۆ-ئیرلەندییە [[پرۆتێستانت]]ەکانی پێ بەڕێوە دەبرا کە ژمارەیەکیان لە [[ئینگلتەرا]] نیشتەجێ بوون و بە خاوەن زەوییە غایببووەکان دەناسران، ھۆکارێکی تری برسییەتییەکە بوو، و ئەم شێوازە ئاسوودەیی بۆ خاوەنەکان دابین دەکرد لە ڕێگەی سپاردنی ئەرکی کۆکردنەوەی پارەی کرێکان بە ناوەندگیر یان وەکیل، و لە کەموکوڕییەکانی ئەم سیستمە ئەوە بوو کە ناوەندگیرەکان کرێنشینەکانیان دەچەوساندەوە. حکوومەتی بەریتانیا لە ساڵی ١٨٤٣دا بابەتی زەوی و زار و خانووبەرەی لە ئیرلەندا بە بنەمای کێشەی ناڕەزایەتی و ناپاکی دانا، بۆیە لێژنەیەکی شاھانەی نارد بۆ لێکۆڵینەوە لە یاساکانی پەیوەست بە خاوەندارێتی زەوی لە ئیرلەندا، ڕامیار و پارێزەری ئیرلەندی [[دانیال ئۆکۆنێڵ]] کە لە ساڵی ١٨٢٩دا حکوومەتی بەریتانیای ناچار کرد بڕیاری ئازادکردن دەربکات - وەسفی کرد - کە لێژنەیەکی لایەنگرە و لە خاوەن زەوییەکان پێکھاتووە بەبێ کرێنشینەکان،{{sfn|Woodham-Smith|1991|pp=20–1}} بەڵام لێژنەکە لە [[شوبات]]ی ساڵی ١٨٤٥دا ڕای گەیاند کە «مەحاڵە وەسفی ئەو بێبەشییە بەردەوامە بکرێت کە ئیرلەندییەکان بە بێدەنگی بەرگەی دەگرن، خواردنیان [[پەتاتە]] و تاکە خواردنەوەیان ئاوە و ماڵەکانیان بە دەگمەن لە توندی کەشوھەوا دەیانپارێزێت، و جێگا و لێفە کەم دەست دەکەون، و ھەموو بەرازەکانیان لەگەڵ پاشماوەکانیان تاکە ماڵ و موڵکیانن»، لێژنەکە گوتی ھۆکاری خراپیی دۆخی [[ئێرلەندییەکان|ئیرلەندییەکان]] پەیوەندی خراپی نێوان خاوەن زەوییەکان و کرێنشینەکانە، و زۆربەی ئەم خاوەنەکان بە چاوێکی دوژمنکارانە سەیری ئیرلەندایان دەکرد و وەک شوێنێکی نەگونجاو بۆ ژیان دەیانبینی، بۆیە زۆریان لە دەرەوەی ئیرلەندا دەژیان و ڕەنگە یەکێکیان تەنیا جارێک یان دوو جار لە ژیانیدا بێتە سەر موڵکەکانی یان ھەرگیز نەیەت، بۆیە پارەی کرێکان لە [[ئیرلەندا]]وە ڕەوانە دەکران تاوەکو سەرمایەکان کۆببنەوە و لە [[ئینگلتەرا]] خەرج بکرێن. === کرێنشینەکان و دابەشکردنی زەوی و مایەپووچی === یاسای دابەشکردنی میرات کە پێش حوکمڕانی بەریتانیا بەسەر کاتۆلیکەکاندا سەپێنرابوو بووە ھۆی کەمبوونەوەی خاوەندارێتییان لە زەوی، بۆیە پشکە کشتوکاڵییەکانیان زۆر سنووردار بوون، و پارچە زەوییە کشتوکاڵییەکان بەشی جوتیارەکەی نەدەکرد تا کشتوکاڵەکەی جۆراوجۆر بکات بۆ ئەوەی بەرھەمی جۆراوجۆر بەدەست بھێنێت و مەڕوماڵات بەخێو بکات، ھەروەھا ڕووەکێکیان دەست نەدەکەوت کە لەسەر ڕووبەرێکی سنوورداری زەوی بەرھەم بدات و بەشی تێرکردنی خێزانەکانیان بکات جگە لە [[پەتاتە]]، بۆیە [[شانشینی یەکگرتوو]] بڕیاری دا کە شێوازی دابەشکردنی میرات نایاسایی بێت دوای ڕوودانی برسییەتییەکە. پشکی جوتیارەکان لەو زەوییە کشتوکاڵییانەی کە بە کرێیان دەگرت زۆر بچووک بوو، ھەروەھا لە خاوەنەکانیان بە کرێ دەگرت و ناچار بوون بەبێ مووچە کار بکەن بۆ دانەوەی کرێی زەوییەکە و بۆ بەرھەمھێنانی بەرھەمێک کە بە زەحمەت بەشی تێرکردنی خێزانەکانیانی دەکرد، بۆیە پەتاتەیان بە زۆری چاند لەبەر ھەمان ھۆکار، بۆیە پەتاتە بووە خاوەن چاندنێکی زۆر، لە ئەنجامدا سیستمی ئیرلەندا بووە [[تاک کشتوکاڵی]] کە ھۆکارێکی گرینگ بوو بۆ کارەساتی برسییەتییەکە. خاوەندارێتی پارچە زەوییەک لە [[ئیرلەندا]] لە سەرەتای سەدەی نۆزدەیەمدا بە واتای جیاوازی نێوان ژیان و مردن بوو.{{sfn|Laxton|1997|p=}} === پشتبەستن بە پەتاتە === [[پەڕگە:Potatoes Production Great Famine en.svg|وێنۆک|بەرھەمھێنانی [[پەتاتە]] لە کاتی برسییەتییە گەورەکە لە ئیرلەندا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Bourke |یەکەم=P. M. Austin |ساڵ=١٩٦٠|ناونیشان=The Extent of the Potato Crop in Ireland at the time of the Famine|سەردێڕ=The Great Irish Potato Famine, and: Famine, Land and Culture in Ireland (review) |ڕۆژنامە=Dublin: Journal of the Statistical and Social Inquiry Society of Ireland |بەرگ=XX, Part III |لاپەڕەکان=1–35 |بڵاوکەرەوە=Statistical and Social Inquiry Society of Ireland |issn=00814776 |شوێن=[[دبلن]]، [[ئیرلەندا|جزيرة أيرلندا]] |مسار=http://www.tara.tcd.ie/jspui/bitstream/2262/4522/1/jssisiVolXXPart3_0135.pdf |تاريخ الوصول=2011-04-10 |postscript=.| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20140319182356/http://www.tara.tcd.ie/jspui/bitstream/2262/4522/1/jssisiVolXXPart3_0135.pdf | تاريخ أرشيف = 19 مارس 2014}}</ref> تێبینی: ساڵەکانی ١٨٤٤، ١٨٤٥، ١٨٤٦ و ١٨٤٨ ساڵانی جێگیرن.]] [[پەڕگە:Irish potato famine Bridget O'Donnel.jpg|وێنۆک|ڕاست|وێنەیەکی بریجیت ئۆدینێڵ و دوو کچەکەی لە کاتی برسییەتی ١٨٤٩دا.]] کاتێک ڕوەکی پەتاتە لە [[ئەمریکای باشوور]]ەوە ھاتە ناو ئیرلەندا تەنیا [[ڕوەکی جوانی]] بوو کە لە [[باخچە]]کاندا دادەنرا، پاشان لە کۆتایی سەدەی حەڤدەیەمدا پەتاتە بووە خواردنێکی باو و پاشان گۆڕا بۆ خواردنێکی سەرەکی بۆ ھەژاران بەتایبەت لە وەرزی [[زستان]]دا {{sfn|Póirtéir|1995|p=19–20}}، و پشتبەستن بە [[کشتوکاڵ]]ی پەتاتە و پشتگوێخستنی [[بەرھەم]]ەکانی تر لە ئیرلەندا بووە ھۆی کارەساتێکی خۆراکی دوای ئەوەی ئافاتی [[کەڕووی درەنگەوەرە]]ی کشتوکاڵی بەرھەمەکانی پەتاتەی لەناو برد، و ئیرلەندا تەنیا وڵات نەبوو کە بەرھەمەکانی تووشی ئەم ئافاتە بن بەڵکو وڵاتانی تری ئەورووپاش تووشی بوون بەڵام برسییەتی لێ ڕووی نەدا بەھۆی ئەوەی وەک سەرچاوەیەکی سەرەکی پشتیان بە پەتاتە نەبەستبوو جگە لە نەبوونی بارودۆخ و ھۆکارەکانی تر کە بوونە ھۆی ڕوودانی لە [[ئیرلەندا]]. پەتاتە وەک بەرھەمێکی خۆراکی و ھەروەھا ئالیک بۆ مەڕوماڵات پێش ڕوودانی برسییەتییە گەورەکە بەکارھاتووە، نزیکەی ٣٣٪ی بەرھەمی کشتوکاڵی پەتاتە کە بە ٥،٠٠٠،٠٠٠ [[تەنی ئەمریکی]] (نزیکەی ٤،٥٠٠،٠٠٠ [[پاوەند]]) دەخەمڵێنرێت وەک خۆراک و ئالیک بەکار دەھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایی=Donnelly|یەکەم=James S. Jr.|محرر=W.E. Vaughan|ناونیشان=Production, prices and exports, 1846–51|سەردێڕ=3.5. Higher domestic prices in Brazil boost sugar and alcohol production and exports|زنجیرە=A New History of Ireland|بەرگ=V|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٥٧٨٦٧-٢|لاپەڕە=289|بەش=XIII}}</ref> === ئافاتی کشتوکاڵی === چەندین برسییەتی لە [[ئیرلەندا]] ڕوویانداوە بەڵام بەھۆی بچووکییانەوە سەرنجیان ڕانەکێشاوە، و تۆمارەکان ٢٤ لەناوچوونیان - لە ماوەی دەیەکانی پێش برسییەتییەکەدا - لە بەرھەمەکانی پەتاتەدا بەھۆی ئافاتی کشتوکاڵییەوە نیشان داوە، و ئەمەش دووپاتی دەکاتەوە کە ژیرانە نییە تەنیا پشت بە پەتاتە ببسترێت وەک ڕووەکێکی خۆراکی کشتوکاڵی. ئیرلەندا بەرگەی شۆکی ھەواڵەکەی نەگرت کاتێک چوونە ناوەوەی ئافاتێکی نەناسراو کە ئەویش [[لفحة متأخرة|کەڕووی درەنگەوەرە]] بوو بۆی ڕاگەیەندرا کە سێیەکی بەرھەمی ساڵی یەکەمی لەناو برد. بنەچەی ئافاتی [[لفحة متأخرة|کەڕووی درەنگەوەرە]] دەگەڕێتەوە بۆ دۆڵی تۆلوکا لە [[مەکسیک]]<ref>Neiderhauser, JS 1991 ''Phytophthora infestans: the Mexican connection'' pp 25–45 Symposium of the Mycological Society. Lucas, JA, Shattock, RC, Shaw, DS, Cooke, LR, eds. [[دار نشر جامعة كامبريدج|چاپخانەی زانکۆی کامبریدج]].</ref>، کە لەوێوە گوازرایەوە بۆ ئەوەی لە [[ئەمریکای باکوور]] بڵاوببێتەوە و پاشان لە ڕێگەی کەشتییەکانەوە بۆ [[ئەورووپا]]. ھەواڵەکان دەربارەی ئەو ئافاتە نوێیە لە ڕێگەی [[ڕۆژنامە]]کانی ئەورووپا و ئیرلەندای ئەو کاتە بڵاوکرایەوە{{sfn|Kinealy|1995|p=31}}، ھەر کە کەشتییەکان لە نێوان [[ھاوین]] و [[پاییز]]ی ساڵی ١٨٤٥دا لە [[بەندەر]]ە ئەورووپاییەکان لەنگەریان گرت، کەڕووی درەنگەوەرە لە ناوەڕاست و باکووری ئەورووپا لە [[کێڵگە]]کانی [[بەلجیکا]] و [[ھۆڵەندا]] و باکووری [[فەڕەنسا]] و باشووری [[ئینگلتەرا]] بڵاو بووەوە {{sfn|Donnelly|2005|p=42}} و لەوێوە بۆ باقی ئەورووپا. == ھەوڵەکانی فریاگوزاری == بەخشین بە بڕی ١٤,٠٠٠ پاوەندی ئیستەرلینی لەلایەن سەربازانی ئیرلەندی و فەرمانبەرانی ئیرلەندی لە کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵات لە [[کڵکەتە]] کۆکرایەوە، ھەروەھا پاپا پیۆسی نۆیەم بڕێک پارەی بەخشی، و [[شاژن ڤیکتۆریا]] دوو ھەزار [[پاوەندی ئیستەرلینی]] بەخشی، و ١٧١,٥٣٣ پاوەند لە [[ئینگلتەرا]] و [[ئەمریکا]] و [[ئوسترالیا]] کۆکرایەوە وەک وەڵامێک بۆ پەیامێکی [[شاژن ڤیکتۆریا]]،{{sfn|Kinealy|1995|p=161}} و کۆی گشتی بەخشینە بەریتانییەکان گەیشتە نزیکەی دوو سەد ھەزار پاوەندی ئیستەرلینی. === یارمەتی لە دەوڵەتی عوسمانییەوە === سوڵتانی عوسمانی [[عەبدولمەجیدی یەکەم]] ڕای گەیاند کە مەبەستییەتی دە ھەزار [[پاوەندی ئیستەرلینی]] ببەخشێتە جوتیارانی ئیرلەندی، بۆیە شاژنی بەریتانیا ڤیکتۆریا داوای کرد بیکات بە ھەزار پاوەند چونکە ئەو خۆی تەنیا دوو ھەزار پاوەندی بەخشیبوو، بەڵام سوڵتانی [[عوسمانی]] ھەزار پاوەندی نارد و لەگەڵیدا سێ کەشتی پڕ لە خۆراک، و بەریتانیا ڕێگری لە چوونە ناوەوەی کەشتییەکانی بۆ بەندەرەکانی بێڵفێست و [[دبلن]] کرد، بەڵام خۆراکەکان گەیشتنە بەندەری درۆگێدا لەسەر پشتی کەشتییە عوسمانییەکان.{{sfn|Akay|2012}}{{sfn|Aymaz|2007}} و نامەیەکی سوپاسگوزاری لە ئەرشیفی عوسمانی لە [[تورکیا]] پارێزراوە کە لەلایەن کەسایەتییە ئیرلەندییەکانەوە ئاراستەی سوڵتان کراوە بۆ یارمەتییەکەی و وەک دانپێدانانێک بە چاکەکەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=Abdülmecid'in İrlanda halkına yaptığı yardım 'efsane' değilmiş |سەردێڕ=http://www.zaman.com.tr/gundem_abdulmecidin-irlanda-halkina-yابتigi-yardim-efsane-degilmis_1256853.html|بڵاوکەرەوە=Zaman|بەروار=20 مايو 2013| سەردێڕی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20160601082537/http://www.zaman.com.tr/gundem_abdulmecidin-irlanda-halkina-yaptigi-yardim-efsane-degilmis_1256853.html | بەرواری ئەرشیف = 1 يونيو 2016 }}</ref> === یارمەتی لە سوورپێستەکانەوە === کۆمەڵێک لە [[سوورپێستەکان]]ی [[چۆکتاو]] حەوت سەد و دە پاوەندی ئیستەرلینییان کۆکردەوە بۆ یارمەتیدانی ئیرلەندا لە ناوەڕاستی برسییەتییەکەدا. == کۆچ == ھەندێک لە ئیرلەندییەکان لە چەندین دەیەی پێشترەوە کۆچیان کردبوو و نیشتەجێ بوون و کاریان کرد و ئەو پارانەیان ڕەوانە کردەوە کە بڕەکەی گەیشتە ١،٤٠٤،٠٠٠ لە ساڵی ١٨٥١دا{{sfn|Foster|1988|p=371}} بۆ کەسوکاریان لە ئیرلەندا بۆ ئەوەی ئەوانیش بتوانن بێن، بەڵام ژمارەی کۆچکردن بەھۆی برسییەتییە گەورەکە گەیشتە ٢٥٠ ھەزار کۆچبەر لە یەک ساڵدا لە کاتی برسییەتییەکەدا، و کۆی گشتی کۆچبەران لە ماوەی برسییەتییەکەدا زیاتر لە ملیۆنێک کەس بوو، کۆچیان کرد بۆ [[ئینگلتەرا]] و [[سکۆتلەندا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[کەنەدا]] و [[ئوسترالیا]]، و ئەوانەیان کە چوون بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە شارەکانی [[بۆستن]] و [[ماساچووسیتس]] و [[نیوویۆرک]] و [[فیلادلفیا]] و [[پێنسیلڤانیا]] و [[باڵتیمۆر، مارایلاند]] نیشتەجێ بوون، و بوونە خاوەن دەسەڵات لە پیشەسازی کانزاکان لە ھەندێک ناوچەدا. == قوربانییانی برسییەتییەکە == [[پەڕگە:نسبة سكان أيرلندا وأوروبا.png|وێنۆک|چەپ|ڕێژەی دانیشتووان لە [[ئیرلەندا]] (لە ڕاست) و ژمارەی دانیشتووان لە [[ئەورووپا]] (لە چەپ) بەپێی ڕیزبەندی مێژوویی]] ژمارەی مردووان بە تەواوی نەزانراوە بەڵام زۆرێک لەوانەی مردوون بەھۆی نەخۆشییەوە بووە نەک برسییەتی {{sfn|Woodham-Smith|1991|p=204}}، و ھەندێک لەوانەی گەواھیدەری برسییەتییەکە بوون وەسفی ئەوەیان تۆمار کردووە کە بە چاوی خۆیان بینیویانە {{وتە|«سێ کوڕ پێکەوە بوون و پاڵکەوتبوون و بێھێزی گەیشتبووە ئاستێک کە توانای وەستانیان نەمابوو، و پەلە بچووکەکانیان تووشی لاوازی بووبوو، و چاوەکانیان چوو بوونە ناوەوە، و دەنگیان نەمابوو، ئەوان بە بێگومان لە قۆناغەکانی کۆتایی برسییەتیدا بوون.»{{#tag:ref|William Bennett, ''Narrative of a Recent Journey of Six Weeks in Ireland'' (London, 1847){{sfn|Ghabhann|1997|p=}}|group=fn}}{{sfn|Society of Friends. Central Relief Committee|1852|p=}}}} ئامارەکان تۆماریان کردووە کە ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٨٤١دا ھەشت ملیۆن و نیو بووە {{sfn|Killen|2003|p=}}، و پێشبینی دەکرا ژمارەی دانیشتووانی ئیرلەندا لە نێوان ھەشت ملیۆن بۆ نۆ ملیۆن کەس بێت لە ساڵی ١٨٥١دا، بەڵام تۆمارەکان نیشانیان داوە کە ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٨٥١دا بووەتە ٦،٥٥٢،٣٨٥ ملیۆن واتە ملیۆنێک و نیو کەمی کردووە لەم ماوەیەدا{{sfn|Vaughan|1978|p=}}، و نەخۆشییەکان ڕێگەی خۆیان دۆزییەوە لە ڕێگەی شوێنە قەرەباڵغەکانەوە وەک پەناگەکان و شوێنەکانی کۆبوونەوە، بۆیە نەخۆشییەکانی وەک [[تیفوس]] و [[تای تیفۆئید]] و [[سگڵ]] و [[ئەستووربوونی جەستە|وەزەمە]] و [[سورێژە]] و [[سکچوون]] و ھەوکردنی کۆئەندامی ھەناسە و [[کۆکەڕەشە]] و زۆرێک لە کرمە مشەخۆرەکان و ھەروەھا [[ئەنفلۆنزا]] و [[ھاوڵە]] زۆرێک لە گیانی مرۆڤەکانیان دروێنە کرد{{sfn|Kennedy|Ell|Crawford|Clarkson|1999|p=104}} .{{sfn|Levi-Bacci|1991p=38}} == دوای برسییەتییەکە == بەرھەمەکانی پەتاتە وەک کاڵای سەرەکی لە [[ئیرلەندا]] مانەوە، و ڕێژەی بەکارھێنان بۆ ھەر تاکێک لە کۆتایی [[سەدەی نۆزدەیەم]]دا چوار پاوەند بوو لە ڕۆژێکدا و بەرزترین بوو لە جیھاندا،<ref name="waldron189811">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Waldron|یەکەم=George B.|ناونیشان=The World's Bill of Fare|سەردێڕ=https://books.google.com/books?id=QC00iTpXcQ4C&pg=PA16#v=onepage&q&f=false|بەرواری گەیشتن=2010-12-24|ڕۆژنامە=McClure's|بەروار=نوفمبر 1898| سەردێڕی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20160617234321/https://books.google.com/books?id=QC00iTpXcQ4C&pg=PA16 | بەرواری ئەرشیف = 17 يونيو 2016 }}</ref> و شوێنەوارەکانی برسییەتی دوای ئەوە کەمی کرد و بوونە بەشێک لە ڕابردوو تەنیا لای مێژوونووسان نەبێت، و ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٩١١دا بۆ ٤.٤ ملیۆن کەس دابەزی.{{sfn|Killen|2003|p=}} زۆرێک لە مۆنۆمێنتە یادگارییەکانی برسییەتی لە ئیرلەندا ھەن بەتایبەت لەو شوێنانەی کە زۆرترین کاریگەرییان لەسەر بووە و لەو شوێنانەی ئیرلەندییەکان بۆی کۆچیان کردووە لە دەوروبەری جیھان وەک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|مێژوو|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Potato famine of Ireland}} [[پۆل:مێژووی ئیرلەند]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕێکەوتەکان]] qh2khe89zkk85x5pyn939bh4xk8dkqt 0 296343 1680013 1656726 2026-10-04T01:35:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1680013 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|میرنشینەکە|ھۆزەکە|زەنگنە}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی زەنگنە}}|native_name={{Align|center|أمارۀ زنگنۀ}}|year_end=<small>سەدەی حەڤدەیەم</small> (~١٧٥٧)|common_name={{Align|center|ئیمارەتی زەنگنە}}|flag_p1=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|p1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|year_start=<small>سەدەی شازدەیەم</small> (~١٦٢٥)|s1=میرنشینی بابان|s2=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=White flag 3 to 2.svg|flag_s2=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|image_coat=Coat of arms of the Zangana Emirate.png|image_flag=Flag of the Zangana Emirate.png|image_map=Zangana Emirate.png|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا لەسەر نەخشەی عێراق لە سەردەمی میر ئەحمەد|capital=* [[قەیتول|قەیتوول]] (١٦٢٥–١٦٨٨) * خۆرنەوەزان (١٦٨٨–١٧٥٧)|religion=[[ئیسلام]]|common_languages={{tree list}} *[[زمانی کوردی]] ** زاری زەنگنە ** [[گۆرانی (شێوەزار)|زاری گۆران]]|government_type=[[میرنشین]]|year_leader1=پێشڕەو|leader1=میر نەوشیروان|leader2=[[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیل]]|year_leader2=~١٦٢٥–١٦٨٨|leader3=[[میر ئەحمەد زەنگنە|میر ئەحمەد]]|year_leader3=~١٦٨٨–١٧٥٧|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|today={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]|leader4=مەحموود بەگ|year_leader4=-}} [[پەڕگە:Map of the Kingdom of Iraq, 1939.jpg|وێنۆک|نەخشەیێکی لیواکانی [[شانشینی عێراق]] لە ساڵی ١٩٣٩، کە لیوای کەرکووکی بە میرنشینی زەنگنە ئاماژەپێکردووە. ئەمەش ناوچەی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە دەردەخات]] '''میرنشینی زەنگنە''' یان '''میرنشینی زەنگەنە'''، وە ھەروەھا ناسراویش بە '''ئیمارەتی زەنگنە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''أمارۀ زنگنۀ'')، یاخود ''میرنشینی زەنگنەی باشوور''، میرنشینێکی کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=KÜRTLER |ناونیشان=https://islamansiklopedisi.org.tr/kurtler |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TDV İslâm Ansiklopedisi |زمان=tr}}</ref> لە سەدەی حەڤدەیەم (نزیکەیی ١٦٢٥) تاوەکوو سەدەی ھەژدەیەم (نزیکەیی ١٧٥٧)، کە [[قەیتول|قەیتوول]]، دواتر خۆرنەوەزان پایتەختی بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە'' |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260715161638/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> میرنشینی زەنگنە دامەزرا لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی لە سەردەمی سوڵتان [[مورادی چوارەم|موڕادی چوارەم]] لەلایەن [[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیلی زەنگنە]] وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]. ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا تەواوی [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگای کەرکووکی]] ئێستا و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای دیالە|دیالەی]] ئێستای دەگرتەوە، واتا ناوچەی مێژووییی [[شارەزوور]]. [[میرنشینی بابان]] دژبەری سەرەکیی ئەم میرنشینە بوو. لە دەوڵەتدا شێوەزاری زەنگنە و [[گۆرانی (شێوەزار)|گۆرانی]] قسەی پێدەکرا. کاتێکیش کە میرنشینی زەنگنە ڕووخا، خاکەکەی بە زۆری کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میرنشینی بابان]]، ئینجا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0" /> == مێژوو == === میرەکانی میرنشینی زەنگنە === ==== میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە ==== {{سەرەکی|میر ئیسماعیل زەنگنە}} میر ئیسماعیل یان میر سمایل بەگی زەنگنە، کوڕی نەوشیروان، دامەزرێنەر و یەکەم میری ئەم میرنشینە بووە. لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[مورادی چوارەم|سوڵتان موڕادی چوارەمەوە]] کرا بە میری میرنشینی زەنگنە و میرنشینی زەنگنەی دامەزراند و نازناوی میری پێبەخشرا لە ساڵی ١٦٢٥. پایتەختی میرنشینەکەی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و سوپای بۆ میرنشینەکە پێکھێنا.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیل دواتر پلەی [[موتەسەللیم|موتەسەللیمی]] [[کەرکووک|کەرکووکی]] پێبەخشرا و وەک موتەسەللیمی کەرکووک دەستبەکاربوو.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە.<ref name=":0" /> بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی جێھێشت.<ref name=":0" /> ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میری دیاری زەنگنەیە، پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوولەوە]] گواستەوە بۆ خۆرنەوەزان. توانیی دەسەڵاتی میرنشینەکە فراوانتر بکات. پاش مردنی باوکی، میر سمایل، لە ١٦٨٨ وەک جێنشینی باوکی ھەڵبژێردرا. لەگەڵ محەممەد بەگی برای کێشە لە نێوانیان دروستبوو، کە محەممەد بەگ دەیویست دەسەڵات بگرێتە دەست، بەم شێوەیە میر ئەحمەد محەممەد بەگی برای دەرکرد و ئەویش ھانای بردە بەر [[سەفەوییەکان|ئێران]] و چوو لەوێ نیشتەجێبوو.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> لە سەردەمی میر ئەحمەد [[میرنشینی بابان]] بەرەو لاوازی دەچوو، میر ئەحمەدیش ئەمەی بە دەرفەت زانی و لە ساڵی ١٧٢٠ پەلاماری تەواوی شارەزووری دا و بەشێکی زۆری لە پارێزگای ئێستای سلێمانی داگیرکرد و لە ژێر دەستی میرنشینی بابانی دەرھێنا، بەم شێوەیەش بەشێکی خاکی بابان کەوتۆتە دەستی زەنگنە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشينی بابان |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28488 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> میرنشینی بابان ھیچی بەرامبەر بە زەنگنە پێنەکرا، تا ئەوکاتەی [[خانە پاشا|خانە پاشای]] میری بابان توانیی ئەو بەشانەی میرنشینی بابان کە لەدەستی دابوو، بیگێڕێتەوە و لەگەڵ میری زەنگنە ڕێکبکەوێت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> میر ئەحمەد تاوەکوو دەیەی ١٧٥٠ش بەردەوامبوو لە حوکمڕانیکردنی میرنشینی زەنگنە تاوەکوو لە ساڵی ١٧٥٧ کۆچی دواییی کرد و ٧ کوڕی ھەبوو، ''مەحموود بەگ'' گەورەترینیان بوو.<ref name=":0" /> === لەناوچوونی میرنشین === دوای کۆچی دواییی میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میرنشینەکە بەرەو لاوازبوون چوو. ''مەحموود بەگ'' کە کوڕە گەورەکەی بوو، وازی لە کاروبارەکانی دەوڵەت ھێنا و خۆرنەوەزانی پایتەختی جێھێشت و بەم شێوەیەش میرنشینەکە لاوازبوو و پاش ماوەیەک بووە ھۆی ئەوەی میرنشینەکە بڕووخێت و لەناوبچێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{میرنشینە کوردییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|پارێزگای کەرکووک|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:زەنگەنە]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٢٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١٥٧٠]] inkpxoqohmay6rw0ngqjbkm3rlqj4bi 0 296346 1679854 1656733 2026-10-03T19:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679854 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=میر ئیسماعیل زەنگنە{{ھن}} میر سمایل زەنگنە|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=سەدەی ١٦یەم (~١٦٢٥ – ١٦٨٨)|predecessor=میر نەوشیروان|successor=[[میر ئەحمەد زەنگنە|ئەحمەد بەگ]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاس}}|royal house=[[پەڕگە:Coat of arms of the Zangana Emirate.png|20px]] میرانی زەنگنە|father=میر نەوشیروان|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Zangana Emirate.png}} [[میر (نازناو)|میر]]ی [[میرنشینی زەنگنە|زەنگنە]]|image=|caption=|succession1={{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png|border= no}} [[موتەسەللیم]]ی [[کەرکووک]]}} '''میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاسی زەنگنە'''، یان '''میر ئیسماعیلی زەنگنە'''، و ناسراو بە '''میر سمایلی زەنگنە''' (~١٦٠٠، لە [[کرماشان]] – ~١٦٨٨، لە [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]]) میری [[میرنشینی زەنگنە]] بوو لە سەدەی شازدەیەم بە نزیکەیی لە ١٦٢٥ تا ١٦٨٨ لە [[باشووری کوردستان]] و وەک [[موتەسەللیم]]ی [[کەرکووک]] کاری دەکرد لەژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە'' |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260715161638/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێش ئەوەی ببێت بە میر، لەو ناوچەیە دەژیا، دوای ئەوەی لەگەڵ ھۆزەکەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و کرماشانەوە کۆچیان کرد بۆ ناوچەکانی کەرکووک دوای ڕووخانی میرنشینی زەنگنە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە دەستی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]. نەوشیروان سەرپەرشتیی ھۆزەکەی گرتەدەست دوای کۆچکردنیان و لە دوای خۆی میر ئیسماعیلی کوڕی جێگای گرتەوە.<ref name=":0"/> میر ئیسماعیلیش لە ساڵی ١٦٢٥ توانیی [[میرنشینی زەنگنە]] پێکبھێنێت لەژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و نازناوی ''[[میر (نازناو)|میر]]ی'' پێبەخشرا. پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و دواتر وەک [[موتەسەللیم]]ی کەرکووکیش دیاریکرا لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە.<ref name=":0"/><ref name=":1"/> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لەژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە. بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی، میر ئەحمەد بەگ، جێھێشت.<ref name=":0"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|پارێزگای کەرکووک}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی دەیەی ١٦٨٠]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:خەڵکی کەرکووک]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:زەنگەنە]] gtcdskk9ah9xnw6neh4ebtv24du6mxr 0 296388 1679863 1660860 2026-10-03T19:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679863 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|میرەکەی سۆران|میرەکەی [[میرنشینی حەکاری|ھەکاری]]|عیززەددین شێری ھەکاری}} {{Infobox royalty|name=میر عیززەددین شێر{{ھن}} میر عیززەددین|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=؟–١٥٣٤|predecessor=[[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی]]|successor=[[میر سەیفەددینی سۆران]]|issue=قوولی بەگ{{ھن}}میر عیسا{{ھن}}میر سەیفەددین|full name={{Script/Arabic|میر عیززەددین کوڕی میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ کوڕی میر عیسا}}|royal house=[[File:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|father=[[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی]]|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[میر (نازناو)|میر]]ی [[میرنشینی سۆران|سۆران]]|image=NiniveNabiYunisOutside.jpg|caption=<small>باس لەوە دەکرێت کە میر عیززەددین چەند مزگەوت و مەدرەسەیەک (فێرگەیەک)یشی لە شاری [[کەرکووک]] دروست کردبێت، بە ھەمان شێوە لە [[ھەولێر]]یش، بەڵام دیار نییە کامە مەدرەسە و مزگەوتانەن بە تەواوەتی. ھەروەھا باس لەوە دەکرێت کە قوببەی [[مزگەوتی نەبی یوونس]]یشی نوێ کردبێتەوە.<small/>|death_date=١٥٣٤|death_place=ھەولێر (؟)}} '''میر عیززەددین کوڕی میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ'''، ناسراو بە '''میر عیززەددین''' یان '''میر عیززەدین شێر''' یەکێک بوو لە میرەکانی [[میرنشینی سۆران]] لە سەدەی ١٦یەم، کە بە نزیکەیی لە دەیەی ١٥٣٠ لە [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] حکومڕانیی میرنشینی سۆرانی دەکرد.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|سەردێڕ=شەڕەفنامە|پەڕەکان=٣٤٠–٣٤١|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260715161638/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> میر عیززەددین شێر کوڕی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی]] بوو، کە لە شەقڵاوەوە حکومڕانیی دەکرد. میر عیززەددین شێر شاری [[ھەولێری]] کرد بە ناوەندی میرنشین و بۆ ماوەیەک لەوێوە حکومڕانیی سۆرانی کرد.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=محەممەد ئەمین زەکی بەگ|ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28485|سەردێڕ=کورد و کوردستان، میرنشینی سۆران|ساڵ=١٩٣١|بەرگ=٢}}</ref> میر عیززەددین دوو برای ھەبوو، بە ناوەکانی سەیفەددین و سولەیمان، سەیفەددین ھەر زوو بە گەنجی کۆچی دواییی کرد.<ref name=":1" /> زۆربەی سەرنجەکان لەسەر میر عیززەددین شێری سۆران بۆ ١٥٣٤ دەگەڕێتەوە کاتێک سوڵتان [[سولەیمان قانوونی|سولەیمانی قانوونی]] دەگەڕایەوە لە [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|گرتنی بەغدا (لە ١٥٣٤)]]. کاتێک کە سوڵتان سولەیمانی قانوونی دەگەڕایەوە، فەرمانی کوشتنی میر عیززەددین شێری دەرکرد و میر عیززەددین لەسێدارەدرا. دەگوترێ کە بەھۆی تۆمەت ھەڵبەستنێک بووە بۆ میر عیززەددین،<ref name=":2" /> لە کاتێکدا ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە میر عیززەددین میری ناوچەیەکی بەرفراوان بووە و وەکوو دڵسۆزی دەوڵەتی عوسمانی کاری کردووە، بەڵام ژێربەژێر دەستی لەگەڵ [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]] ھەبووە، ھەربۆیە فەرمانی لەسێدارەدانی بۆ دەرچوو لەلایەن سولەیمانی قانوونی.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Guli |یەکەم=Nizar |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mîrnişînên Dasin ȗ Şêxan li Serdemê Osmanîyan (1515- 1750) Vêkolîneke Dokûmenkarî- The Emirate of Dasin and Sheikhan in the Ottoman Era 1515-1755 A Documentary Study |ناونیشان=https://www.academia.edu/127632052/M%C3%AErni%C5%9F%C3%AEn%C3%AAn_Dasin_%C8%97_%C5%9E%C3%AAxan_li_Serdem%C3%AA_Osman%C3%AEyan_1515_1750_V%C3%AAkol%C3%AEneke_Dok%C3%BBmenkar%C3%AE_The_Emirate_of_Dasin_and_Sheikhan_in_the_Ottoman_Era_1515_1755_A_Documentary_Study |journal=Peywend}}</ref> سوڵتان سولەیمانیش ھەولێر و دەوروبەری دا بە [[حوسێن بەگی داسنی|حوسێن بەگی داسنیی]] میری [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنی]] و بۆ ساڵی ١٥٣٥، حوسێن بەگ لە ھەولێر حوکمی کرد. بەڵام پاش ماوەیەک لە کوشتنی میر عیززەددین، براکەی، میر سولەیمانیش کۆچی دواییی کرد، ھەر لەبەر ئەمەش، فەرماندرا، کە تەواوی ناوچەی سۆران بە سەنجەقی ھەولێرەوە گرێبدرێ و میرنشینی سۆرانیش لە دەست میراتگرە ھێڵییەکەی دەرچوو و ھەڵوەشایەوە و تەواوی ناوچەی سۆران خرایە سەر [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنی]].<ref name=":1" /><ref name=":7" />{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} == پاشھات == ئیدی میر عیززەددین کوژرا و ھەولێر و ناوچەکانی سۆران بە میرنشینی داسنیی ئێزدی گرێدرا. دوای ماوەیەک، ئەندامێکی بنەماڵەی سۆران بە ناوی [[میر سەیفەددینی سۆران|میر سەیفەددین]] دەرکەوت و ئەو بووە ھۆی دامەزراندنەوەی میرنشینی سۆران، کە دەکات بە کوڕی ئامۆزای میر عیززەددین شێر، چەند جارێک ھێرشی کردە سەر حوسێن بەگی داسنی، بەڵام ھەموو جارێک تێکشکا. میر سەیفەددینیش پەنای بۆ بێگە بەگی میری [[ئەردەڵان]] برد، بەڵام یارمەتیی نەدا. پشتگیرییە چاوەڕوانکراوەکە بەدی نەھات، ھەربۆیە میر سەیفەددین گەڕایەوە بۆ سۆران. لەو کاتەدا حوسێن بەگ داسنی لەوێ ئامادە نەبوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |سەردێڕ=Hussein Beg Dasini und die Schlacht um Arbil |ناونیشان=https://www.ezidipress.com/blog/hussein-beg-dasini-und-die-schlacht-um-arbil/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=ÊzîdîPress |زمان=de |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005225201/https://www.ezidipress.com/blog/hussein-beg-dasini-und-die-schlacht-um-arbil/ |url-status=dead }}</ref> میر سەیفەدین ئەمەی قۆستەوە و توانیی زۆربەی ھۆزە کوردییەکانی ئەوێ یەکبخات و بە ژمارەیەکی زۆر شەڕکەرەوە سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێک بکات و [[شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)|ھێرشی کردە]] سەر [[ھەولێر]].<ref name=":0" /><ref name=":7" /> لە کۆتاییدا میر سەیفەددین ھێزێکی لە سۆران کۆکردەوە و سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێکی کرد و ھێرشی کردە سەر ھەولێر، لە کاتێکدا [[حوسێن بەگی داسنی]] ئامادە نەبوو. دەستی بەسەر شارەکەدا گرت و حوسێن بەگی ناچار کرد بە ڕێپێوان بگەڕێتەوە دژی. لە شەڕی دواتردا میر سەیفەددین ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند. ئەو گێڕانەوەیەی ڕۆجەر لێسکۆت کە تاوەکوو ئێستا پارێزراوە باس لەوە دەکات کە بە نزیکەیی ٥٠٠ پیاوی داسنیی ئێزدی کوژران و میر سەیفەددین غەنیمەتێکی بەرچاوی دووژمنیشی برد لە کەلوپەل و کاڵا و چەکەکانی دووژمن.{{Sfn|Lescot|1938}} ئەردنچ گووڵجوو پوختەیەکی ھاوشێوە بە زمانی تورکی باسدەکات و باس لەوە دەکات کە میر سەیفەددین ھەولێری گرتووە و حوسێن بەگی داسنی شکستی ھێناوە و نزیکەی ٥٠٠ ئێزیدیی پێشەنگ کوژران. گووڵجوو ھەروەھا باس لەوە دەکات کە حوسێن بەگ دواتر چەند ھەوڵێکی دا بۆ وەرگرتنەوەی ھەولێر، بەڵام شکستی ھێنا و ھەولێر و زەوییەکانی سۆران لە دەستی میر سەیفەددین مانەوە.{{Sfn|Gülcü|2016}} == سەرچاوەکان == <references />{{میرەکانی میرنشینی سۆران}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:میرەکانی سۆران]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٥٣٤]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:لەدایکبووانی ?]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٦یەم لە ئاسیا]] [[پۆل:لەسێدارەدراوانی کورد]] oyyw5cl4nvl4p8dvu8xwk7w01pvlzhy 0 296458 1680145 1589699 2026-10-04T06:25:04Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680145 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Anti-war protest camp - Westminster - geograph.org.uk - 2639860.jpg|وێنۆک|خێوەتێکی ناڕەزایەتی بۆ ڕاگرتنی شەڕ لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەڕیتانیا]]]] '''خێوەتی ناڕەزایەتی''' ({{lang-en|Protest camp}}) یان '''کەمپی ناڕەزایەتی'''، بریتین لە کەمپی فیزیکی کە لەلایەن چاڵاکوانانەوە دادەنرێن بۆ دابینکردنی شوێنێک بۆ [[ناڕەزایەتی|ناڕەزایەتی دەربڕین]]، یان بۆ دواخستن و ڕێگریکردن لە وەستانی ناڕەزایەتییەکە. ئەم جۆرە کەمپانە لە ساڵانی ١٩٢٠ دەستیان پێکردووە و لە ساڵی ١٩٨٢ بەناوبانگبوون بە ھۆی ئەو پڕوپاگەندانەی کە لەلایەن کەمپەینی ئاشتیی ژنانی گرینھام لە [[ئینگلتەرا]] ئەنجامدراون. کەمپی ئاشتیی ژنانی گرینھام کەمپێکی ئاشتی بوو کە بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر [[چەکی ناوکی|بە چەکی ئەتۆمی]] لە شاری بێرکشایری ئینگلتەرا دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.greenhamwpc.org.uk// |سەردێڕ=Greenham Common Women's Peace Camp |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171208002314/http://www.greenhamwpc.org.uk/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20180315215803/http://protestcamps.org/ Protest camps research project] [[پۆل:ناڕەزایییەکان]] lithf3mnmvgvw5zrtyhf4imy2pjnppg 0 296472 1680198 1589843 2026-10-04T07:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فلیپین-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1680198 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''مینداناو''' دووەم گەورەترین دوورگەی فلیپینە و ھەروەھا ناوی [[کۆمەڵە دوورگە]]ی باشووری [[فلیپین|فلیپینە]]. لەگەڵ ھەریەک لە لوزۆن (کۆمەڵە دوورگەکانی باکوور) و ڤیسایا (کۆمەڵە دوورگەکانی ناوەند) ئەو شتە پێکدەھێنن کە بە کۆمەڵە دوورگەکانی فلیپین ناسراوە. ڕووبەرەکەی نزیکەی ١٤٠ ھەزار کیلۆمەتر دووجایە و ٥٠٠ دوورگەی تری بەسەرەوەیە کە ڕووبەری ھیچ کامیان لە ٢٫٦ کیلۆمەتر دووجا تێپەڕ ناکات. دانیشتووانی مینداناو بە زمانی مەراناو قسە دەکەن کە زمانی زاڵی دوورگەکەیە، بە پیتی عەرەبی دەنووسرێت و چەندین وشەی عەرەبی لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فلیپین|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Mindanao (island)}} {{فلیپین-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:دوورگەکانی فلیپین]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] 6zf81hovr57rpjcz6t1psgjx1cxo44h 7 296812 1679768 1592693 2026-10-03T17:04:04Z Pristome 77654 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 1679768 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Orphaned talk page <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == ئاگاداکردنەوە! == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]]: ئەم پەڕەیە ئازادە و خۆت دروستکەرەکەیت، پێویستی نەدەکرد لێرە باری بکەیت، دەبوایە لە کۆمنز باری بکەیت. تەنیا لێرە وێنەیەک بار دەکرێت کە نائازاد بێت و بۆ وتارەکان بەکاربێن نەک بۆ داڕێژە. گەر لێرە بمێنێتەوە دەسڕدرێتەوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٣٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :کاک @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]. وەک گوتم، من تەنیا لەم پرۆژەیە پێویستم بەم پەڕگەیە ھەیە، پێویست ناکا سەرانسەری بێ. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٠:٣٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] کەواتە ھەر لە کامنز باری دەکەم، دەتوانن بیسڕنەوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١١:٠٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ببورە @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوە بۆیە خۆم دەیسڕمەوە، @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] بیگوازەوە بۆ کامنز! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) fvv8blhg2lie9g5xbrn6ohn3c0st7v7 0 297096 1680310 1666962 2026-10-04T10:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1680310 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Migraine.jpg|وێنۆک|کەسی تووشبوو بە میگرێن]] '''مێگرێن''' یان '''شەقیقە''' تێکچوونێکی دەمارییە کە دەبێتە ھۆی [[سەرئێشە]]ی مامناوەند تا توند. ئازارەکە بەگشتی تەنیا یەک لای سەر دەگرێتەوە. ئەم سەرئێشەیە زۆرجار ھاوڕێیە لەگەڵ ھێڵنجدان، ھەستیاری بە ڕووناکی و ھەستیاری بە دەنگ. == نیشانەکان == جگە لە ئازارە سەرەکییەکە، نیشانەکانی تری میگرێن لەوانەیە ئەمانە بگرێتەوە: * گێژبوون و [[ڕشانەوە]]. * زەحمەت بوونی بیرکردنەوە. * ئۆرا: لە ھەندێک حاڵەتدا، ھێرشی میرێنەکە بە قۆناغێک لە تێکچوونی ھەستی دەست پێدەکات کە پێی دەوترێت «ئۆرا»، کە تێیدا نەخۆشەکە تەڵخی لە بینین یان تیشکدانەوە لە پێش چاویدا ئەزموون دەکات. == ئەمانەش ببینە == * [[سەرئێشە]] * [[کۆئەندامی دەمار]] * [[چاو]] == سەرچاوەکان == * Wells JC (2008). ''Longman Pronunciation Dictionary'' (3rd ed.). Pearson Education. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤٠٥٨-٨١١٨-٠. * Jones D (2011). ''Cambridge English Pronouncing Dictionary'' (18th ed.). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-15255-6. * Pescador Ruschel MA, De Jesus O (2024). "Migraine Headache". ''StatPearls''. StatPearls Publishing. PMID 32809622. * Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) (کانوونی دووەم ٢٠١٨). "The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition". ''Cephalalgia''. 38 (1): 1–211. doi:10.1177/0333102417738202. PMID 29368949. {{پۆلی کۆمنز|Migraine}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی دەمار]] [[پۆل:ئاڵۆزیی دەماری]] k36x4mko4qcen7ccs0fklkpuul5osxx 0 297173 1680120 1633174 2026-10-04T05:49:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1680120 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''برسێتیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران''' یان '''قاتوقڕیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران''' ماوەیەک بوو لە برسێتییەکی بەکۆمەڵی بەربڵاو و نەخۆشی لە [[ئێرانی قاجاڕ|ئێران]] لەژێر دەسەڵاتی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]. قاتووقڕییەکە لە خاکی ئێراندا ڕووی دا، کە سەرەڕای ڕاگەیاندنی بێلایەنی، لەلایەن ھێزەکانی ئیمپراتۆرییەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|بەریتانیا]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] [[ھەڵمەتی فارس (جەنگی جیھانیی یەکەم)|داگیر کرا]] کە داگیرکارییەکەیان بەشداربوو لە دروستبوونی قاتووقڕییەکەدا. تا ئێستا مێژوونووسێکی کەم لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەم قاتووقڕییە کردووە، ئەمەش وای کردووە ببێتە بابەتێکی کەم لێکۆڵینەوە لەسەر کراو لە مێژووی نوێدا. بە بۆچوونی زانیارییە باوەکان، نزیکەی ٢ ملیۆن کەس لە نێوان ١٩١٧ و ١٩١٩ کۆچی دوایییان کردووە. بە پێچەوانەوە، [[محەممەد قولی مەجد]] ئاماژەی بە خەمڵاندنی زۆر بەرزتر کردووە کە ٨–١٠ ملیۆن مردنی زیادەیە، ھەرچەندە ئامارەکانی مەجد لە نێوان مێژوونووسانی ئەکادیمیدا پەسەندنەبوونی بەربڵاویان بەدەست نەھێناوە یان لە نێوان ڕای گشتیی خەڵکدا ناسراو نین. ژمارەی قوربانییەکان بەھۆی برسێتی و نەخۆشییەکانەوە بووە، کە بریتی بوون لە [[کۆلێرا]]، [[تاعوون]] و [[تیفۆس]]، ھەروەھا [[ئەنفلۆنزا]] کە سەرچاوەی لە [[ئەنفلۆنزای ئیسپانی|پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨]] گرتووە. پێدەچێت چەندین ھۆکار بووبنە ھۆی دروستبوون و بەشداریکردن لە قاتووقڕییەکە، لەوانە وشکەساڵییە وەرزییە یەک لەدوای یەکەکان، داواکردن و زەوتکردنی خۆراک لەلایەن سوپا داگیرکەرەکانەوە، یاریپێکردنی نرخ، کۆکردنەوە و شاردنەوەی کەلوپەل، قازانجکردن لە جەنگ و بەرھەمی خراپی کشتوکاڵی. ==پێشینە== {{ئەمانەش ببینە|ھەڵمەتی فارس (جەنگی جیھانیی یەکەم)|شانۆی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە جەنگی جیھانیی یەکەم}} {| class="wikitable" style="text-align:center; float:right; font-size:85%; margin-left:2em;" |- |+توانای نەخۆشخانە نوێیەکانی ئێران لە ساڵی ١٩٢٠دا<ref>{{harvnb|Floor|2012|pp=106–107; Table 15: Foreign Hospitals and Private Modern Physicians in Iran in 1920, Table 16: Modern Iranian Hospitals and their Capacity in 1920}}</ref> |- ! style="scope="col" | سەر بە ! style="scope="col" | شار ! style="scope="col" | کۆی قەرەوێڵەکان ! style="scope="col" | تێبینییەکان |- |rowspan=9|{{flagicon|Iran|1910}}<br>فارسی |[[تاران]]||٣٧٢||+دەرمانخانە<br>+بنکەی تەندروستی |- |[[ئەنزەلی]]||١٥||+دەرمانخانە<br>+بنکەی تەندروستی |- |[[تەورێز]]||٣٠ |- |[[ھەمەدان]]||١٢||{{nowrap|تەنھا [[نۆڕینگەی دەرەکی (بەشی نەخۆشخانە)|دەرەکی]]}} |- |[[مەشھەد]]||٩٠ |- |[[قەزوین]]||٢٥–٣٠||+بنکەی تەندروستی |- |[[خوڕەمشار]]||٢٠ |- |[[مەلایەر]]||١٠ |- |[[سەبزەوار]]||نەزانراو |- |rowspan=4|[[کۆمەڵەی نێردراوانی کڵێسا]] |[[ئەسفەھان]] |١٨٠ |- |[[کرمان]] |٨٠ |- |[[یەزد]] |٨٠ |- |[[شیراز]] |٥٠ |- |rowspan=7|[[File:Presbyterian Church in USA Logo.svg|15px]]<br>[[نێردراوی پرێسبیتێری]] |[[تاران]] |٤٥ ||+دەرمانسازی |- |[[مەشھەد]] |٥٠ ||+دەرمانسازی |- |[[ڕەشت]] |٥ ||+دەرمانسازی |- |[[ھەمەدان]] |٢٥ ||+دەرمانسازی |- |[[کرماشان]] |٢٥ ||+دەرمانسازی |- |[[تەورێز]] |١٠٠ ||+دەرمانسازی |- |[[ورمێ]] |٤٠ ||+دەرمانسازی |- |{{nowrap|[[کچانی میھرەبانیی سانت ڤینسێنت دی پۆڵ|کچانی میھرەبانی]]}} |[[خوسرەوئاوا، ئازەربایجانی ڕۆژاوا|خوسرەوا]] |٨ |- |rowspan=8|{{Flagicon|Germany|1866}}<br>ئەڵمانی<br>(تا ١٩١٥) |- |[[تاران]]||نەزانراو||نوێنەرایەتی |- |[[تەورێز]] |rowspan=6 {{n/a}} |rowspan=6|تەنھا<br>دەرمانسازی |- |[[بابل (مازەندەران)|بەرفرووش]] |- |[[ڕەشت]] |- |[[ھەمەدان]] |- |[[سنە]] |- |[[کرماشان]] |- |rowspan=5|[[File:Rosyjski Czerwony Krzyż.png|15px]]<br>[[کۆمەڵەی خاچی سووری ڕووسی]]<br>(تا ١٩١٨) |[[تاران]] |rowspan=5 {{unknown}}<br>(نەخۆشخانەی بچووک) |- |{{nowrap|[[تۆربەت حەیدەریە]]}} |- |[[مەشھەد]] |- |[[تەورێز]] |- |[[ورمێ]] |- |rowspan=9|{{Flagicon|United Kingdom}}<br>بەریتانی ||[[تاران]] |rowspan=9 {{unknown}}<br>(نەخۆشخانەی بچووک) ||+بنکەی تەندروستی |- |[[مەشھەد]] |- |[[تۆربەت حەیدەریە]] |- |[[نەسرئاباد]] ||+بنکەی تەندروستی |- |[[بووشێھر]] |- |[[کرماشان]] |- |[[لەنگە]] ||+بنکەی تەندروستی |- |[[خوڕەمشار]] ||+بنکەی تەندروستی |- |[[ئەھواز]] |- |rowspan=4|[[کۆمپانیای نەوتی ئەنگلۆ-فارس]] |[[ئابادان]] |rowspan=4|>٢٠٠ |rowspan=4|+بنکەی تەندروستی |- |[[مەسجێد سولەیمان]] |- |[[ئەھواز]] |- |[[خوڕەمشار]] |} لە تشرینی دووەمی ١٩١٥دا، نرخی یەک «خەروار» (١٠٠ کیلۆ) گەنم بۆ بیست [[توومەنی ئێرانی|توومەن]] بەرزبووەوە، «ئەگەر دەست بکەوتایە»، دوای ئەوەی تەواوی گەنجینەی گەنمی پارێزگای باشووری ڕۆژھەڵاتی [[سیستان]] بە [[سوپای بەریتانیا|ھێزەکانی بەریتانیا]] فرۆشرا. ھێزەکانی ڕووسیا ھەموو ڕێگاکانی پارێزگای باکووری ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]یان داخست، و گواستنەوەی ھەر جۆرە دانەوێڵەیەکیان قەدەغە کرد، جگە لەوانەی کە بۆ [[سوپای ئیمپراتۆریی ڕووسیا|سوپای ڕووسیا]] تەرخان کرابوون. زەوتکردنی ئاژەڵی باربەر، ھێستر و وشتر بۆ پیشەسازیی نەوت لە [[خووزستان]]، و بۆ ھێزە چەکدارەکانی بەریتانیا و ڕووسیا، تۆڕی گواستنەوەی وڵاتی تووشی پەککەوتنێکی سەخت کرد، و دابەشکردنی خۆراک و کاڵاکانی دیکەی لە سەرتاسەری وڵاتدا پەکخست – کە دەرەنجامی کارەساتباری لێکەوتەوە. لە کاتی جەنگدا، لە زۆرێک لە شوێنەکانی ئێران، تێچووی گواستنەوەی [[دانەوێڵە]] زۆرجار لە تێچووی چاندنی زیاتر بوو. ھەموو ئەمانە بارودۆخی ژیانی ھەژارانی زۆر خراپتر کرد.{{sfn|Atabaki|2016}} ==بڵاوبوونەوە== [[File:Bijar in First World War (1914-1918) 7.JPG|thumb|خەڵک چاوەڕێن بە شۆربا تێر بکرێن. وێنەکە لەلایەن [[یەکەم ئیسکادرانی نیشانەی بێتەلی ئوسترالی]] لە [[بیجاڕ (شار)|بیجاڕ]] گیراوە.]] زنجیرەیەک وشکەساڵیی توند لە ساڵی ١٩١٦ بەدواوە تەنھا بووە ھۆی کەمبوونەوەی زیاتری بەرھەمە کشتوکاڵییەکان. لە سەرەتای شوباتی ١٩١٨دا، قاتووقڕییەکە لە تەواوی وڵاتدا بڵاوبووەوە، و جەماوەری شێواو لە شارە گەورەکاندا دەستیان کرد بە تاڵانکردنی نانەواخانە و کۆگاکانی خۆراک. لە شاری [[کرماشان]]ی ڕۆژاوا، ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان ھەژارانی برسی و [[شارەبانی|پۆلیس]] بە قوربانی کۆتایی ھات. لە [[تاران]]، بارودۆخەکە بەھۆی «کۆکردنەوە و شاردنەوەی کەلوپەل و کەمفرۆشی بە کڕیاران لەلایەن نانەواکانەوە» خراپتر ببوو.{{sfn|Atabaki|2016}} تێکەڵکردنی شتی دیکە لەگەڵ نان، ھەروەھا ئەو نرخە زۆرانەی کە لەلایەن ھەندێک نانەواوە وەردەگیرا، «ھەژارانی کرێکار»ی تارانی تووڕە کرد. کرێکارانی چاپخانە کە بەم دوایییە سەندیکایەکیان پێکھێنابوو، لە ساڵی ١٩١٩دا لە تاران خۆپێشاندانێکیان ڕێکخست، کە تێیدا جەماوەر ھێرشیان کردە سەر نانەواخانەکان و گەنجینەکانی دانەوێڵە. داوایان لە حکوومەت کرد کە بەشە خۆراک زیاد بکات، نرخی نان یەکبخات، و جۆری، دابینکردن و فرۆشتنی خۆراک ڕێکبخات. لەگەڵ ئەوەشدا، لە سەردەمی پڕ لە گێژاوی دوای جەنگدا نە حکوومەتی نیشتمانی و نە ھێزە بیانییەکان لە پێگەیەکدا نەبوون کە بتوانن کارێکی زۆر بۆ کەمکردنەوەی قەیرانە مرۆیییەکان بکەن. ئەو وێرانکارییەی بەھۆی قاتووقڕی و نەخۆشییە گوازراوەکانەوە دروست ببوو، بۆ چەندین ساڵ بەردەوام بوو.{{sfn|Atabaki|2016}} حاڵەتەکانی [[مرۆڤخۆری]]یش ڕاپۆرت کراون.{{sfn|Atabaki|2016}} == سەرھەڵدانی نەخۆشییەکان == جگە لە مردن بەھۆی برسێتییەوە، [[پەتا]]کانیش ژمارەیەکی زۆر خەڵکیان کوشت.{{sfn|Atabaki|2016}} قەیرانی گەورەی خۆراک، لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە سەربازان، پەنابەران و خەڵکی دەستکورت کە بەردەوام بۆ گەڕان بەدوای کار و ڕزگاربوون لە ھاتوچۆدا بوون، زەمینەی بۆ تێکەڵەیەکی کوشندە لە پەتا جیھانییەکان و نەخۆشییە گوازراوەکان خۆش کرد. [[کۆلێرا]]، [[تاعوون]] و [[تیفۆس]] بە خێرایییەکی ترسناک لە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوبوونەوە.{{sfn|Atabaki|2016}} === ئەنفلۆنزا === {| style="text-align:center; float:right; font-size:85%; margin-left:2em;" class="wikitable" |- |+ نەخۆشکەوتن و مردن لە کاتی پەتای [[ئەنفلۆنزا]]ی ١٩١٨–١٩١٩ لە ناوچە شارنشینەکانی ئێران (لەلایەن ئەفخەمییەوە کۆکراوەتەوە){{sfn|Afkhami|2003|loc=Table 1}} ! rowspan=2|شار ! rowspan=2|دانیشتووان<br />{{abbr|خەمڵاندن|Estimation}} ! rowspan=2|نەخۆشکەوتن ! colspan=2|مردن ! rowspan=2|مردن/<br />نەخۆشکەوتن (٪) |- ! {{abbr|ژمارە|Number}} ! ٪ |- |[[مەشھەد]]||١٠٠،٠٠٠||٦٦،٦٦٧||٣،٥٠٠||٣.٥||٥.٢ |- |[[بیرجەند]]||rowspan=2 {{unknown}}||١٢،٠٠٠||١٠٠||rowspan=2 {{unknown}}||٠.٨ |- |[[نوسرەتئاباد]]||٧،٠٠٠||١٢٠||١.٧ |- |[[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]]||١٠،٠٠٠||colspan=3 {{unknown}}||٢.٠ |- |[[مەشھەدسەر]]||colspan=4 {{unknown}}||١٠.٠ |- |[[تەورێز]]||٢٠٠،٠٠٠||١٠٠،٠٠٠||colspan=3 {{unknown}} |- |[[ھەمەدان]]||٣٠،٠٠٠||rowspan=4 {{unknown}}||١،٠٠٠||٣.٣||١٠.٠ |- |[[تاران]]||٢٥٠،٠٠٠||١،٠٠٠||٠.٨||rowspan=3 {{unknown}} |- |[[ئەسفەھان]]||٨٠،٠٠٠||٣٠٠||٠.٤ |- |[[یەزد]]||٤٠،٠٠٠||٢٥٠||٠.٦ |- |[[بووشێھر]]||٣٠،٠٠٠||١٥،٠٠٠||١،٥٠٠||٥.٠||١٠.٠ |- |[[خوڕەمشار]]||{{unknown}}||٦،٠٠٠||٢٥٠||{{unknown}}||٤.٢ |- |[[شیراز]]||٥٠،٠٠٠||rowspan=3 {{unknown}}||٢،٠٠٠||٤.٠||{{unknown}} |- |[[کرمان]]||٤٠،٠٠٠||٤،٠٠٠||١٠.٠||١٠.٠ |- |[[بام، ئێران|بام]]||١٣،٠٠٠||٦،٠٠٠||٤٦.٢||{{unknown}} |} [[پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨]] لە ڕێگەی سێ ڕێگەی سەرەکییەوە بۆ تەواوی وڵات بڵاوبووەوە: [[ترانسقەوقاز]] بۆ [[تەورێز]]، [[بەغدا]] بۆ [[کرماشان]] و ھیندستان بۆ باشووری ئێران (ئەمەی دوایییان بە شێوەیەکی بەرچاو لەلایەن سەربازانی [[سوپای ھیندیی بەریتانی]] کە لە [[بووشێھر]] جێگیر ببوون [[گوێزەرەوە (پەتاناسی)|گوێزرایەوە]]). ناوچە گوندنشینەکان زیاتر لە ناوچە شارنشینەکان زیانیان بەرکەوت، کە تێیاندا ڕاپۆرت کراوە تا ٢٠٪ی خەڵک گیانیان لەدەستداوە. عەزیزی و ھاوکارانی تێبینی ئەوە دەکەن کە ئەو ژمارەیە زێدەڕۆیی تێدایە، و دەڵێن [[ڕێژەی مردن]] لە [[کرماشان]] و [[تاران]] نزیکەی ١٪ بووە.{{sfn|Azizi|Raees Jalali|Azizi|2010}} ئەفخەمی ڕای دەگەیەنێت کە کاریگەریی ئەنفلۆنزاکە زۆر گەورە بووە و دەخەمڵێنێت کە لە نێوان ٩٠٢،٤٠٠ بۆ ٢،٤٣١،٠٠٠ یان ٨.٠٪ بۆ ٢١.٧٪ی کۆی دانیشتووان گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش وای کردووە ئێران ببێتە یەکێک لەو وڵاتانەی کە زۆرترین وێرانکاریی تێدا بووە لە جیھاندا.{{Sfnm|1a1=Afkhami|1y=2003|2a1=Afkhami|2y=2012}} [[ویلم فلۆر|فلۆر]] ئەو ئامارەی کە ئەفخەمی خەمڵاندوویەتی بە زۆر بەرزتر لە قوربانییە ڕاستەقینەکان ھەژمار کردووە.<ref name="Matthee">{{harvnb|Matthee|2019|p=183}}: "Floor concludes that the figure of 900,000 to 2.4 million casualties given by Afkhami is too high. And he appropriately relegates Mohammad Gholi Majd's overblown, conspiracy-filled book on the epidemic and the number of 8-10 million (or almost the country’s entire population) given by him, to a footnote".</ref> === کۆلێرا === لە ساڵی ١٩١٦دا، ئەو کۆلێرایەی کە لە ١٩١٥دا لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]]ی دا، نەک تەنھا لە ھەموو پارێزگاکانی باکووردا بەربڵاو بوو، بەڵکوو گەیشتە باشووریش.{{sfn|Atabaki|2016}} لە ساڵی ١٩١٧دا، لە [[مازەندەران]] و [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]] دەرکەوت، و بەپێی ڕاپۆرتێکی حکوومەتی ساڵی ١٩٢٤، بووە ھۆی مردنی ١٨٨ و ٣٠٨ کەس لەو دوو ناوچەیەدا.{{sfn|Azizi|Azizi|2010}} ئەحمەد سەیف ڕای دەگەیەنێت کە سەرچاوەی بڵاوبوونەوەی کۆلێرا ڕووسیا بووە، و توند نەبووە.<ref>{{harvnb|Seyf|2002|p=177}}: "In later years, for example, in 1917 cholera was brought to Iran from Russia, but only Mazanadran and Khorasan were affected and altogether only 402 deaths occurred."</ref> === تیفۆ و تیفۆس === [[تیفۆ]] لە زۆر شوێنی وڵاتدا بڵاوبووەوە، و بووە ھۆی مردنی ئەوەندە کەس کە بە گوتەی شاھیدحاڵێک، «ڕێژەی بەرزی مردن لە [[تاران]] بەھۆی قاتووقڕییەوە نەبووە، بەڵکوو زیاتر بەھۆی تیفۆ و تیفۆسەوە بووە».{{sfn|Atabaki|2016}} == ژمارەی قوربانییەکان == لێکۆڵەرانی وەک [[ئەروەند ئەبراھامیان]]، [[ھۆما کاتوزیان]] و [[باری ڕووبین]] پێیان وایە کە کۆی ژمارەی قوربانییەکان بەھۆی برسێتی و نەخۆشی نزیکەی ٢ ملیۆن کەس بووە.<ref name="Abrahamian"/><ref>{{harvnb|Katouzian|2013|p=1934}}: "Russian Revolution of 1917 brought much relief to Iran after a century of imperial interference and intimidation. But it was followed by severe famine and the Spanish flu pandemic which, combined, took a high toll of around two million, mostly of the Iranian poor."</ref><ref>{{harvnb|Rubin|2015|p=508}}: "Despite Iran's official neutrality, this pattern of interference continued during World War I as Ottoman-, Russian-, British-, and German-supported local forces fought across Iran, wreaking enormous havoc on the country. With farmland, crops, livestock, and infrastructure destroyed, as many as 2 million Iranians died of famine at the war's end. Although the Russian Revolution of 1917 led to the recall of Russian troops, and thus gave hope to Iranians that the foreign yoke might be relenting, the British quickly moved to fill the vacuum in the north, and by 1918, had turned the country into an unofficial protectorate."</ref> شیکەرەوەکانی [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) ستیڤن ئاڕ وارد و [[کەنیس ئێم پۆلاک]] ئاماژە بە ژمارەیەکی ھاوشێوە دەکەن.{{sfn|Pollack|2004|p=25}}<ref>{{harvnb|Ward|2014|p=123}}: "As the Great War came to its close in the fall of 1918, Iran's plight was woeful. The war had created an economic catastrophe, invading armies had ruined farmland and irrigation works, crops and livestock were stolen or destroyed, and peasants had been taken from their fields and forced to serve as laborers in the various armies. Famine killed as many as two million Iranians out of a population of little more than ten million while an influenza pandemic killed additional tens of thousands."</ref> [[نیکی کێدی]] و [[یان ڕیشارد]] ڕای دەگەیەنن کە نزیکەی چارەکێکی دانیشتووانی [[باکووری ئێران]] گیانیان لەدەستداوە.<ref name="Keddie 2006"/> پەرتووکی [[محەممەد قولی مەجد]] بە ناوی «قاتووقڕیی گەورە و کۆمەڵکوژی لە فارس، ١٩١٧–١٩١٩»، چەندین سەرچاوەی ھاوپەیمانان دەستنیشان دەکات کە وردەکاریی ڕێژە و قەبارەی مردنەکان دەخەنە ڕوو،<ref>{{harvnb|Majd|2003|p=72}}: "According to the American Charge d'Affaires, Wallace Smith Murray, this famine had claimed one-third of Iran's population. A famine that even according to British sources as General Dunsterville, Major Donohoe, and General Sykes had claimed vast numbers of Iranians".</ref> و بانگەشەی ئەوە دەکات کە لە سەرتاسەری وڵاتدا تا ٨–١٠ ملیۆن کەس گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش بە پشت بەستن بە خەمڵاندنێکی جێگرەوە بۆ دانیشتووانی فارسی پێش قاتووقڕی کە بە ١٩ ملیۆن دانراوە.<ref name="Floor 2005"/><ref>{{harvnb|Messkoub|2006}}</ref> تیمۆسی سی واینگارد و پۆردەلی و ھاوکارانی ئاماژە بەو ئامارانە دەکەن کە لەلایەن مەجدەوە پێشنیار کراون.{{sfn|Pordeli|Abavysany|Mollashahi|Sanchooli|2017}} وتارێکی ساڵی ٢٠٢٣ لە «وەرزیی جیھانی سێیەم»دا بە ھەمان شێوە ئاماژەی بە کارەکانی مەجد کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Edalati|یەکەم١=Zahra|دوایین٢=Imani|یەکەم٢=Majid|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Imperial wars and the violence of hunger: remembering and forgetting the Great Persian Famine 1917–1919|journal=Third World Quarterly|بەرگ=٤٥|issue=2|پەڕەکان=٣٥٠–٣٦٦|doi=10.1080/01436597.2023.2221183 |doi-access=free}}</ref> ئەبراھامیان تێبینی ئەوە دەکات کە پەرتووکەکەی مەجد «گفتوگۆیەکی زێدەڕۆیانە»ی تێدایە سەبارەت بە زیانەکانی کاتی قاتووقڕی،<ref>{{harvnb|Abrahamian|2008|p=196}}</ref> ئەمەش بۆچوونێکە کە لەگەڵ مەحموود مەسکووب،<ref>{{harvnb|Messkoub|2006|p=228}}: "Maid claims that the famine of 1917–1919 killed half the population, an exaggeration surely that does not tally well with the evidence provided in his otherwise useful overview of famine in that period."</ref> [[عەبباس میلانی]]<ref>{{harvnb|Milani|2011|pp=26, 468}}: "The advent of World War I only exacerbated conditions in Iran. Russian, Turkish, German, and British forces occupied parts of the country. Tribal disorder made an already-enfeebled central government weaker and more vulnerable. Famine took many lives.... Some sources have gone so far as to claim that no country in the world suffered as much from the war as did Iran. See Mohammad Gholi, Majd... His tendency to pick and choose the sources that confirm what he, ''a priori'', wants to prove, makes many of his assertions doubtful".</ref> و ڕوودی ماتی ھاوبەشە.<ref name="Matthee"/> ئەبراھامیان وەسفکردنی قاتووقڕییەکە وەک کۆمەڵکوژی بە «تۆمەتێکی بێبنەما» دادەنێت و بەشێکی زۆری ئەو ٢ ملیۆن مردنەی کە دەخەمڵێنرێت بۆ پەتای کۆلێرا و تیفۆس دەگەڕێنێتەوە، ھەروەھا بەشێکی زۆری بۆ [[پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨|پەتای ئەنفلۆنزای جیھانی]].<ref name="Abrahamian">{{harvnb|Abrahamian|2013|pp=26–27}}: "A contemporary Iranian historian recently made the width accusation that British food exactions to feed its army of occupation during World War I resulted in 10 million dead—half the population. He accuses the British government of "covering up" this "genocide" by systematically destroying annual reports. In fact, no annual reports on Iran were written from 1913 until 1922; the British expeditionary force of some 15,000 would not have required that much grain; and although as many as 2 million may have lost their lives in these years, the vast majority died not because of food exactions but from cholera and typhus epidemics, from a series of bad harvests, and, most important of all, from the worldwide 1919–20 influenza pandemic."</ref> لە کاتێکدا ھورمز ئیبراھیمنەژاد قبووڵی دەکات کە ڕەنگە کۆی ژمارەی مردووان بگاتە چەند ملیۆنێک، بەڵام دەڵێت ئامارەکەی مەجد خەمڵاندنێکی زۆرە.<ref>{{harvnb|Ebrahimnejad|2013|loc=Footnote 182}}: "Although mortality due to famine and diseases might have attained several millions, the figure of 9 million given by Majd seems overestimated."</ref> [[کۆرماک ئۆ گڕادا]]، لە کاتی تاوتوێکردنی زەحمەتیی پشتڕاستکردنەوەی ژمارەی قوربانییەکانی قاتووقڕییە مێژوویییەکان، بانگەشەی کۆمەڵکوژی وەک شتێک وەسف دەکات کە «ناکرێت بە مانای وشە وەربگیرێت»: «ئەم جۆرە بانگەشانە زۆرجار ڕەوانبێژین و نیشانەی دڵنیای کارەساتە گەورەکانن، بەڵام ڕێبەرێکی لاوازن بۆ ژمارەی ڕاستەقینەی مردن».<ref>{{harvnb|Ó Gráda|2009|p=92}}: "For most historical famines, however, establishing excess mortality is impossible. In absence of any hard evidence, it is not possible to take literally claims such as that... Persia lost two-fifths of its people to a genocidal famine in 1917–1919. Such claims are usually rhetorical, and sure signs of major disasters, but poor guides to actual mortality."</ref> بۆچوونێکی ھاوشێوە لەلایەن عەلیداد مافینەزام و ئاریا میھرابییەوە دەربڕدراوە، کە دەڵێن کارەکەی مەجد بەدەست کەموکوڕیی مێتۆدییەوە دەناڵێنێت، لەوانە نەبوونی [[سێگۆشەبەندی (زانستە کۆمەڵایەتییەکان)|سێگۆشەبەندی]].<ref>{{harvnb|Mafinezam|Mehrabi|2008|pp=16–17}}: "Majd concludes that... It is difficult, however, for rigorous academic research to corroborate these figures. In addition, the word "genocide" implies the willful killing of large numbers of noncombatants. The historical record in this area is murky. Majd's work brings much-needed attention to one of the most tragic calamities suffered by Iranians in their modern history. A more extensive scholarly treatment of this subject would have to utilize "triangulation" and provide evidence from others, including British, Russian, and Ottoman sources, to show the extent of the famine and the ways in which it was affected by the war and its aftermath. In our opinion, it is essential to see the calamities befell Iran as a product of disruptions of war in a broader sense. Despite some of its methodological deficiencies, Majd's work is important as it helps us understand the blows that infected Iranians' national psyche in the war years."</ref> == تێگەیشتنە ھاوچەرخەکان == [[File:BBC Persian - Persian Campaign.webm|thumb|بەڵگەفیلمی [[بی-بی-سی فارسی]] «ئێران ١٩١٨: جەنگێکی لەبیرکراو بۆ نەوت»]] لە ساڵانی دواییدا، قاتووقڕییەکە بووەتە بابەتی تیۆرییەکانی پیلانگێڕی، جەمسەربەندی و [[پێداچوونەوەخوازیی مێژوویی]] لە ئێراندا.<ref name="Afkhami 201/202">{{harvnb|Afkhami|2020|pages=201–202}}</ref> زۆربەی مشتومڕەکان لەسەر ژمارەی قوربانییەکان و ھۆکارە بنەڕەتییەکانە، و نەبوونی داتای پێویست لەسەر ئەم قۆناغە وەک «بزوێنەری سەرەکی» بۆ ئەمە وەسف کراوە.<ref name="Afkhami 201/202"/> ماڵپەڕی فەرمیی [[عەلی خامنەیی]]، کە ئەو کاتە [[ڕێبەری باڵای ئێران]] بوو، وتارێکی لە ساڵی ٢٠١٥دا بڵاوکردەوە و جەختی لەو بۆچوونە کردەوە کە قاتووقڕییەکە کارێکی مەبەستداری [[کۆمەڵکوژی]] بووە کە لەلایەن بەریتانیاوە ئەنجامدراوە، کە بەڵگەنامەکانی بە شێوەیەکی مەبەستدار لە ھەوڵێکی شاردنەوەدا سڕدراونەتەوە.<ref>{{harvnb|Afkhami|2020|page=201}}. The article in question is: * {{بیرخستنەوە|یەکەم=Sadegh|دوایین=Abbasi|سەردێڕ=8–10 million Iranians died over Great Famine caused by the British in late 1910s, documents reveal|ناونیشان=http://english.khamenei.ir/news/2197/8-10-million-Iranians-died-over-Great-Famine-caused-by-the-British|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=The Official Website of Ayatollah Khamenei|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151116004256/http://english.khamenei.ir/news/2197/8-10-million-Iranians-died-over-Great-Famine-caused-by-the-British|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> [[دەزگای پەخشی بەریتانی]] (بی-بی-سی) بەڵگەفیلمێکی لەسەر قاتووقڕییەکە بەرھەم ھێنا و پەخشی کرد، کە لەلایەن [[ڕەسەنخوازانی ئێران|کۆنەپارێزەکان]] لە ئێران سەرکۆنە کرا وەک فێڵێک بۆ کەمکردنەوەی ڕۆڵی بەریتانیا و جەختکردنەوە لە بێھێزیی ئێران.<ref>{{harvnb|Afkhami|2020|page=201}}. The author mentions the following [[op-ed]] in the footnotes: * {{بیرخستنەوە|یەکەم=Hanif|دوایین=Ghaffari|سەردێڕ=Threat of war and famine on Iran: False imagination|ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/139810/Threat-of-war-and-famine-on-Iran-False-imagination|id=139810|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Mehr News Agency|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190126200652/http://en.mehrnews.com/news/139810/Threat-of-war-and-famine-on-Iran-False-imagination|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> === وێناکردنەکان === * «[[ھەتیوخانەی ئێران]]» (٢٠١٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو|جەنگی جیھانیی یەکەم|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٢٠}} 3v1dyruit6ootkba7n15tqacp3j6m5a 0 297250 1679862 1596509 2026-10-03T19:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1679862 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|شەرەفخانی بەدلیسی}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Kurdish_tribes_in_1602-03_(BNF,_Turc_127).jpg|وێنۆک|وێناکردنی شازادەی کورد میر شەڕەف و ھاوکارەکانی لە [[جزیر]] لە ساڵی ١٦٠٢-١٦٠٣.{{Sfn|Taner|2019}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portail.biblissima.fr/fr/ark:/43093/ifdataa874c0255afd5b4df15258f45360bbdc7a70dd16|سەردێڕ=Tcherkes Aghâ visitant les tribus kurdes (France, Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Turc 127 f.19v) {{!}} Biblissima |وێبگە=portail.biblissima.fr}}</ref>]] '''میر شەڕەف''' شازادەیەکی [[کورد|کوردی]] ناوچەکانی [[جزیر]] بووە لە سەدەی ١٦ و ١٧. لە نزیکەی ساڵانی ١٦٠٢-١٦٠٣ ناوی لە گەشتنامەیەکی گەشتەکانی [[خادم یووسف پاشا|خادم یووسف پاشای]] بەرپرسی عوسمانیدا تۆمارکراوە.{{Sfn|Taner|2019}} دەوترێت کچەکەی میر شەڕەف ھاوسەرگیریی لەگەڵ [[نەسووح پاشا]] کردووە کە دەوڵەتمەدارێکی عوسمانییە و بە ڕەچەڵەک ئەلبانییە. وا دیارە ئەمەش سامان و دەسەڵاتێکی زۆری بۆ نەسووح پاشا ھێناوە و ئەم ھاوپەیمانییە پشتگیریشی کرد لە بەشداریکردنی لە ھەڵمەتێک لە فارس لە ساڵی ١٦٠٦دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brill|یەکەم=E. J.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA882|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. Morocco - Ruzzīk|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٩٧٩٢-٦|پەڕە=٨٨٢|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Taner|یەکەم=Melis|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ovb7EAAAQBAJ&pg=PA65|سەردێڕ=Caught in a Whirlwind: A Cultural History of Ottoman Baghdad as Reflected in Its Illustrated Manuscripts|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٤١٢٨٠-٤|زمان=en}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] [[پۆل:خەڵکی جزیرەی بۆتان]] [[پۆل:خەڵکی بۆتان]] [[پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] 5bs3pgjldivc39t4sege8fe3vr9wvvg 0 297304 1680302 1596820 2026-10-04T10:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1680302 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''''میکانیکی کلاسیکی''''' کتێبێکی وانەوتنە لە نووسینی تۆماس واڵتەر بانەرمان کیبڵ و فرانک بێرکشایر لە بەشی ماتماتیکی ئیمپریال کۆلێژ. کتێبەکە بنەما بنەڕەتییەکان و تەکنیکەکانی [[میکانیکی کلاسیک]]ی دەگرێتەوە، کە بابەتێکی دێرینە و لە بنکەی ھەموو [[فیزیک]]دایە. == مێژووی بڵاوکردنەوە == چاپی یەکەم لە ساڵی ١٩٦٦ بڵاوکرایەوە، و تا چاپی چوارەم (کە لە ساڵی ١٩٩٦ بڵاوکرایەوە)، تۆماس کیبڵ تەنیا نووسەری کتێبەکە بوو. کتێبەکە بۆ چەندین زمان وەرگێڕدراوە، لەوانە فەڕەنسی، یۆنانی، ئەڵمانی، تورکی، ئیسپانی و پورتوگالی.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کتێب-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:فیزیکی ماتماتیکی]] [[پۆل:میکانیکی کلاسیکی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ipucvy7py1ttptr7gukx8y3ftqvgon3 0 297543 1679744 1612162 2026-10-03T16:38:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1679744 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:DiplopiaMG1.jpg|وێنۆک|نیشانەیەکی باوی میاستێنیا گراڤیس کە تێیدا کزی و داھێزرانی ماسولکەکانی چاو دەبێتە ھۆی شۆڕبوونەوەی پێڵووی چاو (Ptosis)]] '''میاستێنیا گراڤیس''' (بە ئینگلیزی: Myasthenia gravis یان بە کورتکراوەیی: MG) نەخۆشییەکی درێژخایەنی جومگەی دەمار-ماسولکەیە (Neuromuscular junction) کە دەبێتە ھۆی دروستبوونی ئاستی جیاواز لە لاوازی و داھێزرانی ماسوولکەکانی پەیکەر. ئەو ماسوولکانەی کە زیاتر لەم نەخۆشییەدا تووش دەبن بریتین لە ماسوولکەکانی چاو، دەموچاو، و پرۆسەی [[قووتدان]]. ئەم بارودۆخە تەندروستییە دەکرێت ببێتە ھۆی دوانینی بینین (Double vision)، شۆڕبوونەوەی پێڵووی چاوەکان، و دروستبوونی قورسی لە کاتی قسەکردن و ڕۆیشتندا. سەرەتای دەرکەوتنی نیشانەکانی نەخۆشییەکە دەکرێت لەپڕ و کتوپڕ بێت. ھەروەھا ڕێژەیەکی کەمی نەخۆشەکان دەکرێت تووشی گەورەبوونی غودەی پەتک (Thymus)یان لە حاڵەتی دەگمەندا تووشی وەرەمی غودەی پەتک (Thymoma) ببن. == ئەمانەش ببینە == * [[پزیشکی]] * [[کۆئەندامی دەمار]] * [[ماسولکە]] == سەرچاوەکان == * "Myasthenia Gravis Fact Sheet". *National Institute of Neurological Disorders and Stroke*. Archived from the original on 16 September 2021. Retrieved 22 September 2021. * Salari N, Fatahi B, Bartina Y, Kazeminia M, Fatahian R, Mohammadi P, et al. (کانوونی یەکەم ٢٠٢١). "Global prevalence of myasthenia gravis and the effectiveness of common drugs in its treatment: a systematic review and meta-analysis". *Journal of Translational Medicine*. 19 (1) 516. doi:10.1186/s12967-٠٢١-٠٣١٨٥-٧. {{پۆلی کۆمنز|Myasthenia gravis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:نەخۆشییە دەمارییەکان]] [[پۆل:پزیشکی]] shysnsgip4m3393gzrfrincy3wt3zgv 0 298252 1679691 1605760 2026-10-03T13:39:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1679691 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مۆنپیلییە''' شارێکە لە باشووری فەڕەنسا لە نزیک [[دەریای ناوین]]. مۆنپیلییە یەکێکە لە گەورەترین ناوەندە شارییەکانی ناوچەی ئۆکسیتانیا (Occitania)، و مەڵبەندی کارگێڕیی دێپارتمانی ھێرۆڵتە (Hérault). تا ساڵی ٢٠٢٣، ژمارەی دانیشتووانی خودی شارەکە ٣١٠٬٢٤٠ کەس بووە، لەکاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی مێترۆپۆلیتنەکەی تا ساڵی ٢٠٢٠ گەیشتووەتە ٨١٣٬٢٧٢ کەس. مۆنپیلییە سێیەم گەورەترین شاری فەڕەنسایە لە نزیک کەناراوەکانی [[دەریای ناوین]] لە دوای [[مارسیلیا]] و [[نیس]]، و بە گشتی حەوتەم گەورەترین شاری فەڕەنسایە. بە دانیشتووانی شارەکە دەوترێت «مۆنپیلیێریا» (Montpelliérains بۆ نێر) و «مۆنپیلیێرین» (Montpelliéraines بۆ مێ). لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، مۆنپیلییە شارێکی گرنگی سەر بە [[تاجی ئەراگۆن]] بوو (کە شوێنی لەدایکبوونی جەیمسی یەکەم بوو)، و دواتر سەر بە [[شانشینی مایۆرکا]] بوو، پێش ئەوەی لە ساڵی ١٣٤٩دا بە فەڕەنسا بفرۆشرێت. زانکۆی مۆنپیلییە کە لە ساڵی ١٢٢٠دا دامەزراوە، یەکێکە لە کۆنترین زانکۆکانی جیھان و خاوەنی کۆنترین کۆلێژی پزیشکییە کە تا ئێستاش کاردەکات، بە ھەبوونی خوێندکارانی پێشووی دیار و ناسراوی وەک [[پێتراک]]، [[نۆسترادامۆس]] و فرانسوا ڕابلی (François Rabelais). لە سەرووی شاری سەدەکانی ناوەڕاستەوە، قەڵای دێرینی مۆنپیلییە قەڵایەکی سەربازیی بەھێزە کە لە سەدەی حەڤدەیەمدا لەلایەن [[لویسی سێزدەھەم|لویسی سێزدەھەمەوە]] دروست کراوە. لە ساڵانی ١٩٩٠وە، مۆنپیلییە یەکێک لە بەھێزترین گەشەکردنە ئابووری و دیموگرافییەکانی لەسەر ئاستی وڵاتەکە بەخۆیەوە بینیوە.{{ژێدەر پێویستە|date=November 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|ژێدەر پێویستە]]''&#x5D;</sup> ناوچەی شارییەکەی لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە زۆرترین گەشەی دانیشتووانی لە فەڕەنسادا بەخۆیەوە بینیوە. خوێندکاران کە ژمارەیان دەگاتە ٧٠٬٠٠٠ کەس، نزیکەی یەک لەسەر چواری دانیشتووانی شارەکە پێکدەھێنن، ئەمەش یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەکان لەسەر ئاستی ئەورووپادا. ژینگەی گونجاوی ژیانی لەم شارەدا، بە ھەبوونی یەکێک لە گەورەترین ناوچەکانی تایبەت بە پیادەڕۆ لە ئەورووپادا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.voyageurssansfrontieres.com/france-en/itinerary-of-a-walk-in-montpellier/|سەردێڕ=Itinerary of a walk in Montpellier |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Travelers without borders |زمان=en-US}}</ref> لەگەڵ ژیانی کولتووری و کەشوھەوای دەریای ناوین، ھۆکاری سەرنجڕاکێشیی شارەکەن کە نازناوی «بەھرەمەند» (the Gifted)ی لێنراوە. مۆنپیلییە لەلایەن دامەزراوەی ھزریی ئێڵ سی دی (LCD) بۆ خەڵاتی "باشترین شاری کولتووریی تازە دەرکەوتووی ساڵی ٢٠١٧" بەربژێر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.montpellier.fr/evenement/20512/3624-destination-culture-nomination-de-montpellier-aux-leading-culture-destinations-awards-2017-montpellier-vient-d-etre-officiellement-nominee-aux-leading-culture-destinations-awards-2017-dans-la-categorie-best-emerging-culture-city-of-the-year-2017-.htm|سەردێڕ=Nomination de Montpellier aux "Leading Culture Destinations Awards 2017" |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.montpellier.fr |زمان=fr}}</ref> شارەکە لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھانەوە وەک شارێکی ئاستی خۆبژێو پۆلێن کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Montpellier}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی فەڕەنسا]] [[پۆل:پارێزگاکانی فەڕەنسا]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] mvmhoip9kz0emld490s9ur1fzo8e2x5 0 298471 1679946 1656104 2026-10-03T22:35:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1679946 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = مێژووی میرانی سۆران | image = | image_size = | border = | alt = | caption = بەرگی چاپی دووەم | author = [[حوسێن حوزنی موکریانی]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = | language = [[کوردیی سۆرانی]] | series = | release_number = | subject = | genre = [[مێژوو|مێژوویی]] | set_in = | publisher = چاپخانەی کوردستان | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | published = ١٩٣٥ (چاپی یەکەم){{ھن}}١٩٦٢ (چاپی دووەم) لە ھەولێر | media_type = | pages = | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} کتێبی '''''مێژووی میرانی سۆران''''' یان '''''میرانی سۆران''''' لێکۆڵینەوەیەکی [[مێژوو|مێژوویییە]] لە نووسینی مێژوونووسی کورد، [[حوسێن حوزنی موکریانی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مێژووی میرانی سۆران |ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20240228182624555524&lng=3 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=kurdipedia.org }}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20240228182624555524&lng=3 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> کتێبەکە باس لە مێژووی [[پێڕستی میرەکانی سۆران|میرەکانی میرنشینی سۆران]] دەکات، لەگەڵ خستنەڕووی ڕۆڵی ھەر یەکێکیان لە سەردەمەکانی ململانێ و داگیرکاری و کردەوە دیارەکانیان لە حکوومەتی سۆران. کتێبەکە بەتایبەتی مێژووی [[میرنشینی سۆران]] دیاردەخات وەکوو حکوومەتێکی کوردی کە لە سەدەی ١٤یەم یان ١٥یەمی زایینی تاوەکوو ١٨٤٧ حوکمڕانیی کردووە. کتێبەکە بە دوو چاپ بڵاوکراوەتەوە. چاپی یەکەمی لە ١٩٣٥ و چاپی دووەمی لە ١٩٦٢ بڵاوکراوەتەوە.<ref>بڕوانە پێشەکیی کتێبەکە</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شێرکۆ|یەکەم=ھەژار|ناونیشان=https://kurdarshiv.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/08/d8a6db8ed980d8b1db952.pdf|سەردێڕ=رژێمی ڕەواندزی سەردەمی پاشای کۆرە - توێژینەوەیەک لەسەر مێژووی میرنشینی سۆران|ساڵ=٢٠١٣|پەڕەکان=٦}}</ref> == ناوەڕۆک == کتێبەکە تیشک دەخاتە سەر مێژووی میرنشینەکە و ڕیزبەندیی میرەکانی ھەر لە سەرەتای دروستبوونی میرنشینەکەوە و باپیرەگەورەی میرانی سۆران کە [[کەڵۆس بەگ]] بوو، تاوەکوو ڕووخانی میرنشینەکە لە ١٨٤٧ و کۆتا میر، کە [[ڕەسووڵ بەگ]] بوو. == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە مێژوویییەکان سەبارەت بە کوردستان]] 9oih53dc9qdftohvxubqs0kac8x4zoo 0 298710 1680095 1607495 2026-10-04T04:38:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1680095 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{Coord|34|34|04|N|60|34|12|E|region:IR_type:landmark_source:enwiki}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''میل کەڕات''' [[منارە|منارەیێکی]] مێژووییە ٢٥ کیلۆمەتر دوورە لە باشووری شاری [[تایباد|تەیباد]] لە پارێزگای خوراسان ڕەزەوی، لەسەر گردێکی نیوچه بەرز هەڵکەوتووە لە گوندی کەڕات . منارەکە بەرزییەکەی ٢٥ مەتر دەبێت و بنکەی ٢٠ مەتر لە دووری ٨ کیلۆمەترەوە دەبینرێت. رێنمایەک بوو بۆ کاروان و گەشتیارانی بازرگانی. [[پەڕگە:GUIDING TOWER.jpg|وێنۆک|منارەى میلی کەڕات]] رواڵەتى ئەم منارەیە تا ڕادەیەک جیاوازترە لە منارەکانی تر , زۆر لە منارەی جام دەچێت لە ڕۆژهەڵاتی [[ھەرات|هێرات]] . میلی کەرات لە ساڵی 1310 وەک ژمارە 123 لە [[ئاسەوارە نیشتمانییەکانی ئێران|شوێنەوارە نیشتمانییەکانی ئێران]] تۆمارکراوە، پێکهاتەیەکی دوو بەشە، بەشی خوارەوەی [[ھەشتلا|هەشتگۆشە]] و بەشی سەرەوەی [[لوولەک|ستوونی]] و بەرهەمێکی [[شانشینی سەلجووقی|سەردەمی سەلجوقیەکانە]] . == شێوەی میلەکە == [[پەڕگە:Detail_of_karat_minaret.jpg|چەپ|وێنۆک|319x319پیکسڵ|وردەکارییەکانی گرێ لەرووی سەرەوەی قەدى بنکە هەشتگۆشەکە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|۳}} {{پۆلی کۆمنز|Karat Tower}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:تەلارسازی]] naeo5tonv92pjhfylhgayw1ibe86fcx 0 298789 1679936 1608200 2026-10-03T22:33:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1679936 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Inheritance (2020 film).jpg|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''میرات''''' فیلمێکی [[فیلمی ھەستبزوێن|ھەستبزوێنی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٠ە کە لە دەرھێنانی ڤۆن شتاین و نووسینی ماتیۆ کێنەدییە. [[لیلی کالنس|لیلی کۆڵینز]]، [[سیمۆن پێگ]]، کۆنی نیڵسن، [[چەیس کراوفۆرد]] و [[پاتریک واربێرتۆن]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لە فیلمەکەدا، گەورەی خێزانێکی دەوڵەمەند و بەدەسەڵات لەناکاو دەمرێت، و میراسێکی نھێنی بۆ ھاوسەر و کچەکەی بەجێدەھێڵێت کە ھەڕەشەی لەناوبردنی ژیانیان دەکات. ''میرات'' لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠ لە ڕێگەی دایرێکت تیڤی سینەما بڵاوکرایەوە، و لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٠ لەلایەن [[ڤێرتیکاڵ ئینتەرتەینمنت]] لە سینەماکان، بە شێوازی دیجیتاڵی، و لەسەر سەکۆکانی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بڵاوکرایەوە. فیلمەکە بە شێوەیەکی گشتی پێداچوونەوەی نەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێگەیشت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 1r76dch3w1xql0vk8iuyrezl6g3t7b2 0 298908 1680205 1673445 2026-10-04T07:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1680205 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Minions & Monsters poster.jpg|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''مینیۆنەکان و دڕندەکان''''' فیلمێکی ئەنیمەیشنی [[فیلمی کۆمیدی|کۆمیدیی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٦ە کە لەلایەن پیێر کۆفینەوە دەرھێنراوە، کە لەگەڵ [[برایان لینچ]] بە ھاوبەشی فیلمنامەکەی نووسیوە. فیلمەکە لەلایەن ئیلومینەیشنەوە بەرھەم ھێنراوە، کە سێیەمین بەشە لە زنجیرە فیلمە پێشینەیییەکانی مینیۆنەکان، و حەوتەمین بەشی گشتییە لە زنجیرە فیلمەکانی کەسی نەفرەتلێکراودا. لە فیلمەکەدا کۆفین وەک ئەکتەری دەنگیی مینیۆنەکان بەشدارە، لەگەڵ [[ترێی پارکەر]]، ئالیسۆن جانی، [[کریستۆف ڤاڵتز]]، [[جێسی ئیزێنبێرگ]]، [[جێف بریجز]]، زۆی دۆیچ، بۆبی مۆینیھان، و فیل لۆمار. ڕووداوەکانی فیلمەکە پێش ڕووداوەکانی فیلمی ''[[مینیۆنەکان]]'' (٢٠١٥) ڕوودەدەن، و بەدوای کۆمەڵێک مینیۆندا دەچێت کاتێک دەیانەوێت [[فیلمی دڕندە|فیلمێکی دڕندەی]] تایبەت بە خۆیان لە ھۆلیوودی کۆندا دروست بکەن. دروستکردنی فیلمەکە لە تەممووزی ٢٠٢٤دا ڕاگەیەندرا، لە دوای بڵاوبوونەوەی فیلمی ''[[کەسی نەفرەتلێکراو ٤]]''، کە تێیدا کۆفین و لینچ گەڕانەوە بۆ دەرھێنان و نووسین، و [[کریس مێلێداندری]] لەگەڵ بیڵ ڕایان کارەکانی بەرھەمھێنانیان گرتە ئەستۆ. جۆن پاول مۆسیقای فیلمەکەی داناوە، ئەمەش سێیەمین ھاوکاریی بوو لەگەڵ کۆمپانیای ئیلومینەیشن لە دوای فیلمەکانی ''[[لۆراکس (فیلم)|لۆراکس]]'' (٢٠١٢) و ''کۆچکردن'' (٢٠٢٣)، و یەکەم بەشی زنجیرە فیلمی کەسی نەفرەتلێکراویش بوو کە مۆسیقاکەی لەلایەن ھێیتۆر پێرێراوە دانەنرابێت. فیلمی ''مینیۆنەکان و دڕندەکان'' بۆ یەکەم جار لە فیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ئەنیمەیشنی ئانسی لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ نمایشکرا، و لە ١ی تەممووزدا بە شێوەی سینەمایی لەلایەن [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بڵاوکرایەوە. فیلمەکە پێداچوونەوەی ئەرێنیی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێدرا، و زۆرێک بە باشترین بەشی زنجیرەکە لە دوای [[کەسی نەفرەتلێکراو (فیلم)|فیلمی یەکەم]] دایان نا. داھاتی فیلمەکە گەیشتووەتە ٣٥٨ ملیۆن دۆلار لە سەرانسەری جیھاندا، بەمەش بووەتە دەیەمین پڕداھاتترین فیلمی ساڵی ٢٠٢٦.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ڕووناککردنەوە (کۆمپانیا)]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە فیلمسازی]] [[پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان کە لە لۆس ئانجلەس داندراون]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمی کۆمیدی منداڵان بۆ دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە جادوو]] [[پۆل:فیلمەکان بەرھەم ھێنراون لەلایەن کریس مێلێداندری]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] dbyw2hbdes6eax0otff31rp2c54yl7y 0 298909 1679838 1609151 2026-10-03T19:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەرژەنتین-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1679838 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Underdogs 2013 animated film poster.png|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''میتێگۆڵ (Metegol)''''' (بە زمانی ئیسپانی بە واتای [[تۆپی پێی سەرمێز]] دێت؛ ھەروەھا لە ئینگلیزیدا بە ناوی '''''Underdogs''''' لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، '''''The Unbeatables''''' لە شانشینی یەکگرتوو و ھەندێک جاریش بە '''''Foosball''''' ناسراوە) فیلمێکی ئەنیمەیشنی کۆمێدیی وەرزشیی ساڵی ٢٠١٣یە، کە لەلایەن خوان جەی کامپانێلاوە بە ھاوبەشی نووسراوە، بەرھەم ھێنراوە، دەرھێنراوە و مۆنتاژ کراوە. فیلمەکە بە کەمێک وەرگرتن لەسەر بنەمای کورتەچیرۆکی «یادەوەرییەکانی باڵێکی ڕاست» لە نووسینی نووسەری ئەرژەنتینی ڕۆبێرتۆ فۆنتانارۆسا دروست کراوە.<ref name="FilmFactory">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.filmfactoryentertainment.com/ficha.php?id=53|سەردێڕ=Store Online Sale, UP TO 53% OFF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111126165123/http://www.filmfactoryentertainment.com/ficha.php?id=53 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> گاستۆن گۆرالی، ھاونووسەر و بەرھەمھێنەری فیلمەکە، لەگەڵ ئێدواردۆ ساچێری (کە پێشتر لەگەڵ کامپانێلا لە فیلمی ''نھێنیی چاوەکانیان''دا کاری کردبوو) پێکەوە لەگەڵ کامپانێلا فیلمنامەکەیان پەرە پێ دا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|ئەرژەنتین|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|تۆپی پێ}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەرژەنتین-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 2rm3lljtwiyh8ewpuwa5uhjsepxs0zy 0 299061 1680068 1665133 2026-10-04T04:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1680068 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox company | name = میستراڵ ئەی ئای | logo = Mistral AI logo (2025–).svg | logo_upright = 0.5 | logo_caption = لۆگۆ لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە | type = [[کۆمپانیای تایبەت|تایبەت]] | industry = [[ژیریی دەستکرد]] | founded = {{Start date and age|28 April 2023}} | founders = {{Unbulleted list | [[Arthur Mensch]] | [[Guillaume Lample]] | [[Timothée Lacroix]] }} | key_people = {{Unbulleted list | [[Arthur Mensch]] ([[بەڕێوەبەری جێبەجێکار]]) | [[Guillaume Lample]]{{ھن}}(زانایاری سەرەکی) | Timothée Lacroix (CTO) }} | num_employees = 1,000+ (2026)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=IA: Microsoft signe un accord de "plusieurs milliards" de dollars avec Mistral pour développer ses capacités de calcul européennes |ناونیشان=https://www.lefigaro.fr/secteur/high-tech/ia-microsoft-signe-un-accord-de-plusieurs-milliards-de-dollars-avec-mistral-pour-developper-ses-capacites-de-calcul-europeennes-20260721 |newspaper=Le Figaro}}</ref> | hq_location_city = [[پاریس]] | hq_location_country = [[فەڕەنسا]] | website= {{URL|https://mistral.ai/|mistral.ai}} | products = {{Unbulleted list | Mistral Large 3 | Mistral Medium 3.5 | Mistral Small 4 | Ministral 3 (14/8/3B) | Codestral-2508 | Mistral OCR 3 | Magistral 1.2 | Devstral 2 | Voxtral }} }} '''میسترال ئەی ئای ئێس ئەی ئێس''' (بە فەرەنسی: [mistʁal]) کۆمپانیایەکی فەرەنسییە لە بواری [[ژیریی دەستکرد]] (AI)دا کە بارەگای سەرەکییەکەی لە شاری پاریسە. ئەم کۆمپانیایە لە ساڵی ٢٠٢٣ دامەزراوە و [[مۆدێلی زمانیی گەورە|مۆدێلە گەورەکانی زمان]] پەرەپێدەدات، کە ھەندێکیان سەرچاوەکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Ropek |یەکەم١=Lucas |سەردێڕ=Buzzy Startup Just Dumps AI Model That Beats GPT-3.5 Into a Torrent Link |ناونیشان=https://gizmodo.com/mistral-artificial-intelligence-gpt-3-openai-1851091217 |وێبگە=Gizmodo |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|زمان=En |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is Mistral AI? {{!}} IBM |ناونیشان=https://www.ibm.com/think/topics/mistral-ai |وێبگە=www.ibm.com |بڵاوکەرەوە=International Business Machines Corporation |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Davies |یەکەم١=Pascale |سەردێڕ=France's Mistral AI releases ChatGPT rival and partners with Microsoft |ناونیشان=https://www.euronews.com/next/2024/02/26/microsoft-partners-with-french-ai-start-up-mistral-ai-as-it-unveils-new-ai-tool |وێبگە=www.euronews.com |بڵاوکەرەوە=euronews 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|شوێن=Paris |زمان=En}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٥، بەھای کۆمپانیاکە زیاتر لە ١٤ ملیار دۆلاری ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Vinn |یەکەم١=Milana |دوایین٢=A. Cherney |یەکەم٢=Max |سەردێڕ=ASML becomes Mistral AI’s top shareholder after leading latest funding round, sources say |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/asml-becomes-mistral-ais-top-shareholder-after-leading-latest-funding-round-2025-09-07/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|agency=Reuters |بڵاوکەرەوە=Reuters |زمان=En |trans-title=بە گوێرەی سەرچاوەکان، ASML بە ڕابەرایەتیکردنی نوێترین خولی وەبەرھێنان بووە گەورەترین پشکداری میسترال ئەی ئای}}</ref> == مۆدێلەکان == {| class="wikitable sortable" |- ! ناو !! ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە !! دۆخ !! ژمارەی پارامیتەرەکان (ملیار) !! مۆڵەتنامە !! تێبینییەکان |- |Medium 3.5 |نیسانی ٢٠٢٦ | چالاک |١٢٨ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی [[MIT license|MIT]] ی گۆڕدراو}} |یەکەم مۆدێلی سەرەکی یەکخراو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remote agents in Vibe. Powered by Mistral Medium 3.5. {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/vibe-remote-agents-mistral-medium-3-5 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- |Voxtral TTS |ئازاری ٢٠٢٦ | چالاک |٤ |{{پشتبەستە|[[Creative_Commons_NonCommercial_license|CC BY-NC 4.0]]}} |یەکەم مۆدێلی دەق-بۆ-وتار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Speaking of Voxtral {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral-tts |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- |Mistral Small 4 |ئازاری ٢٠٢٦ | چالاک |١١٩ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} |١٢٨ پسپۆڕ لەخۆدەگرێت، کە ٤یان بۆ ھەر تۆکنێک چالاکە. ھەم دەق و ھەم وێنە وەک تێخراو وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introducing Mistral Small 4 {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-small-4 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marquez |یەکەم=Javier |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Una IA para reunir todas las funciones posibles: la apuesta de Mistral con Small 4 es hacer más con menos cosas |ناونیشان=https://www.xataka.com/robotica-e-ia/europea-mistral-acaba-lanzar-small-4-su-apuesta-carrera-ia-reunir-varias-funciones-solo-modelo |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Xataka |زمان=es}}</ref> |- | Voxtral Realtime | {{dts|2026-02}} | چالاک | ٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | گواستنەوەی وتاری ڕاستەوخۆ.<ref name=" ">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voxtral Transcribes at the speed of sound |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral-transcribe-2 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> |- | Voxtral Mini Transcribe V2 | {{dts|2026-02}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name=" "/> |- | Devstral Small 2 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلێکی کۆدکردنی بچووک و جێگیرکراوی ناوخۆیی.<ref name="devstral2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Devstral2 Mistral Vibe CLI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral-2-vibe-cli |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Devstral 2 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی [[MIT license|MIT]] ی گۆڕدراو}} | مۆدێلی چڕ.<ref name="devstral2"/> |- | Mistral Large 3 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ٦٧٥ (٤١ چالاک) | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلێکی تێکەڵەی پسپۆڕانی کەمچڕ.<ref name="mistral3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introducing Mistral 3 |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-3 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Ministral 3 | {{dts|2025-12}} | {{active}} | ٣، ٨ و ١٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | سێ مۆدێلی بچووکی چڕ لەگەڵ توانای تێگەیشتنی وێنە.<ref name="mistral3"/> |- | Magistral Medium 1.2 ''25.09'' | {{dts|2025-09}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Magistral Medium.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magistral Medium 1.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/magistral-medium-1-2-25-09 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Magistral Small 1.2 ''25.09'' | {{dts|2025-09}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | نوێکردنەوەیەکی Magistral Small.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magistral Small 1.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/magistral-small-1-2-25-09 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Medium 3.1 ''25.08'' | {{dts|2025-08}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Mistral Medium 3، لەگەڵ باشترکردنی ئاھەنگ و کارایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Medium 3.1 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/mistral-medium-3-1-25-08 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Codestral ''25.08'' | {{dts|2025-08}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی دروستکردنی کۆد.<ref name="codestral2508">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Announcing Codestral 25.08 and the Complete Mistral Coding Stack for Enterprise |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-25-08 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Voxtral Small | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name="voxtral"/> |- | Voxtral Mini | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٣ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name="voxtral">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voxtral: Introducing frontier open source speech understanding models. |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral |وێبگە=mistral.ai}}</ref> |- | Devstral Medium 1.0 | {{dts|2025-07}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی کۆدکردنی ئاگێنتی.<ref name="devstral"/> |- | Devstral Small 1.1 ''25.07'' | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی کۆدکردنی ئاگێنتی.<ref name="devstral">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Upgrading agentic coding capabilities with the new Devstral models |ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral-2507 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Small 3.2 ''25.06'' | {{dts|2025-06}} | چالاک | ٢٤ | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Mistral Small 3.1.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Small 3.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/mistral-small-3-2-25-06 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Magistral Medium | {{dts|2025-06}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی لۆژیکی ئاستی دامەزراوەیی.<ref name="magistral"/> |- | Magistral Small | {{dts|2025-06}} | {{نەزانراو}} | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی لۆژیکی کراوەی کێشدار.<ref name="magistral">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/magistral|سەردێڕ=Magistral|وێبگە=Mistral AI|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Devstral Small ''25.05'' | {{dts|2025-05}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی ئاگێنتی بۆ ئەرکەکانی ئەندازیاری نەرمەکاڵا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral|سەردێڕ=Devstral|وێبگە=Mistral AI|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Medium 3 ''25.05'' | {{dts|2025-05}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی ئاستی دامەزراوەیی بەردەست بۆ جێگیرکردنی ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-medium-3/|سەردێڕ=Medium is the new large.|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Mistral AI}}</ref> |- | Mistral Small 3.1 ''25.03'' | {{dts|2025-03}} | نەزانراو | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | پێشەنگێکی نوێ لە پۆلی مۆدێلە بچووکەکاندا لەگەڵ توانای تێگەیشتنی وێنە، نوێترین وەشانی v3.1 لە ئازاری ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە.<ref name="Mistral models overview"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Small 3.1 {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-small-3-1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- | Mistral Small 3 ''25.01'' | {{dts|2025-01}} | نەزانراو | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە، Mistral Small 3 خاوەنی ٢٤ ملیار پارامیتەرە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral ''25.01'' | {{dts|2025-01}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی دروستکردنی کۆد.<ref name="codestral2501">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Codestral 25.01 Access the Codestral 25.01 API |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-2501 |وێبگە=mistral.ai}}</ref> |- | Mistral Large 2 ''24.11'' | {{dts|2024-11}} | {{نەزانراو}} | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Pixtral Large ''24.11'' | {{dts|2024-11}} | {{نەزانراو}} | ١٢٤ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} | لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، کۆمپانیاکە Pixtral Large ی ناساند، کە کۆدکەرێکی بینایی ١ ملیار پارامیتەری لەگەڵ Mistral Large 2 تێکەڵ کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral has entered the chat |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-chat/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Mistral AI |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Ministral 8B ''24.10'' | {{dts|2024-10}} | {{نەزانراو}} | ٨ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Ministral 3B ''24.10'' | {{dts|2024-10}} | {{نەزانراو}} | ٣ | {{خاوەندارێتی}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Pixtral ''24.09'' | {{dts|2024-09}} | {{نەزانراو}} | ١٢ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Large 2 ''24.07'' | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} | Mistral Large 2 لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا و لەسەر Hugging Face بڵاوکرایەوە. بە مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral بەخۆڕایی بەردەستە، و بۆ مەبەستی بازرگانی بە مۆڵەتنامەی بازرگانی بەردەستە. Mistral AI بانگەشەی ئەوە دەکات کە بە دەیان زمان، لەوانەش زۆرێک لە زمانەکانی پرۆگرامسازی، بەڕەوانی قسەیان پێدەکات. بە پێچەوانەی Mistral Large ی پێشوو، ئەم وەشانە بە کێشی کراوە بڵاوکرایەوە. مۆدێلەکە ١٢٣ ملیار پارامیتەری ھەیە و درێژی دەقەباوەی ١٢٨٬٠٠٠ تۆکنە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral Mamba 7B | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Codestral Mamba لەسەر بنەمای تەلارسازی Mamba 2 دروست کراوە، کە ڕێگەی پێدەدات وەڵامەکانی درێژتر لەگەڵ تێخراوی درێژتر دروست بکات.<ref name=":3"/> بە پێچەوانەی Codestral، لەژێر مۆڵەتنامەی Apache 2.0 بڵاوکرایەوە. لەکاتێکدا بڵاوکردنەوەکانی پێشوو زۆرجار ھەم مۆدێلی بنەڕەتی و ھەم وەشانی ڕێنمایی لەخۆدەگرت، تەنھا وەشانی ڕێنمایی Codestral Mamba بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Codestral Mamba |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-mamba/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://docs.mistral.ai/getting-started/models/models_overview/ |سەردێڕ=Models Overview |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mathstral 7B | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Mathstral 7B مۆدێلێکە بە ٧ ملیار پارامیتەر کە لەلایەن Mistral AI ەوە لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە، سەرنجی لەسەر بابەتەکانی STEM ھەیە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=MathΣtral |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mathstral/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> مۆدێلەکە بە ھاوکاری پرۆژەی Numina دروست کراوە،<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=David |یەکەم=Emilia |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral releases Codestral Mamba for faster, longer code generation |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-releases-codestral-mamba-for-faster-longer-code-generation/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> و لەژێر مۆڵەتنامەی Apache 2.0 بڵاوکرایەوە بە درێژی دەقەباوەی ٣٢ ھەزار تۆکن.<ref name=":5"/><ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral 22B | {{dts|2024-05}} | {{نەزانراو}} | ٢٢ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی نابەرھەمھێنانی Mistral}} | Codestral یەکەم مۆدێلی کراوەی کێشداری Mistralە کە سەرنجی لەسەر کۆدە و لە ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ دەستیپێکرا. Mistral بانگەشەی ئەوە دەکات کە Codestral بە زیاتر لە ٨٠ زمانی پرۆگرامسازی بەڕەوانە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sharma |یەکەم=Shubham |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral announces Codestral, its first programming focused AI model |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-announces-codestral-its-first-programming-focused-ai-model/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> Codestral مۆڵەتنامەی تایبەتی خۆی ھەیە کە بەکارھێنانی بۆ مەبەستی بازرگانی قەدەغە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wiggers |یەکەم=Kyle |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral releases Codestral, its first generative AI model for code |ناونیشان=https://techcrunch.com/2024/05/29/mistral-releases-its-first-generative-ai-model-for-code/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=TechCrunch |زمان=en-US}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mixtral 8x22B | {{dts|2024-04}} | {{نەزانراو}} | ١٤١ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | وەک مۆدێلە کراوەکانی پێشووی Mistral, Mixtral 8x22B لە ١٠ی نیسانی ٢٠٢٤ لە ڕێگەی بەستەری BitTorrent لەسەر تویتەر بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی تویت|بەکارھێنەر=MistralAI |ژمارە=١٧٧٧٨٦٩٢٦٣٧٧٨٢٩١٨٩٦|سەردێڕ=Torrent}}</ref> و دواتر لەسەر Hugging Face بڵاوکرایەوە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=mistralai/Mixtral-8x22B-v0.1 · Hugging Face |ناونیشان=https://huggingface.co/mistralai/Mixtral-8x22B-v0.1 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=huggingface.co}}</ref> مۆدێلەکە تەلارسازییەکی ھاوشێوەی Mistral 8x7B بەکاردەھێنێت، بەڵام ھەر پسپۆڕێک ٢٢ ملیار پارامیتەری ھەیە لە جیاتی ٧. بە گشتی، مۆدێلەکە ١٤١ ملیار پارامیتەری ھەیە، چونکە ھەندێک پارامیتەر لە نێوان پسپۆڕەکاندا ھاوبەشن، بەڵام کارایی بەرزتر پێشکەش دەکات.<ref name=":4"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral Releases Latest Open Source Model, Mixtral 8x22B |ناونیشان=https://pureai.com/Articles/2024/04/17/Mistral-Mixtral-8x22B.aspx |newspaper=Pure AI}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Small | {{dts|2024-02}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | وەک مۆدێلی Large, Mistral Small لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ دەستیپێکرا.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Large ''24.02'' | {{dts|2024-02}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | Mistral Large لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ دەستیپێکرا. بە ئینگلیزی، فەرەنسی، ئیسپانی، ئەڵمانی و ئیتاڵی دەرچوونی ھەیە، و توانای کۆدکردن دابین دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Au Large |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-large/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> لەسەر Microsoft Azure بەردەستە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boyd |یەکەم=Eric |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Introducing Mistral-Large on Azure in partnership with Mistral AI |ناونیشان=https://azure.microsoft.com/en-us/blog/microsoft-and-mistral-ai-announce-new-partnership-to-accelerate-ai-innovation-and-introduce-mistral-large-first-on-azure/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Microsoft Azure Blog |زمان=en-US}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Medium | {{dts|2023-12}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | Mistral Medium بە زمانە جیاوازەکانەوە ڕاھێنراوە لەوانە ئینگلیزی، فەرەنسی، ئیتاڵی، ئەڵمانی، ئیسپانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=La plateforme |ناونیشان=https://mistral.ai/news/la-plateforme/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> ژمارەی پارامیتەرەکان و تەلارسازی Mistral Medium نەزانراوە چونکە Mistral زانیاری گشتی لەبارەیەوە بڵاونەکردووەتەوە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mixtral 8x7B | {{dts|2023-12}} | {{نەزانراو}} | ٤٦٫٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | وەک یەکەم مۆدێلی Mistral, Mixtral 8x7B لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ لە ڕێگەی بەستەری BitTorrent لەسەر [[Twitter]] بڵاوکرایەوە،<ref name=":0"/> و دواتر دوو ڕۆژ دواتر لەسەر Hugging Face و بە وتارێکی بلۆگ بڵاوکرایەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mixtral of experts |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mixtral-of-experts/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> بە پێچەوانەی مۆدێلی پێشووی Mistral, Mixtral 8x7B تەلارسازی [[mixture of experts|تێکەڵەی پسپۆڕان]] ی کەمچڕ بەکاردەھێنێت. مۆدێلەکە ٨ گرووپی جیاوازی «پسپۆڕ» ھەیە، کە بە گشتی ٤٦٫٧ ملیار پارامیتەری بەکارھێنراوی پێدەبەخشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mixture of Experts Explained |ناونیشان=https://huggingface.co/blog/moe |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=huggingface.co}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Marie |یەکەم=Benjamin |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |سەردێڕ=Mixtral-8x7B: Understanding and Running the Sparse Mixture of Experts |ناونیشان=https://towardsdatascience.com/mixtral-8x7b-understanding-and-running-the-sparse-mixture-of-experts-0e3fc7fde818 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=Medium |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240104060827/https://towardsdatascience.com/mixtral-8x7b-understanding-and-running-the-sparse-mixture-of-experts-0e3fc7fde818 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەر تۆکنێکی تاک تەنھا دەتوانێت ١٢٫٩ ملیار پارامیتەر بەکاربھێنێت، بۆیە خێرایی و تێچووی مۆدێلێکی ١٢٫٩ ملیار پارامیتەری پێدەبەخشێت.<ref name=":1"/> وەشانێکی ڕاھێنراو بۆ پەیڕەوکردنی ڕێنمایی بە ناوی «Mixtral 8x7B Instruct»یش بەردەستە.<ref name=":1"/><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral 7B | {{dts|2023-09}} | {{نەزانراو}} | ٧٫٣ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Mistral 7B مۆدێلێکی زمانی ٧٫٣ ملیار پارامیتەرە کە تەلارسازی transformers بەکاردەھێنێت. بە شێوەیەکی فەرمی لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە ڕێگەی بەستەری [[BitTorrent]] بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldman |یەکەم=Sharon |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mistral AI bucks release trend by dropping torrent link to new open source LLM |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-ai-bucks-release-trend-by-dropping-torrent-link-to-new-open-source-llm/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> و لەسەر [[HuggingFace|Hugging Face]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Coldewey |یەکەم١=Devin |سەردێڕ=Mistral AI makes its first large language model free for everyone |ناونیشان=https://techcrunch.com/2023/09/27/mistral-ai-makes-its-first-large-language-model-free-for-everyone/ |وێبگە=TechCrunch |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> لەژێر مۆڵەتنامەی [[Apache 2.0]]. ھەم مۆدێلێکی بنەڕەتی و ھەم مۆدێلی «ڕێنمایی» بڵاوکرانەوە کە دواتر ڕێکخستنی زیاتری بۆ پەیڕەوکردنی داواکاری شێوازی گفتوگۆ وەرگرت. مۆدێلی ڕێکخراو تەنھا بۆ مەبەستی پیشاندانە، و ھیچ ڕێسا یان چاودێرییەکی تێدا نییە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mistral 7B |ناونیشان=https://mistral.ai/news/announcing-mistral-7b/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |بڵاوکەرەوە=Mistral AI |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Mistral AI}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|کۆمپانیا|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:چاتبۆتەکان]] twid4epyzuz4hs2zdifty7c1prran23 0 299282 1679918 1637770 2026-10-03T21:26:24Z ~2026-53079-90 79500 /* */ 1679918 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = ھەوراز ئەمین قادر |وێنە = Hawraz Gulpi.png |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٥ |شوێنی لەدایکبوون = [[ھەڵەبجە]]، [[عێراق]] |نیشتەجێ = [[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]] |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[بێژەر]] و [[پێشکەشکار]] |ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٦ - ئێستا |پێش = [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]، [[ڕادیۆی شەفەق]]، [[ڕادیۆی نەوا]] |پاش = گرووپی میدیاییی ئاڤا |پەروەردە = |خەڵاتەکان = |ھاوسەر =لانە سائیب ساڵح |منداڵەکان = ٢ }} '''ھەوراز ئەمین قادر''' ناسراو بە '''ھەوراز گوڵپی''' (لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٥ لە [[ھەڵەبجە]])<ref name="speemedia_35551">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=وێنەی پێشکەشکارێکی ناسراوی ڕووداو و هاوسەرەکەی بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?Jmare=35551&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="halabjapedia_5904">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=زانیارینامەی هەڵەبجە - هەوراز گوڵپی |ناونیشان=https://www.halabjapedia.com/article/5904-%D9%87%DB%95%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%88%DA%B5%D9%BE%DB%8C |وێبگە=halabjapedia.com |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> بێژەر و پێشکەشکارێکی کوردی بواری ڕاگەیاندنە. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە بە فەرمی لە بواری میدیادا کار دەکات<ref name="halabjapedia_5904" /> و پێشتر بۆ ماوەی ھەشت ساڵ وەک پێشکەشکاری ھەواڵ لە [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]] کاری کردووە،<ref name="halabjapedia_5904" /> و لە ئێستاشدا وەک بێژەر لە [[گرووپی میدیاییی ئاڤا]] بەردەوامە.<ref name="halabjapedia_5904" /> == ژیانی سەرەتایی و خوێندن == ھەوراز گوڵپی ساڵی ١٩٨٥ لە ھەڵەبجە لەدایکبووە و خێزانەکەی بە بنەچە خەڵکی ناوچەی [[ھەورامان|ھەورامانن]].<ref name="speemedia_35551" /><ref name="halabjapedia_5904" /><ref name="rudaw_1580101">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هەوراز گوڵپی: مەلا بووم و وتارێكی هەینیم بە پێنج خولەك تەواو كرد |ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/categories/culture/1580101 |وێبگە=rudaw.net |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> قۆناغی خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە شارۆچکەی [[خورماڵ]] تەواو کردووە.<ref name="halabjapedia_5904" /> لە تەمەنی مێردمنداڵیدا و لە قۆناغی چوارەمی دواناوەندیدا، بەھۆی ھەژاری و خراپیی باری دارایی خێزانەکەیەوە وازی لە قوتابخانە ھێنا و بۆ خوێندنی ئایینی چوو بۆ حوجرەی مزگەوت و بوو بە [[فەقێ]].<ref name="speemedia_48323">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هەوراز وێنەیەکی خۆی و هاوسەرەکەی لە ڕێگەی ئەکاونتی تایبەتیەوە بڵاوکردۆتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=48323&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="rudaw_1580101" /> گوڵپی دواتر خوێندنی ئامادەیی تەواو کرد و توانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە [[زانکۆی عێراقییە]] لە شاری [[بەغدا]] بەدەستبھێنێت.<ref name="halabjapedia_5904" /> لە سەردەمی فەقێیەتیدا، بۆ ماوەیەک لە گوندێکی [[قەزای پێنجوێن]] کاری مەلایەتی کردووە.<ref name="speemedia_35551" /><ref name="rudaw_1580101" /> ھەروەھا بەھۆی دەنگخۆشییەوە، لە کاتی گەڕانەوەی بۆ ناوچەکەی خۆی، لە پرسەکاندا قورئانی خوێندووەتەوە.<ref name="speemedia_35551" /><ref name="rudaw_1580101" /> لەو سەردەمەدا و لە کاتی مانەوەی لە ناوچەی بیارە، بۆ چەند کاتژمێرێک لەلایەن ڕێکخراوی چەکداریی [[جوندولئیسلام]]ەوە دەستگیر کراوە.<ref name="rudaw_1580101" /> == پیشە == === دەستپێکی کار === کاروانی میدیایی ھەوراز گوڵپی لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە لە شاری بەغدا دەستی پێکردووە.<ref name="halabjapedia_5904" /> لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٥ تا ٢٠١١ لە بەغدا نیشتەجێ بووە و لەو ماوەیەدا وەک ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری «گەرمیان» کاری کردووە.<ref name="halabjapedia_5904" /><ref name="rudaw_1580101" /> ھەروەھا بۆ ماوەی ساڵێک لە ڕادیۆی «شەفەق» لە بەغدا وەک بێژەر کاری کردووە.<ref name="halabjapedia_5904" /><ref name="speemedia_35551" /> پاشان گەڕاوەتەوە ھەرێمی کوردستان و بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک لە ڕادیۆی «نەوا» لە شاری سلێمانی وەک بێژەری ھەواڵ کاری کردووە.<ref name="halabjapedia_5904" /> === تۆڕی میدیاییی ڕووداو === دواتر پەیوەندی بە تۆڕی میدیاییی ڕووداوەوە کرد و بۆ ماوەی ھەشت ساڵ وەک بێژەری سەرەکیی ھەواڵ و پێشکەشکاری بەرنامەکان کاری کرد.<ref name="halabjapedia_5904" /> لەو ماوەیەدا، گوڵپی چەندین چاوپێکەوتنی گرنگی ئەنجام دا؛ لەوانە چاوپێکەوتنی تایبەتی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لەگەڵ ئەحمەد مەلا تەڵال، وتەبێژی فەرمیی پێشووی سەرۆک وەزیرانی عێراق [[مستەفا کازمی]].<ref name="rudaw_mulla_talal">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=المتحدث باسم الكاظمي لرووداو: الورقة البيضاء تمثل بداية الإصلاح الاقتصادي |ناونیشان=https://www.rudaw.net/arabic/middleeast/iraq/22102020 |وێبگە=rudaw.net |زمان=عەرەبی |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> لە ماوەی کارکردنی لە ڕووداو، بەرنامەیەکی بە ناوی «یەک ھەواڵ» پێشکەش دەکرد کە دەنگدانەوەیەکی زۆری ھەبوو؛ بەو ھۆیەوە، لە ١٣ی شوباتی ٢٠٢٠دا، لەلایەن سەنتەری سەلاحەدینی ئەیوبیی [[زانکۆی سەلاحەدین]]، خەڵاتی قەڵخانی ڕێزلێنانی پێ بەخشرا.<ref name="rudaw_award">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەخشینی خەڵاتی قەڵخانی رێزلێنان بە هەوراز گوڵپی |ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/130220202 |وێبگە=rudaw.net |ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> === گرووپی میدیاییی ئاڤا === لە ئێستادا لە گرووپی میدیاییی ئاڤا وەک بێژەر و پێشکەشکاری سەرەکی بەردەوامە لە کارەکانی.<ref name="halabjapedia_5904" /> بەرنامەکانی لە ئاڤا میدیا بە پێشکەشکردنی کتوپڕ و تیشکخستنە سەر کێشە کۆمەڵایەتییەکان و ژیانی ڕۆژانەی خەڵک و خانەنشینان دەناسرێتەوە، کە تێیدا زۆرجار لە کاتی پەخشی ڕاستەوخۆدا ھاوڵاتییان یان خانەنشینان دێنە نێو ستۆدیۆی بەرنامەکەیەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا، گوڵپی چاوپێکەوتنێکی فەرمیی لەگەڵ [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەنجام دا کە لە لایەن چەندین دەزگای ڕاگەیاندنی ناوچەکەوە گرنگیی پێ درا.<ref name="ava_masrour">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مسرور بارزاني في مقابلة مع آفا ميديا: لا نساوم على كيان الإقليم |ناونیشان=https://ava.news/news/24589 |وێبگە=ava.news |زمان=عەرەبی |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> گوڵپی پێشکەشکاری بەشی «فایلی خەڵک»ە لە کاتژمێر ٧ی ئێوارە.<ref name="shorty_impact">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Fayli Xelk - AVA Media - The Shorty Impact Awards |ناونیشان=https://shortyawards.com/10th-impact/fayli-xelk |وێبگە=shortyawards.com |زمان=ئینگلیزی |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}{{بەستەری مردوو|url=https://shortyawards.com/10th-impact/fayli-xelk |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٥دا، بەرنامەکە لەسەر ئاستی جیھان توانی خەڵاتی نێودەوڵەتیی شۆرتی ئیمپاکتی (Shorty Impact Award) لە بواری ھەواڵ و میدیادا بەدەست بھێنێت.<ref name="new_region_shorty">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AVA Media wins Shorty Impact Award for public advocacy segment Fayli Xelk |ناونیشان=https://thenewregion.com/news/ava-media-wins-shorty-impact-award |وێبگە=thenewregion.com |زمان=ئینگلیزی |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}{{بەستەری مردوو|url=https://thenewregion.com/news/ava-media-wins-shorty-impact-award |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> بەپێی ئامارە فەرمییەکانی کۆمیسیۆنی دادوەریی خەڵاتەکە، ئەم بەرنامەیە کێشەی ڕاستەوخۆیی زیاتر لە ١٣٠,٠٠٠ ھاوڵاتی (نزیکەی ٥٧,٠٠٠ خێزان)ی بە شێوازێکی بێ بەرامبەر شارەسەر کردووە و بە بەھای ٥٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی کێشەی دارایی خەڵکی لەگەڵ لایەنە حکومییەکاندا یەکلایی کردووەتەوە.<ref name="shorty_impact" /><ref name="new_region_shorty" /> ھەروەھا لە ئایاری ٢٠٢٦دا، گوڵپی وەک پێشکەشکار سەرپەرشتیی کەمپینێکی مرۆیی ڕاستەوخۆی کرد بۆ کۆکردنەوەی ھاوکاری بۆ زیانلێکەوتووانی لافاو لە ناوچەکانی [[چەمچەماڵ]]، [[تەکیە]]، [[شۆڕش]] و [[پیرەمەگروون]]. بەھۆی کارەکانی لەو کەمپینەدا، بە نوێنەرایەتیی کەناڵەکە گەشتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکای]] کرد و خەڵاتی نێودەوڵەتیی شۆرتی (Shorty Awards) لە شاری [[نیویۆرک]] وەرگرت.<ref name="ava_49211">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هەوراز گوڵپی، میدیاکاری ژمارە یەكي کوردستان گەیشتە ئەمریکا |ناونیشان=https://ava.news/news/49211 |وێبگە=ava.news |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="ava_49489">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هەوراز گوڵپی: ئەم خەڵاتە هی سەرجەم خەڵکی کوردستانە - AVA News |ناونیشان=https://ava.news/news/49489 |وێبگە=ava.news |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> == ژیانی تایبەتی == ھەوراز گوڵپی لە ساڵی ٢٠١١ لە بەغدا ھاوسەرگیریی لەگەڵ کچێکی خەڵکی ناوچەی خۆشناوەتی کردووە، کە پێشتر پێکەوە لە ڕادیۆی شەفەق کاریان کردووە و لەوێ یەکتریان ناسیوە.<ref name="speemedia_35551" /><ref name="speemedia_48323" /><ref name="rudaw_1580101" /> پاشان لە ھەمان ساڵدا گواستوویانەتەوە بۆ شاری سلێمانی.<ref name="speemedia_35551" /><ref name="speemedia_48323" /> لە ئێستادا خاوەنی دوو منداڵە کە یەکێکیان کوڕێکە بە ناوی یوسف.<ref name="halabjapedia_5904" /><ref name="speemedia_35551" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:پێشکەشکارانی پێشووی ڕووداو]] [[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] 617hp7h6sr0tuum86i5tteubmf1vm2m 0 299327 1680194 1644970 2026-10-04T07:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1680194 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مینای خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مینا السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Mina}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86594| 44.54272}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مینای خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.86594| 44.54272|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مینای خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٠٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠) [[خێزان]] و (٣٩) کەس، کە (١٦) [[نێر]] و (٢٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] oy9j4bvaxyo30x6psnnm2boglar4qas 0 299329 1680195 1644969 2026-10-04T07:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1680195 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مینای سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مینا العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Mina}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86072| 44.53349}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مینای سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.86072| 44.53349|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مینای سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٠٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٢) [[خێزان]] و (١٧٩) کەس، کە (٨٠) [[نێر]] و (٩٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] h4rmmv6o37z7il8wuyusructhr5xbn3 1 299693 1679986 1613997 2026-10-03T23:27:00Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1679986 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەلێکسی لیۆنۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1613996 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260717031037/http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/chertok/kniga-1/01.html بۆ http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/chertok/kniga-1/01.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١١:٠٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەلێکسی لیۆنۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1679985 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250915131114/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Voskhod2/Voskhod2.htm بۆ http://www.svengrahn.pp.se/histind/Voskhod2/Voskhod2.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٢٧، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 6ceilsa99m549kvgemfoc494d18jcqo 2 299999 1680280 1676063 2026-10-04T09:54:23Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی پێڕستی وتارە کورتەکان دەربارەی ژنان 1680280 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار نوێدەکرێتەوە. ئەو وتارانەی دەربارەی ژنانن و کورتن لێرەدا ڕیز کراون، لە کورتترینەوە، بۆ ئەوەی بزانرێت کام وتار زۆرترین پێویستی بە کارکردن ھەیە. ژمارەکان بە بایتی ناوەڕۆک تەواون واتا: سەرچاوە و داڕێژە و خشتەکان ژمار ناکرێن.''}} '''کۆی وتارەکان دەربارەی ژنان:''' 2828 · '''پێویستیان بە کارکردن ھەیە:''' 200 · '''دوایین نوێکردنەوە:''' 2026-10-04 09:54 UTC {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto;" ! # !! وتار !! ناوەڕۆک (بایت) !! قەبارەی پەڕە !! کۆلکە؟ |- |1 |[[لۆرن ھۆڵی]] |68 |1177 |{{Green|بەڵێ}} |- |2 |[[ھان نا-نا]] |79 |1841 |{{Red|نەخێر}} |- |3 |[[سوزان رۆکێت]] |80 |581 |{{Green|بەڵێ}} |- |4 |[[ھا جی-یۆنگ]] |82 |1269 |{{Red|نەخێر}} |- |5 |[[جوونۆ]] |96 |466 |{{Green|بەڵێ}} |- |6 |[[ھۆنگ ڕی-نا]] |97 |1275 |{{Red|نەخێر}} |- |7 |[[رافایلا دێ لۆرنتیس]] |103 |765 |{{Green|بەڵێ}} |- |8 |[[کواک جی-مین]] |103 |1901 |{{Red|نەخێر}} |- |9 |[[مریەم بووبانی]] |109 |1477 |{{Green|بەڵێ}} |- |10 |[[ماریسۆل گۆنزالێز]] |114 |732 |{{Green|بەڵێ}} |- |11 |[[سێریس (میتۆلۆژیا)]] |117 |527 |{{Green|بەڵێ}} |- |12 |[[ھان سوو-یۆن]] |120 |1359 |{{Red|نەخێر}} |- |13 |[[ھۆنگ جی-یوون]] |120 |1414 |{{Red|نەخێر}} |- |14 |[[کیم یوو-ری]] |120 |1797 |{{Red|نەخێر}} |- |15 |[[فو جینگ]] |120 |1821 |{{Green|بەڵێ}} |- |16 |[[کیم ھێ-جون]] |122 |1912 |{{Red|نەخێر}} |- |17 |[[ڤینوس (میتۆلۆژیا)]] |124 |679 |{{Green|بەڵێ}} |- |18 |[[چۆی یوو-جونگ (خانمەکتەر)]] |124 |1578 |{{Red|نەخێر}} |- |19 |[[ھان چی-ئاھ]] |124 |1910 |{{Red|نەخێر}} |- |20 |[[ھۆنگ یۆ-جین]] |126 |1396 |{{Red|نەخێر}} |- |21 |[[ژانگ یوچی]] |128 |1850 |{{Red|نەخێر}} |- |22 |[[ئەڵایڤ فیلمز]] |132 |512 |{{Green|بەڵێ}} |- |23 |[[ھۆنگ سوو-ھیون]] |132 |1832 |{{Red|نەخێر}} |- |24 |[[ھیۆ یی-جەی]] |134 |1465 |{{Red|نەخێر}} |- |25 |[[چو یێ-جین]] |135 |1409 |{{Red|نەخێر}} |- |26 |[[ھوانگ سیۆک-جیۆنگ]] |135 |1680 |{{Red|نەخێر}} |- |27 |[[ھۆنگ سیونگ-ھی]] |136 |1613 |{{Red|نەخێر}} |- |28 |[[چۆی یو-ھوا]] |137 |1259 |{{Red|نەخێر}} |- |29 |[[ڤیرۆنیکا کووپەر]] |138 |1040 |{{Green|بەڵێ}} |- |30 |[[کیم ئیون-سووک]] |140 |1690 |{{Red|نەخێر}} |- |31 |[[ھان سونگ-یون]] |140 |1710 |{{Red|نەخێر}} |- |32 |[[بۆن مۆت پرۆداکشنز]] |141 |936 |{{Green|بەڵێ}} |- |33 |[[ھان جی-ئان]] |141 |1628 |{{Red|نەخێر}} |- |34 |[[ھۆنگ ئین-یۆنگ]] |142 |1391 |{{Red|نەخێر}} |- |35 |[[سالی بلەین]] |142 |1660 |{{Green|بەڵێ}} |- |36 |[[ستەیسی تایتڵ]] |147 |833 |{{Green|بەڵێ}} |- |37 |[[ماریا بێڵۆ]] |147 |1510 |{{Green|بەڵێ}} |- |38 |[[ئان سێر]] |149 |1741 |{{Green|بەڵێ}} |- |39 |[[یوو دا-ئین]] |149 |1864 |{{Red|نەخێر}} |- |40 |[[کیم کۆت-بی]] |149 |1904 |{{Red|نەخێر}} |- |41 |[[ئاڤا ئاکریس]] |150 |1165 |{{Green|بەڵێ}} |- |42 |[[پێگی ئەھێرن]] |150 |1310 |{{Green|بەڵێ}} |- |43 |[[ھوانگ سون-ھی]] |150 |1493 |{{Red|نەخێر}} |- |44 |[[ئان سکات]] |151 |1669 |{{Green|بەڵێ}} |- |45 |[[بانگ ئیون-جین]] |151 |1881 |{{Green|بەڵێ}} |- |46 |[[ھان یۆ-ریوم]] |152 |1525 |{{Red|نەخێر}} |- |47 |[[ھان ھێ-رین]] |152 |1943 |{{Red|نەخێر}} |- |48 |[[ڕۆبن توونی]] |153 |1475 |{{Red|نەخێر}} |- |49 |[[ئان پوارێ]] |153 |1606 |{{Green|بەڵێ}} |- |50 |[[ئان کەلیف]] |153 |1606 |{{Green|بەڵێ}} |- |51 |[[ئان گۆدار]] |153 |1686 |{{Green|بەڵێ}} |- |52 |[[لیو ڕوشی]] |153 |1786 |{{Green|بەڵێ}} |- |53 |[[گیدیەن ئادڵن]] |154 |1646 |{{Green|بەڵێ}} |- |54 |[[لورانس ئیشێ]] |155 |1685 |{{Green|بەڵێ}} |- |55 |[[میشێل لێبر]] |155 |1835 |{{Green|بەڵێ}} |- |56 |[[ماریاما با]] |155 |1868 |{{Green|بەڵێ}} |- |57 |[[لویس لابێ]] |155 |1930 |{{Green|بەڵێ}} |- |58 |[[ئیبرۆ تیمتیک]] |156 |1349 |{{Green|بەڵێ}} |- |59 |[[کارێل مێنین]] |157 |1621 |{{Green|بەڵێ}} |- |60 |[[فاتوو دیۆمێ]] |157 |1679 |{{Green|بەڵێ}} |- |61 |[[ماری نۆئێل]] |157 |1733 |{{Green|بەڵێ}} |- |62 |[[ژی بروونۆ]] |157 |1748 |{{Green|بەڵێ}} |- |63 |[[ئانی دۆگرۆت]] |157 |1752 |{{Green|بەڵێ}} |- |64 |[[فرێد ڤارگاس]] |157 |1903 |{{Green|بەڵێ}} |- |65 |[[ماریز کۆندێ]] |157 |1904 |{{Green|بەڵێ}} |- |66 |[[ئیزابێڵا ئاکریس]] |158 |1089 |{{Green|بەڵێ}} |- |67 |[[بێڤەرڵی ئادڵەند]] |158 |1269 |{{Green|بەڵێ}} |- |68 |[[ئەلێگرا ئاکۆستا]] |158 |1281 |{{Green|بەڵێ}} |- |69 |[[ئابی وۆلکە]] |159 |1024 |{{Green|بەڵێ}} |- |70 |[[بێاتریس لێکا]] |159 |1716 |{{Green|بەڵێ}} |- |71 |[[سۆفی کۆتەن]] |159 |1864 |{{Green|بەڵێ}} |- |72 |[[ئامێلی نۆتوم]] |159 |1890 |{{Green|بەڵێ}} |- |73 |[[ماری ئێندیای]] |159 |1902 |{{Green|بەڵێ}} |- |74 |[[سەمیرا بێلیل]] |159 |1919 |{{Green|بەڵێ}} |- |75 |[[ئان-ماری سیمۆن]] |160 |1674 |{{Green|بەڵێ}} |- |76 |[[سکایلەر وایت]] |161 |738 |{{Green|بەڵێ}} |- |77 |[[میریەم سێلاسو]] |161 |900 |{{Green|بەڵێ}} |- |78 |[[نێلی ئارکان]] |161 |1447 |{{Green|بەڵێ}} |- |79 |[[بێئاتریکس بێک]] |161 |1686 |{{Green|بەڵێ}} |- |80 |[[جیۆنگ دا-بین]] |161 |1897 |{{Green|بەڵێ}} |- |81 |[[دۆمینیک ڕۆلەن]] |161 |1911 |{{Green|بەڵێ}} |- |82 |[[ماری شرایدەر]] |162 |859 |{{Green|بەڵێ}} |- |83 |[[ئەلێکس ھیرشی]] |163 |827 |{{Green|بەڵێ}} |- |84 |[[کلۆئێ دولۆم]] |163 |1049 |{{Green|بەڵێ}} |- |85 |[[ئێدیت پیاف]] |163 |1244 |{{Green|بەڵێ}} |- |86 |[[جێسیکا سترۆپ]] |163 |1358 |{{Green|بەڵێ}} |- |87 |[[فرانسواز نیمال]] |163 |1595 |{{Green|بەڵێ}} |- |88 |[[ڤیڤیەن موور]] |163 |1627 |{{Green|بەڵێ}} |- |89 |[[کیکوو یاماتا]] |163 |1669 |{{Green|بەڵێ}} |- |90 |[[مادلێن بوردووک]] |163 |1698 |{{Green|بەڵێ}} |- |91 |[[بێئاتریس ئامێر]] |163 |1732 |{{Green|بەڵێ}} |- |92 |[[کارۆلین لامارش]] |163 |1741 |{{Green|بەڵێ}} |- |93 |[[ماریلین دێبیۆل]] |163 |1760 |{{Green|بەڵێ}} |- |94 |[[ئاندرێ بروونن]] |163 |1847 |{{Green|بەڵێ}} |- |95 |[[گابریێل ڤیتکاپ]] |163 |1912 |{{Green|بەڵێ}} |- |96 |[[فرانسین دو سێلڤ]] |164 |1644 |{{Green|بەڵێ}} |- |97 |[[دێلفین دو ڤیگان]] |164 |1900 |{{Green|بەڵێ}} |- |98 |[[ماریاما ئێندوای]] |165 |1630 |{{Green|بەڵێ}} |- |99 |[[نیکۆل مالانکۆنی]] |165 |1701 |{{Green|بەڵێ}} |- |100 |[[تاوۆس ئامراوش]] |165 |1830 |{{Green|بەڵێ}} |- |101 |[[مارگۆریت ئۆدو]] |165 |1860 |{{Green|بەڵێ}} |- |102 |[[فران واڵش]] |166 |1019 |{{Green|بەڵێ}} |- |103 |[[ژانین بواسار]] |166 |1766 |{{Green|بەڵێ}} |- |104 |[[سیمۆن شڤارز-بارت]] |166 |1787 |{{Green|بەڵێ}} |- |105 |[[کلۆد پووژاد-رۆنو]] |166 |1836 |{{Green|بەڵێ}} |- |106 |[[لوییز دو ڤیلمۆرا]] |166 |1935 |{{Green|بەڵێ}} |- |107 |[[ھان سۆ-ھی]] |166 |1936 |{{Red|نەخێر}} |- |108 |[[کەتی ڕێمی]] |167 |1599 |{{Green|بەڵێ}} |- |109 |[[لوویز درێڤێ]] |167 |1762 |{{Green|بەڵێ}} |- |110 |[[ژۆنڤیێ فۆکۆنیێ]] |167 |1839 |{{Green|بەڵێ}} |- |111 |[[لیندا ماریا بارۆس]] |168 |1292 |{{Green|بەڵێ}} |- |112 |[[مێلیس دو کێرانگێل]] |168 |1819 |{{Green|بەڵێ}} |- |113 |[[ھوانگ وو-سیول-ھێ]] |168 |1924 |{{Red|نەخێر}} |- |114 |[[ڕاندی زووکەربێرگ]] |169 |1026 |{{Green|بەڵێ}} |- |115 |[[ژۆئێل برێت]] |169 |1613 |{{Green|بەڵێ}} |- |116 |[[ھا یۆن-سوو]] |169 |1841 |{{Red|نەخێر}} |- |117 |[[ڕووت ڕۆز]] |170 |948 |{{Green|بەڵێ}} |- |118 |[[ھۆنگ سوو-ئاھ]] |170 |1738 |{{Red|نەخێر}} |- |119 |[[گیل ئیون-ھێ]] |171 |1666 |{{Red|نەخێر}} |- |120 |[[ئیلا مایار]] |171 |1784 |{{Green|بەڵێ}} |- |121 |[[ڤیۆلات لۆدیوک]] |171 |1943 |{{Green|بەڵێ}} |- |122 |[[پاتی کار]] |172 |1008 |{{Green|بەڵێ}} |- |123 |[[ھۆپ بووت]] |172 |1064 |{{Green|بەڵێ}} |- |124 |[[ماری ئان باربیێ]] |172 |1699 |{{Green|بەڵێ}} |- |125 |[[لیندا ھامیڵتن]] |173 |1290 |{{Green|بەڵێ}} |- |126 |[[لێسلی کاپلان]] |173 |1873 |{{Green|بەڵێ}} |- |127 |[[مەی بەکڵی]] |174 |963 |{{Green|بەڵێ}} |- |128 |[[ماگی کیلی]] |174 |1108 |{{Green|بەڵێ}} |- |129 |[[لۆرن جۆنز]] |174 |1156 |{{Green|بەڵێ}} |- |130 |[[کاتی کێلی]] |174 |1218 |{{Green|بەڵێ}} |- |131 |[[ڕائوول دو نێڤری]] |174 |1745 |{{Green|بەڵێ}} |- |132 |[[گرێتە ھێرمان]] |174 |1892 |{{Red|نەخێر}} |- |133 |[[مێرسێدێس دێئامبرۆزیس]] |175 |977 |{{Green|بەڵێ}} |- |134 |[[ئێلین دو مۆنفێران]] |175 |1830 |{{Green|بەڵێ}} |- |135 |[[کریستی بوس]] |176 |1012 |{{Green|بەڵێ}} |- |136 |[[سابرا جۆنز]] |176 |1050 |{{Green|بەڵێ}} |- |137 |[[ستۆرم لارج]] |176 |1284 |{{Green|بەڵێ}} |- |138 |[[ژۆرژ دو بێربروون]] |176 |1835 |{{Green|بەڵێ}} |- |139 |[[ئیرێن ئاموا]] |177 |1861 |{{Green|بەڵێ}} |- |140 |[[کاترین پوتزی]] |177 |1896 |{{Green|بەڵێ}} |- |141 |[[فۆرتونا]] |178 |474 |{{Green|بەڵێ}} |- |142 |[[جۆنیکا بووت]] |178 |909 |{{Green|بەڵێ}} |- |143 |[[کینان کامپا]] |178 |1137 |{{Green|بەڵێ}} |- |144 |[[فرانسواز اوربان-منینگر]] |178 |1645 |{{Green|بەڵێ}} |- |145 |[[مەنسوورە خوجەستە باقرزادە]] |179 |1133 |{{Red|نەخێر}} |- |146 |[[شایلا ستایلز]] |179 |1490 |{{Green|بەڵێ}} |- |147 |[[فیدجا سیمۆ]] |180 |909 |{{Green|بەڵێ}} |- |148 |[[جولی ڕۆبینسن]] |180 |958 |{{Green|بەڵێ}} |- |149 |[[جۆنستن بێنێت]] |180 |1005 |{{Green|بەڵێ}} |- |150 |[[باربارا لانگ]] |180 |1018 |{{Green|بەڵێ}} |- |151 |[[ئانیکا بۆراس]] |180 |1108 |{{Green|بەڵێ}} |- |152 |[[ئالیسن مارتن]] |180 |1313 |{{Green|بەڵێ}} |- |153 |[[ڕەی سیھۆرن]] |180 |1453 |{{Green|بەڵێ}} |- |154 |[[دیمە ئەکتا]] |180 |1694 |{{Green|بەڵێ}} |- |155 |[[بریتانی لاودا]] |181 |1266 |{{Green|بەڵێ}} |- |156 |[[ھاروکا ئابێ]] |181 |1741 |{{Green|بەڵێ}} |- |157 |[[سیۆ وو]] |181 |1921 |{{Green|بەڵێ}} |- |158 |[[نانسی کوان]] |182 |1406 |{{Green|بەڵێ}} |- |159 |[[مارسولین دێبۆردو ڤالمۆر]] |182 |1788 |{{Green|بەڵێ}} |- |160 |[[کاترین لابووبێ]] |183 |1647 |{{Green|بەڵێ}} |- |161 |[[ڕووچی سانگڤی]] |184 |782 |{{Green|بەڵێ}} |- |162 |[[لۆرا فرایزەر]] |184 |967 |{{Green|بەڵێ}} |- |163 |[[ئاریانا مادیکس]] |184 |1257 |{{Green|بەڵێ}} |- |164 |[[بێتسی بڕاندت]] |184 |1477 |{{Green|بەڵێ}} |- |165 |[[مۆنیک تۆماسێتیێ]] |184 |1653 |{{Green|بەڵێ}} |- |166 |[[فاننی کەدێو]] |184 |1714 |{{Green|بەڵێ}} |- |167 |[[لوویز ڤیکتۆرین ئاکلارمان]] |184 |1866 |{{Green|بەڵێ}} |- |168 |[[ئۆقیانووسەکان]] |185 |957 |{{Green|بەڵێ}} |- |169 |[[سۆفی فونتانێل]] |185 |1685 |{{Green|بەڵێ}} |- |170 |[[ئاتیا شیتی]] |186 |1220 |{{Green|بەڵێ}} |- |171 |[[جیۆ سۆ-مین]] |187 |1114 |{{Green|بەڵێ}} |- |172 |[[ئاروشی نیشانک]] |187 |1364 |{{Green|بەڵێ}} |- |173 |[[یاسکۆ سەواگوچی]] |187 |1449 |{{Green|بەڵێ}} |- |174 |[[بێلیندا کانۆن]] |187 |1629 |{{Green|بەڵێ}} |- |175 |[[لۆرانس کۆسێ]] |187 |1830 |{{Green|بەڵێ}} |- |176 |[[لیندسی ئێڵیس جۆنز]] |188 |1473 |{{Green|بەڵێ}} |- |177 |[[شانتال تۆما]] |188 |1895 |{{Green|بەڵێ}} |- |178 |[[لیتۆ]] |189 |681 |{{Green|بەڵێ}} |- |179 |[[سۆفی لووبیێر]] |189 |1696 |{{Green|بەڵێ}} |- |180 |[[چۆی یوو-یۆنگ]] |190 |1842 |{{Red|نەخێر}} |- |181 |[[مارتو بیبێسکو]] |191 |1842 |{{Green|بەڵێ}} |- |182 |[[مادلێن دو سکوودێری]] |192 |1347 |{{Green|بەڵێ}} |- |183 |[[فرانسواز مال-ژۆریس]] |192 |1892 |{{Green|بەڵێ}} |- |184 |[[ئینسا]] |193 |590 |{{Green|بەڵێ}} |- |185 |[[جەین جۆزێف]] |193 |1164 |{{Green|بەڵێ}} |- |186 |[[یویوکۆ تاکێمیا]] |193 |1432 |{{Red|نەخێر}} |- |187 |[[ڤیرژینی دێپانت]] |194 |1292 |{{Green|بەڵێ}} |- |188 |[[ژیزێل پینو]] |194 |1859 |{{Green|بەڵێ}} |- |189 |[[ئاولا پۆڵسن]] |195 |816 |{{Green|بەڵێ}} |- |190 |[[ئوم ئاینگ-ڕان]] |195 |1883 |{{Green|بەڵێ}} |- |191 |[[مۆ کۆلینز]] |196 |1643 |{{Green|بەڵێ}} |- |192 |[[لین کۆلینز]] |196 |1712 |{{Green|بەڵێ}} |- |193 |[[سۆفیا ھوبلیتز]] |198 |810 |{{Green|بەڵێ}} |- |194 |[[ئێمیڵی کینی]] |198 |1458 |{{Green|بەڵێ}} |- |195 |[[لۆرن ڕیدلۆف]] |198 |1601 |{{Green|بەڵێ}} |- |196 |[[ئیدی پاتەرسن]] |199 |1240 |{{Green|بەڵێ}} |- |197 |[[پاولا لازارۆ]] |200 |952 |{{Green|بەڵێ}} |- |198 |[[ئەنجێڵ تیۆری]] |200 |1105 |{{Green|بەڵێ}} |- |199 |[[کاتلین ناکۆن]] |200 |1208 |{{Green|بەڵێ}} |- |200 |[[لەیلا ڕۆبینز]] |200 |1351 |{{Green|بەڵێ}} |} cpghrjj9gvxzaizv24zzxip3r2g4on5 3 300330 1680043 1679040 2026-10-04T01:51:16Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت (کۆنتر لە ٢٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی 1]] 1680043 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (14 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWiktionary|Ballardmaize@bclWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#YaThaWinTha@Arakan Wikipedia|YaThaWinTha@Arakan Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-13</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Morkoz|Global rollback for Morkoz]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy|Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Missileboi@pntwikipedia|Missileboi@pntwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Laurbereth@lmowiktionary|Laurbereth@lmowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Savfisk@da.wikipedia|Savfisk@da.wikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-14</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Kurdanparez|Kurdanparez]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for Icodense|Abuse filter helper for Icodense]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-16</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Lucas Werkmeister (WMDE)|Lucas Werkmeister (WMDE)]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#API high limit requestor for Ikan|API high limit requestor for Ikan]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary|Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/روتانا|روتانا]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) qt1p9n96zcb482eqasud9nglcwfwfhj 1680221 1680043 2026-10-04T08:00:41Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1680221 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (14 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWiktionary|Ballardmaize@bclWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#YaThaWinTha@Arakan Wikipedia|YaThaWinTha@Arakan Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-13</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Morkoz|Global rollback for Morkoz]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy|Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Missileboi@pntwikipedia|Missileboi@pntwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Laurbereth@lmowiktionary|Laurbereth@lmowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Savfisk@da.wikipedia|Savfisk@da.wikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-14</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Kurdanparez|Kurdanparez]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for Icodense|Abuse filter helper for Icodense]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-16</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Lucas Werkmeister (WMDE)|Lucas Werkmeister (WMDE)]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#API high limit requestor for Ikan|API high limit requestor for Ikan]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary|Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/روتانا|روتانا]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) e0hacr7f471m9nsimjaf1gs9wfx865t 0 303829 1679834 1664650 2026-10-03T19:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1679834 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میتکێ ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ميتكي العليا}}<br>{{lang-en| Upper Mitke}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای شێخان.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی [[قەزای شێخان]] | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78844| 43.5535}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میتکێ ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.78844| 43.5535 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شێخان|شێخان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەترویش|ئەترویش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میتکێ ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ئەترویش]] لە [[قەزای شێخان]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢) [[خێزان]] و (١٠٦) کەس، کە (٤٨) [[نێر]] و (٥٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شێخان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] r2chitod64u3ksb7y2uwm4dfj1ndh4o 0 303830 1679835 1664651 2026-10-03T19:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1679835 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میتکێ ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ميتكي السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Mitke}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای شێخان.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی [[قەزای شێخان]] | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78112| 43.56542}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میتکێ ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.78112| 43.56542 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شێخان|شێخان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەترویش|ئەترویش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میتکێ ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ئەترویش]] لە [[قەزای شێخان]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٥) [[خێزان]] و (١٠٠) کەس، کە (٤٦) [[نێر]] و (٥٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شێخان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gbezwsvbkc58har0ek63tbut4yktquz 0 304218 1680230 1671704 2026-10-04T08:26:28Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680230 wikitext text/x-wiki {{infobox university|name=زانکۆی نێودەوڵەتیی سوورە|image=Soureh_International_Univresity_New_Logo.png|image_size=290px|motto={{lang|fa|{{nastaliq|این فصل را با من بخوان}}}}|motto_eng=ئەم بەشە لەگەڵ مندا بخوێنەرەوە|established=١٩٩٤|type=زانکۆی نێودەوڵەتی {{!}} تایبەت|president=د. محەممەد حوسێن سەعی|students=٤٠٠٠|city=[[تاران]]|country=[[ئێران]]|coordinates={{Coord|35|42|0.72|N|51|22|13.8|E|type:edu_region:IR|display=title}}|website={{official|en.soore.ac.ir}}}} '''زانکۆی نێودەوڵەتیی سوورە''' ('''SIU''') ({{langx|fa|دانشگاه بین‌المللی سوره}}) کە پێشتر بە '''زانکۆی سوورە''' دەناسرا، زانکۆیەکی نێودەوڵەتیی قازانج نەویست لە [[تاران]]، [[ئێران]]. زانکۆی سوورە لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزراوە، و لەگەڵ زانکۆی هونەری تاران و کۆلێژی هونەرە جوانەکان لە [[زانکۆی تاران]] وەک یەکێک لە زانکۆ پێشەنگەکانی هونەر لە ئێران دادەنرێت. لە ڕووی مێژووییەوە، زانکۆی سوورە بە تایبەتی لە بەشەکانی [[گرافیک دیزاین]] و [[سینەما]] لە نێو هونەرەکاندا بەهێز بووە.<ref>{{cite web |url=https://www.soore.ac.ir/College/Index/Honar |title=Index دانشگاه سوره |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230709132114/https://www.soore.ac.ir/College/Index/Honar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ |url-status=dead}}</ref> == کۆلێژەکان و بەرنامەکان == === کۆلێژی هونەر === کۆلێژی هونەری زانکۆی سوورە وەک گرنگترین، گەورەترین و کۆنترین کۆلێژی زانکۆی سوورە لە ٢٨ی ئابی ٢٠٠٦ بە پەسەندکردنی دەستەی ئەمینداران و دەستەی بەڕێوەبەری دەستی بە کارەکانی کرد بە مەبەستی دابەشکردنی چالاکییە پەروەردەیی و زانستییەکان لە بواری پسپۆڕیدا و بە مەبەستی بەدەستھێنانی پێکهاتە فەرمی و پەسەندکراوەکانی وەزارەتی زانست، توێژینەوە و فناوری.<ref>{{Cite web |url=http://en.soore.ac.ir/index.aspx?pid=11651 |access-date=2017-09-22 |website=en.soore.ac.ir |title=About the faculty}}</ref> === کۆلێژی ئەندازیاریی تەلارسازی و پلاندانانی شارسازی === کۆلێژی تەلارسازی لە ساڵی ١٩٩٣ دامەزراوە و ئامانج لە دامەزراندنی ئەم کۆلێژە باشترکردنی پێکهاتە کولتوورییەکان بووە لە تەلارسازیدا و ناساندن و نوێکردنەوەی تەلارسازیی ئێرانی بە لەبەرچاوگرتنی پێداویستییە بەردەوامەکانی کۆمەڵگەی ئێرانی، ھەروەھا هەنگاوی کاریگەر نراون بەرەو بەدیھێنانی ئەم ئامانجانە بە بەکارهێنانی مامۆستا بە ئەزموونەکانی ناوخۆ و دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ زانکۆکانی وڵاتانی تر.<ref>{{Cite web |url=http://en.soore.ac.ir/index.aspx?pid=11665 |access-date=2017-09-22 |website=en.soore.ac.ir |title=About the faculty}}</ref> === کۆلێژی کولتوور و پەیوەندییەکان === ئەگەرچی بناغەی زانکۆی سوورە لەسەر بەڕێوەبردنی خولی هونەری و پەروەردەکردنی هونەرمەندانی داھێنەر دانرا بوو، بەڵام بە تێپەڕبوونی کات، پێداویستییە نوێیەکان بۆ بەرپرسانی زانکۆکە دەرکەوتن و ناچاریان کردن پێداچوونەوە بە ئامانج و سیاسەتەکانی زانکۆکەدا بکەن. بەپێی ئەوەش، پێشنیاز بۆ دامەزراندنی خولی نوێ خرانەڕوو تا سەرەنجام ڕێککەوتن کراو بۆ بەڕێوەبردنی خولەکانی ڕۆژنامەنووسی و پەیوەندییە گشتییەکان بۆ پلەی بەکالۆریۆس و خولەکانی پەیوەندییە کولتوورییەکان و پڕوپاگەندە بۆ پلەی ماستەر.<ref>{{Cite web |url=http://en.soore.ac.ir/index.aspx?pid=11679 |access-date=2017-09-22 |website=en.soore.ac.ir |title=About the faculty}}</ref> == قوتابییە دیارەکان == <gallery class="center" classes="center"> پەڕگە:ParastooAhmadi1.jpg|گۆرانیبێژ پەرەستوو ئەحمەدی پەڕگە:Sahar_Dolatshahi_(cropped).jpg|ئەکتەر [[سەحەر دەولەتشاھی]] پەڕگە:Atabai_movie_press_conference_2020-02-07_12.jpg|ئەکتەر و فیلمساز [[جەواد عیزەتی]] پەڕگە:Elsa_firouzazar_(cropped).jpg|ئەکتەر و دەرھێنەر ئێلسا فیروز ئازەر پەڕگە:Shahram_Mokri_(cropped).jpg|فیلمساز شەھرام موکری پەڕگە:Hossein_Molayemi.jpg|دەرھێنەری ئەنیمەیشن حوسێن مولایەمی پەڕگە:Hamidreza_Pejman.jpg|کۆکەرەوە، پشتیوان، ڕێکخەر، و بەرھەمھێنەر حەمیدڕەزا پەژمان پەڕگە:Rhino_series_premiere_2019-11-07_11_(cropped).jpg|ئەکتەر پانتێئا پەناھیھا پەڕگە:Mohammad_Rasoulof_at_2024_Cannes_Film_Festival_(cropped).jpg|فیلمساز مەحەممەد ڕەسوولۆف پەڕگە:Saeed-roustayi-filmfest-muenchen-2022.jpg|دەرھێنەری فیلم و سیناریۆنووس [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕوستایی]] پەڕگە:Mohammad_Hossein_Mahdavian_at_34th_Fajr.jpg|دەرھێنەری فیلم و سیناریۆنووس مەحەممەدحوسێن مەھدەویان پەڕگە:Saman_Salur_at_32th_Fajr.jpg|دەرھێنەری فیلم و سیناریۆنووس سامان سالور پەڕگە:Azadeh_Samadi_32th_Fajr_(cropped).jpg|ئەکتەر [[ئازادە سەمەدی]] پەڕگە:Hootan_Shakiba.jpg|ئەکتەر و دۆبلێر [[ھووتەن شەکیبا|ھوتەن شەکیبا]] </gallery> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|en.soore.ac.ir}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:زانکۆکانی ئێران]] [[پۆل:زانکۆکانی تاران]] icha2gk9ivjdbwhq0scnhxgkvuu48p0 0 304219 1679990 1675653 2026-10-03T23:30:16Z Bilalinfo 57400 1679990 wikitext text/x-wiki {{Infobox website|name=فیلیمۆ|native_name=فیلیمو|native_name_lang=fa|logo=Filimo logo (en) 2025.svg|logo_alt=لۆگۆی فیلیمو|logo_caption=لۆگۆی فیلیمۆ|screenshot=|collapsible=|collapsetext=وێنەی شاشە|caption=|company_type=تایبەت|type=[[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]]|language=فارسی، ئینگلیزی|location=تاران، ئێران|country_of_origin=ئێران|parent=سەبا ئایدیای|url=https://www.filimo.com|registration=پێویستە|num_users={{increase}} ١,٠٨٠,٠٠٠ (تا ساڵی ٢٠٢٢)|revenue={{increase}} ٧٣٠٫٥ {{nbsp}}میلیار [[تومانی ئێرانی|تمەن]] (٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last1=آستانه |first1=مجتبی |title=گزارش عملکرد فیلیمو تا نیمه نخست ۱۴۰۱: درآمد ۵۷۴ میلیارد تومانی طی شش ماه |url=https://digiato.com/article/2023/04/21/filimo-report-1401 |access-date=22 April 2025 |work=دیجیاتو |date=21 April 2024 |language=fa-IR}}</ref>|launch_date=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|current_status=چالاک}} '''فیلیمۆ''' ({{langx|fa|فیلیمو}}) خزمەتگوزارییەکی پەخشی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|ڤیدیۆ بەپێی داواکاریی]] ئێرانییە، کە لەلایەن کۆمپانیای سەبا ئایدیایەوە خاوەندارێتی و دەکرێت.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2015/05/19/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%8و%D9%8B-%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D8%B4%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7 |access-date=2024-12-12 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=A look at Filmo; Watch HD movies and animations online}}</ref> فیلیمۆ کۆمەڵێک فیلم، زنجیرەی تلەفیزیۆنی، [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەنامەیی]]، و ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی دیکەی ھەمەجۆر لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی پێشکەش دەکات. ئەم پلاتفۆرمە بە شێوەیەکی بەربڵاو لە [[ئێران|ئێراندا]] بەکاردێت و زیاتر لە ٥٠٪ی پشکی بازاڕی لە پیشەسازیی پەخشی ئێرانی بەدەستەوەیە. زیاتر لە ٤٠٠,٠٠٠ بەشداربووی مانگانەی ھەیە، و بەکارھێنەرانی مانگانە زیاتر لە ٤٥٠ ملیۆن خولەک ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی تێدا تەماشا دەکەن.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2023-06-30 |website=Filimo |language=fa |title=Filimo from the point of view of Filimo's statistics}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2018/06/10/گفتگو-با-مدیرعامل-صبا-ایده |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Saba Idea says about the unexpected}}</ref> == مێژوو == فیلیمۆ لە شوباتی ٢٠١٥دا بە ناوی «آپارات فیلیمو» دەستی بە خزمەتگوزاری کرد، وەک بەشێک لە گەشەپێدانی فراوانتری پلاتفۆرمی ھاوبەشکردنی ڤیدیۆیی آپارات. دوای ماوەیەکی کورت، ناوی خزمەتگوزارییەکە گۆڕدرا بۆ فیلیمۆ. یەکەم وەشانی ئەپڵیکەیشنی فیلیمۆ لە حوزەیرانی ٢٠١٥ بۆ بەکارھێنەرانی [[ئەندرۆید]] بڵاوکرایەوە. تا ئازاری ٢٠١٥، فیلیمو گەیشتە وەرچەرخانێکی گرنگ بە زیاتر لە یەک ملیۆن بینینی ڤیدیۆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/filimobox |access-date=2023-06-30 |website=Filimobox |language=fa |title=Filmobox transforms home TV into cinema}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، فیلیمۆ گەشەکردنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بەجۆرێک کە بڕی بینینی ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی ١ ملیار خولەکی تێپەڕاند و ٤٤٥٪ زیادی کرد. جگە لەوەش، بنکەی بەکارھێنەرانی پلاتفۆرمەکە لەو ساڵەدا ٥٨١٪ زیادی کرد.<ref>{{Cite web |date=2023-06-30 |url=https://www.filimo.com/shot/ |access-date=2023-06-30 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=Filmoshot magazine of moviegoers and serial watchers}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-01-30 |url=https://www.zoomit.ir/2018/7/7/283978/filimo-statistical-report-published-96/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220525/https://www.zoomit.ir/2018/7/7/283978/filimo-statistical-report-published-96/ |archive-date=2019-01-30 |access-date=2023-06-30 |title=Filmo published the statistical report of 2016}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، فیلیمو وەشانێکی تایبەتی ئەپەکەی بۆ ئەندرۆید تیڤی خستەڕوو، کە دەستگەیشتنی بە ئامێرەکان زیاتر ئاسان کرد.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/filimobox |access-date=2023-06-30 |website=Filimobox |language=fa |title=Filmo box transforms home TV into cinema}}</ref> تا ئابی ٢٠١٧، فیلیمو دەستی کرد بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی بەشداربووان بە شێوەی ٢٤/٧ بۆ وەڵامدانەوەی پرسیار و کێشە تەکنیکییەکانی بەکارھێنەران. لە ئابی ٢٠١٩دا، فیلیمو بەرھەمێکی ڕەقەکاڵایی بە ناوی «فیلیمو بۆکس» خستە بازارەوە، کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ناوەڕۆکەکانی فیلیمۆ لەسەر تەلەفیزیۆنەکانیان بە ڕوونیی [[ڕەزۆلیوشنی ٤کەی]] پەخش بکەن.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2020/08/03/فیلیمو-باکس-معرفی-شد |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Filmo Box was introduced; The first hardware of Saba Idea Holding entered the market}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2020-09-14 |url=https://www.zoomit.ir/review/361583-filimo-box-review/ |access-date=2023-06-30 |website=زومیت |language=fa |title=Filmobox review}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-08-03 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1417656/ورود-باکس-اختصاصی-فیلیمو-به-بازار-تکنولوژی-فیلیمو-باکس-را-از |access-date=2023-06-30 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=Where to buy the entry of exclusive filmo box in the filmo box technology market?}}</ref> == بەرھەمەکان == === فیلیمو بۆکس === لە ئابی ٢٠١٩دا، سەبا ئایدیای «فیلیمو بۆکس» ڕاگەیاند، کە ئامێرێکی ڕەقەکاڵاییە و بۆ باشترکردنی ئه‌زموونی پەخشی بەکارھێنەران دیزاین کراوە. ئەم بۆکسە لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید]] کار دەکات و خاوەنی ٢ گێگابایت [[ڕام|ڕامی]] DDR4 و ١٦ گێگابایت بیرگەی ناوەکییە. ئامێرەکە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ناوەڕۆکی فیلیمو لەسەر تەلەفیزیۆنەکانیان بە ڕوونیی 4K پەخش بکەن، کە ئەزموونێکی بینینی سەرنجڕاکێشتر پێشکەش دەکات.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2020/08/03/فیلیمو-باکس-معرفی-شد |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Filmo Box was introduced; The first hardware of Saba Idea Holding entered the market}}</ref><ref name=":02" /><ref name=":12" /> === پێشکەشکردنی ناوەڕۆکی خۆڕایی === لە بۆنە تایبەتەکاندا وەکو پشووەکان، فیلیمو بەشێک لە ناوەڕۆکەکانی بە خۆڕایی پێشکەش دەکات، کە بە شێوەیەکی ئاسایی پێویستیان بە بەشداربوونی بەپارەیە. بۆ نموونە، پلاتفۆرمەکە لە سەری ساڵی ئێرانی(کوردی) ([[نەورۆز]]) و مانگی پیرۆزی [[ڕەمەزان]] لە ساڵی ٢٠٢١دا دەستگەیشتنی خۆڕایی بۆ بەشێک لە ناوەڕۆکەکانی دابین کرد.<ref>{{Cite web |date=2025-03-15 |url=https://www.tehrantimes.com/news/511007/Iran-welcomes-Nowruz-a-season-of-renewal |access-date=2025-07-07 |website=Tehran Times |language=en |title=Iran welcomes Nowruz, a season of renewal}}</ref> == تلویکا == فیلیمۆ پلاتفۆرمی تلویکا (Televika)ی خستە گەڕ، کە خزمەتگوزارییەکی پەخشە و بۆ بینەرانی دەرەوەی ئێران دیزاین کراوە، و فیلم و زنجیرە تلویزیۆنییەکانی [[ڕۆژاوای ئاسیا]] پێشکەش دەکات. ئەم پلاتفۆرمە کۆمەڵێک ناوەڕۆک دابین دەکات کە ڕەنگدانەوەی کلتوورە جیاوازەکان، مێژوو و چیرۆکە ھاوچەرخەکانی ناوچەکەیە، و بە ژێرنووسی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[زمانی کوردی|کوردی]]، و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] بەردەستە. تلویکا کۆمەڵێک ژانری جۆراوجۆر دەگرێتەوە، لەوانە [[درامای مێژوویی|دراما مێژوویییەکان]]، دەقە ھاوچەرخەکان، [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەنامەیییەکان]]، و ڕاھێنانی خێزانی. لەکاتێکدا جەخت لەسەر بەرھەمی دروستکەرانی ڕۆژاوای ئاسیا دەکاتەوە، ناوەڕۆکی پلاتفۆرمەکە دەکرێت سەرنجی ھەر کەسێک ڕابکێشێت کە بەدوای چیرۆکخوێنەوەی تایبەت و ڕوانگەی نوێدا دەگەڕێت لە چوارچێوەیەکی کلتووری جیاوازەوە. تلویکا ئامانجی بازاڕی نێودەوڵەتییە و دەستگەیشتن بۆ بەکارھێنەرانی سەرانسەری جیهان دابین دەکات. ئەم خزمەتگوزارییە پشتگیری لە ڕێگە جیاوازەکانی پارەدانی نێودەوڵەتی دەکات، کە ڕێگە بە بینەرانی وڵاتە جیاوازەکان دەدات بەشدارببن. ئەمەش مەودای پلاتفۆرمەکە فراوانتر دەکات و دەیکاتە بژاردەیەکی دەستگەیشتوو بۆ بینەرانی جیهانی کە ئارەزووی کۆڵینەوە لە سینەما و تلویزیۆنی ڕۆژاوای ئاسیا دەکەن. بە پێشکەشکردنی ئەو چیرۆکانەی کەمتر بینراون، تلویکا دەرفەتی کۆڵینەوە لە ڕەھەندە ھونەری و کۆمەڵایەتییەکانی ڕۆژاوای ئاسیا دەستەبەر دەکات.<ref>{{Cite web |last=ملکی |first=شیدا |date=2021-04-04 |url=https://way2pay.ir/228534/ |access-date=2024-12-31 |website=راه پرداخت |language=fa-IR |title=آیا پلتفرم‌های ایرانی می‌توانند از درگاه‌های پرداخت بین‌المللی استفاده کنند؟ / تلویکا شعبه اروپایی فیلیمو}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |url=https://borna.news/fa/news/1482061/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%80-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%DB%80-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%8و-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D9%8و%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-12-31 |website=borna.news |language=fa |title=پشت پردۀ رابطۀ «فیلیمو» و «تلویکا» چیست؟}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.televika.com/about |title=televika}}</ref> == ئەمەش ببینە == [[فیلمنێت]] [[نماوا]] تلویکا == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.filimo.com/ ماڵپەڕی ڕەسمی] * [https://cafebazaar.ir/app/com.aparat.filimo?l=en فیلیمو لە کافە بازاڕ] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Filimo}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری]] [[پۆل:نەرمەکاڵای تی ڤی ئۆ ئێس]] [[پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم]] [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] 1p65gn1m6xbn5c5gys8or0z04o1esqx 0 304229 1679999 1671691 2026-10-04T01:25:25Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679999 wikitext text/x-wiki '''بورجی بوسان''' (بە {{Korean|hangul=부산타워}}) بورجێکی ۱٢٠ مەترەیە لە پارکی یۆنگدووسان، کە دەکەوێتە ناوچەی جونگ لە [[بوسان|بووسان]]، [[کۆریای باشوور]]. لە ساڵی ١٩٧٣ دروستکراوە. تەنیا بۆ مەبەستی کەیفخۆشی و گەشتیاری بەکاردێت و هیچ ئامێرێکی پەخشکردنی پێوە نییە. سەکۆکەی دیمەنێکی پانۆرامایی و کافێیەکی بچووکی تێدایە، کە تەنیا لە کاتەکانی کارکردندا لە ڕێگەی دوو بەرزکەرەوەی خێراوە دەگەیت پێی. بورجەکە شوێنێکی باشە بۆ بینینی بەندەری شارەکە.<ref>[http://www.lonelyplanet.com/south-korea/gyeongsangnam-do/busan/sights/architecture/busan-tower Lonely Planet. Busan Tower]</ref> == ئامێر و دامەزراوە ناوخۆیییەکان == لە دەروازەی چوونەژوورەوەوە دەتوانیت بچیت بۆ سەکۆی ڕوانین. {| class="wikitable" !نهۆم !دامەزراوە |- !نهۆمی ٥ |سەکۆی ڕوانین |- !نهۆمی ٤ |[[ڕاستیی خەیاڵی]] |- !نهۆمی ٢ |هۆڵی پێشانگا |- !نهۆمی ١ |دەروازەی چوونەژوورەوە، دیواری میدیایی، شوێنی رت |- !نهۆمی ژێرزەمینی ١ |تایبەت بە کارمەندان |- |} == تایبەتمەندی == ئەم بورجەی هێمای بووسانە، لە سەر بەرزایی ٦٩ مەتر و بە بەرزیی ١٢٠ مەتر دروستکراوە، و لەلایەن نا سانگ-گی مامۆستای زانکۆی هۆنگیکەوە نەخشەی بۆ کێشراوە. دوو [[بەرزکەرەوە|بەرزکەرەوەی]] هەیە بۆ چوون بۆ سەکۆی ڕوانین، و سەکۆی ڕوانینی سەرەوە لە کۆی گشتیی ٢ نهۆم پێکهاتووە، کە لەسەر شێوازی بۆگای (寶蓋) کە لەسەر سۆمای دابۆتاپ لە بولگوکسا لە گیۆنگجو دانراوە دروستکراوە.<ref>[https://terms.naver.com/entry.nhn?docId=2096545&cid=40942&categoryId=35104 برجی بووسان] {{بەستەری مردوو|url=https://terms.naver.com/entry.nhn?docId=2096545&cid=40942&categoryId=35104 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} - ئاماژە بە ئینسایکڵۆپیدیای دووسان</ref> لە سەکۆی ڕوانینەکەوە، دەتوانیت ناوەندی شارۆچکەی [[بوسان|بووسان]] ببینیت، وەکو بەندەری بووسان، پارکی دیموکراتی، پردی یۆنگدۆ، پردی بووسان، بەندەری بووسان، بازاڕی جاگالچی، پردی نامھانگ، ئۆریوگدۆ و وێستگەی بووسان. لە ڕۆژانی روون و ساماڵدا، تەنانەت دوورگەی تسوشیماش دەبینرێت. کاتەکانی کارکردنی سەکۆی ڕوانینەکە لە کاتژمێر ١٠:٠٠ی بەیانییەوە تا ١٠:٠٠ی شەو بەردەوامە. کاتژمێر ٩:٣٠ی شەو کاتی کۆتاییی فڕۆشتنی بلیتە. بۆ سەردانیکردن پێویستە بلیت بکڕدرێت. بلیتی ئاسایی بۆ گەورەساڵان ١٢,٠٠٠ [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]]، بۆ منداڵان ٩,٠٠٠ وۆن، و بۆ بەساڵاچووان ٩,٠٠٠ وۆنە. == بەرزایی == دوای تەواوبوونی، بەرزاییەکەی بە ١٢٠ مەتر ئەژمار دەکرێت. لە ساڵی [[١٩٧٣]] و لە کاتی تەواوبوونیدا، بووە بەرزترین بورج لە [[کۆریای باشوور]]. دوای ئەوەی لە ساڵی [[١٩٧٥]] [[تاوەری ئێن سیئۆل|بورجی ئێن سێئول]] تەواو کرا، بووە بورجێک کە لە بورجی بووسان بەرزترە. لە ئێستادا بەرزترین بورجە لە [[بوسان|بووسان]]. بەرزایی کێوی یۆنگدووسان لە بووسان ٤٩ مەترە و دوای تەواوبوونی، بورجەکە بەرزترە لە کێوەکە. == مێژوو == لە ساڵی [[١٩٧٢]]، بەپێی پلانێکی شارەوانیی بووسان بۆ ڕاکێشانی سەرمایەگوزاریی تایبەت، کۆمپانیای دۆوون توریزم بە تێچووی گشتیی [[وۆنی کۆریای باشوور|٤٢٥ ملیۆن وۆن]] لە مانگی تشرینی یەکەمدا دەستی بە دروستکردنی کرد و لە ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣ تەواو کراو و کرایەوە.<ref>{{뉴스 인용|저자=|제목=백20m의 부산「타워」완공|url=https://www.joongang.co.kr/article/1359361#home|뉴스=중앙일보|날짜=1973-10-11|확인날짜=2022-07-31}}</ref> لە ساڵی [[٢٠١٤]]، بەهۆی کۆنبوونی دامەزراوەکان و بەپێی ڕای گشتی کە داوای پڕۆژەی مۆدێرنکردنەوەیان دەکرد، بە تێچووی ١٥.٩ ملیار وۆن برجی بووسان و ناوچەی پارکی یۆنگدووسان سەرلەنوێ نۆژەن کرانەوە. لە شوباتی ٢٠١٧، کۆمپانیای سی جەی فوودڤیل لە داواکارییەکی گشتی بۆ کەرتی تایبەت هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی گرێبەستێکی ٥ ساڵە بۆ بەڕێوەبردنی سپێردریت، بەڵام بەهۆی پەتای [[کۆڤید-١٩]] دەستبەرداری بەڕێوەبردنی بوو، و لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بورجی بووسان دەرگاکانی داخست. == وێنە == <gallery mode="packed" heights="130"> پەڕگە:Busan_seen_from_the_Jagalchi_Observation_Deck.jpg|پارکی یۆنگدو‌سان و بورجی بوسان لە جاگالچییەوە پەڕگە:Busan_Tower,_October_2019_05.jpg|دیمەنی شەوی بوسان لە بورجەکەوە پەڕگە:Panoramic_view_of_Busan,_with_Busan_Tower_in_the_middle._South_Korea.jpg|دیمەنی پانۆڕامی پەڕگە:Busan_Tower_Busan_(45023982594).jpg|دیمەنی بورجەکە </gallery>{{wide image|Busan Tower 360 Degree Panorama 001.jpg|1200px|پانۆرامای بووسان لە بورجی بووسانەوە}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.instagram.com/busantower_official/ ئینستاگرامى فەرمیی برجی بووسان] == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} {{پۆلی کۆمنز|Busan Tower}} [[پۆل:گرووپی سی جەی]] 38d1t20zkq68jv6l7ir9ck2a100pid9 0 304264 1680160 1672519 2026-10-04T06:57:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680160 wikitext text/x-wiki {{Short description|دوورگەیەکی ئێرانی لە کەنداوی فارس}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox islands|name=دوورگەی مینو|native_name={{langx|fa|جزیره مینو}}|image=Nakhl-Minoo.jpg|image_caption=[[دارخورما|خورما]] و ئاوابوونی خۆر لە دوورگەی مینو|image_size=150|pushpin_map=Iran|pushpin_map_size=220|coordinates={{Coord|30|20|33|N|48|13|00|E|dim:3km|display=inline,title}}<ref name="Minu">{{Cite map |author=((OpenStreetMap contributors)) |url=https://www.openstreetmap.org/?mlat=30.3425&mlon=48.216667&zoom=14#map=14/30.34250/48.21667|website=[[OpenStreetMap]] |title=Minu Island, Iran|date=21 December 2024|access-date=21 December 2024|lang=fa}}</ref>|location=[[پارێزگای خووزستان|خوزستان]]، [[ئێران]]|area_km2=17.8|country=ئێران|mapframe=yes|mapframe-zoom=12|population_as_of=2016|population=٩٬١٥٤<ref name="2016 Khuzestan Province"/>}} '''دوورگەی مینو''' ({{langx|fa|جزیره مینو}} و {{langx|ar|جزيرة صلبوخ}}) دوورگەیەکە لە [[شارستانی خوڕەمشار|شارستانی خولەمشاری]] [[پارێزگای خووزستان|پارێزگای خوزستان]] لە [[کەنداوی فارس]]، لە باشووری ڕۆژئاوای [[ئێران]].<ref name="Minu" /> دوورگەکە لە نێوان شارەکانی [[ئابادان]] و [[شارستانی خوڕەمشار|خولەمشاردایە]]. بەشی مینو، کە شاری مینوشار لەخۆدەگرێت، نزیکەی تەواوی دوورگەکە دەگرێتەوە.<ref name="Minu" /> == دیمۆگرافیا == === دانیشتووان === لە کاتی سەرژمێریی گشتیی نفوس و خانووبەرەی ساڵی ٢٠٠٦دا، دانیشتووانی بەشەکە (کە زۆربەی دانیشتووانی دوورگەکەی پێکدەهێنا) ٧٬٥٨٢ کەس بوو لە ١٬٥٦٢ خێزاندا.<ref name="2006 Khuzestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Khuzestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/06.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920093911/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/06.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> سەرژمێریی دوابەدوای ئەوە لە ساڵی ٢٠١١دا ٨٬٢٦٧ کەسی لە ٢٬١٣٩ خێزاندا ژمارد.<ref name="2011 Khuzestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Khuzestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Khuzestan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230118191739/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Khuzestan.xls|archive-date=18 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦ دانیشتووانی ناوچە گوندییەکەی بە ٩٬١٥٤ کەس لە ٢٬٥٤٩ خێزاندا پێوانە کرد.<ref name="2016 Khuzestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Khuzestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_06.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021081917/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_06.xlsx|format=Excel|archive-date=21 October 2020}}</ref> زۆربەی دانیشتووانی دوورگەکە لە [[عەرەب|عەرەبەکان]] پێکهاتوون.<ref>{{Cite journal |last1=Rahmati |first1=Hamid |last2=Farshchi |first2=Parvin |last3=Pournoori |first3=Mansoor |date=2022-05-01 |title=Zoning of the southern coastal region of the IRAN based on Pollution of water resources (Case study: Minoo Island) |url=https://ap.ardabil.iau.ir/article_690947.html |journal=Anthropogenic Pollution |volume=6 |issue=1 |pages=100–108 |doi=10.22034/ap.2022.1951890.1128 |issn=2783-1736}} ([https://ap.ardabil.iau.ir/article_690947_bc01bbe5689889e0360b3745f61e4573.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221207015145/https://ap.ardabil.iau.ir/article_690947_bc01bbe5689889e0360b3745f61e4573.pdf |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }})</ref><ref>{{Cite journal |last=Asl |first=Sina Razzaghi |date=2022 |title=Green-oriented planning for shrinking cities through an integrated ecosystem services/disservices analysis: A Case of Minoo Island, Iran |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/irspsd/10/1/10_183/_article/-char/ja/ |journal=International Review for Spatial Planning and Sustainable Development |volume=10 |issue=1 |pages=183–208 |doi=10.14246/irspsd.10.1_183 |s2cid=245974522 |doi-access=free}} ([https://www.jstage.jst.go.jp/article/irspsd/10/1/10_183/_pdf PDF])</ref> == سەرچاوە == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Minu Island}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 2lg8m5ob6gbrati8ohwutqfe3b3exm0 0 304335 1680265 1679285 2026-10-04T09:30:49Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680265 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Scène du retour du guerrier - Carafa di Noja, Nola - Musée archéologique national de Naples - inv 9364.jpg|وێنۆک|سەربازانی سامنی لەسەر فرێزێکی گۆڕ لە نۆلا، سەدەی ٤ەمی پێش زایین.|330x330پیکسڵ]] '''سامنییەکان''' (بە ئۆسکی: {{lang|osc|Safineis}}) گەلێکی کۆنی ئیتالیکی بوون کە لە ھەرێمی سەمنیۆم نیشتەجێ بوون؛ ناوچەیەک کە کەوتووەتە ناوچە شاخاوییەکانی ناوەوەی ھەرێمەکانی ئێستای ئەبروتسۆ، مۆلیزێ و کامپانیا لە باشووری ناوەڕاستی [[ئیتاڵیا]].<ref name=":2">{{cite book |last=Salmon |first=Edward Togo |date=1967 |title=Samnium and the Samnites |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-06185-8}}</ref> سامنییەکان خەڵکێکی ئۆسکی-ئاخێو بوون و وەک لقێک لە سابینەکان سەریان ھەڵدا؛ ئەوان کۆنفیدراسیۆنێکیان لە چوار ھۆز پێکدەھێنا کە بریتی بوون لە: ھیرپینی، کاودینی، کاراسینی و پێنتری.<ref name=":3">{{cite web |title=Samnite (people) |url=https://www.britannica.com/topic/Samnite-people |access-date=2022-05-03 |website=Encyclopædia Britannica Online |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.}}</ref> مێژوونووسانی یۆنانی کۆن گەلی ئومبرییان بە باوباپیرانی سامنییەکان دادەنا.<ref>{{cite book |last=Strabo |title=The Geography of Strabo |volume=4 |page=465 |location=Alexandria |orig-date=7 BC}}</ref><ref>{{cite book |last=Dionysius of Halicarnassus |title=Roman Antiquities |chapter=Book II.49}}</ref><ref>{{cite book |last=Dyer |first=Thomas Henry |date=1868 |title=The History of the Kings of Rome |publisher=Bell and Daldy |isbn=978-0-8046-1199-2}}</ref> کۆچی ئەوان بەرەو باشوور بەپێی نەریتی ئایینیی «ڤێر ساکرووم» (بەھاری پیرۆز) ئەنجام درابوو.<ref>{{cite book |last1=Ancillotti |first1=Augusto |last2=Cerri |first2=Romolo |date=1996 |title=Le tavole di Gubbio e la civiltà degli Umbri |publisher=Jama |language=it}}</ref> [[پەڕگە:Italy 400bC en.svg|وێنۆک|ئیتاڵیا لە ساڵی ٤٠٠ی پێش زایین؛ ناوچەی سەوز خاکی سامنییەکانە.]] ھەرچەندە لە ساڵی ٣٥٤ی پێش زایین دژی گالەکان لەگەڵ ڕۆم ھاوپەیمان بوون، بەڵام دواتر بوونە دوژمنی سەرسەختی [[کۆماری ڕۆمانی]] و لە سێ زنجیرە جەنگدا کە بە [[شەڕەکانی سامنی]] ناسراون ڕووبەڕووی بوونەوە. سەرەڕای سەرکەوتنە گەورەکەیان لە شەڕی دۆڵی کاودین لە ساڵی ٣٢١ی پێش زایین، لە ساڵی ٢٩٠ی پێش زایین لەلایەن ڕۆمەکانەوە ژێردەستە کران.<ref name=":6">{{cite book |last=Cornell |first=Tim |date=2012 |title=The Beginnings of Rome: Italy and Rome from the Bronze Age to the Punic Wars (c. 1000–264 BC) |publisher=Routledge |pages=345–390 |isbn=978-1-136-75495-1}}</ref> سەرەڕای لاوازبوونیان، سامنییەکان لە جەنگی پیرۆس و دواتریش لەگەڵ [[ھانیباڵ]] لە [[جەنگی دووەمی پونیک]]دا دژی ڕۆم وەستانەوە.<ref name=":22">{{cite book |last=Sagarna |first=Iñaki |date=2018 |title=Σαυνῖται: The identity of Samnite through their cult places |publisher=Academia.edu |pages=1–14}}</ref> ھەروەھا لە جەنگی ھاوپەیمانان (٩١–٨٨ پێش زایین) و جەنگی ناوخۆیی سۆلادا بەشدارییان کرد، تا ئەو کاتەی لە شەڕی دەروازەی کۆلین (٨٢ پێش زایین) لەلایەن سۆلا تێکشکێنران و پاشان لەناو کۆمەڵگەی ڕۆمانیدا تووانەوە.<ref name=":23">{{cite book |last=Strabo |title=The Geography of Strabo |volume=5 |page=467 |orig-date=7 BC}}</ref> ئابووریی سامنییەکان لەسەر بنەمای [[ئاژەڵداری]] و [[وەرزێری]] پێشکەوتوو دامەزرابوو و کۆچی وەرزیی ئاژەڵەکانیان پەیڕەو دەکرد.<ref name=":14">{{cite book |last=Rotter |first=Timothy W. |date=1990 |title=Roman Italy |publisher=University of California Press |pages=34–77 |isbn=978-0-520-06975-6}}</ref> لەگەڵ کەرتی کشتوکاڵدا، کەلوپەلی وەک کەرەستەی سیرامیکی، [[بڕۆنز]]، [[ئاسن]]، زەیتوون، خوری و گۆزەیان بۆ کامپانیا، لاتیۆم، [[ئاپولیا (ئیتاڵیا)]] و گریکی گەورە ھەناردە دەکرد.<ref name=":1">{{cite book |last=Stek |first=Tesse D. |date=2009 |title=Cult Places and Cultural Change in Republican Italy |publisher=Amsterdam University Press |pages=8–222}}</ref><ref name=":15">{{cite book |last=Roselaar |first=Saskia T. |date=2012 |title=Processes of Integration and Identity Formation in the Roman Republic |publisher=Brill |pages=189–196 |isbn=978-90-04-22911-2}}</ref> کۆمەڵگەی ئەوان دابەشکرابوو بەسەر کانتۆنەکاندا و ھەر ھۆزێک لەلایەن دادوەرێکی باڵا بە ناوی «مێدیکس تووتیکوس» بەڕێوەدەبرا.<ref name=":53">{{cite journal |last=Scopacasa |first=Rafael |date=2014 |title=Building Communities in Ancient Samnium: Cult, Ethnicity, and Nested Communities |url=https://archive.org/details/sim_oxford-journal-of-archaeology_2014-02_33_1/page/70 |journal=Oxford Journal of Archaeology |volume=33 |issue=1 |pages=70–72 |doi=10.1111/ojoa.12027}}</ref> == زاراوەناسی == [[پەڕگە:OsqueBritishMuseum.jpg|وێنۆک|نووسراوێکی زمانی ئۆسکی.]] ڕەگی زمانی [[زمانی بنەڕەتی-ھیندوئەورووپی|ھیندۆئەورووپیی]] ''Saβeno'' یان ''Sabh'' گۆڕدرا بۆ وشەی ''Safen'' و دواتر ''Safin''. پێدەچێت وشەی ''Safin'' یەکەمین زاراوە بووبێت بۆ پێناسەکردنی گەلی سامنی و نیشتمانەکەیان.<ref name=":2" /><ref>{{cite book |last=Bakkum |first=Gabriël C. L. M. |date=2009 |title=The Latin Dialect of the Ager Faliscus: 150 Years of Scholarship |publisher=Amsterdam University Press |page=66 |isbn=978-90-5629-562-2}}</ref><ref name=":37">{{cite book |last=Stuart-Smith |first=Jane |date=2004-06-17 |title=Phonetics and Philology: Sound Change in Italic |publisher=OUP Oxford |pages=28–139 |isbn=978-0-19-925773-7}}</ref> لە ڕوانگەی زمانەوانییەوە، ئەم ناوە وەک شێوازێک لە ناوی سابینەکان ناسراوە کە سەر بە ئومبرییەکان بوون. لە ڕەگی *''sabh-''ەوە، لە زمانە لاتینییەکاندا بوو بە ''Sab-'' و لە زمانە ئۆسکۆ-ئومبرییەکاندا بوو بە ''Saf-''.<ref name=":2" /> لە زمانی ئۆسکیدا وشەی ''Safinim'' بۆ ناونانی ھەرێمی سەمنیۆم بەکارھاتووە کە بە واتای «شوێنی پەرستشی گەلی سافین» دێت.<ref name=":53" /> ناوی خەڵکەکەش بە ''Safineis'' ناسراوە.<ref name=":2" /><ref>{{cite journal |last=Sonnenschein |first=E. A. |date=1897 |title=Sabellus: Sabine or Samnite? |journal=The Classical Review |volume=11 |issue=7 |pages=339–340 |publisher=Cambridge University Press}}</ref><ref name=":32">{{cite book |last=Heitland |first=William Everton |date=2014 |title=The Roman Republic |publisher=Cambridge University Press |page=13 |isbn=978-1-107-65347-4}}</ref> لە [[زمانی یۆنانی]]دا زاراوەکانی وەک ''Samnītai'' و ''Saunītai'' لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین دەرکەوتن، کە لە وشەی ''saunion''ەوە وەرگیراون بە واتای [[ڕم|ڕمی کورت]] یان ژاوێلین.<ref name=":0">{{cite book |last1=Farney |first1=Gary D. |last2=Bradley |first2=Guy |date=2017-11-20 |title=The Peoples of Ancient Italy |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |pages=70–71 |isbn=978-1-5015-0014-5}}</ref> زمانەوان جولیوس پۆکۆرنی پێی وایە ئەم ڕەگە پەیوەستە بە ڕەگی ھیندۆئەورووپیی *''s(e)we-'' بە واتای «خۆ» یان «کەس»، کە ناوی چەندین ھۆزی وەک سوێبییەکان لە خێزانی [[زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان]]ی لێ کەوتووەتەوە.<ref>{{cite book |last=Pokorny |first=Julius |date=1959 |title=Indogermanisches etymologisches Wörterbuch |pages=882–884 |location=Leiden}}</ref> == مێژوو == === سەرەتا و کۆچی مێژوویی === [[پەڕگە:Ancient Samnium.png|وێنۆک|سەمنیۆم لە نەخشەی مێژووییدا (١٩١١).]] جوگرافیناسی یۆنانی [[سترابۆ]] ئاماژەی بەوە کردووە کە شارستانییەتی سامنی لە دەستەیەکی دوورخراوەی سابینەکانەوە سەرچاوەی گرتووە. بەپێی ئەم گێڕانەوەیە، لە کاتی برسییەتی یان بۆ کۆتاییھێنان بە شەڕ لەگەڵ ئومبرییەکان، سابینەکان پەیمانیان بەست کە نەریتی بەھاری پیرۆز (Ver Sacrum) بەجێبگەیەنن. لەم ڕێوڕەسمەدا ھەموو بەرھەمی ئەو ساڵە پێشکەش بە خوداوەندەکان دەکرا، لەنێویاندا منداڵە [[ساوا]]کان.<ref>{{cite journal |last=Tikkannen |first=Karin W. |date=2017 |title=On the Building of a Narrative |journal=Mnemosyne |volume=70 |issue=6 |pages=964–967 |doi=10.1163/1568525X-12342173}}</ref> کاتێک ئەو منداڵانە گەیشتنە تەمەنی [[گەورەبوو|پێگەیشتن]]، لە خاکی خۆیان دەرکران و گایەکی نێر ڕێنوێنی کردن بەرەو [[نیشتمان]]ی نوێیان.<ref name=":34">{{cite book |last=Liddell |first=Henry George |date=1890 |title=A History of Rome, from the Earliest Times to the Establishment of the Empire |publisher=American Book Company |pages=177–178 |location=New York}}</ref><ref name=":23" /> لەگەڵ گەیشتنیان بەو خاکە، گاکەیان بۆ خوداوەند [[مارس (میتۆلۆژیا)|مارس]] کردە قوربانی.<ref name=":4">{{cite book |last=Scopacasa |first=Rafael |date=2015 |title=Ancient Samnium: Settlement, Culture, and Identity between History and Archaeology |publisher=OUP Oxford |pages=18–295 |isbn=978-0-19-102285-2}}</ref><ref name=":5">{{cite book |last=Rüpke |first=Jörg |date=2011 |title=A Companion to Roman Religion |publisher=John Wiley & Sons |page=46 |isbn=978-1-4443-3924-6}}</ref> ھۆزەکانی تری سامنی باوەڕیان وابوو کە بە [[گیانلەبەر|ئاژەڵی]] جیاواز ڕێنوێنی کراون؛ بۆ نموونە ھۆزی ھیرپینی لەلایەن [[گورگ]] و ھۆزی پیسێنتێس لەلایەن [[دارکونکەرە]] ڕێنوێنی کرابوون.<ref>{{cite journal |last=Salmon |first=E. T. |date=1958 |title=Samnite and Roman Cumae |journal=The Vergilian Digest |issue=4 |pages=10–15}}</ref> پاش ئەوەی ئیترووسکییەکان لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین کامپانیایان بەجێھێشت، سامنییەکان ھێرشیان کردە سەر ناوچەکە و شارەکانی وەک [[پۆمپی]] و ھێرکۆلانۆمیان گرت.<ref>{{cite book |last1=Ring |first1=Trudy |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |date=2013 |title=Southern Europe: International Dictionary of Historic Places |publisher=Routledge |pages=81–85 |isbn=978-1-134-25965-6}}</ref><ref>{{cite journal |last=Sparavigna |first=Amelia Carolina |date=2016-06-30 |title=The Town Planning of Pompeii and Herculaneum Having Streets Aligned Along Sunrise on Summer Solstice |journal=SSRN Electronic Journal |page=3 |doi=10.2139/ssrn.2802439}}</ref> ھەروەھا دەستیان بەسەر شاری کوومایدا گرت و تەنھا شاری [[ناپۆلی]] توانی لە بەرامبەریاندا خۆڕاگر بێت.<ref name=":14" /><ref>{{cite news |last=Darwin |first=N. T. |date=2017-04-25 |title=Pompeii |work=The Northern Territory News |page=1}}</ref> لە سەدەکانی دواتردا سامنییەکان شەڕی بەردەوامیان دژی کامپانییەکان، ڤۆڵسکییەکان و لاتینییەکان بەرپا کرد.<ref name=":15" /> === شەڕەکانی سامنی === [[پەڕگە:Battle of the Caudine Forks.jpg|وێنۆک|کێشانی شەڕی دۆڵی کاودین لەسەر گۆزەیەکی لووکانی.]] ڕۆم و سامنییەکان لە ساڵی ٣٥٤ی پێش زایین پەیمانێکیان بەست کە ڕووباری لیریس وەک سنووری نێوانیان دیاری بکات.<ref name=":7">{{cite book |last=Oakley |first=S. P. |date=1998 |title=A Commentary on Livy Books VI–X |volume=2 |publisher=Oxford University Press |pages=24–646 |isbn=978-0-19-815226-2}}</ref> بەپێی گێڕانەوەی مێژوونووس لیڤی، کاتێک سامنییەکان ھێرشیان کردە سەر شاری کاپوا، کامپانییەکان داوای ھاوکارییان لە ڕۆم کرد، بەمەش جەنگی یەکەمی سامنی لە ساڵی ٣٤٣ی پێش زایین دەستی پێکرد.<ref>{{cite book |last=Terrenato |first=Nicola |date=2019 |title=The Early Roman Expansion into Italy |publisher=Cambridge University Press |pages=127–190 |isbn=978-1-108-42267-3}}</ref><ref name=":13">{{cite book |last=Esposito |first=Gabriele |date=2021 |title=Armies of Ancient Italy 753–218 BC |publisher=Pen and Sword Military |pages=59–81 |isbn=978-1-5267-5188-1}}</ref> جەنگەکە دوای چەندین پێکدادان بە بەستنی [[پەیمانی ئاشتی]] لە ساڵی ٣٤١ی پێش زایین کۆتایی ھات.<ref name=":6" /><ref>{{cite book |last=Polybius |title=The Histories |volume=1 |publisher=York University |pages=4–5}}</ref> جەنگی دووەمی سامنی (٣٢٦–٣٠٤ پێش زایین) بەھۆی ململانێ لەسەر شاری فرێگێلای و دەستوەردانی ڕۆم لە ناپۆلی سەریھەڵدا.<ref name=":8">{{cite book |last=Forsythe |first=Gary |date=2006 |title=A Critical History of Early Rome |publisher=University of California Press |pages=287–365 |isbn=978-0-520-24991-2}}</ref> لە ساڵی ٣٢١ی پێش زایین، سامنییەکان بە سەرکردایەتیی گایۆس پۆنتیۆس سوپای ڕۆمیان لە شەڕی دۆڵی کاودین گەمارۆ دا و شکستیان پێھێنان، و سەربازە ڕۆمانییەکانیان ناچار کرد بە ژێر نیری شەرمەزاریدا تێپەڕن.<ref name=":13" /><ref name=":8" /> دوای شەڕێکی درێژخایەن لە ئاپولیا و سەمنیۆم، ڕۆمەکان توانییان پایتەختی سامنییەکان (بۆڤیانوم) بگرن و لە ساڵی ٣٠٤ی پێش زایین ئاگربەست بسەپێنن.<ref name=":6" /><ref name=":8" /> لە ساڵی ٢٩٨ی پێش زایین، جەنگی سێیەمی سامنی بەرپا بوو کاتێک سامنییەکان لەگەڵ ئیترووسکییەکان، ئومبرییەکان و گالەکان ھاوپەیمانییەکی گەورەیان دژی ڕۆم پێکھێنا.<ref name=":2" /> لە ساڵی ٢٩٥ی پێش زایین لە شەڕی سێنتینۆم ڕۆمەکان سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوەیان بەدەستھێنا، و دوای شکستی سامنییەکان لە شەڕی ئاکویلۆنیا (٢٩٣ پێش زایین)، لە ساڵی ٢٩٠ی پێش زایین سەمنیۆم بە تەواوی کەوتە ژێر دەسەڵاتی کۆماری ڕۆم.<ref name=":6" /><ref name=":7" /> === مێژووی دواتر و تواندنەوە === [[پەڕگە:Social War AR Syd 621.1.jpg|وێنۆک|سککەی سەردەمی جەنگی ھاوپەیمانان کە سەربازانی سامنی نیشان دەدات لە کاتی سوێندخواردن بۆ شەڕ دژی ڕۆم.]] سامنییەکان لە جەنگی پیرۆس (٢٨٠–٢٧٥ پێش زایین) پشتیوانیی پیرۆسی پاشای ئیپیرۆسیان کرد دژی ڕۆم.<ref>{{cite web |title=Sabini |url=http://mek.niif.hu/03400/03410/html/7286.html |access-date=2022-05-03 |website=mek.niif.hu |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405200358/http://mek.niif.hu/03400/03410/html/7286.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣ |url-status=dead}}</ref> ھەروەھا کاتێک ھانیباڵ لە جەنگی دووەمی پونیکدا ھێرشی کردە سەر ئیتاڵیا، بەشێک لە ھۆزەکانی سامنی چوونە پاڵ کارتاجییەکان.<ref name=":22" /> لە کاتی جەنگی ھاوپەیمانان (٩١–٨٨ پێش زایین)، سامنییەکان یەکێک بوون لە سەرسەخترین ئەو گەلانەی دژی ڕۆم شۆڕشیان کرد بۆ بەدەستھێنانی مافی ھاووڵاتیبوونی ڕۆمانی. پاشان لە شەڕی ناوخۆیی سۆلادا، سامنییەکان بە سەرکردایەتیی پۆنتیۆس تێلێسینۆس پشتیوانیی ماریۆسی گەنجیان کرد دژی سۆلا.<ref name=":4" /> لە ساڵی ٨٢ی پێش زایین، لە شەڕی دەروازەی کۆلین لە نزیک دەروازەکانی ڕۆم، سۆلا سوپای سامنییەکانی بە تەواوی تێکشکاند و پۆنتیۆس لەسێدارەدرا.<ref name=":23" /> پاش ئەم سەرکەوتنە، سۆلا وەک [[دیکتاتۆری ڕۆم]] فەرمانی پاکتاوکردن و سزادانی توندی سامنییەکانی دا، بە جۆرێک کە زۆربەی شارۆچکەکانیان وێران کران و دانیشتووانەکەی لەناو کۆمەڵگەی لاتینیدا تووانەوە.<ref name=":23" /><ref name=":4" /> == کۆمەڵگە == === ئابووری === خاکی سەمنیۆم لە ناوچەی شاخاوی پێکھاتبوو و سەرچاوەی کانزایی کەم بوو؛ ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی [[ئابووری تێکەڵ]] لەسەر بنەمای [[وەرزێری]]، کشتوکاڵی بژێوی و [[شوانکاری]].<ref name=":14" /><ref name=":19">{{cite book |last=Barker |first=Graeme |date=1995 |title=A Mediterranean Valley |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-567-31285-3}}</ref><ref name=":18">{{cite book |last=Dench |first=Emma |date=1995 |title=From Barbarians to New Men |publisher=Clarendon Press |pages=1–22 |isbn=978-0-19-159070-2}}</ref> خەڵکی سامنی گرنگییەکی زۆریان بە بەخێوکردنی [[مەڕ]]، [[بزن]]، [[مانگا]]، [[خووگ]] و [[ئەسپ]] دەدا.<ref name=":17">{{cite book |last=Everitt |first=Anthony |date=2012 |title=The Rise of Rome: The Making of the World's Greatest Empire |publisher=Random House |pages=151–180 |isbn=978-1-4000-6663-6}}</ref> دیاردەی کۆچی وەرزی (گواستنەوەی مەڕومالات لە نێوان لەوەڕگەی [[ھاوین]] و [[زستان]]) بڕبڕەی پشتی ئابووریی ئەوان بوو، بەتایبەت لە نێوان چیاکانی سەمنیۆم و دەشتەکانی ئاپولیادا.<ref name=":15" /><ref name=":16">{{cite book |last=Edwards |first=I. E. S. |date=1970 |title=The Cambridge Ancient History |publisher=Cambridge University Press |page=353 |isbn=978-0-521-23446-7}}</ref> لە سەدەکانی پێنجەم و چوارەمی پێش زاییندا، بازرگانی لەگەڵ شارەکانی دەوروبەر بووە ھۆی گەشەکردنی کەرتی بەرھەمھێنان. سامنییەکان بەرھەمی وەک [[دانەوێڵە]]، [[دەخڵ]]، زەیتوون، [[مەی]]، [[کەلەرم]]، [[کووتاڵ]] و کەرەستەی بڕۆنزی و ئاسنیان ھەناردە دەکرد.<ref name=":35">{{cite book |last=Padilla Peralta |first=Dan-el |date=2020 |title=Divine Institutions: Religions and Community in the Middle Roman Republic |publisher=Princeton University Press |page=280 |isbn=978-0-691-16867-8}}</ref><ref name=":39">{{cite book |last=Robinson |first=Elizabeth C. |date=2021 |title=Urban Transformation in Ancient Molise |publisher=Oxford University Press |page=50 |isbn=978-0-19-064143-6}}</ref> ھاوکات کەرەستەی لوکس وەک قاپوقاچاغی بووکێرۆ و گۆزەی ھونەرییان لە یۆنان و ئیترووریاوە ھاوردە دەکرد.<ref name=":1" /><ref name=":15" /> [[پەڕگە:Loom weights with a fibula and a tweezers design.jpg|وێنۆک|قورسایی دەزگای ڕستن و چنین بە نەخشی فیبولا.]] بەرھەمھێنانی خوری و [[چەرم]] بەشێکی سەرەکی بوو لە پیشەسازی، وەک لە دۆزینەوەی سەدان بەرد و قورسایی دەزگای ڕستن و چنین لە سەرتاسەری ناوچەکەدا دەردەکەوێت.<ref name=":20">{{cite journal |last=Sofroniew |first=Alexandra |date=2011 |title=Women's Work: The Dedication of Loom Weights in the Sanctuaries of Southern Italy |journal=Pallas |volume=86 |pages=191–209}}</ref> لە سەدەی پێنجەمی پێش زایینەوە، سامنییەکان دەستیان بە لێدانی [[سککە]]ی دراوی زیو و بڕۆنز کرد کە ناوی شارەکانی وەک نۆلا و ئەلیفای لەسەر بوو.<ref name=":15" /> === دەسەڵات و بەڕێوەبردن === [[پەڕگە:Description of the Samnite Pagus-vicus system.png|وێنۆک|سیستمی کارگێڕیی پاگووس-ڤیکووس لە کۆمەڵگەی سامنیدا.]] کۆمەڵگەی سامنی لەسەر بنەمای سیستمی کانتۆنی ڕێکخرابوو. یەکەی بنەڕەتیی نیشتەجێبوون بریتی بوو لە گوند یان شارۆچکە کە پێی دەوترا ''ڤیکووس'' (vicus). چەند ڤیکووسێک پێکەوە کانتۆنێکیان بە ناوی ''پاگووس'' (pagus) پێکدەھێنا کە لەلایەن بەرپرسێکەوە بە ناوی ''مێددیس'' بەڕێوەدەبرا. پاگووسەکان پێکەوە یەکەیەکی گەورەتریان بە ناوی ''تووتۆ'' (touto) پێکدەھێنا کە ھاوتای ھۆز بوو.<ref name=":53" /> ھەر تووتۆیەک لەلایەن دادوەر و فەرمانڕەوایەکی باڵاوە بە ناوی ''مێددیس تووتیکوس'' (meddíss túvtíks) بەڕێوەدەبرا کە ساڵانە ھەڵدەبژێردرا و دەسەڵاتی جێبەجێکردن و دادوەریی باڵای لە دەستدا بوو.<ref name=":53" /><ref name=":25">{{cite book |last=McDonald |first=Katherine |date=2021 |title=Italy Before Rome: A Sourcebook |publisher=Routledge |page=111 |isbn=978-0-429-62970-9}}</ref> لە ھەندێک شاری وەک پۆمپیدا دامەزراوەی ھەڵبژێردراوی وەک ''کۆمبێننیۆ'' (kombennio) ھەبوو کە کاری یاسادانانی ئەنجام دەدا.<ref name=":2" /> چوار ھۆزە سەرەکییەکەی سامنی لە کاتی جەنگدا کۆنفیدراسیۆنێکی سەربازییان پێکدەھێنا و فەرماندەیەکی گشتییان بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپا دیاری دەکرد.<ref name=":3" /><ref name=":8" /> === سوپا و کەرەستەی جەنگ === [[پەڕگە:Samnite Bronze Cuirass Body Armor, South Italy, 400-300 BC (10458801043).jpg|وێنۆک|زرێی سێ-دیسکیی بڕۆنزیی سامنی، ٤٠٠–٣٠٠ پێش زایین.]] مێژوونووسانی ڕۆمانی سامنییەکانیان بە «سامنییە شەڕکەرەکان» (Belliger Samnis) ناو بردووە بەھۆی لێھاتوویی و ئازایەتییان لە شەڕدا.<ref name=":2" /><ref name=":49">{{cite book |last1=Waldman |first1=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |date=2006 |title=Encyclopedia of European Peoples |publisher=Infobase Publishing |page=686 |isbn=978-1-4381-2918-1}}</ref> گەنجانی سامنی لە ڕێگەی دەستەیەک بە ناوی ''ڤێرێیا'' مەشقی سەربازییان پێ دەکرا.<ref name=":2" /> سوپای سامنی بە شێوازی دەستەی مانیپولی نەرم و گونجاو لە ناوچە شاخاوییەکاندا دەجەنگا، کە دواتر ڕۆمەکان لە ئەوانەوە ئەم شێوازەیان وەرگرت و جێگەی فالانکسی یۆنانی پێ گرتەوە.<ref name=":36">{{cite book |last=Magnani |first=Stefano |date=2015 |title=The Encyclopedia of the Roman Army |publisher=John Wiley & Sons |pages=1–2 |doi=10.1002/9781118318140.wbra1320}}</ref> سەربازانی سامنی زرێی سنگپارێزی بڕۆنزیی جۆری کاردیۆفیلاکسیان دەپۆشی کە لە سێ دیسکی بڕۆنزی پێکھاتبوو.<ref name=":46">{{cite journal |last=Burns |first=Michael T. |date=2003 |title=The Homogenisation of Military Equipment Under the Roman Republic |journal=Digressus |volume=1 |pages=60–85}}</ref> کەمەربەندی پان و بڕۆنزی یەکێک بوو لە گرنگترین پارچەکانی پۆشاکی سەربازی کە پارێزگاریی لە سک دەکرد.<ref name=":51">{{cite journal |last=Schneider-Herrmann |first=G. |date=2011 |title=The Samnites of the Fourth Century BC |journal=Bulletin of the Institute of Classical Studies |volume=40 |issue=S61 |pages=3–123}}</ref> کڵاوەکانیان بە پەڕ و کلکی ئەسپ دەڕازێنرانەوە.<ref name=":51" /> لە ڕووی چەکەوە، سامنییەکان پشتیان بە ژاوێلین، [[ڕم]]، شمشێری کورت و قەڵغانی خڕی یۆنانی (ئاسپیس) یان قەڵغانی لاکێشەیی دەبەست.<ref name=":52">{{cite book |last=Doberstein |first=William |date=2014 |title=The Samnite legacy: An examination of the Samnitic influences upon the Roman state |publisher=University of Calgary |pages=20–82}}</ref> == کەلتوور == === ئایین === [[پەڕگە:Face mefitis.jpg|وێنۆک|پەیکەری مێفیتیس، خوداوەندی سامنی.]] باوەڕی سامنییەکان لەسەر بنەمای پەرستنی ڕۆحە سروشتییەکان (نوومینا) و خوداوەندەکان داڕێژرابوو.<ref name=":1" /><ref name=":24">{{cite book |last1=Carpenter |first1=T. H. |last2=Lynch |first2=K. M. |last3=Robinson |first3=E. G. D. |date=2014 |title=The Italic People of Ancient Apulia |publisher=Cambridge University Press |pages=32–351 |isbn=978-1-139-99270-1}}</ref> لە گرنگترین خوداوەندەکانی ئەوان بریتی بوون لە: مارس (خوداوەندی جەنگ و باڵادەستترین خوداوەند)، [[ڤولکان]]، [[دیانا (میتۆلۆژیا)|دیانا]] و مێفیتیس.<ref name=":1" /> قوربانیکردنی ئاژەڵ و پێشکەشکردنی دیاریی نەزری باو بوو.<ref name=":1" /> پەرستگا و شوێنە پیرۆزەکان وەک پەرستگای پیێترابۆندانتێ ڕۆڵێکی گەورەیان لە ژیانی ئایینی، سیاسی و بازرگانیی سامنییەکاندا دەگێڕا، و لە کاتی گۆڕانکارییە گەورەکاندا وەک ناوەندی یەکڕیزیی نەتەوەیی بەکاردەھێنران.<ref name=":22" /><ref name=":53" /> === پێگەی ژنان و خێزان === ژنانی سامنی ڕۆڵێکی بەرچاویان لە ئابووریی ماڵەوەدا ھەبوو، بەتایبەت لە بواری ڕستن و چنیندا.<ref name=":12">{{cite journal |last=Scopacasa |first=Rafael |date=2014 |title=Gender and Ritual in Ancient Italy |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-archaeology_2014-04_118_2/page/241 |journal=American Journal of Archaeology |volume=118 |issue=2 |pages=241–266 |doi=10.3764/aja.118.2.0241}}</ref> سترابۆ ئاماژە بەوە دەکات کە سامنییەکان ساڵانە نەریتێکی تایبەتی ھاوسەرگیرییان پەیڕەو دەکرد، کە تێیدا دە کچی پاکیزە و دە گەنجی ھەڵبژێردراو لەسەر بنەمای ڕەوشت و لێھاتوویی ھەڵدەبژێردران و ھاوسەرگیرییان پێ دەکرا.<ref name=":23" /><ref name=":2" /> لە گۆڕستانەکانی وەک کەمپۆ کۆنسۆلینۆ و ئەلفێدێنا، ژنان لەگەڵ کەرەستەی ڕازاندنەوە و خشڵ بە خاک دەسپێردران، لە کاتێکدا پیاوان بە چەک و کەرەستەی سەربازییەوە دەنێژران؛ بەڵام لە ھەندێک گۆڕدا نیشانەی کەرەستەی سەربازی لە گۆڕی ژنانیشدا دۆزراوەتەوە.<ref name=":54">{{cite journal |last=Scopacasa |first=Rafael |date=2010 |title=Beyond the Warlike Samnites: Rethinking Grave Goods, Gender Relations and Social Practice in Ancient Samnium |journal=Theoretical Roman Archaeology Conference |volume=2009 |pages=120–131 |doi=10.16995/TRAC2009_120_131}}</ref><ref name=":50">{{cite journal |last1=Paine |first1=R. R. |last2=Mancinelli |first2=D. |last3=Ruggieri |first3=M. |last4=Coppa |first4=A. |date=2006 |title=Cranial trauma in iron age Samnite agriculturists, Alfedena, Italy |journal=American Journal of Physical Anthropology |volume=132 |issue=1 |pages=48–57 |doi=10.1002/ajpa.20461}}</ref> === ھونەر و تەلارسازی === [[پەڕگە:Herculaneum — Samnite House (14732660248).jpg|وێنۆک|ماڵێکی سامنی لە شاری ھێرکۆلانۆم.]] ھونەری سامنی کاریگەریی قووڵی ھونەری یۆنانی و ئیترووسکی پێوە دیار بوو.<ref name=":31">{{cite book |last=Kleiner |first=Fred S. |date=2016 |title=A History of Roman Art |publisher=Cengage Learning |page=47 |isbn=978-1-337-51577-1}}</ref> لە پۆمپی و ھێرکۆلانۆم، ماڵە سامنییەکان بە شێوازی ستوونی دۆریک، حەوشەی ناوەندی (ئەتریۆم) و [[فرێسکۆ]]ی ڕەنگاوڕەنگ دەڕازێنرانەوە.<ref name=":30">{{cite book |last1=Yegül |first1=Fikret |last2=Favro |first2=Diane |date=2019 |title=Roman Architecture and Urbanism |publisher=Cambridge University Press |pages=41–61 |isbn=978-0-521-47071-1}}</ref> سامنییەکان لەسەر لوتکەی گردەکان قەڵای بەردینی گەورەیان بە بەردی فرەگۆشە دروست دەکرد بۆ خۆپاراستن لە کاتی شەڕدا و بۆ گەیاندنی ئاماژەی ئاگادارکردنەوە لە ڕێگەی ئاگرەوە.<ref name=":14" /><ref name=":1" /> بەپێی بۆچوونی ھەندێک لە مێژوونووسان، یارییەکانی گلادیاتۆر لە بنەڕەتدا لە نەریتی جەنگ و پرسەی سامنییەکان و کامپانییەکانەوە سەرچاوەی گرتووە، و یەکەمین جۆری گلادیاتۆرە ڕۆمانییەکانیش ناویان «سامنی» بوو.<ref name=":52" /> == کەسایەتییە دیارەکان == * '''[[گایۆس پۆنتیۆس]]''' (سەدەی ٤ەمی پێش زایین): فەرماندەی گشتیی سامنییەکان لە شەڕی دۆڵی کاودین. * '''[[گێلیۆس ئێگناتسیۆس]]''' (مردنی ٢٩٥ پێش زایین): سەرکردەی ھاوپەیمانیی دژی ڕۆم لە جەنگی سێیەمی سامنی. * '''ھێرێنیۆس پۆنتیۆس''': فەیلەسووفی سامنی و باوکی گایۆس پۆنتیۆس. * '''گایۆس پاپیۆس موتیلۆس''': سەرکردەی سامنییەکان لە جەنگی ھاوپەیمانان (Social War). * '''پۆنتیۆس تێلێسینۆس''' (مردنی ٨٢ پێش زایین): فەرماندەی سامنییەکان لە شەڕی دەروازەی کۆلین دژی سۆلا. * '''[[گایۆس کاسیۆس لۆنگینۆس]]''': سیاسەتوانی بەڕەچەڵەک سامنی و یەکێک لە بەشداربووانی کوشتنی [[جولیوس سێزار]]. * '''[[پۆنتیۆس پیلاتۆس]]''': پێنجەمین فەرمانڕەوای پارێزگای یەھوودیا لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] کە فەرمانی لە خاچدانی [[یەسووع]]ی دا؛ سەر بە خێڵی پۆنتیی سامنی بوو.<ref>{{cite encyclopedia |last=Buckley |first=F. J. |date=2003 |title=Pontius Pilate |encyclopedia=New Catholic Encyclopedia |publisher=Gale}}</ref> * '''سایکیلیۆس ستاتیۆس''': شاعیری کۆمیدیی ڕۆمانی بەڕەچەڵەک سامنی.<ref>{{cite journal |last=Robson |first=D. O. |date=1938 |title=The Nationality of the Poet Caecilius Statius |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-philology_1938_59_3/page/301 |journal=The American Journal of Philology |volume=59 |issue=3 |pages=301–308 |doi=10.2307/291581}}</ref> * '''[[پاپا فیلێکسی چوارەم]]''': پاپای کەنیسەی کاتۆلیک لە نێوان ساڵانی ٥٢٦ تا ٥٣٠ی زایینی.<ref>{{cite encyclopedia |last=Kirsch |first=Johann Peter |date=1913 |title=Pope St. Felix IV |encyclopedia=Catholic Encyclopedia |volume=6 |publisher=The Encyclopedia Press}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری ڕۆمانی]] * [[ڕۆمای کۆن]] * [[مێژووی ئیتاڵیا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{DEFAULTSORT:Samnites}} [[پۆل:سامنییەکان]] [[پۆل:مێژووی ئیتاڵیا]] [[پۆل:کۆماری ڕۆمانی]] [[پۆل:ڕۆمای کۆن]] [[پۆل:سەردەمی ئاسن لە ئەورووپا]] [[پۆل:گەلە کۆنەکان]] 85bzsfomzx0fct0w40klvk5i5bd25ps 0 304443 1680109 1679518 2026-10-04T05:22:58Z Bilalinfo 57400 1680109 wikitext text/x-wiki {{Short description|دەرهێنەر و سیناریۆنووسی ئێرانی}}{{Infobox person|name=نیما جاویدی|image=Nima Javidi 20190601 09.jpg|caption=جاویدی لە کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانیی [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر|مێهر نيوز]] بۆ فیلمی سوورپۆش|native_name=نیما جاویدی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1980|02|29}}|birth_place=[[بوجنوورد]]، ئێران|education=زانکۆی مازەندەران|occupation={{hlist|دەرهێنەری فیلم|سیناریۆنووس}}|years_active=٢٠١٤–ئێستا}} '''نیما جاویدی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: نیما جاویدی؛ لەدایکبووی ٢٩ی شوباتی ١٩٨٠) دەرهێنەر و [[سیناریۆنووس|سیناریۆنووسی]] فیلمی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/qr3afj07s2vf1k0/%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-14 |website=www.salamcinama.ir |title=نیما جاویدی {{!}} بیوگرافی + عکس‌های نیما جاویدی {{!}} سلام‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |last=رضايي |first=اپراتور / آقای |date=2021-04-18 |url=https://www.titrebartar.com/fa/news/167889/اسامی-بازیگران-سریال-آکتور |access-date=2021-11-26 |website=سایت تیتربرتر {{!}} TitreBartar.com |language=fa-ir |title=آشنایی با سریال آکتور+اسامی بازیگران}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.titrebartar.com/fa/news/167889/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%B1 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> زیاتر بەهۆی فیلمەکانی ''مێلبۆرن'' (٢٠١٤) و [[سوورپێست (فیلم)|''سوورپێست'' (٢٠١٩)]] ناسراوە.<ref>{{Cite web |url=https://www.namava.ir/person-21778-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-14 |website=www.namava.ir |title=Namava}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://moshakhasat.ir/person/%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-14 |website=moshakhasat.ir |title=نیما جاویدی - بیوگرافی نیما جاویدی {{!}} مشخصات}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-01 |url=https://www.aecinema.ir/1399/03/12/نیما-جاویدی-مجوز-ساخت-قلعه-را-گرفت/ |access-date=2021-11-14 |website=سینمای هنر و تجربه |language=fa-IR |title=نیما جاویدی مجوز ساخت "قلعه" را گرفت |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211114231149/https://www.aecinema.ir/1399/03/12/%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |url-status=dead}}</ref> یەکەم فیلمی بە ناوی ''مێلبۆرن'' (٢٠١٤) کە فیلمی کردنەوەی هەفتەی ڕەخنەگرانی [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز|فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز (٢٠١٤)]] بوو، لە زیاتر لە ٩٠ فێستیڤاڵ لە سەرانسەری جیهان بەشداریی کردووە، لەوانە [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ|فێستیڤاڵی فیلمی تۆکیۆ]]، فێستیڤاڵی فیلمی [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]]، فێستیڤاڵی فیلمی [[زوریخ]]، فێستیڤاڵی فیلمی [[قاھیرە|قاهیرە]]، فێستیڤاڵی فیلمی مار دێل پلاتا، فێستیڤاڵی فیلمی [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]]، فێستیڤاڵی فیلمی [[شانگھای|شەنگهای]]، و هیتر. چواردە خەڵاتی نێودەوڵەتی بۆ یەکەم فیلمی بەدەستھێناوە، لەوانە باشترین فیلم لە فێستیڤاڵی فیلمی [[قاھیرە|قاهیرە]] (٢٠١٤)، باشترین سیناریۆ لە فێستیڤاڵی فیلمی [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]] (٢٠١٤)، باشترین سیناریۆ لە خەڵاتەکانی ئاسیا پاسیفیک (٢٠١٤)، و باشترین دەرهێنەر و باشترین سیناریۆ لە فێستیڤاڵی فیلمی [[خیخۆن]] (٢٠١٤). فیلمی دووەمی بە ناوی ''[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]]'' لە ٦٣یەمین فێستیڤاڵی فیلمی [[لەندەن]] وەک یەکەم نمایش نیشاندرا و لە زیاتر لە ٢٧ فێستیڤاڵ لە سەرانسەری جیهان بەشدار بوو. سیناریۆی دواتری کە لەگەڵ دەرهێنەری دیاری ئێرانی مەجید مەجیدی نووسیویەتی، فیلمی ''منداڵانی خۆر''ە (بە دەرهێنانی مەجید مەجیدی) کە لە بەشی فەرمیی [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز]] (٢٠٢٠) بەشدار بوو و لە نێو ١٥ فیلمی کاندیدکراوی بەشی فیلمی زمانی بیانی لە ٩٣یەمین [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکاردا]] بوو. دواین پڕۆژەی زنجیرەیەک بوو بە ناوی ئەکتەر کە خەڵاتی گەورەی فێستیڤاڵی Series Mania (٢٠٢٣) و ڕێزلێنانی تایبەتی لە فێستیڤاڵی Serien Camp (٢٠٢٣) بەدەستهێنا، وە کاندید کرا بۆ باشترین کورتە زنجیرە، باشترین سیناریۆ و باشترین ئەکتەر لە خەڵاتەکانی درامای [[سیئۆل|سێئول]] (٢٠٢٣). سەرەڕای ئەمانە، ئەندامی ئەکادیمیای خەڵاتەکانی ئاسیا پاسیفیکە و ئەندامی داوەران بووە لە ٥٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی خیخۆن (٢٠١٦)، ١٩یەمین فێستیڤاڵی فیلمی [[تبلیس|تەبلیس]] (٢٠١٨) و ٢یەمین فێستیڤاڵی فیلمی دۆستلوک (٢٠١٩). لە ساڵی ٢٠٢٤، یەکەم فیلمی بە ناوی مێلبۆرن لە [[ڤیێتنام|ڤێتنام]] بەرهەمھێنرایەوە. ناوی وەشانە ڤێتنامییەکە Án Mạng Lầu 4 (داگیرکەرانی کاتی)یە، بە دەرهێنانی هوو-توان نگوین. == فیلم و زنجیرە == === فیلم === {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !سیناریۆنووس |- |٢٠١٤ |''مێلبۆرن'' | {{Yes}} | {{Yes}} |- |٢٠١٩ |''[[سوورپێستەکان|سوورپێست]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} |- |٢٠٢٠ |''منداڵانی خۆر'' | {{No}} | {{Yes}} |- | {{TBA}} |''قەڵا'' | {{Yes}} | {{Yes}} |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !سیناریۆنووس !تێبینییەکان |- |٢٠٢٣ |''ئەکتەر'' | {{Yes}} | {{Yes}} |پەخشکراو لە ڕێگەی [[نەماوا|نماوا]]، [[فیلیمۆ]] |} == خەڵات و کاندیدبوونەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ساڵ !خەڵات !پۆل !کاری کاندیدکراو !ئەنجام |- |٢٠١٤ | rowspan="5" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین دەرهێنەری نیگای یەکەم |مێلبۆرن | {{Nom}} |- | rowspan="3" |٢٠١٩ |باشترین دەرهێنەر | rowspan="3" |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] | {{Nom}} |- |باشترین سیناریۆ | {{Nom}} |- |خەڵاتی تایبەتی داوەران | {{Won}} |- |٢٠٢٠ |باشترین سیناریۆ |منداڵانی خۆر | {{Won}} |- | rowspan="2" |٢٠٢٠ | rowspan="3" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین دەرهێنەر – فیلمی سینەمایی | rowspan="2" |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] | {{Won}} |- |باشترین سیناریۆ – فیلمی سینەمایی | {{Nom}} |- |٢٠٢١ |باشترین سیناریۆ – فیلمی سینەمایی |منداڵانی خۆر | {{Nom}} |- |٢٠١٤ |خەڵاتەکانی ئاسیا پاسیفیک |باشترین سیناریۆ |مێلبۆرن | {{Won}} |- | rowspan="2" |٢٠١٩ | rowspan="2" |جەژنوارەی سینەمای ئێرانی |باشترین دەرهێنەر | rowspan="2" |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] | {{Nom}} |- |باشترین سیناریۆ | {{Nom}} |- |٢٠٢٣ |Series Mania |خەڵاتی گەورەی فێستیڤاڵی Series Mania |ئەکتەر | {{Won}} |- |٢٠٢٣ |Serien Camp Festival |ڕێزلێنانی تایبەت لە فێستیڤاڵی Serien Camp |ئەکتەر | {{Won}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|6276616}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] 46cguz7ebvvf7ytvvf83riksnc841ph 0 304463 1679981 1677587 2026-10-03T23:17:10Z Bilalinfo 57400 /* فیلم و زنجیرە[٧] */ 1679981 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}} {{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |[[نیشتەجێی نھۆمی نێوەند (فیلم)|نیشتەجێی نھۆمی نێوەند]] | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلمنێت]] | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] |جەمشید نەجات |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی [[نماوا]] | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |[[خاتوون (زنجیرە)|خاتون]] |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |پەخش لە پلاتفۆرمی [[نماوا]] | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] g45cetlog3kg6v6bmsiz9v4xghjlux0 0 304464 1679921 1677589 2026-10-03T21:46:41Z Bilalinfo 57400 1679921 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>|logo=Filmnet Logo.png}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و [[نماوا]]، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |[[ماری تاران]] |2024 |سامان موقەدەم |- |ناتو |2023 | |- |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |2024 |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |[[داریوش (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|داریوش]] |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] [[نماوا]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} om0h1fk6l52itq8bfrm8r0ygc3i5xlo 1679984 1679921 2026-10-03T23:23:11Z Bilalinfo 57400 /* ناوەڕۆکە تایبەتەکان */ 1679984 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>|logo=Filmnet Logo.png}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و [[نماوا]]، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |[[ماری تاران]] |2024 |[[سامان موقەدەم]] |- |ناتو |2023 | |- |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |2024 |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |[[داریوش (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|داریوش]] |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] [[نماوا]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} hqbi78i74llsbzu4vg6jfkuom6xba2b 1679988 1679984 2026-10-03T23:28:36Z Bilalinfo 57400 1679988 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>|logo=Filmnet Logo.png}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و [[نماوا]]، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |[[ماری تاران]] |2024 |[[سامان موقەدەم]] |- |ناتو |2023 | |- |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |2024 |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |[[داریوش (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|داریوش]] |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] [[نماوا]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] gdl1z2whtqico3cqt0m70pq7yzwy86i 1679989 1679988 2026-10-03T23:29:23Z Bilalinfo 57400 1679989 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>|logo=Filmnet Logo.png}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و [[نماوا]]، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |[[ماری تاران]] |2024 |[[سامان موقەدەم]] |- |ناتو |2023 | |- |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |2024 |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |[[داریوش (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|داریوش]] |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] [[نماوا]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] 2d6jsne2xqmcanhlpjc0usbexl5e0ij 1679991 1679989 2026-10-03T23:38:24Z Bilalinfo 57400 1679991 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>|logo=Filmnet Logo.png}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و [[نماوا]]، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |[[ماری تاران]] |2024 |[[سامان موقەدەم]] |- |ناتو |2023 | |- |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |2024 |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |[[داریوش (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|داریوش]] |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |''[[دانی پێدا دەنێم (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دانی پێدا دەنێم]]'' |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] [[نماوا]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم]] [[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمەکاڵای تی ڤی ئۆ ئێس]] ayk971zz9pduvjaxajq6ppi7spgwsuw 0 304490 1679992 1679519 2026-10-03T23:39:34Z Bilalinfo 57400 1679992 wikitext text/x-wiki {{Short description|خزمەتگوزاریی پەخشی ڤیدیۆ لەسەر داوای ئێرانی}} {{Infobox website|name=نماوا|native_name=نماوا|company_type=تایبەت|traded_as=|founded=ئاداری ٢٠١٤|dissolved=|headquarters=تاران، ئێران|country_of_origin=ئێران|locations=|incorporated=|founder=|president=|key_people=محەممەد حەسەن شانەجاز (بەڕێوەبەری جێبەجێکار)<ref>{{cite web|title=میدیای نوێ قبووڵ بکەین|url=https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-باشگاه-اقتصاددانان-52/3762675-رسانه-جدید-را-بپذیریم|website=ڕۆژنامەی دونیای ئیقتیساد|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref><ref>{{cite web|title=بەڕێوەبەری جێبەجێکاری نماوا: ساترا هێڵە سوورەکانی بە ڕوونی پێ ڕانەگەیاندووین؛ خزمەتگوزارییەکانی VOD قازانج بەخش نین|url=https://digiato.com/article/2022/05/11/namava-ceo-syas-satra-vod-market-is-not-profitable|website=دیجیاتۆ|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref><ref>{{cite web|title=چاوپێکەوتنی دیجیاتۆ لەگەڵ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری نماوا: لە خۆسانسۆرکردنەوە تا گوشاری دەسەڵاتی دادوەری بۆ پابەندبوون بە ساترا|url=https://digiato.com/article/2021/10/12/گفتگوی-دیجیاتو-با-مدیرعامل-نماوا|website=دیجیاتۆ|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref>|industry=|products=|revenue=|operating_income=|net_income=|equity=|owner=|num_employees=|parent=[[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]]|divisions=|subsidiaries=|company_slogan=|website={{URL|https://www.namava.ir/}}|written_in=|ipv6=|alexa=|website_type=[[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]]|registration=پێویستە|num_users=|language=فارسی، ئینگلیزی|launched=|current_status=چالاک|logo_caption=لۆگۆی فەرمیی نماوا|screenshot=|caption=|footnotes=|logo=Namava Logo.svg|logo_size=220}} '''نماوا''' ({{langx|fa|نماوا}}) خزمەتگوزارییەکی پەخشی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]] [[ئێران|ئێرانییە]] کە لەلایەن [[شاتێل (کۆمپانیا)|گرووپی شاتلەوە]] بەڕێوەدەبرێت. ئەم خزمەتگوزارییە ڕێگە بە دەستگەیشتن بە فیلم، زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی و ئەنیمەیشنی ئێرانی و نێودەوڵەتی دەدات لە ڕێگەی پلاتفۆڕمێکی ئۆنلاینی بەشداریکردنەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.namava.ir |access-date=16 July 2026 |website=نماوا |language=fa |title=نماوا}}</ref> نماوا لەلایەن [[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]] لە کۆتاییی ساڵی ٢٠١٣ و سەرەتای ساڵی ٢٠١٤ ڕاگەیەندرا. لە سەرەتادا خزمەتگوزارییەکە سەرنجی لەسەر بەشداربووانی [[شاتێل (کۆمپانیا)|ئینتەرنێتی شاتل]] بوو، بەڵام دواتر بۆ بەکارهێنەرانی دابینکەرانی دیکەی خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی ئێرانیش فراوانکرا.<ref>{{cite web |url=https://www.zoomit.ir/software-application/152159-namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |website=زومیت |language=fa |title=ناساندنی نماوا، سیستەمی سەیرکردنی ئۆنلاینی فیلم و زنجیرە}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢٥، نماوا پاش پەخشکردنی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''سووشوون'' بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی پێویست بلۆککرا.<ref>{{cite news|title=نماوا بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون ئاستەنگکرا|url=https://www.zoomit.ir/tech-iran/441032-namava-was-blocked/|work=زومیت|language=fa}}</ref> خزمەتگوزارییەکە لە حوزەیرانی ٢٠٢٥ پاش نزیکەی دوو هەفتە گەڕێنرایەوە، و نماوا ماوەی بەشداریکردنی بەکارهێنەرانی بۆ دوو هەفتە درێژکردەوە وەک قەرەبوویەک بۆ ئەو پچڕانە.<ref>{{cite news|title=بلۆککردنی نماوا لابرادرا|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/955170/|work=هەمشهری ئۆنلاین|language=fa}}</ref> == مێژوو == نماوا لە سەرەتادا لەژێر ناوی '''مووڤیلەند''' وەک بەشێک لە پۆڕتاڵی کەیفخۆشیی [[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]] بەناوی '''شاتللەند''' کاری دەکرد. لە نیسانی ٢٠١٦، ناوی ماڵپەڕەکە گۆڕدرا بۆ نماوا.<ref>{{cite web |date=25 March 2016 |url=https://en.civilica.com/note/6995/ |website=سیڤیلیکا |language=fa |title=گۆڕینی ناوی ماڵپەڕی فیلمی شاتللەند بۆ نماوا}}</ref> پلاتفۆڕمەکە یەکەم زنجیرەی تایبەتیی خۆی بەناوی ''ساڵانی دووری لە ماڵ'' لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکردەوە.<ref>{{cite web |date=7 May 2019 |url=https://itiran.com/2019/05/07/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7/comment-page-2/ |website=ئایتی ئێران |language=fa |title=کێبڕکێی گەرمی فیلیمۆ و نماوا}}</ref> نماوا ھەروەھا لەگەڵ چەندین دابینکەری خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی ئێرانی هاوکاری کردووە بۆ دابینکردنی ناوەرۆکی ھەڵبژێردراو بە خۆڕایی بۆ بەشداربووانیان. ئەم خزمەتگوزارییە بلۆگێک بەڕێوەدەبات کە ڕەخنە و وتاری دەربارەی فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تێدا بڵاودەکرێتەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.shatel.ir/technical-support/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7/ |website=شاتل |language=fa |title=بلۆگی نماوا}}</ref> == تایبەتمەندییەکان == لە نماوا، پڕۆفایلێکی گشتگیر بۆ سەرجەم فیلم و زنجیرەکان هەیە. پەڕەی هەر فیلمێک زانیاریی گشتگیری تێدایە وەک ناوی دەرهێنەر، نووسەر، ئەکتەرەکان، ساڵی دروستکردن، ژانر، نمرەی [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDB]]، پۆستەر و هەروەها وێنەی ساتەکانی فیلمەکە کە لەگەڵیدا ڕوونکردنەوەی فارسی سەبارەت بە چیرۆکەکەی داندراوە.<ref>{{cite web |url=https://www.zoomit.ir/2017/2/8/152159/namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814074854/https://www.zoomit.ir/2017/2/8/152159/namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |archive-date=14 August 2019 |access-date=14 August 2019 |title=ناساندنی نماوا: خزمەتگوزاریی سەیرکردنی ئۆنلاینی فیلم و زنجیرە |url-status=dead}}</ref> -دۆمەینێکی هەیە بۆ پەخشی بەخۆڕایی فیلمەکان بۆ بەرنامەی ڕووبیکای کۆمپانیای هەمڕاهی ئەوەڵ.<ref>{{cite web |url=https://digiato.com/article/2021/02/23/حق-اشتراک-نماوا-فیلیمو-گران-شد |access-date=2022-04-22 |website=دیجیاتۆ |language=fa |title=چرا هزینه حق اشتراک نماوا و فیلیمو تقریباً دو برابر گران شد؟}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rubika.namava.ir/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220529055107/https://rubika.namava.ir/ |archive-date=29 May 2022 |access-date=2022-04-22 |website=rubika.namava.ir |title=Namava |url-status=dead}}</ref> == پەخشی تایبەت == * ''سیاوش'' * ''روز بلوا'' * ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' * ''حرفه‌ای'' * ''[[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|گیسو]]'' * ''همرفیق'' * ''خسوف'' * ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' * ''مهمونی'' * ''نوبت لیلی'' * ''شبکه مخفی زنان'' * ''مترجم'' * ''آنتن'' * ''سرگیجه'' * ''عقرب عاشق'' * ''داوینچیز'' * ''شریک جرم'' * ''برنامه همزاد من'' * ''کنسرتینو'' * ''جنگل آسفالت'' * ''اکازیون'' * ''غربت'' * ''ازازیل'' * ''دیو و ماه پیشونی۲'' * ''سووشون'' == پەخشی هاوبەش == ==== زنجیرە هاوبەشەکان لەگەڵ [[فیلیمۆ]] ==== * هم‌گناه * دراکولا * هیولا * سال‌های دور از خانه * آقازاده * روزی روزگاری مریخ * مانکن * دل * عاشقانه * آکتور * جادوگر * مگه تموم عمر چندتا بهاره == وەبەرهێنان لە فیلمی سینەماییدا == فیلمی جنگ جهانی سوم (2022) بە وەبەرهێنانی نماوا و نماآگهی بەرھەم هێنراوە، لە ڕاستیدا ئەمە یەکەم جارە پلاتفۆڕمێکی پەخشی ئۆنلاین دەست بۆ دروستکردنی پروژەیەکی سینەماییی گرنگ دەبات و لە [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز]]<ref>{{cite web |date=2022-09-10 |url=https://www.theguardian.com/film/2022/sep/10/all-the-beauty-and-the-bloodshed-wins-golden-lion-at-venice-film-festival |archive-url=https://web.archive.org/web/20220910211027/https://www.theguardian.com/film/2022/sep/10/all-the-beauty-and-the-bloodshed-wins-golden-lion-at-venice-film-festival |archive-date=10 September 2022 |access-date=2023-06-15 |website=web.archive.org |title=بەڵگەنامەی قەیرانی ئۆپیۆئیدەکانی لۆرا پۆیتراس شێری زێڕینی لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز بردەوە {{!}} فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز {{!}} زە گاردیان |url-status=bot: unknown}}</ref> و [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ]]<ref>{{cite web |last=Shackleton |first=Liz |date=2022-11-03 |url=https://deadline.com/2022/11/the-beasts-winners-tokyo-international-film-festival-1235162044/ |access-date=2023-06-15 |website=دەدلاین |language=en-US |title=‘The Beasts’ لە کۆتایی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆدا سێ خەڵات دەباتەوە}}</ref> و فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی خەڵات. لە ستافی «جنگ جهانی سوم» کە لە [[ڤێنیز]] ئامادە بوون دەکرێت ئاماژە بە بەرهەمهێنەر، نووسەر و دەرهێنەر: [[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]]، بەڕێوەبەری وێنەگرتن: پەیمان شادمانفەڕ، ئەکتەرەکان: [[موحسین تەنابەندە]]، [[نەدا جەبرائیلی|نەدا جبرئیلی]]، مهسا حجازی، نوید نصرتی، سەرپەرشتیاری دیمەن: محسن نصرالهی، دەستکاری جۆری بڕین و پۆشاک: الهام معین، نوێنەری وەبەرهێنەران: ئایدا مەسباحی بکرێت.<ref>{{cite web |date=2023-06-15 |url=https://www.honaronline.ir/بخش-سینما-6/176280-ببینید-تیزر-رسمی-فیلم-سینمایی-جنگ-جهانی-سوم-در-جشنواره-ونیز-محسن-تنابنده-در-نقش-کارگر-روزمزد |access-date=2023-06-15 |website=ئاژانسی هەواڵی هونەری ئێران |language=fa |title=ببینن {{!}} تیزەری فەرمیی فیلمی سینەمایی «جنگ جهانی سوم» لە فێستیڤاڵی ڤێنیز {{!}} موحسین تەنابەندە لە ڕۆڵی ڕەنجبەری ڕۆژانەدا}}</ref><ref>{{cite web |date=2023-06-15 |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1372248-رونمایی-از-تیزر-رسمی-جنگ-جهانی-سوم-ویدئو |access-date=2023-06-15 |website=ئاژانسی هەواڵی بۆڕنا |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر تیزەری فەرمیی جنگ جهانی سوم + ڤیدیۆ}}</ref> هەروەها فیلمی سینەمایی قیف بە وەبەرهێنانی نماوا دروستکرا. == ڕاگیران == ماڵپەڕی نماوا لە ڕێکەوتی ۲٩ی ئایاری ۲۰۲٥ بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون بەبێ وەرگرتنی مۆڵەت ڕاگیرا<ref>{{cite news|title=ئاستەنگکردنی نماوا بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون بەبێ مۆڵەت - ئاژانسی هەواڵی مەشرق|url=https://www.mashreghnews.ir/news/1719135/سریال-سووشون-به-دلیل-نداشتن-مجوز-توقیف-شد}}</ref><ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2071405/پلتفرم-خانگی-نماوا-مسدود-شد/ پلاتفۆڕمی ماڵەوەی نماوا ئاستەنگکرا] خەبەر ئۆنلاین</ref> کە لە ۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲٥ پاش نزیکەی دوو هەفتە لابرادرا.<ref>[https://borna.news/fa/news/2229043/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%81%DB%8C%D9%8D%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D8%AF بلۆککردنی نماوا لابرادرا] ئاژانسی هەواڵی بۆڕنا</ref> نماوا بەهۆی نەبوون و پچڕان لەم دوو هەفتەیەی ڕاگیرانی، ماوەی بەشداریکردنی بەکارهێنەرانی بۆ دوو هەفتە درێژکردەوە. == ئەمانەش ببینە == [[فیلمنێت]] [[فیلیمۆ]] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.namava.ir/main ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوە == <references /> [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:خزمەتگوزاری کرێی ڤیدیۆ]] [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] dmg11fr012t37a0qaw54wdcae781tid 1680054 1679992 2026-10-04T04:30:12Z Aza 86 Aza پەڕەی [[نماوا]]ی گواستەوە بۆ [[نەماوا]] 1679992 wikitext text/x-wiki {{Short description|خزمەتگوزاریی پەخشی ڤیدیۆ لەسەر داوای ئێرانی}} {{Infobox website|name=نماوا|native_name=نماوا|company_type=تایبەت|traded_as=|founded=ئاداری ٢٠١٤|dissolved=|headquarters=تاران، ئێران|country_of_origin=ئێران|locations=|incorporated=|founder=|president=|key_people=محەممەد حەسەن شانەجاز (بەڕێوەبەری جێبەجێکار)<ref>{{cite web|title=میدیای نوێ قبووڵ بکەین|url=https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-باشگاه-اقتصاددانان-52/3762675-رسانه-جدید-را-بپذیریم|website=ڕۆژنامەی دونیای ئیقتیساد|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref><ref>{{cite web|title=بەڕێوەبەری جێبەجێکاری نماوا: ساترا هێڵە سوورەکانی بە ڕوونی پێ ڕانەگەیاندووین؛ خزمەتگوزارییەکانی VOD قازانج بەخش نین|url=https://digiato.com/article/2022/05/11/namava-ceo-syas-satra-vod-market-is-not-profitable|website=دیجیاتۆ|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref><ref>{{cite web|title=چاوپێکەوتنی دیجیاتۆ لەگەڵ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری نماوا: لە خۆسانسۆرکردنەوە تا گوشاری دەسەڵاتی دادوەری بۆ پابەندبوون بە ساترا|url=https://digiato.com/article/2021/10/12/گفتگوی-دیجیاتو-با-مدیرعامل-نماوا|website=دیجیاتۆ|access-date=2022-05-14|language=fa}}</ref>|industry=|products=|revenue=|operating_income=|net_income=|equity=|owner=|num_employees=|parent=[[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]]|divisions=|subsidiaries=|company_slogan=|website={{URL|https://www.namava.ir/}}|written_in=|ipv6=|alexa=|website_type=[[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]]|registration=پێویستە|num_users=|language=فارسی، ئینگلیزی|launched=|current_status=چالاک|logo_caption=لۆگۆی فەرمیی نماوا|screenshot=|caption=|footnotes=|logo=Namava Logo.svg|logo_size=220}} '''نماوا''' ({{langx|fa|نماوا}}) خزمەتگوزارییەکی پەخشی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]] [[ئێران|ئێرانییە]] کە لەلایەن [[شاتێل (کۆمپانیا)|گرووپی شاتلەوە]] بەڕێوەدەبرێت. ئەم خزمەتگوزارییە ڕێگە بە دەستگەیشتن بە فیلم، زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی و ئەنیمەیشنی ئێرانی و نێودەوڵەتی دەدات لە ڕێگەی پلاتفۆڕمێکی ئۆنلاینی بەشداریکردنەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.namava.ir |access-date=16 July 2026 |website=نماوا |language=fa |title=نماوا}}</ref> نماوا لەلایەن [[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]] لە کۆتاییی ساڵی ٢٠١٣ و سەرەتای ساڵی ٢٠١٤ ڕاگەیەندرا. لە سەرەتادا خزمەتگوزارییەکە سەرنجی لەسەر بەشداربووانی [[شاتێل (کۆمپانیا)|ئینتەرنێتی شاتل]] بوو، بەڵام دواتر بۆ بەکارهێنەرانی دابینکەرانی دیکەی خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی ئێرانیش فراوانکرا.<ref>{{cite web |url=https://www.zoomit.ir/software-application/152159-namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |website=زومیت |language=fa |title=ناساندنی نماوا، سیستەمی سەیرکردنی ئۆنلاینی فیلم و زنجیرە}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢٥، نماوا پاش پەخشکردنی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''سووشوون'' بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی پێویست بلۆککرا.<ref>{{cite news|title=نماوا بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون ئاستەنگکرا|url=https://www.zoomit.ir/tech-iran/441032-namava-was-blocked/|work=زومیت|language=fa}}</ref> خزمەتگوزارییەکە لە حوزەیرانی ٢٠٢٥ پاش نزیکەی دوو هەفتە گەڕێنرایەوە، و نماوا ماوەی بەشداریکردنی بەکارهێنەرانی بۆ دوو هەفتە درێژکردەوە وەک قەرەبوویەک بۆ ئەو پچڕانە.<ref>{{cite news|title=بلۆککردنی نماوا لابرادرا|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/955170/|work=هەمشهری ئۆنلاین|language=fa}}</ref> == مێژوو == نماوا لە سەرەتادا لەژێر ناوی '''مووڤیلەند''' وەک بەشێک لە پۆڕتاڵی کەیفخۆشیی [[شاتێل (کۆمپانیا)|شاتل]] بەناوی '''شاتللەند''' کاری دەکرد. لە نیسانی ٢٠١٦، ناوی ماڵپەڕەکە گۆڕدرا بۆ نماوا.<ref>{{cite web |date=25 March 2016 |url=https://en.civilica.com/note/6995/ |website=سیڤیلیکا |language=fa |title=گۆڕینی ناوی ماڵپەڕی فیلمی شاتللەند بۆ نماوا}}</ref> پلاتفۆڕمەکە یەکەم زنجیرەی تایبەتیی خۆی بەناوی ''ساڵانی دووری لە ماڵ'' لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکردەوە.<ref>{{cite web |date=7 May 2019 |url=https://itiran.com/2019/05/07/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7/comment-page-2/ |website=ئایتی ئێران |language=fa |title=کێبڕکێی گەرمی فیلیمۆ و نماوا}}</ref> نماوا ھەروەھا لەگەڵ چەندین دابینکەری خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی ئێرانی هاوکاری کردووە بۆ دابینکردنی ناوەرۆکی ھەڵبژێردراو بە خۆڕایی بۆ بەشداربووانیان. ئەم خزمەتگوزارییە بلۆگێک بەڕێوەدەبات کە ڕەخنە و وتاری دەربارەی فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تێدا بڵاودەکرێتەوە.<ref>{{cite web |url=https://www.shatel.ir/technical-support/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7/ |website=شاتل |language=fa |title=بلۆگی نماوا}}</ref> == تایبەتمەندییەکان == لە نماوا، پڕۆفایلێکی گشتگیر بۆ سەرجەم فیلم و زنجیرەکان هەیە. پەڕەی هەر فیلمێک زانیاریی گشتگیری تێدایە وەک ناوی دەرهێنەر، نووسەر، ئەکتەرەکان، ساڵی دروستکردن، ژانر، نمرەی [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDB]]، پۆستەر و هەروەها وێنەی ساتەکانی فیلمەکە کە لەگەڵیدا ڕوونکردنەوەی فارسی سەبارەت بە چیرۆکەکەی داندراوە.<ref>{{cite web |url=https://www.zoomit.ir/2017/2/8/152159/namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814074854/https://www.zoomit.ir/2017/2/8/152159/namava-watch-tv-shows-and-movie-online/ |archive-date=14 August 2019 |access-date=14 August 2019 |title=ناساندنی نماوا: خزمەتگوزاریی سەیرکردنی ئۆنلاینی فیلم و زنجیرە |url-status=dead}}</ref> -دۆمەینێکی هەیە بۆ پەخشی بەخۆڕایی فیلمەکان بۆ بەرنامەی ڕووبیکای کۆمپانیای هەمڕاهی ئەوەڵ.<ref>{{cite web |url=https://digiato.com/article/2021/02/23/حق-اشتراک-نماوا-فیلیمو-گران-شد |access-date=2022-04-22 |website=دیجیاتۆ |language=fa |title=چرا هزینه حق اشتراک نماوا و فیلیمو تقریباً دو برابر گران شد؟}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rubika.namava.ir/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220529055107/https://rubika.namava.ir/ |archive-date=29 May 2022 |access-date=2022-04-22 |website=rubika.namava.ir |title=Namava |url-status=dead}}</ref> == پەخشی تایبەت == * ''سیاوش'' * ''روز بلوا'' * ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' * ''حرفه‌ای'' * ''[[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|گیسو]]'' * ''همرفیق'' * ''خسوف'' * ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' * ''مهمونی'' * ''نوبت لیلی'' * ''شبکه مخفی زنان'' * ''مترجم'' * ''آنتن'' * ''سرگیجه'' * ''عقرب عاشق'' * ''داوینچیز'' * ''شریک جرم'' * ''برنامه همزاد من'' * ''کنسرتینو'' * ''جنگل آسفالت'' * ''اکازیون'' * ''غربت'' * ''ازازیل'' * ''دیو و ماه پیشونی۲'' * ''سووشون'' == پەخشی هاوبەش == ==== زنجیرە هاوبەشەکان لەگەڵ [[فیلیمۆ]] ==== * هم‌گناه * دراکولا * هیولا * سال‌های دور از خانه * آقازاده * روزی روزگاری مریخ * مانکن * دل * عاشقانه * آکتور * جادوگر * مگه تموم عمر چندتا بهاره == وەبەرهێنان لە فیلمی سینەماییدا == فیلمی جنگ جهانی سوم (2022) بە وەبەرهێنانی نماوا و نماآگهی بەرھەم هێنراوە، لە ڕاستیدا ئەمە یەکەم جارە پلاتفۆڕمێکی پەخشی ئۆنلاین دەست بۆ دروستکردنی پروژەیەکی سینەماییی گرنگ دەبات و لە [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز]]<ref>{{cite web |date=2022-09-10 |url=https://www.theguardian.com/film/2022/sep/10/all-the-beauty-and-the-bloodshed-wins-golden-lion-at-venice-film-festival |archive-url=https://web.archive.org/web/20220910211027/https://www.theguardian.com/film/2022/sep/10/all-the-beauty-and-the-bloodshed-wins-golden-lion-at-venice-film-festival |archive-date=10 September 2022 |access-date=2023-06-15 |website=web.archive.org |title=بەڵگەنامەی قەیرانی ئۆپیۆئیدەکانی لۆرا پۆیتراس شێری زێڕینی لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز بردەوە {{!}} فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز {{!}} زە گاردیان |url-status=bot: unknown}}</ref> و [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ]]<ref>{{cite web |last=Shackleton |first=Liz |date=2022-11-03 |url=https://deadline.com/2022/11/the-beasts-winners-tokyo-international-film-festival-1235162044/ |access-date=2023-06-15 |website=دەدلاین |language=en-US |title=‘The Beasts’ لە کۆتایی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆدا سێ خەڵات دەباتەوە}}</ref> و فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی خەڵات. لە ستافی «جنگ جهانی سوم» کە لە [[ڤێنیز]] ئامادە بوون دەکرێت ئاماژە بە بەرهەمهێنەر، نووسەر و دەرهێنەر: [[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]]، بەڕێوەبەری وێنەگرتن: پەیمان شادمانفەڕ، ئەکتەرەکان: [[موحسین تەنابەندە]]، [[نەدا جەبرائیلی|نەدا جبرئیلی]]، مهسا حجازی، نوید نصرتی، سەرپەرشتیاری دیمەن: محسن نصرالهی، دەستکاری جۆری بڕین و پۆشاک: الهام معین، نوێنەری وەبەرهێنەران: ئایدا مەسباحی بکرێت.<ref>{{cite web |date=2023-06-15 |url=https://www.honaronline.ir/بخش-سینما-6/176280-ببینید-تیزر-رسمی-فیلم-سینمایی-جنگ-جهانی-سوم-در-جشنواره-ونیز-محسن-تنابنده-در-نقش-کارگر-روزمزد |access-date=2023-06-15 |website=ئاژانسی هەواڵی هونەری ئێران |language=fa |title=ببینن {{!}} تیزەری فەرمیی فیلمی سینەمایی «جنگ جهانی سوم» لە فێستیڤاڵی ڤێنیز {{!}} موحسین تەنابەندە لە ڕۆڵی ڕەنجبەری ڕۆژانەدا}}</ref><ref>{{cite web |date=2023-06-15 |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1372248-رونمایی-از-تیزر-رسمی-جنگ-جهانی-سوم-ویدئو |access-date=2023-06-15 |website=ئاژانسی هەواڵی بۆڕنا |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر تیزەری فەرمیی جنگ جهانی سوم + ڤیدیۆ}}</ref> هەروەها فیلمی سینەمایی قیف بە وەبەرهێنانی نماوا دروستکرا. == ڕاگیران == ماڵپەڕی نماوا لە ڕێکەوتی ۲٩ی ئایاری ۲۰۲٥ بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون بەبێ وەرگرتنی مۆڵەت ڕاگیرا<ref>{{cite news|title=ئاستەنگکردنی نماوا بەهۆی پەخشکردنی زنجیرەی سووشوون بەبێ مۆڵەت - ئاژانسی هەواڵی مەشرق|url=https://www.mashreghnews.ir/news/1719135/سریال-سووشون-به-دلیل-نداشتن-مجوز-توقیف-شد}}</ref><ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2071405/پلتفرم-خانگی-نماوا-مسدود-شد/ پلاتفۆڕمی ماڵەوەی نماوا ئاستەنگکرا] خەبەر ئۆنلاین</ref> کە لە ۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲٥ پاش نزیکەی دوو هەفتە لابرادرا.<ref>[https://borna.news/fa/news/2229043/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%81%DB%8C%D9%8D%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D8%AF بلۆککردنی نماوا لابرادرا] ئاژانسی هەواڵی بۆڕنا</ref> نماوا بەهۆی نەبوون و پچڕان لەم دوو هەفتەیەی ڕاگیرانی، ماوەی بەشداریکردنی بەکارهێنەرانی بۆ دوو هەفتە درێژکردەوە. == ئەمانەش ببینە == [[فیلمنێت]] [[فیلیمۆ]] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.namava.ir/main ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوە == <references /> [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:خزمەتگوزاری کرێی ڤیدیۆ]] [[پۆل:ماڵپەڕە ئێرانییەکان]] dmg11fr012t37a0qaw54wdcae781tid 0 304491 1679982 1676910 2026-10-03T23:18:22Z Bilalinfo 57400 1679982 wikitext text/x-wiki {{Short description|دەرهێنەر، نووسەر، بەرهەمهێنەر و خانمە ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person|name=تینا پاکڕەوان|image=Tina pakravan (cropped).jpg|caption=پاکڕەوان لە ٣٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، ئەیاری ٢٠١٩|native_name=تینا پاکروان|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1977|04|17}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=|death_place=|occupation={{hlist|[[دەرهێنەری فیلم|دەرهێنەری فیلم]]|[[سیناریۆنووس]]|[[بەرهەمهێنەری فیلم]]|[[ئەکتەر]]}}|notable_works=''لە نیوەشەودا ڕووی دا''<br />''خانم''<br />''[[خاتوونی کاروان]]''|height=|native_name_lang=Fa|other_names=|years_active=٢٠٠٠–ئێستا|spouse={{ubl|{{marriage|عەلی ئەسەددزادە|2018}}}}|website=|awards=}} '''تینا پاکرەوان''' ({{langx|fa|تینا پاکروان}}؛ لەدایکبووی ١٧ی نیسانی ١٩٧٧) دەرهێنەر، نووسەر، بەرهەمهێنەر و ئەکتەری [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112260146/ |website=SourehCinema.com |title=تینا پاکڕەوان لە ماڵپەڕی سورە سینەما}}</ref><ref>{{IMDb name|5092342|Tina Pakravan}}</ref> == کاری پیشەیی == تینا پاکرەوان لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[تاران]] لەدایکبووە. بەکالۆریۆسی لە دەرهێنانی سینەما لە کۆلێژی سینەما و شانۆی تاران وەرگرتووە. کاری سینەمایی خۆی لە ساڵی ١٩٩٥ بە نووسین لە گۆڤاری ''گوزارشی فیلم'' دەست پێکرد، دواتریش لە گۆڤار و هەفتەنامەکانی وەک ''ئەبراری سینەمایی''، ''صدا، دوربین، حرکت'' و ''فکور'' بەردەوام بوو. لە تەمەنی هەژدە ساڵیدا، پاکڕەوان وەک منشی سەحنە لە فیلمی ''یاسەکانی کێوی'' بە دەرهێنانی موحسین موحسینینەسەب کاری کردوە. لە فیلمی ''سەگکوژی'' بە دەرهێنانی [[بەهرام بەیزایی]]، یاریدەدەری دەرهێنەر بوو. لە دوو زنجیرەی تەلەفیزیۆنیدا بە ناوەکانی ''پشووەکانی نەورۆز''، کە بەرهەمی [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دووی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بوو، و ''ڕازی بێدەنگی''، وەک بەرنامەڕێژ و جێگری بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان کاری کرد. پاکڕەوان بۆ درێژەدان بە خوێندن چوو بۆ ایالات متحده، لەوێ لە UCLA بەشی سینەمای خوێندوە. لەوێ دوو فیلمی کورت؛ ''ڕوئیا'' بە بەشداری بەهزاد فەراهانی و مژگان ڕەببانی، دروست کرد. هەروەها بەڵگەفیلمی ''هاوڕێ لەگەڵ ئێرانییەکان''ی بۆ کەناڵی جام جەم دروست کرد، کە باسی لە ژیانی ئێرانییەکان لە [[لۆس ئانجلەس]] و [[سان فرانسیسکۆ]] دەکرد. دوای گەڕانەوەی بۆ [[ئێران]]، پاکڕەوان لەگەڵ سەید زیائەدین دۆڕی هاوکاری کرد لە بەرهەمهێنانی زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی ''کڵاوی پەهلەوی'' وەک بەرنامەڕێژی دەرهێنان و یاریدەدەری یەکەمی دەرهێنەر. دواتر لەگەڵ دەرهێنەر داریوش میهرجویی وەک بەڕێوەبەری بەرهەمهێنانی فیلمی ''سەنتووری'' هاوکاری کرد. هەروەها بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان و بەرنامەڕێژی فیلمەکانی ''وەختێک هەموو خەوتووین'' بە دەرهێنانی بەهرام بەیزایی، و ''دەرکراوەکان ٢'' بە دەرهێنانی مەسعود دێهنەمەکی بوو. سێیەم فیلمی کورتی پاکڕەوان ناوی ''گرێ'' بوو، بە بەشداری ئەکتەران محەممەدرەزا شەریفی‌نیا، سارا خۆئێنی‌ها، شەقایەق فەراهانی، و میهراب ڕەزایی. یەکەم دەرکەوتنی پاکڕەوان وەک ئەکتەر لە زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی ''ساڵانی مەشرووتە'' بوو، کە تێیدا جگە لە ئەکتەری، بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان، دیزاینەری دیمەن و ڕاوێژکاری سیناریۆش بوو.<ref>{{cite web |url=http://ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d |website=ksabz.net |title=کولتووری/ تینا پاکڕەوان منم ـ خێزانی سەوز |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130513095939/http://www.ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٣ |url-status=dead}}</ref> وانەوتنەوە، نووسینی پەڕتووک، وەرگێڕان، و نووسینی ڕەخنە بۆ ڕۆژنامەکان، هەروەها سازدانی پێشانگەی وێنەگەری لە چالاکییەکانی تری تینا پاکرەوانن .<ref>{{cite web |url=https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |website=varite.net |title=تینا پاکڕەوان: قسەکردن لەسەر پیشەسازی سینەما یارییە |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181023160439/https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |url-status=dead}}</ref> == فیلمناسی == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="6" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- ! scope="col" |ئەکتەر ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |بەرهەمهێنەر !نووسەر !مەیکئەپ !یاریدەدەری دەرهێنەر |- |سگ‌کشی | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{yes}} |٢٠٠١ |<ref>{{cite web |date=29 آذر 1400 |url=https://www.digikala.com/mag/10-female-directors-of-iranian-cinema-from-the-best-to-the-worst/ |website=دیجیکالا مگ |language=fa |title=١٠ دەرهێنەری ژنی سەرکەوتووی سینەمای ئێران لە باشترینەوە تا خراپترین}}</ref> |- |من و دبورا | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٥ |{{نیازمند منبع}} |- |خانوم | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١٣ |<ref>{{cite web |url=https://www.irna.ir/news/81925723/%D9%83%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%8D%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AF/ |title=دەرهێنەری فیلمی خانم: خەڵک لە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی ئەتۆمی دڵخۆشن |publisher=ئیرنا}}</ref> |- |متروپل | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.yjc.news/fa/amp/news/4714025 |title=تینا پاکڕەوان: مەترۆپۆل یەکێک بوو لە باشترین ئەزموونەکانم |publisher=باشگاه خبرنگاران جوان}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.yjc.news/fa/amp/news/4714025 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> |- |یحیی سکوت نکرد | {{no}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٤ |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-اخبار-59/246701-یحیی-سکوت-نکرد |title=«یەحیا بێدەنگ نەبوو» لە ڕێگەی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |publisher=بڕنا}}</ref> |- |نیمه‌شب اتفاق افتاد | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٥ |<ref>{{cite web |url=https://www.imna.ir/news/195238/نیمه-شب-اتفاق-افتاد-به-کارگردانی-تینا-پاکروان-کلید-خورد-عکس |title=«لە نیوەشەودا ڕووی دا» بە دەرهێنانی تینا پاکڕەوان دەستی پێکرد |publisher=خبرگزاری ایمنا}}</ref> |- |خانه کاغذی | {{yes}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١٦ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/3821189/%D8%AE%D8%A7%D9%8D%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A2%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%BD-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%DB%B1%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1/ |title=«ماڵی کاغذی» بۆ ڕۆژنامەنووسان سەرنجڕاکێشە |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |- |سارا و آیدا | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/488624-تینا-پاکروان-بازیگر-جدید-سارا-آیدا-شد |title=تینا پاکڕەوان بووە ئەکتەری نوێی «سارا و ئایدا» |publisher=بڕنا}}</ref> |- |لس آنجلس تهران | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٧ |<ref>{{cite web |url=https://www.khabaronline.ir/news/826427/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%87%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%BA%D8%A7%D9%81%D9%84%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ |title=تینا پاکڕەوان: هێرشەکان سەرسامی کردم |publisher=خبرآنلاین}}</ref> |- |بی‌وزنی | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٨ |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/718643-تینا-پاکروان-به-بی-وزنی-رسید |title=تینا پاکڕەوان گەیشتە بێ کێشی |publisher=بڕنا}}</ref> |} === تەلەفیزیۆنی === ==== زنجیرەی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !ناو !وەک !ناوی ڕۆڵ !ساڵی بڵاوبوونەوە !سەرچاوە |- |سال‌های مشروطه |ئەکتەر |ئەمینە |٢٠٠٩ |<ref name="jamejamonline">{{cite web |date=۱۲ بهمن ۱۳۸۸ |url=http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100866281998 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603211001/http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100866281998 |archive-date=۳ ژوئن ۲۰۱۰ |access-date=19 آذر 1401 |title=ساڵانی مەشرووتە، کەناڵی ٣ |publisher=جام‌جم آنلاین}}</ref> |} ==== فیلمی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="3" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- !دەرهێنەر !ئەکتەر !بەرهەمهێنەر |- |پل | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١١ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/1536312/%D8%A7%D9%88%D9%8BB%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%84%D9%8BD-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8BD%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF/ |title=یەکەم فیلمی درێژی تینا پاکڕەوان بە بەرهەمهێنانی جەیرانی دەستی پێکرد |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |- |مسافر بهشت | {{no}} | {{yes}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1149090-امروز-همراه-مسافر-بهشت-باشید |title=ئەمڕۆ لەگەڵ «ڕێبواری بەهەشت» بن |publisher=بڕنا}}</ref> |- |داستان عوضی | {{no}} | {{no}} | {{yes}} |٢٠١٢ |<ref>{{cite web |url=http://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-6/25494-داستان-عوضی-به-فجر-می-رود |title=«چیرۆکی هەڵە» دەچێتە فەجر |publisher=هنرآنلاین}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ناو !وەک !ساڵی بڵاوبوونەوە !سەرچاوە |- |[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] |نووسەر و دەرهێنەر و ئەکتەر |٢٠٢١–٢٠٢٢ |<ref>{{cite web |url=https://www.irna.ir/news/84476183/%DA%A9%D8%AC-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%82%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D9%87%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%B5%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ |title=بێ سەلیقەیی خاتوون تا شەپۆلی هێرشە دەمارگرژییەکان |publisher=ئیرنا}}</ref> |- |[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] | rowspan="2" |نووسەر و دەرهێنەر |٢٠٢٤–٢٠٢٥ |<ref>{{cite web |url=https://www.filimo.com/shot/190563/سریال-تاسیان// |title=ئەوەی دەربارەی زنجیرەی تاسیان دەیزانین |publisher=فیلیمو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250604081733/https://www.filimo.com/shot/190563/%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |url-status=dead}}</ref> |- |ماهدخت |٢٠٢٦–٢٠٢٧ |<ref>{{cite web |date=2025-08-12 |url=https://www.24nevis.ir/news/cinema-and-tv/mahdokht-series-broadcast-time/ |access-date=2026-07-28 |language=fa-IR |title=کاتی پەخشی زنجیرەی ماهـدوختی تینا پاکڕەوان + کورتەی چیرۆک}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="2" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- !دەرهێنەر !نووسەر |- |رؤیا خاله | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٠ | |- |آکتور آکتور | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٧ |<ref>{{cite web |url=https://esfahanemrooz.ir/770919-بیوگرافی-تینا-پاکروان-کارگردان-سریال-خاتون.html |title=ژیاننامەی تینا پاکڕەوان دەرهێنەری زنجیرەی خاتوون |publisher=اصفهان امروز}}</ref> |- |گره | {{yes}} | {{yes}} |٢٠٠٩ |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/8801-06018/با-بازي-شريفي-نيا-و-فيلم-كوتاه-گره-ساخته-شد |title=بە بەشداری شەریفی‌نیا و... فیلمی کورتی «گرێ» دروست کرا |publisher=ایسنا}}</ref> |- |اینجاشهرمن‌بود | {{yes}} | {{yes}} |٢٠١٠ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/1390932/تینا-پاکروان-فیلم-جنگی-کلید-می-زند |title=تینا پاکڕەوان فیلمێکی جەنگی دەست پێدەکات |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکانی تینا پاکڕەوان ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |کاری پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوەکان |- !ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران |٢٠١٣ |داهێنان و بەهرەی درەوشاوە |خانوم | {{nom}} |<ref>{{cite web |url=https://filcin.com/person/allawards/38838 |access-date=2022-07-29 |website=فیلسین |language=fa |title=هەموو خەڵاتەکانی تینا پاکڕەوان}}</ref> |- !یەکەم ئاهەنگی گەورەی دەرهێنەرانی سینەمای ئێران |٢٠٢٢ |باشترین دەرهێنەری تۆڕی نمایشی ماڵەوە |[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] | {{won}} |<ref name=":0">{{cite web |date=2022-05-10 |url=https://haftgard.ir/directors/ |access-date=2022-07-29 |language=fa-IR |title=یەکەم ئاهەنگی گەورەی دەرهێنەرانی سینەمای ئێران بەڕێوە چوو - پایگای هەواڵی هەفت گرد}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://varite.net/6913/تینا-پاکروان-لس-آنجلس-تهران/ تینا پاکڕەوان: قسەکردن لەسەر پیشەسازی سینەما] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227152835/https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/|date=27 February 2021}} * {{IMDb name|id=5092342}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] 2jakbfbkeo1en4ywaucggz9e16p784b 1680056 1679982 2026-10-04T04:30:51Z Aza 86 Aza پەڕەی [[تینا پاکرەوان]]ی گواستەوە بۆ [[تینا پاکڕەوان]] 1679982 wikitext text/x-wiki {{Short description|دەرهێنەر، نووسەر، بەرهەمهێنەر و خانمە ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person|name=تینا پاکڕەوان|image=Tina pakravan (cropped).jpg|caption=پاکڕەوان لە ٣٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، ئەیاری ٢٠١٩|native_name=تینا پاکروان|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1977|04|17}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=|death_place=|occupation={{hlist|[[دەرهێنەری فیلم|دەرهێنەری فیلم]]|[[سیناریۆنووس]]|[[بەرهەمهێنەری فیلم]]|[[ئەکتەر]]}}|notable_works=''لە نیوەشەودا ڕووی دا''<br />''خانم''<br />''[[خاتوونی کاروان]]''|height=|native_name_lang=Fa|other_names=|years_active=٢٠٠٠–ئێستا|spouse={{ubl|{{marriage|عەلی ئەسەددزادە|2018}}}}|website=|awards=}} '''تینا پاکرەوان''' ({{langx|fa|تینا پاکروان}}؛ لەدایکبووی ١٧ی نیسانی ١٩٧٧) دەرهێنەر، نووسەر، بەرهەمهێنەر و ئەکتەری [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112260146/ |website=SourehCinema.com |title=تینا پاکڕەوان لە ماڵپەڕی سورە سینەما}}</ref><ref>{{IMDb name|5092342|Tina Pakravan}}</ref> == کاری پیشەیی == تینا پاکرەوان لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[تاران]] لەدایکبووە. بەکالۆریۆسی لە دەرهێنانی سینەما لە کۆلێژی سینەما و شانۆی تاران وەرگرتووە. کاری سینەمایی خۆی لە ساڵی ١٩٩٥ بە نووسین لە گۆڤاری ''گوزارشی فیلم'' دەست پێکرد، دواتریش لە گۆڤار و هەفتەنامەکانی وەک ''ئەبراری سینەمایی''، ''صدا، دوربین، حرکت'' و ''فکور'' بەردەوام بوو. لە تەمەنی هەژدە ساڵیدا، پاکڕەوان وەک منشی سەحنە لە فیلمی ''یاسەکانی کێوی'' بە دەرهێنانی موحسین موحسینینەسەب کاری کردوە. لە فیلمی ''سەگکوژی'' بە دەرهێنانی [[بەهرام بەیزایی]]، یاریدەدەری دەرهێنەر بوو. لە دوو زنجیرەی تەلەفیزیۆنیدا بە ناوەکانی ''پشووەکانی نەورۆز''، کە بەرهەمی [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دووی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بوو، و ''ڕازی بێدەنگی''، وەک بەرنامەڕێژ و جێگری بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان کاری کرد. پاکڕەوان بۆ درێژەدان بە خوێندن چوو بۆ ایالات متحده، لەوێ لە UCLA بەشی سینەمای خوێندوە. لەوێ دوو فیلمی کورت؛ ''ڕوئیا'' بە بەشداری بەهزاد فەراهانی و مژگان ڕەببانی، دروست کرد. هەروەها بەڵگەفیلمی ''هاوڕێ لەگەڵ ئێرانییەکان''ی بۆ کەناڵی جام جەم دروست کرد، کە باسی لە ژیانی ئێرانییەکان لە [[لۆس ئانجلەس]] و [[سان فرانسیسکۆ]] دەکرد. دوای گەڕانەوەی بۆ [[ئێران]]، پاکڕەوان لەگەڵ سەید زیائەدین دۆڕی هاوکاری کرد لە بەرهەمهێنانی زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی ''کڵاوی پەهلەوی'' وەک بەرنامەڕێژی دەرهێنان و یاریدەدەری یەکەمی دەرهێنەر. دواتر لەگەڵ دەرهێنەر داریوش میهرجویی وەک بەڕێوەبەری بەرهەمهێنانی فیلمی ''سەنتووری'' هاوکاری کرد. هەروەها بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان و بەرنامەڕێژی فیلمەکانی ''وەختێک هەموو خەوتووین'' بە دەرهێنانی بەهرام بەیزایی، و ''دەرکراوەکان ٢'' بە دەرهێنانی مەسعود دێهنەمەکی بوو. سێیەم فیلمی کورتی پاکڕەوان ناوی ''گرێ'' بوو، بە بەشداری ئەکتەران محەممەدرەزا شەریفی‌نیا، سارا خۆئێنی‌ها، شەقایەق فەراهانی، و میهراب ڕەزایی. یەکەم دەرکەوتنی پاکڕەوان وەک ئەکتەر لە زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی ''ساڵانی مەشرووتە'' بوو، کە تێیدا جگە لە ئەکتەری، بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان، دیزاینەری دیمەن و ڕاوێژکاری سیناریۆش بوو.<ref>{{cite web |url=http://ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d |website=ksabz.net |title=کولتووری/ تینا پاکڕەوان منم ـ خێزانی سەوز |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130513095939/http://www.ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٣ |url-status=dead}}</ref> وانەوتنەوە، نووسینی پەڕتووک، وەرگێڕان، و نووسینی ڕەخنە بۆ ڕۆژنامەکان، هەروەها سازدانی پێشانگەی وێنەگەری لە چالاکییەکانی تری تینا پاکرەوانن .<ref>{{cite web |url=https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |website=varite.net |title=تینا پاکڕەوان: قسەکردن لەسەر پیشەسازی سینەما یارییە |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181023160439/https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |url-status=dead}}</ref> == فیلمناسی == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="6" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- ! scope="col" |ئەکتەر ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |بەرهەمهێنەر !نووسەر !مەیکئەپ !یاریدەدەری دەرهێنەر |- |سگ‌کشی | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{yes}} |٢٠٠١ |<ref>{{cite web |date=29 آذر 1400 |url=https://www.digikala.com/mag/10-female-directors-of-iranian-cinema-from-the-best-to-the-worst/ |website=دیجیکالا مگ |language=fa |title=١٠ دەرهێنەری ژنی سەرکەوتووی سینەمای ئێران لە باشترینەوە تا خراپترین}}</ref> |- |من و دبورا | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٥ |{{نیازمند منبع}} |- |خانوم | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١٣ |<ref>{{cite web |url=https://www.irna.ir/news/81925723/%D9%83%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%8D%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AF/ |title=دەرهێنەری فیلمی خانم: خەڵک لە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی ئەتۆمی دڵخۆشن |publisher=ئیرنا}}</ref> |- |متروپل | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.yjc.news/fa/amp/news/4714025 |title=تینا پاکڕەوان: مەترۆپۆل یەکێک بوو لە باشترین ئەزموونەکانم |publisher=باشگاه خبرنگاران جوان}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.yjc.news/fa/amp/news/4714025 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> |- |یحیی سکوت نکرد | {{no}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٤ |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-اخبار-59/246701-یحیی-سکوت-نکرد |title=«یەحیا بێدەنگ نەبوو» لە ڕێگەی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |publisher=بڕنا}}</ref> |- |نیمه‌شب اتفاق افتاد | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٥ |<ref>{{cite web |url=https://www.imna.ir/news/195238/نیمه-شب-اتفاق-افتاد-به-کارگردانی-تینا-پاکروان-کلید-خورد-عکس |title=«لە نیوەشەودا ڕووی دا» بە دەرهێنانی تینا پاکڕەوان دەستی پێکرد |publisher=خبرگزاری ایمنا}}</ref> |- |خانه کاغذی | {{yes}} | {{no}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١٦ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/3821189/%D8%AE%D8%A7%D9%8D%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A2%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%BD-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%DB%B1%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1/ |title=«ماڵی کاغذی» بۆ ڕۆژنامەنووسان سەرنجڕاکێشە |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |- |سارا و آیدا | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/488624-تینا-پاکروان-بازیگر-جدید-سارا-آیدا-شد |title=تینا پاکڕەوان بووە ئەکتەری نوێی «سارا و ئایدا» |publisher=بڕنا}}</ref> |- |لس آنجلس تهران | {{no}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٧ |<ref>{{cite web |url=https://www.khabaronline.ir/news/826427/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%87%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%BA%D8%A7%D9%81%D9%84%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ |title=تینا پاکڕەوان: هێرشەکان سەرسامی کردم |publisher=خبرآنلاین}}</ref> |- |بی‌وزنی | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} | {{no}} |٢٠١٨ |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/718643-تینا-پاکروان-به-بی-وزنی-رسید |title=تینا پاکڕەوان گەیشتە بێ کێشی |publisher=بڕنا}}</ref> |} === تەلەفیزیۆنی === ==== زنجیرەی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !ناو !وەک !ناوی ڕۆڵ !ساڵی بڵاوبوونەوە !سەرچاوە |- |سال‌های مشروطه |ئەکتەر |ئەمینە |٢٠٠٩ |<ref name="jamejamonline">{{cite web |date=۱۲ بهمن ۱۳۸۸ |url=http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100866281998 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603211001/http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100866281998 |archive-date=۳ ژوئن ۲۰۱۰ |access-date=19 آذر 1401 |title=ساڵانی مەشرووتە، کەناڵی ٣ |publisher=جام‌جم آنلاین}}</ref> |} ==== فیلمی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="3" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- !دەرهێنەر !ئەکتەر !بەرهەمهێنەر |- |پل | {{yes}} | {{no}} | {{no}} | rowspan="2" |٢٠١١ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/1536312/%D8%A7%D9%88%D9%8BB%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%84%D9%8BD-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8BD%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF/ |title=یەکەم فیلمی درێژی تینا پاکڕەوان بە بەرهەمهێنانی جەیرانی دەستی پێکرد |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |- |مسافر بهشت | {{no}} | {{yes}} | {{no}} |<ref>{{cite web |url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1149090-امروز-همراه-مسافر-بهشت-باشید |title=ئەمڕۆ لەگەڵ «ڕێبواری بەهەشت» بن |publisher=بڕنا}}</ref> |- |داستان عوضی | {{no}} | {{no}} | {{yes}} |٢٠١٢ |<ref>{{cite web |url=http://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-6/25494-داستان-عوضی-به-فجر-می-رود |title=«چیرۆکی هەڵە» دەچێتە فەجر |publisher=هنرآنلاین}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ناو !وەک !ساڵی بڵاوبوونەوە !سەرچاوە |- |[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] |نووسەر و دەرهێنەر و ئەکتەر |٢٠٢١–٢٠٢٢ |<ref>{{cite web |url=https://www.irna.ir/news/84476183/%DA%A9%D8%AC-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%82%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D9%87%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%B5%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ |title=بێ سەلیقەیی خاتوون تا شەپۆلی هێرشە دەمارگرژییەکان |publisher=ئیرنا}}</ref> |- |[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] | rowspan="2" |نووسەر و دەرهێنەر |٢٠٢٤–٢٠٢٥ |<ref>{{cite web |url=https://www.filimo.com/shot/190563/سریال-تاسیان// |title=ئەوەی دەربارەی زنجیرەی تاسیان دەیزانین |publisher=فیلیمو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250604081733/https://www.filimo.com/shot/190563/%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |url-status=dead}}</ref> |- |ماهدخت |٢٠٢٦–٢٠٢٧ |<ref>{{cite web |date=2025-08-12 |url=https://www.24nevis.ir/news/cinema-and-tv/mahdokht-series-broadcast-time/ |access-date=2026-07-28 |language=fa-IR |title=کاتی پەخشی زنجیرەی ماهـدوختی تینا پاکڕەوان + کورتەی چیرۆک}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |ناو ! colspan="2" scope="col" |وەک ! rowspan="2" scope="col" |ساڵی بڵاوبوونەوە ! rowspan="2" scope="col" |سەرچاوە |- !دەرهێنەر !نووسەر |- |رؤیا خاله | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٠ | |- |آکتور آکتور | {{yes}} | {{no}} |٢٠٠٧ |<ref>{{cite web |url=https://esfahanemrooz.ir/770919-بیوگرافی-تینا-پاکروان-کارگردان-سریال-خاتون.html |title=ژیاننامەی تینا پاکڕەوان دەرهێنەری زنجیرەی خاتوون |publisher=اصفهان امروز}}</ref> |- |گره | {{yes}} | {{yes}} |٢٠٠٩ |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/8801-06018/با-بازي-شريفي-نيا-و-فيلم-كوتاه-گره-ساخته-شد |title=بە بەشداری شەریفی‌نیا و... فیلمی کورتی «گرێ» دروست کرا |publisher=ایسنا}}</ref> |- |اینجاشهرمن‌بود | {{yes}} | {{yes}} |٢٠١٠ |<ref>{{cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/1390932/تینا-پاکروان-فیلم-جنگی-کلید-می-زند |title=تینا پاکڕەوان فیلمێکی جەنگی دەست پێدەکات |publisher=خبرگزاری مهر}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکانی تینا پاکڕەوان ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |کاری پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوەکان |- !ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران |٢٠١٣ |داهێنان و بەهرەی درەوشاوە |خانوم | {{nom}} |<ref>{{cite web |url=https://filcin.com/person/allawards/38838 |access-date=2022-07-29 |website=فیلسین |language=fa |title=هەموو خەڵاتەکانی تینا پاکڕەوان}}</ref> |- !یەکەم ئاهەنگی گەورەی دەرهێنەرانی سینەمای ئێران |٢٠٢٢ |باشترین دەرهێنەری تۆڕی نمایشی ماڵەوە |[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] | {{won}} |<ref name=":0">{{cite web |date=2022-05-10 |url=https://haftgard.ir/directors/ |access-date=2022-07-29 |language=fa-IR |title=یەکەم ئاهەنگی گەورەی دەرهێنەرانی سینەمای ئێران بەڕێوە چوو - پایگای هەواڵی هەفت گرد}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://varite.net/6913/تینا-پاکروان-لس-آنجلس-تهران/ تینا پاکڕەوان: قسەکردن لەسەر پیشەسازی سینەما] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227152835/https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/|date=27 February 2021}} * {{IMDb name|id=5092342}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] 2jakbfbkeo1en4ywaucggz9e16p784b 0 304493 1679819 1676922 2026-10-03T17:52:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] و [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]] 1679819 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Sudetendeutsche.png|alt=|وێنۆک|250x250پیکسڵ|‎ناوچە ڕەسەنە ئەڵمانیئاخێوەکان لە ساڵی ١٩٣٠دا (لەناو سنوورەکانی [[کۆماری چیک|کۆماری چیکی]] ئێستادا)، کە لە سەردەمی نێوان دوو جەنگدا بە سودێتینلاند ناودەبران. ڕێژەی دانیشتووانی ئەڵمانی بەپێی سەرژمێریی ١٩٣٠:{{legend|#fff|٠–٢٠٪}}{{legend|#ffaec9|٢٠–٥٠٪}}{{legend|#ed2324|٥٠–٨٠٪}}{{legend|#880f14|٨٠–١٠٠٪}}]] '''سودێتینلاند''' ({{lang-de|Sudetenland}}؛ بە [[زمانی چیکی|چێک]] و [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]: ''Sudety'') ناوێکی مێژوویی ئەڵمانییە بۆ ناوچەکانی باکوور، باشوور و ڕۆژئاوای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چێکۆسلۆڤاکیای]] پێشوو، کە زۆرینەی دانیشتووانیان ئەڵمانییەکانی سودێتین بوون. ئەم ئاخێوەرانەی زمانی ئەڵمانی لە سەردەمی [[سەدەکانی ناوین]]ەوە باڵادەست بوون لە ناوچە سنوورییەکانی [[بۆهیمیا]]، [[مۆراڤیا]] و [[سیلیزیای چیک]]. وشەی ''سودێتینلاند'' تا سەرەتای سەدەی بیستەم بوونی نەبوو، هەروەها تا دوای [[جەنگی جیهانیی یەکەم]] ناوێکی دیار و بەکارهاتوو نەبوو. دوای هەڵوەشاندنەوەی [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان]] و دامەزراندنی وڵاتی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ئەڵمانیییەکانی سودێتین خۆیان لەناو سنووری دەوڵەتە نوێیەکەدا بڕییەوە؛ لەو کاتەوە ئەم دەستەواژەیە بۆ ئاماژەدان بە ناوچەکەیان ناوبانگی دەرکرد. قەیرانی سودێتینلاند لە ساڵی ١٩٣٨دا بەهۆی داواکارییە [[پان ئەڵمانیزم|پان ئەڵمانییەکانی]] [[ئەڵمانیای نازی]]یەوە بۆ لکاندنی سودێتینلاند بە ئەڵمانیاوە سەری هەڵدا؛ لکاندنێک کە دوای ئیمزاکردنی ڕێککەوتننامەی میونخ ڕووی دا. هەروەها بەشێک لە ناوچە سنوورییەکە لەلایەن پۆڵەنداوە داگیر کرا و لکێندرا بە خاکی ئەو وڵاتەوە. دواتر، سودێتینلاند کە پێشتر وەک ناوچەیەکی کارگێڕیی فەرمی نەناسرابوو، بووە یەکەیەکی کارگێڕیی ئەڵمانیا. دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەم]] و دووبارە پێکهێنرانەوەی [[چێکۆسلۆڤاکیا|چێکلۆسلۆڤاکیا]]، ئەڵمانیییەکانی سودێتین دەرکران؛ ناوچەکەش ئەمڕۆ نزیکەی بە تەواوی لەلایەن ئاخێوەرانی زمانی چیکەوە ئاوەدان کراوەتەوە.<ref>{{cite book|last=Schroubek|first=Georg R.|title=Studien zur böhmischen Volkskunde|publisher=Waxmann|year=2008|isbn=978-3-8309-6879-5|editor-last=Lozoviuk|editor-first=Petr|series=Münchner Beiträge zur Volkskunde|volume=36|location=Münster|page=31|language=de}}</ref> وشەی ''سودێتینلاند'' لێکدراوێکی ئەڵمانییە لە وشەی ''Sudeten'' (ناوی [[چیاکانی سودێتین]]، کە بە درێژایی سنووری باکووری چێک و [[سیلیزیای خواروو]] لە [[پۆڵەندا]]ی ئێستادا دەکشێن) و وشەی ''Land'' بە مانای «وڵات» یان «زەوی». بەڵام ناوچەی سودێتینلاند ڕووبەر و سنوورەکانی زۆر لەوە فراوانتر بوو کە تەنها ئەو چیایانە بگرێتەوە.<ref>Rothenburg, G. ''The Army of Francis Joseph''. West Lafayette: Purdue University Press, 1976. p. 218.</ref> بەشێک لە هەرێمەکانی ئێستای چێک، وەک [[پارێزگای کارلۆڤی ڤاری|کارلۆڤی ڤاری]]، [[پارێزگای لیبێرتس|لیبێرتس]]، [[پارێزگای ئۆلۆمۆتس|ئۆلۆمۆتس]]، [[پارێزگای مۆراڤیا-سیلیزیا|مۆراڤیا-سیلیزیا]]، [[پارێزگای مۆراڤیای باشوور|مۆراڤیای باشوور]] و [[پارێزگای ئووستی ناد لابێم|ئووستی ناد لابێم]]، دەکەونە ناو سنووری سودێتینلاندی پێشوو.<ref>{{cite book|url=https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv12/pg_274|title=Papers relating to the Foreign Relations of the United States 1919 – the Paris Peace Conference, Volume XII|date=|location=Washington|pages=273–274}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sudetenland}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|مێژوو}} [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا]] 1ylf5w5nniq81cz3ugae5ifc0wf61d6 0 304523 1679923 1678630 2026-10-03T22:04:20Z Bilalinfo 57400 1679923 wikitext text/x-wiki {{short description|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television|genre={{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] }}|writer={{plainlist| * [[پەیمان مەعادی]] * پۆیا مەھدەویزادە }}|director=[[سامان موقەدەم]]|starring=پەیمان مەعادی|composer=ئامیر تەوەسولی|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٤|producer=جەواد فەرحانی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سیامەک میھماندۆست|network=[[فیلمنێت]]|first_aired={{Start date|2024|03|06|df=y}}|last_aired={{End date|2024|06|04|df=y}}|image=پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg}} '''''ھەفیی تاران''''' ({{بە فارسی|افعی تھران}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانیی]] ٢٠٢٤ە لە نووسینی [[پەیمان مەعادی]]، دەرھێنانی [[سامان موقەدەم]]، و بە ڕۆڵگێڕانی [[پەیمان مەعادی]] لەگەڵ ئەکتەرانی پاڵپشت. زنجیرەکە لە [[فیلمنێت]] ھەموو چوارشەممەیەک لە ٦ی ئاداری ٢٠٢٤ تا ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ پەخش کراوە.<ref>{{Cite web |date=2024-05-01 |script-title=fa:پیشنهاد تماشای «افعی تهران» در تلویزیون |url=https://www.isna.ir/news/1403021209647/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایسنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-16|script-title=fa:پیمان معادی حواشی «افعی تهران» را خاتمه داد؟/ پشت پرده یک سریال|url=https://www.mehrnews.com/news/6108325/%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84|access-date=2024-07-12|script-work=fa:خبرگزاری مهر|work=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref> == چیرۆک == زنجیرەکە باس لە بکوژێکی زنجیرەیی دەکات کە بە ژەھراویکردنی قوربانییەکانی ناسراوە، ئەمەش بووەتە ھۆی ئەوەی نازناوی "ھەفی"ی لێ بنرێت. جێی سەرنجە، ھەموو قوربانییەکانی مێژوویەکی ڕابردووی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵانیان ھەیە. ڕەخنەگرێک بە ناوی ئارمان بیانی بڕیار دەدات وەک یەکەم پڕۆژەی دەرھێنانی، فیلمێک لەسەر ئەم کەیسە دەربھێنێت. بۆ ئەوەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ کوڕەکەی بە دروستی ببات بەڕێوە، سەردانی دەروونناسێک دەکات.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-06 |script-title=fa:سریال افعی تهران + داستان فیلم، زمان پخش، بازیگران |url=https://www.imna.ir/news/733120/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%81%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایمنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-08|script-title=fa:«افعی تهران»؛ «منو تو انباری تاریک حبس نکن بابا! من می‌ترسم»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cp3gp5r03g5o|access-date=2024-07-12|work=بی‌بی‌سی نیوزی فارسی|language=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[پەیمان مەعادی]] وەک ئارمان بیانی ** بابەک ملکزادە وەک ئارمان بیانی (منداڵی) * [[سەحەر دەولەتشاھی]] وەک مژگان مشتاق * [[ئازادە سەمەدی]] وەک ئیلاھە * ماھور نعمتی وەک بابەک بیانی * مەھسا حیجازی وەک مۆنا * ئەمیر ئەحمەد قەزوینی وەک شەھریار شادمان * بەھادر ملکی وەک فەرھاد تاجیک * [[توورەج ئەسڵانی|تورەج ئەسلانی]] وەک عیرفان * بەئافەرید غەفاریان وەک ڕۆمینا * نیلوفەر کوخانی وەک نیلوفەر * إحسان مەنسوری وەک یاوەر بیانی * [[مەریلا زارعی]] وەک مرزیە * [[پێژمان جەمشیدی]] وەک خۆی * سرووش سیحەت وەک نەوازی * پەریسا صبورنژاد وەک دایکیا ئارمان * گلنوش قھرمانی * مجید جوزانی * محمد صدیقی مھر وەک جودی * ڕەزا فیض‌بخش وەک سینا === بەشدارییە کورتھ‌کان === * [[ئەمین حەیایی]] وەک خۆی * [[ھوومەن سەییدی|ھۆمەن سەیدی]] وەک خۆی * [[میھران مودیری|میھران مدیری]] وەک خۆی * سام نوری وەک خۆی * ڕەزا یەزدانی وەک خۆی * محمود گبرلو وەک خۆی * عەباس ئەمیری وەک مامۆستا == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |وەرگر / پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="6" |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری پیاو – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |[[پەیمان مەعادی]] |{{Nom}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite web |date=2024-11-28 |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |access-date=2025-02-20 |language=fa-IR |title=بیست و سومین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۳) - جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-18 |url=https://www.isna.ir/news/1403082820846/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%8B%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-02-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای تلویزیونی دنیای تصویر اعلام شدند}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-23 |url=https://www.mehrnews.com/news/6296697/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA |access-date=2025-02-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشن حافظ مشخص شدند/ تجلیل از یک بازیگر پیشکسوت}}</ref> |- |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |مەھسا حیجازی |{{Nom}} |- |باشترین دەرھێنەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |سامان موقەددەم |{{Won}} |- |باشترین سیناریۆ – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |[[پەیمان مەعادی]] و پۆیا مەھدەویزادە |{{Nom}} |- |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |جەواد فەرەحانی |{{Nom}} |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری |سیامەک میھاندۆست (مۆنتاژ) |{{Nom}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=31470925}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 5d4ebw47rarlyieopm6vxyg28ad4t0s 1679924 1679923 2026-10-03T22:05:20Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[ھەفیی تاران]]ی گواستەوە بۆ [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]]: ناوی شیاوتر 1679923 wikitext text/x-wiki {{short description|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television|genre={{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] }}|writer={{plainlist| * [[پەیمان مەعادی]] * پۆیا مەھدەویزادە }}|director=[[سامان موقەدەم]]|starring=پەیمان مەعادی|composer=ئامیر تەوەسولی|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٤|producer=جەواد فەرحانی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سیامەک میھماندۆست|network=[[فیلمنێت]]|first_aired={{Start date|2024|03|06|df=y}}|last_aired={{End date|2024|06|04|df=y}}|image=پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg}} '''''ھەفیی تاران''''' ({{بە فارسی|افعی تھران}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانیی]] ٢٠٢٤ە لە نووسینی [[پەیمان مەعادی]]، دەرھێنانی [[سامان موقەدەم]]، و بە ڕۆڵگێڕانی [[پەیمان مەعادی]] لەگەڵ ئەکتەرانی پاڵپشت. زنجیرەکە لە [[فیلمنێت]] ھەموو چوارشەممەیەک لە ٦ی ئاداری ٢٠٢٤ تا ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ پەخش کراوە.<ref>{{Cite web |date=2024-05-01 |script-title=fa:پیشنهاد تماشای «افعی تهران» در تلویزیون |url=https://www.isna.ir/news/1403021209647/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایسنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-16|script-title=fa:پیمان معادی حواشی «افعی تهران» را خاتمه داد؟/ پشت پرده یک سریال|url=https://www.mehrnews.com/news/6108325/%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84|access-date=2024-07-12|script-work=fa:خبرگزاری مهر|work=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref> == چیرۆک == زنجیرەکە باس لە بکوژێکی زنجیرەیی دەکات کە بە ژەھراویکردنی قوربانییەکانی ناسراوە، ئەمەش بووەتە ھۆی ئەوەی نازناوی "ھەفی"ی لێ بنرێت. جێی سەرنجە، ھەموو قوربانییەکانی مێژوویەکی ڕابردووی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵانیان ھەیە. ڕەخنەگرێک بە ناوی ئارمان بیانی بڕیار دەدات وەک یەکەم پڕۆژەی دەرھێنانی، فیلمێک لەسەر ئەم کەیسە دەربھێنێت. بۆ ئەوەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ کوڕەکەی بە دروستی ببات بەڕێوە، سەردانی دەروونناسێک دەکات.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-06 |script-title=fa:سریال افعی تهران + داستان فیلم، زمان پخش، بازیگران |url=https://www.imna.ir/news/733120/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%81%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایمنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-08|script-title=fa:«افعی تهران»؛ «منو تو انباری تاریک حبس نکن بابا! من می‌ترسم»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cp3gp5r03g5o|access-date=2024-07-12|work=بی‌بی‌سی نیوزی فارسی|language=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[پەیمان مەعادی]] وەک ئارمان بیانی ** بابەک ملکزادە وەک ئارمان بیانی (منداڵی) * [[سەحەر دەولەتشاھی]] وەک مژگان مشتاق * [[ئازادە سەمەدی]] وەک ئیلاھە * ماھور نعمتی وەک بابەک بیانی * مەھسا حیجازی وەک مۆنا * ئەمیر ئەحمەد قەزوینی وەک شەھریار شادمان * بەھادر ملکی وەک فەرھاد تاجیک * [[توورەج ئەسڵانی|تورەج ئەسلانی]] وەک عیرفان * بەئافەرید غەفاریان وەک ڕۆمینا * نیلوفەر کوخانی وەک نیلوفەر * إحسان مەنسوری وەک یاوەر بیانی * [[مەریلا زارعی]] وەک مرزیە * [[پێژمان جەمشیدی]] وەک خۆی * سرووش سیحەت وەک نەوازی * پەریسا صبورنژاد وەک دایکیا ئارمان * گلنوش قھرمانی * مجید جوزانی * محمد صدیقی مھر وەک جودی * ڕەزا فیض‌بخش وەک سینا === بەشدارییە کورتھ‌کان === * [[ئەمین حەیایی]] وەک خۆی * [[ھوومەن سەییدی|ھۆمەن سەیدی]] وەک خۆی * [[میھران مودیری|میھران مدیری]] وەک خۆی * سام نوری وەک خۆی * ڕەزا یەزدانی وەک خۆی * محمود گبرلو وەک خۆی * عەباس ئەمیری وەک مامۆستا == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |وەرگر / پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="6" |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری پیاو – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |[[پەیمان مەعادی]] |{{Nom}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite web |date=2024-11-28 |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |access-date=2025-02-20 |language=fa-IR |title=بیست و سومین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۳) - جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-18 |url=https://www.isna.ir/news/1403082820846/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%8B%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-02-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای تلویزیونی دنیای تصویر اعلام شدند}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-23 |url=https://www.mehrnews.com/news/6296697/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA |access-date=2025-02-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشن حافظ مشخص شدند/ تجلیل از یک بازیگر پیشکسوت}}</ref> |- |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |مەھسا حیجازی |{{Nom}} |- |باشترین دەرھێنەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |سامان موقەددەم |{{Won}} |- |باشترین سیناریۆ – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |[[پەیمان مەعادی]] و پۆیا مەھدەویزادە |{{Nom}} |- |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |جەواد فەرەحانی |{{Nom}} |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری |سیامەک میھاندۆست (مۆنتاژ) |{{Nom}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=31470925}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 5d4ebw47rarlyieopm6vxyg28ad4t0s 1679928 1679924 2026-10-03T22:06:16Z Bilalinfo 57400 1679928 wikitext text/x-wiki {{short description|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television|genre={{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] }}|writer={{plainlist| * [[پەیمان مەعادی]] * پۆیا مەھدەویزادە }}|director=[[سامان موقەدەم]]|starring=پەیمان مەعادی|composer=ئامیر تەوەسولی|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٤|producer=جەواد فەرحانی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سیامەک میھماندۆست|network=[[فیلمنێت]]|first_aired={{Start date|2024|03|06|df=y}}|last_aired={{End date|2024|06|04|df=y}}|image=پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg}} '''''ماری تاران''''' ({{بە فارسی|افعی تھران}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانیی]] ٢٠٢٤ە لە نووسینی [[پەیمان مەعادی]]، دەرھێنانی [[سامان موقەدەم]]، و بە ڕۆڵگێڕانی [[پەیمان مەعادی]] لەگەڵ ئەکتەرانی پاڵپشت. زنجیرەکە لە [[فیلمنێت]] ھەموو چوارشەممەیەک لە ٦ی ئاداری ٢٠٢٤ تا ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ پەخش کراوە.<ref>{{Cite web |date=2024-05-01 |script-title=fa:پیشنهاد تماشای «افعی تهران» در تلویزیون |url=https://www.isna.ir/news/1403021209647/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایسنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-16|script-title=fa:پیمان معادی حواشی «افعی تهران» را خاتمه داد؟/ پشت پرده یک سریال|url=https://www.mehrnews.com/news/6108325/%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84|access-date=2024-07-12|script-work=fa:خبرگزاری مهر|work=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref> == چیرۆک == زنجیرەکە باس لە بکوژێکی زنجیرەیی دەکات کە بە ژەھراویکردنی قوربانییەکانی ناسراوە، ئەمەش بووەتە ھۆی ئەوەی نازناوی "ھەفی"ی لێ بنرێت. جێی سەرنجە، ھەموو قوربانییەکانی مێژوویەکی ڕابردووی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵانیان ھەیە. ڕەخنەگرێک بە ناوی ئارمان بیانی بڕیار دەدات وەک یەکەم پڕۆژەی دەرھێنانی، فیلمێک لەسەر ئەم کەیسە دەربھێنێت. بۆ ئەوەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ کوڕەکەی بە دروستی ببات بەڕێوە، سەردانی دەروونناسێک دەکات.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-06 |script-title=fa:سریال افعی تهران + داستان فیلم، زمان پخش، بازیگران |url=https://www.imna.ir/news/733120/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%81%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایمنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-08|script-title=fa:«افعی تهران»؛ «منو تو انباری تاریک حبس نکن بابا! من می‌ترسم»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cp3gp5r03g5o|access-date=2024-07-12|work=بی‌بی‌سی نیوزی فارسی|language=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[پەیمان مەعادی]] وەک ئارمان بیانی ** بابەک ملکزادە وەک ئارمان بیانی (منداڵی) * [[سەحەر دەولەتشاھی]] وەک مژگان مشتاق * [[ئازادە سەمەدی]] وەک ئیلاھە * ماھور نعمتی وەک بابەک بیانی * مەھسا حیجازی وەک مۆنا * ئەمیر ئەحمەد قەزوینی وەک شەھریار شادمان * بەھادر ملکی وەک فەرھاد تاجیک * [[توورەج ئەسڵانی|تورەج ئەسلانی]] وەک عیرفان * بەئافەرید غەفاریان وەک ڕۆمینا * نیلوفەر کوخانی وەک نیلوفەر * إحسان مەنسوری وەک یاوەر بیانی * [[مەریلا زارعی]] وەک مرزیە * [[پێژمان جەمشیدی]] وەک خۆی * سرووش سیحەت وەک نەوازی * پەریسا صبورنژاد وەک دایکیا ئارمان * گلنوش قھرمانی * مجید جوزانی * محمد صدیقی مھر وەک جودی * ڕەزا فیض‌بخش وەک سینا === بەشدارییە کورتھ‌کان === * [[ئەمین حەیایی]] وەک خۆی * [[ھوومەن سەییدی|ھۆمەن سەیدی]] وەک خۆی * [[میھران مودیری|میھران مدیری]] وەک خۆی * سام نوری وەک خۆی * ڕەزا یەزدانی وەک خۆی * محمود گبرلو وەک خۆی * عەباس ئەمیری وەک مامۆستا == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |وەرگر / پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="6" |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری پیاو – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |[[پەیمان مەعادی]] |{{Nom}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite web |date=2024-11-28 |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |access-date=2025-02-20 |language=fa-IR |title=بیست و سومین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۳) - جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-18 |url=https://www.isna.ir/news/1403082820846/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%8B%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-02-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای تلویزیونی دنیای تصویر اعلام شدند}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-23 |url=https://www.mehrnews.com/news/6296697/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA |access-date=2025-02-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشن حافظ مشخص شدند/ تجلیل از یک بازیگر پیشکسوت}}</ref> |- |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |مەھسا حیجازی |{{Nom}} |- |باشترین دەرھێنەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |سامان موقەددەم |{{Won}} |- |باشترین سیناریۆ – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |[[پەیمان مەعادی]] و پۆیا مەھدەویزادە |{{Nom}} |- |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |جەواد فەرەحانی |{{Nom}} |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری |سیامەک میھاندۆست (مۆنتاژ) |{{Nom}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=31470925}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 1w02mm4ns1nmxzfizzi773e0bczzdw2 1679933 1679928 2026-10-03T22:28:14Z Bilalinfo 57400 1679933 wikitext text/x-wiki {{short description|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television|genre={{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] }}|writer={{plainlist| * [[پەیمان مەعادی]] * پۆیا مەھدەویزادە }}|director=[[سامان موقەدەم]]|starring=پەیمان مەعادی|composer=ئامیر تەوەسولی|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٤|producer=جەواد فەرحانی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سیامەک میھماندۆست|network=[[فیلمنێت]]|first_aired={{Start date|2024|03|06|df=y}}|last_aired={{End date|2024|06|04|df=y}}|image=پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg}} '''''ماری تاران''''' ({{بە فارسی|افعی تھران}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانیی]] ٢٠٢٤ە لە نووسینی [[پەیمان مەعادی]]، دەرھێنانی [[سامان موقەدەم]]، و بە ڕۆڵگێڕانی [[پەیمان مەعادی]] لەگەڵ ئەکتەرانی پاڵپشت. زنجیرەکە لە [[فیلمنێت]] ھەموو چوارشەممەیەک لە ٦ی ئاداری ٢٠٢٤ تا ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ پەخش کراوە.<ref>{{Cite web |date=2024-05-01 |script-title=fa:پیشنهاد تماشای «افعی تهران» در تلویزیون |url=https://www.isna.ir/news/1403021209647/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایسنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-16|script-title=fa:پیمان معادی حواشی «افعی تهران» را خاتمه داد؟/ پشت پرده یک سریال|url=https://www.mehrnews.com/news/6108325/%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84|access-date=2024-07-12|script-work=fa:خبرگزاری مهر|work=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref> == چیرۆک == زنجیرەکە باس لە بکوژێکی زنجیرەیی دەکات کە بە ژەھراویکردنی قوربانییەکانی ناسراوە، ئەمەش بووەتە ھۆی ئەوەی نازناوی "ھەفی"ی لێ بنرێت. جێی سەرنجە، ھەموو قوربانییەکانی مێژوویەکی ڕابردووی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵانیان ھەیە. ڕەخنەگرێک بە ناوی ئارمان بیانی بڕیار دەدات وەک یەکەم پڕۆژەی دەرھێنانی، فیلمێک لەسەر ئەم کەیسە دەربھێنێت. بۆ ئەوەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ کوڕەکەی بە دروستی ببات بەڕێوە، سەردانی دەروونناسێک دەکات.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |script-title=fa:شخصیت کارگردان در «افعی تهران» بالقوه می‌تواند قاتل باشد |url=https://www.irna.ir/news/85453383/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایرنا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-06 |script-title=fa:سریال افعی تهران + داستان فیلم، زمان پخش، بازیگران |url=https://www.imna.ir/news/733120/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%81%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-07-12 |language=fa |script-website=fa:ایمنا}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-05-08|script-title=fa:«افعی تهران»؛ «منو تو انباری تاریک حبس نکن بابا! من می‌ترسم»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cp3gp5r03g5o|access-date=2024-07-12|work=بی‌بی‌سی نیوزی فارسی|language=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[پەیمان مەعادی]] وەک ئارمان بیانی ** بابەک ملکزادە وەک ئارمان بیانی (منداڵی) * [[سەحەر دەولەتشاھی]] وەک مژگان مشتاق * [[ئازادە سەمەدی]] وەک ئیلاھە * ماھور نعمتی وەک بابەک بیانی * [[مەھسا حیجازی]] وەک مۆنا * ئەمیر ئەحمەد قەزوینی وەک شەھریار شادمان * بەھادر ملکی وەک فەرھاد تاجیک * [[توورەج ئەسڵانی|تورەج ئەسلانی]] وەک عیرفان * بەئافەرید غەفاریان وەک ڕۆمینا * نیلوفەر کوخانی وەک نیلوفەر * إحسان مەنسوری وەک یاوەر بیانی * [[مەریلا زارعی]] وەک مرزیە * [[پێژمان جەمشیدی]] وەک خۆی * سرووش سیحەت وەک نەوازی * پەریسا صبورنژاد وەک دایکیا ئارمان * گلنوش قھرمانی * مجید جوزانی * محمد صدیقی مھر وەک جودی * ڕەزا فیض‌بخش وەک سینا === بەشدارییە کورتھ‌کان === * [[ئەمین حەیایی]] وەک خۆی * [[ھوومەن سەییدی|ھۆمەن سەیدی]] وەک خۆی * [[میھران مودیری|میھران مدیری]] وەک خۆی * سام نوری وەک خۆی * ڕەزا یەزدانی وەک خۆی * محمود گبرلو وەک خۆی * عەباس ئەمیری وەک مامۆستا == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |وەرگر / پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="6" |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری پیاو – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |[[پەیمان مەعادی]] |{{Nom}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite web |date=2024-11-28 |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |access-date=2025-02-20 |language=fa-IR |title=بیست و سومین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۳) - جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-18 |url=https://www.isna.ir/news/1403082820846/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%8B%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-02-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای تلویزیونی دنیای تصویر اعلام شدند}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-23 |url=https://www.mehrnews.com/news/6296697/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA |access-date=2025-02-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشن حافظ مشخص شدند/ تجلیل از یک بازیگر پیشکسوت}}</ref> |- |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |مەھسا حیجازی |{{Nom}} |- |باشترین دەرھێنەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |سامان موقەددەم |{{Won}} |- |باشترین سیناریۆ – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |[[پەیمان مەعادی]] و پۆیا مەھدەویزادە |{{Nom}} |- |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |جەواد فەرەحانی |{{Nom}} |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری |سیامەک میھاندۆست (مۆنتاژ) |{{Nom}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=31470925}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] hf8t2vrq84hzmgu3oh0n40sy7hirqqn 10 304524 1680141 1679361 2026-10-04T06:15:52Z MFTG 21816 1680141 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[باناسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆک]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گوجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و بڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> 0n9xoldvd1yikrdo6sgphyfa5azkgov 1680142 1680141 2026-10-04T06:16:45Z MFTG 21816 1680142 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[باناسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆک]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گوجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و بڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> pp9l7111xc92hvxif992j86ir2jyw8z 1680153 1680142 2026-10-04T06:44:10Z MFTG 21816 1680153 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[باناسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆکی]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گوجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و بڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> o5m6b72zh3fvo3hgte3fwz0l3qloz10 1680238 1680153 2026-10-04T08:57:55Z MFTG 21816 1680238 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[بانەسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆکی]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گوجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و بڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> jkj997j7h8fmh9phnzz3kpa47rllllb 1680277 1680238 2026-10-04T09:48:24Z MFTG 21816 1680277 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[بانەسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆکی]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گۆجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و بڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> p3j8u7zw1op7i28mgf64rukjo4l4hwo 1680287 1680277 2026-10-04T10:07:39Z MFTG 21816 1680287 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[بانەسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆکی]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گۆجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گولەنی و باڤزێ]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> nkdwcyrhb5gs6q07nvkmvbtpj83t8rw 1680288 1680287 2026-10-04T10:09:03Z MFTG 21816 1680288 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای ئاکرێ |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای ئاکرێ]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای دھۆک]] > [[قەزای ئاکرێ]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[ئاکرێ]]'''(ناوەند) * [[ئێکمالە، ئاکرێ|ئێکمالە]] * [[باشقال ئاغا]] * [[باکرمان]] * [[بەیبیناڤا]] * [[خرپێ زێباری]] * [[خرپێ ھەرکی]] * [[خەردس]] * [[ڕاویتە]] * [[ڕەئسلعەین]] * [[ڕەزوک]] * [[زەرگیزا]] * [[سوسنا]] * [[شەرمن]] * [[شوش]] * [[قەسروک، ئاکرێ|قەسروک]] * [[کانی بادێ]] * [[کوزادارێ]] * [[گوشینا ھەرکی]] * [[گوندک نوێ]] * [[گوندک، ئاکرێ|گوندک]] | group2 = [[ناحیەی دینارتێ]] | list2 = * '''[[دینارتێ]]'''(ناوەند) * [[ئاڤدەلکا]] * [[ئاگل ژووری]] * [[ئاگل ژێری]] * [[ئامادا ژووری]] * [[ئامادا ژێری]] * [[ئەرتین ژووری]] * [[ئەرتین ژێری]] * [[ئێکمالە، دینارتێ|ئێکمالە]] * [[بابولا]] * [[بارودخانێ]] * [[بازێ قرنە]] * [[بازێ گەلی]] * [[بامشمش]] * [[بانیێ]] * [[بروش زاوەی]] * [[بزنارێ]] * [[بەرازکا]] * [[بەنی ماوەتا]] * [[بێرمەویێ]] * [[بیرەکەپرا]] * [[پالانا]] * [[پرێسە]] * [[تویژگێ]] * [[چاربوتێ]] * [[چالێ]] * [[چەم بێکێ]] * [[چەم چالێ]] * [[چەم سنێ]] * [[چەم شرتێ]] * [[چونێ]] * [[خالانە]] * [[خانەگێ، دینارتێ|خانەگێ]] * [[دریشکێ]] * [[دڤرێ]] * [[دەکان، دینارتێ|دەکان]] * [[دودی ژووری]] * [[دودی ژێری]] * [[دووپرێ]] * [[دووریانا دینارتێ]] * [[دۆستەکا]] * [[زانا ژێری]] * [[زەمەنێ]] * [[زێوکێ]] * [[ژێرکا]] * [[سریستانێ]] * [[سەرانی ژووری]] * [[سەرانی ژێری]] * [[سەرکەندالا]] * [[سەرکێ]] * [[سەرگەلی]] * [[سوسێ ژووری]] * [[سوسێ ژێری]] * [[سیانێ تەتۆ]] * [[سیانێ حاجی حسێن]] * [[شرتا]] * [[شکەفتێ، دینارتە|شکەفتێ]] * [[شنی ژووری]] * [[شنی ژێری]] * [[شەھێ]] * [[شیڤاگویسکێ]] * [[کادانا]] * [[کافیا]] * [[کاڤلکا]] * [[کانی حەلان]] * [[کانی ھژیرۆک]] * [[کەشکاڤا]] * [[کورتکا کەڤن]] * [[کورتکا نوێ]] * [[کویسکێ]] * [[کۆمەڵگەھا گربیش]] * [[گربیش ژووری]] * [[گربیش ژێری]] * [[گرێ سۆر]] * [[گسێ]] * [[گورگاڤا]] * [[گومانا]] * [[گوھانا]] * [[گیرەی]] * [[مالامووسا]] * [[مسلیانێ]] * [[مەڕانێ]] * [[مەزرینگانێ]] * [[مینبەرێ]] * [[مێرداڤیا]] * [[مێرگەڕەش، دینارتێ|میرگەڕەش]] * [[مێرگێ]] * [[مێرەکێ]] * [[مێوگێ]] * [[نپاخیێ]] * [[نەقەبا]] * [[ھنارێ]] * [[ھەرنێ]] * [[ھەشتکا ژووری]] * [[ھەشتکا ژێری]] * [[ھویکێ]] | group3 = [[ناحیەی بجیل]] | list3 = * '''[[بجیل]]'''(ناوەند) * [[ئەستریان]] * [[باڤزێ]] * [[بانەسۆر]] * [[بانییەقولێر]] * [[بانیێ، بجیل|بانیێ]] * [[بنھەڤراز]] * [[بوسێل]] * [[بێخمە]] * [[بێسمەکران]] * [[بیێ ژووری]] * [[جونەلە]] * [[چەمەسێل]] * [[خانەگاھێ]] * [[خەلا]] * [[خولێ]] * [[دارووک ژووری]] * [[دارووک ژێری]] * [[دازین بنزویر]] * [[دازین ژووری]] * [[دازین ژێری]] * [[دزۆکی]] * [[دەشتیل]] * [[دۆبێ]] * [[ڕولکا ژووری]] * [[ڕولکا ژێری]] * [[ڕولکا کەریم خانی]] * [[زراڤکێ]] * [[زرگێتا]] * [[زنتا]] * [[زێوە ژووری]] * [[زێوە ژێری]] * [[سامەدین]] * [[سەرسول، بجیل|سەرسول]] * [[سەروکانی، بجیل|سەروکانی]] * [[سوسناوە، بجیل|سوسناوە]] * [[سولاقە]] * [[سۆریا ژووری]] * [[سۆریا ژێری]] * [[شارانێ]] * [[شانەسۆر ژووری]] * [[شانەسۆر ژێری]] * [[شکەفتە گۆجار]] * [[شەرەفۆنا]] * [[شیڤان]] * [[قەسروک شێخ]] * [[کشانە]] * [[کەلاتی]] * [[کەندەسۆر ژووری]] * [[کەندەسۆر ژێری]] * [[کەندەگوڵ]] * [[کیلێ سێنان]] * [[کێلان]] * [[گەرمکا ژووری]] * [[گەرمکا ژێری]] * [[گەلوک مامساک ژووری]] * [[گەلوک مامساک ژێری]] * [[گەلوک مامگرد]] * [[گەویلان]] * [[گۆجار، بجیل|گۆجار]] * [[ماندیان ژووری]] * [[ماندیان ژێری]] * [[ملکانە]] * [[مەمندۆک]] * [[موکاوە]] * [[میربالیان]] * [[مێرگەموشکێ]] * [[نێروە]] * [[ھیزا]] | group4 = [[ناحیەی گردەسێن]] | list4 = * '''[[گردەسێن]]'''(ناوەند) * [[ئالەرەش]] * [[ئومەر خوشان]] * [[ئیسماڤا]] * [[باژێرەی ژووری]] * [[باژێرەی ژێری]] * [[باسەوێ]] * [[باشقال رەڤەند]] * [[باقسپێ]] * [[باناسۆر]] * [[بانەمل]] * [[بانورە]] * [[بەدریە]] * [[بەراک]] * [[بەردەسمت]] * [[بەھراوە فەقێ]] * [[بەھراوە مووسا]] * [[بێناتان، گردەسێن|بێناتان]] * [[پیرخولین کەڤن]] * [[پیرخولین نوێ]] * [[تیلبوک]] * [[جەلان ئامەدین]] * [[جەلان عەرەبوک]] * [[جەلیووک]] * [[جونا]] * [[چەم سماق]] * [[چولێرە]] * [[خاتووناوە]] * [[خرابە ژووری]] * [[خرابە ژێری]] * [[خرابە شا]] * [[خەرجاوا]] * [[خەلانە]] * [[خەلیلکان کەڤن]] * [[خەلین]] * [[خێلافەت]] * [[درەش]] * [[درین خواجە]] * [[درین شێخ]] * [[دوستان]] * [[ڕەبەنا]] * [[زێراف]] * [[زێلکە فاخر]] * [[ساڵەیێ]] * [[سپیماڵ]] * [[سمیلان، گردەسێن|سمیلان]] * [[سەردەریان]] * [[سەرکەڤرۆک]] * [[سورکان، گردەسێن|سورکان]] * [[سیتکان گچکە]] * [[سیتکان مەزن]] * [[سێلان ساڵەح]] * [[سێلان مامک]] * [[شابۆمەر]] * [[شیفرەزان]] * [[شێخ ئیلا]] * [[شێخانۆک مەلاحاجی]] * [[شێخانۆک نوێ]] * [[قەسروک مام بال]] * [[کەلەدێر]] * [[کورکا بەست]] * [[کورکا شێخ]] * [[کورکا مزگەفت]] * [[کوشکێ]] * [[کولەکا گچکە]] * [[کولەکا مەزن]] * [[کونسیخور]] * [[کۆمەڵگەی خەلیلکان]] * [[کێلەپسمیران]] * [[کێلەسپی، گردەسێن|کێلەسپی]] * [[کێلەشێخ بزێن]] * [[کێلێ، گردەسێن|کێلێ]] * [[گرئاشوور]] * [[گرگۆران]] * [[گلێنە، گردەسێن|گلێنە]] * [[گەرێ]] * [[گەشکا ژووری]] * [[گەشکا ژێری]] * [[گورانکا مام شێخا]] * [[گورانکا مەزن]] * [[گومکێ]] * [[لەکان]] * [[مام خەلیفە]] * [[مام داودان ژووری]] * [[مام داودان ژێری]] * [[مەلکێ حاجی]] * [[میرکاوە]] * [[میرگێن]] * [[نھاوا]] * [[نیاووک]] * [[نێرگزین، گردەسێن|نێرگزین]] * [[ھشکە بەست]] * [[وەرملان]] |below = ناوەند: [[ئاکرێ]]، شارۆچکەکان: [[دینارتێ]] و [[بجیل]] و [[گردەسێن]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> fh7vsmia0ipkhrpx1upgka6njmgvz0p 1 304527 1679975 1676382 2026-10-03T22:57:10Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1679975 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەحمەد مەرزووقی مالیکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1676381 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.islamic-heritage.com/author/109 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260904005149/https://www.islamic-heritage.com/author/109 بۆ https://www.islamic-heritage.com/author/109 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٤٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەحمەد مەرزووقی مالیکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1679974 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260904005149/https://www.islamic-heritage.com/author/109 بۆ https://www.islamic-heritage.com/author/109 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٥٧، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) abr7a6og870u8jgr2u3d74d682kvabm 1 304532 1680058 1676504 2026-10-04T04:30:52Z Aza 86 Aza پەڕەی [[وتووێژ:تینا پاکرەوان]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:تینا پاکڕەوان]] 1676504 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[تینا پاکرەوان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1676503 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130513095939/http://www.ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d بۆ http://ksabz.net/magContext.aspx?cid=012be877-1d05-442a-ae9d-54b689821d2d زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://varite.net/6913/%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.yjc.news/fa/amp/news/4714025 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250604081733/https://www.filimo.com/shot/190563/%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86/ بۆ https://www.filimo.com/shot/190563/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86// زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:١٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) p4y0qvg1s4vllljplo5jincdltwdepa 0 304539 1680048 1676588 2026-10-04T02:56:07Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680048 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەیبیناڤا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بیبینافا}}<br>{{lang-en| Baibinava}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.76722| 43.76739}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەیبیناڤا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.76722| 43.76739 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەیبیناڤا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٣) [[خێزان]] و (٣٨١) کەس، کە (١٧٥) [[نێر]] و (٢٠٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 42ho571ejcqx23lk4hzbjwiqhe3gahn 0 304576 1679809 1678133 2026-10-03T17:34:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:شانۆ|شانۆ]]، [[دەروازە:ئێران|ئێران]]، [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]]، [[دەروازە:ھونەرەکان|ھونەرەکان]]، [[دەروازە:وێژە|وێژە]] و [[دەروازە:ئاسیا|ئاسیا]] 1679809 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person|name=پارسا پیرووزفەڕ|image=Parsa Pirouzfar.jpg|caption=پیرووزفەڕ لە ساڵی ٢٠١٣|image_size=|birth_name=|birth_date=<!--- Note [[WP:DOB]]- need very strong sources for this-->|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation={{hlist|ئەکتەر|شانۆنامەنووس|دەرهێنەری شانۆ|وێنەکێش|وەرگێڕ}}|years_active=١٩٩٤{{ndash}}ئێستا|notable_works=|education=[[زانکۆی تاران]]|height=|website=}} '''پارسا پیروزفەر''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پارسا پیروزفر) ئەکتەر، دەرهێنەری شانۆ، وێنەکێش، [[شانۆنامەنووس]] و وەرگێڕی [[ئێران|ئێرانییە]].زیاتر بە ڕۆڵەکانی لە ''لە چاوی باوە'' (٢٠٠٩–٢٠١٠) و ''میوانی دایک'' (٢٠٠٤) ناسراوە. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] و خەڵاتی ئاهەنگی سینەمای ئێران، جگە لە پاڵێورابوونی بۆ [[سیمورغی بلوورین]]. == سەرەتای ژیان و خوێندن == پارسا پیرووزفەڕ لە [[تاران]] لە ئێران لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٨٤ تا ١٩٩٠، کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەیی بوو، یەکەم کۆمیک ستریپەکانی دروست کرد.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/0tHgKHtYLx/ |access-date=2019-01-27 |website=Instagram |language=en |title=پارسا پیرووزفەڕ لە ئینستاگرام: «پەڕەی یەکەمی داستانێکی وێنەییی تەواونەکراو/ بەھاری ١٣٦٥- ساڵی سێیەمی ناوەندی»}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/04MHbMNYMT/ |access-date=2019-01-27 |website=Instagram |language=en |title=پارسا پیرووزفەڕ لە ئینستاگرام: «پەڕەی یەکەمی داستانێکی وێنەییی تەواونەکراو/ زستانی ١٣٦٤- ساڵی سێیەمی ناوەندی»}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/1hzo3INYML/ |access-date=2019-01-27 |website=Instagram |language=en |title=پارسا پیرووزفەڕ لە ئینستاگرام: «پەڕەی یەکەمی داستانێکی وێنەیی لەسەر بنەمای داستانی کورت‌ی 'ئادەمە مەترسیدارەکان'ی ئەنتۆن چێخۆف/ بەھاری ١٣٦٩ - ساڵی چوارەمی ئامادەیی»}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/2CQhoEtYLk/ |access-date=2019-01-27 |website=Instagram |language=en |title=پارسا پیرووزفەڕ لە ئینستاگرام: «ئەتودێکی تر لەسەر داستانی وێنەییی 'دژی مافیا'، ئەمجارەیان بە جێگۆڕکێی ڕوخساری ھاوپۆلییەکان و مامۆستایان بۆ گێڕانی ڕۆڵی کەسایەتییەکانی داستانەکە. ڕۆڵی کۆمیسێر...»}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/1-J0WuNYMM/ |access-date=2019-01-27 |website=Instagram |language=en |title=پارسا پیرووزفەڕ لە ئینستاگرام: «پەڕەی یەکەمی داستانی وێنەییی 'دژی مافیا'/ ھاوینی ١٣٦٥- ساڵی سێیەمی ناوەندی»}}</ref> پاش تەواوکردنی قوتابخانەی ئامادەیی لە بەشی بیرکاری و [[فیزیک]] لە ساڵی ١٩٩٠، خوێندنی ئەکادیمیی لە بەشی [[وێنەکێشان]] لە کۆلێژی ھونەرە جوانەکانی [[زانکۆی تاران]] لە ساڵی ١٩٩١ دەست پێ کرد. لە هەمان ساڵدا، دەستیکرد بە ڕۆڵگێڕان لەسەر تەختەی شانۆ لە نمایشە جیاوازەکانی زانکۆدا. هەروەها لە ساڵی ١٩٩٣ تا ١٩٩٧ وەک ئەکتەری دۆبلاژ کاری کردووە. یەکەم ڕۆڵی سینەمایی لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا لە ساڵی ١٩٩٤ بوو، بە بەشدارییەکی کورت لە فیلمی ''پەری''ی داریوش مێهرجوویی.{{citation needed|date=July 2025}} لە هەمان ساڵدا، لەژێر چاودێریی مامۆستای ڕۆڵگێڕان مهین ئۆسکویی، دەرهێنەر و مامۆستای شانۆی ئێرانی و پێشەنگی ژنانی ھونەری شانۆی ئێران، لەسەر "متۆدی ڕۆڵگێڕانی ستانیسلاڤسکی" خوێندویەتی. <ref>{{cite web |date=5 June 2023 |url=https://www.tappersia.com/blog/most-known-and-best-iranian-actors-you-should-know/ |access-date=25 July 2025 |website=TAP Persia |title=بەناوبانگترین و باشترین ئەکتەرە ئێرانییەکان کە دەبێت بیانناسیت}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥، درێژەی بە خوێندنی ڕۆڵگێڕان دا لە پەیمانگەی ھونەرە دراماتیکییەکانی سەمەندەریان<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/samandarian.academy/ |title=پەیمانگەی ھونەری دراماتیکیی سەمەندەریان}}</ref> لەژێر چاودێریی دەرهێنەری دیاری سینەما و شانۆ، وەرگێڕ و مامۆستای ڕۆڵگێڕانی ئێرانی حەمید سەمەندەریان. یەکەم دەرکەوتنی لەسەر تەختەی شانۆ لە هەمان ساڵدا بوو. لە شانۆگەریی ''بێ نەوان'' بە دەرهێنانی [[بەھرۆز غەریبپوور]]، دەرهێنەری شانۆی ئێرانی و پێشەنگی شانۆی بووکەڵەییی نەریتیی ئێرانی بەشداری کرد، و ڕۆڵی ماریۆس پۆنت مێرسی گێڕا. دوای بەدەستھێنانی بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]] لە زانکۆی تاران، کۆلێژی [[ھونەرە جوانەکان]] لە بەشی [[وێنەکێشان]] لە ساڵی ١٩٩٧، لە شانۆگەریی ''بانوو ئاوی'' لە نووسینی یووکیۆ میشیما و بە دەرهێنانی [[بەھرام بەیزایی]] بەشداری کرد و ڕۆڵی ھیکاروی گێڕا. ئەوە دووەم دەرکەوتنی فەرمیی بوو لەسەر تەختەی شانۆ. == پیشە == پیرووزفەڕ بە فەرمی لە ساڵی ٢٠٠١ دەستیکرد بە کارکردن لەسەر پڕۆژە تایبەتییەکانی خۆی بۆ تەختەی شانۆ، و یەکەم کاری دەرهێنانی شانۆیی بە شانۆگەریی ''ھونەر''، شانۆنامەیەک لە نووسینی [[یاسمینا ڕێزا|یاسمینا ڕەزا]] ئەنجامدا. === ''ماتریۆشکاکان'' === لە ساڵی ٢٠١٥ پیرووزفەڕ دەرهێنانی بۆ شانۆگەریی ''ماتریۆشکاکان'' کرد، کە تەنزێکی [[زمانی فارسی|فارسیی]] بوو لەسەر بنەمای چیرۆکە کورتە ھەڵبژێردراوەکانی [[ئانتۆن چێخۆڤ|ئەنتۆن چێخۆف]]، و لە وەرگێڕان، نووسین و دەرهێنانی پارسا پیرووزفەڕ خۆی بوو. ''ماتریۆشکاکان'' بۆ یەکەمجار لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ لە Theatre West وەک نمایشێکی تاكەکەسی لە [[لۆس ئانجلەس]] نمایشکرا. شانۆگەرییەکە زیاتر لە ٣٠ کەسایەتی تێدایە<ref name="Financial Tribune">{{Cite web |last=Financial Tribune |date=4 September 2017 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/71752/1-actor-39-characters |title=١ ئەکتەر، ٣٩ کەسایەتی}}</ref> کە هەموویان لەلایەن پیرووزفەڕەوە لە بەرهەمهێنانە شانۆییەکەیدا ڕۆڵیان گێڕدراوە. پاشان بۆ ماوەی دوو ساڵ لە شارەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] وەک [[لۆس ئانجلەس]]، [[سان دیێگۆ]]، و [[بێرکڵی|بێرکلی]] و هەروەها لە [[تۆرۆنتۆ]]، [[ڤانکۆڤەر]]، و [[مۆنتریال]] لە [[کەنەدا]] لە ساڵانی ٢٠١٥ و ٢٠١٦ نمایشکرا؛ و سەرەنجام، دوای چەندین نمایش بەهۆی ناوبانگ و پێشوازییە زۆرەکەی، لە ساڵی ٢٠١٧ کۆتایی بە نمایشەکانی لە [[تاران]] ھێنا.<ref name="irna.ir">{{Cite web |date=July 2017 |url=http://www.irna.ir/en/News/81689690 |website=IRNA |title=پیرووزفەڕ شانۆگەرییەک لە ئەمریکای باکوور نمایش دەکات}}</ref><ref name="financialtribune.com">{{Cite news|url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/48360/pirouzfar-to-stage-matryoshka|title=پیرووزفەڕ 'ماتریۆشکاکان' نمایش دەکات|last=Financial Tribune|date=24 August 2016}}</ref><ref name="Iran Theater">{{Cite news|url=http://theater.ir/en/65189|title="ماتریۆشکاکان" دووبارە، پارسا پیرووزفەڕ لە شانۆی پالیز|last=Iran Theater|date=November 2016}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite news|url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/68694/pirouzfar-will-restage-matryoshka-at-paliz-theater|title=پیرووزفەڕ دووبارە 'ماتریۆشکاکان' لە شانۆی پالیز نمایش دەکاتەوە|last=Financial Tribune|date=21 July 2017}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite web |last=Financial Tribune |date=10 January 2017 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/57196/pirouzfar-s-39-roles-in-matryoshka |title=٣٩ ڕۆڵەکەی پیرووزفەڕ لە 'ماتریۆشکاکان'}}</ref> ''ماتریۆشکاکان'' گرنگییەکی تایبەتیان بۆ پیشەی پیرووزفەڕ هەبوو. نمایشەکەی، کە تێیدا زیاتر لە ٣٠ کەسایەتی شانۆگەرییەکەی بە تەنیا بەرجەستە کرد، خەڵاتی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری لە ٣٥ەمین خولی فێستیڤاڵی ساڵانەی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی شانۆی فەجر]] لە تاران لە ساڵی ٢٠١٧ بۆ دەستبەر کرد.<ref>{{Cite web |date=1 February 2017 |url=https://en.mehrnews.com/news/123188/35th-Fajr-Intl-Theater-Fest-names-winners |title=٣٥ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی شانۆی فەجر براوەکانی ڕاگەیاند}}</ref> === وتاربیژی و وانەوتنەوە === پیرووزفەڕ وەک مامۆستای شانۆ لە دەزگای ھونەری و کلتووریی کارنامە لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٥ وانەی ڕۆڵگێڕانی دەوتەوە<ref>{{Cite web |url=http://karnameh.org/ |access-date=2019-04-23 |website=karnameh.org |title=موسسه فرهنگی،هنری کارنامه}}</ref> هەروەها لە پۆلە دەرەکییەکانی ڕۆڵگێڕان لە [[زانکۆی عەلامە تەباتەبایی]] لە ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥ و لە قوتابخانەی فیلمی ھیلاج لە ساڵانی ٢٠٠٧، ٢٠١٠ و ٢٠١١.<ref>{{Cite web |url=https://hilaj.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305153132/http://www.hilaj.com/ |archive-date=5 March 2019 |access-date=2019-04-23 |website=hilaj.com |title=هیلاج – مدرسه فیلمسازی هیلاج |url-status=dead}}</ref> کارەکانی دیکەی وانەوتنەوە برێتین لە: * وۆرکشۆپەکان و پۆلەکانی ڕۆڵگێڕان<ref>{{Cite web |last=پارسا پیرووزفەڕ |url=https://www.instagram.com/actetude/ |title=Actetude}}</ref><ref>{{Cite web |last=Financial Tribune |date=6 December 2017 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/77395/dormishian-pirouzfar-workshops-in-ho-chi-minh-city |title=وۆرکشۆپەکانی درمیشیان و پیرووزفەڕ لە شاری ھۆچی مین}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015 |url=https://www.pccsd.org/All-peyk/No%20157/Peyk%20157-Englishf-web-events.pdf |title=بۆنەکان لە سان دیێگۆ/ پۆلی وۆرکشۆپی پارسا پیرووزفەڕ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015 |url=https://pccsd.org/All-peyk/No%20156/Peyk%20156-English-web.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190117122340/https://pccsd.org/All-peyk/No%20156/Peyk%20156-English-web.pdf |archive-date=17 January 2019 |title=گۆڤاری دووزمانی سەنتەری کلتووریی ئێرانی {{!}} خوێندنەوەی چێخۆف لە سەنتەرەکە لەلایەن پارسا پیرووزفەڕ {{!}} سان دیێگۆ، کالیفۆرنیا |url-status=dead}}</ref> * پۆلە دەرەکییەکانی ڕۆڵگێڕانی [[زانکۆی عەلامە تەباتەبایی]]، ٢٠٠٤–٢٠٠٥ * پەیمانگەی ھونەر و کلتووری کارنامە،<ref>{{Cite web |url=http://karnameh.org/en-about |title=دەربارەی پەیمانگەی ھونەر و کلتووری کارنامە/ مامۆستایانی ٢٠٠٢/ ڕۆڵگێڕانی شانۆ و سەر شاشە/ پارسا پیرووزفەڕ}}</ref> ٢٠٠٤–٢٠٠٥ === کارەکانی تر === لە کاتی دەرچوونی لە ئامادەیییەوە، پیرووزفەڕ بەشێوەی خولیی بەشداری کردووە لە [[پەیکەرتاشی]]، [[گرافیک دیزاین]]، و دروستکردنی [[تیزەر ترەیلەر|تیزەر]]. == چالاکی و ئەندامێتییەکانی == پیرووزفەڕ ئەندامی دامەزرێنەری ئەنجومەنی ئەکتەرانی شانۆی ئێرانە،<ref name="parstimes">{{Cite web |url=http://www.parstimes.com/theatre/ |title=شانۆ، ماڵپەڕی پارس تایمز (سەرچاوەکان بۆ شانۆی ئێرانی)}}</ref> ئەندامی ماڵی سینەما (یەکێتیی ئەنجومەنەکانی فیلمی ئێران)، ئەندامی ئەنجومەنی ئەکتەرانی فیلمی ئێران (I.F.A.A.)، و ئەنجومەنی شانۆیە. ئەندامێتییەکانی تر برێتین لە: * ئەنجومەنی ئەکتەرانی شانۆی ئێران، ئەندامی دامەزرێنەر * ماڵی سینەما (یەکێتیی ئەنجومەنەکانی فیلمی ئێران) * ئەنجومەنی ئەکتەرانی فیلمی ئێران (I.F.A.A.) * ئەنجومەنی ئەکتەرانی شانۆی ئێران * ئەنجومەنی شانۆ پیرووزفەڕ ئەندامی دەستەی داوەرانی ئەم فێستیڤاڵانەی فیلم بووە: * ٩یەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە ئوسترالیا (IFFA)، ٢٠٢٠ * ١٤یەمین ئاهەنگی ماڵی سینەما (یەکێتیی ئەنجومەنەکانی فیلمی ئێران)، ٢٠١٠ * ١٠یەمین ئاهەنگی ماڵی سینەما (یەکێتیی ئەنجومەنەکانی فیلمی ئێران)، ٢٠٠١ * ٩یەمین ئاهەنگی ماڵی سینەما (یەکێتیی ئەنجومەنەکانی فیلمی ئێران)، ٢٠٠٠ == فیلم و زنجیرە == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |ساڵ !ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[مەستی عیشق]] |[[مەولانای ڕۆمی|مەولانا]] | |- ! scope="row" |٢٠٢٠ |تی تی |ئیبراھیم | |- ! scope="row" |٢٠١٩ |مجبوریم | | |- ! scope="row" |٢٠١٨ |بی‌حسی موضعی |شاوڕوخ | |- ! scope="row" |٢٠١٤ |شکاف |فەرھاد | |- ! scope="row" |٢٠١٤ |نزدیکتر |ئیحسان | |- ! scope="row" |٢٠١٣ |زندگی جای دیگریست |عەلی | |- ! scope="row" |٢٠١٠ |اینجا بدون من |ڕەزا | |- ! scope="row" |٢٠١٠ |اسب حیوان نجیبی است |بۆرزوو | |- ! scope="row" |٢٠٠٩ |شبانه روز |فەرڕوخ | |- ! scope="row" |٢٠٠٤ |نقاب |نیما | |- ! scope="row" |٢٠٠٤ |زن زیادی |ڕەحیم | |- ! scope="row" |٢٠٠٤ |دیروقت | | |- ! scope="row" |٢٠٠٣ |مهمان مامان |یووسف | |- ! scope="row" |٢٠٠٣ |وقت چیدن گردوها |لەتیف کاشانی | |- ! scope="row" |٢٠٠٣ |اشک سرما |کاوە کیانی | |- ! scope="row" |٢٠٠٢ |عروس خوشقدم |ئەمجانبە | |- ! scope="row" |٢٠٠٠ |دختری بنام تندر |ڕەعد | |- ! scope="row" |١٩٩٩ |اعتراض |قاسم | |- ! scope="row" |١٩٩٩ |دختران انتظار |سەعید مەسرور | |- ! scope="row" |١٩٩٨ |شیدا |فەرھاد ھەرەندی | |- ! scope="row" |١٩٩٧ |مرسدس |یەحیی | |- ! scope="row" |١٩٩٥ |ضیافت |عەبد | |- ! scope="row" |١٩٩٤ |پری |پیاوی زاھید | |- ! scope="row" |١٩٩٢ |مجسمه |خوێندکار | |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |ساڵ !ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |١٩٩٢ |تلویزیون کابلی بچه‌ها | |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |- ! scope="row" |١٩٩٥ |در پناه تو |پارسا |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] |- ! scope="row" |١٩٩٨ |در قلب من |ڕەزا |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- ! scope="row" |٢٠٠٢ |سفر سبز |دەنیەل وێسبێرگ |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- ! scope="row" |٢٠٠٣–٢٠٠٩ |در چشم باد |بیژەن ئێرانی |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |- ! scope="row" |٢٠٢٢ |یاغی |بەھمەن |[[فیلیمۆ]] |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |بەھنام |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- !٢٠٢٥ |سرخ و سیاه | |نمایشی ماڵەوە |- !٢٠٢٦ |خانم شین | |نمایشی ماڵەوە |- |} === شانۆ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |ساڵ !ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ !نووسەر !وەرگێڕ !دەڕھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |سەرچاوە |- ! scope="row" |٢٠١٨–٢٠١٩ |ملاقات |مامۆستای قوتابخانە |فریدریک دورنمات |پارسا پیرووزفەڕ |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |٢٠١٨ |بینوایان |ژان ڤاڵژان |ڤیکتۆر ھوگۆ | |حوسێن پارسایی |(نمایشی موزیکاڵ) | |- ! scope="row" |٢٠١٨ |یک روز تابستانی |مۆف |سلاڤۆمیر مڕۆژەک |پارسا پیرووزفەڕ، سپیدە خوسرۆجاه |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |٢٠١٥–٢٠١٧ |ماتریوشکا |ھەموو ڕۆڵەکان |پارسا پیرووزفەڕ (لە سەر بنەمای ٨ داستانی کورتی [[ئانتۆن چێخۆڤ|ئەنتۆن چێخۆف]]) |پارسا پیرووزفەڕ |پارسا پیرووزفەڕ |شانۆنامەی ''ماتریۆشکاکان'' زیاتر لە ٣٠ ڕۆڵی تێدایە کە پارسا پیرووزفەڕ خۆی بە تەنیا بەرجەستەی ھەموو کەسایەتییەکانی کردووە لە ماوەی نمایشی ئەم بەرھەمەدا. براوەی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری پیاو لە بەشی نێودەوڵەتی بۆ ڕۆڵگێڕان لە شانۆ. ''ماتریۆشکاکان'' لە سی و پێنجەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی شانۆی فەجر]] (٢٠١٧) | |- ! scope="row" |٢٠١٤ |بر پهنه دریا |دووک |سلاڤۆمیر مڕۆژەک |پارسا پیرووزفەڕ |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |٢٠١٣ |سنگ‌ها در جیب‌هایش |لە ١٠ ڕۆڵدا |ماری ڕۆنز |پارسا پیرووزفەڕ |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |٢٠١٢ |خدای کشتار |ئالن ڕەلی |یاسمینا ڕەزا | |پارسا پیرووزفەڕ |خوێندنەوەی شانۆنامە | |- ! scope="row" |٢٠١١ |گلن‌گری گلن راس |ڕیکی ڕۆما |دیڤید مەمت |ئومێد ڕۆشنزەمیر |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |٢٠٠١ |هنر |مارک |یاسمینا ڕەزا |بەھمەن کیاروستەمی |پارسا پیرووزفەڕ | | |- ! scope="row" |١٩٩٨ |بانو آئویی |ھیکارو |یووکیۆ میشیما |بەھرام بەیزایی |بەھرام بەیزایی | | |- ! scope="row" |١٩٩٥–١٩٩٧ |بینوایان |ماریۆس |ڤیکتۆر ھوگۆ |بەھرۆز غەریبپوور |بەھرۆز غەریبپوور | | |} === دۆبلێر === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |ساڵ !ناونیشان ! scope="col" |دەڕھێنەر !گێڕەڕەوە !دامەزراوە ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |سەرچاوە |- ! scope="row" |٢٠٢١ |پرواز بر فراز آشیانه فاخته |میڵۆش فۆرمان |خوێندنەوەی بە دەنگی پارسا پیرووزفەڕ |سۆڤینا (سینەمای تایبەت بە نابینایان) |وەشانی تایبەت بە نابینایان | |} == سەرچاوە == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0685277}} * {{Instagram|parsapirou}} {{تووڵی دەروازە|شانۆ|ئێران|ژیاننامە|فیلم|ھونەرەکان|وێژە|ئاسیا}} [[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئێرانی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئێرانی]] [[پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران]] [[پۆل:پانتۆمیم]] s18q11q8i8337f4grpdl0sxwd29m5ha 0 304605 1679810 1678104 2026-10-03T17:34:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]] 1679810 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox person|name=مەحمود کەلاری<br>محمود کلاری|image=Mahmood Kalari.jpg|caption=|birth_date=|birth_place=[[تاران]]، ئێران|death_date=|death_place=|occupation=[[وێنەگری سینەمایی]]، سیناریۆنووس، دەرهێنەری فیلم، وێنەگر}} '''مەحموود کەلاری''' ({{langx|fa|محمود کلاری}}؛ لەدایکبووی [[تاران]]) [[وێنەگری سینەمایی]]، سیناریۆنووس، دەرهێنەری فیلم، و وێنەگرێکی ئێرانییە کە لەگەڵ ژمارەیەک لە دەرهێنەرە بەناوبانگەکانی ئێران وەکو [[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیاروستەمی]]، جەعفەر پەناهی، [[ئەسغەر فەرهادی]]، و موحسین مەخمه‌لباف کاری کردووە. دوای تەواوکردنی خولەکانی وێنەگری لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، یەکەم پێشانگای وێنەگری خۆی بە نیشانی «دیدار لەگەڵ خەڵکی دەوروبەرمان» لە [[زانکۆی تاران]] لە ساڵی ١٩٧٦ بەڕێوەبرد. دوای چەند ساڵێک لە ئاژانسی هەواڵی وێنەی سیگمای بنکە لە [[پاریس]] دامەزرا و بۆ ماوەی چوار ساڵ کاری بۆ کردن. لە ساڵی ١٩٨٠، لەلایەن گۆڤاری تایمەوە وەکو یەکێک لە «١٥ باشترین وێنەگرەکانی ساڵ» دەستنیشانکرا، و وێنەکانی لە گۆڤارە [[فەڕەنسا|فەرەنسی]]، [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]]، و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکاندا]] دەبینران. کەلاری گەڕایەوە بۆ ئێران و لە ساڵی ١٩٨٢ تا ١٩٨٤ وەکو سەرپەرشتیاری یەکەی وێنەگری بەشی تەلەڤیزیۆنی نیشتمانی تاران کاری کرد. کاروانی سینەمایی خۆی لە ساڵی ١٩٨٤ وەکو سینەماتۆگرافەری فیلمی Jadehay sard<ref>{{imdb title|0091086|Frosty Roads}}</ref> (١٩٨٥) (ڕێگاکانی سەرمابردوو) دەستپێکرد کە بەهۆیەوە خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] تاران بەدەستهێنا. لەو کاتەوە کاری وێنەگری بۆ زیاتر لە ٦٥ فیلم کردووە، لەوانە هەندێک لەو فیلمەی کە زۆرترین دەستخۆشی ڕەخنەگرانیان لێکراوە و لە سەرانسەری ئێران و جیهاندا قسەیان لەسەر کراوە. لەنێو ئەوانەدا: '' Sorb''<ref>{{imdb title|0096141|The Lead}}</ref> (١٩٨٨) (براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی)، ''Reyhaneh''<ref>{{imdb title|0114278|Reyhaneh}}</ref> (١٩٩٥) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سان سێباستیان)، ''کاتی خۆشەویستی'' (١٩٩٠) ( کە لە [[تورکیا]] وێنەی گیراو و نمایشکراو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]])، ''لە کەرخەوە تا ڕاین'' (١٩٩٠) (لە [[ئەڵمانیا]] وێنەی گیراو و نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[هامبۆرگ]] و [[مانھایم|مانهایم]])، ''سارا'' (١٩٩٢) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی سان سێباستیان، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، [[لۆس ئانجلەس]]، و [[شیکاگۆ]])، ''سەلام سینەما'' (١٩٩٥) (لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[مۆنتریال]]، [[تۆرۆنتۆ]]، [[لۆس ئانجلەس]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، و [[کان]] نمایشکراوە)، ''گەببە'' (١٩٩٦) (لە [[کان]]، [[مۆنتریال]]، [[تۆرۆنتۆ]]، [[ڤانکۆڤەر]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، [[لۆس ئانجلەس]] و ٢١ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی تری فیلم لە سەرانسەری جیهاندا نمایشکرا، براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] و براوەی خەڵاتی فیلمی جوڵاوی فوجی فیلم)، ''لەیلا'' (١٩٩٧) (لە ٧ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم نمایشکراو براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]])، ''Derakhte Golabi''<ref>{{imdb title|0187809|The Pear Tree}}</ref> (١٩٩٨) (براوەی هوگۆی زیوین لە فێستیڤاڵی فیلمی شیکاگۆ و هەڵبژێردراوە وەکو باشترین وێنەگری فیلمی جوڵاو لەلایەن داوەرانی نێودەوڵەتیی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]])، ''با ئێمە لەگەڵ خۆی دەبات'' (١٩٩٩) کە بەهۆیەوە کەلاری پاڵێورا بۆ خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە کێبڕکێی سەرەکی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پڵەس کامێریمەیج بۆ هونەری سینەماتۆگرافی، و ''ئۆفساید'' (٢٠٠٦) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[بەرلین]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، و [[پەیمانگای فیلمی ئەمریکی|AFI]]). یەکەم کاری دەرهێنەریی کەلاری فیلمی ''Abe-O Aftaab''<ref>{{imdb title|0177506|The Cloud and the Rising Sun}}</ref> (١٩٩٧) بوو کە تێیدا نووسەر و سینەماتۆگرافەریش بوو. لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[مۆنتریال]] و [[شیکاگۆ]] نمایشکرا و خەڵاتی باشترین فیلمی لە فێستیڤاڵی فیلمی مار دێل پلاتای [[ئەرژەنتین]] بەدەستهێنا.<ref>{{cite web |سەردێڕ= |url=http://www.mardelplatafilmfest.com/en/seccion/14o-festival/14o-festival?hl=en |title=١٤ەمین فێستیڤاڵ |publisher=فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مار دێل پلاتا |accessdate=6 January 2016}}</ref> کەلاری لە ساڵانی ١٩٩٩ و ٢٠٠٠دا وەکو ئەندامی دەستەی داوەرانی فێستیڤاڵی فیلمی [[پۆڵەندا]] هەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠٠١، فێستیڤاڵی نانت لە [[پاریس]] ڕێزی لە کارەکانی وەکو وێنەگرێک گرت و وێنەکانی نمایش کرد. لە ساڵی ٢٠٠٥ خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی بۆ فیلمی ''بابا عەزیز'' (٢٠٠٥) بەدەستهێنا کە لە دەرهێنانی دەرهێنەری [[توونس|تونسی]]-[[فەڕەنسا|فەرەنسی]] ناسر خەمیر بوو، لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی موسڵمانانی [[تاتارستان]]. دواتر، گەلەرییەکی وێنەکانی کە لە سەردەمی [[شۆڕشی ئێران]] لە ساڵی ١٩٧٩ وێنەی گرتبوون بۆ ڕای گشتی ئاشکراکرا، و پەرتووکێکی وێنەی کارەکانی لەو سەردەمەدا بڵاوکرایەوە. کەلاری کاری لە فیلمی [[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]] کردووە کە براوەی خەڵاتی [[ئۆسکار]]<nowiki/>ە، خەڵاتی بەقی زێڕینی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پڵەس کامێریمەیج بۆ هونەری سینەماتۆگرافی لە ساڵی ٢٠١١دا بۆ دەستەبەر کرد. == ژێدەرەکان == {{Reflist}} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0435534}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:زیندووان]] n5xff0kkkvvwsh3ng2rhjoh9jf9u57k 0 304607 1679701 1677044 2026-10-03T14:59:56Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679701 wikitext text/x-wiki {{Short description|خزمەتگوزاری تۆڕی کۆمەڵایەتیی تەلەڤیزیۆنی}}{{Infobox website|name=تیڤی تایم|logo=Logo TV Time.svg|caption=لۆگۆی تیڤی تایم|website_type=شوێنکەوتنی زنجیرە، تۆڕی کۆمەڵایەتی|registration=بەخۆڕایی|owner=Whip Media|language=[[فرەزمانی]]|launched={{start date and age|2011|05|11}}|current_status=ڕاگیراوە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ەوە}}{{Infobox software|operating system=[[ئای ئۆ ئێس|iOS]]، [[ئەندرۆید|ئەندرۆید]]|discontinued=بەڵێ|latest release version=10.11|website=https://www.tvtime.com/}} '''تیڤی تایم''' (بە ئینگلیزی:TV Time؛ پێشتر '''تیڤیشۆ تایم''') پلاتفۆرمێکی ڕاگیراوی چاودێریکردن و تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی کۆمەڵایەتی بوو بۆ فیلم زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان، کە لە شێوەی ئەپڵیکەیشن و وێبسایتی سەر کۆمپیوتەردا بەردەست بوو. بە بەکارهێنانی TheTVDB وەکو سەرچاوەی زانیاری، ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا زانیاری دەربارەی بەکارهێنانی میدیایییان پاشەکەوت بکەن و پێداچوونەوە و ڕەخنە بنووسن.<ref name="Perez 2018">{{cite web |last=Perez |first=Sarah |date=March 12, 2018 |url=https://techcrunch.com/2018/03/12/tv-time-the-tv-tracking-app-with-over-a-million-daily-users-can-now-find-your-next-binge/ |access-date=June 18, 2021 |website=TechCrunch |title=تیڤی تایم، ئەپی شوێنکەوتنی تیڤی بە زیاتر لە ملیۆنێک بەکارهێنەری ڕۆژانە، ئێستا دەتوانێت بینینی داهاتووت بۆ بدۆزێتەوە – تەکرانچ}}</ref> لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٦، تیڤی تایم ڕایگەیاند کە وێبسایت و ئەپڵیکەیشنەکەی لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ بەڕەسمی ڕادەگیرێن.<ref>{{Cite web |last=Hardwick |first=Tim |date=2026-07-02 |url=https://www.macrumors.com/2026/07/02/show-tracking-app-tv-time-shutting-down/ |access-date=2026-07-03 |website=[[MacRumors]] |language=en |title=ئەپی بەناوبانگی شوێنکەوتنی زنجیرەکان تیڤی تایم لە ١٥ی تەممووزدا دادەخرێت}}</ref> == مێژوو == {| class="wikitable sortable" |+هێڵی کاتی کۆمپانیا |2011 |تیڤی تایم وەکو تیڤیشۆ تایم لە [[پاریس]]، [[فەڕەنسا]] دەست بەکار دەکات. |- |2016 |کوپانیای Whip Networks، کە لە [[سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا]] بنکەی سەرەکییە، تیڤیشۆ تایم دەکڕێتەوە. |- |2017 |تیڤیشۆ تایم ناوەکەی دەگۆڕێت بۆ تیڤی تایم. |- |2018 |تیڤی تایم پلاتفۆرمی TVLytics ڕادەگەیەنێت، کە پلاتفۆرمێکی زانیارییە بۆ کۆمپانیاکانی میدیا. |- |2019 |تیڤی تایم سەرچاوەی زانیاریی ئۆنلاینی خۆی، TheTVDB دەکڕێتەوە. |- |2019 |تیڤی تایم بەشی فیلمەکان زیاد دەکات. |- |2019 |تیڤی تایم کۆمپانیای Mediamorph دەکڕێتەوە. |- |2026 |تیڤی تایم ڕایدەگەیەنێت کە خزمەتگوزارییەکانی ڕادەگرێت.<ref name="close">{{Cite web |last=Time |first=T. V. |url=https://whipmedia.freshdesk.com/support/solutions/articles/68000029988-tv-time-is-shutting-down |access-date=2026-07-02 |website=پشتیوانی تیڤی تایم |language=en |title=تیڤی تایم دادەخرێت}}</ref> |} == تایبەتمەندییەکان == تیڤی تایم پڕۆفایلی تایبەتی خۆی هەیە. کاتێک بەکارهێنەر ئەپەکە دەکاتەوە، چوار بەش لە خوارەوەی شاشەکە دەردەکەون: ''زنجیرەکان''، ''فیلمەکان''، ''دۆزینەوە'' و ''پڕۆفایل''.<ref name="Perez 2018" /> === زنجیرەکان === * لیستی سەیرکردن: لیستێک لە پۆستەر یان وێنەی زنجیرەکان بە کورتەی ئەڵقەکانەوە (بەپێی حەزی بەکارهێنەر). لەم تایبەتمەندییەدا، بەکارهێنەران دەتوانن ببینن چی زنجیرەیەک لەپاشدا سەیر بکەن، مێژووی سەیرکردن و ئەو زنجیرانەی پێشتر نەیانبینیوە ببینن. لە دیمەنی پۆستەردا، هێڵێکی زەرد بڕی پێشکەوتنی بەکارهێنەر لە زنجیرەکەدا پیشان دەدات. هەروەها ئەم بەشە ڕێگە دەدات ئەڵقەیەک وەکو "سەیرکراو" دیاری بكرێت. * پەڕەکانی زنجیرە: کاتێک ئەڵقەیەک وەکو سەیرکراو دیاری دەکرێت، پەڕەی ئەڵقەکە کۆمێنتی بەکارهێنەرانی تر پیشان دەدات و ڕێگە دەدات هەڵسەنگاندن بۆ ئەڵقەکە بکەیت، هەستەکانت دەرببڕیت و دەنگ بۆ کەسایەتییە دڵخوازەکانت بدەیت. ئەم تایبەتمەندییە یاسای "قەدەغەی [[پێشدەرخستن|سپۆیلەر]]"ی هەبوو، واتە تا بەکارهێنەر ئەڵقەکەی وەکو سەیرکراو نیشان نەدایە، کۆمێنت و ناوەڕۆکەکان دەشاردرانەوە. * داهاتوو: بەشی "داهاتوو" وەکو بیرخەرەوەیەک بۆ ئەڵقەکانی داهاتووی ئەو زنجیرانە کار دەکات کە بەکارهێنەر شوێنیان کەوتووە. === فیلمەکان === * لیستی سەیرکردن: هاوشێوەی بەشی زنجیرەکان، لیستێک لە پۆستەری فیلمەکان دەردەکەوێت. بەکارهێنەران دەتوانن ئەو فیلمەنەی زیادیان کردووە ببینن و نیشانەی سەیرکراویان لێ بدەن. * پەڕەکانی فیلم: پەڕەی فیلمەکان ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات هەڵسەنگاندن بۆ فیلمەکە بکەن، ڕای خۆیان دەرببڕن و دەنگ بە کەسایەتییە دڵخوازەکان بدەن. یاسای قەدەغەی [[پێشدەرخستن|سپۆیلەر]] لێرەشدا جێبەجێ دەکرێت. * داهاتوو: لیستی فیلمە داهاتووەکان ئەو فیلمەنەی تێدایە کە بەکارهێنەر زیادی کردوون بۆ لیستی سەیرکردن بەڵام هێشتا پەخش نەکراون. === دۆزینەوە === ئەپەکە تایبەتمەندی گەڕان و دۆزینەوە پێشکەش دەکات کە ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات زنجیرەی نوێ بیدۆزنەوە بەپێی پێوەرە جیاوازەکان وەکو جۆر (ژانر) و ناوبانگ. * گەڕان/دۆزینەوەی زیاتر: بەشی گەڕان ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا زنجیرە، فیلم و بەکارهێنەرانی تر بدۆزنەوە. * پێشنیازکراوەکان: بەشی "باشترین زنجیرەکان بۆ تۆ" ئەو بەرنامانە پیشان دەدات کە لەوانەیە بەکارهێنەر بیوێت زیادیان بکات بۆ لیستی سەیرکردنی خۆی بەپێی حەزەکانی پێشتری. * ترێندینگ: زنجیرە و فیلمە باوەکانی ڕۆژ پیشان دەدات بەپێی چالاکی بەکارهێنەران.<ref name="Perez 2018" /> === پڕۆفایل === * ئامارەکان: بەشی سەرەوەی پڕۆفایلی بەکارهێنەر هەندێک ئامار پیشان دەدات، وەکو ئەوەی چەندە کاتی بەسەر بردووە لە سەیرکردنی تەلەڤیزیۆندا کە پێی دەوترێت "کاتی تیڤی". * لیستەکانی زنجیرە و فیلم: پڕۆفایلی بەکارهێنەر ئەو زنجیرە و فیلمە تازانە پیشان دەدات کە تۆماری کردوون. * نیشانەکان (Badges): خەڵات و نیشانەی جۆراوجۆرن کە بەکارهێنەر بەدەستیانی دەهێنێت لەبەرامبەر چالاکییەکانی لە ناو ئەپەکەدا. === زمانەکان === ''تیڤی تایم'' بە چواردە زمانی جیاواز بەردەست بوو: [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی ھۆڵەندی|هۆڵەندی]]، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]، [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]، [[ئیتاڵی|ئیتالی]]، [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]، [[زمانی کۆری|کۆری]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، پورتوگالی بەڕازیلی، [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]، [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]]. == پێشوازیکردن == دەزگاکانی ڕاگەیاندن سەرنجی تایبەتیان دا بە خزمەتگوزارییەکانی ''تیڤی تایم'' وەکو ئامرازێکی شیکاری لە [[میدیای ستریمینگ|سەردەمی پەخشی ئۆنلایندا]]. لە ساڵی ٢٠١٨دا، کۆڤاری ''[[ڤارایتی|ڤارییەتی]]'' ئاماژەی بە زانیارییەکانی ''TVLytics''ی وێبسایتەکە کرد وەکو یەکێک لە هۆکارەکانی کۆمپانیای [[نێتفلیکس]] بۆ ئیمزا کردنی گرێبەستێکی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری لەگەڵ وارنەر برۆس تەلەڤیزیۆن بۆ هێشتنەوەی زنجیرەی کۆمیدیای ئەمریکی ''[[ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|فڕێندز]]'' لە سەر پلاتفۆرمەکەی.<ref name="Variety 2018 Binge Report">{{cite web |date=December 20, 2018 |url=https://variety.com/2018/digital/news/friends-greys-anatomy-most-binge-watched-2018-1203094184/ |access-date=June 18, 2021 |website=Variety |title='فڕێندز'، 'گڕەیس ئاناتۆمی' پڕبینەرترین زنجیرەکانی ساڵی ٢٠١٨ بوون: توێژینەوە}}</ref><ref name="Friends Deal">{{cite web |last=Spangler |first=Todd |date=December 3, 2018 |url=https://variety.com/2018/digital/news/friends-netflix-streaming-2019-renewal-1203078707/ |access-date=June 18, 2021 |website=Variety |title='فڕێندز' تا کۆتایی ساڵی ٢٠١٩ لە نێتفلیکس دەمێنێتەوە}}</ref> هەندێک لە ئەکتەرەکان وەکو [[ئالڤارۆ مۆرتێ|ئەلڤارۆ مۆرتێ]] و عومەر سی گرنگییان بە ئامارەکانی ''تیڤی تایم'' داوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا.<ref>"[https://twitter.com/AlvaroMorte/status/1339989260095655937 ئەلڤارۆ مۆرتێ لە تویتەر: "واو!! سوپاس!!"] بازدان لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١.</ref><ref>"[https://twitter.com/OmarSy/status/1404879096144793601 عومەر سی لە تویتەر: @netflix"] بازدان لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١.</ref> === خەڵاتەکان === لە ساڵی ٢٠٢١دا، ''تیڤی تایم'' خەڵاتی "باشترین ئەپلیكەیژنی کەیفخۆشی" لە ''خەڵاتەکانی وێبی'' بەدەستھێنا.<ref name="NEW Webby Gallery + Index">{{cite web |url=http://winners.webbyawards.com/2021/apps-and-software/general-mobile-ott-apps/entertainment/167683/tv-time |access-date=June 18, 2021 |website=NEW Webby Gallery + Index |title=پێشانگا و پێرستی نوێی وێبی}}</ref> == بنکەی زانیاری == ''تیڤی تایم'' بنکەدراوەی TheTVDB وەکو سەرچاوەی زانیاری بۆ هەموو زنجیرە و فیلمەکانی ناو کتێبخانەکەی بەکار دەهێنێت. لە ساڵی ٢٠١٩دا TheTVDB بە تەواوی لەلایەن تیڤی تایم کڕدراوە.<ref>{{Cite web |url=https://thetvdb.com/blog/something-new |access-date=2026-08-12 |website=thetvdb.com |language=en |title=شتێکی نوێ لە TheTVDB.com}}</ref> == بۆ خوێندنەوەی زیاتر == * {{cite web |date=July 15, 2015 |url=http://www.huffingtonpost.fr/2015/07/15/tvshow-time-appli-series-tele-tv-television-application_n_7785942.html |work=لە ھەفینگتن پۆست |title=تیڤیشۆ تایم، ئەپڵیکەیشنە فەڕەنسییەی شێوازی سەیرکردنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەگۆڕێت}} * {{cite magazine |date=November 25, 2014 |title=تیڤیشۆ تایم: وەک نێتفلیکس، بەڵام ھەرزانتر و لەگەڵ تورێنت |url=http://www.wired.it/mobile/app/2014/11/25/tvshow-time-come-netflix-economica-i-torrent/ |magazine=وایەرد}} * {{cite web |date=July 15, 2015 |url=https://techcrunch.com/2015/07/15/tvshow-time-releases-sleek-new-app-for-its-community-of-tv-addicts/#.57vheqh:0S13 |work=تەکرانچ |title=تیڤیشۆ تایم ئەپڵیکەیشنێکی نوێی زۆر ڕێکخراو بۆ کۆمەڵگەی خولیاکانی تیڤی بڵاودەکاتەوە |publisher=AOL}} == سەرچاوە == <references /> [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:سیستەمە پەسەندکەرەکان]] [[پۆل:وێبسایتەکانی تەلەڤیزیۆن]] fqhk29by4e2rwnjar1me9qkoetbuysa 1679760 1679701 2026-10-03T17:02:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]] و [[دەروازە:تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆن]] 1679760 wikitext text/x-wiki {{Short description|خزمەتگوزاری تۆڕی کۆمەڵایەتیی تەلەڤیزیۆنی}}{{Infobox website|name=تیڤی تایم|logo=Logo TV Time.svg|caption=لۆگۆی تیڤی تایم|website_type=شوێنکەوتنی زنجیرە، تۆڕی کۆمەڵایەتی|registration=بەخۆڕایی|owner=Whip Media|language=[[فرەزمانی]]|launched={{start date and age|2011|05|11}}|current_status=ڕاگیراوە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ەوە}}{{Infobox software|operating system=[[ئای ئۆ ئێس|iOS]]، [[ئەندرۆید|ئەندرۆید]]|discontinued=بەڵێ|latest release version=10.11|website=https://www.tvtime.com/}} '''تیڤی تایم''' (بە ئینگلیزی:TV Time؛ پێشتر '''تیڤیشۆ تایم''') پلاتفۆرمێکی ڕاگیراوی چاودێریکردن و تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی کۆمەڵایەتی بوو بۆ فیلم زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان، کە لە شێوەی ئەپڵیکەیشن و وێبسایتی سەر کۆمپیوتەردا بەردەست بوو. بە بەکارهێنانی TheTVDB وەکو سەرچاوەی زانیاری، ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا زانیاری دەربارەی بەکارهێنانی میدیایییان پاشەکەوت بکەن و پێداچوونەوە و ڕەخنە بنووسن.<ref name="Perez 2018">{{cite web |last=Perez |first=Sarah |date=March 12, 2018 |url=https://techcrunch.com/2018/03/12/tv-time-the-tv-tracking-app-with-over-a-million-daily-users-can-now-find-your-next-binge/ |access-date=June 18, 2021 |website=TechCrunch |title=تیڤی تایم، ئەپی شوێنکەوتنی تیڤی بە زیاتر لە ملیۆنێک بەکارهێنەری ڕۆژانە، ئێستا دەتوانێت بینینی داهاتووت بۆ بدۆزێتەوە – تەکرانچ}}</ref> لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٦، تیڤی تایم ڕایگەیاند کە وێبسایت و ئەپڵیکەیشنەکەی لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ بەڕەسمی ڕادەگیرێن.<ref>{{Cite web |last=Hardwick |first=Tim |date=2026-07-02 |url=https://www.macrumors.com/2026/07/02/show-tracking-app-tv-time-shutting-down/ |access-date=2026-07-03 |website=[[MacRumors]] |language=en |title=ئەپی بەناوبانگی شوێنکەوتنی زنجیرەکان تیڤی تایم لە ١٥ی تەممووزدا دادەخرێت}}</ref> == مێژوو == {| class="wikitable sortable" |+هێڵی کاتی کۆمپانیا |2011 |تیڤی تایم وەکو تیڤیشۆ تایم لە [[پاریس]]، [[فەڕەنسا]] دەست بەکار دەکات. |- |2016 |کوپانیای Whip Networks، کە لە [[سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا]] بنکەی سەرەکییە، تیڤیشۆ تایم دەکڕێتەوە. |- |2017 |تیڤیشۆ تایم ناوەکەی دەگۆڕێت بۆ تیڤی تایم. |- |2018 |تیڤی تایم پلاتفۆرمی TVLytics ڕادەگەیەنێت، کە پلاتفۆرمێکی زانیارییە بۆ کۆمپانیاکانی میدیا. |- |2019 |تیڤی تایم سەرچاوەی زانیاریی ئۆنلاینی خۆی، TheTVDB دەکڕێتەوە. |- |2019 |تیڤی تایم بەشی فیلمەکان زیاد دەکات. |- |2019 |تیڤی تایم کۆمپانیای Mediamorph دەکڕێتەوە. |- |2026 |تیڤی تایم ڕایدەگەیەنێت کە خزمەتگوزارییەکانی ڕادەگرێت.<ref name="close">{{Cite web |last=Time |first=T. V. |url=https://whipmedia.freshdesk.com/support/solutions/articles/68000029988-tv-time-is-shutting-down |access-date=2026-07-02 |website=پشتیوانی تیڤی تایم |language=en |title=تیڤی تایم دادەخرێت}}</ref> |} == تایبەتمەندییەکان == تیڤی تایم پڕۆفایلی تایبەتی خۆی هەیە. کاتێک بەکارهێنەر ئەپەکە دەکاتەوە، چوار بەش لە خوارەوەی شاشەکە دەردەکەون: ''زنجیرەکان''، ''فیلمەکان''، ''دۆزینەوە'' و ''پڕۆفایل''.<ref name="Perez 2018" /> === زنجیرەکان === * لیستی سەیرکردن: لیستێک لە پۆستەر یان وێنەی زنجیرەکان بە کورتەی ئەڵقەکانەوە (بەپێی حەزی بەکارهێنەر). لەم تایبەتمەندییەدا، بەکارهێنەران دەتوانن ببینن چی زنجیرەیەک لەپاشدا سەیر بکەن، مێژووی سەیرکردن و ئەو زنجیرانەی پێشتر نەیانبینیوە ببینن. لە دیمەنی پۆستەردا، هێڵێکی زەرد بڕی پێشکەوتنی بەکارهێنەر لە زنجیرەکەدا پیشان دەدات. هەروەها ئەم بەشە ڕێگە دەدات ئەڵقەیەک وەکو "سەیرکراو" دیاری بكرێت. * پەڕەکانی زنجیرە: کاتێک ئەڵقەیەک وەکو سەیرکراو دیاری دەکرێت، پەڕەی ئەڵقەکە کۆمێنتی بەکارهێنەرانی تر پیشان دەدات و ڕێگە دەدات هەڵسەنگاندن بۆ ئەڵقەکە بکەیت، هەستەکانت دەرببڕیت و دەنگ بۆ کەسایەتییە دڵخوازەکانت بدەیت. ئەم تایبەتمەندییە یاسای "قەدەغەی [[پێشدەرخستن|سپۆیلەر]]"ی هەبوو، واتە تا بەکارهێنەر ئەڵقەکەی وەکو سەیرکراو نیشان نەدایە، کۆمێنت و ناوەڕۆکەکان دەشاردرانەوە. * داهاتوو: بەشی "داهاتوو" وەکو بیرخەرەوەیەک بۆ ئەڵقەکانی داهاتووی ئەو زنجیرانە کار دەکات کە بەکارهێنەر شوێنیان کەوتووە. === فیلمەکان === * لیستی سەیرکردن: هاوشێوەی بەشی زنجیرەکان، لیستێک لە پۆستەری فیلمەکان دەردەکەوێت. بەکارهێنەران دەتوانن ئەو فیلمەنەی زیادیان کردووە ببینن و نیشانەی سەیرکراویان لێ بدەن. * پەڕەکانی فیلم: پەڕەی فیلمەکان ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات هەڵسەنگاندن بۆ فیلمەکە بکەن، ڕای خۆیان دەرببڕن و دەنگ بە کەسایەتییە دڵخوازەکان بدەن. یاسای قەدەغەی [[پێشدەرخستن|سپۆیلەر]] لێرەشدا جێبەجێ دەکرێت. * داهاتوو: لیستی فیلمە داهاتووەکان ئەو فیلمەنەی تێدایە کە بەکارهێنەر زیادی کردوون بۆ لیستی سەیرکردن بەڵام هێشتا پەخش نەکراون. === دۆزینەوە === ئەپەکە تایبەتمەندی گەڕان و دۆزینەوە پێشکەش دەکات کە ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات زنجیرەی نوێ بیدۆزنەوە بەپێی پێوەرە جیاوازەکان وەکو جۆر (ژانر) و ناوبانگ. * گەڕان/دۆزینەوەی زیاتر: بەشی گەڕان ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا زنجیرە، فیلم و بەکارهێنەرانی تر بدۆزنەوە. * پێشنیازکراوەکان: بەشی "باشترین زنجیرەکان بۆ تۆ" ئەو بەرنامانە پیشان دەدات کە لەوانەیە بەکارهێنەر بیوێت زیادیان بکات بۆ لیستی سەیرکردنی خۆی بەپێی حەزەکانی پێشتری. * ترێندینگ: زنجیرە و فیلمە باوەکانی ڕۆژ پیشان دەدات بەپێی چالاکی بەکارهێنەران.<ref name="Perez 2018" /> === پڕۆفایل === * ئامارەکان: بەشی سەرەوەی پڕۆفایلی بەکارهێنەر هەندێک ئامار پیشان دەدات، وەکو ئەوەی چەندە کاتی بەسەر بردووە لە سەیرکردنی تەلەڤیزیۆندا کە پێی دەوترێت "کاتی تیڤی". * لیستەکانی زنجیرە و فیلم: پڕۆفایلی بەکارهێنەر ئەو زنجیرە و فیلمە تازانە پیشان دەدات کە تۆماری کردوون. * نیشانەکان (Badges): خەڵات و نیشانەی جۆراوجۆرن کە بەکارهێنەر بەدەستیانی دەهێنێت لەبەرامبەر چالاکییەکانی لە ناو ئەپەکەدا. === زمانەکان === ''تیڤی تایم'' بە چواردە زمانی جیاواز بەردەست بوو: [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی ھۆڵەندی|هۆڵەندی]]، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]، [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]، [[ئیتاڵی|ئیتالی]]، [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]، [[زمانی کۆری|کۆری]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، پورتوگالی بەڕازیلی، [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]، [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]]. == پێشوازیکردن == دەزگاکانی ڕاگەیاندن سەرنجی تایبەتیان دا بە خزمەتگوزارییەکانی ''تیڤی تایم'' وەکو ئامرازێکی شیکاری لە [[میدیای ستریمینگ|سەردەمی پەخشی ئۆنلایندا]]. لە ساڵی ٢٠١٨دا، کۆڤاری ''[[ڤارایتی|ڤارییەتی]]'' ئاماژەی بە زانیارییەکانی ''TVLytics''ی وێبسایتەکە کرد وەکو یەکێک لە هۆکارەکانی کۆمپانیای [[نێتفلیکس]] بۆ ئیمزا کردنی گرێبەستێکی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری لەگەڵ وارنەر برۆس تەلەڤیزیۆن بۆ هێشتنەوەی زنجیرەی کۆمیدیای ئەمریکی ''[[ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|فڕێندز]]'' لە سەر پلاتفۆرمەکەی.<ref name="Variety 2018 Binge Report">{{cite web |date=December 20, 2018 |url=https://variety.com/2018/digital/news/friends-greys-anatomy-most-binge-watched-2018-1203094184/ |access-date=June 18, 2021 |website=Variety |title='فڕێندز'، 'گڕەیس ئاناتۆمی' پڕبینەرترین زنجیرەکانی ساڵی ٢٠١٨ بوون: توێژینەوە}}</ref><ref name="Friends Deal">{{cite web |last=Spangler |first=Todd |date=December 3, 2018 |url=https://variety.com/2018/digital/news/friends-netflix-streaming-2019-renewal-1203078707/ |access-date=June 18, 2021 |website=Variety |title='فڕێندز' تا کۆتایی ساڵی ٢٠١٩ لە نێتفلیکس دەمێنێتەوە}}</ref> هەندێک لە ئەکتەرەکان وەکو [[ئالڤارۆ مۆرتێ|ئەلڤارۆ مۆرتێ]] و عومەر سی گرنگییان بە ئامارەکانی ''تیڤی تایم'' داوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا.<ref>"[https://twitter.com/AlvaroMorte/status/1339989260095655937 ئەلڤارۆ مۆرتێ لە تویتەر: "واو!! سوپاس!!"] بازدان لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١.</ref><ref>"[https://twitter.com/OmarSy/status/1404879096144793601 عومەر سی لە تویتەر: @netflix"] بازدان لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١.</ref> === خەڵاتەکان === لە ساڵی ٢٠٢١دا، ''تیڤی تایم'' خەڵاتی "باشترین ئەپلیكەیژنی کەیفخۆشی" لە ''خەڵاتەکانی وێبی'' بەدەستھێنا.<ref name="NEW Webby Gallery + Index">{{cite web |url=http://winners.webbyawards.com/2021/apps-and-software/general-mobile-ott-apps/entertainment/167683/tv-time |access-date=June 18, 2021 |website=NEW Webby Gallery + Index |title=پێشانگا و پێرستی نوێی وێبی}}</ref> == بنکەی زانیاری == ''تیڤی تایم'' بنکەدراوەی TheTVDB وەکو سەرچاوەی زانیاری بۆ هەموو زنجیرە و فیلمەکانی ناو کتێبخانەکەی بەکار دەهێنێت. لە ساڵی ٢٠١٩دا TheTVDB بە تەواوی لەلایەن تیڤی تایم کڕدراوە.<ref>{{Cite web |url=https://thetvdb.com/blog/something-new |access-date=2026-08-12 |website=thetvdb.com |language=en |title=شتێکی نوێ لە TheTVDB.com}}</ref> == بۆ خوێندنەوەی زیاتر == * {{cite web |date=July 15, 2015 |url=http://www.huffingtonpost.fr/2015/07/15/tvshow-time-appli-series-tele-tv-television-application_n_7785942.html |work=لە ھەفینگتن پۆست |title=تیڤیشۆ تایم، ئەپڵیکەیشنە فەڕەنسییەی شێوازی سەیرکردنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەگۆڕێت}} * {{cite magazine |date=November 25, 2014 |title=تیڤیشۆ تایم: وەک نێتفلیکس، بەڵام ھەرزانتر و لەگەڵ تورێنت |url=http://www.wired.it/mobile/app/2014/11/25/tvshow-time-come-netflix-economica-i-torrent/ |magazine=وایەرد}} * {{cite web |date=July 15, 2015 |url=https://techcrunch.com/2015/07/15/tvshow-time-releases-sleek-new-app-for-its-community-of-tv-addicts/#.57vheqh:0S13 |work=تەکرانچ |title=تیڤیشۆ تایم ئەپڵیکەیشنێکی نوێی زۆر ڕێکخراو بۆ کۆمەڵگەی خولیاکانی تیڤی بڵاودەکاتەوە |publisher=AOL}} == سەرچاوە == <references /> {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:سیستەمە پەسەندکەرەکان]] [[پۆل:وێبسایتەکانی تەلەڤیزیۆن]] neqcelw3rlhsg8uasd59aph15evcphr 0 304632 1679937 1678095 2026-10-03T22:33:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1679937 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:A_SCENE_in_the_New_FARCE_called_the_RIVALS_or_a_Visit_to_the_Heir_Presumptive_1819.jpg|alt=کاریکاتێرێکی تەنزئامێزی ساڵی ١٨١٩ کە گاڵتە بە هەوڵەکانی هەندێک لە ئەندامانی خێزانی شاهانەی بەریتانیا دەکات بۆ هێنانەدیی میراتگرێکی گریمانەکراو. لەو سەردەمەدا پاشا جۆرجی سێیەم لە کۆتایی تەمەنیدا بوو، و کوڕەکەی کە جێنشینی دیاریکراو بوو (دواتر بووە جۆرجی چوارەم) هیچ منداڵێکی یاساییی زیندووی نەبوو. لە ساڵی ١٨٣٠دا تەخت گەیشتە میراتگرە گریمانەکراوەکە کە برا بچووکەکەی بوو، واتە ویلیەمی چوارەم. بەڵام ئەویش کاتێک لە ساڵی ١٨٣٧دا کۆچی دوایی کرد، هیچ منداڵێکی یاساییی لەپاش خۆی بەجێنەهێشتبوو؛ بۆیە ڤیکتۆریا، کچی براکەیان شازادە ئێدوارد، بووە شاژن. (لە کاریکاتێرەکەدا ئەو ژنەی جلی زەردی لەبەردایە شازادە ڤیکتۆریای ساکس کۆبورگ زاڵفێلدە کە وەک ژنێکی دووگیان کێشراوە و شاژن ڤیکتۆریای داهاتووی لە سکدایە.)|وێنۆک|کاریکاتێرێکی تەنزئامێزی ساڵی ١٨١٩ کە گاڵتە بە هەوڵەکانی هەندێک لە ئەندامانی [[خەنەوادەی شاھانەی بەریتانیا|خێزانی شاهانەی بەریتانیا]] دەکات بۆ هێنانەدیی میراتگرێکی گریمانەکراو. لەو سەردەمەدا پاشا [[جۆرجی سێیەم]] لە کۆتایی تەمەنیدا بوو، و کوڕەکەی کە جێنشینی دیاریکراو بوو (دواتر بووە [[جۆرجی چوارەم]]) هیچ منداڵێکی یاساییی زیندووی نەبوو. لە ساڵی ١٨٣٠دا تەخت گەیشتە میراتگرە گریمانەکراوەکە کە برا بچووکەکەی بوو، واتە [[ویلیامی چوارەم|ویلیەمی چوارەم]]. بەڵام ئەویش کاتێک لە ساڵی ١٨٣٧دا کۆچی دوایی کرد، هیچ منداڵێکی یاساییی لەپاش خۆی بەجێنەهێشتبوو؛ بۆیە [[ڤیکتۆریا (شاژن)|ڤیکتۆریا]]، کچی براکەیان شازادە ئێدوارد، بووە شاژن. (لە کاریکاتێرەکەدا ئەو ژنەی جلی زەردی لەبەردایە [[شاژن ڤیکتۆریا (ئەڵمانیا)|شازادە ڤیکتۆریای ساکس کۆبورگ زاڵفێلدە]] کە وەک ژنێکی دووگیان کێشراوە و شاژن ڤیکتۆریای داهاتووی لە سکدایە.)]] '''میراتگری گریمانەکراو''' ئەو کەسەیە کە مافی وەرگرتنی تەخت، پێگەی لۆردایەتی، یان هەر پلە و نازناوێکی [[میراتبەری|میراتیی]] دیکەی هەیە، بە مەرجێک کەسێکی تر بە مافێکی بەهێزترەوە لەدایک نەبێت یان دەرنەکەوێت. ئەم پێگەیە جێگیر و بڕاوە نییە؛ ئەگەر کەسێک لەدایک بێت یان بناسرێت کە مافێکی بەهێزتری هەبێت، پێگەی میراتگری گریمانەکراو لە کەسی یەکەم دەسێنرێتەوە.<ref>{{cite web |url=http://definitions.uslegal.com/h/heir-presumptive/ |title=Heir Presumptive Law & Legal Definition |publisher=USLegal.com |access-date=2012-11-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://dictionary.reverso.net/english-definition/presumptive%20nominee |title=Heir presumptive |publisher=Reverso.net |access-date=2012-11-07}}</ref> ئەم دۆخە پێچەوانەی [[جێنشین|جێنشینی دیاریکراوە]]، کە مافەکەی بە هیچ شێوەیەک بەهۆی لەدایکبوونی کەسی ترەوە لانابرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پاشایەتی]] cx28dfr6ka9rgwyr0ad1u7mq8l8spp0 0 304670 1680338 1679177 2026-10-04T11:12:14Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[ھەفیی تاران]] بۆ [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] 1680338 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] lxlhm1miilt6xwezjeb3izshrpysxea 0 304698 1679808 1678150 2026-10-03T17:33:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]] و [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]] 1679808 wikitext text/x-wiki {{شێوازەکانی حکوومەت}} [[پەڕگە:夏桀像.png|وێنۆک|پاشا [[جیێی سیا]] کە چەکێکی جۆری جی بەدەستەوەیە و لەسەر دوو ژن دانیشتووە.]] '''ستەمکار''' (بە [[زمانی یۆنانیی کۆن]]: τύραννος، لاتینی: túrannos بە واتای «فەرمانڕەوای ڕەھا») فەرمانڕەوایەکی ڕەھایە لە دەسەڵاتی [[ئۆتۆکراسی]]دا کە بە [[یاسا]] سنووردار نەکراوە، یان کەسێکە کە سەروەریی فەرمانڕەوایەکی شەرعیی زەوت کردووە. ستەمکاران زۆرجار وەک کەسانی دڵڕەق و بێبەزەیی وێنا دەکرێن، و لەوانەیە بە پەنابردن بۆ کەرەستەی سەرکوتکەرانە بەرگری لە پێگەی خۆیان بکەن.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Tyrant |encyclopedia=[[زانیارینامەی بریتانیکا]] |volume=27 |page=548 |edition=11th |date=1911 |quote=TYRANT (Gr. τύραννος, master, ruler), a term applied in modern times to a ruler of a cruel and oppressive character.}}</ref><ref name="Diderot">{{cite journal |url=https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=did;cc=did;rgn=main;view=text;idno=did2222.0001.238 |title=Tyrant |journal=Encyclopedia of Diderot & d'Alembert – Collaborative Translation Project |date=2009-11-06 |access-date=2015-04-01 |quote=[...] today by tyrant one understands, not only a usurper of sovereign power, but even a legitimate sovereign who abuses his power in order to violate the law, to oppress his people, and to make his subjects the victims of his passions and unjust desires, which he substitutes for laws.}}</ref> زاراوە ڕەسەنە یۆنانییەکە بە واتای دەسەڵاتدارێکی باڵای ڕەھا دەھات کە بەبێ مافێکی دەستووری گەیشتبووە دەسەڵات،<ref name="Britannica">{{cite web |title=tyrant |url=https://www.britannica.com/topic/tyrant |website=[[زانیارینامەی بریتانیکا]] |date=2025-02-01 |access-date=2025-03-23}}</ref> و ئەم وشەیە لە سەردەمی ئارکاییک و سەرەتای سەردەمی کلاسیکدا واتا و ئاماژەیەکی بێلایەنانەی ھەبوو.<ref name="Kagan">{{cite book |last=Kagan |first=Donald |title=Pericles of Athens and the Birth of Democracy |publisher=[[سایمۆن ئاند شۆستەر]] |page=250 |date=1998 |isbn=978-0-684-86395-5 |url=https://books.google.com/books?id=viBOKgmt8LkC&q=usurper%20tyrannos%20pericles&pg=PA250 |access-date=2020-12-08}}</ref> ئەو [[حکوومەت]]ەی کە لەلایەن ستەمکارێکەوە بەڕێوە دەبردرێت، بەگشتی پێی دەوترێت '''ستەمکاری'''.<ref name="Boesche">{{cite book |last=Boesche |first=Roger |title=Theories of Tyranny: From Plato to Arendt |date=2010 |publisher=Penn State Press |isbn=978-0-271-04405-7 |url=https://books.google.com/books?id=6l5mfnfqHdgC&dq=%22a%20tyranny%20is%22&pg=PA72 |page=72}}</ref><ref name="Newell2013">{{cite book |last=Newell |first=Waller R. |title=Tyranny: A New Interpretation |date=2013-05-27 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-35484-5 |url=https://books.google.com/books?id=INcgAwAAQBAJ&dq=tyrants%20newell&pg=PA14 |page=14}}</ref><ref name="Newell2016">{{cite book |last=Newell |first=Waller R. |title=Tyrants |date=2016-03-29 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-08305-9 |url=https://books.google.com/books?id=1s-xCwAAQBAJ&dq=tyrants%20newell&pg=PA3 |page=3}}</ref> فەیلەسووفە کۆنەکانی وەک [[ئەفلاتوون]] و [[ئەرەستوو]]، چەمکی «تیرانۆس» (ستەمکار)یان وەک شێوازێکی نەرێنیی حوکمڕانی دەبینی، و بەھۆی کاریگەریی یەکلاکەرەوەی فەلسەفە لەسەر سیاسەت، ستەمکارییان بە «چوارەمین و خراپترین نەخۆشیی دەوڵەت» دانا.<ref name="PlatoRepBook8">[[ئەفلاتوون]]، ''[[کۆمار (ئەفلاتوون)|کۆمار]]''، بەشی ٨.</ref> ئەوان ستەمکاریان وەک کەسێک پێناسە دەکرد کە بەبێ یاسا حوکم دەکات، و ڕێگەی توند و دڵڕەقانە لە دژی ھەم گەلەکەی خۆی و ھەم لە دژی کەسانی دیکە بەکار دەھێنێت.<ref name="AristotlePolitics">{{cite web |url=https://classics.mit.edu/Aristotle/politics.1.one.html |title=Politics by Aristotle |via=Internet Classics Archive, [[ئەنستیتۆی تەکنۆلۆژیی ماساچووسیتس]] |website=classics.mit.edu |access-date=2019-05-21}}</ref><ref name="PlatoRepublicGutenberg">{{cite web |url=https://gutenberg.org/files/1497/1497-h/1497-h.htm |title=The Republic, by Plato |via=[[پڕۆژەی گوتنبێرگ]] |website=gutenberg.org |access-date=2019-05-21}}</ref> ئەفلاتوون بەتایبەتی ڕایگەیاند کە: {{وتە|ستەمکاران بێبەشن لەو توانستەی کە ئامرازی بڕیاردان و دادوەرییە—واتە ژیری. مرۆڤی ستەمکار کۆیلەیە چونکە باشترین بەشی ئەو (ژیری) کۆیلە کراوە، و بە ھەمان شێوە، دەوڵەتی ستەمکاریش کۆیلەیە، چونکە ئەویش ژیری و ڕێکوپێکیی تێدا نییە.|[[ئەفلاتوون]]|''[[کۆمار (ئەفلاتوون)|کۆمار]]''، بەشی ھەشتەم}} ئینسایکڵۆپیدیای «ئێنسیکلۆپێدی» (Encyclopédie) زاراوەکەی بە داگیرکەری دەسەڵاتی باڵا پێناسە کردووە کە «ژێردەستەکانی دەکاتە قوربانیی ئارەزووە نەشیاو و نادادپەروەرەکانی خۆی، کە لەبری یاساکان دایناون».<ref name="Diderot" /> لە کۆتاییەکانی سەدەی پێنجەم و سەدەی چوارەمی پێش زایین، جۆرێکی نوێ لە ستەمکار سەریھەڵدا کە لەلایەن [[ھێزی سەربازی]]یەوە پشتیوانی دەکرا، بەتایبەتی لە [[سیسیلیا]]. تۆمەتی ستەمکاری دەکرێت بۆ چەندین جۆری حوکمڕانی بەکار بھێنرێت: * بۆ حکوومەتێک کە لەلایەن تاکەکەسێکەوە بەڕێوە دەبرێت (لە دەسەڵاتی [[ئۆتۆکراسی]]دا) * بۆ حکوومەتێک کە لەلایەن کەمینەیەکەوە بەڕێوە دەبرێت (لە ئۆلیگارشیدا، ستەمکاریی کەمینە) * بۆ حکوومەتێک کە لەلایەن زۆرینەیەکەوە بەڕێوە دەبرێت (لە [[دیموکراسی]]دا، ستەمکاریی زۆرینە) == ڕیشەناسی == ناو لە زمانی ئینگلیزیدا لە سەردەمی [[زمانی ئینگلیزیی ناوین]]دا لە ڕێگەی [[فەڕەنسیی کۆن]]ەوە لە دەیەی ١٢٩٠ بەدواوە دەرکەوتووە. ئەم وشەیە لە [[زمانی لاتینی]]یەوە وەرگیراوە (tyrannus) کە بە واتای فەرمانڕەوای ناشەرعی دێت، و ئەویش لە بەرامبەردا لە [[زمانی یۆنانیی کۆن]]ەوە ھاتووە (τύραννος یان túrannos) کە بە واتای فەرمانڕەوا یان پاشای [[دەوڵەت شار]] دێت؛ túrannos ڕەچەڵەکێکی پێش یۆنانیی ھەیە، و ڕەنگە لە زمانی لیدییەوە ھاتبێت.<ref name="Etymonline">{{cite web |url=https://www.etymonline.com/word/tyrant |title=Etymology of "tyrant" by etymonline |website=etymonline}}</ref><ref name="Beekes">{{cite book |last=Beekes |first=Robert S. P. |title=Etymological Dictionary of Greek |publisher=Brill |date=2009 |pages=1519–1520 |isbn=978-90-04-17418-4}}</ref> پیتی کۆتایی «-t» لە فەڕەنسیی کۆندا بەھۆی پەیوەستکردنی بە کارگێڕیی ئێستای «-ant» زیادی کردووە.<ref name="OED">{{cite book |title=[[فەرھەنگی ئینگلیزیی ئۆکسفۆرد]] |edition=2nd |date=1989 |entry=tyrant}}</ref> == پێناسە == مۆرتیمەر ئادلەر دەڵێت: «وشەی ستەمکاری بە چەندین مانای جیاواز بەکار ھاتووە، نەک تەنیا لەلایەن یۆنانییەکانەوە بەڵکوو لە تەواوی نەریتی پەڕتووکە مەزنەکاندا».<ref name="Adler">{{cite book |editor-last=Adler |editor-first=Mortimer J. |title=Great Books of the Western World |publisher=[[زانیارینامەی بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]] |location=Chicago |volume=3: The Great Ideas: II |chapter=95: Tyranny |date=1952}}</ref> [[فەرھەنگی ئینگلیزیی ئۆکسفۆرد]] چەندین پێناسەی جێگرەوە پێشکەش دەکات: فەرمانڕەوا، فەرمانڕەوایەکی ناشەرعی، فەرمانڕەوایەکی ڕەھا، یان فەرمانڕەوایەکی چەوسێنەر، نادادپەروەر، یان دڵڕەق.<ref name="Lexico">{{cite web |url=https://www.lexico.com/definition/tyrant |title=TYRANT {{!}} Meaning & Definition for UK English {{!}} Lexico.com |date=2021-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026213317/https://www.lexico.com/definition/tyrant |archive-date=2021-10-26 |url-status=dead}}</ref><ref name="Britannica" /> ئەم زاراوەیە بە زۆری بۆ ئۆتۆکراتە توندوتیژەکان بەکار دەھێنرێت کە بە شێوازی دڕندانە حوکمی ژێردەستەکانیان دەکەن.<ref name="Britannica" /> پۆڵ ڕەیی توێژەر جەختی لەوە کردووەتەوە کە حوکمی ستەمکارانە «بە شێوازێک لە شێوازەکان» بە درێژایی مێژووی مرۆڤایەتی بووەتە «باو و نەریت»، و ئەوەشی زیاد کردووە کە «وا دیار نییە لەناو بچێت».<ref name="Rahe2019Face">{{cite web |url=https://www.the-american-interest.com/2019/05/06/the-new-face-of-tyranny/ |title=The New Face of Tyranny |date=2019-05-06 |website=The American Interest}}</ref> == چاندی یۆنانی و ڕۆمانی == ستەمکارانی یۆنانی کۆن و سیسیلیا ھەلپەرستی خاوەن دەسەڵات بوون کە لە ڕێگەی دەستەبەرکردنی پشتیوانیی لایەنە جیاوازەکانی کۆمەڵگەوە دەگەیشتنە دەسەڵات. وشەی «تیرانۆس»، کە ڕەنگە لە ڕەچەڵەکی پێش یۆنانی، پێلاسی یان ڕۆژھەڵاتی بێت،<ref name="Forrest1986">{{cite book |last=Forrest |first=George |chapter=Greece, the history of the Archaic period |editor1-last=Boardman |editor1-first=John |editor2-last=Griffin |editor2-first=Jasper |editor3-last=Murray |editor3-first=Oswyn |title=The Oxford History of the Classical World |publisher=Oxford University Press |date=1986 |isbn=978-0-19-872112-3}}</ref> لەو سەردەمەدا ئاماژەیەکی بێلایەنانەی ھەبوو؛ بە سادەیی ئاماژەی بە ھەر کەسێک دەکرد کە بە ڕێگەی نایاسایی دەسەڵاتی سیاسی لە ناو [[دەوڵەت شار]]ێکدا بەدەستھێنابێت.<ref name="Kagan" /> ستەمکارە یۆنانییەکان لە ڕێگەی بەکارھێنانی سەربازانی بەکرێگیراوی دەرەوەی دەوڵەت شارەکانی خۆیانەوە لە دەسەڵاتدا دەمانەوە. بۆ گاڵتەکردن بە ستەمکاری، [[تالیس]] نووسیویەتی کە نامۆترین شت بۆ بینین بریتییە لە «ستەمکارێکی بەساڵاچوو»، بەو مانایەی کە ستەمکاران پشتیوانیی جەماوەرییان نییە تا بتوانن بۆ ماوەیەکی درێژ لە ژیان و دەسەڵاتدا بمێننەوە.<ref name="Thales">{{cite web |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Diogenes_Laertius/Lives_of_the_Eminent_Philosophers/1/Thales*.html |title=LacusCurtius • Diogenes Laërtius: Thales |website=LacusCurtius}}</ref> === ستەمکارانی سەردەمی کۆن (ئارکاییک) === یەکێک لە سەرەتاییترین بەکارھێنانە ناسراوەکانی وشەی «ستەمکار» لە زمانی یۆنانیدا لەلایەن شاعیر ئارکیلۆکۆسەوە بوو سەبارەت بە پاشا گیگێسی لیدیا.<ref name="Roberts2005">{{cite encyclopedia |editor-last=Roberts |editor-first=J. W. |title=tyranny |encyclopedia=The Oxford dictionary of the classical world |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |date=2005 |isbn=978-0-19-280146-3}}</ref> گیگێس دەسەڵاتی بەدەستھێنا لە ڕێگەی کوشتنی پاشا کاندۆلس و ھاوسەرگیری لەگەڵ شاژنەکەیدا.<ref name="GygesBritannica">{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Gyges |title=Gyges {{!}} Lydian Ruler, Tyrant & Conqueror |website=[[زانیارینامەی بریتانیکا|Britannica]]}}</ref> سەردەمی زێڕینی ستەمکارانی سەردەمی کۆن لە سەرەتای سەدەی شھ‌شەمی پێش زایین بوو، کاتێک کلێستێنێس حوکمی سیکیۆنی دەکرد لە پێلۆپۆنێس و پۆلیکراتێس حوکمی [[ساموس]]ی دەکرد. لەم ماوەیەدا، یاخیبوونەکان زۆرێک لە حکوومەتەکانی ناوچەی [[دەریای ئێژە]]یان ڕووخاند.<ref name="Langer1948">{{cite book |editor-last=Langer |editor-first=William L. |title=An Encyclopedia of World History |publisher=Houghton Mifflin |location=Boston |date=1948 |page=48}}</ref> کیڵۆن، ئیفۆری دەسەڵاتدار و لێھاتووی سپارتا، ھاوپەیمانییەکی بەھێزی لە نێوان دەوڵەتە دراوسێکاندا دروست کرد لە ڕێگەی ھاوبەشی لەگەڵ ئەو گرووپانەی کە دەیانویست دژی حوکمی ستەمکارانەی ناپەسەند بوەستنەوە.<ref name="Rahe2019Sparta">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=yv-hDwAAQBAJ&dq=chilon%20spartan%20ephor%20alliance&pg=PA226 |title=Sparta's First Attic War |isbn=978-0-300-24261-4 |last1=Rahe |first1=Paul Anthony |date=2019-08-06 |publisher=Yale University Press |page=226}}</ref> لە ڕێگەی دەستێوەردان لە دژی ستەمکارانی سیکیۆن، کۆرینت و ئەتینا، سپارتا توانی پێش لەشکرکێشییەکانی پارس سەرکردایەتیی یۆنانییەکان بگرێتە دەست. لە ھەمان کاتدا، کاتێک [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]] پێشڕەویی بەرەو یۆنان کرد، زۆرێک لە ستەمکاران داوای یارمەتییان لە پارس کرد لە دژی ئەو ھێزە جەماوەرییانەی کە ھەوڵی دوورخستنەوەیانیان دەدا.<ref name="Cawkwell2005">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=XhNREAAAQBAJ&dq=tyrants%20seek%20persian%20support&pg=PA53 |title=The Greek Wars: The Failure of Persia |isbn=978-0-19-154124-7 |last1=Cawkwell |first1=George |date=2005-03-31 |publisher=Oxford University Press |page=53}}</ref> ==== کۆرینت ==== کۆرینت لانکەی یەکێک لە سەرەتاییترین ستەمکارە یۆنانییەکان بوو.<ref name="Freeman1999">{{cite book |last=Freeman |first=Charles |title=The Greek achievement: the foundation of the Western world |publisher=Viking |location=New York |date=1999 |isbn=978-0-670-88515-2 |pages=72–73, 99–100 |url=https://archive.org/details/greekachievement0000free/page/72}}</ref> لە کۆرینت، زیادبوونی سامان لە ڕێگەی بازرگانیی کۆلۆنییەکانەوە، و فراوانبوونی ئاسۆکان بەھۆی ھەناردەکردنی شەراب و ڕۆن، لەگەڵ ئەزموونە نوێکانی ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست کە لەلایەن چەکدارە بەکرێگیراوەکانەوە ھێنرانەوە، ژینگەیەکی نوێیان خولقاند. بارودۆخ لەبار بوو بۆ کیپسێلۆس تا دەسەڵاتی [[ئەرستۆکراسی]]ی بنەماڵەی باکیادای زاڵ بەڵام ناپەسەند بڕووخێنێت.<ref name="Fine1983">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=NjeM0kcp8swC&dq=cypselus+hoplites&pg=PA111 |title=The Ancient Greeks: A Critical History |isbn=978-0-674-03314-6 |last1=Fine |first1=John Van Antwerp |date=1983 |publisher=Harvard University Press |page=111}}</ref> ئەندامانی ئەم دەستەیە لە ساڵی ٦٥٧ی پێش زایین کوژران، لەسێدارە دران، یان دوورخرانەوە. کۆرینت لە ڕووی ئابوورییەوە لە ژێر دەسەڵاتی ئەودا گەشەی سەند، و کیپسێلۆس توانی بەبێ پاسەوانی تایبەت فەرمانڕەوایی بکات. کاتێک ئەو پێگەی خۆی بۆ کوڕەکەی، پێریاندر، بەجێھێشت، پێریاندر فەرمانڕەوایەکی کەمتر خۆشەویست بوو و وەک کەسێکی دڕندەتر ناسرا.<ref name="Champion2011Vol1">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=rbbNDwAAQBAJ&pg=PT50 |title=The Tyrants of Syracuse Volume I: 480–367 BC |isbn=978-1-84884-934-1 |last1=Champion |first1=Jeff |date=2011-02-23 |publisher=Casemate Publishers}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لە سەردەمی کیپسێلۆس و پێریاندردا، کۆرینت دەسەڵاتی خۆی بەسەر کۆلۆنییەکانیدا توندوتۆڵ کرد، و ھەناردەکردنی گۆزەی کۆرینتی برەوی سەند. بەڵام ستەمکاران بە دەگمەن سەرکەوتوو دەبوون لە دانانی میراتگرێکی ئارام. پێریاندر ژنە دووگیانەکەی بە پەیژەدا فڕێدایە خوارەوە و کوشتی، کەنیزەکەکانی بە زیندوویی سووتاند، کوڕەکەی دوورخستەوە، لەگەڵ خەزووریدا جەنگا و ھەوڵی دا ٣٠٠ کوڕی نەیارەکانی خەسێنێت.<ref name="Durant1939">{{cite book |last=Durant |first=Will |title=The Life of Greece |publisher=[[سایمۆن ئاند شۆستەر]] |location=New York |date=1939 |pages=90–91 |url=https://archive.org/details/lifeofgreece00dura}}</ref> ئەو لە پێگەی خۆیدا مایەوە، بەڵام جێنشینەکەی کەمتر بەبەخت بوو و دەرکرا. دواتر کۆرینت لەلایەن ئۆلیگارشییەکەوە بەڕێوە دەبرا کە سەرەنجام لە سەدەی چوارەمدا لە شۆڕشێکی لایەنگری دیموکراسیدا ڕووخێنرا.<ref name="Champion2011Vol1" /> ==== ئەتینا ==== [[پەڕگە:Grupo tiranicidas 04.JPG|وێنۆک|پەیکەری ھارمۆدیۆس و ئاریستۆگیتۆن، کە وەک دوو ستەمکارکوژ دەناسران، دوای ئەوەی ھیپارکۆسیان کوشت و بوونە ھێمای دیاری [[دیموکراسی|دیموکراسیی ئەتینا]].]] ئەتینا لە کۆتایی سەردەمی ئارکاییکدا بووە جێگەی ستەمکاران.<ref name="Langer50">{{cite book |editor-last=Langer |editor-first=William L. |title=An Encyclopedia of World History |publisher=Houghton Mifflin |location=Boston |date=1948 |pages=50–52}}</ref> لە [[ئەتینا]]، دانیشتووان سەرەتا نازناوی ستەمکاریان بەخشییە پێیسیستراتۆس (خزمێکی سۆلۆنی یاسادانەری ئەتینا) کە دوای دوو ھەوڵی سەرکەوتوونەبوو، لە ساڵی ٥٤٦ی پێش زاییندا توانی خۆی وەک ستەمکار دابمەزرێنێت. ئەو بە پشتیوانیی خۆشگوزەرانیی جووتیاران و بەرژەوەندییەکانی خاوەن زەوییەکان کە بەھۆی ھەناردەکردنی ڕۆنی زەیتوون سوودمەند بوون، و ھەروەھا لایەنگرانی لە ماراتۆنەوە، دەسەڵاتی ڕەھای بەدەستھێنا.<ref name="PlutarchSolon">{{cite web |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Solon*.html |title=Plutarch • Life of Solon |website=LacusCurtius}}</ref> لە ڕێگەی بەرنامەیەکی فراوانی کارە گشتییەکانەوە، وەک پەرەپێدانی پەرستنی دەوڵەتی بۆ [[ئەتینا (میتۆلۆژی)|ئەتینا]]، ھاندانی دروستکردنی فێستیڤاڵەکان، پشتیوانیکردنی یارییەکانی پاناتینایک، و پشتیوانیکردنی فێستیڤاڵی دیۆنیسیا (کە سەرەنجام بووە ھۆی پەرەسەندنی شانۆی ئەتینا)، پێیسیستراتۆس بە جەماوەری مایەوە.<ref name="Kyle1993">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=qw4NAn5z1lwC&dq=pisistratus+athena+cult&pg=PA29 |title=Athletics in Ancient Athens |isbn=978-90-04-09759-9 |last1=Kyle |first1=Donald G. |date=1993 |publisher=Brill |page=29}}</ref><ref name="Boardman1982">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0qAoqP4g1fEC&dq=pisistratus%20olive%20oil&pg=PA408 |title=The Cambridge Ancient History |isbn=978-0-521-23447-4 |last1=Boardman |first1=John |last2=Hammond |first2=N. G. L. |date=1982-08-05 |publisher=Cambridge University Press |page=408}}</ref> دوای ئەو کوڕەکانی ھاتن، و لەگەڵ گەشەکردنی دواتری [[دیموکراسی]] لە ئەتینادا، وشەی ستەمکار مانای نەرێنیی وەرگرت. لە ساڵی ٥١٤ی پێش زایین، ھیپارکۆسی کوڕی پێیسیستراتۆس، لە ئەتینا لەلایەن ھارمۆدیۆس و ئاریستۆگیتۆنەوە کوژرا—کە لەو کاتەوە بە «ستەمکارکوژەکان» ناودێر کران.<ref name="ThucydidesWar">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=1byKQSdfYMwC&dq=thucydides%20peloponnesian%20war&pg=PT3 |title=History of the Peloponnesian War |isbn=978-0-14-190939-4 |author1=Thucydides |date=1974-02-28 |publisher=Penguin UK}}</ref> لە ساڵی ٥١٠ی پێش زایین، ھیپیاسی برای ھیپارکۆس بەھۆی ھاوپەیمانیی پیلانگێڕی، دوورخستنەوە و ھێزی سەربازیی سپارتاوە دەرکرا.<ref name="Sacks2014">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=yyrao0dadqAC&pg=PA157 |title=Encyclopedia of the Ancient Greek World |isbn=978-1-4381-1020-2 |last1=Sacks |first1=David |last2=Murray |first2=Oswyn |last3=Brody |first3=Lisa R. |date=2014-05-14 |publisher=Infobase |page=157}}</ref><ref name="Thucydides6594">توسیدید، ''مێژووی جەنگی پێلۆپۆنێسی''، ٦.٥٩.٤</ref> بیروباوەڕی دژە ستەمکاری بەتایبەتی لە دوای ساڵی ٥٠٨ی پێش زایین لە ئەتینادا چەسپا، کاتێک کلێستێنێس سیستەمی سیاسیی چاککرد تا شێوەی دیموکراسی وەربگرێت. دواتر ھیپیاس پێشنیاری کرد کە لە جیاتیی پارسەکان فەرمانڕەوایی یۆنانییەکان بکات و ئامۆژگاریی سەربازیی بەخشییە سوپای پارس لە دژی یۆنانییەکان.<ref name="Durant235">{{cite book |last=Durant |first=Will |title=The Life of Greece |publisher=[[سایمۆن ئاند شۆستەر]] |location=New York |date=1939 |page=235 |url=https://archive.org/details/lifeofgreece00dura/page/235}}</ref> === ستەمکارانی سیسیلیا === ناودارترین ستەمکارانی سیسیلیا ماوەیەکی زۆر دوای سەردەمی ئارکاییک دەرکەوتن.<ref name="Langer57">{{cite book |editor-last=Langer |editor-first=William L. |title=An Encyclopedia of World History |publisher=Houghton Mifflin |location=Boston |date=1948 |pages=57, 66}}</ref> دەسەڵاتە ستەمکارییەکانی سیسیلیا بەھۆی ھۆکاری ھاوشێوەوە سەریانھەڵدا، بەڵام لەوێ مەترسیی ھێرشەکانی کارتاژ بووە ھۆی بەردەوامبوونی ستەمکاری، و یارمەتیدەر بوو لە سەرھەڵدانی سەرکردە سەربازییەکان بە جۆرێک کە خەڵک لە پشتیان یەکبگرن.<ref name="Champion2011Vol1" /><ref name="ChampionVol2">{{cite book |last=Champion |first=Jeff |url=https://books.google.com/books?id=X2PNDwAAQBAJ&pg=PA5 |title=The Tyrants of Syracuse Volume II: War in Ancient Sicily, 367–211 BC |date=2012-07-19 |publisher=Casemate Publishers |isbn=978-1-84468-296-6 |page=5}}</ref> لە نموونەی ستەمکارانی سیسیلیا بریتین لە گێلۆ، ھێرۆی یەکەم، دیۆنیسیۆسی گەورە، دیۆنیسیۆسی گەنج، و ئاگاتۆکلێسی سیراکۆس.<ref name="ChampionVol2" /> مەترسییە بەردەوامەکانی سەر ژیانی ئەم دەسەڵاتدارانە لە چیرۆکی فێرکاریی «شمشێری دامۆکلیس»دا دەرکەوتووە.<ref name="CiceroDamocles">سیسرۆ، ''دیبەیتەکانی توسکولان''، ٥. ٦١.</ref> === ستەمکارانی دواتر === لە ژێر ھەژموونی [[شانشینی مەقدۆنیا]]دا لە سەدەی چوارەم و سێیەمی پێش زاییندا، نەوەیەکی نوێ لە ستەمکاران لە یۆناندا سەریانھەڵدا، بەتایبەت لە سەردەمی پاشا ئەنتیگۆنۆسی دووەم گۆناتاسدا، کە دەسەڵاتدارانی دەستبەستەی لە چەندین شاری پێلۆپۆنێس دانا. لە نموونەی ئەوانە: کلیۆنی سیکیۆن، ئاریستۆدیمۆسی مێگالۆپۆلیس، ئاریستۆماکۆسی یەکەمی ئارگۆس، ئابانتیداسی سیکیۆن، ئاریستیپۆسی ئارگۆس، لیدیاداس لە مێگالۆپۆلیس، ئاریستۆماکۆسی دووەمی ئارگۆس، و کسنۆنی ھێرمیۆن بوون.<ref name="Champion2011Vol1" /><ref name="ChampionVol2" /> لە بەرامبەر ئەم فەرمانڕەوایانەدا، لە ساڵی ٢٨٠ی پێش زایین شارە دیموکراتەکان یەکیان گرت و «یەکێتیی ئاکیا»یان پێکھێنا، کە توانی نفوزی خۆی بگەیەنێتە ناوچەکانی کۆرینتیا، مێگاریس، ئارگۆلیس و ئارکادیا. لە ساڵی ٢٥١ی پێش زایینەوە بە ڕابەرایەتیی ئاراتۆسی سیکیۆن، ئاکیاییەکان چەندین شاریان ڕزگار کرد، کە لە زۆر باردا لە ڕێگەی قایلکردنی ستەمکارەکان بوو بۆ دەستلەکارکێشانەوە؛ کاتێک ئاراتۆس لە ساڵی ٢١٣ی پێش زایین مرد، خاکی یۆنان بۆ زیاتر لە ١٥ ساڵ لە ستەمکاران پاک ببووەوە.<ref name="PlutarchAratus">{{cite web |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Aratus*.html |title=Plutarch • Life of Aratus |website=LacusCurtius}}</ref> دواھەمین ستەمکار لە خاکی سەرەکیی یۆناندا نابیسی سپارتا بوو، کە لە ساڵی ١٩٢ی پێش زایین تیرۆر کرا.<ref name="Livy35">{{cite web |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0165%3Abook%3D35%3Achapter%3D35 |title=Titus Livius (Livy), the History of Rome, Book 35, chapter 35 |website=Perseus Digital Library}}</ref> === ستەمکارانی ڕۆمانی === مێژوونووسانی ڕۆمانی وەک [[سویتۆنیوس]]، تاسیتوس، [[پلوتارک]]، و [[یوسفوس]] زۆرجار باسی ستەمکارییان لە بەرامبەر «[[سەربەستی|ئازادی]]»دا دەکرد.<ref name="Beard2015">{{cite book |last=Beard |first=Mary |title=SPQR – A History of Ancient Rome |publisher=Liveright |location=New York |date=2015 |pages=393, 421–428 |isbn=978-0-87140-423-7}}</ref> ستەمکاری پەیوەست دەکرا بە دەسەڵاتی ئیمپراتۆری و ئەو فەرمانڕەوایانەی کە دەسەڵاتێکی زۆریان لە ئەنجومەنی پیرانی ڕۆما زەوت دەکرد. لایەنگرانی ئازادی بەگشتی پشتیوانییان لە سیستەمی کۆماری و ئەنجومەنی پیران دەکرد. بۆ نموونە، سەبارەت بە [[جولیوس سێزار]] و بکوژەکانی، سویتۆنیوس نووسیویەتی: {{وتە|لەبەر ئەوە پیلانەکان کە پێشتر بە جیا لەلایەن دەستەی دوو یان سێ کەسییەوە دادەڕێژران، بوون بە یەک پیلانی گشتی؛ چونکە تەنانەت خەڵکیش چیتر لە بارودۆخی ئێستا ڕازی نەبوون، بەڵکوو بە نھێنی و بە ئاشکرا دژی ستەمکاریی ئەو یاخی دەبوون و داوای پارێزەرانی ئازادییان دەکرد.|[[سویتۆنیوس]]|''ژیانی دوازدە قەیسەرەکە''، ژیانی جولیوس سێزار، ٨٠}} شارۆمەندانی ئیمپراتۆریەت لە دەستنیشانکردنی ستەمکاراندا زۆر پارێزکار بوون؛ «سەر و دەستەکانی [[سیسرۆ]] بڕدران و لەسەر سەکۆی ئەنجومەنی پیران چەقێنران بۆ ئەوەی مەترسییەکانی دەربڕینی ڕای ئاشکرا دژی ستەمکاری بەبیر ھەمووان بھێننەوە».<ref name="Ryan2012">{{cite book |last=Ryan |first=Alan |title=On politics: a history of political thought from Herodotus to the present |publisher=Liveright |location=New York |date=2012 |page=116 |isbn=978-0-87140-465-7}}</ref> یوسفوس ستەمکارانی لە مێژووی پەڕتووکی پیرۆزدا دیاری کرد، لەوانە [[نەمروود]]، [[مووسا]]، مەکابییەکان و ھێرۆدی مەزن.<ref name="Chapman2016">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=YmXKCQAAQBAJ&dq=josephus+nimrod+herod+moses+tyrants&pg=PA102 |title=A Companion to Josephus |isbn=978-1-4443-3533-0 |last1=Chapman |first1=Honora Howell |last2=Rodgers |first2=Zuleika |date=2016-01-19 |publisher=John Wiley & Sons |page=102}}</ref> === بیری سیاسیی یۆنانی === یۆنانییەکان ھەم داگیرکەرانی دەسەڵات و ھەم ئەو کەسانەشیان بە ستەمکار دەزانی کە حوکمڕانییان لە داگیرکەرانەوە بە میرات پێ دەگەیشت.<ref name="Kagan" /> پۆلیبیۆس (نزیکەی ١٥٠ی پێش زایین) ئاماژەی بەوە کردووە کە سەرەنجام ھەر دەسەڵاتێکی تاکەکەسی (پاشایەتی یان سەرۆکایەتی) تووشی گەندەڵی دەبێت و دەگۆڕێت بۆ ستەمکاری.<ref name="Polybius">{{cite book |last=Polybius |title=The Rise of the Roman Empire |translator=Ian Scott-Kilvert |publisher=Penguin |location=London |date=1979 |chapter=Book 6}}</ref> فەیلەسووفە یۆنانییەکان جەختیان لەسەر چۆنایەتیی دەسەڵات دەکردەوە نەک شەرعییەت یان دەسەڵاتی ڕەھا: «ئەفلاتوون و ئەرەستوو ھەردووکیان باس لە پاشا وەک پاشایەکی باش و ستەمکار وەک فەرمانڕەوایەکی خراپ دەکەن. ھەردووکیان دەڵێن کە [[پاشایەتی]]، یان فەرمانڕەوایی لەلایەن تاکەکەسێکەوە، کاتێک شایستەیە کە لە پێناو بەرژەوەندی و خۆشگوزەرانیی حوکمکراواندا بێت، و ستەمکارانەیە کاتێک تەنیا لە خزمەت بەرژەوەندیی فەرمانڕەوادا بێت. ھەردووکیان بێیاسایی—چ بە پێشێلکردنی یاسا ھەبووەکان بێت یان حوکمڕانی بە فەرمانی کەسی بەبێ یاسای جێگیر—وەک نیشانەی ستەمکاری دادەنێن».<ref name="Adler" /> == لە بەرھەمەکانی زانستی سیاسیدا == ستەمکاری بابەتێکی گرنگە و یەکێکە لە «بیرۆکە مەزنەکان» لە بیری ڕۆژئاواییدا. بەرھەمە کلاسیکییەکان چەندین باسی ستەمکاری، ھۆکارەکانی، شێوازەکانی، و جێگرەوەکانیان لەخۆ گرتووە. ئەوان لە ڕوانگەی مێژوویی، ئایینی، ئەخلاقی و سیاسییەوە لە بابەتەکە دەڕوانن: «ئەگەر لە تیۆریی سیاسیدا خاڵێک ھەبێت کە جێگەی مشتومڕ نەبێت، ئەوەیە کە ستەمکاری خراپترین گەندەڵیی حکوومەتە—خراپ بەکارھێنانی دەسەڵاتە و دەستدرێژییەکی توندوتیژانەیە بۆ سەر ئەو مرۆڤانەی لە ژێر دەستیدان».<ref name="Adler" /> بەڵام ئەم ڕایە بە تەواوی کۆدەنگیی لەسەر نەبوو؛ [[تۆماس ھۆبز]] ڕای جیاوازی ھەبوو و باوەڕی وابوو ھیچ جیاوازییەکی بابەتی وەک فەزیڵەت یان بەدکاری لە نێوان پاشاکاندا نییە: «ئەوانەی لە ژێر دەسەڵاتی پاشایەتیدا ناڕازین، پێی دەڵێن ستەمکاری؛ و ئەوانەی لە ئەرستۆکراسی ناڕازین، پێی دەڵێن ئۆلیگارشی: بە ھەمان شێوەش، ئەوانەی لە دیموکراسیدا ھەست بە ناڕەحەتی دەکەن، پێی دەڵێن [[ئەنارکی]]...».<ref name="HobbesLeviathan">{{cite book |last=Hobbes |first=Thomas |title=Leviathan |date=1651 |chapter=Chapter 19}}</ref> بەشی یەکەمی کتێبی «[[کۆمیدیای یەزدانی]]»ی [[دانتێ ئەلیگیێری]] بە ناوی «[[دۆزەخ (دانتێ)|دۆزەخ]]»، ستەمکاران («ئەوانەی دەستیان بە خوێن و تاڵان گەیشتووە») لە چینی حەوتەمی دۆزەخدا وەسف دەکات، کە لەناو خوێنی کوڵاودا نقوم کراون. لە نێو ئەمانەدا [[ئەسکەندەری مەزن]] و ئاتیلا، پاشای ھوونەکان ھەن، و لەگەڵ ڕێگرەکاندا لە یەک ئاستدان.<ref name="DanteInferno">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=VEUXO8MdX2MC&dq=%22who+laid+hold+on+blood+and+plunder%22&pg=PA55 |title=The Divine Comedy: Inferno |isbn=978-1-4165-0023-0 |author1=Dante |date=2005 |publisher=[[سایمۆن ئاند شۆستەر]] |page=55}}</ref> [[نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]] لە پەڕتووکی ''[[میر (کتێب)|میر]]''دا حوکمی ستەمکارانەی ڕوون کردووەتەوە، بەڵام وشەی «ستەمکار» بەکار ناھێنێت و لەبری ئەوە پێیان دەڵێت «میر». ئەم ناونانە بەبێ گوێدانە شەرعییەتی دەسەڵاتدارەکەیە؛ لە پەڕتووکی وتارەکان لەسەر لیڤیدا، ئەو تەنانەت ھەندێک جار سەرکردەکانی کۆماریش بە «میر» ناو دەبات.<ref name="PangleBurns">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=M3pxBAAAQBAJ&dq=interest%20.%20This%20means%20that%20one%20can%20see%20consistency%20%2C%20even%20predictability%20%2C%20even%20their%20very%20mutability%20or%20fickleness%20...%20Machiavelli%20proclaimed%20near%20the%20beginning%20%3A%20%E2%80%9C%20It%20is%20necessary%20to%20whoever%20disposes%20a%20republic%20and%20orders%20laws%20in%20...&pg=PA202 |title=The Key Texts of Political Philosophy |isbn=978-1-107-00607-2 |last1=Pangle |first1=Thomas L. |last2=Burns |first2=Timothy W. |date=2015 |publisher=Cambridge University Press |page=202}}</ref> ئەو بەشداری لە ڕوانگەی نەریتیی چەمکی ستەمکاریدا ناکات، و لە نووسینەکانیدا ھەندێک جار وەک ڕاوێژکارێک بۆ ستەمکاران ڕێنمایی دەدات.<ref name="StraussMachiavelli">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=oi2GDwAAQBAJ&q=leo+strauss+machiavelli |title=Thoughts on Machiavelli |last=Strauss |first=Leo |date=2014-07-04 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-23097-9}}</ref><ref name="MansfieldMachiavelli">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Q4EULB2IM50C&q=Mansfield+machiavelli |title=Machiavelli's Virtue |last=Mansfield |first=Harvey C. |date=1998-02-25 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-50372-1}}</ref> یۆنانییە کۆنەکان و بەرپرسانی ناو [[کۆماری ڕۆمانی]] بەگشتی گومانی زۆریان لەو کەسانە دەکرد کە ھەوڵی کودەتای جەماوەرییان دەدا. [[ویلیام شێکسپیر]] لە شانۆنامەی ''[[جولیوس سێزار]]''دا کێشمەکێشی یەکێک لە ڕۆمانییە دژە ستەمکارەکان بە ناوی مارکوس جونیوس بروتوس نیشان دەدات. لە مێژووی پاشەکشە و کەوتنی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمادا، ئێدوارد گیبۆن دەردەخات کە ئۆگوستۆس لە کاتێکدا دەسەڵاتی لەگەڵ ئەنجومەنی پیرانی ڕێکخراوەدا دابەش دەکرد، بەکردەوە دەسەڵاتی ستەمکارێکی گرتبووە دەست: «دوای بەرگرییەکی شایستە، ستەمکارە فێڵبازەکە ملیکەچی فەرمانەکانی ئەنجومەنی پیران بوو؛ و ڕازی بوو حوکمڕانیی پارێزگاکان و سەرکردایەتیی گشتیی سوپاکانی ڕۆما وەربگرێت...» ئیمپراتۆرەکان «خۆیان وەک وەزیرە بەرپرسیارەکانی ئەنجومەنی پیران دەنواند، کە بڕیارە باڵاکانیان جێبەجێ دەکرد». ئیمپراتۆریەتیی ڕۆما «دەکرێت وەک پاشایەتییەکی ڕەھا پێناسە بکرێت کە لە ژێر شێوازی دەوڵەتێکی ھاوبەشدا شاردراوەتەوە».<ref name="GibbonSmith">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ua7d-4QTBmEC&dq=%22may%20be%20defined%20as%20an%20absolute%20monarchy%20disguised%20by%20the%20forms%20of%20a%20commonwealth.%22&pg=PA323 |title=From the triumvirate of Tiberius Gracchus to the fall of the Roman Empire |last1=Smith |first1=Philip |date=1868 |page=323}}</ref> == سەردەمی ڕۆشنگەری == [[پەڕگە:Le peuple français demandant la destitution du tyran 10 août 1792-François Gérard-IMG 2351.JPG|وێنۆک|تابلۆی فرانسوا ژێرار: «گەلی فەڕەنسا داوای لەسەرکارلابردنی ستەمکار دەکەن لە ١٠ی ئابی ١٧٩٢».]] لە [[سەردەمی ڕۆشنگەری]]دا، بیرمەندانی ڕۆژئاوا وشەی ستەمکارییان بۆ ئەو سیستەمە حوکمڕانییە بەکارھێنا کە لە دەوری [[ئەرستۆکراسی]] و [[پاشایەتی]] پێکھاتبوو. فەیلەسووفی ئینگلیز [[جۆن لۆک]] لە پەڕتووکی ساڵی ١٦٨٩ی خۆیدا بە ناوی ''دوو وتار لەبارەی حکوومەتەوە'' بۆ دژایەتیکردنی «مافی خوایی پاشاکان»، بەم شێوەیە پێناسەی ستەمکاری کرد: «ستەمکاری بریتییە لە پیادەکردنی دەسەڵات لە دەرەوەی ماف، کە ھیچ کەسێک مافی نییە ھەیبێت؛ و ئەمەش بەکارھێنانی ئەو دەسەڵاتەیە کە لە دەستی کەسێکدایە، نەک لە پێناو چاکەی ئەوانەی لە ژێریدا دەژین، بەڵکوو بۆ سوودی تایبەت و جیاوازی خۆی».<ref name="LockeTwoTreatises">جۆن لۆک، ''دوو وتار لەبارەی حکوومەتەوە''، بەشی ١٩٩.</ref> چەمکی لۆک بۆ ستەمکاری کاریگەریی گەورەی لەسەر نەوەکانی دواتر دروست کرد بۆ پەرەپێدانی بیرۆکەی پێچەوانە بەرامبەر [[مافەکانی مرۆڤ]] و [[دیموکراسی]]. لە [[ڕاگەیەنراوی سەربەخۆییی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]دا، [[تۆماس جێفەرسۆن]] کردەوەکانی شا [[جۆرجی سێیەم]]ی بە «ستەمکارانە» وەسف کرد. بیرمەندانی سەردەمی ڕۆشنگەری لەسەر چەند تایبەتمەندییەکی سەرەکیی ستەمکاری پێناسەیان دەکرد: * «ئەو فەرمانڕەوایە پێی دەوترێت ستەمکار کە جگە لە ئارەزووی خۆی ھیچ یاسایەکی تر ناناسێت». [[ڤۆڵتێر]] لە پەڕتووکی ''فەرھەنگی فەلسەفی''دا. * «لەو شوێنەی کە یاسا کۆتایی پێدێت، ستەمکاری دەست پێدەکات». لۆک لە ''دوو وتار لەبارەی حکوومەتەوە''. نامیلکەی ساڵی ١٦٥٧ی ئێدوارد سێکسبی بە ناوی «کوشتن، نەک تاوانی کوشتن» (Killing, No Murder) چواردە تایبەتمەندیی سەرەکیی ستەمکاری خستەڕوو، چونکە نامیلکەکە بۆ ھاندانی [[تیرۆرکردن]]ی ئۆلیڤەر کرۆمۆێڵ و شەرعییەتدان پێی نووسرابوو. لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی دەسەڵاتی ستەمکاری کە لە نامیلکەکەدا ڕوون کراونەتەوە: # خزمەتی پێشووی سەرکردایەتیی سەربازی—ستەمکاران زۆرجار پێشتر ئەفسەر یان جەنەراڵ بوون، کە ئەمەش متمانە و پێگەی سەرەتاییان لە کاروباری دەوڵەتدا پێ دەبەخشێت. # بەکارھێنانی فێڵ لە پێش ھێزەوە—زۆربەی ستەمکاران لە ڕێگەی دەستکاریکردن و خەڵەتاندنەوە دەگەنە دەسەڵات نەک بە ھێزی سەربازیی ڕاستەوخۆ. # ناوزڕاندن و لاوازکردنی کەسایەتییە ڕۆشنبیرەکان و دامەزراوەکان، و ساردکردنەوەی بیرکردنەوەی ئازاد و بەشداریکردنی خەڵک لە کاروباری دەوڵەتدا. # نەبوون یان کەمکردنەوەی ڕاوێژکاری و دیبەیتی بەکۆمەڵ (ئەنجومەنەکان و کۆنفرانسەکان). # زیادکردنی چالاکیی سەربازی بە مەبەستی سەرقاڵکردنی خەڵک، سەپاندنی باجی نوێ، یان بەدەستھێنانی ھەلی بازرگانی. # سوودوەرگرتنی دوولایەنە لە پەیوەندییە ناوخۆییەکاندا: وەک بەکارھێنانی ئایین تا ئەو شوێنەی کە بۆ ستەمکارەکە بەسوودە و پیاھەڵدانی بۆ دەکات؛ و ڕێزگرتن لە خانەدانەکان تا ئەو کاتەی ملیکەچی ویستی ستەمکارەکەن. # خۆنیشاندان بەوەی لەلایەن خوداوە ئیلھامی وەرگرتووە. # خۆنیشاندان بە خۆشەویستی بۆ خودا و ئایین. # زیادکردن یان ھێشتنەوەی ھەژاریی گشتی بۆ بێدەسەڵاتکردنی ئیرادەی خەڵک. لە سکۆتلەندا، پەڕتووکی ''لێکس ڕێکس''ی ساموێل ڕەزەرفۆرد و پەڕتووکی ''ئاسکێکی ئازادکراو''ی ئەلێکساندەر شیڵدز دوو بەرھەمی گرنگی تیۆلۆجی بوون کە دژی ستەمکاری نوسرابوون. ستەمکارێکی سەردەمی مۆدێرن دەکرێت لە ڕێگەی پێشێلکردنی ئاشکرای یاسای تاوانی نێودەوڵەتی و ئەنجامدانی [[تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی]]یەوە دەستنیشان بکرێت.<ref name="Robertson2005">{{cite journal |last=Robertson |first=Geoffrey |date=2005 |title=Ending Impunity: How International Criminal Law Can Put Tyrants on Trial |journal=Cornell International Law Journal |volume=38 |issue=3 |pages=649–671 |url=https://scholarship.law.cornell.edu/cilj/vol38/iss3/1}}</ref><ref name="Liolos2012">{{cite journal |last=Liolos |first=John J. |date=2012-05-01 |title=Justice for Tyrants: International Criminal Court Warrants for Gaddafi Regime Crimes |journal=Boston College International and Comparative Law Review |volume=35 |issue=2 |pages=589–602 |url=http://lawdigitalcommons.bc.edu/iclr/vol35/iss2/9}}</ref><ref name="Thorp2002">{{cite journal |last=Thorp |first=Jodi |date=2002 |title=Welcome Ex-Dictators, Torturers and Tyrants: Comparative Approaches to Handling Ex-Dictators and Past Human Rights Abuses |journal=Gonzaga Law Review |volume=37 |issue=1 |pages=167–199 |url=http://blogs.gonzaga.edu/gulawreview/files/2011/01/Thorp.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124195808/http://blogs.gonzaga.edu/gulawreview/files/2011/01/Thorp.pdf |archive-date=2020-01-24}}</ref> == پێڕستەکانی ستەمکاران == چەندین پێڕستی جیاواز لە سەرچاوە مێژوویی و سیاسییەکاندا تۆمار کراون: * ١٠٠ ستەمکار لە تەواوی مێژوودا، لەنێویاندا ٤٠ ستەمکار لە سەدەی بیستەمدا.<ref name="Cawthorne2004">{{cite book |last=Cawthorne |first=Nigel |title=Tyrants: history's 100 most evil despots & dictators |publisher=Arcturus |location=London |date=2004 |isbn=978-0-572-03025-4}}</ref> * ١٣ ستەمکاری سەرەکیی سەدەی بیستەم.<ref name="Chirot1994">{{cite book |last=Chirot |first=Daniel |title=Modern tyrants: the power and prevalence of evil in our age |publisher=Free Press Maxwell Macmillan |location=New York & Toronto |date=1994 |isbn=978-0-02-905477-2 |url=https://archive.org/details/moderntyrantspow00chir |pages=6}}</ref> * ٢٠ خراپترین دیکتاتۆری زیندوو لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمدا.<ref name="Wallechinsky2006">{{cite book |last=Wallechinsky |first=David |title=Tyrants: the world's 20 worst living dictators |publisher=Regan |location=New York |date=2006 |isbn=978-0-06-059004-8 |url=https://archive.org/details/tyrantsworlds20w00wall |pages=2, 7}}</ref> ھەروەھا چەندین فەرمانڕەوای مێژوویی لە ناونیشانی پەڕتووکەکاندا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ وەک ستەمکار ناویان ھاتووە، بەتایبەت لە مێژووی ئینگلتەرادا: پاشا جۆن (واژووکەری ماگنا کارتا)،<ref name="Church2015">{{cite book |last=Church |first=Stephen |title=King John: England, Magna Carta and the Making of a Tyrant |publisher=Pan Macmillan |location=London |date=2015 |isbn=978-0-230-77245-8}}</ref> [[ھێنریی ھەشتەمی ئینگلتەرا]]،<ref name="Rex2009">{{cite book |last=Rex |first=Richard |title=Henry VIII: The Tudor Tyrant |publisher=Amberley Pub |location=Stroud, Gloucestershire |date=2009 |isbn=978-1-84868-098-2}}</ref><ref name="Hutchinson2005">{{cite book |last=Hutchinson |first=Robert |title=The last days of Henry VIII: conspiracies, treason, and heresy at the court of the dying tyrant |publisher=William Morrow |location=New York |date=2005 |isbn=978-0-06-083733-4}}</ref> و ئۆلیڤەر کرۆمۆێڵ.<ref name="KillingNoMurderPamphlet">Col. Titus, Alias William Allen, "Killing No Murder, Originally Applied to Oliver Cromwell – A Discourse Proving it Lawful to Kill a Tyrant According to the Opinion of the Most Celebrated Ancient Authors."</ref> واڵێچینسکای ئاماژەی بەوە کردووە کە لە ڕابردوودا سەرکردەکان ھەریەکەیان بە شێوازێک لە شێوازەکان ستەمکار بوون.<ref name="Wallechinsky2006" /> دانیێل شیرۆت ڕوونی کردووەتەوە کە: «جەوھەری سیاسەت لە شارستانییەتە کشتوکاڵییەکاندا، بەپێی پێوەرە دیموکراتییە ھاوچەرخەکانمان، ستەمکارانە بووە».<ref name="Chirot1994" /> == شێوازەکانی بەدەستھێنان و پاراستنی دەسەڵات == ڕێگای ستەمکار بۆ دەسەڵات لەوانەیە بۆ زۆرینەی خەڵک سەرنجڕاکێش و ئاسان دەربکەوێت جگە لە چینی ئەرستۆکراتەکان. لە ساڵی ١٩٣٩دا، مێژوونووس ویلیام دوورانت نووسیویەتی: {{وتە|لەبەر ئەوە ڕێگای گەیشتن بە دەسەڵات لە شارە بازرگانییەکانی یۆناندا سادە بوو: ھێرشکردنە سەر ئەرستۆکراسی، بەرگریکردن لە ھەژاران، و گەیشتن بە لێکتێگەیشتن لەگەڵ چینەکانی ناوەند. کاتێک دیکتاتۆر گەیشتە دەسەڵات، قەرزەکانی سڕییەوە، یان موڵکە گەورەکانی زەوت کرد، باجی خستە سەر دەوڵەمەندەکان بۆ دابینکردنی بودجەی کارە گشتییەکان، یان بە شێوازێکی تر سامانی کەڵەکەبووی دابەش کردەوە؛ و لە کاتێکدا لە ڕێگەی ئەم جۆرە ڕێوشوێنانەوە جەماوەری بۆ لای خۆی ڕادەکێشا، پشتیوانیی کۆمەڵگەی بازرگانیشی بەدەستھێنا لە ڕێگەی برەودان بە بازرگانی بە دراوی دەوڵەت و پەیماننامە بازرگانییەکان، و بە بەرزکردنەوەی پێگەی کۆمەڵایەتیی بۆرژوازی. دیکتاتۆرییەکان، بە ناچاری لەسەر پشتپێبەستن بە جەماوەریبوون لەبری دەسەڵاتی بۆماوەیی، زۆربەی کات خۆیان لە شەڕ بەدوور گرت، پشتیوانییان لە ئایین کرد، ئارامییان پاراست، ئەخلاقیاتیان بەرز ڕاگرت، پێگەی باڵاتری ژنانیان پێ باش بوو، ھانی ھونەرەکانیان دا، و داھاتەکانیان لە پێناو جوانکردنی شارەکانیاندا خەرج کرد. لە زۆر بارودۆخدا ھەموو ئەم کارانەیان ئەنجام دەدا لە کاتێکدا شێوازەکانی حکوومەتی جەماوەرییان دەپاراست، تا تەنانەت لە ژێر ستەمکاریدا خەڵک فێری شێوازەکانی ئازادی ببن. کاتێک دیکتاتۆرییەکە خزمەتی خۆی بۆ لەناوبردنی ئەرستۆکراسی تەواو کرد، خەڵکەکە دیکتاتۆرییەکەیان لەناوبرد؛ و تەنیا چەند گۆڕانکارییەکی کەم پێویست بوو تا دیموکراسیی ئازادان ھەم وەک ڕاستی و ھەم وەک شێواز بێتە کایەوە.|ویلیام دوورانت|''مێژووی شارستانییەت: ژیانی یۆنان''}} <ref name="Durant122">{{cite book |last=Durant |first=Will |title=The Life of Greece |publisher=[[سایمۆن ئاند شۆستەر]] |location=New York |date=1939 |pages=122–123 |url=https://archive.org/details/lifeofgreece00dura/page/122}}</ref> === بەدەستھێنان === لە پەڕتووکی ''[[کۆمار (ئەفلاتوون)|کۆمار]]''دا، [[ئەفلاتوون]] دەڵێت: «خەڵک ھەمیشە پاڵەوانێکیان ھەیە کە دەیخەنە پێشەنگی خۆیان و پەروەردەی دەکەن تا دەگاتە مەزنی. [...] ئەمە و ھیچی تر ئەو ڕەگەیە کە ستەمکاری لێوە سەرھەڵدەدات؛ کاتێک بۆ یەکەمجار دەردەکەوێت، ئەو وەک پارێزەرێکە». ستەمکاران یان پێگەکەیان لە فەرمانڕەوای پێشووەوە بۆ بەجێدەمێنێت، یان لە پلەبەندیی سەربازی و حیزبیدا سەردەکەون، یاخود بە زەبری ھێز دەسەڵات دەگرنە دەست.<ref name="Wallechinsky2006" /> شێوازە سیاسییەکانی گەیشتن بە دەسەڵات لە ھەندێک بارودۆخدا بە فێڵ یان بە ھێز ئەنجام دراون. پێیسیستراتۆسی ئەتینا برینەکانی خۆی خستە ئەستۆی دوژمنەکانی تا ھەبوونی پاسەوانی تایبەت بۆ خۆی شەرعی بکات و بەھۆی ئەو پاسەوانانەوە دەسەڵاتی گرتە دەست. دواتریش لەگەڵ ژنێکدا دەرکەوت کە وەک خوداوەندێک پۆشابوو تا وا نیشان بدات دەسەڵاتەکەی لەلایەن خوداوەندەوە پەسەند کراوە.<ref name="Lane2014">{{cite book |last=Lane |first=Melissa S. |title=The birth of politics: eight Greek and Roman political ideas and why they matter |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, NJ |date=2014 |pages=77–78 |isbn=978-0-691-16647-6}}</ref> لە جاری سێیەمدا، ئەو سەربازانی بەکرێگیراوی بەکارھێنا بۆ گرتنەدەست و پاراستنی دەسەڵات.<ref name="Herodotus161">ھێرۆدۆت، ''مێژووەکان''، ١.٦١–٦٤.</ref> دیۆنیسیۆسی سیراکۆسیش بە ھەمان شێواز دەسەڵاتی وەرگرت کاتێک بە درۆ ئیدیعای کرد کە نەیارەکانی ھەوڵی کوشتنی دەدەن بە مەبەستی بەدەستھێنانی ھێزێکی پاسەوانی چەکدار بۆ دەوری خۆی.<ref name="ChampionPT283">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=rbbNDwAAQBAJ&pg=PT283 |title=The Tyrants of Syracuse Volume I: 480–367 BC |isbn=978-1-84884-934-1 |last1=Champion |first1=Jeff |date=2011-02-23 |publisher=Casemate Publishers}}</ref> === پاراستن === ئەرەستوو (لە پەڕتووکی ''سیاسەت''دا) و [[نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]] (لە پەڕتووکی ''[[میر (کتێب)|میر]]''دا) پێشنیاری وردیان خستووەتەڕوو بۆ ئەو شێوازانەی کە دەسەڵات لە دەست ستەمکاراندا دەپارێزن.<ref name="Adler" /> ئەمانە بەگشتی لەسەر بنەمای ھێز و فێڵ بنیات نراون؛ وەک بەکرێگرتنی پاسەوانی تایبەت، ھەڵگیرساندنی شەڕ بۆ ئەوەی خەڵک بەردەوام سەرقاڵ و پشتبەستوو بن، [[پاکتاوکردن]]ی سیاسی، [[تیرۆرکردن]]، و پشکنین و دەستبەسەرداگرتنی بێ یاسا. ئەرەستوو لە ھەمان کاتدا ڕێگەیەکی جێگرەوەی پێشنیار کرد کە بریتییە لە فەرمانڕەواییکردن بە دادپەروەری.<ref name="AristotlePolitics5">{{cite web |title=Aristotle, Politics, Book 5 |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0058%3Abook%3D5 |website=Perseus Digital Library}}</ref> شێوازەکانی ستەمکاران بۆ پاراستنی دەسەڵات بریتییە لە چەواشەکردنی ڕای گشتی لە ڕێگەی ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی ساختە، بەکارھێنان یان ھەڕەشەکردن بە توندوتیژی، دەستکەوتنی پشتیوانیی جەماوەری لە ڕێگەی بەکارھێنانی ھەستی [[نیشتمانپەروەری]]، و ئیدیعاکردنی ئەوەی بارودۆخی ژیان باشتر بووە.<ref name="Wallechinsky2006" /> == ئەمانەش ببینە == * [[دیکتاتۆر]] * [[دیکتاتۆری]] * [[ئۆتۆکراسی]] * [[تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.livius.org/articles/concept/tyrant/ ستەمکار] لەلایەن جۆنا لێندێرینگ لە ماڵپەڕی livius.org. * [https://bmcr.brynmawr.edu/1997/1997.07.18 لۆریتانا دی لیبێرۆ، ستەمکاریی سەردەمی ئارکاییک] Bryn Mawr Classical Review {{DEFAULTSORT:ستەمکار}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت}} [[پۆل:ستەمکارانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:ناونیشانەکانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:حکوومەتی ڕۆمای کۆن]] [[پۆل:حکوومەتی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:ئۆتۆکراسی]] [[پۆل:دیکتاتۆری]] [[پۆل:پێگەکانی دەسەڵات]] [[پۆل:پاشایەتی]] [[پۆل:زاراوە سیاسییەکان]] [[پۆل:وشە سیاسییەکان]] [[پۆل:ناونیشانەکانی فەرمانڕەوایەتی]] qt7wh3fqu5axhvmsaiis822e4gnbur3 0 304719 1680197 1678174 2026-10-04T07:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1680197 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مینبەرێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مینبري}}<br>{{lang-en| Minbare }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83884| 43.75754}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مینبەرێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.83884| 43.75754 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مینبەرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٤) [[خێزان]] و (٧٦) کەس، کە (٤٧) [[نێر]] و (٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 7lojf5n5t7bjnbseaeaj6aw90043xzv 0 304746 1680333 1678689 2026-10-04T10:56:25Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680333 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=سیما فیلم|image=[[File:Sima.Film.logo.png|220px]]|caption=|former_name=سیما فیلم نوید<ref name=":0">{{cite web|title=بررسی عملکرد سیمافیلم در ادوار گذشته/ فرصت‌ها و چالش‌های حضور نقویان در این مرکز چیست؟ - تسنیم|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/10/21/2834907/بررسی-عملکرد-سیمافیلم-در-ادوار-گذشته-فرصت-ها-و-چالش-های-حضور-نقویان-در-این-مرکز-چیست|website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|access-date=2025-01-28|language=fa}}</ref>|industry=[[پیشەسازیی فیلم]]|foundation=۱۹۹٤|headquarters=[[تاران]]|location_country=ئێرانی|owners=[[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران]]|website=[http://simafilm.ir/ simafilm.ir]|subsidiaries=|image_size=200px}} '''سیما فیلم''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:سیما فیلم) دامەزراوەیەکی دەوڵەتیی فیلمسازیی [[ئێران|ئێرانییە]] کە لە ساڵی ۱۹۹٤ دامەزراوە.<ref name="کتاب اول">{{cite web |author=امیر نورخانی |url=http://www.avval.ir/articles/اداره-ها-و-سازمان-ها-و-مراکز-دولتی/سیما-فیلم |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320030111/http://www.avval.ir/articles/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C/%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |archive-date=۲۰۱۴-۰۳-۲۰ |access-date=۲۰۱۴-۰۲-۲۷ |title=سیمافیلم |publisher=[[کتاب اول]] |url-status=dead}}</ref> سیمافیلم بە سەر بە [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێکخراوی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە]].<ref>{{cite book|author=Yahya Kamalipour|title=Iran Today: Life in the Islamic Republic|publisher=Greenwood|year=2008|isbn=|location=Westport, CT|page=83–86|language=en|chapter=Historical Evolution of Broadcasting|ref=Kamalipour|author-link=یحیی کمالی‌پور}}</ref> [[شارۆچکەی سینەما و تەلەڤیزیۆنی ئێران]] و ستۆدیۆ گوڵستان لەژێر بەڕێوەبەرایەتیی سیمافیلمدان.<ref name="کتاب اول" /> لە ساڵی ۲۰۲۳ەوە، بەو گۆڕانکارییانەی لە پێکهاتەی جێگری سیما ڕوویان دا و سڕینەوەی گرووپی فیلم و زنجیرە لە پێکهاتەی کەناڵەکانی یەک تا پێنج، ئەم ناوەندە وەک بەرپرسی سەرەکیی بەرهەمهێنان و پەخشکردنی زنجیرە لە کەناڵەکانی تەلەڤیزیۆن دەناسرێت. == مێژوو == ناوەندی سیمافیلم لە ساڵی ۱۹۹٤دا بە ناوی کۆمپانیای سیمافیلم و لە چوارچێوەی دامەزراوەیەکی ناپڕۆفیدا لە شوێنی تەلەفیلمی پێشوو (۱۹۷٥) و ستۆدیۆ گوڵستان (۱۹۷٥) دامەزرا. سەرەکیترین ئەرکی ئەم کۆمەڵەیە لەو سەردەمەدا بەرهەمهێنانی بەرهەمی وێنەیی بە پلەی کوالێتیی «ئەلفی تایبەت»، «ئەلف» و «ب» لە چوارچێوەی فیلمی سینەمایی، چیرۆکی، بەڵگەفیلم و پێکهاتەکانی تردا بوو کە تەوەرەی سەرەکییان جەختکردنەوە بوو لەسەر بەیانەکانی کلتور و شارستانیەتی ئیسلامی و ئێرانی.<ref>{{cite web |url=https://www.cgie.org.ir/fa/article/238726/سیمافیلم،%20مرکز |access-date=2025-01-28 |website=www.cgie.org.ir |language=fa |title=سیمافیلم، مرکز {{!}} دانشنامه تهران بزرگ {{!}} مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref> سیما فیلم لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تا ساڵی ۲۰۰۲ زیاتر لە ۳۰۰ ناونیشانی بەرنامەی لە ئاستە جیاوازەکاندا بەرهەم هێنا کە لەوانە دەکرێت ئاماژە بە بەرهەمەکانی وەک «لیلی با من است»، «تنهاترین سردار»، «ولایت عشق» و... بکرێت. ئەم دامەزراوەیە لە تیرمەهی ۲۰۰۲دا بەپێی یاسای یەکخستنی کۆمپانیا و دامەزراوە بچووکترەکان بە ناوی «سیمافیلم» خسترییە ژێر کۆمەڵەی جێگری سیمای ڕێکخراوی دەنگ و ڕەنگ کە ئەم بابەتە تا ئێستاش وەک خۆی ماوەتەوە.<ref name=":0">{{cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/10/21/2834907/بررسی-عملکرد-سیمافیلم-در-ادوار-گذشته-فرصت-ها-و-چالش-های-حضور-نقویان-در-این-مرکز-چیست |access-date=2025-01-28 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=بررسی عملکرد سیمافیلم در ادوار گذشته/ فرصت‌ها و چالش‌های حضور نقویان در این مرکز چیست؟ - تسنیم}}</ref> == ئەرکەکان == # وەرگرتنی بیرۆکە، پڕۆژە و دەقی نواندن لە کەناڵەکانەوە بۆ پێداچوونەوە و پەسەندکردن. # داڕشتنەوەی ڕەوتی بەرهەمهێنانی بەرهەمە نواندنەکان لە بیرۆکەوە تا پەخشکردن. # دیاریکردنی بەڕێوەبەرانی گرووپەکانی فیلم و زنجیرە بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرانی کەناڵەکان. # پێکهێنانی ئەنجومەنەکانی پڕۆژە و بەرنامە بۆ پێداچوونەوە و پەسەندکردنی دەقی نواندن. # پێکهێنانی ئەنجومەنی خەمڵاندن، بودجە و هەڵسەنگاندنی تەکنیکی و بەرهەمهێنان بۆ بەرهەمە نواندنەکان. # چاودێریی بەردەوام بەسەر بەرهەمهێنانی بەرهەمە نواندنەکان لە قۆناغی پەسەندکردنەوە تا کۆتایی بەرهەمهێنان بە مەبەستی گونجاندنی بەرهەمە بەرهەمهێنراوەکان لەگەڵ ئامانج و سیاستەکانی میدیای نیشتمانی.<ref name=":0" /> == بەڕێوەبەرەکان == * محمەد نەبی خوسرەوی (؟ -۲۰۰٥) * حەسەن ئیسلامی‌مەهر (۲۰۰٥–۲۰۱۳) * محمەدرەزا مەعسومزادەگان (۲۰۱۳–۲۰۱٤) * مەحمودرەزا تەخشید (۲۰۱٤–۲۰۱۷) * حسین کەرەمی (۲۰۱۷–۲۰۱۹) * سەید جەواد ڕەمەزان‌‌نەژاد (۲۰۱۹–۲۰۲۲) * مەهدی نەقەویان (۲۰۲۲-) == سەرچاوەکان == {{پەراوێزەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20250810215843/https://simafilm.ir/ ماڵپەڕی فەرمی سیمافیلم] * [https://web.archive.org/web/20140301083522/http://simafilmideh.ir/ وۆرکشۆپی بیرۆکەپەرپێدانی سیمافیلم] * [http://www.sourehcinema.com/Company/Company_Detail.aspx?CompanyId=138501230000 سیمافیلم] لە سوورەسینەما * [https://irmdb.sourehcinema.com/Company/Company_Detail.aspx?CompanyId=138201050020 ناوەندی سیمافیلم] لە سوورە سینەما {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم}} [[پۆل:پەخشی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] 9evi6pu55vdbrds9p1adqu8m86fu4hl 1 304780 1679926 1678627 2026-10-03T22:05:20Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[وتووێژ:ھەفیی تاران]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]]: ناوی شیاوتر 1678614 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:حەفی تاران]] sybx9trk86sh462be4h6dz8ljvfi5ky 0 304781 1680337 1679176 2026-10-04T11:12:04Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[ھەفیی تاران]] بۆ [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] 1680337 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] lxlhm1miilt6xwezjeb3izshrpysxea 0 304784 1680339 1678626 2026-10-04T11:12:24Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[ھەفیی تاران]] بۆ [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] 1680339 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] lxlhm1miilt6xwezjeb3izshrpysxea 1 304785 1680345 1678628 2026-10-04T11:13:24Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[وتووێژ:ھەفیی تاران]] بۆ [[وتووێژ:حەفی تاران]] 1680345 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:حەفی تاران]] sybx9trk86sh462be4h6dz8ljvfi5ky 0 304792 1679791 1679050 2026-10-03T17:14:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]] 1679791 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٣٥)}} {{Infobox person|name=عەلی نەسیریان|image=The Sun movie press conference 2020-02-10 14.jpg|alt=|caption=نەسیریان لە [[فیستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|birth_date={{Birth date and age|1935|2|4|df=y}}|birth_place=تاران، [[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]]|occupation=ئەکتەر، دەرهێنەری فیلم|years_active=١٩٤٧–ئێستا|spouse={{marriage|فاتیمە بەیات|1969|2019|end=کۆچی دوایی کردووە}}<ref>[https://fararu.com/fa/news/389286/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88%C2%A0%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%C2%A0 عەلی نەسیریان ماتەمبار بوو + چیرۆکی هاوسەرگیری عەلی نەسیریان و فاتیمە بەیات]</ref>|alma_mater=|website=}} '''عەلی نەسیریان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: علی نصیریان؛ لەدایکبووی ٤ی شوباتی ١٩٣٥) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |last=ئاراد |url=https://www.newslaw.net/بیوگرافی-علی-نصیریان-بازیگر-عکس.a266149 |access-date=18 November 2021 |website=حقوق نیوز |language=fa-IR |title=ژیاننامەی عەلی نەسیریان ئەکتەر + وێنە}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112271027 |access-date=18 November 2021 |website=www.sourehcinema.com |title=بانکی زانیاری فیلمی ئێرانی - عەلی نەسیریان}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستهێناوە، لەوانە دوو [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]]، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران و خەڵاتی سپاس. نەسیریان لەگەڵ محەممەدعەلی کەشاوەرز، عیزەتوڵڵا ئینتیزامی، جەمشید مەشایخی و داوود ڕەشیدی بەھۆی کاریگەرییانەوە بە «پێنج ئەکتەرە ھەرە گرنگەکەی مێژووی سینەمای ئێران» دەناسرێن. == کاری سینەمایی == لەسەرەتادا لە ڕۆڵێکی پاڵپشتدا لە فیلمی ''گاگا'' (١٩٦٩) لە دەرهێنانی داریوش میهرجویی لەگەڵ عیزەتوڵڵا ئینتیزامی دەرکەوت. پاشان نەسیریان ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ''ئاقای ھالوو'' (١٩٧٠) بینی، کە ئەویش لە دەرهێنانی میهرجویی بوو. فیلمەکانی دیکەی بریتین لە: ''پۆستەچی'' (١٩٧١)، ''داوڕ'' (١٩٧٤)، ''مێهرگیاە'' (١٩٧٥)، ''کەمالولمولوک'' (١٩٨٣)، ''کەوشەکانی میرزا نەورۆز'' (١٩٨٥)، ''شێری بەردین'' (١٩٨٦)، ''کاپتن خورشید'' (١٩٨٧)، ''بۆنی کراسی یوسف'' (١٩٩٥)، ''دوورگەی ئاسن'' (٢٠٠٥)، و ''مسخرەباز'' (٢٠١٩) کە بەهۆیەوە [[سیمورغی بلوورین|خەڵاتی سیمورغی بلورینی]] بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت بەدەستهێنا. ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ''ڕاوچی شەممە'' (٢٠١١) و ''منداڵانی خۆر'' (٢٠٢٠) گێڕاوە.<ref>{{Cite web |url=https://www.namava.ir/person-2848-%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 |access-date=18 November 2021 |website=www.namava.ir |title=نماوا - عەلی نەسیریان}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.irna.ir/amp/83658168/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204212420/https://www.irna.ir/amp/83658168/ |archive-date=4 February 2020 |access-date=18 November 2021 |website=ئاژانسی هەواڵی ئیرنا |title=دربارەی عەلی نەسیریان - ئیرنا |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |url=https://www.pana.ir:443/news.aspx?id=1222969 |access-date=18 November 2021 |website=PANA.IR |language=fa |title=عەلی نەسیریان چووە بەردەم کامێرای "وەرگێڕان لە سینەمادا"}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 May 2021 |url=https://www.mehrnews.com/news/5209571/علی-نصیریان-رئیس-گروه-نمایش-و-ادبیات-نمایشی-فرهنگستان-هنر-شد |access-date=18 November 2021 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=عەلی نەسیریان بووە سەرۆکی بەشی شانۆ و ئەدەبیاتی شانۆیی ئەکادیمیای هونەر}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=18 November 2021 |website=www.filimo.com |language=fa |title=گەڕان لە فیلیمیۆ}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |1969 |گاو |مەش ئیسلام |داریوش میهرجویی | |- ! scope="row" |1970 |آقای هالو |ئاقای هالوو |داریوش میهرجویی | |- ! rowspan="2" scope="row" |1972 |ستارخان |ستار خان |عەلی حاتەمی | |- |پستچی |تەقی پۆستچی |داریوش میهرجویی | |- ! scope="row" |1975 |مهرگیاه |عەلی عیزەتفەخار |فەرەیدون گۆڵە | |- ! scope="row" |1976 |سرایدار |ڕەحمان نەتەفی |خوسرەو هاریتاش | |- ! scope="row" |1977 |دایره مینا |ئیسماعیل |داریوش میهرجویی | |- ! scope="row" |1981 |مدرسه‌ای که می‌رفتیم |ئەمیر پازوکی |داریوش میهرجویی | |- ! rowspan="2" scope="row" |1987 |ناخدا خورشید |ئاقای فەرهان |ناسڕ تەقوایی | |- |شیر سنگی |عالی یار |مەسعود جەعفەری جۆزانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |1989 |سال‌های خاکستر | |مەهدی سەباغزادە | |- |روز باشکوه | |کیانووش عەیاری | |- ! scope="row" |1990 |پول خارجی |مورتەزا ئۆلفەت |ڕەخشان بەنیئعتماد | |- ! scope="row" |1995 |بوی پیراهن یوسف |دایی غەفور |[[ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|ئیبراهیم حاتەمی‌کیا]] | |- ! scope="row" |1997 |برج مینو | |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! scope="row" |1999 |کمیته مجازات |ئەبولفەتح میرزا |عەلی حاتەمی | |- ! scope="row" |2001 |زندانی ۷۰۷ | |حەبیبوڵڵا بەهمەنی | |- ! rowspan="2" scope="row" |2003 |دیوانه‌ای از قفس پرید |فەراسەت |ئەحمەدڕەزا موعتەمیدی | |- |شاه خاموش | |هومایۆن شەهنەواز | |- ! scope="row" |2005 |جزیره آهنی |سۆڵتەنەدۆڵە |محەممەد ڕەسوڵۆف | |- ! scope="row" |2009 |پستچی سه بار در نمی‌زند | |[[حەسەن فەتحی]] | |- ! scope="row" |2010 |شکارچی شنبه |باپیر |پەروێز شێخ تادی | |- ! scope="row" |2015 |ایران برگر |ئەمروڵڵا خان |مەسعود جەعفەری جۆزانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |2018 |امپراتور جهنم | |پەروێز شێخ تادی | |- |حکایت دریا |هۆشەنگ |بەهمەن فەرمانئارا | |- ! scope="row" |2019 |مسخره‌باز |کاظم |هومایۆن غەنیزادە | |- ! scope="row" |2020 |خورشید |هاشم |مەجید مەجیدی | |- ! scope="row" |2022 |لامینور |ئاغاجوون |داریوش میهرجویی | |- ! scope="row" |2023 |هفت بهار نارنج |شەمس |فەرشاد گلسیفیدی | |- ! scope="row" |2024 |نوروز | |سوھەیل موەفەق | |- ! scope="row" |2025 |آه چه روزهای خوشی! | |هومایۆن غەنیزادە | |} === زنجیرە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |پلاتفۆڕم ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |2015–2016 |[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەهرزاد]] |بوزورگ ئاغا |[[حەسەن فەتحی]] |لۆتۆس پلەی |ڕۆڵی سەرەکی؛ وەرزی ١ |- ! scope="row" |2021 |همرفیق |خۆی |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] |[[نماوا]] |بەرنامەی گفتوگۆ؛ ١ ئەڵقە؛ لەگەڵ داریوش مؤدبیان و فەرهاد ئاییش |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |1983–1984 |سربداران |قازی شەرع |محەممەدعەلی نەجەفی |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١ی کۆماری ئیسلامی]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی سەرەکی |- ! scope="row" |1988 |هزاردستان |ئەبولفەتح سەباح |عەلی حاتەمی |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١ی کۆماری ئیسلامی]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی سەرەکی |- ! scope="row" |2007 |میوه ممنوعه |یونس فوتووحی |حەسەن فەتحی |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی ٢ی کۆماری ئیسلامی]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی سەرەکی |- ! scope="row" |2019 |برادر جان |کەریم بوستان |محەممەدرەزا ئاهەنج |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣ی کۆماری ئیسلامی]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی سەرەکی |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} * {{in lang|fa}} [https://web.archive.org/web/20070705025312/http://www.iranactor.com/artists/actors/nasirian.htm پرۆفایلی عەلی نەسیریان لە IranActor.com] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Ali Nassirian}} * {{IMDb name|0621987}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] 2twmpxqs4fx33wsi5khiznx88qva1al 0 304802 1679787 1679154 2026-10-03T17:13:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]] 1679787 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|image=Exodus movie press conference 2020-02-07 37.jpg|imagesize=|caption=حاتەمی‌کیا لە [[فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]]ی ٢٠٢٠|native_name=ابراهیم حاتمی‌کیا|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1961|9|23|df=y}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=|death_place=|death_cause=|education=[[سیناریۆنووسی]]|alma_mater=[[زانکۆی ھونەری تاران]]|occupation=[[دەرهێنەری فیلم]]، [[سیناریۆنووس]]، [[وێنەگری سینەمایی]] و [[ئەکتەر]]|years_active=١٩٧٩–ئێستا|spouse=|children=نایەرە<br />یووسف<br />ئیسماعیل|website=|module={{Infobox military person | embed = yes | allegiance = [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ئێران]] | branch = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] | service_years = دەەی ١٩٨٠ | unit = یەکەی دەنگی و ڕەنگی | battles = [[شەڕی ئێران و عێراق]] }}|signature=}} '''ئیبراھیم حاتەمی‌کیا''' ({{langx|fa|ابراهیم حاتمی‌کیا}}؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٦١) [[دەرهێنەری فیلم]]، [[سیناریۆنووس]]، [[وێنەگری سینەمایی]] و [[ئەکتەر|ئەکتەرێکی]] ئێرانییە. یەکێکە لە دیارترین ئەو دەرهێنەرانەی فیلم لەسەر کاریگەرییەکانی [[شەڕی ئێران و عێراق]] لەسەر [[ئێران]] بەرهەم دەھێنێت.{{Sfn|Keddie|Richard|2003|p=301}} فیلمەکانی وەک بەشێک لە باشترین بەرهەمەکانی سینەمای شەڕی ئێران دادەنرێن،{{Sfn|Abecassis|2011|p=392}} و بە سەرنجدانیان لەسەر گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکانی بەهۆی شەڕەوە سەرهەڵدەدەن دەناسرێنەوە.{{Sfn|Riahi|2016|page=184}} بەهۆی لێکۆڵینەوە لە تڕامای دەروونیی شەڕ ناسراوە، چ لەسەر سەربازە گەڕاوەکان و چ لەسەر ئەوانەی چاوەڕوانیان دەکەن و بێ ئەوەی لە چارەنووسی ئازیزانیان بزانن ناتوانن بە شێوەیەکی گونجاو ماتەمینی بگێڕن.{{Sfn|Ginsberg|Lippard|2010|p=176}} == پیشە == ئیبراھیم حاتەمی‌کیا لەنێو دەرهێنەرانی نەوەی نوێی [[سینەمای ئێران|سینەمای ئێراندا]] لە دوای [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] دادەنرێت،{{Sfn|Akrami|1992}} کە بەهۆی ڕۆڵی لە سینەمای ئێرانی لە دەیەی ١٩٩٠دا لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ناسراوە. لە ساڵی ١٩٦١ لە [[تاران]] لە باوکێکی فارس و دایکێکی ئازەری لەدایکبووە. دەستپێکی پیشەی دەرهێنەریی بە چەند فیلمێکی کورت و بەڵگەفیلم لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق]] بوو. فیلمەکانی بە باشترین بەرهەم دادەنرێن کە باس لە شەڕ و بابەتەکانی دەوروبەری دەکەن. بەرهەمەکانی زۆرجار لە فیستیڤاڵە نیشتمانییەکانی فیلمدا ستایش کراون. فیلمەکانی ''ئاژانسی شوشەیی'' و ''بەناوی باوکەوە'' خەڵاتی باشترین سیناریۆ و دەرهێنانیان لە شانزدەهەمین و بیست و چوارەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجردا]] بۆ دەستەبەر کردووە. {{Quote box|align=left|width=300px|quote=من بەڕاستی لە سینەماوە نەهاتمە ناو شەڕ؛ بەڵکو<br />لە ڕێگەی ئامادەبوون لە شەڕدا سینەمام دۆزییەوە.|source=— ئیبراھیم حاتەمی‌کیا{{Sfn|Naficy|2012|pp=26–27}}}} == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable" |+ڕێنمایی | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=ئەو فیلمانەی هێشتا بڵاونەکراونەتەوە}} |نیشاندەری ئەو فیلمانەیە کە هێشتا بڵاونەکراونەتەوە |} === وەک دەرهێنەر === ==== فیلمی درێژ ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" width="250" |ناو ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! colspan="2" scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! width="50" |نووسەر ! width="50" |تری |- ! scope="row" |هویت |1987{{efn|ساڵی بەخشین لە [[کۆچی ھەتاوی|ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی]].<br />پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت لە [[سینەمای ئێران]]، ساڵی بەرهەمهێنانی هەر فیلمێک بەپێی ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی ئەژمار دەکرێت کە ساڵێک پێش ساڵی زایینی دیاریکراوە.|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10693/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ناسنامە}}</ref> |- ! scope="row" |دیدهبان |1989{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7796/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=دیدەبان}}</ref> |- ! scope="row" |مهاجر |1990{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/8792/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=کۆچبەرەکە}}</ref> |- ! scope="row" |وصل نیکان |1992{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9274/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=پەیوەندی چاکەکاران}}</ref> |- ! scope="row" |از کرخه تا راین |1993{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9306/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=لە کەرخەوە بۆ ڕاین}}</ref> |- ! scope="row" |خاکستر سبز |1994{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10868/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=خۆڵەمێشی سەوز}}</ref> |- ! scope="row" |بوی پیراهن یوسف |1996{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11062/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بۆنی کراسی یووسف}}</ref> |- ! scope="row" |برج مینو |1996{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11060/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بورجی مینوو}}</ref> |- ! scope="row" |آژانس شیشه‌ای |1998{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10701/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ئاژانسی شوشەیی}}</ref> |- ! scope="row" |روبان قرمز |1999{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11626/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=قردێلەی سوور}}</ref> |- ! scope="row" |موج مرده |2001{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/8052/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=شەپۆلی مردوو}}</ref> |- ! scope="row" |ارتفاع پست |2002{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} |هاونووسین لەگەڵ ئەسغەر فەرهادی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7962/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بەرزایی نزم}}</ref> |- ! scope="row" |به رنگ ارغوان |2005{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |هاوکار لە مۆنتاژ لەگەڵ سوهڕاب خوسرەوی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/13572/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بە ڕەنگی ئەرخەوانی}}</ref> |- ! scope="row" |به نام پدر |2006{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |هاوبەش لە بەرهەمهێنان لەگەڵ محمد پیرهادی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10546/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بەناوی باوکەوە}}</ref> |- ! scope="row" |دعوت |2008{{efn|فیلمەکە لە هەمان ساڵی زایینیدا نمایشکراوە کە تێیدا بەرهەمهێنراوە.}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت؛ هاونووسین لەگەڵ چیستا یەثربی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9883/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=داوەت}}</ref> |- ! scope="row" |گزارش یک جشن |2011{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12526/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ڕاپۆرتی ئاهەنگێک}}</ref> |- ! scope="row" |چ |2014{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12356/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=چێ}}</ref> |- ! scope="row" |بادیگارد |2016{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11882/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=پاسەوان}}</ref> |- ! scope="row" |به وقت شام |2018{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/13402/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بە کاتی شام}}</ref> |- ! scope="row" |خروج |2020{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | | |- ! scope="row" |''[[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون|مووسا کلیم‌اللە]]'' |2025 | {{Yes}} | {{Yes}} | | |} ==== زنجیرەی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" width="250" |ناو ! colspan="2" scope="col" |پێگەی لە زنجیرەکەدا ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" width="300" |ڕێکەوتی پەخشی ڕەسەن ! rowspan="2" scope="col" |تۆڕ ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! width="50" |نووسەر ! width="50" |تری |- ! scope="row" |خاک سرخ | {{No}} | {{No}} |٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٢ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣ |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref>{{cite news|title=خاکی سووری حاتەمی‌‌کیا لە یەکەم چوارشەممەی میهرەوە پەخش دەکرێت|url=https://www.isna.ir/news/8105-05099/|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|date=12 August 2002|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |حلقه سبز | {{Yes}} | {{No}} |٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ – ٢٣ی شوباتی ٢٠٠٨ |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite news|title=ئەڵقەی سەوزی حاتەمی‌کیا لە ٢٨ی میهرەوە دەست پێدەکات|url=https://www.isna.ir/news/8105-05099/|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|date=9 October 2007|language=fa}}</ref><ref>{{cite web |date=1 March 2008 |url=https://jamejamonline.ir/fa/news/162550/ |website=جام جەم ئۆنلاین |language=fa |title=لە ستایشی خۆشەویستیدا، لە ستایشی ژیاندا}}</ref> |- ! scope="row" |موسی کلیم الله | {{Yes}} | {{Yes}} | | | |} === بەرهەمەکانی تر === ==== فیلمی کورت ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |Arise |١٩٨٤ |وێنەگری سینەمایی |نوسرەتواڵا کریمی |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/14083/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ڕاپەڕە}}</ref> |- ! scope="row" |Fátima |١٩٩٥ |وێنەگری سینەمایی | {{sort|0|{{N/a}}}} |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite news|last1=سەفاریان|first1=ناسر|title=… ڕەونەقی ئایین کەم دەکەیتەوە|newspaper=سەلام|date=4 December 1995|page=7|language=fa}} * {{cite web |script-title=fa:… ببری رونق مسلمانی |url=http://www.saffarian.ws/Articles.aspx?ID=b9ad92c417124b36b6a153291084edb8 |website=ناسر سەفاریان |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |ملاقات شیشه‌ای |٢٠١٧{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر،<br />سیناریۆنووس |یووسف حاتەمی‌کیا | |<ref>{{cite web |url=http://moqavematfilmfest.ir/FestivalDetail/1648 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190418034314/http://moqavematfilmfest.ir/FestivalDetail/1648 |archive-date=18 April 2019 |access-date=18 April 2019 |website=فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی خۆڕاگری |language=fa |url-status=dead |title=١٤یەمین فیستیڤاڵ - دیدار شیشه‌ای}}</ref> |} ==== فیلمی درێژ ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |توهم |١٩٨٦{{efn|name=year}} |عوزەری کامێرا |سەعید حاجی‌میری |ڕۆڵی کورت | |- ! scope="row" |عبور |١٩٨٩{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر |کەمال تەبریزی | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7826/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=تێپەڕبوون}}</ref> |- ! scope="row" |اسکادران عشق |١٩٩٨{{efn|name=year}} |سیناریۆنووس |سەعید حاجی‌میری |هاونووسین لەگەڵ سەعید حاجی‌میری |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10703/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ئیسکادرانی خۆشەویستی}}</ref> |- ! scope="row" |زندگی خصوصی آقا و خانم میم |٢٠١٢{{efn|name=year}} |ئەکتەر |ڕۆحوڵڵا حیجازی | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12651/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ژیانی تایبەتی ئاگا و خانمی میم}}</ref> |- ! scope="row" |چشم جنگ |٢٠١٦{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر |یووسف حاتەمی‌کیا،<br />مهدی برجیان |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/2631/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=چاوی شەڕ}}</ref> |} ==== زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە زنجیرەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="3" scope="row" |روایت فتح |١٩٨٧ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی |وەرزی ٤ ئەڵقەی ٥: "سیحر یان موعجیزە؟"<br />هاووێنەگرتن لەگەڵ حسن پیرهادی |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi">{{cite magazine |last1=ئوستادی |first1=مەسعود |date=June 2008 |title=ڕوانینێک بۆ پیشەی فیلمسازیی شەهید سەید مرتضی آوینی |url=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/340960/ |language=fa |publisher=دامەزراوەی شەهیدان و کاروباری جانبازان |volume=31 |issue=31 |pages=90–95 |oclc=244453769 |url-access=subscription |via=نورمێگز |magazine=شەھید یاران}} * {{cite web |date=31 January 2012 |script-title=fa:فیلم شناسی شهید آوینی |url=https://rasekhoon.net/article/show/206185/ |website=ڕاسخون |language=fa}}</ref> |- |١٩٨٨ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی |وەرزی ٥ ئەڵقەی ١٠: "درەوشانەوەیەکی تر (١)" |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi" /> |- |١٩٨٨ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی، خۆی |وەرزی ٥ ئەڵقەی ١١: "درەوشانەوەیەکی تر (٢): کاک سەعید" |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi" /><ref>{{cite web |url=http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 |access-date=15 May 2020 |website=کۆمپانیای فیلمی وەرەھونەر |title=ئاژانسی شوشەیی - ژیاننامەی دەرهێنەر}}</ref> |- ! scope="row" |سفر نفت |٢٠٠٠ |وێنەگری سینەمایی،<br />سیناریۆنووس |سید محمد ابراهیم اصغرزاده |کۆمەڵەی بەڵگەنامەیی لە ١٣ ئەڵقەدا؛<br />هاونووسین لەگەڵ سید محمد ابراهیم اصغرزاده |سەحەر |<ref>{{cite journal |last1=نەجوان |first1=ئومێد |date=June 1999 |title=نەوت؛ لە دەریاوە بۆ… |journal=فیلم |language=fa |issue=235}}</ref> |- ! scope="row" |کلاه قرمزی ۸۸ |٢٠٠٩ |ئەکتەر |ایرج طهماسب |خۆی لە ئەڵقەی ٧دا |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] |<ref>{{cite web |last1=سۆفی |first1=پەریا |date=25 March 2009 |url=http://www.cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-474.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090329101146/http://www.cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-474.html |archive-date=29 March 2009 |website=سینەمای ئێمە |language=fa |title=ئەڵقەکەی حاتەمی‌‌کیا لە کڵاو قورمزی دواخرا بۆ سبەینێ}}</ref> |} === دەرکەوتنی بەڵگەنامەیی === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |وقایع‌نگاری یک فیلمنامه ناتمام |١٩٩٩{{efn|name=year}} |سید محمد ابراهیم اصغرزاده |پشت پەردەی فیلمی موج مرده |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/4210/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=وەقایعنامەی سیناریۆیەکی تەواونەکراو}}</ref> |- ! scope="row" |ترغیب دوستانه: سینمای ایران پس از انقلاب ۱۳٥٧ |٢٠٠٠ |جمشید اکرمی | |<ref>{{cite news|last1=هۆڵدن|first1=ستێفن|author-link1=Stephen Holden|title=پێداچوونەوەی فیلم؛ تەنانەت پەچەکان ناتوانن ھونەری ئێرانییەکان بشارنەوە|url=https://www.nytimes.com/2001/03/23/movies/film-review-even-veils-can-t-hide-the-artistry-of-iranians.html|url-access=subscription|work=دە نیویۆرک تایمز|date=23 March 2001|page=22}}</ref> |- ! scope="row" |صدای دره گلیچ |٢٠٠٤{{efn|name=year}} |علی‌محمد قاسمی | |<ref>{{cite news|title=دووەم ڕۆژی فیستیڤاڵی فیلمی بەڵگەنامەیی کیش صدای دره گلیچ و صدای ماهی نمایش کرد|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|url=https://www.isna.ir/news/8211-01788/|date=25 January 2004|language=fa}}</ref><ref name="zandi">{{cite web |last1=زەندی |first1=نەدا |date=8 August 2011 |url=http://www.cinematajrobi.ir/news/714 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114152636/http://www.cinematajrobi.ir/news/714 |archive-date=14 January 2020 |access-date=16 May 2020 |website=سینەمای تجربی |language=fa |title=بەڵگەنامەیییەکان سەبارەت بە سینەما |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |ایران: یک انقلاب سینماتوگرافیک |٢٠٠٦ |نادر تکمیل‌همایون | |<ref>{{cite magazine |last1=ئێدواردز |first1=ڕەسڵ |date=17 April 2007 |title=ئێران: شۆڕشێکی سینەمایی |url=https://variety.com/2007/film/reviews/iran-a-cinematographic-revolution-1200560068/ |volume=406 |issue=10 |page=23 |magazine=ڤارایەتی}}</ref> |- ! scope="row" |دل‌سپرده |٢٠٠٧{{efn|name=year}} |امید نجوان |پشت پەردەی فیلمی آژانس شیشه‌ای |<ref>{{cite news|title=فیلمێک کە تەنها یەک تیر لە ناویدا تەقێنراوە|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/484574/|date=12 May 2007|language=fa}}</ref><ref>{{cite web |last1=تەھامی‌‌نژاد |first1=محمد |author-link1=Mohammad Tahaminejad |date=April 2010 |orig-date=September 2007 |url=http://anthropology.ir/article/5026.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628022630/http://anthropology.ir/article/5026.html |archive-date=28 June 2021 |access-date=15 May 2020 |language=fa |via=ماڵپەڕی مرۆڤناسی و فەرهەنگ |title=بەڵگەنامەی پۆرترێت و ژیاننامەیی: جیاوازییەکان و ڕێگاکان (بەشی ٢) |publisher=فەرهەنگستانی ھونەری ئێران |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |مسیر سبز |٢٠٠٨{{efn|name=year}} |امید نجوان |پشت پەردەی زنجیرەی حلقه سبز |<ref>{{cite news|title=بەڵگەنامەیەک سەبارەت بە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بێ بەخت|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/651240/|date=9 March 2008|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |روبان قرمز |٢٠٠٩ |رضا عاطفی |پشت پەردەی فیلمی روبان قرمز |<ref>{{cite news|title=وەرزی نوێی "فیلمێک، ئەزموونێک" لە هەفتەی داهاتووەوە دەست بە پەخش دەکات|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/856983/|date=9 April 2009|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |خشت و آینه |٢٠٠٩ |شادمهر راستین | |<ref>{{cite news|title=فیلمی بەڵگەنامەیی ڕەنگدانەوەی تێڕوانینی فیلمسازان لەسەر تاران کۆتایی هات|url=https://en.mehrnews.com/news/31633/|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|date=9 January 2009}}</ref> |- ! scope="row" |ریشه در خاک |٢٠١٠ |محمد خلیل‌زاده | |<ref>{{cite news|title=بەڵگەنامەی ریشه در خاک لە دووەم ساڵیادی نادر ابراهیمی نمایش دەکرێت|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|url=https://www.isna.ir/news/8903-02170/|date=24 May 2010|language=fa}}</ref><ref name="zandi" /> |- ! scope="row" |اردک‌های وحشی |٢٠١٥ |یووسف حاتەمی‌کیا |پشت پەردەی فیلمی گزارش یک جشن |<ref>{{cite web |date=21 February 2015 |url=https://www.khabaronline.ir/news/401287/ |website=خەبەر ئۆنلاین |language=fa |title=دڵەڕاوکێکانی دەرهێنەر بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمێک کە قەدەغەکرا}}</ref> |- ! scope="row" |گوهر خیراندیش: یک فیلموگرافی |٢٠١٥ |پوریا حیدری اوره | |<ref>{{cite web |date=11 September 2015 |url=http://donyayecinema.ir/detail/12716/ |website=دنیای سینەما |language=fa |title=گوهر خیراندیش: یک فیلموگرافی سبەینێ لە کۆمەڵگەی پەردیسی مللەت پەخش دەکرێت}}</ref> |- ! scope="row" |رویای ابراهیم |٢٠١٧ |محمود کریمی |پشت پەردەی فیلمی چ |<ref>{{cite news|title=رویای ابراهیم تاوتوێکرا|agency=سینەما پرێس|url=http://cinemapress.ir/news/90800/|date=28 November 2017|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |راش‌های ابراهیم |٢٠١٨ | {{sort|0|{{N/a}}}} |پشت پەردەی بەرهەمەکانی لە ١٣ ئەڵقەدا |<ref>{{cite news|title=کاتێک حاتەمی‌کیا دەرهێنانی ارتفاع پست دەکات|agency=ئاژانسی هەواڵی بەرگری پیرۆز|url=https://defapress.ir/fa/news/284867/|date=27 March 2018|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |سار {{dagger}} |٢٠٢٠ |سجاد ایمانی | |<ref>{{cite news|title=مۆنتاژی سار کۆتایی هات|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-1009511|agency=ئاژانسی هەواڵی برنا|date=12 June 2020|language=fa}}</ref> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|wikt=no|c=Category:Ebrahim Hatamikia|n=no|q=no|s=no|b=no|v=no|d=Q3046874}} * {{AlloCiné name|28400}} * {{IMDb name|0368690}} * {{Rotten Tomatoes person|ebrahim-hatamikia}} * [https://web.archive.org/web/20060813210656/http://www.sasite.net/hatamikia/ یەکەم ماڵپەڕی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] * [https://web.archive.org/web/20161016175931/http://www.ebrahimhatamikia.com/ دووەم ماڵپەڕی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] * [https://web.archive.org/web/20051225013203/http://www.farhangsara.com/hatamikia.htm ژیاننامەی ئیبراھیم حاتەمی‌‌کیا] * [http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 کارەکانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] 4bwzi2d1cobg07of980ua10inx2voy7 1679919 1679787 2026-10-03T21:44:36Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٩ سەرچاوە و تاگکردنی ١٩ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1679919 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|image=Exodus movie press conference 2020-02-07 37.jpg|imagesize=|caption=حاتەمی‌کیا لە [[فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]]ی ٢٠٢٠|native_name=ابراهیم حاتمی‌کیا|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1961|9|23|df=y}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=|death_place=|death_cause=|education=[[سیناریۆنووسی]]|alma_mater=[[زانکۆی ھونەری تاران]]|occupation=[[دەرهێنەری فیلم]]، [[سیناریۆنووس]]، [[وێنەگری سینەمایی]] و [[ئەکتەر]]|years_active=١٩٧٩–ئێستا|spouse=|children=نایەرە<br />یووسف<br />ئیسماعیل|website=|module={{Infobox military person | embed = yes | allegiance = [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ئێران]] | branch = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] | service_years = دەەی ١٩٨٠ | unit = یەکەی دەنگی و ڕەنگی | battles = [[شەڕی ئێران و عێراق]] }}|signature=}} '''ئیبراھیم حاتەمی‌کیا''' ({{langx|fa|ابراهیم حاتمی‌کیا}}؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٦١) [[دەرهێنەری فیلم]]، [[سیناریۆنووس]]، [[وێنەگری سینەمایی]] و [[ئەکتەر|ئەکتەرێکی]] ئێرانییە. یەکێکە لە دیارترین ئەو دەرهێنەرانەی فیلم لەسەر کاریگەرییەکانی [[شەڕی ئێران و عێراق]] لەسەر [[ئێران]] بەرهەم دەھێنێت.{{Sfn|Keddie|Richard|2003|p=301}} فیلمەکانی وەک بەشێک لە باشترین بەرهەمەکانی سینەمای شەڕی ئێران دادەنرێن،{{Sfn|Abecassis|2011|p=392}} و بە سەرنجدانیان لەسەر گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکانی بەهۆی شەڕەوە سەرهەڵدەدەن دەناسرێنەوە.{{Sfn|Riahi|2016|page=184}} بەهۆی لێکۆڵینەوە لە تڕامای دەروونیی شەڕ ناسراوە، چ لەسەر سەربازە گەڕاوەکان و چ لەسەر ئەوانەی چاوەڕوانیان دەکەن و بێ ئەوەی لە چارەنووسی ئازیزانیان بزانن ناتوانن بە شێوەیەکی گونجاو ماتەمینی بگێڕن.{{Sfn|Ginsberg|Lippard|2010|p=176}} == پیشە == ئیبراھیم حاتەمی‌کیا لەنێو دەرهێنەرانی نەوەی نوێی [[سینەمای ئێران|سینەمای ئێراندا]] لە دوای [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] دادەنرێت،{{Sfn|Akrami|1992}} کە بەهۆی ڕۆڵی لە سینەمای ئێرانی لە دەیەی ١٩٩٠دا لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ناسراوە. لە ساڵی ١٩٦١ لە [[تاران]] لە باوکێکی فارس و دایکێکی ئازەری لەدایکبووە. دەستپێکی پیشەی دەرهێنەریی بە چەند فیلمێکی کورت و بەڵگەفیلم لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق]] بوو. فیلمەکانی بە باشترین بەرهەم دادەنرێن کە باس لە شەڕ و بابەتەکانی دەوروبەری دەکەن. بەرهەمەکانی زۆرجار لە فیستیڤاڵە نیشتمانییەکانی فیلمدا ستایش کراون. فیلمەکانی ''ئاژانسی شوشەیی'' و ''بەناوی باوکەوە'' خەڵاتی باشترین سیناریۆ و دەرهێنانیان لە شانزدەهەمین و بیست و چوارەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجردا]] بۆ دەستەبەر کردووە. {{Quote box|align=left|width=300px|quote=من بەڕاستی لە سینەماوە نەهاتمە ناو شەڕ؛ بەڵکو<br />لە ڕێگەی ئامادەبوون لە شەڕدا سینەمام دۆزییەوە.|source=— ئیبراھیم حاتەمی‌کیا{{Sfn|Naficy|2012|pp=26–27}}}} == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable" |+ڕێنمایی | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=ئەو فیلمانەی هێشتا بڵاونەکراونەتەوە}} |نیشاندەری ئەو فیلمانەیە کە هێشتا بڵاونەکراونەتەوە |} === وەک دەرهێنەر === ==== فیلمی درێژ ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" width="250" |ناو ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! colspan="2" scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! width="50" |نووسەر ! width="50" |تری |- ! scope="row" |هویت |1987{{efn|ساڵی بەخشین لە [[کۆچی ھەتاوی|ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی]].<br />پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت لە [[سینەمای ئێران]]، ساڵی بەرهەمهێنانی هەر فیلمێک بەپێی ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی ئەژمار دەکرێت کە ساڵێک پێش ساڵی زایینی دیاریکراوە.|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10693/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ناسنامە}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/10693/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |دیدهبان |1989{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7796/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=دیدەبان}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/7796/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |مهاجر |1990{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/8792/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=کۆچبەرەکە}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/8792/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |وصل نیکان |1992{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9274/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=پەیوەندی چاکەکاران}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/9274/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |از کرخه تا راین |1993{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9306/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=لە کەرخەوە بۆ ڕاین |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203050007/https://cicinema.com/en/movies/9306/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |خاکستر سبز |1994{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10868/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=خۆڵەمێشی سەوز |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203044619/https://cicinema.com/en/movies/10868/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |بوی پیراهن یوسف |1996{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11062/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بۆنی کراسی یووسف |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203045306/https://cicinema.com/en/movies/11062/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |برج مینو |1996{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11060/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بورجی مینوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203044943/https://cicinema.com/en/movies/11060/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |آژانس شیشه‌ای |1998{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10701/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ئاژانسی شوشەیی |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203050058/https://cicinema.com/en/movies/10701/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |روبان قرمز |1999{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11626/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=قردێلەی سوور}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/11626/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |موج مرده |2001{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/8052/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=شەپۆلی مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203044931/https://cicinema.com/en/movies/8052/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |ارتفاع پست |2002{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} |هاونووسین لەگەڵ ئەسغەر فەرهادی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7962/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بەرزایی نزم}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/7962/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |به رنگ ارغوان |2005{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |هاوکار لە مۆنتاژ لەگەڵ سوهڕاب خوسرەوی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/13572/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بە ڕەنگی ئەرخەوانی}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/13572/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |به نام پدر |2006{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |هاوبەش لە بەرهەمهێنان لەگەڵ محمد پیرهادی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10546/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بەناوی باوکەوە |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203044024/https://cicinema.com/en/movies/10546/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |دعوت |2008{{efn|فیلمەکە لە هەمان ساڵی زایینیدا نمایشکراوە کە تێیدا بەرهەمهێنراوە.}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت؛ هاونووسین لەگەڵ چیستا یەثربی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/9883/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=داوەت |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203044331/https://cicinema.com/en/movies/9883/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |گزارش یک جشن |2011{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12526/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ڕاپۆرتی ئاهەنگێک}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/12526/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |چ |2014{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12356/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=چێ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203051850/https://cicinema.com/en/movies/12356/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |بادیگارد |2016{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{Yes}} |ڕۆڵی کورت |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/11882/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=پاسەوان}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/11882/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |به وقت شام |2018{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/13402/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=بە کاتی شام}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/13402/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |خروج |2020{{efn|name=year}} | {{Yes}} | {{No}} | | |- ! scope="row" |''[[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون|مووسا کلیم‌اللە]]'' |2025 | {{Yes}} | {{Yes}} | | |} ==== زنجیرەی تەلەفیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" width="250" |ناو ! colspan="2" scope="col" |پێگەی لە زنجیرەکەدا ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" width="300" |ڕێکەوتی پەخشی ڕەسەن ! rowspan="2" scope="col" |تۆڕ ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! width="50" |نووسەر ! width="50" |تری |- ! scope="row" |خاک سرخ | {{No}} | {{No}} |٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٢ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣ |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref>{{cite news|title=خاکی سووری حاتەمی‌‌کیا لە یەکەم چوارشەممەی میهرەوە پەخش دەکرێت|url=https://www.isna.ir/news/8105-05099/|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|date=12 August 2002|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |حلقه سبز | {{Yes}} | {{No}} |٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ – ٢٣ی شوباتی ٢٠٠٨ |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |<ref>{{cite news|title=ئەڵقەی سەوزی حاتەمی‌کیا لە ٢٨ی میهرەوە دەست پێدەکات|url=https://www.isna.ir/news/8105-05099/|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|date=9 October 2007|language=fa}}</ref><ref>{{cite web |date=1 March 2008 |url=https://jamejamonline.ir/fa/news/162550/ |website=جام جەم ئۆنلاین |language=fa |title=لە ستایشی خۆشەویستیدا، لە ستایشی ژیاندا}}</ref> |- ! scope="row" |موسی کلیم الله | {{Yes}} | {{Yes}} | | | |} === بەرهەمەکانی تر === ==== فیلمی کورت ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |Arise |١٩٨٤ |وێنەگری سینەمایی |نوسرەتواڵا کریمی |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/14083/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ڕاپەڕە}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/14083/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |Fátima |١٩٩٥ |وێنەگری سینەمایی | {{sort|0|{{N/a}}}} |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite news|last1=سەفاریان|first1=ناسر|title=… ڕەونەقی ئایین کەم دەکەیتەوە|newspaper=سەلام|date=4 December 1995|page=7|language=fa}} * {{cite web |script-title=fa:… ببری رونق مسلمانی |url=http://www.saffarian.ws/Articles.aspx?ID=b9ad92c417124b36b6a153291084edb8 |website=ناسر سەفاریان |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |ملاقات شیشه‌ای |٢٠١٧{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر،<br />سیناریۆنووس |یووسف حاتەمی‌کیا | |<ref>{{cite web |url=http://moqavematfilmfest.ir/FestivalDetail/1648 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190418034314/http://moqavematfilmfest.ir/FestivalDetail/1648 |archive-date=18 April 2019 |access-date=18 April 2019 |website=فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی خۆڕاگری |language=fa |url-status=dead |title=١٤یەمین فیستیڤاڵ - دیدار شیشه‌ای}}</ref> |} ==== فیلمی درێژ ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە فیلمەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |توهم |١٩٨٦{{efn|name=year}} |عوزەری کامێرا |سەعید حاجی‌میری |ڕۆڵی کورت | |- ! scope="row" |عبور |١٩٨٩{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر |کەمال تەبریزی | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/7826/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=تێپەڕبوون}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/7826/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |اسکادران عشق |١٩٩٨{{efn|name=year}} |سیناریۆنووس |سەعید حاجی‌میری |هاونووسین لەگەڵ سەعید حاجی‌میری |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/10703/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ئیسکادرانی خۆشەویستی}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/10703/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |زندگی خصوصی آقا و خانم میم |٢٠١٢{{efn|name=year}} |ئەکتەر |ڕۆحوڵڵا حیجازی | |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/12651/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=ژیانی تایبەتی ئاگا و خانمی میم}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/12651/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |چشم جنگ |٢٠١٦{{efn|name=year}} |بەرهەمهێنەر |یووسف حاتەمی‌کیا،<br />مهدی برجیان |فیلمی بەڵگەنامەیی |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/2631/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=چاوی شەڕ}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/2631/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |} ==== زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پێگەی لە زنجیرەکەدا ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="3" scope="row" |روایت فتح |١٩٨٧ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی |وەرزی ٤ ئەڵقەی ٥: "سیحر یان موعجیزە؟"<br />هاووێنەگرتن لەگەڵ حسن پیرهادی |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi">{{cite magazine |last1=ئوستادی |first1=مەسعود |date=June 2008 |title=ڕوانینێک بۆ پیشەی فیلمسازیی شەهید سەید مرتضی آوینی |url=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/340960/ |language=fa |publisher=دامەزراوەی شەهیدان و کاروباری جانبازان |volume=31 |issue=31 |pages=90–95 |oclc=244453769 |url-access=subscription |via=نورمێگز |magazine=شەھید یاران}} * {{cite web |date=31 January 2012 |script-title=fa:فیلم شناسی شهید آوینی |url=https://rasekhoon.net/article/show/206185/ |website=ڕاسخون |language=fa}}</ref> |- |١٩٨٨ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی |وەرزی ٥ ئەڵقەی ١٠: "درەوشانەوەیەکی تر (١)" |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi" /> |- |١٩٨٨ |وێنەگری سینەمایی |مرتضی آوینی، خۆی |وەرزی ٥ ئەڵقەی ١١: "درەوشانەوەیەکی تر (٢): کاک سەعید" |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |<ref name="ostadi" /><ref>{{cite web |url=http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 |access-date=15 May 2020 |website=کۆمپانیای فیلمی وەرەھونەر |title=ئاژانسی شوشەیی - ژیاننامەی دەرهێنەر}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |سفر نفت |٢٠٠٠ |وێنەگری سینەمایی،<br />سیناریۆنووس |سید محمد ابراهیم اصغرزاده |کۆمەڵەی بەڵگەنامەیی لە ١٣ ئەڵقەدا؛<br />هاونووسین لەگەڵ سید محمد ابراهیم اصغرزاده |سەحەر |<ref>{{cite journal |last1=نەجوان |first1=ئومێد |date=June 1999 |title=نەوت؛ لە دەریاوە بۆ… |journal=فیلم |language=fa |issue=235}}</ref> |- ! scope="row" |کلاه قرمزی ۸۸ |٢٠٠٩ |ئەکتەر |ایرج طهماسب |خۆی لە ئەڵقەی ٧دا |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] |<ref>{{cite web |last1=سۆفی |first1=پەریا |date=25 March 2009 |url=http://www.cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-474.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090329101146/http://www.cinemaema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-26-pid-474.html |archive-date=29 March 2009 |website=سینەمای ئێمە |language=fa |title=ئەڵقەکەی حاتەمی‌‌کیا لە کڵاو قورمزی دواخرا بۆ سبەینێ}}</ref> |} === دەرکەوتنی بەڵگەنامەیی === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" width="250" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" width="180" |دەرهێنەر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" width="300" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|ژمارەی سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |وقایع‌نگاری یک فیلمنامه ناتمام |١٩٩٩{{efn|name=year}} |سید محمد ابراهیم اصغرزاده |پشت پەردەی فیلمی موج مرده |<ref>{{cite web |url=https://cicinema.com/en/movies/4210/ |access-date=29 April 2020 |website=مێژووی سینەمای ئێران |title=وەقایعنامەی سیناریۆیەکی تەواونەکراو}} {{بەستەری مردوو|url=https://cicinema.com/en/movies/4210/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |ترغیب دوستانه: سینمای ایران پس از انقلاب ۱۳٥٧ |٢٠٠٠ |جمشید اکرمی | |<ref>{{cite news|last1=هۆڵدن|first1=ستێفن|author-link1=Stephen Holden|title=پێداچوونەوەی فیلم؛ تەنانەت پەچەکان ناتوانن ھونەری ئێرانییەکان بشارنەوە|url=https://www.nytimes.com/2001/03/23/movies/film-review-even-veils-can-t-hide-the-artistry-of-iranians.html|url-access=subscription|work=دە نیویۆرک تایمز|date=23 March 2001|page=22}}</ref> |- ! scope="row" |صدای دره گلیچ |٢٠٠٤{{efn|name=year}} |علی‌محمد قاسمی | |<ref>{{cite news|title=دووەم ڕۆژی فیستیڤاڵی فیلمی بەڵگەنامەیی کیش صدای دره گلیچ و صدای ماهی نمایش کرد|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|url=https://www.isna.ir/news/8211-01788/|date=25 January 2004|language=fa}}</ref><ref name="zandi">{{cite web |last1=زەندی |first1=نەدا |date=8 August 2011 |url=http://www.cinematajrobi.ir/news/714 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114152636/http://www.cinematajrobi.ir/news/714 |archive-date=14 January 2020 |access-date=16 May 2020 |website=سینەمای تجربی |language=fa |title=بەڵگەنامەیییەکان سەبارەت بە سینەما |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |ایران: یک انقلاب سینماتوگرافیک |٢٠٠٦ |نادر تکمیل‌همایون | |<ref>{{cite magazine |last1=ئێدواردز |first1=ڕەسڵ |date=17 April 2007 |title=ئێران: شۆڕشێکی سینەمایی |url=https://variety.com/2007/film/reviews/iran-a-cinematographic-revolution-1200560068/ |volume=406 |issue=10 |page=23 |magazine=ڤارایەتی}}</ref> |- ! scope="row" |دل‌سپرده |٢٠٠٧{{efn|name=year}} |امید نجوان |پشت پەردەی فیلمی آژانس شیشه‌ای |<ref>{{cite news|title=فیلمێک کە تەنها یەک تیر لە ناویدا تەقێنراوە|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/484574/|date=12 May 2007|language=fa}}</ref><ref>{{cite web |last1=تەھامی‌‌نژاد |first1=محمد |author-link1=Mohammad Tahaminejad |date=April 2010 |orig-date=September 2007 |url=http://anthropology.ir/article/5026.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628022630/http://anthropology.ir/article/5026.html |archive-date=28 June 2021 |access-date=15 May 2020 |language=fa |via=ماڵپەڕی مرۆڤناسی و فەرهەنگ |title=بەڵگەنامەی پۆرترێت و ژیاننامەیی: جیاوازییەکان و ڕێگاکان (بەشی ٢) |publisher=فەرهەنگستانی ھونەری ئێران |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |مسیر سبز |٢٠٠٨{{efn|name=year}} |امید نجوان |پشت پەردەی زنجیرەی حلقه سبز |<ref>{{cite news|title=بەڵگەنامەیەک سەبارەت بە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بێ بەخت|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/651240/|date=9 March 2008|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |روبان قرمز |٢٠٠٩ |رضا عاطفی |پشت پەردەی فیلمی روبان قرمز |<ref>{{cite news|title=وەرزی نوێی "فیلمێک، ئەزموونێک" لە هەفتەی داهاتووەوە دەست بە پەخش دەکات|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|url=https://www.mehrnews.com/news/856983/|date=9 April 2009|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |خشت و آینه |٢٠٠٩ |شادمهر راستین | |<ref>{{cite news|title=فیلمی بەڵگەنامەیی ڕەنگدانەوەی تێڕوانینی فیلمسازان لەسەر تاران کۆتایی هات|url=https://en.mehrnews.com/news/31633/|agency=ئاژانسی هەواڵی مێهر|date=9 January 2009}}</ref> |- ! scope="row" |ریشه در خاک |٢٠١٠ |محمد خلیل‌زاده | |<ref>{{cite news|title=بەڵگەنامەی ریشه در خاک لە دووەم ساڵیادی نادر ابراهیمی نمایش دەکرێت|agency=ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران|url=https://www.isna.ir/news/8903-02170/|date=24 May 2010|language=fa}}</ref><ref name="zandi" /> |- ! scope="row" |اردک‌های وحشی |٢٠١٥ |یووسف حاتەمی‌کیا |پشت پەردەی فیلمی گزارش یک جشن |<ref>{{cite web |date=21 February 2015 |url=https://www.khabaronline.ir/news/401287/ |website=خەبەر ئۆنلاین |language=fa |title=دڵەڕاوکێکانی دەرهێنەر بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمێک کە قەدەغەکرا}}</ref> |- ! scope="row" |گوهر خیراندیش: یک فیلموگرافی |٢٠١٥ |پوریا حیدری اوره | |<ref>{{cite web |date=11 September 2015 |url=http://donyayecinema.ir/detail/12716/ |website=دنیای سینەما |language=fa |title=گوهر خیراندیش: یک فیلموگرافی سبەینێ لە کۆمەڵگەی پەردیسی مللەت پەخش دەکرێت}} {{بەستەری مردوو|url=http://donyayecinema.ir/detail/12716/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> |- ! scope="row" |رویای ابراهیم |٢٠١٧ |محمود کریمی |پشت پەردەی فیلمی چ |<ref>{{cite news|title=رویای ابراهیم تاوتوێکرا|agency=سینەما پرێس|url=http://cinemapress.ir/news/90800/|date=28 November 2017|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |راش‌های ابراهیم |٢٠١٨ | {{sort|0|{{N/a}}}} |پشت پەردەی بەرهەمەکانی لە ١٣ ئەڵقەدا |<ref>{{cite news|title=کاتێک حاتەمی‌کیا دەرهێنانی ارتفاع پست دەکات|agency=ئاژانسی هەواڵی بەرگری پیرۆز|url=https://defapress.ir/fa/news/284867/|date=27 March 2018|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |سار {{dagger}} |٢٠٢٠ |سجاد ایمانی | |<ref>{{cite news|title=مۆنتاژی سار کۆتایی هات|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-1009511|agency=ئاژانسی هەواڵی برنا|date=12 June 2020|language=fa}}</ref> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|wikt=no|c=Category:Ebrahim Hatamikia|n=no|q=no|s=no|b=no|v=no|d=Q3046874}} * {{AlloCiné name|28400}} * {{IMDb name|0368690}} * {{Rotten Tomatoes person|ebrahim-hatamikia}} * [https://web.archive.org/web/20060813210656/http://www.sasite.net/hatamikia/ یەکەم ماڵپەڕی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] * [https://web.archive.org/web/20161016175931/http://www.ebrahimhatamikia.com/ دووەم ماڵپەڕی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] * [https://web.archive.org/web/20051225013203/http://www.farhangsara.com/hatamikia.htm ژیاننامەی ئیبراھیم حاتەمی‌‌کیا] * [http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 کارەکانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا] {{بەستەری مردوو|url=http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] f3ffyk5qc2srwrbe53eqrt86mdbe191 4 304806 1680040 1679461 2026-10-04T01:51:10Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 9 بابەت لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری]] 1680040 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg#/media/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Drunkard Morning (TV series) poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٥٥، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئابان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٠٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = پۆستەری زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Aban-series.png#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Aban-series.png | زانیاریی زیاتر = آبان (مجموعه نمایش خانگی) | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Aban-series.png|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٢٣:٣٣، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماری تاران]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٢٣:١٦، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ڕەھا (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠١:١١، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D9%87%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3).jpeg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%87%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3) | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:ڕەها (فیلم).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١١:٠٨، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٥٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | ناساندن = لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Darentehaye-shab-poster-03-scaled.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:At the End of the Night poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١١:٠٥، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} :لێدوان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٣٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:بامداد خمار.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٧:٠١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg.<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Savage (2025 Iranian Series).jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::لێدوان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٣، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Our_Sticky_Love_poster.png#/media/File:Our_Sticky_Love_poster.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Our Sticky Love poster.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٦، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = لێکۆڵەری بەڕێکەوت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg#/media/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:The Accidental Detective-poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٥٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = زانکۆی ئازادی ئیسلامی<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png#/media/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Islamic Azad University logo.png|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٤، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئاشقانە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٤، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Asheghanehseries.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٤١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Gisooseries.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[پیاوی سێ ھەزار ڕوو]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی و سێیەم وەرزی سێینەی زنجیرەی پیاوی ھەزارڕوو بە دەرهێنانی میھران مودیری | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Man_of_three_thousand_faces_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Man of three thousand faces poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٢، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[سیما فیلم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = دامەزراوەیەکی دەوڵەتیی فیلمسازیی ئێرانییە کە لە ساڵی ۱۹۹٤ دامەزراوە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sima.Film.logo.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Sima.Film.logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٤٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) hyyel7nt227zo5y0k58j9zej3n45xvt 3 304807 1680042 1678920 2026-10-04T01:51:14Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta]] 1680042 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == Global permission requests on Meta == The following request is open at [[m:Steward requests/Global permissions|Steward requests/Global permissions]] and may be worth your comment: * [[m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NDG|Global sysop for NDG]] — <small>Requests for global sysop permissions</small> : <small>4 other requests are also open (rename / IP block exemption); stewards action those without a vote.</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٧:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests on Meta (13 August 2026) == The following requests are open on Meta and may be worth your comment: === [[m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[m:Steward requests/Permissions#Htawmonzel@mnw.wiktionary|Htawmonzel@mnw.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-02</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia|B722N@lgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia_2|B722N@lgwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#Astroneering@global|Astroneering@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-12</small> === [[m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[m:Meta:Requests for adminship/Icodense|Icodense]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Der-Wir-Ing|Global rollback for Der-Wir-Ing]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#RAPTOR7762@bol.wikipedia|RAPTOR7762@bol.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Anthonymunthali44@tumwikipedia|Anthonymunthali44@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia|Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tumbuka Arch@tumwikipedia|Tumbuka Arch@tumwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Gerges|Gerges]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse Filter Helper for XaxeLoled|Abuse Filter Helper for XaxeLoled]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-16</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia|DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#GryffindorD@itwikiquote|GryffindorD@itwikiquote]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#XXBlackburnXx@nlwiki|XXBlackburnXx@nlwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-17</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Satirdan kahraman@trwiktionary|Satirdan kahraman@trwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-17</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kinenkey@lg.wikipedia|Kinenkey@lg.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-17</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYOIncubator.wikimedia.org|787IYOIncubator.wikimedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-18</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Pac.macX@global|Pac.macX@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#苏东东坡@global|苏东东坡@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nirajan pant@newiktionary|Nirajan pant@newiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@global|Billinghurst@global]] — <small>Removal of access · filed 2024-08-19</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The.shahab@fawiktionary|The.shahab@fawiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@labswiki|Billinghurst@labswiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamad100s@global|Mamad100s@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Borhan|Borhan]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Anass Sedrati@arywikipedia|Anass Sedrati@arywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-23</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#İmmortalance@trwiki|İmmortalance@trwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-23</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Danjuma Anthony@kcgwikipedia|Danjuma Anthony@kcgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#だ＊ぜ@global|だ＊ぜ@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-25</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Sadads|Sadads]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for HouseBlaster|Abuse filter helper for HouseBlaster]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-26</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#TFerenczy@global|TFerenczy@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-26</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MilicevicBot@srwiki|MilicevicBot@srwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for oversight/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for Oversight access</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Zrsv07@global|Zrsv07@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Aude|Aude]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (31 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Lemonaka|Global rollback for Lemonaka]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-30</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for PaterMcFly|Abuse filter helper for PaterMcFly]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-01</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#HERODOE@yowiki|HERODOE@yowiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-31</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)|787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ow! That Hurts!@iswiktionary|Ow! That Hurts!@iswiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-08-31</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (3 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh|Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bot status/NellieBly Bot|NellieBly Bot]] — <small>Requests for bot flags</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Saroj|Global sysop for Saroj]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Alan Colin Arce (WMCA)|Alan Colin Arce (WMCA)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-04</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwiktionary|Lee@siwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwikibooks|Lee@siwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki_2|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-05</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Shahadusadik@dagwiki|Shahadusadik@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Dnshitobu@dagwiki|Dnshitobu@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (8 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-07</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage_2|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-07</small> === [[:simple:Wikipedia:Requests for permissions|Simple English Wikipedia]] === * [[:simple:Wikipedia:Requests_for_adminship/Wikipedian2025|Wikipedian2025]] — <small>Current requests for adminship</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (9 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Wikihez@kuwiktionary|Wikihez@kuwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Elli@Global|Elli@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Floricord@global|Floricord@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nytexcome@global|Nytexcome@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-09</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt|Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-10</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki|ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Bennylin|Bennylin]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia|Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tvcccp@th.wikiquote|Tvcccp@th.wikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing|Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-12</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 1gorwpcjwx99w1pdkgu6g13s4brs95l 0 304810 1679780 1679298 2026-10-03T17:10:01Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ١٩٩٠]] و [[دەروازە:تۆپی پێ|تۆپی پێ]] 1679780 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یانەی تۆپی پێ | ناوی_یانە = ئێف سی نوادیبو | پەڕگە = [[File:FC Nouadhibou.png|تصغير|شعاری یانەی نواذیبو]] | سەردێڕ = لۆگۆی یانەی نوادیبو | ناوی_تەواو = Football Club Nouadhibou |وێنە=FC Nouadhibou at Nouakchott Olympic Stadium (5786408165).jpg|ناوی تەواو=يانەی تەپا پێ نواديبو| نازناو = Le Club Orange (یانەی ڕەنگ پرتەقاڵی) Al-Zaaem (سەروک) | دامەزراندن = 1999; 27 ساڵ | یاریگا = یاریگای شارەوانیی نوادیبو |پانتایی=5.000| توانای_گرتن = ١٠,٣٠٠ | سەرۆک = موولای عەبدولعەزیز بووغوربال [[File:Flag of Mauritania.svg|20px|border|مۆریتانیا]] | ڕاهێنەر = خاڤی بێرناڵ | خول = [[خولی نایابی موریتانیا]] | ماڵپەڕ = http://www.fcndb.com/ <!-- ئاقمچەی یەکەم (سەرەکی) --> | pattern_la1 = | pattern_b1 = _orange_stripes | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | سەردێڕی_یەکەم = جلوبەرگی سەره‌کی <!-- ئاقمچەی دووەم (میوان) --> | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 002B7F | body2 = 002B7F | rightarm2 = 002B7F | shorts2 = 002B7F | socks2 = 002B7F | سەردێڕی_دووەم = جلوبەرگی دووەم <!-- ئاقمچەی سێیەم --> | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = FF6600 | body3 = FF6600 | rightarm3 = FF6600 | shorts3 = FF6600 | socks3 = FF6600 | سەردێڕی_سێیەم = جلوبەرگی سێیەم }}یانەی تۆپی پێی نوادیبو یانەیەکی تۆپی پێی مۆریتانیایە، لە ساڵی ١٩٩٩ لە شاری نوادیبۆ دامەزراوە و لە خولی نایابی [[مۆریتانیا]] چالاکە<ref>{{cite web |title=الدوري الموريتاني الممتاز |url=http://mauritaniefootball.com/classement-d1 |publisher=موقع موريتانيا سبورت |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606222936/http://www.mauritaniefootball.com/classement-d1/ |archive-date=2017-06-06}}</ref><ref>{{cite web |title=FC Nouadhibou - TP Mazembe Live - African Champions League: Football Scores & Highlights - 09/12/2023 |url=https://www.eurosport.com/football/african-champions-league/2023-2024/live-fc-nouadhibou-tp-mazembe_mtc1462624/live.shtml |access-date=2026-06-21 |website=www.eurosport.com |language=en}}</ref> ==خەلاتەکان== * '''خولی نایابی مۆریتانیا''' پالەوان (11) : 2001, 2002, 2011, 2013, 2014, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020-21. 2021-22, 2022-23 (مەزنترین تۆمار) * '''جامێ کومارێ''' پالەوان (4) : 2004, 2008, 2017, 2018 * '''جامی سوپەری مۆریتانیا''' پالەوان (3) : 2011, 2013, 2018 (مەزنترین تۆمار) * '''جامی خولی مۆریتانیا''' پالەوان (2) : 2014, 2019 == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ١٩٩٠|تۆپی پێ}} 8hslw3nxptfre3a02z4q1ejm9anr2gq 0 304817 1679704 1679295 2026-10-03T15:01:33Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1679704 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە لیتوانیا، پۆڵەندا و ڕووسیا'''،{{efn|{{langx|yi|אַלגעמײנער ייִדישער אַרבעטער־بונد אין ליטע, פּױلن און רוסלאַند |translit=Algemeyner Yidisher Arbeter-bund in Lite, Poyln un Rusland}}}}<ref>N. A. Bukhbinder: ''The History of the Jewish Labor Movement in Russia''. According to unpublished archive material. Tamar 1931.</ref> کە بە گشتی پێی دەگوترا '''بۆند'''،{{efn|{{langx|yi|דער בונد|Der Bund}} ھاوڕەگی {{langx|de|Bund}}، {{Literal translation|فیدراسیۆن|یەکێتی}}}} یان '''بۆندی کرێکارانی جوولەکە'''،{{efn|{{langx|yi|דער יידישער ארבעטער־بונد|Der Yidisher Arbeter-Bund}}}} حیزبێکی [[عەلمانییەتی جوولەکە|عەلمانیی جوولەکە]]ی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]] بوو کە لە سەرەتادا لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا پێکھێنرا و لە نێوان ١٨٩٧ و ١٩٢٠دا چالاک بوو. بە ئەندامێکی بۆند دەگوترا ''[[بۆندیزم|بۆندیست]]''. لە نێوان ١٨٩٨ و ١٩٠٣دا، بۆند بەشێکی ئۆتۆنۆمی [[حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا]] بوو، بەڵام دوای [[کۆنگرەی دووەمی حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا|کۆنگرەی دووەم]] جێی ھێشت. باڵی زۆرینەی بۆندی ڕووسی لە ساڵی ١٩٢١دا ھەڵوەشێنرایەوە و خرایە ناو [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|حیزبی کۆمۆنیست]]. پاشماوەکانی دیکەی بۆند لە وڵاتانی جۆراوجۆردا بەردەوام بوون.<ref>{{Cite web |title=IJLB History - IJLB |url=https://jewishbund.org/history |access-date=2026-05-29 |website=jewishbund.org |language=en}}</ref> لە ساڵی ١٩١٧دا، ڕێکخراوەکانی بۆند لە پۆڵەندا لە بۆندی ڕووسی جیا بوونەوە و [[بۆندی پۆڵەندی|بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکەی پۆڵەندا]]ی نوێیان دامەزراند کە لە ساڵانی نێوان دوو جەنگە جیھانییەکەدا لە پۆڵەندا بەردەوام بوو لە کارکردن. ==دامەزراندن== [[پەڕگە:House where the Bund was founded, 1897 Trim.jpg|وێنۆک|چەپ|ئەو خانووەی لە [[ڤیلنا]] کە بۆندی تێدا دامەزرا]] لە ماوەی ناوەڕاست تا کۆتاییی سەدەی نۆزدەھەم لە ڕۆژھەڵاتی [[مێژووی ئەورووپا#لە شۆڕشەوە بۆ ئیمپریالیزم (١٧٨٩–١٩١٤)|ئەورووپا]]، ڕامیاریی جوولەکە لە ڕامیاریی ئۆلیگارشیی ''[[کەھال|کەھیلا]]'' و ململانێی ئایینییەوە بەرەو [[ڕامیاریی جەماوەری]]ی عەلمانی دەگۆڕا.<ref name=":7">{{Harvb|Gitelman|2003|p=13}}</ref> سەرباری ئەوەش، بیری ڕامیاریی جوولەکە فراوانتر بوو بۆ ئەوەی پرسە گشتییەکانی دەرەوەی تەنھا پرسەکانی جوولەکەش بگرێتەوە، و نیگەرانییەکانی پرسە فراوانترەکانی وەک پرسە چینایەتییەکان و ئابووری، و ھەروەھا [[مافە شارستانی و ڕامیارییەکان|مافە ڕامیارییەکان و مافە شارستانییەکان]]یشی پێوە زیاد بوو.<ref name=":7" /> ئەم گۆڕانکارییە لەگەڵ متمانەبەخۆبوونی زیاتری ڕامیاریی جوولەکەدا ھاوکات بوو.<ref name=":7" /> «بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە ڕووسیا و پۆڵەندا» لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٧ لە [[ڤیلنا]] دامەزرا.<ref name = "profiles">{{cite book| author = Hirsz Abramowicz|author2=Eva Zeitlin Dobkin |author3=Dina Abramowicz |author4=Jeffrey Shandler |author5=David E. Fishman | title = Profiles of a Lost World: Memoirs of East European Jewish Life Before World War II| url = https://books.google.com/books?id=wZI5fWbSaSEC&pg=PA14| year = 1999| publisher = Wayne State University Press| isbn = 978-0-8143-2784-5| page = 14 }}</ref><ref>{{Cite book|last1=Troen|first1=S. Ilan|url=https://books.google.com/books?id=0OQ6DgAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+in+Russia+and+Poland+founded+in+Vilnius+on+October+7,+1897&pg=PA47|title=Essential Israel: Essays for the 21st Century|last2=Fish|first2=Rachel|date=27 February 2017|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-02719-1}}</ref> ناوەکە لە [[کۆمەڵەی گشتیی کرێکارانی ئەڵمانیا]]وە وەرگیرابوو.<ref name="m61"/> ڕەگەکانی بۆند لە ئەڵقە ژێرزەمینییەکانی خوێندنی شۆڕشگێڕیدا بوو کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨٠٠دا چالاک بوون، لەوێدا کرێکاران و ڕۆشنبیرانی جوولەکە گفتوگۆیان لەسەر تیۆریی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] دەکرد و لە گرووپەکانی وەک «سۆسیال دیموکراتەکانی جوولەکە» ڕێک دەخران کە یەکێک بوو لە یەکەمین بزووتنەوە کرێکارییەکانی جوولەکە.<ref>{{Cite journal |last=Pinson |first=Koppel S. |date=1945 |title=Arkady Kremer, Vladimir Medem, and the Ideology of the Jewish "Bund" |url=https://www.jstor.org/stable/4615234 |journal=Jewish Social Studies |volume=7 |issue=3 |pages=233–264 |issn=0021-6704}}</ref> ئەم ئەڵقە بچووکانە دەستیان کرد بە پەرەسەندن بۆ جۆشدانی جەماوەریی فراوانتر دوابەدوای بانگەوازی سەرکردەکانی وەک [[یولیۆس مارتۆڤ]] و [[ئارکادی کرێمەر]] بۆ ئەوەی [[پرۆلیتاریا]]ی جوولەکە خەباتی بەدەستھێنانی مافە شارستانییەکان بۆ جوولەکە لەگەڵ پێداویستییە ئابوورییە فراوانەکانی کرێکارانی ڕووسیادا گرێ بدەن.<ref>{{Cite journal |last=Schulman |first=Elias |date=1974 |editor-last=J. |editor-first=Tobias Henry |title=The Jewish Labor Bund in Russia |url=https://www.jstor.org/stable/1453956 |journal=The Jewish Quarterly Review |volume=65 |issue=1 |pages=65–69 |doi=10.2307/1453956 |issn=0021-6682|url-access=subscription }}</ref> بۆند ھەوڵی دەدا ھەموو کرێکارانی جوولەکە لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا لە حیزبێکی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]ی یەکگرتوودا یەکبخات، و ھەروەھا ھاوپەیمانی لەگەڵ بزووتنەوەی فراوانتری [[سۆسیال دیموکراسی|سۆسیال دیموکرات]]ی ڕووسیادا بکات بۆ گەیشتن بە ڕووسیایەکی [[دیموکراسی|دیموکراتیک]] و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]. ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا لەو سەردەمەدا [[لیتوانیا]]، [[لاتڤیا]]، [[بیلاڕووس]]، [[ئوکراینا]] و زۆربەی خاکی پۆڵەندای ئێستای لەخۆدەگرت، کە ئەو ناوچانە بوون زۆربەی جوولەکەکانی جیھان لەو کاتەدا لێیان دەژیان.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cKchDQAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+sought+to+unite+all+Jewish+workers+in+the+Russian+Empire&pg=PT69|title=Of Men, Monsters and Mazel: Surviving the "Final Solution" in Belgium|last=Tenenbaum|first=Marcel|date=2016|publisher=Xlibris Corporation |isbn=9781514475072|access-date=17 December 2019}}</ref> ئەوان ھیوایان دەخواست ببینن کە جوولەکە پێگەیەکی یاساییی کەمینە لە ڕووسیادا بەدەستبھێنێت. لە نێو ھەموو حیزبە ڕامیارییەکانی جوولەکەی ئەو سەردەمەدا، بۆند لە پێشەنگترینەکان بوو سەبارەت بە [[پرسی ژنان|یەکسانیی ڕەگەزی]]، بە جۆرێک کە ژنان زیاتر لە یەک لەسەر سێی تەواوی ئەندامانیان پێکدەھێنا.<ref name="Shepherd">{{cite book| last = Shepherd| first = Naomi| title = A price below rubies: Jewish women as rebels and radicals| url = https://books.google.com/books?id=Ua_uzzQjWQsC| year = 1994| publisher = Harvard University Press| isbn = 978-0-674-70411-4| page = 139 }}</ref> بۆند بە شێوەیەکی چالاکانە ھەڵمەتی دژی دژەجوولەکایەتی ئەنجام دەدا، و بەرگریی لە مافە شارستانی و کولتوورییەکانی جوولەکە دەکرد. وەک سەرکردەی بۆندیست [[ڤلادیمیر مێدم]] دووپاتی کردەوە، بۆند دژی [[ئاسمیلەکردنی کولتووری|ئاسمیلەکردن]] نەبوو، بەڵکوو دژی ئامانجی ئاسمیلەکردن بوو؛ بە ھەمان شێوە، دژی [[نەتەوەپەرستی]] نەبوو بەڵکوو دژی ڕامیاریی نەتەوەپەرستانە بوو کە تەنھا لەسەر بنەمای خاک بێت. بەم پێیەش ھەڵوێستی سەبارەت بە [[گەلی جوولەکە|یەکێتیی نەتەوەییی جوولەکە]] (کلاڵ ئیسرائیل) جێی ناکۆکی بووە.<ref>{{Cite book |last=Gorny |first=Yosef |url=https://www.jstor.org/stable/jj.18253105 |title=Converging Alternatives: The Bund and the Zionist Labor Movement, 1897-1985 |date=2006 |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0-7914-6659-9}}</ref> بۆند خۆی لە ھەر ھاوسۆزییەکی خۆکارانە لەگەڵ جوولەکەکانی چینی ناوەڕاست و باڵا بەدوور دەگرت و بە گشتی ھاوکاریی ڕامیاری لەگەڵ گرووپە جوولەکەکانی خاوەن بۆچوونی ئایینی، [[زایۆنیزم|زایۆنیست]] یان کۆنەپەرست ڕەت دەکردەوە. لە چەقی دیدگای داھاتووی بۆنددا ئەو بیرۆکەیە بوو کە ھیچ دژبەرییەک لە نێوان لایەنی نەتەوەیی لە لایەک و لایەنی سۆسیالیستی لە لایەکی ترەوە نییە. وەک ڕێکخراوێکی تەواو عەلمانی، بۆند دەستبەرداری لایەنە نیمچەئایینییەکەی پڕۆژەی زایۆنی و بەکارھێنانی زمانی عیبری لێی بوو.<ref name=":1">{{Cite web |url=http://www.hagalil.com/2017/12/der-letzte-bundist/ |title=Der letzte Bundist |via=TLV-01 |date=27 December 2017 |website=haGalil |language=de-DE |access-date=31 January 2020}}</ref> دوای دەستگیرکردنی کرێمەر و کۆسۆڤسکی، سەرکردایەتییەکی نوێی حیزب دەرکەوت. کۆمیتەیەکی ناوەندیی نوێ لەژێر سەرکردایەتیی دۆڤید کاتس (تاراس) دامەزرا.<ref name="Frankel1984"/> کەسایەتییە سەرەکییەکانی دیکەی سەرکردایەتیی نوێی حیزب برتی بوون لە لیۆن گۆڵدمان، پاڤێڵ (پینی) ڕۆزێنتاڵ و زێلدۆڤ (نێمانسکی).<ref name="Frankel1984"/> دووەمین کۆنفرانسی بۆند لە ئەیلوولی ١٨٩٨دا بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984">{{cite book|author=Jonathan Frankel|title=Prophecy and Politics: Socialism, Nationalism, and the Russian Jews, 1862-1917|url=https://books.google.com/books?id=-ycwctuCSpQC&pg=PA219|date=8 November 1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-26919-3|pages=219–220}}</ref> سێیەمین کۆنفرانسی بۆند لە کانوونی یەکەمی ١٨٩٩دا لە [[کۆڤنۆ]] بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984"/><ref>{{cite book|title=The Jewish Labor Bund: a pictorial history, 1897-1957|url=https://books.google.com/books?id=WENYAAAAYAAJ|year=1958|publisher=Farlag Unser Tsait|page=7}}</ref> [[جۆن میل (بۆندیست)|جۆن میل]] لە دەربەدەری گەڕابووەوە بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسەکە، کە تێیدا داکۆکیی لەوە دەکرد کە دەبێت بۆند داوای مافە نەتەوەیییەکانی جوولەکە بکات. بەڵام ڕێبازەکەی میل پشتگیریی نوێنەرانی دیکەی کۆنفرانسەکەی بەدەست نەھێنا.<ref name="Frankel1984"/> کۆنفرانسی سێیەم دووپاتی کردەوە کە بۆند تەنھا لە پێناو مافە شارستانییەکان خەبات دەکات، نەک نەتەوەیی.<ref name="Frankel1984"/> بەڵام بۆند دواتر لە چوارەمین کۆنفرانسی خۆیدا لە ساڵی ١٩٠١ ئەم ھەڵوێستەی پێچەوانە کردەوە، کە تێیدا ڕای گەیاند کە ئامانجەکانی بۆ بنەمای یەکسانیی مافە نەتەوەیییەکانیشن.<ref>{{Cite journal |last=Tobias |first=Henry J. |date=1961 |title=The Bund and Lenin until 1903 |url=https://www.jstor.org/stable/126696 |journal=The Russian Review |volume=20 |issue=4 |pages=344–357 |doi=10.2307/126696 |issn=0036-0341|url-access=subscription }}</ref> لەو کۆنفرانسەدا، ئەوان بیرۆکەی گۆڕینی [[ڕووسیا]]یان بەرەو فیدراسیۆنێکی [[نەتەوایەتی|نەتەوەکان]] پێشخست، کە ھەریەکەیان لە «ئۆتۆنۆمیی تەواو، سەربەخۆ لەو خاکەی کە لێی نیشتەجێیە» بەھرەمەند بن. کۆنگرەکە دەری بڕی کە زاراوەی نەتەوە دەبێت بۆ گەلی جوولەکەش بەکار بێت. دواتر، داواکاریی ئۆتۆنۆمیی نەتەوەیی-کولتووری، کە لە داواکارییەکانی بۆند بۆ گەشەپێدانی کولتووریی ھەموو نەتەوەکان و مافی بەکارھێنانی زمانی دایک لە دامەزراوە حکوومی و کۆمەڵایەتییەکاندا دیاری کرابوو، وەک داواکارییەکی ڕامیاری لە بەرنامەی بۆنددا خرایە ڕوو. تا کاتی کۆنگرەی ھەشتەم، بایەخدانی بۆند بە مافە یەکسانە نەتەوەیییەکان بۆ جوولەکە، و مافی پەرەپێدانی کولتوورێکی نەتەوەییی [[عەلمانییەت|عەلمانی]]، لە ناو پەرەپێدانی بەرنامەی نەتەوەیی-کولتووریی بۆنددا ڕەگی داکوتیبوو.<ref>{{Cite journal |last=Zimmerman |first=Joshua |date=2003 |title=Was the Jewish Labor Bund in Czarist Russia a "National Movement"? |url=https://www.jstor.org/stable/25834562 |journal=Jewish Political Studies Review |volume=15 |issue=1/2 |pages=23–44 |issn=0792-335X}}</ref> لە ساڵی ١٩٠١دا، وشەی «لیتوانیا» بۆ ناوی حیزبەکە زیاد کرا.<ref name="m61">Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 61</ref><ref>{{cite book|last=Zimmerman|first=Joshua D.|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality|url=https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm|url-access=limited|date=2004|publisher=University of Wisconsin Press|page=[https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm/page/n141 123]|isbn=9780299194604}}</ref> ئەندامێتیی بۆند لە پایزی ١٩٠٤دا لە [[وودچ]] بۆ ٩٠٠ و لە [[وارشۆ]] بۆ ١٬٢٠٠ کەس زیادی کرد.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6sbr9cZyw_4C&q=In+the+Polish+areas+of+the+empire,+the+Bund+was+a+leading+force+in+the+1905+revolution.&pg=PA194|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality: The Bund and the Polish Socialist Party in Late Tsarist Russia, 1892–1914|last=Zimmerman|first=Joshua D.|date=26 January 2004|publisher=Univ of Wisconsin Press|isbn=978-0-299-19463-5}}</ref> لە ماوەی ١٩٠٣–١٩٠٤دا، بۆند بە توندی لەژێر کاریگەریی سەرکوتی دەوڵەتی [[تزار|تزاری]]دا بوو. لە نێوان حوزەیرانی ١٩٠٣ و تەممووزی ١٩٠٤دا، ٤٬٤٦٧ بۆندیست دەستگیر کران و زیندانی کران.<ref>Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 119</ref> لە ساڵانی سەرەتایدا، بۆند سەرکەوتنی بەرچاوی بەدەستھێنا، بە جۆرێک لە ساڵی ١٩٠٣دا بە نزیکەیی ٣٠٬٠٠٠ ئەندام و لە ساڵی ١٩٠٦دا بە نزیکەیی ٤٠٬٠٠٠ لایەنگری بەدەستھێنا، ئەمەش کردییە گەورەترین گرووپی سۆسیالیست لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://jewishcurrents.org/rise-fall-jewish-labor-bund/|title=The Rise and Fall of the Jewish Labor Bund|last=Mendes|first=Philip|date=30 November 2013|website=jewishcurrents.org|access-date=17 January 2020}}</ref> ==نوێنەرایەتیی پەرلەمانی== لە [[ھەڵبژاردنی یاسادانانی ڕووسیا لە ١٩٠٦|ھەڵبژاردنەکانی یەکەمی دوومای ١٩٠٦]]دا، بۆند ڕێککەوتنێکی ھەڵبژاردنی لەگەڵ حیزبی کرێکارانی لیتوانیا (''[[تروودۆڤیکەکان]]'') ئەنجام دا، کە بووە ھۆی ھەڵبژاردنی دوو بەربژێر (کە دیارە نا-بۆندیست بوون) بۆ دووما بە پاڵپشتیی بۆند: دکتۆر [[شماریاھو لێڤین]] بۆ پارێزگای ڤیلنا و [[لیۆن برامسۆن]] بۆ پارێزگای کۆڤنۆ. لە کۆی گشتیدا، دوازدە نوێنەری جوولەکە لە دوومادا ھەبوون، کە لە دوومای دووەمدا (شوباتی ١٩٠٧ تا حوزەیرانی ١٩٠٧) بۆ سێ نوێنەر، لە دوومای سێیەمدا (١٩٠٧–١٩١٢) بۆ دوو نوێنەر و دووبارە لە دوومای چوارەمدا کە لە ساڵی ١٩١٢دا ھەڵبژێردرا بۆ سێ نوێنەر دابەزی، کە ھیچیان سەر بە بۆند نەبوون.<ref>{{cite book| last = Levin| first = Dov| title = The Litvaks: a short history of the Jews in Lithuania| url = https://books.google.com/books?id=p3xqMEseAQwC&pg=PA76| access-date = 7 November 2009| year = 2000| publisher = Berghahn Books| isbn = 978-1-57181-264-3| pages = 283 }}</ref> ==چالاکییەکان== بۆند لە ناوخۆیدا وەبەرھێنانێکی زۆری لە دروستکردنی ھاوڕێیەتی و پاڵپشتیکردندا کردبوو. لە دەیەی ١٨٨٠دا، بۆند یەکەمین ''کاسی''ی خۆی لە [[لیتوانیا]] و [[بیلاڕووس]] دروست کرد. ''کاسی'' بریتی بوو لە [[ھاوکاریی دوولایەنە|سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنە]] کە بۆ پاڵپشتیکردنی کرێکاران لە کاتی مانگرتندا داڕێژرابوو.<ref name=":3">{{Cite book |last=Brossat |first=Alain |title=Revolutionary Yiddishland: a history of Jewish radicalism |last2=Klingberg |first2=Sylvia |date=2017 |publisher=Verso |isbn=978-1-78478-607-6 |edition= |location=London New York |translator-last=Fernbach |translator-first=David}}</ref> سندووقی ھاوشێوەی دیکەش بۆ پاڵپشتیی میلیشیاکان دروست کران. لە حاڵەتی برینداربوونی ئەندامێکی میلیشیا و پاشان لەکارکەوتنی بۆ ماوەیەکی درێژخایەن، بۆند سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنەی پێکھێنابوو کە داوای لە ھەموو ئەندامێک دەکرد بە شێوەیەکی بەردەوام بەشداری بکات. کاتێک ئەندامێک بریندار دەبوو و پارەی کەسیی بەرەو نەمان دەچوو، بۆند دەھاتە پێشەوە و یارمەتیی دابینکردنی خەرجییەکانی دەدا.<ref name=":4">{{Cite book |last=Goldstein |first=Bernard |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt16314x4 |title=Twenty Years with the Jewish Labor Bund: A Memoir of Interwar Poland |last2=Zuckerman |first2=Marvin S. |date=2016 |publisher=Purdue University Press |isbn=978-1-55753-749-2}}</ref> ئەو بیرۆکەیەی کە پاڵپشتیی لەم ڕێگەیە دەکرد، زیادکردنی ھاوپشتی بوو لە نێوان ئەندامەکانیدا، بە بیرھێنانەوەیان کە ھەریەکەیان بەرپرسیارن لە یەکتری و پێکەوە لە خەباتدان. بۆند ھەروەھا ھەوڵەکانی بۆ بەرزکردنەوەی ھۆشیاری لە نێوان ئەندامەکانی و چینی کرێکاری جوولەکەدا گرتە بەر. لە نێوان ١٩٠٣ و ١٩٠٤دا، بۆند «٤٢٩ کۆبوونەوەی ڕامیاریی ئەنجام دا، چل و پێنج خۆپێشاندان و چل و یەک مانگرتنی ڕامیاریی ڕێکخست، و ٣٠٥ بڵاوکراوەی دابەش کرد.»<ref name=":3" /> ئەوان ئەم ھەوڵانەیان فراوانتر کرد لە ڕێگەی دروستکردنی ڕێکخراوێکی لاوان بە ناوی «تسوکونفت» لە ساڵی ١٩١٠دا، و ڕۆژانە لە ڕۆژنامەکەیاندا بە ناوی ''یووگنت ڤێکەر'' بڵاویان دەکردەوە.<ref>{{Cite book |last=Crabapple |first=Molly |author-link=Molly Crabapple |title=[[Here Where We Live Is Our Country]] |date=2026 |publisher=One World |isbn=978-0-593-22946-0 |edition= |location=New York, NY}}</ref> ژنان لە بزووتنەوەی بۆندیستدا بە شێوەیەکی چالاکانە بەشدارییان لە خەبات بۆ کۆنتڕۆڵی لەدایکبوون و چاودێریی بێبەرامبەری منداڵاندا دەکرد. سەرباری ئەوەش، گرووپی خوێندنیان پێکدەھێنا و خوێندنەوە و ئەزموونەکانیان لەگەڵ یەکتردا بەش دەکرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:مێژووی سۆسیالیزم]] [[پۆل:نێودەوڵەتی دووەم]] nu1nc1lv2x8hiqzxro6qkscoyvz1sbj 1679709 1679704 2026-10-03T16:00:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|General Jewish Labour Union}} 1679709 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە لیتوانیا، پۆڵەندا و ڕووسیا'''،{{efn|{{langx|yi|אַלגעמײנער ייִדישער אַרבעטער־بונد אין ליטע, פּױلن און רוסלאַند |translit=Algemeyner Yidisher Arbeter-bund in Lite, Poyln un Rusland}}}}<ref>N. A. Bukhbinder: ''The History of the Jewish Labor Movement in Russia''. According to unpublished archive material. Tamar 1931.</ref> کە بە گشتی پێی دەگوترا '''بۆند'''،{{efn|{{langx|yi|דער בונد|Der Bund}} ھاوڕەگی {{langx|de|Bund}}، {{Literal translation|فیدراسیۆن|یەکێتی}}}} یان '''بۆندی کرێکارانی جوولەکە'''،{{efn|{{langx|yi|דער יידישער ארבעטער־بונد|Der Yidisher Arbeter-Bund}}}} حیزبێکی [[عەلمانییەتی جوولەکە|عەلمانیی جوولەکە]]ی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]] بوو کە لە سەرەتادا لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا پێکھێنرا و لە نێوان ١٨٩٧ و ١٩٢٠دا چالاک بوو. بە ئەندامێکی بۆند دەگوترا ''[[بۆندیزم|بۆندیست]]''. لە نێوان ١٨٩٨ و ١٩٠٣دا، بۆند بەشێکی ئۆتۆنۆمی [[حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا]] بوو، بەڵام دوای [[کۆنگرەی دووەمی حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا|کۆنگرەی دووەم]] جێی ھێشت. باڵی زۆرینەی بۆندی ڕووسی لە ساڵی ١٩٢١دا ھەڵوەشێنرایەوە و خرایە ناو [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|حیزبی کۆمۆنیست]]. پاشماوەکانی دیکەی بۆند لە وڵاتانی جۆراوجۆردا بەردەوام بوون.<ref>{{Cite web |title=IJLB History - IJLB |url=https://jewishbund.org/history |access-date=2026-05-29 |website=jewishbund.org |language=en}}</ref> لە ساڵی ١٩١٧دا، ڕێکخراوەکانی بۆند لە پۆڵەندا لە بۆندی ڕووسی جیا بوونەوە و [[بۆندی پۆڵەندی|بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکەی پۆڵەندا]]ی نوێیان دامەزراند کە لە ساڵانی نێوان دوو جەنگە جیھانییەکەدا لە پۆڵەندا بەردەوام بوو لە کارکردن. ==دامەزراندن== [[پەڕگە:House where the Bund was founded, 1897 Trim.jpg|وێنۆک|چەپ|ئەو خانووەی لە [[ڤیلنا]] کە بۆندی تێدا دامەزرا]] لە ماوەی ناوەڕاست تا کۆتاییی سەدەی نۆزدەھەم لە ڕۆژھەڵاتی [[مێژووی ئەورووپا#لە شۆڕشەوە بۆ ئیمپریالیزم (١٧٨٩–١٩١٤)|ئەورووپا]]، ڕامیاریی جوولەکە لە ڕامیاریی ئۆلیگارشیی ''[[کەھال|کەھیلا]]'' و ململانێی ئایینییەوە بەرەو [[ڕامیاریی جەماوەری]]ی عەلمانی دەگۆڕا.<ref name=":7">{{Harvb|Gitelman|2003|p=13}}</ref> سەرباری ئەوەش، بیری ڕامیاریی جوولەکە فراوانتر بوو بۆ ئەوەی پرسە گشتییەکانی دەرەوەی تەنھا پرسەکانی جوولەکەش بگرێتەوە، و نیگەرانییەکانی پرسە فراوانترەکانی وەک پرسە چینایەتییەکان و ئابووری، و ھەروەھا [[مافە شارستانی و ڕامیارییەکان|مافە ڕامیارییەکان و مافە شارستانییەکان]]یشی پێوە زیاد بوو.<ref name=":7" /> ئەم گۆڕانکارییە لەگەڵ متمانەبەخۆبوونی زیاتری ڕامیاریی جوولەکەدا ھاوکات بوو.<ref name=":7" /> «بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە ڕووسیا و پۆڵەندا» لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٧ لە [[ڤیلنا]] دامەزرا.<ref name = "profiles">{{cite book| author = Hirsz Abramowicz|author2=Eva Zeitlin Dobkin |author3=Dina Abramowicz |author4=Jeffrey Shandler |author5=David E. Fishman | title = Profiles of a Lost World: Memoirs of East European Jewish Life Before World War II| url = https://books.google.com/books?id=wZI5fWbSaSEC&pg=PA14| year = 1999| publisher = Wayne State University Press| isbn = 978-0-8143-2784-5| page = 14 }}</ref><ref>{{Cite book|last1=Troen|first1=S. Ilan|url=https://books.google.com/books?id=0OQ6DgAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+in+Russia+and+Poland+founded+in+Vilnius+on+October+7,+1897&pg=PA47|title=Essential Israel: Essays for the 21st Century|last2=Fish|first2=Rachel|date=27 February 2017|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-02719-1}}</ref> ناوەکە لە [[کۆمەڵەی گشتیی کرێکارانی ئەڵمانیا]]وە وەرگیرابوو.<ref name="m61"/> ڕەگەکانی بۆند لە ئەڵقە ژێرزەمینییەکانی خوێندنی شۆڕشگێڕیدا بوو کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨٠٠دا چالاک بوون، لەوێدا کرێکاران و ڕۆشنبیرانی جوولەکە گفتوگۆیان لەسەر تیۆریی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] دەکرد و لە گرووپەکانی وەک «سۆسیال دیموکراتەکانی جوولەکە» ڕێک دەخران کە یەکێک بوو لە یەکەمین بزووتنەوە کرێکارییەکانی جوولەکە.<ref>{{Cite journal |last=Pinson |first=Koppel S. |date=1945 |title=Arkady Kremer, Vladimir Medem, and the Ideology of the Jewish "Bund" |url=https://www.jstor.org/stable/4615234 |journal=Jewish Social Studies |volume=7 |issue=3 |pages=233–264 |issn=0021-6704}}</ref> ئەم ئەڵقە بچووکانە دەستیان کرد بە پەرەسەندن بۆ جۆشدانی جەماوەریی فراوانتر دوابەدوای بانگەوازی سەرکردەکانی وەک [[یولیۆس مارتۆڤ]] و [[ئارکادی کرێمەر]] بۆ ئەوەی [[پرۆلیتاریا]]ی جوولەکە خەباتی بەدەستھێنانی مافە شارستانییەکان بۆ جوولەکە لەگەڵ پێداویستییە ئابوورییە فراوانەکانی کرێکارانی ڕووسیادا گرێ بدەن.<ref>{{Cite journal |last=Schulman |first=Elias |date=1974 |editor-last=J. |editor-first=Tobias Henry |title=The Jewish Labor Bund in Russia |url=https://www.jstor.org/stable/1453956 |journal=The Jewish Quarterly Review |volume=65 |issue=1 |pages=65–69 |doi=10.2307/1453956 |issn=0021-6682|url-access=subscription }}</ref> بۆند ھەوڵی دەدا ھەموو کرێکارانی جوولەکە لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا لە حیزبێکی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]ی یەکگرتوودا یەکبخات، و ھەروەھا ھاوپەیمانی لەگەڵ بزووتنەوەی فراوانتری [[سۆسیال دیموکراسی|سۆسیال دیموکرات]]ی ڕووسیادا بکات بۆ گەیشتن بە ڕووسیایەکی [[دیموکراسی|دیموکراتیک]] و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]. ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا لەو سەردەمەدا [[لیتوانیا]]، [[لاتڤیا]]، [[بیلاڕووس]]، [[ئوکراینا]] و زۆربەی خاکی پۆڵەندای ئێستای لەخۆدەگرت، کە ئەو ناوچانە بوون زۆربەی جوولەکەکانی جیھان لەو کاتەدا لێیان دەژیان.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cKchDQAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+sought+to+unite+all+Jewish+workers+in+the+Russian+Empire&pg=PT69|title=Of Men, Monsters and Mazel: Surviving the "Final Solution" in Belgium|last=Tenenbaum|first=Marcel|date=2016|publisher=Xlibris Corporation |isbn=9781514475072|access-date=17 December 2019}}</ref> ئەوان ھیوایان دەخواست ببینن کە جوولەکە پێگەیەکی یاساییی کەمینە لە ڕووسیادا بەدەستبھێنێت. لە نێو ھەموو حیزبە ڕامیارییەکانی جوولەکەی ئەو سەردەمەدا، بۆند لە پێشەنگترینەکان بوو سەبارەت بە [[پرسی ژنان|یەکسانیی ڕەگەزی]]، بە جۆرێک کە ژنان زیاتر لە یەک لەسەر سێی تەواوی ئەندامانیان پێکدەھێنا.<ref name="Shepherd">{{cite book| last = Shepherd| first = Naomi| title = A price below rubies: Jewish women as rebels and radicals| url = https://books.google.com/books?id=Ua_uzzQjWQsC| year = 1994| publisher = Harvard University Press| isbn = 978-0-674-70411-4| page = 139 }}</ref> بۆند بە شێوەیەکی چالاکانە ھەڵمەتی دژی دژەجوولەکایەتی ئەنجام دەدا، و بەرگریی لە مافە شارستانی و کولتوورییەکانی جوولەکە دەکرد. وەک سەرکردەی بۆندیست [[ڤلادیمیر مێدم]] دووپاتی کردەوە، بۆند دژی [[ئاسمیلەکردنی کولتووری|ئاسمیلەکردن]] نەبوو، بەڵکوو دژی ئامانجی ئاسمیلەکردن بوو؛ بە ھەمان شێوە، دژی [[نەتەوەپەرستی]] نەبوو بەڵکوو دژی ڕامیاریی نەتەوەپەرستانە بوو کە تەنھا لەسەر بنەمای خاک بێت. بەم پێیەش ھەڵوێستی سەبارەت بە [[گەلی جوولەکە|یەکێتیی نەتەوەییی جوولەکە]] (کلاڵ ئیسرائیل) جێی ناکۆکی بووە.<ref>{{Cite book |last=Gorny |first=Yosef |url=https://www.jstor.org/stable/jj.18253105 |title=Converging Alternatives: The Bund and the Zionist Labor Movement, 1897-1985 |date=2006 |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0-7914-6659-9}}</ref> بۆند خۆی لە ھەر ھاوسۆزییەکی خۆکارانە لەگەڵ جوولەکەکانی چینی ناوەڕاست و باڵا بەدوور دەگرت و بە گشتی ھاوکاریی ڕامیاری لەگەڵ گرووپە جوولەکەکانی خاوەن بۆچوونی ئایینی، [[زایۆنیزم|زایۆنیست]] یان کۆنەپەرست ڕەت دەکردەوە. لە چەقی دیدگای داھاتووی بۆنددا ئەو بیرۆکەیە بوو کە ھیچ دژبەرییەک لە نێوان لایەنی نەتەوەیی لە لایەک و لایەنی سۆسیالیستی لە لایەکی ترەوە نییە. وەک ڕێکخراوێکی تەواو عەلمانی، بۆند دەستبەرداری لایەنە نیمچەئایینییەکەی پڕۆژەی زایۆنی و بەکارھێنانی زمانی عیبری لێی بوو.<ref name=":1">{{Cite web |url=http://www.hagalil.com/2017/12/der-letzte-bundist/ |title=Der letzte Bundist |via=TLV-01 |date=27 December 2017 |website=haGalil |language=de-DE |access-date=31 January 2020}}</ref> دوای دەستگیرکردنی کرێمەر و کۆسۆڤسکی، سەرکردایەتییەکی نوێی حیزب دەرکەوت. کۆمیتەیەکی ناوەندیی نوێ لەژێر سەرکردایەتیی دۆڤید کاتس (تاراس) دامەزرا.<ref name="Frankel1984"/> کەسایەتییە سەرەکییەکانی دیکەی سەرکردایەتیی نوێی حیزب برتی بوون لە لیۆن گۆڵدمان، پاڤێڵ (پینی) ڕۆزێنتاڵ و زێلدۆڤ (نێمانسکی).<ref name="Frankel1984"/> دووەمین کۆنفرانسی بۆند لە ئەیلوولی ١٨٩٨دا بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984">{{cite book|author=Jonathan Frankel|title=Prophecy and Politics: Socialism, Nationalism, and the Russian Jews, 1862-1917|url=https://books.google.com/books?id=-ycwctuCSpQC&pg=PA219|date=8 November 1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-26919-3|pages=219–220}}</ref> سێیەمین کۆنفرانسی بۆند لە کانوونی یەکەمی ١٨٩٩دا لە [[کۆڤنۆ]] بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984"/><ref>{{cite book|title=The Jewish Labor Bund: a pictorial history, 1897-1957|url=https://books.google.com/books?id=WENYAAAAYAAJ|year=1958|publisher=Farlag Unser Tsait|page=7}}</ref> [[جۆن میل (بۆندیست)|جۆن میل]] لە دەربەدەری گەڕابووەوە بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسەکە، کە تێیدا داکۆکیی لەوە دەکرد کە دەبێت بۆند داوای مافە نەتەوەیییەکانی جوولەکە بکات. بەڵام ڕێبازەکەی میل پشتگیریی نوێنەرانی دیکەی کۆنفرانسەکەی بەدەست نەھێنا.<ref name="Frankel1984"/> کۆنفرانسی سێیەم دووپاتی کردەوە کە بۆند تەنھا لە پێناو مافە شارستانییەکان خەبات دەکات، نەک نەتەوەیی.<ref name="Frankel1984"/> بەڵام بۆند دواتر لە چوارەمین کۆنفرانسی خۆیدا لە ساڵی ١٩٠١ ئەم ھەڵوێستەی پێچەوانە کردەوە، کە تێیدا ڕای گەیاند کە ئامانجەکانی بۆ بنەمای یەکسانیی مافە نەتەوەیییەکانیشن.<ref>{{Cite journal |last=Tobias |first=Henry J. |date=1961 |title=The Bund and Lenin until 1903 |url=https://www.jstor.org/stable/126696 |journal=The Russian Review |volume=20 |issue=4 |pages=344–357 |doi=10.2307/126696 |issn=0036-0341|url-access=subscription }}</ref> لەو کۆنفرانسەدا، ئەوان بیرۆکەی گۆڕینی [[ڕووسیا]]یان بەرەو فیدراسیۆنێکی [[نەتەوایەتی|نەتەوەکان]] پێشخست، کە ھەریەکەیان لە «ئۆتۆنۆمیی تەواو، سەربەخۆ لەو خاکەی کە لێی نیشتەجێیە» بەھرەمەند بن. کۆنگرەکە دەری بڕی کە زاراوەی نەتەوە دەبێت بۆ گەلی جوولەکەش بەکار بێت. دواتر، داواکاریی ئۆتۆنۆمیی نەتەوەیی-کولتووری، کە لە داواکارییەکانی بۆند بۆ گەشەپێدانی کولتووریی ھەموو نەتەوەکان و مافی بەکارھێنانی زمانی دایک لە دامەزراوە حکوومی و کۆمەڵایەتییەکاندا دیاری کرابوو، وەک داواکارییەکی ڕامیاری لە بەرنامەی بۆنددا خرایە ڕوو. تا کاتی کۆنگرەی ھەشتەم، بایەخدانی بۆند بە مافە یەکسانە نەتەوەیییەکان بۆ جوولەکە، و مافی پەرەپێدانی کولتوورێکی نەتەوەییی [[عەلمانییەت|عەلمانی]]، لە ناو پەرەپێدانی بەرنامەی نەتەوەیی-کولتووریی بۆنددا ڕەگی داکوتیبوو.<ref>{{Cite journal |last=Zimmerman |first=Joshua |date=2003 |title=Was the Jewish Labor Bund in Czarist Russia a "National Movement"? |url=https://www.jstor.org/stable/25834562 |journal=Jewish Political Studies Review |volume=15 |issue=1/2 |pages=23–44 |issn=0792-335X}}</ref> لە ساڵی ١٩٠١دا، وشەی «لیتوانیا» بۆ ناوی حیزبەکە زیاد کرا.<ref name="m61">Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 61</ref><ref>{{cite book|last=Zimmerman|first=Joshua D.|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality|url=https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm|url-access=limited|date=2004|publisher=University of Wisconsin Press|page=[https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm/page/n141 123]|isbn=9780299194604}}</ref> ئەندامێتیی بۆند لە پایزی ١٩٠٤دا لە [[وودچ]] بۆ ٩٠٠ و لە [[وارشۆ]] بۆ ١٬٢٠٠ کەس زیادی کرد.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6sbr9cZyw_4C&q=In+the+Polish+areas+of+the+empire,+the+Bund+was+a+leading+force+in+the+1905+revolution.&pg=PA194|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality: The Bund and the Polish Socialist Party in Late Tsarist Russia, 1892–1914|last=Zimmerman|first=Joshua D.|date=26 January 2004|publisher=Univ of Wisconsin Press|isbn=978-0-299-19463-5}}</ref> لە ماوەی ١٩٠٣–١٩٠٤دا، بۆند بە توندی لەژێر کاریگەریی سەرکوتی دەوڵەتی [[تزار|تزاری]]دا بوو. لە نێوان حوزەیرانی ١٩٠٣ و تەممووزی ١٩٠٤دا، ٤٬٤٦٧ بۆندیست دەستگیر کران و زیندانی کران.<ref>Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 119</ref> لە ساڵانی سەرەتایدا، بۆند سەرکەوتنی بەرچاوی بەدەستھێنا، بە جۆرێک لە ساڵی ١٩٠٣دا بە نزیکەیی ٣٠٬٠٠٠ ئەندام و لە ساڵی ١٩٠٦دا بە نزیکەیی ٤٠٬٠٠٠ لایەنگری بەدەستھێنا، ئەمەش کردییە گەورەترین گرووپی سۆسیالیست لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://jewishcurrents.org/rise-fall-jewish-labor-bund/|title=The Rise and Fall of the Jewish Labor Bund|last=Mendes|first=Philip|date=30 November 2013|website=jewishcurrents.org|access-date=17 January 2020}}</ref> ==نوێنەرایەتیی پەرلەمانی== لە [[ھەڵبژاردنی یاسادانانی ڕووسیا لە ١٩٠٦|ھەڵبژاردنەکانی یەکەمی دوومای ١٩٠٦]]دا، بۆند ڕێککەوتنێکی ھەڵبژاردنی لەگەڵ حیزبی کرێکارانی لیتوانیا (''[[تروودۆڤیکەکان]]'') ئەنجام دا، کە بووە ھۆی ھەڵبژاردنی دوو بەربژێر (کە دیارە نا-بۆندیست بوون) بۆ دووما بە پاڵپشتیی بۆند: دکتۆر [[شماریاھو لێڤین]] بۆ پارێزگای ڤیلنا و [[لیۆن برامسۆن]] بۆ پارێزگای کۆڤنۆ. لە کۆی گشتیدا، دوازدە نوێنەری جوولەکە لە دوومادا ھەبوون، کە لە دوومای دووەمدا (شوباتی ١٩٠٧ تا حوزەیرانی ١٩٠٧) بۆ سێ نوێنەر، لە دوومای سێیەمدا (١٩٠٧–١٩١٢) بۆ دوو نوێنەر و دووبارە لە دوومای چوارەمدا کە لە ساڵی ١٩١٢دا ھەڵبژێردرا بۆ سێ نوێنەر دابەزی، کە ھیچیان سەر بە بۆند نەبوون.<ref>{{cite book| last = Levin| first = Dov| title = The Litvaks: a short history of the Jews in Lithuania| url = https://books.google.com/books?id=p3xqMEseAQwC&pg=PA76| access-date = 7 November 2009| year = 2000| publisher = Berghahn Books| isbn = 978-1-57181-264-3| pages = 283 }}</ref> ==چالاکییەکان== بۆند لە ناوخۆیدا وەبەرھێنانێکی زۆری لە دروستکردنی ھاوڕێیەتی و پاڵپشتیکردندا کردبوو. لە دەیەی ١٨٨٠دا، بۆند یەکەمین ''کاسی''ی خۆی لە [[لیتوانیا]] و [[بیلاڕووس]] دروست کرد. ''کاسی'' بریتی بوو لە [[ھاوکاریی دوولایەنە|سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنە]] کە بۆ پاڵپشتیکردنی کرێکاران لە کاتی مانگرتندا داڕێژرابوو.<ref name=":3">{{Cite book |last=Brossat |first=Alain |title=Revolutionary Yiddishland: a history of Jewish radicalism |last2=Klingberg |first2=Sylvia |date=2017 |publisher=Verso |isbn=978-1-78478-607-6 |edition= |location=London New York |translator-last=Fernbach |translator-first=David}}</ref> سندووقی ھاوشێوەی دیکەش بۆ پاڵپشتیی میلیشیاکان دروست کران. لە حاڵەتی برینداربوونی ئەندامێکی میلیشیا و پاشان لەکارکەوتنی بۆ ماوەیەکی درێژخایەن، بۆند سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنەی پێکھێنابوو کە داوای لە ھەموو ئەندامێک دەکرد بە شێوەیەکی بەردەوام بەشداری بکات. کاتێک ئەندامێک بریندار دەبوو و پارەی کەسیی بەرەو نەمان دەچوو، بۆند دەھاتە پێشەوە و یارمەتیی دابینکردنی خەرجییەکانی دەدا.<ref name=":4">{{Cite book |last=Goldstein |first=Bernard |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt16314x4 |title=Twenty Years with the Jewish Labor Bund: A Memoir of Interwar Poland |last2=Zuckerman |first2=Marvin S. |date=2016 |publisher=Purdue University Press |isbn=978-1-55753-749-2}}</ref> ئەو بیرۆکەیەی کە پاڵپشتیی لەم ڕێگەیە دەکرد، زیادکردنی ھاوپشتی بوو لە نێوان ئەندامەکانیدا، بە بیرھێنانەوەیان کە ھەریەکەیان بەرپرسیارن لە یەکتری و پێکەوە لە خەباتدان. بۆند ھەروەھا ھەوڵەکانی بۆ بەرزکردنەوەی ھۆشیاری لە نێوان ئەندامەکانی و چینی کرێکاری جوولەکەدا گرتە بەر. لە نێوان ١٩٠٣ و ١٩٠٤دا، بۆند «٤٢٩ کۆبوونەوەی ڕامیاریی ئەنجام دا، چل و پێنج خۆپێشاندان و چل و یەک مانگرتنی ڕامیاریی ڕێکخست، و ٣٠٥ بڵاوکراوەی دابەش کرد.»<ref name=":3" /> ئەوان ئەم ھەوڵانەیان فراوانتر کرد لە ڕێگەی دروستکردنی ڕێکخراوێکی لاوان بە ناوی «تسوکونفت» لە ساڵی ١٩١٠دا، و ڕۆژانە لە ڕۆژنامەکەیاندا بە ناوی ''یووگنت ڤێکەر'' بڵاویان دەکردەوە.<ref>{{Cite book |last=Crabapple |first=Molly |author-link=Molly Crabapple |title=[[Here Where We Live Is Our Country]] |date=2026 |publisher=One World |isbn=978-0-593-22946-0 |edition= |location=New York, NY}}</ref> ژنان لە بزووتنەوەی بۆندیستدا بە شێوەیەکی چالاکانە بەشدارییان لە خەبات بۆ کۆنتڕۆڵی لەدایکبوون و چاودێریی بێبەرامبەری منداڵاندا دەکرد. سەرباری ئەوەش، گرووپی خوێندنیان پێکدەھێنا و خوێندنەوە و ئەزموونەکانیان لەگەڵ یەکتردا بەش دەکرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|General Jewish Labour Union}} [[پۆل:مێژووی سۆسیالیزم]] [[پۆل:نێودەوڵەتی دووەم]] 7nijianqf6kke9pntlyjf19stscr0n3 1679758 1679709 2026-10-03T17:01:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:سۆشیالیزم|سۆشیالیزم]]، [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:پۆڵەندا|پۆڵەندا]] و [[دەروازە:ڕووسیا|ڕووسیا]] 1679758 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە لیتوانیا، پۆڵەندا و ڕووسیا'''،{{efn|{{langx|yi|אַלגעמײנער ייִדישער אַרבעטער־بונد אין ליטע, פּױلن און רוסלאַند |translit=Algemeyner Yidisher Arbeter-bund in Lite, Poyln un Rusland}}}}<ref>N. A. Bukhbinder: ''The History of the Jewish Labor Movement in Russia''. According to unpublished archive material. Tamar 1931.</ref> کە بە گشتی پێی دەگوترا '''بۆند'''،{{efn|{{langx|yi|דער בונد|Der Bund}} ھاوڕەگی {{langx|de|Bund}}، {{Literal translation|فیدراسیۆن|یەکێتی}}}} یان '''بۆندی کرێکارانی جوولەکە'''،{{efn|{{langx|yi|דער יידישער ארבעטער־بונد|Der Yidisher Arbeter-Bund}}}} حیزبێکی [[عەلمانییەتی جوولەکە|عەلمانیی جوولەکە]]ی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]] بوو کە لە سەرەتادا لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا پێکھێنرا و لە نێوان ١٨٩٧ و ١٩٢٠دا چالاک بوو. بە ئەندامێکی بۆند دەگوترا ''[[بۆندیزم|بۆندیست]]''. لە نێوان ١٨٩٨ و ١٩٠٣دا، بۆند بەشێکی ئۆتۆنۆمی [[حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا]] بوو، بەڵام دوای [[کۆنگرەی دووەمی حیزبی سۆسیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسیا|کۆنگرەی دووەم]] جێی ھێشت. باڵی زۆرینەی بۆندی ڕووسی لە ساڵی ١٩٢١دا ھەڵوەشێنرایەوە و خرایە ناو [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|حیزبی کۆمۆنیست]]. پاشماوەکانی دیکەی بۆند لە وڵاتانی جۆراوجۆردا بەردەوام بوون.<ref>{{Cite web |title=IJLB History - IJLB |url=https://jewishbund.org/history |access-date=2026-05-29 |website=jewishbund.org |language=en}}</ref> لە ساڵی ١٩١٧دا، ڕێکخراوەکانی بۆند لە پۆڵەندا لە بۆندی ڕووسی جیا بوونەوە و [[بۆندی پۆڵەندی|بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکەی پۆڵەندا]]ی نوێیان دامەزراند کە لە ساڵانی نێوان دوو جەنگە جیھانییەکەدا لە پۆڵەندا بەردەوام بوو لە کارکردن. ==دامەزراندن== [[پەڕگە:House where the Bund was founded, 1897 Trim.jpg|وێنۆک|چەپ|ئەو خانووەی لە [[ڤیلنا]] کە بۆندی تێدا دامەزرا]] لە ماوەی ناوەڕاست تا کۆتاییی سەدەی نۆزدەھەم لە ڕۆژھەڵاتی [[مێژووی ئەورووپا#لە شۆڕشەوە بۆ ئیمپریالیزم (١٧٨٩–١٩١٤)|ئەورووپا]]، ڕامیاریی جوولەکە لە ڕامیاریی ئۆلیگارشیی ''[[کەھال|کەھیلا]]'' و ململانێی ئایینییەوە بەرەو [[ڕامیاریی جەماوەری]]ی عەلمانی دەگۆڕا.<ref name=":7">{{Harvb|Gitelman|2003|p=13}}</ref> سەرباری ئەوەش، بیری ڕامیاریی جوولەکە فراوانتر بوو بۆ ئەوەی پرسە گشتییەکانی دەرەوەی تەنھا پرسەکانی جوولەکەش بگرێتەوە، و نیگەرانییەکانی پرسە فراوانترەکانی وەک پرسە چینایەتییەکان و ئابووری، و ھەروەھا [[مافە شارستانی و ڕامیارییەکان|مافە ڕامیارییەکان و مافە شارستانییەکان]]یشی پێوە زیاد بوو.<ref name=":7" /> ئەم گۆڕانکارییە لەگەڵ متمانەبەخۆبوونی زیاتری ڕامیاریی جوولەکەدا ھاوکات بوو.<ref name=":7" /> «بۆندی گشتیی کرێکارانی جوولەکە لە ڕووسیا و پۆڵەندا» لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٧ لە [[ڤیلنا]] دامەزرا.<ref name = "profiles">{{cite book| author = Hirsz Abramowicz|author2=Eva Zeitlin Dobkin |author3=Dina Abramowicz |author4=Jeffrey Shandler |author5=David E. Fishman | title = Profiles of a Lost World: Memoirs of East European Jewish Life Before World War II| url = https://books.google.com/books?id=wZI5fWbSaSEC&pg=PA14| year = 1999| publisher = Wayne State University Press| isbn = 978-0-8143-2784-5| page = 14 }}</ref><ref>{{Cite book|last1=Troen|first1=S. Ilan|url=https://books.google.com/books?id=0OQ6DgAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+in+Russia+and+Poland+founded+in+Vilnius+on+October+7,+1897&pg=PA47|title=Essential Israel: Essays for the 21st Century|last2=Fish|first2=Rachel|date=27 February 2017|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-02719-1}}</ref> ناوەکە لە [[کۆمەڵەی گشتیی کرێکارانی ئەڵمانیا]]وە وەرگیرابوو.<ref name="m61"/> ڕەگەکانی بۆند لە ئەڵقە ژێرزەمینییەکانی خوێندنی شۆڕشگێڕیدا بوو کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨٠٠دا چالاک بوون، لەوێدا کرێکاران و ڕۆشنبیرانی جوولەکە گفتوگۆیان لەسەر تیۆریی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] دەکرد و لە گرووپەکانی وەک «سۆسیال دیموکراتەکانی جوولەکە» ڕێک دەخران کە یەکێک بوو لە یەکەمین بزووتنەوە کرێکارییەکانی جوولەکە.<ref>{{Cite journal |last=Pinson |first=Koppel S. |date=1945 |title=Arkady Kremer, Vladimir Medem, and the Ideology of the Jewish "Bund" |url=https://www.jstor.org/stable/4615234 |journal=Jewish Social Studies |volume=7 |issue=3 |pages=233–264 |issn=0021-6704}}</ref> ئەم ئەڵقە بچووکانە دەستیان کرد بە پەرەسەندن بۆ جۆشدانی جەماوەریی فراوانتر دوابەدوای بانگەوازی سەرکردەکانی وەک [[یولیۆس مارتۆڤ]] و [[ئارکادی کرێمەر]] بۆ ئەوەی [[پرۆلیتاریا]]ی جوولەکە خەباتی بەدەستھێنانی مافە شارستانییەکان بۆ جوولەکە لەگەڵ پێداویستییە ئابوورییە فراوانەکانی کرێکارانی ڕووسیادا گرێ بدەن.<ref>{{Cite journal |last=Schulman |first=Elias |date=1974 |editor-last=J. |editor-first=Tobias Henry |title=The Jewish Labor Bund in Russia |url=https://www.jstor.org/stable/1453956 |journal=The Jewish Quarterly Review |volume=65 |issue=1 |pages=65–69 |doi=10.2307/1453956 |issn=0021-6682|url-access=subscription }}</ref> بۆند ھەوڵی دەدا ھەموو کرێکارانی جوولەکە لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا لە حیزبێکی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]ی یەکگرتوودا یەکبخات، و ھەروەھا ھاوپەیمانی لەگەڵ بزووتنەوەی فراوانتری [[سۆسیال دیموکراسی|سۆسیال دیموکرات]]ی ڕووسیادا بکات بۆ گەیشتن بە ڕووسیایەکی [[دیموکراسی|دیموکراتیک]] و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیست]]. ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا لەو سەردەمەدا [[لیتوانیا]]، [[لاتڤیا]]، [[بیلاڕووس]]، [[ئوکراینا]] و زۆربەی خاکی پۆڵەندای ئێستای لەخۆدەگرت، کە ئەو ناوچانە بوون زۆربەی جوولەکەکانی جیھان لەو کاتەدا لێیان دەژیان.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cKchDQAAQBAJ&q=General+Jewish+Labour+Bund+sought+to+unite+all+Jewish+workers+in+the+Russian+Empire&pg=PT69|title=Of Men, Monsters and Mazel: Surviving the "Final Solution" in Belgium|last=Tenenbaum|first=Marcel|date=2016|publisher=Xlibris Corporation |isbn=9781514475072|access-date=17 December 2019}}</ref> ئەوان ھیوایان دەخواست ببینن کە جوولەکە پێگەیەکی یاساییی کەمینە لە ڕووسیادا بەدەستبھێنێت. لە نێو ھەموو حیزبە ڕامیارییەکانی جوولەکەی ئەو سەردەمەدا، بۆند لە پێشەنگترینەکان بوو سەبارەت بە [[پرسی ژنان|یەکسانیی ڕەگەزی]]، بە جۆرێک کە ژنان زیاتر لە یەک لەسەر سێی تەواوی ئەندامانیان پێکدەھێنا.<ref name="Shepherd">{{cite book| last = Shepherd| first = Naomi| title = A price below rubies: Jewish women as rebels and radicals| url = https://books.google.com/books?id=Ua_uzzQjWQsC| year = 1994| publisher = Harvard University Press| isbn = 978-0-674-70411-4| page = 139 }}</ref> بۆند بە شێوەیەکی چالاکانە ھەڵمەتی دژی دژەجوولەکایەتی ئەنجام دەدا، و بەرگریی لە مافە شارستانی و کولتوورییەکانی جوولەکە دەکرد. وەک سەرکردەی بۆندیست [[ڤلادیمیر مێدم]] دووپاتی کردەوە، بۆند دژی [[ئاسمیلەکردنی کولتووری|ئاسمیلەکردن]] نەبوو، بەڵکوو دژی ئامانجی ئاسمیلەکردن بوو؛ بە ھەمان شێوە، دژی [[نەتەوەپەرستی]] نەبوو بەڵکوو دژی ڕامیاریی نەتەوەپەرستانە بوو کە تەنھا لەسەر بنەمای خاک بێت. بەم پێیەش ھەڵوێستی سەبارەت بە [[گەلی جوولەکە|یەکێتیی نەتەوەییی جوولەکە]] (کلاڵ ئیسرائیل) جێی ناکۆکی بووە.<ref>{{Cite book |last=Gorny |first=Yosef |url=https://www.jstor.org/stable/jj.18253105 |title=Converging Alternatives: The Bund and the Zionist Labor Movement, 1897-1985 |date=2006 |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0-7914-6659-9}}</ref> بۆند خۆی لە ھەر ھاوسۆزییەکی خۆکارانە لەگەڵ جوولەکەکانی چینی ناوەڕاست و باڵا بەدوور دەگرت و بە گشتی ھاوکاریی ڕامیاری لەگەڵ گرووپە جوولەکەکانی خاوەن بۆچوونی ئایینی، [[زایۆنیزم|زایۆنیست]] یان کۆنەپەرست ڕەت دەکردەوە. لە چەقی دیدگای داھاتووی بۆنددا ئەو بیرۆکەیە بوو کە ھیچ دژبەرییەک لە نێوان لایەنی نەتەوەیی لە لایەک و لایەنی سۆسیالیستی لە لایەکی ترەوە نییە. وەک ڕێکخراوێکی تەواو عەلمانی، بۆند دەستبەرداری لایەنە نیمچەئایینییەکەی پڕۆژەی زایۆنی و بەکارھێنانی زمانی عیبری لێی بوو.<ref name=":1">{{Cite web |url=http://www.hagalil.com/2017/12/der-letzte-bundist/ |title=Der letzte Bundist |via=TLV-01 |date=27 December 2017 |website=haGalil |language=de-DE |access-date=31 January 2020}}</ref> دوای دەستگیرکردنی کرێمەر و کۆسۆڤسکی، سەرکردایەتییەکی نوێی حیزب دەرکەوت. کۆمیتەیەکی ناوەندیی نوێ لەژێر سەرکردایەتیی دۆڤید کاتس (تاراس) دامەزرا.<ref name="Frankel1984"/> کەسایەتییە سەرەکییەکانی دیکەی سەرکردایەتیی نوێی حیزب برتی بوون لە لیۆن گۆڵدمان، پاڤێڵ (پینی) ڕۆزێنتاڵ و زێلدۆڤ (نێمانسکی).<ref name="Frankel1984"/> دووەمین کۆنفرانسی بۆند لە ئەیلوولی ١٨٩٨دا بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984">{{cite book|author=Jonathan Frankel|title=Prophecy and Politics: Socialism, Nationalism, and the Russian Jews, 1862-1917|url=https://books.google.com/books?id=-ycwctuCSpQC&pg=PA219|date=8 November 1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-26919-3|pages=219–220}}</ref> سێیەمین کۆنفرانسی بۆند لە کانوونی یەکەمی ١٨٩٩دا لە [[کۆڤنۆ]] بەڕێوە چوو.<ref name="Frankel1984"/><ref>{{cite book|title=The Jewish Labor Bund: a pictorial history, 1897-1957|url=https://books.google.com/books?id=WENYAAAAYAAJ|year=1958|publisher=Farlag Unser Tsait|page=7}}</ref> [[جۆن میل (بۆندیست)|جۆن میل]] لە دەربەدەری گەڕابووەوە بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسەکە، کە تێیدا داکۆکیی لەوە دەکرد کە دەبێت بۆند داوای مافە نەتەوەیییەکانی جوولەکە بکات. بەڵام ڕێبازەکەی میل پشتگیریی نوێنەرانی دیکەی کۆنفرانسەکەی بەدەست نەھێنا.<ref name="Frankel1984"/> کۆنفرانسی سێیەم دووپاتی کردەوە کە بۆند تەنھا لە پێناو مافە شارستانییەکان خەبات دەکات، نەک نەتەوەیی.<ref name="Frankel1984"/> بەڵام بۆند دواتر لە چوارەمین کۆنفرانسی خۆیدا لە ساڵی ١٩٠١ ئەم ھەڵوێستەی پێچەوانە کردەوە، کە تێیدا ڕای گەیاند کە ئامانجەکانی بۆ بنەمای یەکسانیی مافە نەتەوەیییەکانیشن.<ref>{{Cite journal |last=Tobias |first=Henry J. |date=1961 |title=The Bund and Lenin until 1903 |url=https://www.jstor.org/stable/126696 |journal=The Russian Review |volume=20 |issue=4 |pages=344–357 |doi=10.2307/126696 |issn=0036-0341|url-access=subscription }}</ref> لەو کۆنفرانسەدا، ئەوان بیرۆکەی گۆڕینی [[ڕووسیا]]یان بەرەو فیدراسیۆنێکی [[نەتەوایەتی|نەتەوەکان]] پێشخست، کە ھەریەکەیان لە «ئۆتۆنۆمیی تەواو، سەربەخۆ لەو خاکەی کە لێی نیشتەجێیە» بەھرەمەند بن. کۆنگرەکە دەری بڕی کە زاراوەی نەتەوە دەبێت بۆ گەلی جوولەکەش بەکار بێت. دواتر، داواکاریی ئۆتۆنۆمیی نەتەوەیی-کولتووری، کە لە داواکارییەکانی بۆند بۆ گەشەپێدانی کولتووریی ھەموو نەتەوەکان و مافی بەکارھێنانی زمانی دایک لە دامەزراوە حکوومی و کۆمەڵایەتییەکاندا دیاری کرابوو، وەک داواکارییەکی ڕامیاری لە بەرنامەی بۆنددا خرایە ڕوو. تا کاتی کۆنگرەی ھەشتەم، بایەخدانی بۆند بە مافە یەکسانە نەتەوەیییەکان بۆ جوولەکە، و مافی پەرەپێدانی کولتوورێکی نەتەوەییی [[عەلمانییەت|عەلمانی]]، لە ناو پەرەپێدانی بەرنامەی نەتەوەیی-کولتووریی بۆنددا ڕەگی داکوتیبوو.<ref>{{Cite journal |last=Zimmerman |first=Joshua |date=2003 |title=Was the Jewish Labor Bund in Czarist Russia a "National Movement"? |url=https://www.jstor.org/stable/25834562 |journal=Jewish Political Studies Review |volume=15 |issue=1/2 |pages=23–44 |issn=0792-335X}}</ref> لە ساڵی ١٩٠١دا، وشەی «لیتوانیا» بۆ ناوی حیزبەکە زیاد کرا.<ref name="m61">Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 61</ref><ref>{{cite book|last=Zimmerman|first=Joshua D.|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality|url=https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm|url-access=limited|date=2004|publisher=University of Wisconsin Press|page=[https://archive.org/details/polesjewspolitic00zimm/page/n141 123]|isbn=9780299194604}}</ref> ئەندامێتیی بۆند لە پایزی ١٩٠٤دا لە [[وودچ]] بۆ ٩٠٠ و لە [[وارشۆ]] بۆ ١٬٢٠٠ کەس زیادی کرد.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6sbr9cZyw_4C&q=In+the+Polish+areas+of+the+empire,+the+Bund+was+a+leading+force+in+the+1905+revolution.&pg=PA194|title=Poles, Jews, and the Politics of Nationality: The Bund and the Polish Socialist Party in Late Tsarist Russia, 1892–1914|last=Zimmerman|first=Joshua D.|date=26 January 2004|publisher=Univ of Wisconsin Press|isbn=978-0-299-19463-5}}</ref> لە ماوەی ١٩٠٣–١٩٠٤دا، بۆند بە توندی لەژێر کاریگەریی سەرکوتی دەوڵەتی [[تزار|تزاری]]دا بوو. لە نێوان حوزەیرانی ١٩٠٣ و تەممووزی ١٩٠٤دا، ٤٬٤٦٧ بۆندیست دەستگیر کران و زیندانی کران.<ref>Minczeles, Henri. ''Histoire générale du Bund: un mouvement révolutionnaire juif''. Paris: Editions Austral, 1995. p. 119</ref> لە ساڵانی سەرەتایدا، بۆند سەرکەوتنی بەرچاوی بەدەستھێنا، بە جۆرێک لە ساڵی ١٩٠٣دا بە نزیکەیی ٣٠٬٠٠٠ ئەندام و لە ساڵی ١٩٠٦دا بە نزیکەیی ٤٠٬٠٠٠ لایەنگری بەدەستھێنا، ئەمەش کردییە گەورەترین گرووپی سۆسیالیست لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]دا.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://jewishcurrents.org/rise-fall-jewish-labor-bund/|title=The Rise and Fall of the Jewish Labor Bund|last=Mendes|first=Philip|date=30 November 2013|website=jewishcurrents.org|access-date=17 January 2020}}</ref> ==نوێنەرایەتیی پەرلەمانی== لە [[ھەڵبژاردنی یاسادانانی ڕووسیا لە ١٩٠٦|ھەڵبژاردنەکانی یەکەمی دوومای ١٩٠٦]]دا، بۆند ڕێککەوتنێکی ھەڵبژاردنی لەگەڵ حیزبی کرێکارانی لیتوانیا (''[[تروودۆڤیکەکان]]'') ئەنجام دا، کە بووە ھۆی ھەڵبژاردنی دوو بەربژێر (کە دیارە نا-بۆندیست بوون) بۆ دووما بە پاڵپشتیی بۆند: دکتۆر [[شماریاھو لێڤین]] بۆ پارێزگای ڤیلنا و [[لیۆن برامسۆن]] بۆ پارێزگای کۆڤنۆ. لە کۆی گشتیدا، دوازدە نوێنەری جوولەکە لە دوومادا ھەبوون، کە لە دوومای دووەمدا (شوباتی ١٩٠٧ تا حوزەیرانی ١٩٠٧) بۆ سێ نوێنەر، لە دوومای سێیەمدا (١٩٠٧–١٩١٢) بۆ دوو نوێنەر و دووبارە لە دوومای چوارەمدا کە لە ساڵی ١٩١٢دا ھەڵبژێردرا بۆ سێ نوێنەر دابەزی، کە ھیچیان سەر بە بۆند نەبوون.<ref>{{cite book| last = Levin| first = Dov| title = The Litvaks: a short history of the Jews in Lithuania| url = https://books.google.com/books?id=p3xqMEseAQwC&pg=PA76| access-date = 7 November 2009| year = 2000| publisher = Berghahn Books| isbn = 978-1-57181-264-3| pages = 283 }}</ref> ==چالاکییەکان== بۆند لە ناوخۆیدا وەبەرھێنانێکی زۆری لە دروستکردنی ھاوڕێیەتی و پاڵپشتیکردندا کردبوو. لە دەیەی ١٨٨٠دا، بۆند یەکەمین ''کاسی''ی خۆی لە [[لیتوانیا]] و [[بیلاڕووس]] دروست کرد. ''کاسی'' بریتی بوو لە [[ھاوکاریی دوولایەنە|سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنە]] کە بۆ پاڵپشتیکردنی کرێکاران لە کاتی مانگرتندا داڕێژرابوو.<ref name=":3">{{Cite book |last=Brossat |first=Alain |title=Revolutionary Yiddishland: a history of Jewish radicalism |last2=Klingberg |first2=Sylvia |date=2017 |publisher=Verso |isbn=978-1-78478-607-6 |edition= |location=London New York |translator-last=Fernbach |translator-first=David}}</ref> سندووقی ھاوشێوەی دیکەش بۆ پاڵپشتیی میلیشیاکان دروست کران. لە حاڵەتی برینداربوونی ئەندامێکی میلیشیا و پاشان لەکارکەوتنی بۆ ماوەیەکی درێژخایەن، بۆند سندووقێکی ھاوکاریی دوولایەنەی پێکھێنابوو کە داوای لە ھەموو ئەندامێک دەکرد بە شێوەیەکی بەردەوام بەشداری بکات. کاتێک ئەندامێک بریندار دەبوو و پارەی کەسیی بەرەو نەمان دەچوو، بۆند دەھاتە پێشەوە و یارمەتیی دابینکردنی خەرجییەکانی دەدا.<ref name=":4">{{Cite book |last=Goldstein |first=Bernard |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt16314x4 |title=Twenty Years with the Jewish Labor Bund: A Memoir of Interwar Poland |last2=Zuckerman |first2=Marvin S. |date=2016 |publisher=Purdue University Press |isbn=978-1-55753-749-2}}</ref> ئەو بیرۆکەیەی کە پاڵپشتیی لەم ڕێگەیە دەکرد، زیادکردنی ھاوپشتی بوو لە نێوان ئەندامەکانیدا، بە بیرھێنانەوەیان کە ھەریەکەیان بەرپرسیارن لە یەکتری و پێکەوە لە خەباتدان. بۆند ھەروەھا ھەوڵەکانی بۆ بەرزکردنەوەی ھۆشیاری لە نێوان ئەندامەکانی و چینی کرێکاری جوولەکەدا گرتە بەر. لە نێوان ١٩٠٣ و ١٩٠٤دا، بۆند «٤٢٩ کۆبوونەوەی ڕامیاریی ئەنجام دا، چل و پێنج خۆپێشاندان و چل و یەک مانگرتنی ڕامیاریی ڕێکخست، و ٣٠٥ بڵاوکراوەی دابەش کرد.»<ref name=":3" /> ئەوان ئەم ھەوڵانەیان فراوانتر کرد لە ڕێگەی دروستکردنی ڕێکخراوێکی لاوان بە ناوی «تسوکونفت» لە ساڵی ١٩١٠دا، و ڕۆژانە لە ڕۆژنامەکەیاندا بە ناوی ''یووگنت ڤێکەر'' بڵاویان دەکردەوە.<ref>{{Cite book |last=Crabapple |first=Molly |author-link=Molly Crabapple |title=[[Here Where We Live Is Our Country]] |date=2026 |publisher=One World |isbn=978-0-593-22946-0 |edition= |location=New York, NY}}</ref> ژنان لە بزووتنەوەی بۆندیستدا بە شێوەیەکی چالاکانە بەشدارییان لە خەبات بۆ کۆنتڕۆڵی لەدایکبوون و چاودێریی بێبەرامبەری منداڵاندا دەکرد. سەرباری ئەوەش، گرووپی خوێندنیان پێکدەھێنا و خوێندنەوە و ئەزموونەکانیان لەگەڵ یەکتردا بەش دەکرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|General Jewish Labour Union}} {{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|سیاسەت|پۆڵەندا|ڕووسیا}} [[پۆل:مێژووی سۆسیالیزم]] [[پۆل:نێودەوڵەتی دووەم]] bnbyk3sz5zgfw7yzy7gxtcdtxce8vq3 0 304825 1679784 1679188 2026-10-03T17:12:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]] و [[دەروازە:دەیەی ٢٠٢٠|دەیەی ٢٠٢٠]] 1679784 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=خاکی فریشتەکان|image=|caption=|native_name={{Infobox name module|language=fa|title=سرزمین فرشته ها}}|director=باک خواجەپاشا|producer=مەنووچەهر محەممەدی|writer=بابەک خواجەپاشا|story=|based_on=|starring={{Plainlist| * سلاف فەواخیرجی * فاتیما مەعسوومە زاریق * ئەھورا لوtopھی * محەممەد ئەسەد }}|narrator=|music=مەسعوود سەتەوەت دۆست|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|df=y|2026|2|3|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|FIFF]]}}|runtime=۱۲۱ خولەک|country={{IRN}}|language=عەرەبی|budget=|gross=}} '''خاکی فریشتەکان''' ({{langx|fa|سرزمین فرشته ها}}) فیلمێکی درامای [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ۲۰۲٦ە، لە نووسین و دەرھێنانی بابەک خواجەپاشا، و بە بەشداری ئەکتەری سوری سولاف فەواخیرجی.<ref name=":2">{{cite web |date=February 13, 2026 |url=https://www.mehrnews.com/news/6747108/%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%8BD8%B3%DB%8C%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%DB%B4%DB%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF |website=مێھرنیوز |title=«خاکی فریشتەکان» سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە ٤٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر}}</ref> فیلمەکە سەرنج دەخاتە سەر ژیان و خەونەکانی منداڵان لە [[کەرتی غەززە]] لە ناوەڕاستی [[شەڕی غەززە|جەنگی غەززە]]. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] لە ۳ی شوباتی ۲۰۲٦ نمایشکرا، کە تێیدا بڕوانامەی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین فیلم بەدەستھێنا.<ref name=":3">{{cite web |date=February 13, 2026 |url=https://www.filimo.com/shot/217282/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7/ |website=فیلیمۆ |title=ناسراندنی تەواوی فیلمی خاکی فریشتەکان}}</ref> ھەروەھا وەک نوێنەری ئێران بۆ [[لیستی پێشکەشکراوەکان بۆ ٩٩یەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] لە [[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|۹۸ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا. == ئەکتەران == * سولاف فەواخیرجی * فاتیما مەعسوومە زاریق * ئەھورا لوپھی * محەممەد ئەسەد == بەرهەمهێنان == فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی مەنووچەهر محەممەدییە، و لەلایەن پەیمانگای تەسویری شار و ناوەندی سینەمای سوورە بەرھەمھێنراوە.<ref name=":1">{{Cite news|date=30 September 2026|title=ئێران فیلمی «خاکی فریشتەکان»ی بابەک خواجەپاشا دەنێرێت بۆ ۹۹ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|url=https://www.tehrantimes.com/news/530607/Iran-submits-Babak-Khajehpasha-s-Land-of-Angels-to-99th-Academy|access-date=30 September 2026|work=[[تاران تایمز]]|language=en}}</ref> بە بەشداری ئەکتەرە عەرەبەکان، وێنەگرتنی لە [[تاران]]، ئێران ئەنجامدراوە.<ref name=":1" /> ئەمە دووەم فیلمی درێژی خواجەپاشایە کە وەک نوێنەری ئێران بۆ بەشی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی ھەڵبژێردرێت، دوای فیلمی ''لە ئامێزی دارەکەدا'' (۲۰۲۳). == بڵاوکردنەوە == فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] نمایشکرا، کە تێیدا خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین فیلم، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین دەرھێنەر، و سێ خەڵاتی تەکنیکی تر بەدەستھێنا.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> ھەروەھا خەڵاتی مەزنی باشترین فیلمی درێژی لە ۲۲ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئاڵتین منبار قازان لە [[ڕووسیا]] بەدەستھێنا.<ref name=":1" /> == ئەمانەش ببینە == * [[لیستی پێشکەشکراوەکان بۆ ٩٩یەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] * لیستی نوێنەرایەتییەکانی ئێران بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt39969551|خاکی فریشتەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] 42aspj6mtpc2yk366i7jso9nntu78dp 0 304826 1679910 1679356 2026-10-03T20:09:06Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679910 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Asghar_Farhadi_in_2018-2.jpg|وێنۆک|267x267پیکسڵ|[[ئەسغەر فەرهادی]] بە ناردنی پێنج فیلم و وەرگرتنی دوو خەڵاتی ئۆسکار سەرکەوتووترین دەرهێنەری ئێرانییە لە ئۆسکاردا]] خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی کە تا ۲۰۲۰ بە ناوی باشترین فیلمی زمانی بیانی دەناسرا،<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://decider.com/2020/01/14/oscars-2020-best-foreign-language-best-international-feature/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717191338/https://decider.com/2020/01/14/oscars-2020-best-foreign-language-best-international-feature/ |archive-date=17 ژوئیه 2020 |access-date= |website=Decider |language=en |title=چرا ئۆسکار "باشترین فیلمی زمانی بیانی"ی گۆڕی بۆ "باشترین فیلمی نێودەوڵەتی"؟}}</ref> یەکێک لە [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکارە]] کە لەلایەن [[ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو]] بۆ فیلمە نا-ئەمریکییەکان و بە شێوەیەکی سەرەکی نا-ئینگلیزییەکان دەبەخشرێت.<ref name="Rules">{{cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623103257/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/rule14.html |archivedate=2011-06-23 |work=81st Academy Awards Rules |title=یاسای چواردە: یاسا تایبەتەکان بۆ خەڵاتی باشترین فیلمی زمانی بیانی |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |accessdate=2009-01-22 |url-status=dead}}</ref> یەکەم خولی خەڵاتەکانی ئۆسکار لە ۱۹۲۹ بەڕێوەچوو و لەو سەردەمەدا بەشی فیلمە بیانییەکان بوونی نەبوو. لە نێوان ۱۹٤۷ تا ۱۹٥٥ خەڵاتی باشترین فیلمی بیانی بەشێکی ناپێشبڕکێکارانە بوو کە پێشکەشی ئەو فیلمەنە دەکرا کە لە ئەمریکا نمایش کرابوون. لە ۱۹٥٦ بەشێکی پێشبڕکێکارانە بە ناوی باشترین فیلمی بیانی بۆ خەڵاتەکانی ئۆسکار زیاد کرا و لەو ساڵەوە تا ئێستا بەبەردەوامی پێشکەشی ئەو فیلمە نا-ئەمریکی و نا-ئینگلیزییانە کراوە کە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] نمایش کراون.<ref name="academy">{{Cite web |url=http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history01.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080413201500/http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history01.html |archive-date=13 April 2008 |access-date=26 July 2012 |title=مێژووی خەڵاتەکانی ئۆسکار - پەڕەی ١ |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref> یەکەم فیلم کە لەلایەن ئیرانەوە بۆ پێشبڕکێکردن لە ئۆسکاردا نێردرا فیلمی ''دایره مینا'' دروستکراوی داریوش مهرجویی بوو کە لە ۱۹۷۷ ڕادەستی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو کرا، بەڵام لە ڕیزی پێنج کاندیدای کۆتاییدا شوێنی نەبووەوە. دوای ئەم خولە ئێران تا ۱۹۹٤ فیلمێکی تری بۆ ئۆسکار نەنارد. لە ۱۹۹٤ ئێران ''زیر درختان زیتون'' دروستکراوی [[عەباس کیاڕۆستەمی|عباس کیارستمی]] نارد بۆ ئۆسکار و لەو ساڵەوە تا ئەمڕۆ بێجگە لە وەستانێکی یەک ساڵە لە ۲۰۱۲، ھەموو ساڵێک فیلمێکی ڕەوانەی ئۆسکار کردووە. یەکەم فیلمی ئێرانی کە گەیشتە ڕیزی پێنج کاندیدای کۆتایی فیلمی ''[[منداڵانی ئاسمان (فیلم)|منداڵانی ئاسمان]]'' دروستکراوی مجید مجیدی بوو کە لە ۱۹۹۸ کاندیدی وەرگرتنی ئۆسکاری باشترین فیلمی بیانی بوو، بەڵام لە کۆتاییدا خەڵاتەکەی بە فیلمی ''[[ژیان جوانە (فیلم)|ژیان جوانە]]'' دروستکراوی [[ڕۆبێرتۆ بێنیگنی]] بە [[ئیتاڵیا]] دۆڕاند. لە ۲۰۱۱ فیلمی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' دروستکراوی [[ئەسغەر فەرهادی]] بووە دووەم فیلمی ئێرانی کە توانى لە ڕیزی پێنج کاندیدای کۆتاییدا شوێن بگرێت و لە کۆتاییدا خەڵاتی ئۆسکاریشی بردەوە. لە ۲٤ی ٩ی ۲۰۱۲ ئێران فیلمی ''یه حبه قند'' دروستکراوی رضا میرکریمی وەک نوێنەری خۆی بۆ ئۆسکار ناساند<ref name="85th">{{cite web |url=http://www.presstv.com/detail/2012/09/24/263308/iran-selects-nominee-for-2013-oscar/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120926043256/http://www.presstv.com/detail/2012/09/24/263308/iran-selects-nominee-for-2013-oscar/ |archivedate=26 September 2012 |work=presstv.com |title=ئێران نوێنەری خۆی بۆ ئۆسکاری ۲۰۱۳ ھەڵدەبژێرێت |accessdate=30 September 2012 |url-status=dead}}</ref> بەڵام لە ھەمان کاتدا سەرۆکی داوەرانی ڕێکخراوەی سینەمایی فارابی بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤیدیۆی بی‌گناهی مسلمانان لە ماڵپەڕی [[یووتیووب]] داوای بایکۆتکردنی ئۆسکاری کرد<ref name="Boycott">{{cite web |date=21 September 2012 |url=http://www.tehrantimes.com/arts-and-culture/101610-iran-to-write-to-academy-over-anti-islam-film |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121122194455/http://tehrantimes.com/arts-and-culture/101610-iran-to-write-to-academy-over-anti-islam-film |archivedate=22 November 2012 |work=Tehran Times |title=ئێران بۆ ئەکادیمیا سەبارەت بە فیلمی دژی ئیسلام دەنووسێت |accessdate=2012-09-24 |url-status=dead}}</ref> و بە پەسەندکردنی وەزیری ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامیی ئێران لەو ساڵەدا هیچ فیلمێکی بۆ ئۆسکار نەنارد.<ref name="Reuters">{{cite web |url=https://www.reuters.com/article/2012/09/24/entertainment-us-iran-oscars-boycott-idUSBRE88N0X320120924 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924231237/http://www.reuters.com/article/2012/09/24/entertainment-us-iran-oscars-boycott-idUSBRE88N0X320120924 |archive-date=24 سپتامبر 2012 |work=Reuters |title=بایکۆتی ئۆسکار لەلایەن ئێرانەوە |accessdate=30 September 2012}}</ref> سێیەم فیلمی ئێرانی کە تا ئەمڕۆ ڕێگەی دۆزیوەتەوە بۆ پێنج کاندیدای کۆتایی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فڕۆشیار]]'' بەرهەمێکی تری فەرهادییە کە توانى لە ۲۰۱٦ دووەم ئۆسکار بۆ فەرهادی و ئێران دەستەبەر بکات، ساڵی ٢٠٢٦ فیلمی ''[[خاکی فریشتەکان (فیلم)|خاکی فریشتەکان]]'' لە دەرهێنانی ''بابەک خواجەپاشا'' وەک نوێنەری ئێران نێردرا بۆ ئۆسکار. == فیلمە نێردراوەکان == [[پەڕگە:Dayereh_mina04.jpg|وێنۆک|داریوش مەهرجووی لە پشت پەردەی ''بازنەی مینا''، یەکەم فیلمی ناردراوی ئێران بۆ ئۆسکار]] ئەکادیمیای زانست و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو لە ساڵی ١٩٥٦ەوە ساڵانە داوا لە فیلمسازانی وڵاتانی جیاوازی جیهان دەکات تا باشترین فیلمی وڵاتەکەیان بۆ کێبڕکێکردن لە بەشی باشترین فیلمی نێودەوڵەتی بنێرن بۆ ئەم ئەکادیمیایە. ناوی فیلمە نێردراوەکان دەبێت تا ١ی ئەیلوولی ھەر ساڵێک ڕابگەیەندرێن.<ref>{{cite web |date=2018-07-30 |url=https://www.tehrantimes.com/news/425973/Farabi-rejects-request-for-right-to-select-Iran-s-Oscar-submission |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718124847/https://www.tehrantimes.com/news/425973/Farabi-rejects-request-for-right-to-select-Iran-s-Oscar-submission |archive-date=18 ژوئیه 2020 |access-date=2020-07-17 |website=تاران تایمز |language=en |title=فارابی داواکاری مافی هەڵبژاردنی نوێنەری ئۆسکاری ئێران ڕەت دەکاتەوە}}</ref> کۆمیتەی خەڵاتی فیلمی زمانی بێگانە بەرپرسیارێتی پێداچوونەوە و بەسەرکردنەوەی فیلمە نێردراوەکانی لەسەر شانە و پاشان بە دەنگدانی نهێنی لە نێوان ئەندامانی ئەکادیمیا، پێنج بەربژێری کۆتایی بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی هەڵدەبژێردرێن.<ref name="Rules2">{{cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/86/rule13.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822101822/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/86/rule13.html |archive-date=22 August 2013 |access-date=2013-08-26 |work=ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو |title=یاسای سێزدە: یاسا تایبەتەکان بۆ خەڵاتی فیلمی زمانی بێگانە |publisher=[[ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو]] |url-status=dead}}</ref> [[پەڕگە:The_Sun_movie_press_conference_2020-02-10_19.jpg|وێنۆک|مەجید مەجیدی بە شەش فیلمی ناردراو، زۆرترین ژمارەی فیلمی ناردراوی هەیە]] لەسەر بنەمای یاساکانی ئەکادیمیای زانست و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو، دەزگایەکی سینەمایی لەلایەن ھەر وڵاتێکەوە دەبێت فیلمە نا-ئینگلیزییەکان وەک فیلمی ھەڵبژێردراوی ئەو وڵاتە پێشکەشی ئەکادیمیا بکات.<ref name="Rules2" /> لە ئێراندا ئەم ئەرکە خراوەتە ئەستۆی دەزگای سینەمایی فارابی.<ref>{{cite web |url=http://www.payvand.com/news/08/sep/1299.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629081733/http://www.payvand.com/news/08/sep/1299.html |archive-date=29 ژوئن 2011 |access-date=2020-07-17 |language=en |title=فیلمی ئاوازی چۆلەکەکان لە ئۆسکاردا}}</ref> دەزگای فارابی لە ساڵی ١٩٩٣ەوە ساڵانە نوێنەری ئێرانی بە ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جووڵاو ناساندووە.<ref>{{cite web |date=2018-09-19 |url=https://www.france24.com/en/20180919-iran-film-oscars-stirs-debate-home-front |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717192822/https://www.france24.com/en/20180919-iran-film-oscars-stirs-debate-home-front |archive-date=17 ژوئیه 2020 |access-date=2020-07-17 |website=فرانس ٢٤ |language=en |title=فیلمی ئێران بۆ ئۆسکار دەنگۆی لە ناوخۆدا نایەوە}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="background:#ffffff;" ! colspan="6" |لیستی فیلمە ناردراوەکانی ئێران بۆ خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلمی نێودەوڵەتی |- ! width="10%" |ساڵ <small>(خول)</small> ! width="25%" |ناونیشانی فیلم ! width="25%" |ناونیشانی ئینگلیزی ! width="25%" |دەرهێنەر ! width="15%" |ئەنجام !<abbr title="سەرچاوەکان">س.</abbr> |- | align="center" |١٩٧٧ <small>(٥٠ەم)</small> |''بازنەی مینا'' |<span dir="ltr">''The Cycle''</span> |داریوش مەهرجووی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2015-12-07 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/31730/india-festival-honors-dariush-mehrjui-hosts-3-iran-films |archive-url=https://web.archive.org/web/20191001171256/https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/31730/india-festival-honors-dariush-mehrjui-hosts-3-iran-films |archive-date=2019-10-01 |access-date=2020-07-13 |website=Financial Tribune |language=en |title=India Festival Honors Dariush Mehrjui, Hosts 3 Iran Films}}</ref> |- | align="center" |١٩٩٤ <small>(٦٧ەم)</small> |''لە ژێر دارە زەیتوونەکان'' |<span dir="ltr">''Through the Olive Trees''</span> |[[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیارۆستەمی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.fcc.film/2020/01/29/the-oscars-irans-shifting-cinema-movements/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713151317/https://www.fcc.film/2020/01/29/the-oscars-irans-shifting-cinema-movements/ |archive-date=2020-07-13 |language=en |title=The Oscars: Iran’s Shifting Cinema Movements – FCC}}</ref> |- | align="center" |١٩٩٥ <small>(٦٨ەم)</small> |''بالۆنە سپییەکە'' |<span dir="ltr">''The White Balloon''</span> |جەعفەر پەناهی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-02-11-ca-34614-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713153153/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-02-11-ca-34614-story.html |archive-date=2020-07-13 |website=Los Angeles Times |language=en |title=OSCAR POLITICS: Iranian 'Balloon' Drifts Into Unexpected Storm}}</ref> |- | align="center" |١٩٩٧ <small>(٧٠ەم)</small> |''گەببە'' |<span dir="ltr">''Gabbeh''</span> |موحسین مەخمەلباف | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=http://iran-times.com/oscar-bid/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713165815/http://iran-times.com/oscar-bid/ |archive-date=2020-07-13 |website=Iran Times |language=en |title=Oscar bid {{!}}}}</ref> |- | align="center" |١٩٩٨ <small>(٧١ەم)</small> |''[[منداڵانی ئاسمان (فیلم)|مناڵانی ئاسمان]]'' |<span dir="ltr">''Children of Heaven''</span> |مەجید مەجیدی | {{good|کاندید کرا}} |<ref name="Oscars1999">{{Cite web |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102052009/https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1999 |archive-date=2017-11-02 |access-date=2015-10-20 |work=oscars.org |title=The 71st Academy Awards (1999) Nominees and Winners}}</ref> |- | align="center" |١٩٩٩ <small>(٧٢ەم)</small> |''[[ڕەنگی بەھەشت (فیلم)|ڕەنگی بەهەشت]]'' |<span dir="ltr">''The Color of Paradise''</span> |مەجید مەجیدی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Curiel |first=Jonathan |url=https://www.sfgate.com/entertainment/article/Iranian-Director-Majidi-Finds-His-Paradise-2790278.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716014519/https://www.sfgate.com/entertainment/article/Iranian-Director-Majidi-Finds-His-Paradise-2790278.php |archive-date=2020-07-16 |website=SFGate |language=en |title=Iranian Director Majidi Finds His `Paradise' / Tale of blind boy a huge hit in Tehran}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٠ <small>(٧٣ەم)</small> |''[[کاتێک بۆ مەستیی ئەسپەکان]]'' |<span dir="ltr">''A Time for Drunken Horses''</span> |[[بەھمەن قوبادی|بەهمەن قوبادی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite news|title=How Ghobadi gets past the censors|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/how-ghobadi-gets-past-the-censors/article1043638/|archive-date=2020-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200825090406/https://www.theglobeandmail.com/arts/how-ghobadi-gets-past-the-censors/article1043638/|language=en}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠١ <small>(٧٤ەم)</small> |''باران'' |<span dir="ltr">''Baran''</span> |مەجید مەجیدی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name=":0">{{Cite web |url=https://kayhanlife.com/culture/film/iran-oscars-one-winner-one-runner-twenty-two-submissions-2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200825090322/https://kayhanlife.com/culture/film/iran-oscars-one-winner-one-runner-twenty-two-submissions-2/ |archive-date=2020-08-25 |website=KAYHAN LIFE |language=en |title=Another Oscar for Iran and Asghar Farhadi, the Director who Refused to Attend this Year's Awards}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٢ <small>(٧٥ەم)</small> |''من تەرانەم، ١٥ ساڵانم'' |<span dir="ltr">''I'm Taraneh, 15''</span> |ڕەسوول سەدرعامیلی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Goodridge |first=Mike |date=2002-12-11 |url=https://www.screendaily.com/menemsha-takes-marooned-taraneh/4011537.article |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713212320/https://www.screendaily.com/menemsha-takes-marooned-taraneh/4011537.article |archive-date=2020-07-13 |access-date=2020-07-13 |website=Screen |language=en |title=Menemsha takes Marooned, Taraneh}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٣ <small>(٧٦ەم)</small> |''هەناسەی قووڵ'' |<span dir="ltr">''Deep Breath''</span> |پەرویز شەهبازی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2003-10-21 |url=https://www.indiewire.com/2003/10/55-countries-submit-films-for-foreign-language-oscar-consideration-79389/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220005052/https://www.indiewire.com/2003/10/55-countries-submit-films-for-foreign-language-oscar-consideration-79389/ |archive-date=2019-12-20 |access-date=2020-07-13 |website=IndieWire |language=en |title=55 Countries Submit Films for Foreign Language Oscar Consideration}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٤ <small>(٧٧ەم)</small> |''[[کیسەڵەکانیش دەفڕن|کێسەڵەکان دەتوانن بفڕن]]'' |<span dir="ltr">''Turtles Can Fly''</span> |[[بەھمەن قوبادی|بەهمەن قوبادی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite news|title=Iranian movie on U.S. in Iraq entered for Oscars|url=https://www.reuters.com/article/us-iran-film-oscar-idUSTRE6B73MQ20101208|agency=Reuters|date=2010-12-08|access-date=2020-07-13|language=en|archive-date=2020-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200715200647/https://www.reuters.com/article/us-iran-film-oscar-idUSTRE6B73MQ20101208}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٥ <small>(٧٨ەم)</small> |''زۆر دوور، زۆر نزیک'' |<span dir="ltr">''So Close, So Far''</span> |ڕەزا میرکەریمی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://international.ucla.edu/institute/event/4088 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713153105/https://international.ucla.edu/institute/event/4088 |archive-date=2020-07-13 |website=international.ucla.edu |language=en |title=So Close, So Far (Kheili Dour, Kheili Nazdik)}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٦ <small>(٧٩ەم)</small> |''کافێ ترانزیت'' |<span dir="ltr">''Café Transit''</span> |کامبوزیا پەرتەوی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="VarietySubmissionList">{{Cite magazine |author=Sneider, Jeff |date=2006-10-19 |title=Oscar race counts 61 countries |url=https://www.variety.com/awardcentral_article/VR1117952315.html?nav=news&categoryid=1985&cs=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014162514/http://www.variety.com/awardcentral_article/VR1117952315.html?nav=news&categoryid=1985&cs=1 |archive-date=2008-10-14 |access-date=2008-06-22 |magazine=Variety}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٧ <small>(٨٠ەم)</small> |''م وەک دایک'' |<span dir="ltr">''M for Mother''</span> |ڕەسوول مەلاقولیپوور | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name=":0" /> |- | align="center" |٢٠٠٨ <small>(٨١ەم)</small> |''گۆرانی چۆلەکەکان'' |<span dir="ltr">''The Song of Sparrows''</span> |مەجید مەجیدی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/mehran-kashani |archive-url=https://web.archive.org/web/20200825090438/https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/mehran-kashani |archive-date=2020-08-25 |website=Asia Pacific Screen Awards |language=en |title=Mehran Kashani}}</ref> |- | align="center" |٢٠٠٩ <small>(٨٢ەم)</small> |''[[دەربارەی ئێلی]]'' |<span dir="ltr">''About Elly''</span> |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Admin |url=https://www.persianfilmfestival.com/films/about-elly/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713151316/https://www.persianfilmfestival.com/films/about-elly/ |archive-date=2020-07-13 |website=Persian Film Festival Australia |language=en |title=About Elly}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٠ <small>(٨٣ەم)</small> |''خواحافیزی بەغدا'' |<span dir="ltr">''Farewell Baghdad''</span> |مەهدی نادری | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="Iran">{{Cite web |url=http://www.presstv.ir/detail/143408.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100924042157/http://www.presstv.ir/detail/143408.html |archive-date=2010-09-24 |access-date=2010-09-21 |title=Iran announces Oscar nominee |publisher=PressTV |url-status=dead}}</ref> |- | align="center" |٢٠١١ <small>(٨٤ەم)</small> |''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' |<span dir="ltr">''A Separation''</span> |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | {{won|براوەی ئۆسکار|place=1st}} |<ref name="84th">{{Cite web |url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/sns-rt-us-oscars-aseparationtre81q06x-20120226,0,7950494.story |archive-url=https://web.archive.org/web/20120229135119/http://www.chicagotribune.com/entertainment/sns-rt-us-oscars-aseparationtre81q06x-20120226,0,7950494.story |archive-date=2012-02-29 |access-date=2012-02-26 |title=Iran's "A Separation" wins best foreign language Oscar |publisher=Chicago Tribune |url-status=dead}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٣ <small>(٨٦ەم)</small> |''[[ڕابردوو (فیلم)|ڕابردوو]]'' |<span dir="ltr">''The Past''</span> |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="86th">{{Cite web |url=http://www.presstv.ir/detail/2013/09/29/326707/past-submitted-to-2014-oscar-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002000247/http://www.presstv.ir/detail/2013/09/29/326707/past-submitted-to-2014-oscar-awards/ |archive-date=2013-10-02 |access-date=2013-09-29 |work=PressTV |title=Iran selects 'The Past' for 2014 Academy Award submission |url-status=dead}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٤ <small>(٨٧ەم)</small> |''ئەمڕۆ'' |<span dir="ltr">''Today''</span> |ڕەزا میرکەریمی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="87th">{{Cite web |url=http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13930630001400 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209131958/http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13930630001400 |archive-date=2015-02-09 |access-date=2014-09-21 |work=Fars News |title=Iran Selects "Today" for Foreign Language Category of Oscar |url-status=dead}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٥ <small>(٨٨ەم)</small> |''[[محەممەد پێغەمبەری خودا (فیلم)|محەمەد، پێغەمبەری خودا]]'' |<span dir="ltr">''Muhammad: The Messenger of God''</span> |مەجید مەجیدی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="88th">{{Cite web |last=Vivarelli |first=Nick |date=2015-09-28 |url=https://variety.com/2015/film/global/iran-picks-majid-majidis-rise-of-islam-epic-muhammad-the-messenger-of-god-for-foreign-language-oscar-1201603724/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414003149/https://variety.com/2015/film/global/iran-picks-majid-majidis-rise-of-islam-epic-muhammad-the-messenger-of-god-for-foreign-language-oscar-1201603724/ |archive-date=2019-04-14 |access-date=2015-09-28 |work=Variety |title=Iran Picks Rise of Islam Epic 'Muhammad: The Messenger of God' for Foreign-Language Oscar}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٦ <small>(٨٩ەم)</small> |''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' |<span dir="ltr">''The Salesman''</span> |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | {{won|براوەی ئۆسکار|place=1st}} |<ref>{{Cite web |last=Bhushan |first=Nyay |date=2017-02-27 |url=https://www.theguardian.com/film/2017/feb/27/the-salesman-wins-best-foreign-language-oscar-asghar-farhadi |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301020902/https://www.theguardian.com/film/2017/feb/27/the-salesman-wins-best-foreign-language-oscar-asghar-farhadi |archive-date=2017-03-01 |access-date=2017-02-26 |work=The Guardian |title=The Salesman wins best foreign language Oscar}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٨ <small>(٩٠ەم)</small> |''هەناسە'' |<span dir="ltr">''Breath''</span> |[[نێرگز ئابیار|نەرگس ئابیار]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="90th">{{Cite web |date=2017-09-19 |url=http://ifpnews.com/exclusive/iran-selects-breath-official-submission-academy-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919234510/http://ifpnews.com/exclusive/iran-selects-breath-official-submission-academy-awards/ |archive-date=2017-09-19 |access-date=2017-09-19 |work=IFP News |title=Iran Selects 'Breath' as Official Submission to Academy Awards}}</ref> |- | align="center" |٢٠١٩ <small>(٩١ەم)</small> |''[[بەبێ بەروار بەبێ واژوو]]'' |<span dir="ltr">''No Date, No Sign''</span> |وەحید جەلیلوەند | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref name="91st">{{Cite web |last=Holdsworth |first=Nick |date=2018-09-15 |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-iran-selects-no-date-no-signature-foreign-language-category-1143679 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916001253/https://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-iran-selects-no-date-no-signature-foreign-language-category-1143679 |archive-date=2018-09-16 |access-date=2018-09-15 |work=The Hollywood Reporter |title=Oscars: Iran Selects 'No Date, No Signature' for Foreign-Language Category}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٠ <small>(٩٢ەم)</small> |''بە دوای فەریدەدا'' |<span dir="ltr">''Finding Farideh''</span> |کۆرووش عەتایی<br />ئازادە موسەوی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2019-08-18 |url=https://www.tehrantimes.com/news/439387/Iranian-documentary-Finding-Farideh-to-represent-Iran-at-Oscars |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818160930/https://www.tehrantimes.com/news/439387/Iranian-documentary-Finding-Farideh-to-represent-Iran-at-Oscars |archive-date=2019-08-18 |access-date=2020-07-02 |website=Tehran Times |language=en |title=Iranian documentary “Finding Farideh” to represent Iran at Oscars}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢١ <small>(٩٣ەم)</small> |''خۆر'' |<span dir="ltr">''The Sun''</span> |مەجید مەجیدی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Dalton |first=Ben |last2=Rosser |first2=Michael |date=2020-11-13 |url=https://www.screendaily.com/news/oscars-2021-israel-selects-asia-starring-shira-haas-russia-picks-dear-comrades/5152226.article |access-date=2020-11-14 |website=Screen |language=en |title=Oscars 2021: Israel selects ‘Asia’ starring Shira Haas; Russia picks ‘Dear Comrades!’}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٢ <small>(٩٤ەم)</small> |''قارەمان'' |<span dir="ltr">''A Hero''</span> |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=2021-10-21 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-2022-iran-international-feature-asghar-farhadi-a-hero-1235034616/ |access-date=2021-12-18 |website=The Hollywood Reporter |language=en |title=Oscars: Iran Selects ‘A Hero’ for International Feature Category}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٣ <small>(٩٥ەم)</small> |''جەنگی جیهانی سێیەم'' |<span dir="ltr">''World War III''</span> |[[ھوومەن سەییدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2022-09-19 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/iran-world-war-iii-oscars-best-international-feature-1235223357/ |access-date=2022-09-20 |website=The Hollywood Reporter |language=en |title=Oscars: Iran Picks ‘World War III’ as Best International Feature Submission}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٤ <small>(٩٦ەم)</small> |''پاسەوانی شەو'' |<span dir="ltr">''The Night Guardian''</span> |ڕەزا میرکەریمی | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{cite web |url=https://www.tehrantimes.com/news/489269/Night-Guardian-represents-Iran-at-86th-Academy-Awards |title=Night Guardian represents Iran at 96th Academy Awards |website=Tehran Times |language=en}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٥ <small>(٩٧ەم)</small> |''لە باوەشی دار'' |<span dir="ltr">''In the Arms of the Tree''</span> |بابەک خواجەپاشا | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{cite web |url=https://www.irna.ir/news/85599815/ |title=In the Arms of the Tree represents Iran at Oscars 2025 |website=IRNA |language=en}}</ref> |- | align="center" |٢٠٢٦ <small>(٩٨ەم)</small> |''[[ھۆکاری مردن: نادیار]]'' |<span dir="ltr">''Cause of Death: Unknown''</span> |عەلی زەرنگار | {{pending|نێردراو}} |<ref>https://www.asriran.com/fa/news/1094754/</ref> |- |} == ئەمەش ببینە == [[پێڕستی پاڵێوراوانی ٨٤ەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] == سەرچاوە == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20080707023727/http://www.oscars.org/awardsdatabase/ پایگەی فەرمیی زانیارییەکانی خەڵاتەکانی ئۆسکار] * [https://www.imdb.com/Sections/Awards/Academy_Awards_USA/ پەڕەی خەڵاتەکانی ئۆسکار لە IMDb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100409102636/https://www.imdb.com/Sections/Awards/Academy_Awards_USA/|date=۹ی نیسانی ۲۰۱۰}} [[پۆل:سینەمای ئێران]] [[پۆل:پێرستەکانی پەیوەندیدار بە ئێران]] [[پۆل:پێڕستی فیلمەکان بەپێی وڵاتی بەرھەمھێن]] [[پۆل:پێشکەشکردنی خەڵاتی ئۆسکارەکان بۆ باشترین فیلمی زمانە بیانییەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:پێڕستی فیلمە ئێرانییەکان]] 5tn3p9it8pd02kucft1q9ccodp95okf 0 304853 1679773 1679467 2026-10-03T17:05:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] و [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1679773 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەفسەری سەربازیی عێراقی (١٩٣٠ – ١٩٧٠)}} {{Infobox military person | name = عەبدولسەتار عەبوسی | native_name = عبد الستار العبوسي | native_name_lang = ar | birth_date = ١٩٣٠ | death_date = ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٧٠ (٣٩-٤٠ ساڵ ژیاوە) | death_cause = [[خۆکوژی]] | rank = [[ملازم|ملازمی یەکەم]] | known_for = [[کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب]] |image=}} '''عەبدولسەتار عەبوسی''' ({{Langx|ar|عبد الستار العبوسي}}) ئەفسەرێکی سەربازیی عێراقی بوو. عەبدولسەتار وەک ئەنجامدەری سەرەکیی کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب و بکوژی [[ھاشمییەکان|خێزانی پاشایەتیی ھاشمیی عێراق]] لە سەردەمی [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|شۆڕشی ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨]]دا دەناسرێت. == سەرەتای ژیان == عەبدولسەتار سەباع عەبوسی لە ساڵی ١٩٣٠ لە گەڕەکی باب ئەلشێخ لە نزیک مەزارگەی عەبدولقادری گەیلانی لە [[بەغدا]]ی [[عێراق]] لەدایکبووە. عەبوسی دوو برای ھەبوو، یەکەمیان جەواد، وەکو ئەفسەرێکی سەربازی کاری دەکرد و لە کاتی ئەنجامدانی ئەرکی نیشتمانیدا کوژرا، لەکاتێکدا دووەمیان ڕەشید، قوتابییەک بوو کە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] خەریکی خوێندنی زیندەوەرزانی بوو.{{Citation needed|date=September 2024}} دەنگۆیەک ھەیە کە لە ڕووداوێکدا کوژراوە؛ ھەندێک کەس کوشتنەکەی دەخەنە پاڵ نایبی پاشایەتی عێراق عەبدولئیلا بەھۆی چالاکییە نیشتمانییەکانی ڕەشید دژی ڕژێمی پاشایەتی، لەکاتێکدا ھەندێکی تر پێیان وایە کوشتنەکەی لەلایەن [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای ھەواڵگریی ناوەندییەوە]] بووە، چونکە لە خوێندنەکەیدا زۆر سەرکەوتوو بووە و ئەمریکییەکان پێشنیازیان بۆ کردووە کە عێراق جێبهێڵێت و لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بمێنێتەوە. لەبەر ئەوەی ئەو پێشنیازانەی ڕەت کردەوە، تیرۆر کرا. ئەم ڕووداوەش وای کرد عەبوسی کینەیەکی زۆر لە دڵیدا بەرامبەر خێزانی پاشایەتیی عێراق ھەڵبگرێت.<ref name=":0">{{Cite web |last=Al-Attar |first=Ayad |date=29 December 2023 |title=Rehab Palace massacre and the ghost of the King of Iraq who returned to haunt his killer to death |url=https://www.kabbos.com/en/rehab-palace-massacre-and-the-ghost-of-the-king-of-iraq-who-returned-to-haunt-his-killer-to-death/ |access-date=2024-09-16 |website=kabbos |language=en-US}}</ref> == کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب == {{سەرەکی|شۆڕشی ١٤ی تەممووز}} لە ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨دا، کودەتایەکی سەربازی بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی پاشایەتیی عێراق ڕوویدا. لەو بەیانییەدا، شۆڕشگێڕان فەرمانیان بە سەربازان کرد پاسەوانیی [[کۆشکی ڕیحاب|کۆشکی پاشایەتیی ڕیحاب]] بکەن. [[فەیسەڵی دووەم|پاشا فەیسەڵی دووەم]] بە مەبەستی خۆڕادەستکردنی ئاشتییانە، بە [[قورئان]]ێک و ئاڵایەکی سپییەوە لە کۆشکەکە ھاتە دەرەوە.{{Sfn|Dawoud|2022|p=271}} بەڵام عەبوسی، کە ڕاھێنەری ھێزی پیادە بوو لە سەربازگەی وەششاش و بەشێک نەبوو لە بزووتنەوەکە، بە گۆڕ و تینەوە بەرەو کۆشکەکە ڕای کرد؛ داوای لە سەربازەکان کرد تەقە لە کۆشکەکە بکەن و ھانی هێرشبردن و توندوتیژیی دا. لە باخچەی کۆشکەکەدا، عەبوسی لەگەڵ سەربازێکی عێراقی بە ناوی موستەفا عەبدوڵڵا، بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە دەستڕێژیان لە خێزانی پاشایەتی کرد؛ لە ئەنجامدا فەیسەڵی دووەم (کە تەمەنی ٢٣ ساڵ بوو)، عەبدولئیلاھ و چەندین شازادە ژنیان کوشت. پاشان تەرمی عەبدولئیلاھ بەناو [[شەقامی ئەلڕەشید|شەقامی ڕەشیددا]] ڕاکێشرا و لەلایەن جەماوەرەوە بەردباران کرا.<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Al-Khamasi |first=Abd al-Hadi |url=https://books.google.com/books?id=p7JtAAAAMAAJ |title=The Emir Abd al-Ilah (1939 to 1958): A Historical and Political Study |publisher=Arab Foundation for Studies and Publishing |year=2001 |page=413}}</ref> == دوابەدوای ڕووداوەکان و کۆچی دوایی == دوو ساڵ دوای کۆمەڵکوژییەکە، عەبوسی لە کوشتنی خێزانی پاشایەتی پەشیمان بووەوە. لە کۆبوونەوەیەکی تۆمارکراودا لەگەڵ ئەفسەرێکی عێراقی بە ناوی عەدنان محەممەد نوری، عەبوسی ئاماژەی بەوە کرد کە ڕووداوەکە بووەتە هۆی بێخەویی بەردەوام؛ لە خەونەکانیدا فەیسەڵی دووەم بە جلوبەرگی سپییەوە ڕووبەڕووی دەبووەوە و بەردەوام لێی دەپرسی: «بۆچی منت کوشت؟ ئایا ئازارم دابوویت؟ ئایا کارێکی ھەڵەم کردبوو؟ بۆچی ژیانت لێ سەندمەوە لەکاتێکدا زۆر گەنج بووم؟». دوای ماوەیەکی کەم، ئەندامانی دیکەی خێزانی پاشایەتیش، لەوانە شازادە نەفیسە، دەھاتنە خەوی. لە کۆبوونەوەیەکی دواتردا لەگەڵ نوری، عەبوسی باسی لەوە کرد کە بارودۆخی دەروونیی خراپتر بووە چونکە ژنانی نەناسراو لە خەونەکانیدا لۆمەیان دەکرد لەسەر خراپبوونی بارودۆخی عێراق. لە دواتر، عەبوسی بۆ چارەسەر سەفەری بۆ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] کرد، بەڵام بێسوود بوو.{{Sfn|Al-Lobani|2011|p=82}}<ref name=":1">{{Cite web |last='Afifi |first=Wasim |date=8 October 2016 |title=The story of the bloody morning of the killing of the ruling Hashemite royal family of Iraq |url=http://www.toraseyat.com/2016/10/08/%D9%82%D8%B5%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%8A-%D9%84%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%8A/ |access-date=2024-09-16 |website=Turathiat |language=ar}}</ref> سەرەنجام عەبوسی لە ساڵی ١٩٧٠دا (دوازدە ساڵ دوای کۆمەڵکوژییەکە)، بە فیشەکی دەمانچەیەکی ٥ میلیمەتری تەقەی لە خۆی کرد و کۆتایی بە ژیانی ھێنا.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} === بەرهەمە ئاماژەپێکراوەکان === * {{Cite book |last=Al-Lobani |first=Issa Ibrahim |title=Characters and Discussions |publisher=Dar al-Ma'mun for Publishing and Distribution |year=2011 |isbn=9796500035833 |language=ar |oclc=1402411553}} * {{Cite book |last=Dawoud |first=Ahmed Adel |url=https://books.google.com/books?id=eNqcEAAAQBAJ |title=The History of Blood: 367 Days of Massacres |date=19 November 2022 |volume=1 |language=ar}} {{DEFAULTSORT:عەبوسی، عەبدولسەتار}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}} [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] 3p0b7pmtfy9ahgw14lixl16t8eq5812 1679871 1679773 2026-10-03T20:02:14Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1679871 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەفسەری سەربازیی عێراقی (١٩٣٠ – ١٩٧٠)}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox military person | name = عەبدولسەتار عەبوسی | native_name = عبد الستار العبوسي | native_name_lang = ar | birth_date = ١٩٣٠ | death_date = ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٧٠ (٣٩-٤٠ ساڵ ژیاوە) | death_cause = [[خۆکوژی]] | rank = [[ملازم|ملازمی یەکەم]] | known_for = [[کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب]] |image=}} '''عەبدولسەتار عەبوسی''' ({{Langx|ar|عبد الستار العبوسي}}) ئەفسەرێکی سەربازیی عێراقی بوو. عەبدولسەتار وەک ئەنجامدەری سەرەکیی کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب و بکوژی [[ھاشمییەکان|خێزانی پاشایەتیی ھاشمیی عێراق]] لە سەردەمی [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|شۆڕشی ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨]]دا دەناسرێت. == سەرەتای ژیان == عەبدولسەتار سەباع عەبوسی لە ساڵی ١٩٣٠ لە گەڕەکی باب ئەلشێخ لە نزیک مەزارگەی عەبدولقادری گەیلانی لە [[بەغدا]]ی [[عێراق]] لەدایکبووە. عەبوسی دوو برای ھەبوو، یەکەمیان جەواد، وەکو ئەفسەرێکی سەربازی کاری دەکرد و لە کاتی ئەنجامدانی ئەرکی نیشتمانیدا کوژرا، لەکاتێکدا دووەمیان ڕەشید، قوتابییەک بوو کە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] خەریکی خوێندنی زیندەوەرزانی بوو.{{Citation needed|date=September 2024}} دەنگۆیەک ھەیە کە لە ڕووداوێکدا کوژراوە؛ ھەندێک کەس کوشتنەکەی دەخەنە پاڵ نایبی پاشایەتی عێراق عەبدولئیلا بەھۆی چالاکییە نیشتمانییەکانی ڕەشید دژی ڕژێمی پاشایەتی، لەکاتێکدا ھەندێکی تر پێیان وایە کوشتنەکەی لەلایەن [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای ھەواڵگریی ناوەندییەوە]] بووە، چونکە لە خوێندنەکەیدا زۆر سەرکەوتوو بووە و ئەمریکییەکان پێشنیازیان بۆ کردووە کە عێراق جێبهێڵێت و لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بمێنێتەوە. لەبەر ئەوەی ئەو پێشنیازانەی ڕەت کردەوە، تیرۆر کرا. ئەم ڕووداوەش وای کرد عەبوسی کینەیەکی زۆر لە دڵیدا بەرامبەر خێزانی پاشایەتیی عێراق ھەڵبگرێت.<ref name=":0">{{Cite web |last=Al-Attar |first=Ayad |date=29 December 2023 |title=Rehab Palace massacre and the ghost of the King of Iraq who returned to haunt his killer to death |url=https://www.kabbos.com/en/rehab-palace-massacre-and-the-ghost-of-the-king-of-iraq-who-returned-to-haunt-his-killer-to-death/ |access-date=2024-09-16 |website=kabbos |language=en-US}}</ref> == کۆمەڵکوژیی کۆشکی ڕیحاب == {{سەرەکی|شۆڕشی ١٤ی تەممووز}} لە ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨دا، کودەتایەکی سەربازی بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی پاشایەتیی عێراق ڕوویدا. لەو بەیانییەدا، شۆڕشگێڕان فەرمانیان بە سەربازان کرد پاسەوانیی [[کۆشکی ڕیحاب|کۆشکی پاشایەتیی ڕیحاب]] بکەن. [[فەیسەڵی دووەم|پاشا فەیسەڵی دووەم]] بە مەبەستی خۆڕادەستکردنی ئاشتییانە، بە [[قورئان]]ێک و ئاڵایەکی سپییەوە لە کۆشکەکە ھاتە دەرەوە.{{Sfn|Dawoud|2022|p=271}} بەڵام عەبوسی، کە ڕاھێنەری ھێزی پیادە بوو لە سەربازگەی وەششاش و بەشێک نەبوو لە بزووتنەوەکە، بە گۆڕ و تینەوە بەرەو کۆشکەکە ڕای کرد؛ داوای لە سەربازەکان کرد تەقە لە کۆشکەکە بکەن و ھانی هێرشبردن و توندوتیژیی دا. لە باخچەی کۆشکەکەدا، عەبوسی لەگەڵ سەربازێکی عێراقی بە ناوی موستەفا عەبدوڵڵا، بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە دەستڕێژیان لە خێزانی پاشایەتی کرد؛ لە ئەنجامدا فەیسەڵی دووەم (کە تەمەنی ٢٣ ساڵ بوو)، عەبدولئیلاھ و چەندین شازادە ژنیان کوشت. پاشان تەرمی عەبدولئیلاھ بەناو [[شەقامی ئەلڕەشید|شەقامی ڕەشیددا]] ڕاکێشرا و لەلایەن جەماوەرەوە بەردباران کرا.<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Al-Khamasi |first=Abd al-Hadi |url=https://books.google.com/books?id=p7JtAAAAMAAJ |title=The Emir Abd al-Ilah (1939 to 1958): A Historical and Political Study |publisher=Arab Foundation for Studies and Publishing |year=2001 |page=413}}</ref> == دوابەدوای ڕووداوەکان و کۆچی دوایی == دوو ساڵ دوای کۆمەڵکوژییەکە، عەبوسی لە کوشتنی خێزانی پاشایەتی پەشیمان بووەوە. لە کۆبوونەوەیەکی تۆمارکراودا لەگەڵ ئەفسەرێکی عێراقی بە ناوی عەدنان محەممەد نوری، عەبوسی ئاماژەی بەوە کرد کە ڕووداوەکە بووەتە هۆی بێخەویی بەردەوام؛ لە خەونەکانیدا فەیسەڵی دووەم بە جلوبەرگی سپییەوە ڕووبەڕووی دەبووەوە و بەردەوام لێی دەپرسی: «بۆچی منت کوشت؟ ئایا ئازارم دابوویت؟ ئایا کارێکی ھەڵەم کردبوو؟ بۆچی ژیانت لێ سەندمەوە لەکاتێکدا زۆر گەنج بووم؟». دوای ماوەیەکی کەم، ئەندامانی دیکەی خێزانی پاشایەتیش، لەوانە شازادە نەفیسە، دەھاتنە خەوی. لە کۆبوونەوەیەکی دواتردا لەگەڵ نوری، عەبوسی باسی لەوە کرد کە بارودۆخی دەروونیی خراپتر بووە چونکە ژنانی نەناسراو لە خەونەکانیدا لۆمەیان دەکرد لەسەر خراپبوونی بارودۆخی عێراق. لە دواتر، عەبوسی بۆ چارەسەر سەفەری بۆ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] کرد، بەڵام بێسوود بوو.{{Sfn|Al-Lobani|2011|p=82}}<ref name=":1">{{Cite web |last='Afifi |first=Wasim |date=8 October 2016 |title=The story of the bloody morning of the killing of the ruling Hashemite royal family of Iraq |url=http://www.toraseyat.com/2016/10/08/%D9%82%D8%B5%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%8A-%D9%84%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%8A/ |access-date=2024-09-16 |website=Turathiat |language=ar}}</ref> سەرەنجام عەبوسی لە ساڵی ١٩٧٠دا (دوازدە ساڵ دوای کۆمەڵکوژییەکە)، بە فیشەکی دەمانچەیەکی ٥ میلیمەتری تەقەی لە خۆی کرد و کۆتایی بە ژیانی ھێنا.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} === بەرهەمە ئاماژەپێکراوەکان === * {{Cite book |last=Al-Lobani |first=Issa Ibrahim |title=Characters and Discussions |publisher=Dar al-Ma'mun for Publishing and Distribution |year=2011 |isbn=9796500035833 |language=ar |oclc=1402411553}} * {{Cite book |last=Dawoud |first=Ahmed Adel |url=https://books.google.com/books?id=eNqcEAAAQBAJ |title=The History of Blood: 367 Days of Massacres |date=19 November 2022 |volume=1 |language=ar}} {{DEFAULTSORT:عەبوسی، عەبدولسەتار}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}} [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] iv9kd47d61gep60t6nye8z8oblgnjtv 0 304854 1679766 1679595 2026-10-03T17:03:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژاپۆن|ژاپۆن]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]] و [[دەروازە:تۆکیۆ|تۆکیۆ]] 1679766 wikitext text/x-wiki {{Short description|فێستیڤاڵێکی ساڵانەی فیلمە لە تۆکیۆ، ژاپۆن}}{{Infobox film or theatre festival|name=فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ|logo=Tokyo International Film Festival logo.svg|image=File:Roppongi-Station-2005-10-24_1.jpg|location=[[تۆکیۆ]]، ژاپۆن|founded=1985|last=2025|language=نێودەوڵەتی|website={{url|http://www.tiff-jp.net}}}} '''فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 東京国際映画祭، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: '''TIFF''') [[فێستیڤاڵی فیلم|فێستیڤاڵێکی فیلمە]] کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. بەپێی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی کۆمەڵەی بەرهەمهێنەرانی فیلم، یەکێکە لە فێستیڤاڵە ڕکابەرەکانی فیلم لە ئاسیا و دووەم گەورەترین فێستیڤاڵی فیلمە لە ئاسیا لە دوای فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای، هەروەها تاقە فێستیڤاڵی [[ژاپۆن|ژاپۆنییە]] کە لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی کۆمەڵەی بەرهەمهێنەرانی فیلمەوە پەسەند کرابێت.<ref>{{Cite web |url=https://fiapf.org/festival_file/fiapf-accredited-festivals-directory-2019-edition/ |access-date=2023-05-17 |website=Fiapf {{!}} فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی کۆمەڵەکانی بەرهەمهێنەرانی فیلم |language=en-US |title=پێڕستی فێستیڤاڵە پەسەندکراوەکانی FIAPF - چاپی ٢٠١٩}}</ref><ref>[http://www.fiapf.org/intfilmfestivals_sites.asp فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی کۆمەڵەکانی بەرهەمهێنەرانی فیلم].</ref><ref name="tiff-jp.net">{{cite web |url=http://www.tiff-jp.net/en/tiff/outline.html |website=www.tiff-jp.net |title=فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ - هێڵکاری گشتی}}</ref> خەڵاتەکانی کە لە کاتی فێستیڤاڵەکەدا دابەش دەکرێن لە ماوەی بوونیدا گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە، بەڵام خەڵاتی گەورەی [[تۆکیۆ]]، کە دەبەخشرێتە باشترین فیلم، وەک خەڵاتی سەرەکی ماوەتەوە. خەڵاتەکانی تر کە بە بەردەوامی دراون بریتیین لە خەڵاتی تایبەتی دەستەی دادوەران و خەڵاتەکانی باشترین ئەکتەری پیاو، باشترین ئەکتەری ژن و باشترین دەرهێنەر.<ref>{{Cite web |date=2018-11-16 |url=https://www.nippon.com/en/features/h00327/grand-prix-winners-at-the-tokyo-international-film-festival.html |access-date=2019-09-21 |website=nippon.com |language=en |title=براوەکانی خەڵاتی گەورە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، ڕووداوە سەرەکییەکانی فێستیڤاڵەکە بۆ ماوەی هەفتەیەک لە کۆتایی مانگی تشرینی یەکەم لە پەرەپێدانی ڕۆپۆنگی هێڵز بەڕێوەچوون. ڕووداوەکان بریتیین لە نمایشکردنی کراوە لە هەوای ئازاد، نمایشکردنی دەنگەکان، و دەرکەوتنی ئەکتەرەکان، هەروەها سیمینار و کۆڕبەندەکانی پەیوەندیدار بە بازاڕی فیلم.<ref name="tiff-jp.net" /> تاکێۆ هیساماتسۆ وەک دەرهێنەری فێستیڤاڵ لە ١٤ی نیسانی ٢٠٢٦ دەستبەکار بوو. شوێنی هیرۆیۆسی ئاندۆیی گرتەوە کە لە ساڵی ٢٠١٩ تا نیسانی ٢٠٢٦ خزمەتی کردبوو.<ref>{{Cite web |author=Abid Rahman |date=April 14, 2026 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/takeo-hisamatsu-festival-director-tokyo-film-festival-1236562266/ |access-date=August 28, 2026 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-us |title=تاکێۆ هیساماتسۆ وەک دەرهێنەری فێستیڤاڵی فیلمی تۆکیۆ دەستنیشانکرا}}</ref> == خەڵاتی کاشیکۆ کاواکیتا == "خەڵاتی کاشیکۆ کاواکیتا" خەڵاتێکی نوێیە کە لەلایەن دامەزراوەی فیلمی یادگاریی کاواکیتاوە دامەزراوە بۆ ڕێزگرتن لەو ژنانەی کە کلتووری فیلم لە ژاپۆن و سەرانسەری جیهاندا بەرەوپێش دەبەن. خەڵاتەکە کە ناوەکەی لە کاشیکۆ کاواکیتا کە بە "مادام کاواکیتا" ناسراوە، دەستپێکردنی لە خولی ٢٠٢٦ی فێستیڤاڵەکە پێشکەش دەکرێت. هاتا ساھۆکۆ، ڕەخنەگری فیلم، یەکەم وەرگری ئەم خەڵاتەیەیە.<ref name="fo1:sd">{{cite web |author=Michael Rosser |date=7 September 2026 |url=https://www.screendaily.com/news/tokyo-film-festival-adds-new-awards-and-southeast-asia-focus/5220088.article |access-date=7 September 2026 |website=[[ScreenDaily]] |language=en |title=فێستیڤاڵی فیلمی تۆکیۆ خەڵاتی نوێ و سەرنج لەسەر باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا زیاد دەکات}}</ref> * هاتا ساھۆکۆ، ڕەخنەگری فیلم (٢٠٢٦)<ref name="1:hr">{{Cite web |author=Abid Rahman |date=7 September 2026 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tokyo-film-festival-2026-new-initiatives-1236693260/ |access-date=7 September 2026 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-us |title=فێستیڤاڵی فیلمی تۆکیۆ دەستپێشخەریی نوێ زیاد دەکات، خەڵاتی کاشیکۆ کاواکیتا بۆ ڕێزگرتن لە ژنان لە سینەمادا}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tiff-jp.net/ ماڵپەڕی فەرمیی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ] * [http://www.tiff-jp.net/en/ ماڵپەڕی ئینگلیزیی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ] * [https://www.imdb.com/Sections/Awards/Tokyo_International_Film_Festival/ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|فیلم|تۆکیۆ}} [[پۆل:ژاپۆن]] [[پۆل:تۆکیۆ]] [[پۆل:سینەما]] [[پۆل:تشرینی یەکەم]] r3yrqggdev6wmr2u1pvx20q0j518k4w 0 304858 1679638 2026-10-03T13:10:43Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Speciesbox | image = Myrtus communis L. subsp. communis - 52505075873.png | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Wilson, B. |year=٢٠١٨ |title=''Myrtus communis'' |volume=٢٠١٨ |article-number=e.T203365A119997141 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T203365A119997141.en |access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> | genus = Myrtus | species = communis | authority =...»ەوە 1679638 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Myrtus communis L. subsp. communis - 52505075873.png | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Wilson, B. |year=٢٠١٨ |title=''Myrtus communis'' |volume=٢٠١٨ |article-number=e.T203365A119997141 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T203365A119997141.en |access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> | genus = Myrtus | species = communis | authority = [[کارڵ لینایۆس]] | synonyms = {{collapsible list | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Myrtus acuta'' {{small|Mill.}} *''Myrtus acutifolia'' {{small|(L.) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus angustifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus augustini'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus aurantiifolia'' {{small|Grimwood}} nom. illeg. *''Myrtus baetica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus baui'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus belgica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus borbonis'' {{small|Sennen}} *''Myrtus briquetii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus christinae'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus eusebii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus gervasii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus italica'' {{small|Mill.}} *''Myrtus josephi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus lanceolata'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus latifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus littoralis'' {{small|Salisb.}} *''Myrtus macrophylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus major'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus media'' {{small|Hoffmanns.}} *''Myrtus microphylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus minima'' {{small|Mill.}} *''Myrtus minor'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus mirifolia'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus oerstedeana'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus petri-ludovici'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus rodesi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus romana'' {{small|(L.) Hoffmanns.}} *''Myrtus romanifolia'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus sparsifolia'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus theodori'' {{small|Sennen}} *''Myrtus veneris'' {{small|Bubani}} *''Myrtus vidalii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} }} | synonyms_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77171375-1 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> }} '''مۆرد''' یان '''مۆرتک''' (ناوی زانستی: Myrtus communis) جۆرێک [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکی گوڵدارە]] و سەر بە خێزانی [[مۆردان|مۆردانە]]. خۆجێی [[باشووری ئەورووپا]]، [[باکووری ئەفریقا]]، [[ڕۆژاوای ئاسیا]]، [[ماکارۆنێسیا]] و [[نیمچەکیشوەری ھیندی|نیوەکیشوەری ھیندییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis L. GRIN-Global |ناونیشان=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=24898 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=npgsweb.ars-grin.gov}}</ref> == وەسف == مۆرد [[دەوەن]] یان دارێکی بچووکی [[ھەمیشەسەوز|ھەمیشەسەوزی]] [[ڕوەکی فرەساڵە|فرەساڵەیە]]، تا ٥ مەتر بەرز دەبێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis |ناونیشان=https://www.cretanflora.com/myrtus_communis.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.cretanflora.com}}</ref> [[گەڵا|گەڵاکانی]] بەرامبەر، نووکتیژ، بۆنخۆشن و ٢ تا ٥ سانتیمەتر درێژن. [[گوڵ|گوڵەکانی]] سپین. بەرێکی ڕەشی شینباو دەگرێ و دەخورێ.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{Taxonbar|from=Q6122027}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی}} [[پۆل:مۆرد]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] l4niahckyxzbkuh52exj1at8wiwvu0r 1679697 1679638 2026-10-03T13:46:38Z حوسێن 42516 1679697 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|ڕوەکی مۆرد|‏مۆرد (ڕوونکردنەوە)}} {{Speciesbox | image = Myrtus communis L. subsp. communis - 52505075873.png | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Wilson, B. |year=٢٠١٨ |title=''Myrtus communis'' |volume=٢٠١٨ |article-number=e.T203365A119997141 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T203365A119997141.en |access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> | genus = Myrtus | species = communis | authority = [[کارڵ لینایۆس]] | synonyms = {{collapsible list | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Myrtus acuta'' {{small|Mill.}} *''Myrtus acutifolia'' {{small|(L.) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus angustifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus augustini'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus aurantiifolia'' {{small|Grimwood}} nom. illeg. *''Myrtus baetica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus baui'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus belgica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus borbonis'' {{small|Sennen}} *''Myrtus briquetii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus christinae'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus eusebii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus gervasii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus italica'' {{small|Mill.}} *''Myrtus josephi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus lanceolata'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus latifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus littoralis'' {{small|Salisb.}} *''Myrtus macrophylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus major'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus media'' {{small|Hoffmanns.}} *''Myrtus microphylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus minima'' {{small|Mill.}} *''Myrtus minor'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus mirifolia'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus oerstedeana'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus petri-ludovici'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus rodesi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus romana'' {{small|(L.) Hoffmanns.}} *''Myrtus romanifolia'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus sparsifolia'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus theodori'' {{small|Sennen}} *''Myrtus veneris'' {{small|Bubani}} *''Myrtus vidalii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} }} | synonyms_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77171375-1 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> }} '''مۆرد''' یان '''مۆرتک''' (ناوی زانستی: Myrtus communis) جۆرێک [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکی گوڵدارە]] و سەر بە خێزانی [[مۆردان|مۆردانە]]. خۆجێی [[باشووری ئەورووپا]]، [[باکووری ئەفریقا]]، [[ڕۆژاوای ئاسیا]]، [[ماکارۆنێسیا]] و [[نیمچەکیشوەری ھیندی|نیوەکیشوەری ھیندییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis L. GRIN-Global |ناونیشان=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=24898 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=npgsweb.ars-grin.gov}}</ref> == وەسف == مۆرد [[دەوەن]] یان دارێکی بچووکی [[ھەمیشەسەوز|ھەمیشەسەوزی]] [[ڕوەکی فرەساڵە|فرەساڵەیە]]، تا ٥ مەتر بەرز دەبێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis |ناونیشان=https://www.cretanflora.com/myrtus_communis.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.cretanflora.com}}</ref> [[گەڵا|گەڵاکانی]] بەرامبەر، نووکتیژ، بۆنخۆشن و ٢ تا ٥ سانتیمەتر درێژن. [[گوڵ|گوڵەکانی]] سپین. بەرێکی ڕەشی شینباو دەگرێ و دەخورێ.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{Taxonbar|from=Q6122027}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی}} [[پۆل:مۆرد]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] mdigspto3fd5oy0rbhqtji7fdr6ex1h 1679761 1679697 2026-10-03T17:02:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] 1679761 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|ڕوەکی مۆرد|‏مۆرد (ڕوونکردنەوە)}} {{Speciesbox | image = Myrtus communis L. subsp. communis - 52505075873.png | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Wilson, B. |year=٢٠١٨ |title=''Myrtus communis'' |volume=٢٠١٨ |article-number=e.T203365A119997141 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T203365A119997141.en |access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> | genus = Myrtus | species = communis | authority = [[کارڵ لینایۆس]] | synonyms = {{collapsible list | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Myrtus acuta'' {{small|Mill.}} *''Myrtus acutifolia'' {{small|(L.) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus angustifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus augustini'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus aurantiifolia'' {{small|Grimwood}} nom. illeg. *''Myrtus baetica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus baui'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus belgica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus borbonis'' {{small|Sennen}} *''Myrtus briquetii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus christinae'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus eusebii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus gervasii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus italica'' {{small|Mill.}} *''Myrtus josephi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus lanceolata'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus latifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus littoralis'' {{small|Salisb.}} *''Myrtus macrophylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus major'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus media'' {{small|Hoffmanns.}} *''Myrtus microphylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus minima'' {{small|Mill.}} *''Myrtus minor'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus mirifolia'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus oerstedeana'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus petri-ludovici'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus rodesi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus romana'' {{small|(L.) Hoffmanns.}} *''Myrtus romanifolia'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus sparsifolia'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus theodori'' {{small|Sennen}} *''Myrtus veneris'' {{small|Bubani}} *''Myrtus vidalii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} }} | synonyms_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77171375-1 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> }} '''مۆرد''' یان '''مۆرتک''' (ناوی زانستی: Myrtus communis) جۆرێک [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکی گوڵدارە]] و سەر بە خێزانی [[مۆردان|مۆردانە]]. خۆجێی [[باشووری ئەورووپا]]، [[باکووری ئەفریقا]]، [[ڕۆژاوای ئاسیا]]، [[ماکارۆنێسیا]] و [[نیمچەکیشوەری ھیندی|نیوەکیشوەری ھیندییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis L. GRIN-Global |ناونیشان=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=24898 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=npgsweb.ars-grin.gov}}</ref> == وەسف == مۆرد [[دەوەن]] یان دارێکی بچووکی [[ھەمیشەسەوز|ھەمیشەسەوزی]] [[ڕوەکی فرەساڵە|فرەساڵەیە]]، تا ٥ مەتر بەرز دەبێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis |ناونیشان=https://www.cretanflora.com/myrtus_communis.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.cretanflora.com}}</ref> [[گەڵا|گەڵاکانی]] بەرامبەر، نووکتیژ، بۆنخۆشن و ٢ تا ٥ سانتیمەتر درێژن. [[گوڵ|گوڵەکانی]] سپین. بەرێکی ڕەشی شینباو دەگرێ و دەخورێ.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{Taxonbar|from=Q6122027}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی|ئێران}} [[پۆل:مۆرد]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] ek0hvh0kpvpa61susxx6xz9qldqx7q2 1679916 1679761 2026-10-03T21:11:40Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1679916 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|ڕوەکی مۆرد|‏مۆرد (ڕوونکردنەوە)}} {{Speciesbox | image = Myrtus communis L. subsp. communis - 52505075873.png | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Wilson, B. |year=٢٠١٨ |title=''Myrtus communis'' |volume=٢٠١٨ |article-number=e.T203365A119997141 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T203365A119997141.en |access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> | genus = Myrtus | species = communis | authority = [[کارڵ لینایۆس]] | synonyms = {{collapsible list | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Myrtus acuta'' {{small|Mill.}} *''Myrtus acutifolia'' {{small|(L.) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus angustifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus augustini'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus aurantiifolia'' {{small|Grimwood}} nom. illeg. *''Myrtus baetica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus baui'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus belgica'' {{small|(L.) Mill.}} *''Myrtus borbonis'' {{small|Sennen}} *''Myrtus briquetii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus christinae'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus eusebii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus gervasii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus italica'' {{small|Mill.}} *''Myrtus josephi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus lanceolata'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus latifolia'' {{small|Raf.}} nom. illeg. *''Myrtus littoralis'' {{small|Salisb.}} *''Myrtus macrophylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus major'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus media'' {{small|Hoffmanns.}} *''Myrtus microphylla'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus minima'' {{small|Mill.}} *''Myrtus minor'' {{small|Garsault}} nom. inval. *''Myrtus mirifolia'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus oerstedeana'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus petri-ludovici'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} *''Myrtus rodesi'' {{small|Sennen & Teodoro}} *''Myrtus romana'' {{small|(L.) Hoffmanns.}} *''Myrtus romanifolia'' {{small|J.St.-Hil.}} *''Myrtus sparsifolia'' {{small|O.Berg}} *''Myrtus theodori'' {{small|Sennen}} *''Myrtus veneris'' {{small|Bubani}} *''Myrtus vidalii'' {{small|(Sennen & Teodoro) Sennen & Teodoro}} }} | synonyms_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77171375-1 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> }} '''مۆرد''' یان '''مۆرتک''' (ناوی زانستی: Myrtus communis) جۆرێک [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکی گوڵدارە]] و سەر بە خێزانی [[مۆردان|مۆردانە]]. خۆجێی [[باشووری ئەورووپا]]، [[باکووری ئەفریقا]]، [[ڕۆژاوای ئاسیا]]، [[ماکارۆنێسیا]] و [[نیمچەکیشوەری ھیندی|نیوەکیشوەری ھیندییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis L. GRIN-Global |ناونیشان=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=24898 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=npgsweb.ars-grin.gov}}</ref> == وەسف == مۆرد [[دەوەن]] یان دارێکی بچووکی [[ھەمیشەسەوز|ھەمیشەسەوزی]] [[ڕوەکی فرەساڵە|فرەساڵەیە]]، تا ٥ مەتر بەرز دەبێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Myrtus communis subsp. communis |ناونیشان=https://www.cretanflora.com/myrtus_communis.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.cretanflora.com}}</ref> [[گەڵا|گەڵاکانی]] بەرامبەر، نووکتیژ، بۆنخۆشن و ٢ تا ٥ سانتیمەتر درێژن. [[گوڵ|گوڵەکانی]] سپین. بەرێکی ڕەشی شینباو دەگرێ و دەخورێ.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{Taxonbar|from=Q6122027}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی|ئێران}} [[پۆل:مۆرد]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] [[پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئێران]] 0d95tgohvbzzcsjao5ljx20iwieyi38 10 304859 1679639 2026-10-03T13:12:18Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Myrtus |parent=Myrteae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1679639 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Myrtus |parent=Myrteae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 119elcwnaulosr81h0bkb8zalby828e 10 304860 1679640 2026-10-03T13:13:08Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Myrteae |parent=Myrtoideae |refs={{citation |last=Stevens |first=P.F. |title=Myrtaceae Genera |website=Angiosperm Phylogeny Website |publisher=Missouri Botanical Garden |url=http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/genera/myrtaceaegen.html |access-date=2021-09-27}} }}»ەوە 1679640 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Myrteae |parent=Myrtoideae |refs={{citation |last=Stevens |first=P.F. |title=Myrtaceae Genera |website=Angiosperm Phylogeny Website |publisher=Missouri Botanical Garden |url=http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/genera/myrtaceaegen.html |access-date=2021-09-27}} }} 0ab7il1z262fkvke8m3rq0f1s33h93c 10 304861 1679641 2026-10-03T13:14:03Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Myrtoideae |parent=Myrtaceae |extinct= |refs=[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2423 USDA GRIN Taxonomy: Myrtoideae] }}»ەوە 1679641 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Myrtoideae |parent=Myrtaceae |extinct= |refs=[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2423 USDA GRIN Taxonomy: Myrtoideae] }} h0kdcb9jmrh468c3h0ywylxueg1i8bj 10 304862 1679642 2026-10-03T13:14:59Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Myrtaceae |parent=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10....»ەوە 1679642 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Myrtaceae |parent=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} 12kh2o4t14i3dcvfw54147s92tyoch0 10 304863 1679643 2026-10-03T13:15:58Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |parent=Malvids |rank=ordo |link=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/...»ەوە 1679643 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |parent=Malvids |rank=ordo |link=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} nk2hlxp5bmfmwa960spr3bsxt9my9vo 10 304864 1679644 2026-10-03T13:16:51Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |parent=Rosids |rank=clade |link=Malvids }}»ەوە 1679644 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |parent=Rosids |rank=clade |link=Malvids }} h7w4kg72f8edmrqolk7aqs2y0edygnp 0 304865 1679646 2026-10-03T13:19:50Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[ھەمیشە سەوز]]ی گواستەوە بۆ [[ھەمیشەسەوز]]: ناوی لێکدراو بەسەر یەکەوە دەنووسرێ 1679646 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ھەمیشەسەوز]] 6yg0e26o4fqyvatfm04zd6s2bxmefhd 0 304866 1679648 2026-10-03T13:20:30Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[کەللەسەر]]ی گواستەوە بۆ [[کەللە]]: کەللە خۆی بە مانای skull دێ، سەر پێویست نییە 1679648 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کەللە]] k5pkj0o4ohefme9xisz1e7p69b0axh0 1 304867 1679650 2026-10-03T13:20:30Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:کەللەسەر]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:کەللە]]: کەللە خۆی بە مانای skull دێ، سەر پێویست نییە 1679650 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:کەللە]] djkmivkxbm9uz5v8vgjoaqdgwnjnr9q 0 304868 1679652 2026-10-03T13:26:07Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[مۆرد]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1679652 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[مۆرد]] 8vx8wx2tnuxsbt6n0ek0v0ztrbigze2 0 304869 1679695 2026-10-03T13:44:59Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{دەقی ڕوونکردنەوە}} == ڕوەکناسی == * [[مۆرد]]، ڕوەکێکی گوڵدار == شوێنەکان == * [[مۆرد، شوان]] {{ڕوونکردنەوە}}»ەوە 1679695 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} == ڕوەکناسی == * [[مۆرد]]، ڕوەکێکی گوڵدار == شوێنەکان == * [[مۆرد، شوان]] {{ڕوونکردنەوە}} d9erd84stgtocj3kqg2s402gzj21ki7 3 304870 1679696 2026-10-03T13:46:35Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1679696 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٤٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 0btl2uiqbru8okcnz1uw4spv5gvxwu2 3 304871 1679912 2026-10-03T20:37:09Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1679912 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٣٧، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jz5ist1fnoy9l24ifj5rbchw0va6wsw 1 304872 1679920 2026-10-03T21:44:38Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1679920 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٩ بەستەری دەرەکیی [[ئیبراھیم حاتەمی کیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1679919 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/10693/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/7796/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/8792/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/9274/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203050007/https://cicinema.com/en/movies/9306/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/9306/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203044619/https://cicinema.com/en/movies/10868/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/10868/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203045306/https://cicinema.com/en/movies/11062/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/11062/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203044943/https://cicinema.com/en/movies/11060/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/11060/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203050058/https://cicinema.com/en/movies/10701/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/10701/ زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/11626/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203044931/https://cicinema.com/en/movies/8052/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/8052/ زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/7962/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/13572/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203044024/https://cicinema.com/en/movies/10546/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/10546/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203044331/https://cicinema.com/en/movies/9883/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/9883/ زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/12526/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241203051850/https://cicinema.com/en/movies/12356/ بۆ https://cicinema.com/en/movies/12356/ زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/11882/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/13402/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/14083/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/7826/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/10703/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/12651/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/2631/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://cicinema.com/en/movies/4210/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://donyayecinema.ir/detail/12716/ *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://www.varahonar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=145&Itemid=137 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٤٤، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 5dqqxgdbmmzbeke027npzz1qjt62vwc 0 304873 1679922 2026-10-03T22:00:29Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person|name=سامان موقەدەم|image=Saman_Moghadam.jpg|caption=سامان موقەدەم لە ئاداری ٢٠١٧|birth_name=|occupation=[[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] <br /> [[سیناریۆنووس|سناریۆنووس]]|nationality=[[گەلانی ئێرانی|ئێرانی]]|birth_date=1968|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|parents=|death_date=|death_place=|residence=|coordinates=|resting_place=|ot...»ەوە 1679922 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=سامان موقەدەم|image=Saman_Moghadam.jpg|caption=سامان موقەدەم لە ئاداری ٢٠١٧|birth_name=|occupation=[[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] <br /> [[سیناریۆنووس|سناریۆنووس]]|nationality=[[گەلانی ئێرانی|ئێرانی]]|birth_date=1968|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|parents=|death_date=|death_place=|residence=|coordinates=|resting_place=|other_names=|years_active=١٩٩١–ئێستا|education=دەرچووی بەشی سێنیما لە کۆمەڵگەی پەروەردەیی سێنیما|spouse=|partner=|children=|influences=|influenced=|website=}} '''سامان موقەدەم''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:سامان مقدم؛ لەدایکبووی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] و [[سیناریۆنووس|سناریۆنووسێکی]] [[ئێران|ئێرانییە]]. چالاکییەکانی لە ساڵی ١٩٩١ وەک یاریدەدەری دەرھێنەر لە فیلمی ''ردپای گرگ'' بە دەرھێنانی [[مەسعوود کیمیایی]] دەست پێکرد. == فیلمناسی == === سینەما === * نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا (ھەروەھا نووسەر و بەرھەمھێنەر) (٢٠١٧) * [[نەھەنگی عەنبەر (فیلم)|نەھەنگی عەنبەر]] (٢٠١٥) * یک عاشقانه ساده (٢٠١١) * صد سال به این سال‌ها (ھەروەھا نووسەر) (٢٠٠٧) * کافه ستاره (٢٠٠٥) * مکس (٢٠٠٤) * پارتی (ھەروەھا نووسەر) (٢٠٠٠) * سیاوش (ھەروەھا نووسەر) (١٩٩٨) === تەلەفیزیۆن === * دیوار به دیوار ۲ (٢٠١٨) * دیوار به دیوار ۱ (٢٠١٧) * شمس العماره (٢٠٠٩) * پریدخت (٢٠٠٧) * همراز (٢٠٠٢) === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === * [[ھەفیی تاران|ماری تاران]] (٢٠٢٤) * قلب یخی (وەرزەکە سێیەم) (٢٠١٢) == ڕوانگەکان == موقەدەم یەکێک بوو لە ١٤٠ ھونەرمەندی ئێرانی کە لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣، لەگەڵ ھەندێک لە چاکسازیخوازان و میانڕەوەکان، وێڕای دەستخۆشی لە کشانەوەی مەحموود ڕەزا عارف بە قازانجی [[حەسەن ڕۆحانی]]، بە ئاشکرا پشتیوانییان لە کاندیدبوونی حەسەن ڕۆحانی لە ھەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ئێران لە ساڵی ٢٠١٣دا کرد.<ref>[http://www.rouhani.ir/event.php?event_id=84 حمایت ۱۴۰ هنرمند برجسته کشور از حسن روحانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719005749/http://www.rouhani.ir/event.php?event_id=84|date=۱۹ ژوئیه ۲۰۱۳}} ''ماڵپەڕی فەرمیی حەسەن ڕۆحانی''</ref><ref>[http://cinamaonline.ir/go/?id=2767 حمایت ۱۴۰ هنرمند برجسته کشور از حسن روحانی در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927143042/http://cinamaonline.ir/go/?id=2767|date=۲۷ سپتامبر ۲۰۱۳}} ''سینما ئۆنلاین''</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112180602 بانکی کۆگای زانیاریی سێنیما لە ئێران] * [https://web.archive.org/web/20100709084324/http://iranact.com/cinema/Artists/showartist.asp?id=1885 ماڵپەڕی ئێران ئاکت] * [http://www.cinetmag.com/Artist/ShowArtist.asp?ArtistID=200 ماڵپەڕی سی نێت] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|2206885}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] l20ex51ww1pe8f8m3odfcjq00lrmhgh 1680260 1679922 2026-10-04T09:26:21Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1680260 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=سامان موقەدەم|image=Saman_Moghadam.jpg|caption=سامان موقەدەم لە ئاداری ٢٠١٧|birth_name=|occupation=[[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] <br /> [[سیناریۆنووس|سناریۆنووس]]|nationality=[[گەلانی ئێرانی|ئێرانی]]|birth_date=1968|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|parents=|death_date=|death_place=|residence=|coordinates=|resting_place=|other_names=|years_active=١٩٩١–ئێستا|education=دەرچووی بەشی سێنیما لە کۆمەڵگەی پەروەردەیی سێنیما|spouse=|partner=|children=|influences=|influenced=|website=}} '''سامان موقەدەم''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:سامان مقدم؛ لەدایکبووی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] و [[سیناریۆنووس|سناریۆنووسێکی]] [[ئێران|ئێرانییە]]. چالاکییەکانی لە ساڵی ١٩٩١ وەک یاریدەدەری دەرھێنەر لە فیلمی ''ردپای گرگ'' بە دەرھێنانی [[مەسعوود کیمیایی]] دەست پێکرد. == فیلمناسی == === سینەما === * نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا (ھەروەھا نووسەر و بەرھەمھێنەر) (٢٠١٧) * [[نەھەنگی عەنبەر (فیلم)|نەھەنگی عەنبەر]] (٢٠١٥) * یک عاشقانه ساده (٢٠١١) * صد سال به این سال‌ها (ھەروەھا نووسەر) (٢٠٠٧) * کافه ستاره (٢٠٠٥) * مکس (٢٠٠٤) * پارتی (ھەروەھا نووسەر) (٢٠٠٠) * سیاوش (ھەروەھا نووسەر) (١٩٩٨) === تەلەفیزیۆن === * دیوار به دیوار ۲ (٢٠١٨) * دیوار به دیوار ۱ (٢٠١٧) * شمس العماره (٢٠٠٩) * پریدخت (٢٠٠٧) * همراز (٢٠٠٢) === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === * [[ھەفیی تاران|ماری تاران]] (٢٠٢٤) * قلب یخی (وەرزەکە سێیەم) (٢٠١٢) == ڕوانگەکان == موقەدەم یەکێک بوو لە ١٤٠ ھونەرمەندی ئێرانی کە لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣، لەگەڵ ھەندێک لە چاکسازیخوازان و میانڕەوەکان، وێڕای دەستخۆشی لە کشانەوەی مەحموود ڕەزا عارف بە قازانجی [[حەسەن ڕۆحانی]]، بە ئاشکرا پشتیوانییان لە کاندیدبوونی حەسەن ڕۆحانی لە ھەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ئێران لە ساڵی ٢٠١٣دا کرد.<ref>[http://www.rouhani.ir/event.php?event_id=84 حمایت ۱۴۰ هنرمند برجسته کشور از حسن روحانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719005749/http://www.rouhani.ir/event.php?event_id=84|date=۱۹ ژوئیه ۲۰۱۳}} ''ماڵپەڕی فەرمیی حەسەن ڕۆحانی''</ref><ref>[http://cinamaonline.ir/go/?id=2767 حمایت ۱۴۰ هنرمند برجسته کشور از حسن روحانی در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927143042/http://cinamaonline.ir/go/?id=2767|date=۲۷ سپتامبر ۲۰۱۳}} ''سینما ئۆنلاین''</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112180602 بانکی کۆگای زانیاریی سێنیما لە ئێران] * [https://web.archive.org/web/20100709084324/http://iranact.com/cinema/Artists/showartist.asp?id=1885 ماڵپەڕی ئێران ئاکت] * [https://web.archive.org/web/20251205205231/http://www.cinetmag.com/Artist/ShowArtist.asp?ArtistID=200 ماڵپەڕی سی نێت] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|2206885}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] 4o5kdv88bn52yb0da59t9ptnjgagm7t 0 304874 1679925 2026-10-03T22:05:20Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[ھەفیی تاران]]ی گواستەوە بۆ [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]]: ناوی شیاوتر 1679925 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] lxlhm1miilt6xwezjeb3izshrpysxea 1 304875 1679927 2026-10-03T22:05:20Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[وتووێژ:ھەفیی تاران]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]]: ناوی شیاوتر 1679927 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] jmq2yf795yefr24h2s6h50ko9ax2bom 1680346 1679927 2026-10-04T11:13:34Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[وتووێژ:ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] بۆ [[وتووێژ:حەفی تاران]] 1680346 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:حەفی تاران]] sybx9trk86sh462be4h6dz8ljvfi5ky 0 304876 1679931 2026-10-03T22:23:35Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person|name=مەھسا حیجازی|native_name=مهسا حجازی|native_name_lang=fa|image=مهساحجازی‌سریال‌تاسیان.jpg|caption=مەھسا حیجازی لە زنجیرەی تاسیان لە ساڵی ٢٠٢٥|birth_date={{Birth date and age|1994|10|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''مەھسا حیجازی''' (بە زمانی فارسی|...»ەوە 1679931 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مەھسا حیجازی|native_name=مهسا حجازی|native_name_lang=fa|image=مهساحجازی‌سریال‌تاسیان.jpg|caption=مەھسا حیجازی لە زنجیرەی تاسیان لە ساڵی ٢٠٢٥|birth_date={{Birth date and age|1994|10|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''مەھسا حیجازی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مهسا حجازی؛ لەدایکبووی ٨ی ١٠ی ١٩٩٤) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە ڕۆڵەکانی وەک ژنێکی کەڕوڵاڵ لە فیلمی ''جنگ جهانی سوم'' (٢٠٢٢) و وەک شیرین نەجات لە زنجیرەی ''تاسیان'' (٢٠٢٥) ناسراوە. حیجازی دوو جار پاڵێوراوە بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بۆ ڕۆڵگێڕانەکانی لە زنجیرەکانی [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] (٢٠٢٤) و ''تاسیان''. == ژیانی سەرەتایی == مەھسا حیجازی لە ٨ی ١٠ی ١٩٩٤ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. خوشکێک و برایەکی ھەیە. لە زانکۆی شەھید بەھەشتی لە تاران خوێندوویەتی. == فیلمناسی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2016 |مرگ موقتی زنبورها | |مەریم فیرووز |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=فیدان |date=2017-06-24 |url=https://www.fidanfilm.ir/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87/ |access-date=2024-11-13 |website=فیدان {{!}} وب‌سایت تخصصی فیلم کوتاه |language=fa-IR |title=فیدان - اخبار - «مرگ موقتی زنبورها» بهترین فیلم کوتاه تجربی جشنواره وودن گیت شد}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |خفهگی |پەرستار |فەرەیدوون جەیرانی | |<ref>{{Cite web |last=Namnamak |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C |access-date=2025-10-28 |website=نم نمک |language=fa-ir |title=بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر و همسرش + فرزندان}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |خوک |کچی یانەی تێنسی |مانی حەقیقی | |<ref>{{Cite web |last=Admin |url=https://www.niksalehi.com/learn/biography-mehsa-hijazi.html |access-date=2024-11-13 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |title=بیوگرافی مهسا حجازی {{!}} عکس ها و بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر فیلم جنگ جهانی سوم}}</ref> |- ! scope="row" |2019 |یک ظهر بارانی |ئەو |عەلی موئەزن |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=Saba |first=Clube |last2=behmanesh |date=2022-12-31 |url=https://www.clubesaba.ir/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA/7852/%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |access-date=2025-10-28 |website=تلویزیون اینترنتی صبا |language=fa-IR |title=تیزر فیلم کوتاه «یک ظهر بارانی»}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2021 |چهره زنی در دوردست | |حوسێن خامی |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=عمومی |first=مدیر روابط |date=2021-08-28 |url=https://iycs.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-11-13 |website=انجمن سینمای جوانان ایران |language=fa-IR |title=چهره زنی در دوردست آماده نمایش شد}}</ref> |- |[[زاڵاوا|زالاوا]] |کچی خەلەج |ئەرسەلان ئەمیری | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.isna.ir/news/99082114628/%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title="زالاوا" تمام شد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/5068750/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%8BD |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=فیلمبرداری «زالاوا» به پایان رسید}}</ref> |- |غرامت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2020-08-04 |url=https://www.mehrnews.com/news/4990440/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-05-06 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=پایان تصویربرداری «غرامت» در تهران}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |جنگ جهانی سوم |لادەن |ھوومەن سەییدی | |<ref>{{Cite web |date=2022-11-16 |url=https://www.isna.ir/news/1401082517539/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«جنگ جهانی سوم» پدیده غیرقابل‌ پیش‌بینی اسکار!}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-08 |url=https://www.mehrnews.com/news/5604125/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=معمای اکران«جنگ جهانی سوم»/مخاطبانی که به بهانه اسکار سرکار رفتند}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |گوژپشت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6230051/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AC%D9%8واێز-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=نامزدهای دریافت جوایز «ایسفا» معرفی شدند}}</ref> |} === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |پلاتفۆرم !تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2024 |[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] |مۆنا |[[سامان موقەدەم]] |[[فیلمنێت]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |date=2024-02-28 |url=https://www.mehrnews.com/news/6040526/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B6-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87 |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=عرضه سریال «افعی تهران» از ۱۶ اسفند ماه}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |تاسیان |شێرین نەجات |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |[[فیلیمۆ]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2024-10-12 |url=https://www.filimo.com/shot/190563/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-11-13 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=اطلاعات ابتدایی سریال تاسیان {{!}} عاشقانه ای دیگر از تینا پاکروان}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵاتکردن، ساڵ، پۆلێن، خەڵات و ئەنجام ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆلێن ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |ژێدەر |- ! rowspan="2" scope="row" |[[خەڵاتی حافز]] |2024 | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]]|{{nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- |2025 |تاسیان|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-15 |url=https://www.isna.ir/news/1404092416108/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8لا-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-12-15 |website=ایسنا |language=fa |title=کدام سریال‌ها نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- ! scope="row" |خەڵاتەکانی ئەنجومەنی فیلمی کورتەی ئێران |2024 |باشترین ڕۆڵگێڕان |گوژپشت|{{won}} |<ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |url=https://www.isna.ir/news/1403063120126/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«ایسفا» برندگانش را شناخت}}</ref> |- ! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کورتی نەھال |2016 |باشترین ئەکتەری ژن |مرگ موقتی زنبورها|{{won}} |<ref>{{Cite web |date=2016-05-26 |url=https://www.mehrnews.com/news/3668545/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشنواره فیلم «نهال» معرفی شدند}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|10814208}} * {{Instagram|id=mahsahejazi_}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] jnj8136m88e5553vvukbqlwk3gwhy3e 1679932 1679931 2026-10-03T22:25:54Z Bilalinfo 57400 /* خەڵاتەکان */ 1679932 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مەھسا حیجازی|native_name=مهسا حجازی|native_name_lang=fa|image=مهساحجازی‌سریال‌تاسیان.jpg|caption=مەھسا حیجازی لە زنجیرەی تاسیان لە ساڵی ٢٠٢٥|birth_date={{Birth date and age|1994|10|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''مەھسا حیجازی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مهسا حجازی؛ لەدایکبووی ٨ی ١٠ی ١٩٩٤) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە ڕۆڵەکانی وەک ژنێکی کەڕوڵاڵ لە فیلمی ''جنگ جهانی سوم'' (٢٠٢٢) و وەک شیرین نەجات لە زنجیرەی ''تاسیان'' (٢٠٢٥) ناسراوە. حیجازی دوو جار پاڵێوراوە بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بۆ ڕۆڵگێڕانەکانی لە زنجیرەکانی [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] (٢٠٢٤) و ''تاسیان''. == ژیانی سەرەتایی == مەھسا حیجازی لە ٨ی ١٠ی ١٩٩٤ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. خوشکێک و برایەکی ھەیە. لە زانکۆی شەھید بەھەشتی لە تاران خوێندوویەتی. == فیلمناسی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2016 |مرگ موقتی زنبورها | |مەریم فیرووز |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=فیدان |date=2017-06-24 |url=https://www.fidanfilm.ir/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87/ |access-date=2024-11-13 |website=فیدان {{!}} وب‌سایت تخصصی فیلم کوتاه |language=fa-IR |title=فیدان - اخبار - «مرگ موقتی زنبورها» بهترین فیلم کوتاه تجربی جشنواره وودن گیت شد}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |خفهگی |پەرستار |فەرەیدوون جەیرانی | |<ref>{{Cite web |last=Namnamak |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C |access-date=2025-10-28 |website=نم نمک |language=fa-ir |title=بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر و همسرش + فرزندان}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |خوک |کچی یانەی تێنسی |مانی حەقیقی | |<ref>{{Cite web |last=Admin |url=https://www.niksalehi.com/learn/biography-mehsa-hijazi.html |access-date=2024-11-13 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |title=بیوگرافی مهسا حجازی {{!}} عکس ها و بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر فیلم جنگ جهانی سوم}}</ref> |- ! scope="row" |2019 |یک ظهر بارانی |ئەو |عەلی موئەزن |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=Saba |first=Clube |last2=behmanesh |date=2022-12-31 |url=https://www.clubesaba.ir/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA/7852/%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |access-date=2025-10-28 |website=تلویزیون اینترنتی صبا |language=fa-IR |title=تیزر فیلم کوتاه «یک ظهر بارانی»}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2021 |چهره زنی در دوردست | |حوسێن خامی |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=عمومی |first=مدیر روابط |date=2021-08-28 |url=https://iycs.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-11-13 |website=انجمن سینمای جوانان ایران |language=fa-IR |title=چهره زنی در دوردست آماده نمایش شد}}</ref> |- |[[زاڵاوا|زالاوا]] |کچی خەلەج |ئەرسەلان ئەمیری | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.isna.ir/news/99082114628/%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title="زالاوا" تمام شد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/5068750/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%8BD |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=فیلمبرداری «زالاوا» به پایان رسید}}</ref> |- |غرامت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2020-08-04 |url=https://www.mehrnews.com/news/4990440/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-05-06 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=پایان تصویربرداری «غرامت» در تهران}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |جنگ جهانی سوم |لادەن |ھوومەن سەییدی | |<ref>{{Cite web |date=2022-11-16 |url=https://www.isna.ir/news/1401082517539/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«جنگ جهانی سوم» پدیده غیرقابل‌ پیش‌بینی اسکار!}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-08 |url=https://www.mehrnews.com/news/5604125/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=معمای اکران«جنگ جهانی سوم»/مخاطبانی که به بهانه اسکار سرکار رفتند}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |گوژپشت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6230051/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AC%D9%8واێز-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=نامزدهای دریافت جوایز «ایسفا» معرفی شدند}}</ref> |} === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |پلاتفۆرم !تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2024 |[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] |مۆنا |[[سامان موقەدەم]] |[[فیلمنێت]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |date=2024-02-28 |url=https://www.mehrnews.com/news/6040526/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B6-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87 |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=عرضه سریال «افعی تهران» از ۱۶ اسفند ماه}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |تاسیان |شێرین نەجات |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |[[فیلیمۆ]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2024-10-12 |url=https://www.filimo.com/shot/190563/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-11-13 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=اطلاعات ابتدایی سریال تاسیان {{!}} عاشقانه ای دیگر از تینا پاکروان}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵاتکردن، ساڵ، پۆلێن، خەڵات و ئەنجام ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆلێن ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |ژێدەر |- ! rowspan="2" scope="row" |[[خەڵاتی حافز]] |٢٠٢٤ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |''[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]]'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- |٢٠٢٥ |''تاسیان'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-15 |url=https://www.isna.ir/news/1404092416108/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8لا-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-12-15 |website=ایسنا |language=fa |title=کدام سریال‌ها نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- ! scope="row" |خەڵاتەکانی ئەنجومەنی فیلمی کورتەی ئێران |٢٠٢٤ |باشترین ڕۆڵگێڕان |''گوژپشت'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |url=https://www.isna.ir/news/1403063120126/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«ایسفا» برندگانش را شناخت}}</ref> |- ! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کورتی نەھال |٢٠١٦ |باشترین ئەکتەری ژن |''مردنی کاتیی هەنگەکان'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2016-05-26 |url=https://www.mehrnews.com/news/3668545/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشنواره فیلم «نهال» معرفی شدند}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|10814208}} * {{Instagram|id=mahsahejazi_}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] 9969xt6r30w9ihrfhytr2qsy93lplra 1679980 1679932 2026-10-03T23:15:23Z Bilalinfo 57400 1679980 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مەھسا حیجازی|native_name=مهسا حجازی|native_name_lang=fa|image=مهساحجازی‌سریال‌تاسیان.jpg|caption=مەھسا حیجازی لە زنجیرەی تاسیان لە ساڵی ٢٠٢٥|birth_date={{Birth date and age|1994|10|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''مەھسا حیجازی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مهسا حجازی؛ لەدایکبووی ٨ی ١٠ی ١٩٩٤) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە ڕۆڵەکانی وەک ژنێکی کەڕوڵاڵ لە فیلمی ''جنگ جهانی سوم'' (٢٠٢٢) و وەک شیرین نەجات لە زنجیرەی ''تاسیان'' (٢٠٢٥) ناسراوە. حیجازی دوو جار پاڵێوراوە بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بۆ ڕۆڵگێڕانەکانی لە زنجیرەکانی [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] (٢٠٢٤) و ''[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]]''. == ژیانی سەرەتایی == مەھسا حیجازی لە ٨ی ١٠ی ١٩٩٤ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. خوشکێک و برایەکی ھەیە. لە زانکۆی شەھید بەھەشتی لە تاران خوێندوویەتی. == فیلمناسی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2016 |مرگ موقتی زنبورها | |مەریم فیرووز |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=فیدان |date=2017-06-24 |url=https://www.fidanfilm.ir/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87/ |access-date=2024-11-13 |website=فیدان {{!}} وب‌سایت تخصصی فیلم کوتاه |language=fa-IR |title=فیدان - اخبار - «مرگ موقتی زنبورها» بهترین فیلم کوتاه تجربی جشنواره وودن گیت شد}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |خفهگی |پەرستار |فەرەیدوون جەیرانی | |<ref>{{Cite web |last=Namnamak |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C |access-date=2025-10-28 |website=نم نمک |language=fa-ir |title=بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر و همسرش + فرزندان}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |خوک |کچی یانەی تێنسی |مانی حەقیقی | |<ref>{{Cite web |last=Admin |url=https://www.niksalehi.com/learn/biography-mehsa-hijazi.html |access-date=2024-11-13 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |title=بیوگرافی مهسا حجازی {{!}} عکس ها و بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر فیلم جنگ جهانی سوم}}</ref> |- ! scope="row" |2019 |یک ظهر بارانی |ئەو |عەلی موئەزن |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=Saba |first=Clube |last2=behmanesh |date=2022-12-31 |url=https://www.clubesaba.ir/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA/7852/%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |access-date=2025-10-28 |website=تلویزیون اینترنتی صبا |language=fa-IR |title=تیزر فیلم کوتاه «یک ظهر بارانی»}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2021 |چهره زنی در دوردست | |حوسێن خامی |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=عمومی |first=مدیر روابط |date=2021-08-28 |url=https://iycs.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-11-13 |website=انجمن سینمای جوانان ایران |language=fa-IR |title=چهره زنی در دوردست آماده نمایش شد}}</ref> |- |[[زاڵاوا|زالاوا]] |کچی خەلەج |ئەرسەلان ئەمیری | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.isna.ir/news/99082114628/%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title="زالاوا" تمام شد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/5068750/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%8BD |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=فیلمبرداری «زالاوا» به پایان رسید}}</ref> |- |غرامت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2020-08-04 |url=https://www.mehrnews.com/news/4990440/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-05-06 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=پایان تصویربرداری «غرامت» در تهران}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |جنگ جهانی سوم |لادەن |ھوومەن سەییدی | |<ref>{{Cite web |date=2022-11-16 |url=https://www.isna.ir/news/1401082517539/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«جنگ جهانی سوم» پدیده غیرقابل‌ پیش‌بینی اسکار!}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-08 |url=https://www.mehrnews.com/news/5604125/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=معمای اکران«جنگ جهانی سوم»/مخاطبانی که به بهانه اسکار سرکار رفتند}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |گوژپشت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6230051/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AC%D9%8واێز-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=نامزدهای دریافت جوایز «ایسفا» معرفی شدند}}</ref> |} === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |پلاتفۆرم !تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2024 |[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] |مۆنا |[[سامان موقەدەم]] |[[فیلمنێت]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |date=2024-02-28 |url=https://www.mehrnews.com/news/6040526/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B6-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87 |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=عرضه سریال «افعی تهران» از ۱۶ اسفند ماه}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] |شێرین نەجات |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |[[فیلیمۆ]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2024-10-12 |url=https://www.filimo.com/shot/190563/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-11-13 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=اطلاعات ابتدایی سریال تاسیان {{!}} عاشقانه ای دیگر از تینا پاکروان}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵاتکردن، ساڵ، پۆلێن، خەڵات و ئەنجام ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆلێن ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |ژێدەر |- ! rowspan="2" scope="row" |[[خەڵاتی حافز]] |٢٠٢٤ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |''[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]]'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- |٢٠٢٥ |''[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]]'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-15 |url=https://www.isna.ir/news/1404092416108/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8لا-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-12-15 |website=ایسنا |language=fa |title=کدام سریال‌ها نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- ! scope="row" |خەڵاتەکانی ئەنجومەنی فیلمی کورتەی ئێران |٢٠٢٤ |باشترین ڕۆڵگێڕان |''گوژپشت'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |url=https://www.isna.ir/news/1403063120126/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«ایسفا» برندگانش را شناخت}}</ref> |- ! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کورتی نەھال |٢٠١٦ |باشترین ئەکتەری ژن |''مردنی کاتیی هەنگەکان'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2016-05-26 |url=https://www.mehrnews.com/news/3668545/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشنواره فیلم «نهال» معرفی شدند}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|10814208}} * {{Instagram|id=mahsahejazi_}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] ovvpudycpclpffjh9yoemx9mxi8lmjx 1680249 1679980 2026-10-04T09:14:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1680249 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مەھسا حیجازی|native_name=مهسا حجازی|native_name_lang=fa|image=مهساحجازی‌سریال‌تاسیان.jpg|caption=مەھسا حیجازی لە زنجیرەی تاسیان لە ساڵی ٢٠٢٥|birth_date={{Birth date and age|1994|10|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''مەھسا حیجازی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مهسا حجازی؛ لەدایکبووی ٨ی ١٠ی ١٩٩٤) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە ڕۆڵەکانی وەک ژنێکی کەڕوڵاڵ لە فیلمی ''جنگ جهانی سوم'' (٢٠٢٢) و وەک شیرین نەجات لە زنجیرەی ''تاسیان'' (٢٠٢٥) ناسراوە. حیجازی دوو جار پاڵێوراوە بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بۆ ڕۆڵگێڕانەکانی لە زنجیرەکانی [[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] (٢٠٢٤) و ''[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]]''. == ژیانی سەرەتایی == مەھسا حیجازی لە ٨ی ١٠ی ١٩٩٤ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. خوشکێک و برایەکی ھەیە. لە زانکۆی شەھید بەھەشتی لە تاران خوێندوویەتی. == فیلمناسی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2016 |مرگ موقتی زنبورها | |مەریم فیرووز |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=فیدان |date=2017-06-24 |url=https://www.fidanfilm.ir/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87/ |access-date=2024-11-13 |website=فیدان {{!}} وب‌سایت تخصصی فیلم کوتاه |language=fa-IR |title=فیدان - اخبار - «مرگ موقتی زنبورها» بهترین فیلم کوتاه تجربی جشنواره وودن گیت شد}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |خفهگی |پەرستار |فەرەیدوون جەیرانی | |<ref>{{Cite web |last=Namnamak |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C |access-date=2025-10-28 |website=نم نمک |language=fa-ir |title=بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر و همسرش + فرزندان}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |خوک |کچی یانەی تێنسی |مانی حەقیقی | |<ref>{{Cite web |last=Admin |url=https://www.niksalehi.com/learn/biography-mehsa-hijazi.html |access-date=2024-11-13 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |title=بیوگرافی مهسا حجازی {{!}} عکس ها و بیوگرافی مهسا حجازی بازیگر فیلم جنگ جهانی سوم}}</ref> |- ! scope="row" |2019 |یک ظهر بارانی |ئەو |عەلی موئەزن |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=Saba |first=Clube |last2=behmanesh |date=2022-12-31 |url=https://www.clubesaba.ir/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA/7852/%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |access-date=2025-10-28 |website=تلویزیون اینترنتی صبا |language=fa-IR |title=تیزر فیلم کوتاه «یک ظهر بارانی»}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2021 |چهره زنی در دوردست | |حوسێن خامی |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |last=عمومی |first=مدیر روابط |date=2021-08-28 |url=https://iycs.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-11-13 |website=انجمن سینمای جوانان ایران |language=fa-IR |title=چهره زنی در دوردست آماده نمایش شد}}</ref> |- |[[زاڵاوا|زالاوا]] |کچی خەلەج |ئەرسەلان ئەمیری | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.isna.ir/news/99082114628/%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title="زالاوا" تمام شد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/5068750/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%8BD |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=فیلمبرداری «زالاوا» به پایان رسید}}</ref> |- |غرامت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2020-08-04 |url=https://www.mehrnews.com/news/4990440/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-05-06 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=پایان تصویربرداری «غرامت» در تهران}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |جنگ جهانی سوم |لادەن |ھوومەن سەییدی | |<ref>{{Cite web |date=2022-11-16 |url=https://www.isna.ir/news/1401082517539/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«جنگ جهانی سوم» پدیده غیرقابل‌ پیش‌بینی اسکار!}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-08 |url=https://www.mehrnews.com/news/5604125/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=معمای اکران«جنگ جهانی سوم»/مخاطبانی که به بهانه اسکار سرکار رفتند}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |گوژپشت | |تەھمینە بەھرام |فیلمی کۆرت |<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6230051/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AC%D9%8واێز-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=نامزدهای دریافت جوایز «ایسفا» معرفی شدند}}</ref> |} === تۆڕی نمایشی ماڵەوە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرھێنەر ! class="unsortable" scope="col" |پلاتفۆرم !تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |ژێدەر |- ! scope="row" |2024 |[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]] |مۆنا |[[سامان موقەدەم]] |[[فیلمنێت]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |date=2024-02-28 |url=https://www.mehrnews.com/news/6040526/%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B6-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87 |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=عرضه سریال «افعی تهران» از ۱۶ اسفند ماه}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] |شێرین نەجات |[[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] |[[فیلیمۆ]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2024-10-12 |url=https://www.filimo.com/shot/190563/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-11-13 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=اطلاعات ابتدایی سریال تاسیان {{!}} عاشقانه ای دیگر از تینا پاکروان}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵاتکردن، ساڵ، پۆلێن، خەڵات و ئەنجام ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆلێن ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |ژێدەر |- ! rowspan="2" scope="row" |[[خەڵاتی حافز]] |٢٠٢٤ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما |''[[ماری تاران (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ماری تاران]]'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- |٢٠٢٥ |''[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]]'' | {{nom|کاندید نەکرا}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-15 |url=https://www.isna.ir/news/1404092416108/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8لا-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%8ندیس-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-12-15 |website=ایسنا |language=fa |title=کدام سریال‌ها نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- ! scope="row" |خەڵاتەکانی ئەنجومەنی فیلمی کورتەی ئێران |٢٠٢٤ |باشترین ڕۆڵگێڕان |''گوژپشت'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |url=https://www.isna.ir/news/1403063120126/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa |title=«ایسفا» برندگانش را شناخت}}</ref> |- ! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کورتی نەھال |٢٠١٦ |باشترین ئەکتەری ژن |''مردنی کاتیی هەنگەکان'' | {{won|براوە}} |<ref>{{Cite web |date=2016-05-26 |url=https://www.mehrnews.com/news/3668545/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=برگزیدگان جشنواره فیلم «نهال» معرفی شدند}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|10814208}} * {{Instagram|id=mahsahejazi_}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] hhjsugkrxezvqp6hiatnth2w8c2qnn5 0 304877 1679976 2026-10-03T23:09:15Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە « {{Infobox television|image=Tasian-Poster-1229x1536.webp|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|p...»ەوە 1679976 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Tasian-Poster-1229x1536.webp|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|producer=علی اسدزاده|network=[[فیلیمۆ]]|first_aired=۷ی شوباتی ۲۰۲۵|preceded_by=''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]''|followed_by=|num_episodes=۲۳|caption=پۆستەری فەرمیی تاسیان}} '''تاسیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''تاسیان)'' زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرهێنانی [[تینا پاکرەوان|تینا پاکروان]]. ئەم زنجیرەیە دووەم زنجیرەی سیانەی پاکروانە لە دوای ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' و پێش ''ماهدخت''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-07-30 |سەردێڕ=سریال تاسیان؛ «ساواک صورتی»، چپ‌هایی که «نفهمیدند» و مذهبی‌هایی که کشور را «نجات دادند» |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cp94zn2nzj0o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> پەخشی ''تاسیان'' لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] دەستی پێکرد و ڕەخنەی بەرپرسان و میدیاکانی ئێرانی لێ کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-03 |سەردێڕ=گرفتن گریبان تاسیان / پخش آخرین ساخته تینا پاکروان در پی انتقاد برخی جریانات و رسانه‌ها، توسط قوه‌‏قضائیه متوقف شد |ناونیشان=https://hammihanonline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-9/33158-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=هم‌میهن |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی زنجیرەی ''تاسیان'' بە پەیوەندییەکی خۆشەویستیی ژن و مێردێک لە ساڵی ۱۹۷۷ دەست پێدەکات و تا [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹]] بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-15 |سەردێڕ=روزنامه آگاه درباره «تاسیان» چه نوشت؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6379891/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref> == ئەکتەرەکان == لیستی ئەکتەرەکان:<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پەردەلادان لەسەر پۆستەری فیلمی «تاسیان»|نشانی=https://borna.news/fa/news/1442962/رونمایی-از-پوستر-فیلم-تاسیان|وبگاه=برنا|تاریخ=2023-03-01|بازبینی=۳۱ی تەممووزی ۲۰۲۵|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=«تاسیان» بەرگی براوەی فیلیمو/تینا پاکروان بە زنجیرەیەکی نوێوە دێت|نشانی=https://akharinkhabar.ir/cinema/10158053/تاسیان-برگ-برنده-فیلیموتینا-پاکروان-با-سریالی-جدید-می-آید|وبگاه=آخرین خبر|بازبینی=2025-07-31|کد زبان=fa}}</ref> {| class="wikitable sortable" !ئەکتەر !کەسایەتی |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] | style="background:#1769AA; color:white;" |ئەمیر (خەسرەو) یوسفی‌نیا |- |[[بابەک حەمیدیان]] | style="background:#191970; color:white;" |جەمشید نەجات |- |[[مەھسا حیجازی]] | style="background:#ADD8E6; color:black;" |شیرین نەجات |- |سابر ئابر | style="background:#8B1E3F; color:white;" |سەعید جەعفەری |- |پانته‌آ پناهی‌ها | style="background:#F5E6CC; color:black;" |هما نجات |- |نازنین بیاتی | style="background:#F8C8DC; color:black;" |مریەم سامان |- |ریحانه رضی | style="background:#C19A6B; color:white;" |حۆری مەلەک‌شاهی |- |محمدرضا غفاری |شەهرام سالار |- |مجید یوسفی |امید یوسفی‌نیا |- |رضا بهبودی |منوچهر سامان |- |نسرین نصرتی |قدسی |- |پوریا شکیبایی |نادر |- |امیرحسین صدیق |رئیس چاپخانه |- |مهرداد نیکنام |تیمسار سالار |- |افشین حسنلو |بابک |- |محمد شیری |جعفر |- |مائده طهماسبی |نازی |- |مهران مدیری |حامد رجب‌زاده |- |محمدرضا شریفی‌‌نیا |رضا یوسفی‌نیا |- |مجید مظفری |رئیس اداره ساواک |- |شهرام قائدی |محسن |- |عاطفه رضوی |شکوه |- |خشایار راد |پدر سعید جعفری |- |بنفشه ریاضی |سپیده |- |محمد براتی | |- |احمدرضا هاشمی |آرش سامان |- |دنیز دانش‌صمدی |خانم آشتیانی |- |مری کاترین |ژانت |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ژمارەی ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !بەرواری بڵاوبوونەوە |- |۱ |دە شەو<ref>{{یادکرد وب|حالِ خوش|عنوان=ئاوڕدانەوەیەک لە بەشی اولی زنجیرەی «تاسیان»ی بونیاتنراوی تینا پاکروان|نشانی=https://www.filmnews.ir/اخبار-مهم/نگاهی-به-قسمت-اول-سریال-تاسیان-ساخته|وبگاه=فیلم‌نیوز|کد زبان=fa|بازبینی=۱۲ی شوباتی ۲۰۲۶}}</ref> |۷ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۲ |عاشقی نیم |۱٤ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۳ |بلیتی بەخت |۲۱ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |٤ |خەسرەو و شیرین |۷ی ئاداری ۲۰۲٥ |- |٥ |دەرفەتی دووەم |۱٤ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |٦ |زۆنگاو |۲۱ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۷ |ڕۆژی دایک |۲۸ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۸ |ماڵئاوا لە چەک |٤ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۹ |هێڵی سور |۱۱ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۰ |چارەنووس |۱۸ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۱ |ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە |۲۵ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۲ |[[چوارشەممەسوورە|چوارشەممەسووری]] |۲ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۳ |سەری ساڵ |۹ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٤ |ڕوخساری بریندار |۱٦ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٥ |ژوانی سێ کەسی |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٦ |بۆ کۆتا جار |۳۰ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۷ |ڕووبارەکان |٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۸ |هێڵی چارەنووس |۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۹ |نۆشۆ نۆشۆ |۲۰ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۲۰ |دەماری خەو |٤ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۱ |پاکسازی |۱۱ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۲ |خواحافیز هاوڕێ |۱۸ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۳ |''فڕینی قازەکان'' |۲۵ی تەممووزی ۲۰۲۵ |} == بەرهەمهێنان == لە هاوینی ۲۰۲۳دا ڕاگەیەندرا کە ناوی ئەم زنجیرەیە گۆڕدراوە و لە شارۆچکەی سینەمایی غەزالی لە حاڵی وێنەگرتندایە. == ڕاگرتن و نمایش == لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بە بڵاوکردنەوەی نامەیەک لە ڕێکخراوی ڕێکخستنی مقرڕاتی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکان (ساترا) لە فەزای مەجازیدا، هەواڵی ڕاگرتنی پەخشی زنجیرەی ''تاسیان''ی لە لێواری پەخشکردندا ڕاگەیاند. بڕیار بوو ئەم زنجیرەیە ڕۆژی هەینی ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لەم پلاتفۆرمە بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەپێی ئەوەی لە نامەکەی ساترادا هاتووە، ئەگەری پێداچوونەوە لە دانیشتنی ئەنجومەنی بڵاوکردنەوە و دەرکردنی نامەی ڕیکلامی شارۆچکەیی تا بەدەستهێنانی ئەنجامی پرسیاری پاراستن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111510762/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> هەروەها لە بەشێکی نامەکەی ساترادا بە ئیمزای بەڕێوەبەری گشتیی چاودێری و گونجاندنی ئەم ڕێکخراوە جەخت لەوە کرابووەوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە بێ تێپەڕاندنی پرۆسەی سەرەوە پێچەوانەی یاسایە و هەرجۆرە بڵاوکردنەوەیەکی بەشەکانی بەرنامەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەکۆ ئینتەرنێتییەکانی تر ڕێگەپێنەدراوە و بەرهەمهێنەر و میدیای بڵاوکەرەوە پابەندبوونیان بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕێنمایییە هەیە. بەڵام بەپێی ئەوەی بە بینەران بەڵێن درابوو، لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111914208/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ساترا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە زنجیرەی تاسیان بێ تێپەڕاندنی قۆناغە تەواوەکانی وەرگرتنی مۆڵەت بڵاوکراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییەکانی لە ژێر بەدواداچووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85749405/%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> ئاژانسی دەنگوباسی دەسەڵاتی دادوەری لە ۲۳ی شوباتی ۲۰۲٥ هەواڵی ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیەی ڕاگەیاند و نووسی: «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە سێ بەشی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-24 |سەردێڕ=مشکل سریال «تاسیان» چه بود؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6389315/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> هەفتەیەک دوای پەخش نەکردنی، لە ٦ی ئاداری ۲۰۲٥ سەرۆکی کۆمەڵەی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکانی ئێران هەواڵی هاوکاریی تیم بەرهەمهێنەری ئەم زنجیرەیە و پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە لەگەڵ ساترای بۆ چاکسازی ناوەرۆکی زنجیرەکە ڕاگەیاند. بەڵام دوای هەفتەیەک لە ڕاگرتن، ئەڵقەی چوارەمی، لە ڕۆژی هەینی ۷ی ئاداری ۲۰۲٥ بڵاوکەرەوەدا، بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121711774/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF?_gl=1*efo9g9*_ga*bFNRWEt4TVMtSXp4NDRLaDBLQ2VZTTdBUk95ejBKcjZOQVFkTGt6VEJzNGo1ODJtdXNlN3NDV0JjeWNJSnYwaQ.. |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کاتێکدا ئەڵقەی چوارەمی ئەم زنجیرەیە لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] بڵاوکرایەوە کە ڕۆژێک دواتر، ساترا ڕایگەیاند کە ئەم زنجیرەیە هێشتا مۆڵەتی نییە و بەبێ بوونی مۆڵەتی سیناریۆ بە شێوەیەکی نایاسایی بەرهەمهێنراوە و بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی بڵاوکردنەوە، بە شێوەیەکی نایاسایی بڵاوکراوەتەوە و بووەتە هۆی دەرچوونی بڕیاری دادوەریی دادسەرای تاران و بڵاوبوونەوەی ئاگاداری لە ئاژانسی دەنگوباسی میزان، لەسەر ئەوەی کە «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە چەند ئەڵقەی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121812472/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ڕۆژنامەی ''کەیهان ز''نجیرەی ''خاتون''ی بە وەلامدانەوە بۆ سەرهەڵدانی ۲۰۲۲ی ئێران زانی. بەڵام عزت‌الله ضرغامی ئەم زنجیرەیەی بە پیشەیی زانی و سوپاسی دەرهێنەرەکەی کرد بۆ دروستکردنی ئەم بەرهەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-25 |سەردێڕ=افزایش انتقادها به ‌توقف پخش سریال «تاسیان» در ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/c07zkdp8n12o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> * == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt31998398}} * [https://www.khabaronline.ir/news/2029951/واکنش-تینا-پاکروان-به-توقیف-تاسیان-چرا-از-یک-قصه-عاشقانه وەڵامدانەوەی تینا پاکروان دەرهێنەری «تاسیان»، بۆ ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ خبرآنلاین / بۆچی لە چیرۆکێکی عاشقانه دەترسن؟]. خبرآنلاین. ۲۴ی شوباتی ۲۰۲۵. [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] gd6ebhtcujkd2h0jfkyjwbu33397wes 1679978 1679976 2026-10-03T23:11:36Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1679978 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Tasian-Poster-1229x1536.webp|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|producer=علی اسدزاده|network=[[فیلیمۆ]]|first_aired=۷ی شوباتی ۲۰۲۵|preceded_by=''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]''|followed_by=|num_episodes=۲۳|caption=پۆستەری فەرمیی تاسیان}} '''تاسیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''تاسیان)'' زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرهێنانی [[تینا پاکرەوان|تینا پاکروان]]. ئەم زنجیرەیە دووەم زنجیرەی سیانەی پاکروانە لە دوای ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' و پێش ''ماهدخت''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-07-30 |سەردێڕ=سریال تاسیان؛ «ساواک صورتی»، چپ‌هایی که «نفهمیدند» و مذهبی‌هایی که کشور را «نجات دادند» |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cp94zn2nzj0o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> پەخشی ''تاسیان'' لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] دەستی پێکرد و ڕەخنەی بەرپرسان و میدیاکانی ئێرانی لێ کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-03 |سەردێڕ=گرفتن گریبان تاسیان / پخش آخرین ساخته تینا پاکروان در پی انتقاد برخی جریانات و رسانه‌ها، توسط قوه‌‏قضائیه متوقف شد |ناونیشان=https://hammihanonline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-9/33158-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=هم‌میهن |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی زنجیرەی ''تاسیان'' بە پەیوەندییەکی خۆشەویستیی ژن و مێردێک لە ساڵی ۱۹۷۷ دەست پێدەکات و تا [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹]] بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-15 |سەردێڕ=روزنامه آگاه درباره «تاسیان» چه نوشت؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6379891/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref> == ئەکتەرەکان == لیستی ئەکتەرەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2023-03-01 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر فیلم «تاسیان» |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/1442962/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-07-31 |سەردێڕ=«تاسیان» برگ برنده فیلیمو/تینا پاکروان با سریالی جدید می‌آید {{!}} آخرین خبر |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/cinema/10158053/%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa}}</ref> {| class="wikitable sortable" !ئەکتەر !کەسایەتی |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] | style="background:#1769AA; color:white;" |ئەمیر (خەسرەو) یوسفی‌نیا |- |[[بابەک حەمیدیان]] | style="background:#191970; color:white;" |جەمشید نەجات |- |[[مەھسا حیجازی]] | style="background:#ADD8E6; color:black;" |شیرین نەجات |- |سابر ئابر | style="background:#8B1E3F; color:white;" |سەعید جەعفەری |- |پانته‌آ پناهی‌ها | style="background:#F5E6CC; color:black;" |هما نجات |- |نازنین بیاتی | style="background:#F8C8DC; color:black;" |مریەم سامان |- |ریحانه رضی | style="background:#C19A6B; color:white;" |حۆری مەلەک‌شاهی |- |محمدرضا غفاری |شەهرام سالار |- |مجید یوسفی |امید یوسفی‌نیا |- |رضا بهبودی |منوچهر سامان |- |نسرین نصرتی |قدسی |- |پوریا شکیبایی |نادر |- |امیرحسین صدیق |رئیس چاپخانه |- |مهرداد نیکنام |تیمسار سالار |- |افشین حسنلو |بابک |- |محمد شیری |جعفر |- |مائده طهماسبی |نازی |- |مهران مدیری |حامد رجب‌زاده |- |محمدرضا شریفی‌‌نیا |رضا یوسفی‌نیا |- |مجید مظفری |رئیس اداره ساواک |- |شهرام قائدی |محسن |- |عاطفه رضوی |شکوه |- |خشایار راد |پدر سعید جعفری |- |بنفشه ریاضی |سپیده |- |محمد براتی | |- |احمدرضا هاشمی |آرش سامان |- |دنیز دانش‌صمدی |خانم آشتیانی |- |مری کاترین |ژانت |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ژمارەی ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !بەرواری بڵاوبوونەوە |- |۱ |دە شەو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-02-12 |سەردێڕ=نگاهی به قسمت اول سریال «تاسیان» ساخته تینا پاکروان {{!}} حالِ خوش |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=فیلم‌نیوز |زمان=fa-IR}}</ref> |۷ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۲ |عاشقی نیم |۱٤ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۳ |بلیتی بەخت |۲۱ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |٤ |خەسرەو و شیرین |۷ی ئاداری ۲۰۲٥ |- |٥ |دەرفەتی دووەم |۱٤ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |٦ |زۆنگاو |۲۱ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۷ |ڕۆژی دایک |۲۸ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۸ |ماڵئاوا لە چەک |٤ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۹ |هێڵی سور |۱۱ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۰ |چارەنووس |۱۸ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۱ |ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە |۲۵ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۲ |[[چوارشەممەسوورە|چوارشەممەسووری]] |۲ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۳ |سەری ساڵ |۹ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٤ |ڕوخساری بریندار |۱٦ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٥ |ژوانی سێ کەسی |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٦ |بۆ کۆتا جار |۳۰ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۷ |ڕووبارەکان |٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۸ |هێڵی چارەنووس |۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۹ |نۆشۆ نۆشۆ |۲۰ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۲۰ |دەماری خەو |٤ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۱ |پاکسازی |۱۱ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۲ |خواحافیز هاوڕێ |۱۸ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۳ |''فڕینی قازەکان'' |۲۵ی تەممووزی ۲۰۲۵ |} == بەرهەمهێنان == لە هاوینی ۲۰۲۳دا ڕاگەیەندرا کە ناوی ئەم زنجیرەیە گۆڕدراوە و لە شارۆچکەی سینەمایی غەزالی لە حاڵی وێنەگرتندایە. == ڕاگرتن و نمایش == لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بە بڵاوکردنەوەی نامەیەک لە ڕێکخراوی ڕێکخستنی مقرڕاتی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکان (ساترا) لە فەزای مەجازیدا، هەواڵی ڕاگرتنی پەخشی زنجیرەی ''تاسیان''ی لە لێواری پەخشکردندا ڕاگەیاند. بڕیار بوو ئەم زنجیرەیە ڕۆژی هەینی ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لەم پلاتفۆرمە بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەپێی ئەوەی لە نامەکەی ساترادا هاتووە، ئەگەری پێداچوونەوە لە دانیشتنی ئەنجومەنی بڵاوکردنەوە و دەرکردنی نامەی ڕیکلامی شارۆچکەیی تا بەدەستهێنانی ئەنجامی پرسیاری پاراستن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111510762/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> هەروەها لە بەشێکی نامەکەی ساترادا بە ئیمزای بەڕێوەبەری گشتیی چاودێری و گونجاندنی ئەم ڕێکخراوە جەخت لەوە کرابووەوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە بێ تێپەڕاندنی پرۆسەی سەرەوە پێچەوانەی یاسایە و هەرجۆرە بڵاوکردنەوەیەکی بەشەکانی بەرنامەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەکۆ ئینتەرنێتییەکانی تر ڕێگەپێنەدراوە و بەرهەمهێنەر و میدیای بڵاوکەرەوە پابەندبوونیان بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕێنمایییە هەیە. بەڵام بەپێی ئەوەی بە بینەران بەڵێن درابوو، لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111914208/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ساترا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە زنجیرەی تاسیان بێ تێپەڕاندنی قۆناغە تەواوەکانی وەرگرتنی مۆڵەت بڵاوکراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییەکانی لە ژێر بەدواداچووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85749405/%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> ئاژانسی دەنگوباسی دەسەڵاتی دادوەری لە ۲۳ی شوباتی ۲۰۲٥ هەواڵی ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیەی ڕاگەیاند و نووسی: «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە سێ بەشی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-24 |سەردێڕ=مشکل سریال «تاسیان» چه بود؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6389315/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> هەفتەیەک دوای پەخش نەکردنی، لە ٦ی ئاداری ۲۰۲٥ سەرۆکی کۆمەڵەی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکانی ئێران هەواڵی هاوکاریی تیم بەرهەمهێنەری ئەم زنجیرەیە و پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە لەگەڵ ساترای بۆ چاکسازی ناوەرۆکی زنجیرەکە ڕاگەیاند. بەڵام دوای هەفتەیەک لە ڕاگرتن، ئەڵقەی چوارەمی، لە ڕۆژی هەینی ۷ی ئاداری ۲۰۲٥ بڵاوکەرەوەدا، بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121711774/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF?_gl=1*efo9g9*_ga*bFNRWEt4TVMtSXp4NDRLaDBLQ2VZTTdBUk95ejBKcjZOQVFkTGt6VEJzNGo1ODJtdXNlN3NDV0JjeWNJSnYwaQ.. |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کاتێکدا ئەڵقەی چوارەمی ئەم زنجیرەیە لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] بڵاوکرایەوە کە ڕۆژێک دواتر، ساترا ڕایگەیاند کە ئەم زنجیرەیە هێشتا مۆڵەتی نییە و بەبێ بوونی مۆڵەتی سیناریۆ بە شێوەیەکی نایاسایی بەرهەمهێنراوە و بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی بڵاوکردنەوە، بە شێوەیەکی نایاسایی بڵاوکراوەتەوە و بووەتە هۆی دەرچوونی بڕیاری دادوەریی دادسەرای تاران و بڵاوبوونەوەی ئاگاداری لە ئاژانسی دەنگوباسی میزان، لەسەر ئەوەی کە «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە چەند ئەڵقەی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121812472/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ڕۆژنامەی ''کەیهان ز''نجیرەی ''خاتون''ی بە وەلامدانەوە بۆ سەرهەڵدانی ۲۰۲۲ی ئێران زانی. بەڵام عزت‌الله ضرغامی ئەم زنجیرەیەی بە پیشەیی زانی و سوپاسی دەرهێنەرەکەی کرد بۆ دروستکردنی ئەم بەرهەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-25 |سەردێڕ=افزایش انتقادها به ‌توقف پخش سریال «تاسیان» در ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/c07zkdp8n12o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> * == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt31998398}} * [https://www.khabaronline.ir/news/2029951/واکنش-تینا-پاکروان-به-توقیف-تاسیان-چرا-از-یک-قصه-عاشقانه وەڵامدانەوەی تینا پاکروان دەرهێنەری «تاسیان»، بۆ ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ خبرآنلاین / بۆچی لە چیرۆکێکی عاشقانه دەترسن؟]. خبرآنلاین. ۲۴ی شوباتی ۲۰۲۵. [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] 58w158a6vo8xkqf43veu6ac2xydlg4e 1679979 1679978 2026-10-03T23:14:08Z Bilalinfo 57400 1679979 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Tasian (TV Series 2025) poster.jpg|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|producer=علی اسدزاده|network=[[فیلیمۆ]]|first_aired=۷ی شوباتی ۲۰۲۵|preceded_by=''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]''|followed_by=|num_episodes=۲۳|caption=پۆستەری فەرمیی تاسیان}} '''تاسیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''تاسیان)'' زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرهێنانی [[تینا پاکرەوان|تینا پاکروان]]. ئەم زنجیرەیە دووەم زنجیرەی سیانەی پاکروانە لە دوای ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' و پێش ''ماهدخت''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-07-30 |سەردێڕ=سریال تاسیان؛ «ساواک صورتی»، چپ‌هایی که «نفهمیدند» و مذهبی‌هایی که کشور را «نجات دادند» |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cp94zn2nzj0o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> پەخشی ''تاسیان'' لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] دەستی پێکرد و ڕەخنەی بەرپرسان و میدیاکانی ئێرانی لێ کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-03 |سەردێڕ=گرفتن گریبان تاسیان / پخش آخرین ساخته تینا پاکروان در پی انتقاد برخی جریانات و رسانه‌ها، توسط قوه‌‏قضائیه متوقف شد |ناونیشان=https://hammihanonline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-9/33158-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=هم‌میهن |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی زنجیرەی ''تاسیان'' بە پەیوەندییەکی خۆشەویستیی ژن و مێردێک لە ساڵی ۱۹۷۷ دەست پێدەکات و تا [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹]] بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-15 |سەردێڕ=روزنامه آگاه درباره «تاسیان» چه نوشت؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6379891/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref> == ئەکتەرەکان == لیستی ئەکتەرەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2023-03-01 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر فیلم «تاسیان» |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/1442962/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-07-31 |سەردێڕ=«تاسیان» برگ برنده فیلیمو/تینا پاکروان با سریالی جدید می‌آید {{!}} آخرین خبر |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/cinema/10158053/%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa}}</ref> {| class="wikitable sortable" !ئەکتەر !کەسایەتی |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] | style="background:#1769AA; color:white;" |ئەمیر (خەسرەو) یوسفی‌نیا |- |[[بابەک حەمیدیان]] | style="background:#191970; color:white;" |جەمشید نەجات |- |[[مەھسا حیجازی]] | style="background:#ADD8E6; color:black;" |شیرین نەجات |- |سابر ئابر | style="background:#8B1E3F; color:white;" |سەعید جەعفەری |- |پانته‌آ پناهی‌ها | style="background:#F5E6CC; color:black;" |هما نجات |- |نازنین بیاتی | style="background:#F8C8DC; color:black;" |مریەم سامان |- |ریحانه رضی | style="background:#C19A6B; color:white;" |حۆری مەلەک‌شاهی |- |محمدرضا غفاری |شەهرام سالار |- |مجید یوسفی |امید یوسفی‌نیا |- |رضا بهبودی |منوچهر سامان |- |نسرین نصرتی |قدسی |- |پوریا شکیبایی |نادر |- |امیرحسین صدیق |رئیس چاپخانه |- |مهرداد نیکنام |تیمسار سالار |- |افشین حسنلو |بابک |- |محمد شیری |جعفر |- |مائده طهماسبی |نازی |- |مهران مدیری |حامد رجب‌زاده |- |محمدرضا شریفی‌‌نیا |رضا یوسفی‌نیا |- |مجید مظفری |رئیس اداره ساواک |- |شهرام قائدی |محسن |- |عاطفه رضوی |شکوه |- |خشایار راد |پدر سعید جعفری |- |بنفشه ریاضی |سپیده |- |محمد براتی | |- |احمدرضا هاشمی |آرش سامان |- |دنیز دانش‌صمدی |خانم آشتیانی |- |مری کاترین |ژانت |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ژمارەی ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !بەرواری بڵاوبوونەوە |- |۱ |دە شەو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-02-12 |سەردێڕ=نگاهی به قسمت اول سریال «تاسیان» ساخته تینا پاکروان {{!}} حالِ خوش |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=فیلم‌نیوز |زمان=fa-IR}}</ref> |۷ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۲ |عاشقی نیم |۱٤ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۳ |بلیتی بەخت |۲۱ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |٤ |خەسرەو و شیرین |۷ی ئاداری ۲۰۲٥ |- |٥ |دەرفەتی دووەم |۱٤ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |٦ |زۆنگاو |۲۱ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۷ |ڕۆژی دایک |۲۸ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۸ |ماڵئاوا لە چەک |٤ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۹ |هێڵی سور |۱۱ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۰ |چارەنووس |۱۸ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۱ |ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە |۲۵ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۲ |[[چوارشەممەسوورە|چوارشەممەسووری]] |۲ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۳ |سەری ساڵ |۹ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٤ |ڕوخساری بریندار |۱٦ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٥ |ژوانی سێ کەسی |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٦ |بۆ کۆتا جار |۳۰ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۷ |ڕووبارەکان |٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۸ |هێڵی چارەنووس |۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۹ |نۆشۆ نۆشۆ |۲۰ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۲۰ |دەماری خەو |٤ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۱ |پاکسازی |۱۱ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۲ |خواحافیز هاوڕێ |۱۸ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۳ |''فڕینی قازەکان'' |۲۵ی تەممووزی ۲۰۲۵ |} == بەرهەمهێنان == لە هاوینی ۲۰۲۳دا ڕاگەیەندرا کە ناوی ئەم زنجیرەیە گۆڕدراوە و لە شارۆچکەی سینەمایی غەزالی لە حاڵی وێنەگرتندایە. == ڕاگرتن و نمایش == لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بە بڵاوکردنەوەی نامەیەک لە ڕێکخراوی ڕێکخستنی مقرڕاتی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکان (ساترا) لە فەزای مەجازیدا، هەواڵی ڕاگرتنی پەخشی زنجیرەی ''تاسیان''ی لە لێواری پەخشکردندا ڕاگەیاند. بڕیار بوو ئەم زنجیرەیە ڕۆژی هەینی ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لەم پلاتفۆرمە بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەپێی ئەوەی لە نامەکەی ساترادا هاتووە، ئەگەری پێداچوونەوە لە دانیشتنی ئەنجومەنی بڵاوکردنەوە و دەرکردنی نامەی ڕیکلامی شارۆچکەیی تا بەدەستهێنانی ئەنجامی پرسیاری پاراستن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111510762/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> هەروەها لە بەشێکی نامەکەی ساترادا بە ئیمزای بەڕێوەبەری گشتیی چاودێری و گونجاندنی ئەم ڕێکخراوە جەخت لەوە کرابووەوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە بێ تێپەڕاندنی پرۆسەی سەرەوە پێچەوانەی یاسایە و هەرجۆرە بڵاوکردنەوەیەکی بەشەکانی بەرنامەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەکۆ ئینتەرنێتییەکانی تر ڕێگەپێنەدراوە و بەرهەمهێنەر و میدیای بڵاوکەرەوە پابەندبوونیان بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕێنمایییە هەیە. بەڵام بەپێی ئەوەی بە بینەران بەڵێن درابوو، لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111914208/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ساترا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە زنجیرەی تاسیان بێ تێپەڕاندنی قۆناغە تەواوەکانی وەرگرتنی مۆڵەت بڵاوکراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییەکانی لە ژێر بەدواداچووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85749405/%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> ئاژانسی دەنگوباسی دەسەڵاتی دادوەری لە ۲۳ی شوباتی ۲۰۲٥ هەواڵی ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیەی ڕاگەیاند و نووسی: «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە سێ بەشی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-24 |سەردێڕ=مشکل سریال «تاسیان» چه بود؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6389315/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> هەفتەیەک دوای پەخش نەکردنی، لە ٦ی ئاداری ۲۰۲٥ سەرۆکی کۆمەڵەی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکانی ئێران هەواڵی هاوکاریی تیم بەرهەمهێنەری ئەم زنجیرەیە و پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە لەگەڵ ساترای بۆ چاکسازی ناوەرۆکی زنجیرەکە ڕاگەیاند. بەڵام دوای هەفتەیەک لە ڕاگرتن، ئەڵقەی چوارەمی، لە ڕۆژی هەینی ۷ی ئاداری ۲۰۲٥ بڵاوکەرەوەدا، بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121711774/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF?_gl=1*efo9g9*_ga*bFNRWEt4TVMtSXp4NDRLaDBLQ2VZTTdBUk95ejBKcjZOQVFkTGt6VEJzNGo1ODJtdXNlN3NDV0JjeWNJSnYwaQ.. |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کاتێکدا ئەڵقەی چوارەمی ئەم زنجیرەیە لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] بڵاوکرایەوە کە ڕۆژێک دواتر، ساترا ڕایگەیاند کە ئەم زنجیرەیە هێشتا مۆڵەتی نییە و بەبێ بوونی مۆڵەتی سیناریۆ بە شێوەیەکی نایاسایی بەرهەمهێنراوە و بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی بڵاوکردنەوە، بە شێوەیەکی نایاسایی بڵاوکراوەتەوە و بووەتە هۆی دەرچوونی بڕیاری دادوەریی دادسەرای تاران و بڵاوبوونەوەی ئاگاداری لە ئاژانسی دەنگوباسی میزان، لەسەر ئەوەی کە «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە چەند ئەڵقەی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121812472/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ڕۆژنامەی ''کەیهان ز''نجیرەی ''خاتون''ی بە وەلامدانەوە بۆ سەرهەڵدانی ۲۰۲۲ی ئێران زانی. بەڵام عزت‌الله ضرغامی ئەم زنجیرەیەی بە پیشەیی زانی و سوپاسی دەرهێنەرەکەی کرد بۆ دروستکردنی ئەم بەرهەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-25 |سەردێڕ=افزایش انتقادها به ‌توقف پخش سریال «تاسیان» در ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/c07zkdp8n12o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> * == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt31998398}} * [https://www.khabaronline.ir/news/2029951/واکنش-تینا-پاکروان-به-توقیف-تاسیان-چرا-از-یک-قصه-عاشقانه وەڵامدانەوەی تینا پاکروان دەرهێنەری «تاسیان»، بۆ ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ خبرآنلاین / بۆچی لە چیرۆکێکی عاشقانه دەترسن؟]. خبرآنلاین. ۲۴ی شوباتی ۲۰۲۵. [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] rw1kfzs8b6s3pif9sllvhb6o1shdab4 14 304878 1679987 2026-10-03T23:27:20Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «ئەم پۆلە تایبەتە بە ماڵپەڕەکان لە ئێران.»ەوە 1679987 wikitext text/x-wiki ئەم پۆلە تایبەتە بە ماڵپەڕەکان لە ئێران. 201i3pfkxxu992ohglx70tc2rfe19md 1 304879 1680045 2026-10-04T02:36:54Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680045 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[بەرموودا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680044 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210710213053/https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to بۆ https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210710213053/https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to بۆ https://www.triathlon.org/news/article/tokyo_2020_race_numbers_allocated_to_the_38_national_federations_heading_to زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٣٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) obbc7ec8tbugv5os4wbywq2bac0e1ba 1 304880 1680047 2026-10-04T02:44:52Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680047 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەندی کیمیایی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680046 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200917161149/http://www.americanscientist.org/ بۆ http://www.americanscientist.org/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٤٤، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 4waxqo15f40antsuj6f8yg7hc754c12 1 304881 1680049 2026-10-04T02:56:08Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680049 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەیبیناڤا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680048 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 لە https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٥٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jqy8sbofcnkxy82tiyjg2ny6g9n7wns 0 304882 1680055 2026-10-04T04:30:13Z Aza 86 Aza پەڕەی [[نماوا]]ی گواستەوە بۆ [[نەماوا]] 1680055 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[نەماوا]] itznznmo5qq7mekcxuzmufs6mbgef64 0 304883 1680057 2026-10-04T04:30:52Z Aza 86 Aza پەڕەی [[تینا پاکرەوان]]ی گواستەوە بۆ [[تینا پاکڕەوان]] 1680057 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[تینا پاکڕەوان]] bdsoz9bl6v2m03vq6pszmpixwchit6w 1 304884 1680059 2026-10-04T04:30:52Z Aza 86 Aza پەڕەی [[وتووێژ:تینا پاکرەوان]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:تینا پاکڕەوان]] 1680059 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:تینا پاکڕەوان]] gxzl6rw5wihdn4m4dzeriv7hlavb433 0 304885 1680103 2026-10-04T04:56:33Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|nar...»ەوە 1680103 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country=<nowiki>{IRN}}</nowiki>|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپۆست (بە فارسی: سرخ‌پوست)''''' فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> «سورپێست» لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] مەسعود فراستی لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable" |+ !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |2019 | align="center" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی 2019 |- | align="center" |2019 | align="center" |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" | - |- | align="center" |2019 | align="center" |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی 2019 |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەرایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش{{-}} و هودا مووبینی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار|{{no|نامزد}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش|{{no|نامزد}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا|{{no|نامزد}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش|{{no|نامزد}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە bozltqq5ye97eug0acrgna5qibrggff 1680104 1680103 2026-10-04T04:58:34Z Bilalinfo 57400 /* */ 1680104 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپۆست (بە فارسی: سرخ‌پوست)''''' فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> «سورپێست» لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] مەسعود فراستی لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable" |+ !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |2019 | align="center" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی 2019 |- | align="center" |2019 | align="center" |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" | - |- | align="center" |2019 | align="center" |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی 2019 |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەرایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش{{-}} و هودا مووبینی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار|{{no|نامزد}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش|{{no|نامزد}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا|{{no|نامزد}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش|{{no|نامزد}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە jkw60qb9apl3ky5j0soli4rpijpk5by 1680105 1680104 2026-10-04T05:01:46Z Bilalinfo 57400 /* */ 1680105 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپێست (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سرخ‌پوست)''''' فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> «سورپێست» لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] مەسعود فراستی لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable" |+ !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |2019 | align="center" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی 2019 |- | align="center" |2019 | align="center" |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" | - |- | align="center" |2019 | align="center" |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی 2019 |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەرایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |[[تەندیسی شایستەیی]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش{{-}} و هودا مووبینی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار|{{no|نامزد}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش|{{no|نامزد}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا|{{no|نامزد}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش|{{no|نامزد}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە tdgyzyevdjsj7pwzvpg115torp8mc7y 1680107 1680105 2026-10-04T05:15:00Z Bilalinfo 57400 1680107 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپێست''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سرخ‌پوست) فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] مەسعود فراستی لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable" |+ !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |2019 | align="center" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی 2019 |- | align="center" |2019 | align="center" |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" | - |- | align="center" |2019 | align="center" |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی 2019 |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەرایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی|{{no|نامزد}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش{{-}} و هودا مووبینی|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری|{{no|نامزد}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری|{{yes|برنده}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی|{{yes|برنده}} |- |باشترین دەرهێنانی |[[نیما جاویدی]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]]|{{yes|برنده}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار|{{no|نامزد}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش|{{no|نامزد}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا|{{no|نامزد}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش|{{no|نامزد}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]]|{{no|نامزد}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] 9as9dyf3hqhs15rej294lsm3e2n4ma4 1680108 1680107 2026-10-04T05:18:41Z Bilalinfo 57400 /* نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان */ 1680108 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپێست''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سرخ‌پوست) فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] مەسعود فراستی لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |٢٠١٩ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی ٢٠١٩ |- | align="center" |٢٠١٩ |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" |— |- | align="center" |٢٠١٩ |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی ٢٠١٩ |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable sortable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەڕایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable sortable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش و هودا مووبینی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable sortable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] jpytbvqtkwbam9nqgh48koh04xtu4tj 1680152 1680108 2026-10-04T06:43:18Z Bilalinfo 57400 1680152 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپێست''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سرخ‌پوست) فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] [[مەسعوود فراستی|مەسعود فراستی]] لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |٢٠١٩ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی ٢٠١٩ |- | align="center" |٢٠١٩ |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" |— |- | align="center" |٢٠١٩ |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی ٢٠١٩ |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable sortable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەڕایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable sortable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش و هودا مووبینی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable sortable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://www.salamcinama.ir/movie/ZR01/سرخ-پوست ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] cprc0rlpv9ciq4deg2oha7y1lfmebes 0 304886 1680143 2026-10-04T06:19:52Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بیێ ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بیي العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Biye }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = |...»ەوە 1680143 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بیێ ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بیي العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Biye }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68880| 44.20673}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بیێ ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68880| 44.20673 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٣٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بیێ ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٠) [[خێزان]] و (٢١٦) کەس، کە (١١٥) [[نێر]] و (١٠١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] auq8vf1sn1tvgzgl99wko314bikgmtx 0 304887 1680144 2026-10-04T06:23:40Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = چەمەسێل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جمةسیل }}<br>{{lang-en| Chama Sell }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبا...»ەوە 1680144 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = چەمەسێل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جمةسیل }}<br>{{lang-en| Chama Sell }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68736| 43.98122}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەمەسێل''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68736| 43.98122 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''چەمەسێل''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٦٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٢) [[خێزان]] و (١٣٨) کەس، کە (٧١) [[نێر]] و (٦٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 1da8h33gv5uo4g92fare0b4xcq5nz0e 1 304888 1680146 2026-10-04T06:25:05Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680146 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خێوەتی ناڕەزایەتی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680145 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171208002314/http://www.greenhamwpc.org.uk/ بۆ http://www.greenhamwpc.org.uk// زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٢٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ccc9fs9rwe0aos2vvjgp8kq66kg475v 0 304889 1680147 2026-10-04T06:25:29Z Rekarromar 55962 دروستکردنی ڕەشنووسی ڕێکخراوی ئاستانە 1680147 wikitext text/x-wiki '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە ساڵی ٢٠٢٠ دامەزراوە و لە هەرێمی کوردستان چالاکی دەکات. چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن و بڵاوکردنەوەی ناوەڕۆکی زانستی و فکریدا دەچرخێتەوە. ڕێکخراوی ئاستانە لە ڕێگەی خولە فێرکارییەکان، وانە، ڤیدیۆ، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوە جۆراوجۆرەکانەوە چالاکی دەکات. هەروەھا ژمارەیەک پەرتووک و بەرهەمی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> == مێژوو == ڕێکخراوی ئاستانە لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی بە چالاکی کرد. لە سەرەتای دامەزراندنەوە، گرنگی بە دروستکردنی ناوەڕۆکی فکری و ڕۆشنبیری و بەرنامە فێرکارییەکان داوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ژمارەیەک خول و بەرنامەی فێرکاری بەڕێوەبردووە. لە نێوان ئەو بەرنامانەدا خولەکانی «قەڵغانەکان» و «دەروازەی دڵنیایی» هەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.xanmman.com/blog/62cb477c14605 |access-date=2026-10-04 |website=Xanmman |title=ئاستانە}}</ref> == چالاکییەکان == چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە چەند بوارێکی جیاواز دەگرێتەوە، لەوانە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> * بەڕێوەبردنی خول و بەرنامەی فێرکاری * بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ و پۆدکاست * نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووک * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵ * بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان بابەتەکانی ئەم چالاکییانە بە شێوەیەکی گشتی پەیوەندییان بە هزر، ئایین، کۆمەڵگە و بابەتە ڕۆشنبیرییەکانەوە هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی هزری و ڕۆشنبیرییە لە شاری [[سلێمانی]] و بەشێکە لە چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مەعریفەتخانەی ئاستانە – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> مەعریفەتخانە شوێنێکە بۆ خوێندنەوە، گفتوگۆ، چالاکییە ڕۆشنبیرییەکان و کۆبوونەوەی خوێنەران و حەزکەرانی زانست و هزر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەربارەی ئێمە — ئاستانە · ئاستانە |ناونیشان=https://astane.org/about |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == بڵاوکراوەکان == ڕێکخراوی ئاستانە لەگەڵ بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا، ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنیشی بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پەرتووکەکان |ناونیشان=https://astane.org/books |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> لە نێوان ئەو ناونیشانانەی لە سەرچاوەکاندا باس کراون:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پەرتووکەکان |ناونیشان=https://astane.org/books |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> * قەڵغانەکان * وڕێنەی ئیلحاد * کۆیلایەتی و کەنیزەک * پاکانەی هەبوون * بەڵگەیەتی فەرموودە * فەرموودە لە سایەی قورئاندا * ئیلحاد وەک خۆی <ref>{{Cite web |url=https://www.xanmman.com/blog/62cb477c14605 |access-date=2026-10-04 |website=Xanmman |title=ئاستانە}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> rakiaq7q8l6nw5mkkljkm07fyzmtsdi 1680154 1680147 2026-10-04T06:47:14Z Rekarromar 55962 گۆڕانکاری کردن لە ڕەشنووسی ڕێکخراوی ئاستانە 1680154 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دامەزراو |٢٠١٤<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، پەرتووک و ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. چالاکییەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، بڵاوکردنەوەی پەرتووک و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا دەچرخێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە لە ڕێگەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرە، خول، پەرتووک و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانەوە ناوەڕۆک پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> == مێژوو == بەپێی زانیارییە فەرمییەکانی ئاستانە، چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، زنجیرە، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == چالاکییەکان == چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:<ref name="about" /> * نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار * بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ * بەرهەمهێنانی [[پۆدکاست]] * بەرهەمهێنانی زنجیرەی ڤیدیۆیی * بەڕێوەبردنی خول و بەرنامەی فێرکاری * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی [[پەرتووک]] * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵ * بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە و لە شاری [[سلێمانی]] چالاکی دەکات. مەعریفەتخانە وەک پانتایییەک بۆ کۆبوونەوەی گەنجان، خوێنەران و حەزکەرانی زانست و فیکر ناسێنراوە.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == ئاستانە ژمارەیەک خول و بەرنامەی فێرکاری بەڕێوەبردووە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین لە ناوەڕۆکی کەناڵی [[ئافەرین|ئافەرینیشدا]] ناسێنراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] بەرنامەیەکی پەروەردەیی و فێرکارییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> === خولەکانی دیکە === لە نێوان بەرنامە فێرکارییەکانی دیکەی ئاستانەدا ناوی ئەم خولانەش هاتووە: * قەڵغانەکان * فێرگەی دایکە عائیشە * دەروازەی دڵنیایی == زنجیرەکان == ئاستانە ژمارەیەک زنجیرەی ڤیدیۆیی بەرهەم هێناوە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> === ئاگا === [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] زنجیرەیەکی ئاستانەیە کە ڕاوێژ سەردار پێشکەشکاری دەکات.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> === ژێربەڕە === [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] زنجیرەیەکی ڤیدیۆییە کە ئاکام ڕۆستەم پێشکەشکاری دەکات.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> === ئەزیزم خودا هەیە === [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] زنجیرەیەکی نۆ بەشییە کە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکان پێشکەش دەکات.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> == پۆدکاست == [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە و سەرمەند فواد پێشکەشکاری کردووە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول و چالاکییەکانی ئاستانەدا بەشدار بوون. * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح]] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک خول و چالاکیی ئاستانەدا، لەوانە بەرنامە فێرکارییەکان و چالاکییە هزرییەکان.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref> * ڕاوێژ سەردار — پێشکەشکاری زنجیرەی «ئاگا».<ref name="aga" /> * ئاکام ڕۆستەم — پێشکەشکاری زنجیرەی «ژێربەڕە».<ref name="zherbara" /> * سەرمەند فواد — پێشکەشکاری «پۆدکاستی ئاستانە».<ref name="podcast" /> * سەلاح ستار — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref>{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> == بڵاوکراوەکان == ئاستانە ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> لە نێوان پەرتووکەکاندا: # [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] # [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] # [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] # [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] # [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] # [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] # [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] # [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] # [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] # [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] # [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] # [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] # [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] # [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] # [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] # [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] # [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] # [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> gtmdhd8kj3ykaecd8shblbednza7dv9 1680159 1680154 2026-10-04T06:57:55Z Rekarromar 55962 گۆڕانکاری کردن لە ڕەشنووسی ڕێکخراوی ئاستانە و ڕێککرندەوەی هەندێک هەڵەی زمانەوانی 1680159 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دامەزراو |٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، پەرتووک و ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. چالاکییەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، بڵاوکردنەوەی پەرتووک و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە لە ڕێگەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرە، خول، پەرتووک و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانەوە ناوەڕۆک پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> == مێژوو == چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، زنجیرە، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == چالاکییەکان == چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:<ref name="about" /> * نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار * بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ * بەرهەمهێنانی [[پۆدکاست]] * بەرهەمهێنانی زنجیرەی ڤیدیۆیی * بەڕێوەبردنی خول و فرێگە * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی [[پەرتووک]] * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی * بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە و لە شاری [[سلێمانی]] چالاکی دەکات. مەعریفەتخانە وەک پانتایییەک بۆ کۆبوونەوەی گەنجان، خوێنەران و ئارەزوومەندانی زانست و فیکر ڕۆڵ دەبینێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == ئاستانە ژمارەیەک خول و فێرگەی بەژمارەیەکی بەرچاو بەڕێوەبردووە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین بەهاوبەشی ڕێکخراوی ئاستانە و کەناڵی [[ئافەرین]] ناوەڕۆکەکەی داڕێژراوە و بەڕێوەبردراوە کە خولێکی پەروەردەیی بووە بۆ دایکان و باوکان سەبارەت بە پەروەردەکردنی منداڵەکانیان.<ref>{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] خولێکی پەروەردەیی و ئیمانییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> === خولەکانی دیکە === لە نێوان بەرنامە فێرکارییەکانی دیکەی ئاستانەدا ناوی ئەم خولانەش هاتووە: * قەڵغانەکان * فێرگەی دایکە عائیشە * دەروازەی دڵنیایی == زنجیرەکان == ئاستانە ژمارەیەک زنجیرەی ڤیدیۆیی بەرهەم هێناوە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> === ئاگا === [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] زنجیرەیەکی ئاستانەیە کە ڕاوێژ سەردار پێشکەشکاری دەکات.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> === ژێربەڕە === [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] زنجیرەیەکی ڤیدیۆییە کە ئاکام ڕۆستەم پێشکەشکاری دەکات.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> === ئەزیزم خودا هەیە === [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] زنجیرەیەکی نۆ بەشییە کە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکان پێشکەش دەکات.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> == پۆدکاست == [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول و چالاکییەکانی ئاستانەدا بەشدار بوون. * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|'''د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح''']] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک خول و چالاکیی ئاستانەدا، لەوانە بەرنامە فێرکارییەکان و چالاکییە هزرییەکان.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref> * '''م. سەلاح ستار''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> * '''م.''' '''نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" /> == بڵاوکراوەکان == ئاستانە ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> لە نێوان پەرتووکەکاندا: # [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] # [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] # [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] # [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] # [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] # [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] # [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] # [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] # [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] # [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] # [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] # [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] # [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] # [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] # [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] # [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] # [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] # [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> tjzsqdo32atxunz1a3xwng7vqtkapjb 0 304890 1680148 2026-10-04T06:30:16Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خەلا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خلا }}<br>{{lang-en| Khala }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا...»ەوە 1680148 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خەلا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خلا }}<br>{{lang-en| Khala }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70456| 44.15478}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خەلا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.70456| 44.15478 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٦٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خەلا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧٢) [[خێزان]] و (٤٦٣) کەس، کە (٢٣٧) [[نێر]] و (٢٢٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] h5cnnol2jwseaviy9y2xh763qsnhi54 0 304891 1680149 2026-10-04T06:35:23Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خولێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خولي }}<br>{{lang-en| Khule }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا...»ەوە 1680149 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خولێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خولي }}<br>{{lang-en| Khule }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61245| 44.06580}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خولێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61245| 44.06580 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خولێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٥٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٧١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٨) [[خێزان]] و (٣٦٢) کەس، کە (١٨٦) [[نێر]] و (١٧٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] c5e9wp87t0s3itmzfb2x0zmwb9zt6ip 0 304892 1680150 2026-10-04T06:39:45Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ڕەخنەگری فیلمی ئێرانی}}{{Infobox person|name=مەسعود فراستی|image=Masoud Ferasati at the meeting with Ali Khamenei 01.jpg|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1951}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|political_party=[[حیزبی کرێکارانی ئێران]] {{...»ەوە 1680150 wikitext text/x-wiki {{Short description|ڕەخنەگری فیلمی ئێرانی}}{{Infobox person|name=مەسعود فراستی|image=Masoud Ferasati at the meeting with Ali Khamenei 01.jpg|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1951}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|political_party=[[حیزبی کرێکارانی ئێران]] {{small|(١٩٧٩–٨١)}}|education=*فێرگەی نیشتمانیی باڵای ھونەرە جوانەکان *زانکۆی ڤینسێن لە سانت-دێنیس *زانکۆی بۆلۆنیا|occupation=ڕەخنەگری فیلم|website=|years_active=|known_for=|notable_works=چێژی ڕەخنەگواستنەوە}} '''مەسعوود فراستی''' ({{langx|fa|مسعود فراستی}}) ڕەخنەگرێکی فیلمی [[ئێران|ئێرانییە]]. پێشتر بە بەردەوامی لە بەرنامەی ''ھەفت'' لە [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کەناڵی تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتی ئێران]] دەر دەکەوت، کە لەلایەن فەرەیدوون جەیرانی و دواتریش بەھرۆز ئەفخەمی پێشکەش دەکرا.<ref>{{cite news|last1=عەلیپوور|first1=زەھرا|date=3 October 2016|title=دەرھێنەرە ئێرانییەکەی براوەی ئۆسکار کە لە دەرەوەی وڵات ستایش دەکرێت، لە ناوخۆی وڵاتدا ڕووبەڕووی ڕەخنە دەبێتەوە|url=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2016/10/asghar-farhadi-the-salesman-forooshandeh-criticism-iran.html|website=ئەل-مۆنیتۆر|access-date=12 January 2017}}</ref> کۆمەڵە نووسراوەیەکی دەربارەی فیلمسازە کلاسیکییەکانی وەک [[چارلی چاپلین]]، جۆن فۆرد، [[ئەلفرێد ھیچکۆک]]، [[فێدێریکۆ فێلینی]]، [[ئاکیرا کورۆساوا]] و [[ئینگمار بێرگمان]] بە فارسی بڵاوکردووەتەوە. == ڕوانگەکان == بەپێی وتەی سەعید کەمالی دێھقان لە ''[[زە گاردیان]]''، ڕوانگەکانی لە ڕوانگەی حکوومەتی ئێرانەوە نزیکن.<ref>{{Cite news|last1=سەعید|first1=کەمال دێھقان|date=27 February 2012|url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/27/oscar-success-a-separation-iran|title=سەرکەوتنی ئۆسکاری فیلمی جودایی لە ناوخۆی ئێراندا ئاھەنگی بۆ دەگێڕدرێت|work=گاردیان|accessdate=20 February 2017}}</ref> بە توندی ڕەخنە لە بەرھەمەکانی [[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیاروستەمی]] دەگرێت.<ref>{{cite book|author=حەمید دەباشی|title=مامۆستایان و شاکارەکانی سینەمای ئێران|publisher=مەیج پەبلیشەرز|year=2007|isbn=0-934211-85-X|page=287|author-link=حەمید دەباشی}}</ref> فراستی زاراوەکانی ''سیاھنووێنی'' و ''سینەمای فێستیڤاڵی'' ({{langx|fa|سینمای جشنواره‌ای}}) بەکاردێنێت بۆ وەسفکردنی ئەو فیلمەی کە بە بڕوای ئەو بۆ بینەری بێگانە سەیروسەمەرەن و تەنھا بەدوای بردنی خەڵات لە ڕۆژاوا دگەڕێن. تاکوو ئەمڕۆ، فراستی لە بەرنامەی 'کتاب باز' دەر دەکەوێت بە ڕوانگەی جیاواز دەربارەی بابەتی جۆراوجۆر.<ref name="SE">{{cite book|author=شەھاب ئیسفەندیاری|title=سینەمای ئێران و بەجیھانیبوون: ڕەھەندە نەتەوەیی، فرەنەتەوەیی و ئیسلامییەکان|publisher=ئینتێلێکت بووکس|year=2012|isbn=978-1-84150-470-4|pages=73–74}}</ref> == فیلمە دڵخوازەکان == # ''ڤێرتیگۆ'' | [[ئەلفرێد ھیچکۆک]] # ''ساراباند'' | [[ئینگمار بێرگمان]] # ''سوپای سێبەرەکان'' | ژان-پێربەر مێلڤیل # ''پیاوە ھەڵەکە'' | [[ئەلفرێد ھیچکۆک]] # ''ڕیۆ براڤۆ'' | ھۆوارد ھۆکس # ''چیرۆکی لێکۆڵەر''| [[ویلیام وایلەر]] # ''پیاوە ئارامەکە'' | جۆن فۆرد # ''ھاوار و چرپەکان'' | [[ئینگمار بێرگمان]] # ''ئیرما لا دۆس'' | [[بیڵی وایڵدەر]] # ''فرۆشگاکەی دەوروبەری کۆڵان'' | ئێرنست لوبیتش == سەرچاوەکان == {{Reflist}} * [http://www.massoudfarassati.com/showpage.php?pid=97 ژیاننامە لە ماڵپەڕی ڕەسمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150503191923/http://www.massoudfarassati.com/showpage.php?pid=97|date=2015-05-03}} == بەستەری دەرەکی == [[lofc:names/no2005041773.html|مەسعوود فراستی]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] [https://openlibrary.org/authors/OL8699800A/Mas%CA%BB%C5%ABd_Fir%C4%81sat%C4%AB?mode=all مەسعوود فراستی] لە [[ئۆپن لایبرەری]] [https://letterboxd.com/masoudfarasati/ مەسعوود فراستی] لە [[لێتەربۆکسد|لیتەربۆکسد]] [https://www.youtube.com/@farasatiofficial مەسعوود فراستی] لە [[یووتیووب|یوتییوب]] 7jr12ficxz8747ab6us84krpvw5l1cl 1680151 1680150 2026-10-04T06:42:06Z Bilalinfo 57400 1680151 wikitext text/x-wiki {{Short description|ڕەخنەگری فیلمی ئێرانی}}{{Infobox person|name=مەسعود فراستی|image=Masoud Ferasati at the meeting with Ali Khamenei 01.jpg|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1951}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|political_party=[[حیزبی کرێکارانی ئێران]] {{small|(١٩٧٩–٨١)}}|education=*فێرگەی نیشتمانیی باڵای ھونەرە جوانەکان *زانکۆی ڤینسێن لە سانت-دێنیس *زانکۆی بۆلۆنیا|occupation=ڕەخنەگری فیلم|website=|years_active=|known_for=|notable_works=چێژی ڕەخنەگواستنەوە}} '''مەسعوود فراستی''' ({{langx|fa|مسعود فراستی}}) ڕەخنەگرێکی فیلمی [[ئێران|ئێرانییە]]. پێشتر بە بەردەوامی لە بەرنامەی ''ھەفت'' لە [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کەناڵی تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتی ئێران]] دەر دەکەوت، کە لەلایەن فەرەیدوون جەیرانی و دواتریش بەھرۆز ئەفخەمی پێشکەش دەکرا.<ref>{{cite news|last1=عەلیپوور|first1=زەھرا|date=3 October 2016|title=دەرھێنەرە ئێرانییەکەی براوەی ئۆسکار کە لە دەرەوەی وڵات ستایش دەکرێت، لە ناوخۆی وڵاتدا ڕووبەڕووی ڕەخنە دەبێتەوە|url=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2016/10/asghar-farhadi-the-salesman-forooshandeh-criticism-iran.html|website=ئەل-مۆنیتۆر|access-date=12 January 2017}}</ref> کۆمەڵە نووسراوەیەکی دەربارەی فیلمسازە کلاسیکییەکانی وەک [[چارلی چاپلین]]، جۆن فۆرد، [[ئەلفرێد ھیچکۆک]]، [[فێدێریکۆ فێلینی]]، [[ئاکیرا کورۆساوا]] و [[ئینگمار بێرگمان]] بە فارسی بڵاوکردووەتەوە. == ڕوانگەکان == بەپێی وتەی سەعید کەمالی دێھقان لە ''[[زە گاردیان]]''، ڕوانگەکانی لە ڕوانگەی حکوومەتی ئێرانەوە نزیکن.<ref>{{Cite news|last1=سەعید|first1=کەمال دێھقان|date=27 February 2012|url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/27/oscar-success-a-separation-iran|title=سەرکەوتنی ئۆسکاری فیلمی جودایی لە ناوخۆی ئێراندا ئاھەنگی بۆ دەگێڕدرێت|work=گاردیان|accessdate=20 February 2017}}</ref> بە توندی ڕەخنە لە بەرھەمەکانی [[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیاروستەمی]] دەگرێت.<ref>{{cite book|author=حەمید دەباشی|title=مامۆستایان و شاکارەکانی سینەمای ئێران|publisher=مەیج پەبلیشەرز|year=2007|isbn=0-934211-85-X|page=287|author-link=حەمید دەباشی}}</ref> فراستی زاراوەکانی ''سیاھنووێنی'' و ''سینەمای فێستیڤاڵی'' ({{langx|fa|سینمای جشنواره‌ای}}) بەکاردێنێت بۆ وەسفکردنی ئەو فیلمەی کە بە بڕوای ئەو بۆ بینەری بێگانە سەیروسەمەرەن و تەنھا بەدوای بردنی خەڵات لە ڕۆژاوا دگەڕێن. تاکوو ئەمڕۆ، فراستی لە بەرنامەی 'کتاب باز' دەر دەکەوێت بە ڕوانگەی جیاواز دەربارەی بابەتی جۆراوجۆر.<ref name="SE">{{cite book|author=شەھاب ئیسفەندیاری|title=سینەمای ئێران و بەجیھانیبوون: ڕەھەندە نەتەوەیی، فرەنەتەوەیی و ئیسلامییەکان|publisher=ئینتێلێکت بووکس|year=2012|isbn=978-1-84150-470-4|pages=73–74}}</ref> == فیلمە دڵخوازەکان == # ''ڤێرتیگۆ'' | [[ئەلفرێد ھیچکۆک]] # ''ساراباند'' | [[ئینگمار بێرگمان]] # ''سوپای سێبەرەکان'' | ژان-پێربەر مێلڤیل # ''پیاوە ھەڵەکە'' | [[ئەلفرێد ھیچکۆک]] # ''ڕیۆ براڤۆ'' | ھۆوارد ھۆکس # ''چیرۆکی لێکۆڵەر''| [[ویلیام وایلەر]] # ''پیاوە ئارامەکە'' | جۆن فۆرد # ''ھاوار و چرپەکان'' | [[ئینگمار بێرگمان]] # ''ئیرما لا دۆس'' | [[بیڵی وایڵدەر]] # ''فرۆشگاکەی دەوروبەری کۆڵان'' | ئێرنست لوبیتش == سەرچاوەکان == {{Reflist}} * [http://www.massoudfarassati.com/showpage.php?pid=97 ژیاننامە لە ماڵپەڕی ڕەسمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150503191923/http://www.massoudfarassati.com/showpage.php?pid=97|date=2015-05-03}} == بەستەری دەرەکی == [[lofc:names/no2005041773.html|مەسعوود فراستی]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] [https://openlibrary.org/authors/OL8699800A/Mas%CA%BB%C5%ABd_Fir%C4%81sat%C4%AB?mode=all مەسعوود فراستی] لە [[ئۆپن لایبرەری]] [https://letterboxd.com/masoudfarasati/ مەسعوود فراستی] لە [[لێتەربۆکسد|لیتەربۆکسد]] [https://www.youtube.com/@farasatiofficial مەسعوود فراستی] لە [[یووتیووب|یوتییوب]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:زیندووان]] 9hzrgmzikymtf50b3qsqykgjd9fx7b5 0 304893 1680155 2026-10-04T06:48:53Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دزۆکی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دزوکي}}<br>{{lang-en| Dzoki }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئا...»ەوە 1680155 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دزۆکی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دزوکي}}<br>{{lang-en| Dzoki }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.71216| 43.97578}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دزۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.71216| 43.97578 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دزۆکی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢١) [[خێزان]] و (١٥٤) کەس، کە (٧٣) [[نێر]] و (٨١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] p54n9kf5u82lg87jfmxmuh7mmbsg4uz 0 304894 1680156 2026-10-04T06:51:30Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زرگێتا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زرکیتا}}<br>{{lang-en| Zrgeta }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_...»ەوە 1680156 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زرگێتا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زرکیتا}}<br>{{lang-en| Zrgeta }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70758| 44.00839}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زرگێتا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.70758| 44.00839 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زرگێتا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٠٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١١١) [[خێزان]] و (٧٦٨) کەس، کە (٣٧٢) [[نێر]] و (٣٩٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] fqb1ci66far6bkifear0jwtzo9w1z28 0 304895 1680157 2026-10-04T06:53:50Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زنتا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زنتا}}<br>{{lang-en| Znta }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا...»ەوە 1680157 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زنتا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زنتا}}<br>{{lang-en| Znta }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73027| 43.97390}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زنتا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.73027| 43.97390 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زنتا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٢) [[خێزان]] و (٣٠٦) کەس، کە (١٥٠) [[نێر]] و (١٥٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] k4h8c5yayvu9udjqeieauzx7yrdez0t 0 304896 1680158 2026-10-04T06:56:34Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەروکانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سروکاني}}<br>{{lang-en| Sarukani }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەب...»ەوە 1680158 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەروکانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سروکاني}}<br>{{lang-en| Sarukani }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73050| 44.06417}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەروکانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.73050| 44.06417 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٥٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەروکانی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٦) [[خێزان]] و (١٣٦) کەس، کە (٦٧) [[نێر]] و (٦٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] bh4bmhgiha3bo2wjh8t5a9cmepnaup9 1 304897 1680161 2026-10-04T06:57:57Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680161 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دوورگەی مینو]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680160 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221207015145/https://ap.ardabil.iau.ir/article_690947_bc01bbe5689889e0360b3745f61e4573.pdf بۆ https://ap.ardabil.iau.ir/article_690947_bc01bbe5689889e0360b3745f61e4573.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٥٧، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) l3jwfghwskim0muw3s9fvsjpme66nsz 0 304898 1680162 2026-10-04T07:00:02Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سوسناوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوسناوة}}<br>{{lang-en| Susnawa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبار...»ەوە 1680162 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سوسناوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوسناوة}}<br>{{lang-en| Susnawa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.71010| 44.13840}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سوسناوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.71010| 44.13840 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٩٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سوسناوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٥٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨٦) [[خێزان]] و (٦١٨) کەس، کە (٣١٣) [[نێر]] و (٣٠٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] d36de7q3o1nfeeh09uu6agz9rxkyl5z 0 304899 1680163 2026-10-04T07:03:30Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سولاقە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سولاقة}}<br>{{lang-en| Sulaqa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_...»ەوە 1680163 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سولاقە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سولاقة}}<br>{{lang-en| Sulaqa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64903| 44.21402}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سولاقە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64903| 44.21402 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سولاقە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٩٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤٧) کەس، کە (٢٤) [[نێر]] و (٢٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gz3jvlc0pwzk89a7giqcb5sd1xvudlx 0 304900 1680165 2026-10-04T07:06:05Z Rekarromar 55962 دروستکردنی پەڕەی ڕێکخراوی ئاستانە 1680165 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دامەزراو |٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، پەرتووک و ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org/ astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. چالاکییەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، بڵاوکردنەوەی پەرتووک و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە لە ڕێگەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرە، خول، پەرتووک و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانەوە ناوەڕۆک پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> == مێژوو == چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، زنجیرە، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == چالاکییەکان == چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:<ref name="about" /> * نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار * بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ * بەرهەمهێنانی [[پۆدکاست]] * بەرهەمهێنانی زنجیرەی ڤیدیۆیی * بەڕێوەبردنی خول و فرێگە * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی [[پەرتووک]] * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی * بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە و لە شاری [[سلێمانی]] چالاکی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مەعریفەتخانەی ئاستانە – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> مەعریفەتخانە وەک پانتایییەک بۆ کۆبوونەوەی گەنجان، خوێنەران و ئارەزوومەندانی زانست و فیکر ڕۆڵ دەبینێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == ئاستانە ژمارەیەک خول و فێرگەی بەژمارەیەکی بەرچاو بەڕێوەبردووە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین بەهاوبەشی ڕێکخراوی ئاستانە و کەناڵی [[ئافەرین]] ناوەڕۆکەکەی داڕێژراوە و بەڕێوەبردراوە کە خولێکی پەروەردەیی بووە بۆ دایکان و باوکان سەبارەت بە پەروەردەکردنی منداڵەکانیان.<ref>{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] خولێکی پەروەردەیی و ئیمانییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> === خولەکانی دیکە === لە نێوان بەرنامە فێرکارییەکانی دیکەی ئاستانەدا ناوی ئەم خولانەش هاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=خولەکان |ناونیشان=https://astane.org/courses |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=ئاستانە}}</ref> * قەڵغانەکان * فێرگەی دایکە عائیشە * دەروازەی دڵنیایی == زنجیرەکان == ئاستانە ژمارەیەک زنجیرەی ڤیدیۆیی بەرهەم هێناوە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> === ئاگا === [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] زنجیرەیەکی ئاستانەیە کە ڕاوێژ سەردار پێشکەشکاری دەکات.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> === ژێربەڕە === [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] زنجیرەیەکی ڤیدیۆییە کە ئاکام ڕۆستەم پێشکەشکاری دەکات.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> === ئەزیزم خودا هەیە === [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] زنجیرەیەکی نۆ بەشییە کە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکان پێشکەش دەکات.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> == پۆدکاست == [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول و چالاکییەکانی ئاستانەدا بەشدار بوون. * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|'''د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح''']] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک خول و چالاکیی ئاستانەدا، لەوانە بەرنامە فێرکارییەکان و چالاکییە هزرییەکان.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref> * '''م. سەلاح ستار''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> * '''م.''' '''نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" /> == بڵاوکراوەکان == ئاستانە ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> لە نێوان پەرتووکەکاندا: # [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] # [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] # [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] # [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] # [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] # [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] # [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] # [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] # [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] # [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] # [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] # [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] # [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] # [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] # [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] # [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] # [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] # [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org/ وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> fsqb8auklcropvkl7b3fzuzxvkz3l35 1680215 1680165 2026-10-04T07:49:17Z Rekarromar 55962 ڕاستکردنەوەی هەندێک ڕێنووس، زیادکردنی هەندێک دەق بۆ نووسراوەکە 1680215 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دەستپێکی چالاکی |٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمانەکان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە، ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیریی کوردییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. کار و بەرهەمەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە و ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە ناوەڕۆکی خۆی بە شێوەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرەی ڤیدیۆیی، خول و بەرنامەی فێرکاری و [[پەرتووک]] پێشکەش دەکات. ناوەڕۆکەکانی بە زمانی کوردی و فارسی بەردەستن.<ref name="about" /> لە چالاکییەکانی ڕێکخراوەکەدا، بەڕێوەبردنی خول و فێرگە، بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست، چاپ و وەرگێڕانی پەرتووک و بەڕێوەبردنی مەعریفەتخانەی ئاستانە لە شاری [[سلێمانی]] دەبینرێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == مێژوو == بەپێی زانیارییە فەرمییەکانی ئاستانە، چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، بەرنامەی فێرکاری، زنجیرەی ڤیدیۆیی، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == ئامانج و بوارەکانی کار == چالاکییەکانی ئاستانە لە چەند بوارێکی هزری، پەروەردەیی و ڕۆشنبیریدا کۆدەبنەوە. ڕێکخراوەکە لە ڕێگەی نووسراوە، ڤیدیۆ، پۆدکاست، خول و پەرتووکەوە بابەتە پەیوەندیدارەکان بە هزر و ئایین و کۆمەڵگە پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> لە بوارە سەرەکییەکانی کاری ئاستانە: * نووسین و بڵاوکردنەوەی بابەتە هزری و ئایینییەکان * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵ * بەڕێوەبردنی خول و بەرنامەی فێرکاری * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووک * بەڕێوەبردنی چالاکی و کۆبوونەوە ڕۆشنبیرییەکان * بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست == ناوەڕۆکی دیجیتاڵ == ئاستانە بەشێکی چالاکییەکانی لە ڕێگەی پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکانەوە بڵاودەکاتەوە. ناوەڕۆکە دیجیتاڵییەکانی بریتین لە وتار، ڤیدیۆ، پۆدکاست، زنجیرەی چەند بەشی، وتە و ئینفۆگرافیک.<ref name="about" /> === زنجیرەکان === بەپێی لاپەڕەی فەرمیی زنجیرەکانی ئاستانە، ژمارەیەک زنجیرە و بەرنامەی ڤیدیۆیی هەیە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> لە زنجیرە بەرهەمهێنراوەکان: * [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ڕاوێژ سەردار.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> * [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ئاکام ڕۆستەم.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> * [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] — زنجیرەیەکی نۆ بەشی لە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکاندا.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> === پۆدکاست === [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە و سەرمەند فواد پێشکەشکاری کردووە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == یەکێک لە بوارەکانی چالاکیی ئاستانە بەڕێوەبردنی خول و بەرنامە فێرکارییەکانە. ئەم بەرنامانە بابەتی ئایینی، هزری، پەروەردەیی و خێزانی دەگرنەوە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> لە خول و فێرگەکانی ئاستانە: * '''هۆنین''' * '''قەڵغانەکان''' * '''فێرگەی دایکە عائیشە''' * '''دەروازەی دڵنیایی''' * '''دەروازەی ڕەمەزان''' * '''ڕازی قودس''' === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین لە ناوەڕۆکی کەناڵی [[ئافەرین|ئافەرینیشدا]] ناسێنراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref name="afarin-honin">{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] بەرنامەیەکی پەروەردەیی و فێرکارییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە. ئەم شوێنە وەک پانتایییەک بۆ کۆکردنەوەی گەنجان، خوێنەران و شەیدایانی زانست و فیکر لە شاری [[سلێمانی]] کراوەتەوە.<ref name="marifat" /> مەعریفەتخانە بەشێکە لە چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانی ئاستانە و بۆ خوێندنەوە، گفتوگۆ و چالاکییە هزرییەکان بەکاردێت.<ref name="marifat" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول، فێرگە، زنجیرە و چالاکییە هزرییەکانی ئاستانەدا بەشدارییان کردووە. لەوانە: * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح]] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک بەرنامە و چالاکیی ئاستانەدا.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref> * م. سەلاح ستار — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> * م. نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" /> * سەرمەد فواد — پێشکەشکاری «پۆدکاستی ئاستانە».<ref name="podcast" /> == چاپ و بڵاوکردنەوە == ئاستانە لە بواری چاپ، وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووکدا چالاکی هەیە و ژمارەیەک پەرتووکی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> === پەرتووکە هەڵبژێردراوەکان === * [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] * [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] * [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] * [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] * [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] * [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] * [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] * [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] * [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] * [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] * [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] * [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] * [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] * [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] * [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] * [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] * [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] * [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] * [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] * [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] بۆ پێڕستی تەواوی بڵاوکراوەکان، [https://astane.org/books پەڕەی پەرتووکەکانی ئاستانە] ببینە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> dbktamjefjci9pyrpxrbbp01jd06otv 1680222 1680215 2026-10-04T08:01:08Z Rekarromar 55962 زیادکردنی ناوی ئینگلیزی بۆ ڕێکخراوی ئاستانە 1680222 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !ناوی ئینگلیزی |Astana Organization |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دەستپێکی چالاکی |٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمانەکان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە، ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزی]]: Astana Organization) ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیریی کوردییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. کار و بەرهەمەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە و ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە ناوەڕۆکی خۆی بە شێوەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرەی ڤیدیۆیی، خول و بەرنامەی فێرکاری و [[پەرتووک]] پێشکەش دەکات. ناوەڕۆکەکانی بە زمانی کوردی و فارسی بەردەستن.<ref name="about" /> لە چالاکییەکانی ڕێکخراوەکەدا، بەڕێوەبردنی خول و فێرگە، بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست، چاپ و وەرگێڕانی پەرتووک و بەڕێوەبردنی مەعریفەتخانەی ئاستانە لە شاری [[سلێمانی]] دەبینرێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == مێژوو == بەپێی زانیارییە فەرمییەکانی ئاستانە، چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، بەرنامەی فێرکاری، زنجیرەی ڤیدیۆیی، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == ئامانج و بوارەکانی کار == چالاکییەکانی ئاستانە لە چەند بوارێکی هزری، پەروەردەیی و ڕۆشنبیریدا کۆدەبنەوە. ڕێکخراوەکە لە ڕێگەی نووسراوە، ڤیدیۆ، پۆدکاست، خول و پەرتووکەوە بابەتە پەیوەندیدارەکان بە هزر و ئایین و کۆمەڵگە پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> لە بوارە سەرەکییەکانی کاری ئاستانە: * نووسین و بڵاوکردنەوەی بابەتە هزری و ئایینییەکان * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵ * بەڕێوەبردنی خول و بەرنامەی فێرکاری * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووک * بەڕێوەبردنی چالاکی و کۆبوونەوە ڕۆشنبیرییەکان * بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست == ناوەڕۆکی دیجیتاڵ == ئاستانە بەشێکی چالاکییەکانی لە ڕێگەی پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکانەوە بڵاودەکاتەوە. ناوەڕۆکە دیجیتاڵییەکانی بریتین لە وتار، ڤیدیۆ، پۆدکاست، زنجیرەی چەند بەشی، وتە و ئینفۆگرافیک.<ref name="about" /> === زنجیرەکان === بەپێی لاپەڕەی فەرمیی زنجیرەکانی ئاستانە، ژمارەیەک زنجیرە و بەرنامەی ڤیدیۆیی هەیە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> لە زنجیرە بەرهەمهێنراوەکان: * [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ڕاوێژ سەردار.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> * [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ئاکام ڕۆستەم.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> * [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] — زنجیرەیەکی نۆ بەشی لە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکاندا.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> === پۆدکاست === [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە و سەرمەند فواد پێشکەشکاری کردووە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == یەکێک لە بوارەکانی چالاکیی ئاستانە بەڕێوەبردنی خول و بەرنامە فێرکارییەکانە. ئەم بەرنامانە بابەتی ئایینی، هزری، پەروەردەیی و خێزانی دەگرنەوە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> لە خول و فێرگەکانی ئاستانە: * '''هۆنین''' * '''قەڵغانەکان''' * '''فێرگەی دایکە عائیشە''' * '''دەروازەی دڵنیایی''' * '''دەروازەی ڕەمەزان''' * '''ڕازی قودس''' === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین لە ناوەڕۆکی کەناڵی [[ئافەرین|ئافەرینیشدا]] ناسێنراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref name="afarin-honin">{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] بەرنامەیەکی پەروەردەیی و فێرکارییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە. ئەم شوێنە وەک پانتایییەک بۆ کۆکردنەوەی گەنجان، خوێنەران و شەیدایانی زانست و فیکر لە شاری [[سلێمانی]] کراوەتەوە.<ref name="marifat" /> مەعریفەتخانە بەشێکە لە چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانی ئاستانە و بۆ خوێندنەوە، گفتوگۆ و چالاکییە هزرییەکان بەکاردێت.<ref name="marifat" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول، فێرگە، زنجیرە و چالاکییە هزرییەکانی ئاستانەدا بەشدارییان کردووە. لەوانە: * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح]] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک بەرنامە و چالاکیی ئاستانەدا.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref> * م. سەلاح ستار — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> * م. نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" /> * سەرمەد فواد — پێشکەشکاری «پۆدکاستی ئاستانە».<ref name="podcast" /> == چاپ و بڵاوکردنەوە == ئاستانە لە بواری چاپ، وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووکدا چالاکی هەیە و ژمارەیەک پەرتووکی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> === پەرتووکە هەڵبژێردراوەکان === * [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] * [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] * [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] * [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] * [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] * [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] * [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] * [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] * [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] * [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] * [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] * [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] * [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] * [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] * [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] * [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] * [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] * [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] * [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] * [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] بۆ پێڕستی تەواوی بڵاوکراوەکان، [https://astane.org/books پەڕەی پەرتووکەکانی ئاستانە] ببینە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> 9mlw0yqbsbhv1nmaid5ia98tmbfcwjd 0 304901 1680166 2026-10-04T07:06:22Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شەرەفۆنا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شرفونا}}<br>{{lang-en| Sharafona }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبا...»ەوە 1680166 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شەرەفۆنا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شرفونا}}<br>{{lang-en| Sharafona }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65308| 44.17795}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شەرەفۆنا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.65308| 44.17795 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦١١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شەرەفۆنا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٦٣) [[خێزان]] و (١٦١١) کەس، کە (٨٠١) [[نێر]] و (٨١٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mbxs3x8oz3aiavzko7n33fc7i8lyamy 0 304902 1680167 2026-10-04T07:11:09Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆریا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوریا العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Sorya }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئا...»ەوە 1680167 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆریا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوریا العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Sorya }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70349| 44.16301}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سۆریا ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.70349| 44.16301 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٧٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سۆریا ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠) [[خێزان]] و (٦٦) کەس، کە (٣٣) [[نێر]] و (٣٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] c01c0dd1vhzrcokjz81dyod8kk4s863 0 304903 1680168 2026-10-04T07:15:22Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆریا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوریا السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Sorya }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵ...»ەوە 1680168 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆریا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوریا السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Sorya }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68876| 44.16298}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سۆریا ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68876| 44.16298 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سۆریا ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤٠) کەس، کە (١٨) [[نێر]] و (٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ssgxajjz9db1mcbobs2qbtlkin7h4os 0 304904 1680169 2026-10-04T07:18:36Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەگوڵ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةکول }}<br>{{lang-en| Kandagull }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قە...»ەوە 1680169 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەگوڵ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةکول }}<br>{{lang-en| Kandagull }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61331| 44.11695}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەندەگوڵ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61331| 44.11695 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەندەگوڵ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٦٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٨) [[خێزان]] و (٤٦٥) کەس، کە (٢٣٦) [[نێر]] و (٢٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] byaoy124ky3m67becje66dl91vae02c 0 304905 1680196 2026-10-04T07:37:26Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کێلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیلان }}<br>{{lang-en| Kelan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئا...»ەوە 1680196 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کێلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیلان }}<br>{{lang-en| Kelan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65506| 43.99561}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کێلان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.65506| 43.99561 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٢٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کێلان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٩٣) [[خێزان]] و (٦١٣) کەس، کە (٣٠٢) [[نێر]] و (٣١٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] iy2yj2bc1jd8y1v9ikrah3ctzvyfhpz 1680213 1680196 2026-10-04T07:44:59Z MFTG 21816 /* top */ 1680213 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کێلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیلان }}<br>{{lang-en| Kelan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65506| 43.99561}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کێلان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.65506| 43.99561 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٢٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کێلان''' یان '''کێلانە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٩٣) [[خێزان]] و (٦١٣) کەس، کە (٣٠٢) [[نێر]] و (٣١٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] f5prfkel3rklsbnxgbalpugx6yy5skc 0 304906 1680214 2026-10-04T07:48:52Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرمکا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کرمکا السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Garmka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئ...»ەوە 1680214 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرمکا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کرمکا السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Garmka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64285| 44.02751}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرمکا ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64285| 44.02751 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٢٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەرمکا ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٧٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٤٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٧) [[خێزان]] و (٢٢٣) کەس، کە (١٠٣) [[نێر]] و (١٢٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] g9qq07lk1z3ghbu5kvqo68jevg5yp5n 1 304907 1680217 2026-10-04T07:50:55Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680217 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680216 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260722185525/https://theworldlink.com/news/local/highest-ranking-sunni-official-in-iraq-target-of-mosque-bombing/article_45f87a97-4dee-5fad-8a6a-a24d8849c905.html بۆ http://theworldlink.com/news/local/highest-ranking-sunni-official-in-iraq-target-of-mosque-bombing/article_45f87a97-4dee-5fad-8a6a-a24d8849c905.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٥٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) hflhuqxcaejw8uhi2c1ongz3avhb363 0 304908 1680218 2026-10-04T07:52:34Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرمکا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کرمکا العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Garmka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_...»ەوە 1680218 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرمکا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کرمکا العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Garmka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.66338| 44.04676}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرمکا ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.66338| 44.04676 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەرمکا ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٠) [[خێزان]] و (١٧٣) کەس، کە (٨٦) [[نێر]] و (٨٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] b43ppb81cl9l0yde6al98qqacat9fde 0 304909 1680219 2026-10-04T07:56:23Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامساک ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامساک العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Galuk Mamsak }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی...»ەوە 1680219 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامساک ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامساک العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Galuk Mamsak }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68274| 44.19332}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەلوک مامساک ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68274| 44.19332 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٣٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەلوک مامساک ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٧٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٨) [[خێزان]] و (٣٨٣) کەس، کە (٢٠١) [[نێر]] و (١٨٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ppjvntvyl2nh440iivupmmo43pc07js 0 304910 1680220 2026-10-04T07:59:25Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامساک ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامساک السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Galuk Mamsak }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_...»ەوە 1680220 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامساک ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامساک السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Galuk Mamsak }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67155| 44.18911}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەلوک مامساک ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.67155| 44.18911 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٢٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەلوک مامساک ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٤) [[خێزان]] و (٣٢٤) کەس، کە (١٥٥) [[نێر]] و (١٦٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] eql4iaof1hb13tqo8848f8oyiqol2yn 0 304911 1680223 2026-10-04T08:01:52Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامگرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامکرد }}<br>{{lang-en| Galuk Mamgrd }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئ...»ەوە 1680223 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەلوک مامگرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کلوک مامکرد }}<br>{{lang-en| Galuk Mamgrd }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67957| 44.18171}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەلوک مامگرد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.67957| 44.18171 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەلوک مامگرد''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨) [[خێزان]] و (١٠٧) کەس، کە (٥٥) [[نێر]] و (٥٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 2dghlndws7kzlkdy7q5z52pzbt61g6o 0 304912 1680224 2026-10-04T08:04:48Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەویلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کویلان }}<br>{{lang-en| Gawilan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبار...»ەوە 1680224 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەویلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کویلان }}<br>{{lang-en| Gawilan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60492| 43.99970}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەویلان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60492| 43.99970 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەویلان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٣٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٤) [[خێزان]] و (٣٦٣) کەس، کە (١٧٤) [[نێر]] و (١٨٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] g83u8h37nb53r2zda2q12xwe3pysqaj 0 304913 1680225 2026-10-04T08:08:05Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گۆجار | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کوجار }}<br>{{lang-en| Gojar }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئ...»ەوە 1680225 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گۆجار | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کوجار }}<br>{{lang-en| Gojar }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67936| 44.07204}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گۆجار''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.67936| 44.07204 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گۆجار''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٦) [[خێزان]] و (٢٨٦) کەس، کە (١٣٧) [[نێر]] و (١٤٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9d6agv04x0gm5odent08pwqq2tw9u09 0 304914 1680226 2026-10-04T08:12:12Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماندیان ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ماندیان العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Mandyan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێ...»ەوە 1680226 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماندیان ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ماندیان العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Mandyan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62598| 44.00907}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ماندیان ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62598| 44.00907 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٩٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ماندیان ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٣) [[خێزان]] و (٣٩٨) کەس، کە (٢٠٩) [[نێر]] و (١٨٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] j7u9cuzkuhxmmdlntg2xcp76b1s8x7q 0 304915 1680227 2026-10-04T08:14:34Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماندیان ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ماندیان السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Mandyan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێن...»ەوە 1680227 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماندیان ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ماندیان السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Mandyan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62042| 44.01339}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ماندیان ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62042| 44.01339 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ماندیان ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٠) [[خێزان]] و (٢٣٠) کەس، کە (١٣٠) [[نێر]] و (١٠٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] oz9r6rao0e1hsf9fod6wnc0hixe1ihj 0 304916 1680228 2026-10-04T08:19:07Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەمندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ممندوک }}<br>{{lang-en| Mamndok }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبار...»ەوە 1680228 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەمندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ممندوک }}<br>{{lang-en| Mamndok }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64351| 44.06293}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەمندۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64351| 44.06293 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەمندۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٧١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٤) [[خێزان]] و (١٦٢) کەس، کە (٧٣) [[نێر]] و (٨٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] djaoq6nkvt2jm86w6hgvvqmr3tnoncr 0 304917 1680229 2026-10-04T08:23:41Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرگەموشکێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میرگةموشکي }}<br>{{lang-en| Mergamushke }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵ...»ەوە 1680229 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرگەموشکێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میرگةموشکي }}<br>{{lang-en| Mergamushke }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68808| 44.02041}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێرگەموشکێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68808| 44.02041 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێرگەموشکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٨) [[خێزان]] و (٣٨٦) کەس، کە (٢٠٣) [[نێر]] و (١٨٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] m4wkf14ckm8qoohw1zdfjk7tkt4blse 1 304918 1680231 2026-10-04T08:26:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680231 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680230 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230709132114/https://www.soore.ac.ir/College/Index/Honar بۆ https://www.soore.ac.ir/College/Index/Honar زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٢٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jiiofvp3hi75upqk2p3cavrcg3xu2lc 0 304919 1680232 2026-10-04T08:27:22Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میربالیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میربالیان }}<br>{{lang-en| Mirbalian }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا =...»ەوە 1680232 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میربالیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میربالیان }}<br>{{lang-en| Mirbalian }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64692| 44.09025}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میربالیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64692| 44.09025 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٥٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میربالیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٢٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٢) [[خێزان]] و (٣٥٦) کەس، کە (١٨٧) [[نێر]] و (١٦٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cf7n5e9vzjsl6db7sqsnnkcyz6589tc 0 304920 1680233 2026-10-04T08:33:05Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = نێروە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیروة }}<br>{{lang-en| Nerwa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئ...»ەوە 1680233 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = نێروە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیروة }}<br>{{lang-en| Nerwa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68718| 44.17153}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێروە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68718| 44.17153 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''نێروە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٩٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠٣) [[خێزان]] و (٥٤٧) کەس، کە (٢٧٠) [[نێر]] و (٢٧٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 99nq1ulwiqvuvtbxa633ermi0v50n3x 0 304921 1680234 2026-10-04T08:36:25Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھیزا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ھیزا }}<br>{{lang-en| Hiza }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا...»ەوە 1680234 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھیزا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ھیزا }}<br>{{lang-en| Hiza }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61963| 44.04060}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھیزا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61963| 44.04060 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٩٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھیزا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (٢٣٠) کەس، کە (١١٠) [[نێر]] و (١٢٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gc8h8zt39mrowz8f03cuhzk5bbwwvdi 0 304922 1680235 2026-10-04T08:40:00Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەستریان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|استریان }}<br>{{lang-en| Estryan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەب...»ەوە 1680235 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەستریان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|استریان }}<br>{{lang-en| Estryan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61855| 44.15720}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئەستریان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61855| 44.15720 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٢٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئەستریان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠٧) [[خێزان]] و (٥٢٧) کەس، کە (٢١٦) [[نێر]] و (٢٦٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gwnafwwt3curoebhxbb3zwclwufvqsl 0 304923 1680236 2026-10-04T08:46:32Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانیێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانیي }}<br>{{lang-en| Banye }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئ...»ەوە 1680236 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانیێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانیي }}<br>{{lang-en| Banye }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.724594| 44.025090}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانیێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.724594| 44.025090 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بانیێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٧٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٩١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٠٢) [[خێزان]] و (١٠٢١) کەس، کە (٥١١) [[نێر]] و (٥١٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] p0q9u702o48wue37ya23ahfqpoalc8y 0 304924 1680237 2026-10-04T08:55:37Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خانەگاھێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خانکاهي}}<br>{{lang-en| Khanagahe }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قە...»ەوە 1680237 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خانەگاھێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خانکاهي}}<br>{{lang-en| Khanagahe }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73016| 43.99834}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خانەگاھێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.73016| 43.99834 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٤٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خانەگاھێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥) [[خێزان]] و (٣٤) کەس، کە (١٩) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cdcen9s1v7ylyazkk4booc2qk693yas 0 304925 1680239 2026-10-04T09:00:01Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانەسۆر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانةسور}}<br>{{lang-en| Banasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبا...»ەوە 1680239 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانەسۆر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانةسور}}<br>{{lang-en| Banasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68292| 44.04601}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانەسۆر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68292| 44.04601 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بانەسۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠) [[خێزان]] و (٧٠) کەس، کە (٣٥) [[نێر]] و (٣٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] s09aq4po38rz26k8ezg8q834kmoj3ua 0 304926 1680240 2026-10-04T09:03:18Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانییەقولێر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانیینةقولیر}}<br>{{lang-en| Banyiaquler }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئ...»ەوە 1680240 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بانییەقولێر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانیینةقولیر}}<br>{{lang-en| Banyiaquler }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.706468| 44.077138}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانییەقولێر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.706468| 44.077138 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بانییەقولێر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٠) [[خێزان]] و (١٣٦) کەس، کە (٦٧) [[نێر]] و (٦٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8xt00b3d8cy6ki14xv7b9mbdse2hhb1 0 304927 1680241 2026-10-04T09:05:41Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنھەڤراز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بنهفراز}}<br>{{lang-en| Bnhavraz }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەب...»ەوە 1680241 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنھەڤراز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بنهفراز}}<br>{{lang-en| Bnhavraz }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.686063| 44.120986}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بنھەڤراز''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.686063| 44.120986 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنھەڤراز''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٥٩) کەس، کە (٣٣) [[نێر]] و (٢٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 29qr1diyz256g618ybsu9sxvaq0i1lm 0 304928 1680243 2026-10-04T09:09:09Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دارووک ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|داروک العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Daruk }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_...»ەوە 1680243 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دارووک ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|داروک العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Daruk }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68239| 44.14788}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دارووک ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.68239| 44.14788 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دارووک ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٩) [[خێزان]] و (٢٢٥) کەس، کە (١٢١) [[نێر]] و (١٠٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] smmlr7dtjqs1ej4ffwrk8rcequuambz 0 304929 1680245 2026-10-04T09:11:27Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دارووک ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|داروک السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Daruk }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئ...»ەوە 1680245 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دارووک ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|داروک السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Daruk }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67534| 44.15700}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دارووک ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.67534| 44.15700 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دارووک ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥) [[خێزان]] و (٤٣) کەس، کە (٢٢) [[نێر]] و (٢١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] elp1sw5wvcvg1qgzry3lxq8nmv07x1q 0 304930 1680248 2026-10-04T09:13:23Z DiyarKamaran 50583 DiyarKamaran پەڕەی [[عبدالزڕاق شەمسەدین]]ی گواستەوە بۆ [[عەبدولڕەزاق شەمسەدین]]: چاککردن 1680248 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[عەبدولڕەزاق شەمسەدین]] hx5ic0fol9bg07xgxns2u24hs8fzlol 0 304931 1680250 2026-10-04T09:15:19Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین بنزویر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین بنزویر }}<br>{{lang-en| Dazin Bnzuer }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_...»ەوە 1680250 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین بنزویر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین بنزویر }}<br>{{lang-en| Dazin Bnzuer }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.659073| 44.132890}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دازین بنزویر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.659073| 44.132890 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دازین بنزویر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥) [[خێزان]] و (٣٩) کەس، کە (١٧) [[نێر]] و (٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] t1dh23tb0k7sfgy46ehd856aruvxqrd 0 304932 1680251 2026-10-04T09:18:19Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Dazin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئ...»ەوە 1680251 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Dazin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.651158| 44.125401}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دازین ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.651158| 44.125401 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دازین ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٠) [[خێزان]] و (١٠٧) کەس، کە (٥٥) [[نێر]] و (٥٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] e395uwg0wmo5sonekhr2apwkgjmx21f 0 304933 1680255 2026-10-04T09:21:48Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەشتیل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دشتیل }}<br>{{lang-en| Dashtil }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی...»ەوە 1680255 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەشتیل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دشتیل }}<br>{{lang-en| Dashtil }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.715585| 44.089476}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەشتیل''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.715585| 44.089476 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦١٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەشتیل''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٤) [[خێزان]] و (١١٠) کەس، کە (٥٧) [[نێر]] و (٥٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] be2yyrpgi4po63faaei586qme5bqt7h 0 304934 1680256 2026-10-04T09:24:20Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دۆبێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دوبي }}<br>{{lang-en| Dobe }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا...»ەوە 1680256 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دۆبێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دوبي }}<br>{{lang-en| Dobe }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59846| 43.99647}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دۆبێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59846| 43.99647 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دۆبێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢) [[خێزان]] و (٦٤) کەس، کە (٣١) [[نێر]] و (٣٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] kffe4mc9n6ztdx6hxp6s10ayg9ocv4g 1 304935 1680258 2026-10-04T09:25:41Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680258 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سام سترالی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680257 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230301103632/https://siouxcityjournal.com/entertainment/television/sam-straley-discovers-hollywood-is-all-right-too/article_7282f034-c58d-5127-a4e2-bb1e93a0a629.html بۆ https://siouxcityjournal.com/entertainment/television/sam-straley-discovers-hollywood-is-all-right-too/article_7282f034-c58d-5127-a4e2-bb1e93a0a629.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٢٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 75o02q1qyep2qmlck3b7fhud1rvby2r 1 304936 1680261 2026-10-04T09:26:21Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680261 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سامان موقەدەم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680260 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251205205231/http://www.cinetmag.com/Artist/ShowArtist.asp?ArtistID=200 بۆ http://www.cinetmag.com/Artist/ShowArtist.asp?ArtistID=200 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٢٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) gt1dl23yl5zemfciegjtr72chywck4a 0 304937 1680262 2026-10-04T09:28:09Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Rulka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئا...»ەوە 1680262 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Rulka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.714428| 44.106245}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕولکا ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.714428| 44.106245 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕولکا ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤) [[خێزان]] و (٣٢) کەس، کە (١٢) [[نێر]] و (٢٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pvygz608p7yey99wnu45gipopcz1t7n 0 304938 1680264 2026-10-04T09:30:07Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Rulka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵ...»ەوە 1680264 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Rulka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.708734| 44.099797}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕولکا ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.708734| 44.099797 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕولکا ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠) [[خێزان]] و (٦١) کەس، کە (٣٢) [[نێر]] و (٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gryuk22xlhsvvefid8241x6343s2js2 1 304939 1680266 2026-10-04T09:30:50Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680266 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سامنییەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680265 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230405200358/http://mek.niif.hu/03400/03410/html/7286.html بۆ http://mek.niif.hu/03400/03410/html/7286.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٣٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) a756nbxae0ek50vw99hbguu1pig6tum 0 304940 1680267 2026-10-04T09:32:28Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا کەریم خانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا کریم خاني}}<br>{{lang-en| Rulka Karim Khani }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە...»ەوە 1680267 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕولکا کەریم خانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|رولکا کریم خاني}}<br>{{lang-en| Rulka Karim Khani }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.714858| 44.110419}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕولکا کەریم خانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.714858| 44.110419 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕولکا کەریم خانی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥) [[خێزان]] و (٤٥) کەس، کە (٢٠) [[نێر]] و (٢٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] oyqbpg5darfu6ttac18yjayzaelxlm9 0 304941 1680268 2026-10-04T09:35:18Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زراڤکێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زرافکي }}<br>{{lang-en| Zrafke }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارە...»ەوە 1680268 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زراڤکێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زرافکي }}<br>{{lang-en| Zrafke }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.664391| 44.108739}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زراڤکێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.664391| 44.108739 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زراڤکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤١) کەس، کە (٢٢) [[نێر]] و (١٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] q8xcx9fznr7o422bpud6gre1a950266 0 304942 1680269 2026-10-04T09:37:51Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سامەدین | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سامدین }}<br>{{lang-en| Samadin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبار...»ەوە 1680269 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سامەدین | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سامدین }}<br>{{lang-en| Samadin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.684101| 44.140567}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سامەدین''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.684101| 44.140567 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سامەدین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٥) [[خێزان]] و (٣٠٠) کەس، کە (١٤٠) [[نێر]] و (١٦٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cq650tgdxmil5z0dbla60hzqmu9xvfz 0 304943 1680271 2026-10-04T09:41:11Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرسول | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرسول }}<br>{{lang-en| Sarsul }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_...»ەوە 1680271 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرسول | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرسول }}<br>{{lang-en| Sarsul }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.701328| 44.065347}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرسول''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.701328| 44.065347 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەرسول''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٩٩) [[خێزان]] و (٦١٩) کەس، کە (٣٠٩) [[نێر]] و (٣١٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 7ir3y7ezg5y40hp6jx0xt8tzk87wluc 0 304944 1680272 2026-10-04T09:43:18Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شارانێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شاراني }}<br>{{lang-en| Sharane }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارە...»ەوە 1680272 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شارانێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شاراني }}<br>{{lang-en| Sharane }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.716484| 44.065819}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شارانێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.716484| 44.065819 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٩٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شارانێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٩) [[خێزان]] و (١٠٤) کەس، کە (٥١) [[نێر]] و (٥٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] n6f8mfydm4vcs0245jt9pi176jh6q2u 0 304945 1680274 2026-10-04T09:45:50Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شانەسۆر ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شانةسور العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Shanasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێ...»ەوە 1680274 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شانەسۆر ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شانةسور العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Shanasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.716217| 44.039045}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شانەسۆر ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.716217| 44.039045 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شانەسۆر ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢) [[خێزان]] و (٥١) کەس، کە (٢٦) [[نێر]] و (٢٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 48cw43pppd12owzd7wrbmbbtngdhc11 0 304946 1680276 2026-10-04T09:47:55Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شانەسۆر ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شانةسور السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Shanasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێ...»ەوە 1680276 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شانەسۆر ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شانةسور السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Shanasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.710936| 44.049795}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شانەسۆر ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.710936| 44.049795 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شانەسۆر ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨) [[خێزان]] و (١٠٩) کەس، کە (٦٢) [[نێر]] و (٤٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pyqw6ncedtqr33qm4dp2by2wgzavkzw 0 304947 1680278 2026-10-04T09:51:01Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شکەفتە گۆجار | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شکفتة کوجار }}<br>{{lang-en| Shkafta Gojar }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_...»ەوە 1680278 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شکەفتە گۆجار | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شکفتة کوجار }}<br>{{lang-en| Shkafta Gojar }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.668290| 44.078677}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شکەفتە گۆجار''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.668290| 44.078677 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شکەفتە گۆجار''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١) [[خێزان]] و (١٣) کەس، کە (٧) [[نێر]] و (٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8q59o988zgn3ejs9i7xggzzipzuv1ni 0 304948 1680279 2026-10-04T09:53:36Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیڤان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شیڤان }}<br>{{lang-en| Shivan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئ...»ەوە 1680279 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیڤان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شیڤان }}<br>{{lang-en| Shivan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.671125| 44.125629}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیڤان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.671125| 44.125629 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیڤان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١١) [[خێزان]] و (٧٢) کەس، کە (٣٥) [[نێر]] و (٣٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] rryw3k9o3n0nd5gdaq1vbkh44dm7op9 0 304949 1680281 2026-10-04T09:56:24Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەسروک شێخ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|قسروک شیخ }}<br>{{lang-en| Qasruk Shaykh }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا...»ەوە 1680281 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەسروک شێخ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|قسروک شیخ }}<br>{{lang-en| Qasruk Shaykh }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63444| 44.17829}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەسروک شێخ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.63444| 44.17829 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەسروک شێخ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥١) [[خێزان]] و (٣٣١) کەس، کە (١٦٣) [[نێر]] و (١٦٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cxzxqabhr954j74x3e07in9eaxobsft 0 304950 1680282 2026-10-04T09:59:15Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەسۆر ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةسور العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Kandasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = |...»ەوە 1680282 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەسۆر ژووری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةسور العلیا }}<br>{{lang-en| Upper Kandasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69773| 44.11637}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەندەسۆر ژووری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.69773| 44.11637 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەندەسۆر ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٦) [[خێزان]] و (١٢٧) کەس، کە (٦٣) [[نێر]] و (٦٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 43idf303rwja1zmwywu11p2akgqrg7k 0 304951 1680285 2026-10-04T10:01:17Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەسۆر ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةسور السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Kandasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | و...»ەوە 1680285 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەندەسۆر ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کندةسور السفلی }}<br>{{lang-en| Lower Kandasor }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69017| 44.12511}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەندەسۆر ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.69017| 44.12511 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەندەسۆر ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤٣) کەس، کە (٢٤) [[نێر]] و (١٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] htvmpn0t9z47ukrogu6zd80jyaygck0 0 304952 1680286 2026-10-04T10:06:36Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کیلێ سێنان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیلي سینان }}<br>{{lang-en| Kile Senan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا...»ەوە 1680286 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کیلێ سێنان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیلي سینان }}<br>{{lang-en| Kile Senan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61553| 44.05164}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کیلێ سێنان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61553| 44.05164 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کیلێ سێنان''' یان '''کێلەسێنان''' یان '''جێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٧٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣١) [[خێزان]] و (١٥٥) کەس، کە (٧٣) [[نێر]] و (٨٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mlckiayw51suotdsl3h30bf53babqo0 0 304953 1680289 2026-10-04T10:11:09Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باڤزێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بافزي }}<br>{{lang-en| Bavze }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئ...»ەوە 1680289 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باڤزێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بافزي }}<br>{{lang-en| Bavze }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63946| 43.98484}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باڤزێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.63946| 43.98484 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باڤزێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١) [[خێزان]] و (٩) کەس، کە (٥) [[نێر]] و (٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] brg950dgftzeczeqh0c64h1qc2ga9u4 0 304954 1680290 2026-10-04T10:16:14Z MFTG 21816 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Dazin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵ...»ەوە 1680290 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دازین ژێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دازین السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Dazin }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.662421| 44.124656}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دازین ژێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.662421| 44.124656 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دازین ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 26t1a8ehlf1uqugb6j5wb1sc08up20h 6 304955 1680331 2026-10-04T10:52:01Z Saad Goran 41181 {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = پۆستەری زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی تاسیان | سەرچاوە = https://www.imdb.com/title/tt31998398/ | وتار = تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) | چەندێتی = تەواو | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ | مەبەست = بەکارھێنانی لە سندووقی زانیاریدانی وتارەکە | جێگۆڕی = نییە | زانیاریی تر = }} 1680331 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = پۆستەری زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی تاسیان | سەرچاوە = https://www.imdb.com/title/tt31998398/ | وتار = تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) | چەندێتی = تەواو | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ | مەبەست = بەکارھێنانی لە سندووقی زانیاریدانی وتارەکە | جێگۆڕی = نییە | زانیاریی تر = }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free poster}} 9w8hqwvqmhnsu4y7c7sq3ptkl6mk9dt 1 304956 1680334 2026-10-04T10:56:25Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680334 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سیما فیلم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680333 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250810215843/https://simafilm.ir/ بۆ http://simafilm.ir/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:٥٦، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) mdppswp92jfjsx61jewtji1szafy4iz 1 304957 1680349 2026-10-04T11:39:18Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1680349 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[شارستانی بۆیەر ئەحمەد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1680348 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210624204147/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/793633 بۆ https://rc.majlis.ir/fa/law/show/793633 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١١:٣٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) s4k3t0qzloozpfgq6iejdvf0k3xwrhb