ویکیپیدیا
ckbwiki
https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
میدیا
تایبەت
وتووێژ
بەکارھێنەر
لێدوانی بەکارھێنەر
ویکیپیدیا
لێدوانی ویکیپیدیا
پەڕگە
وتووێژی پەڕگە
میدیاویکی
وتووێژی میدیاویکی
داڕێژە
وتووێژی داڕێژە
یارمەتی
وتووێژی یارمەتی
پۆل
وتووێژی پۆل
دەروازە
لێدوانی دەروازە
ویکیپرۆژە
لێدوانی ویکیپرۆژە
ڕەشنووس
لێدوانی ڕەشنووس
TimedText
TimedText talk
مۆدیوول
لێدوانی مۆدیوول
Event
Event talk
نێچیرڤان بارزانی
0
39
1683778
1562140
2026-10-08T19:34:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683778
wikitext
text/x-wiki
{{نامەی ڕوونکردنەوە|نێچیرڤان بارزانی|بارزانی (ڕوونکردنەوە)}}
{{Infobox officeholder
| name = نێچیرڤان ئیدریس موستەفا بارزانی
| image = Nechirvan Barzani 2025 (cropped).jpg
| caption = نێچیرڤان بارزانی لە ٢٠٢٥
| office = [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]
| president =
| term_start = ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩
| vicepresident = [[جەعفەر شێخ مستەفا]]{{ھن}}[[مستەفا سەید قادر]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://dckurd.org/2019/07/09/kurdistans-weekly-brief-july-9-2019/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250121094832/https://dckurd.org/2019/07/09/kurdistans-weekly-brief-july-9-2019/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| primeminister = [[مەسروور بارزانی]]
| predecessor = [[مەسعوود بارزانی]]
| office1 = [[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]
| president1 = [[مەسعوود بارزانی]]
| term_start1 = ٧ی ئازاری ٢٠١٢
| term_end1 = ٣١ی ئایاری ٢٠١٩
| successor1 = [[مەسروور بارزانی]]
| predecessor1 = [[بەرھەم ساڵح]]
| president2 = [[مەسعوود بارزانی]]
| term_start2 = ١ی ئازاری ٢٠٠٦
| term_end2 = ٣١ی ئابی ٢٠٠٩
| predecessor2 = پۆستەکە دامەزرا
| successor2 = [[بەرھەم ساڵح]]
| office3 = [[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]
| president3 = [[مەسعوود بارزانی]]
| term_start3 = ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩
| term_end3 = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥
| predecessor3 = [[ڕۆژ نووری شاوەیس|ڕۆژ شاوەیس]]
| successor3 = پۆستەکە ھەڵوەشایەوە
| birth_name = نێچیرڤان نۆڤان بارزانی
| birth_date = {{birth date and age|١٩٦٦|٩|٢١|df=y}}
| birth_place = [[بارزان]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}
| party =[[پەڕگە:Flag of the KDP.svg|30px]] [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]
| spouse = [[نەبیلە بارزانی]]
| children = ٥ (لەوانە [[ئیدریس نێچیرڤان بارزانی|ئیدریس]] و [[چیاڤان بارزانی|چیاوان]])
| Education = [[زانکۆی تاران]]
}}
'''نێچیرڤان ئیدریس مستەفا شێخ محەممەد عەبدولسەلام بارزانی''' (لەدایکبووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٦٦) سیاسەتوانێکی [[کورد]]ە کە دووەم و ئێستا [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.arabnews.com/node/1508871/middle-east|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan region swears in new president|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Arab News|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190817050535/http://www.arabnews.com/node/1508871/middle-east|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەلایەن [[پەرلەمانی کوردستان]]ەوە لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩دا ھەڵبژێردرا بۆ پۆستی سەرۆکایەتی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-iraq-kurds-politics-idUSKCN1TB1JE|سەردێڕ=Nechirvan Barzani takes presidency of Iraq's Kurdish region, vacant...|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|via=www.reuters.com}}</ref> نێچیرڤان بارزانی لە ٢٠١٠وە وەک جێگری سەرۆکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kdp.info/p/p.aspx?p=1&l=12&s=010000&r=344|سەردێڕ=About Kurdistan Democratic Party|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200614180942/https://www.kdp.info/p/p.aspx?p=1&l=12&s=010000&r=344|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوبراو پێشتر [[سەرۆک وەزیران|سەرۆک وەزیرانی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بوو لە مانگی ئازاری ٢٠٠٧ەوە تا مانگی ئابی ٢٠٠٩ ھەروەھا مانگی ئازاری ٢٠١٢ بۆ مانگی ئایاری ٢٠١٩، کە چەندان گەشەپێدانی ستراتیجی لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستاندا]] کردووە.<ref name=presidencyabout>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://president.gov.krd/en/about/|سەردێڕ=Kurdistan Region President Nechirvan Barzani|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200423084505/https://president.gov.krd/en/about/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ژیاننامە ==
نێچیرڤان لە ٢١ی ئەیلوولی ١٩٦٦ لەگەڵ [[دلۆڤان بارزانی]]، برا دووانەکەی لە [[بارزان]] لەدایکبووە. کاتێک لە ساڵی ١٩٧٥، [[عێراق]] و [[ئێران]] لە [[جەزائیر]] لە دژی شۆڕشی کوردستان ([[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشی ئەیلول]])، ڕێککەوتن و مەلا مستەفای بارزانی خەباتی چەکداری ڕاوەستاند، ئەو دەمە نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ بنەماڵەکەی ئاوارەی ئێران بوون و لەوێ لە [[زانکۆی تاران]]، [[زانستە سیاسیەکان]]ی خوێند. [[ئیدریس بارزانی]] باوکی نێچیرڤان بارزانی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتی دێموکراتی کوردستان بوو و ڕۆڵێکی دیاری ھەبوو لە ناو تەڤگەری ڕزگاریخوازی کوردستاندا ھەبوو، ھەر لە مناڵییەوە لە ناو ڕێزەکانی شۆرشدا بوو و لەتەک پێشمەرگەکان ببوو. کاتێک ئیدریس بارزانی کۆچی دوایی کرد، نێچیرڤان بارزانی ناچار بوو بنەماڵەکەی بەجێ بھێلێت و بەشداری لە شۆڕش و بەرخودانی چەکداری بکات. نێچیرڤان بارزانی زوو لە ناو ڕێزەکانی پێشمەرگە و شۆرەشدا پێشکەوت و بەرپرسیاریەتی درایێ، لە ساڵی ١٩٨٩ بوو بە ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]. لە ساڵی ١٩٩٦ بووە جێگری سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]. لە ساڵی ١٩٩٩ بووە سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان (کابینەی چوار). لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٦ بووە سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان (کابینەی یەکگرتنەوە) ئەمەش دوای دابەشبوونی حکوومەتی ھەرێم بۆ دوو ئیدارە.
=== سەرۆکی حکوومەت ===
نێچیرڤان بارزانی زۆرترین ماوە سەرۆک حکوومەت یان سەرۆک وەزیرانی حکوومەتەکانی [[ھەرێمی کوردستان]] لەسەرەتادا لە ساڵی ١٩٩٦ بووە جێگری سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ئینجا لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ تاکوو ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ سەرۆککوەزیرانی حکوومەتی ناوچەی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٦ بووە سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان (کابینەی یەکگرتنەوە) ئەمەش دوای دابەشبوونی حکوومەتی ھەرێم بۆ دوو ئیدارە، نێچیرڤان لە ساڵی ٢٠٠٦ تاکوو ٢٠٠٩ سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بوو کە بە حکوومەتی یەگرتنەوە دەناسرێت. لە ساڵی ٢٠٠٩ سەرۆک وەزیران دەدرێتە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] ئەمە بەپێی ڕێکەوتنی پارتی و یەکیتیی بوو لە ئەنجامدا [[بەرھەم ساڵح]] دەبێتە سەرۆک وەزیران ئینجا لە شووباتی ٢٠١٢ پۆستە دووبارە دەدرێتەوە پارتی دیموکراتی کوردستان و دووبارە نێچیرڤان بارزانی دەکرێتەوە سەرۆک وەزیران ئەمەش تاکوو ئەیلوولی ٢٠١٣ بەردەوام بوو. لە ھەڵبژاردەکانی ئەیلوولی ٢٠١٣ دووبارە پارتی دیموکراتی کوردستان ھەڵبژاردەکانی بردەو و نێچیرڤان بارزانیش بۆ جارێکی دی کرایەوە سەرۆک وەزیران.
=== ژیانی تایبەتی ===
نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ [[نەبیلە بارزانی]] کچی [[مەسعوود بارزانی|مەسعود بارزانی]] ژیانی ھاوسەری پێکھێناوە و چوار مناڵیان ھەیە بە ناوەکانی ئیدریس، ڕانیە، چیاڤان و مایا،دانيال. نێچیرڤان بارزانی جگە لە [[زمانی کوردی|کوردی]]، زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] باش دەزانێت، ھەروەھا [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] دەزانێت.{{ژێدەر پێویستە}}
== پەیوەندی لەگەڵ ڕووداو ==
ھەندێک سەرچاوە [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]یان بە ئامرازی پرۆپاگەندەی نێچیرڤان بارزانی و لایەنی نزیک بە ئەو لەنێوی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]دا زانیوە.<ref name="نەشنال ئینترێست ۱">[https://nationalinterest.org/feature/nechirvan-barzani’s-road-map-makes-wrong-turn-206803 نەشنال ئینترێست: ''نەخشەی ڕێگای نێچیرڤان بارزانی وەرچەرخانێکی ھەڵە بەدیدەھێنێت'' (بە ئینگلیزی)، نووسینی کەمال چۆمانی و مایکل ڕۆبین، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230921120154/https://nationalinterest.org/feature/nechirvan-barzani%E2%80%99s-road-map-makes-wrong-turn-206803 |date=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کوردستان]]
* [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]
* [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]
* [[مەلا مستەفا بارزانی]]
* [[ئیدریس بارزانی]]
* [[دلۆڤان بارزانی]]
* [[مەسعوود بارزانی]]
* [[مەسروور بارزانی]]
* [[بنەماڵەی بارزانی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{S-start}}
{{S-off}}
{{S-bef|before=[[ڕۆژ نووری شاوەیس]]}}
{{S-ttl|title=[[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]|years=١٩٩٩–٢٠٠٥}}
{{S-non|reason=لابراوی پلە}}
|-
{{S-new|office}}
{{S-ttl|title=[[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]|years=٢٠٠٦–٢٠٠٩}}
{{S-aft|after=[[بەرھەم ساڵح]]}}
|-
{{S-bef|before=[[بەرھەم ساڵح]]}}
{{S-ttl|title=[[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]|years=٢٠١٢–٢٠١٩}}
{{S-aft|after=[[مەسروور بارزانی]]}}
|-
{{S-bef|before=[[مەسعوود بارزانی]]}}
{{S-ttl|title=[[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]|years=٢٠١٩–ئێستا}}
{{S-inc}}
{{S-end}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Nechervan Idris Barzani|نێچیرڤان بارزانی}}
{{سەرۆکەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{سەرۆک وەزیرەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{بنەماڵەی مستەفا بارزانی}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|عێراق|ژن|زانستی سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی بارزان]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران]]
[[پۆل:بنەماڵەی بارزانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]]
[[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
6xmr8h64o9nta42nsbuyfh73s4wfemv
بگۆڕی ئەلفوبێ
0
268
1683983
1680763
2026-10-08T20:45:50Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683983
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:'Erebî-bo-Latînî_Kurdishacademy.org.jpg|وێنۆک|400px|چەپ|نموونەی دەقی وەرگێڕاو بە بگۆڕی کوردیش ئاکادمی]]
[[پەڕگە:'Erebî-bo-Latînî_Ferheng.org.jpg|وێنۆک|400px|چەپ|نموونەی دەقی وەرگێڕاو بە بگۆڕی فەرھەنگ دات ئۆرگ]]
'''بگۆڕی ئەلفوبێ''' بەرنامەیەکە کە ئەلفوبێکانی زمانی کوردی دەگۆڕێتەوە. ئەمە بە مانای وەرگێڕانی زاراوە نیە. دوو ئەلفوبێی کوردی کە زۆرتر بەکار دێن [[ئەلفوبێی عەرەبیی زمانی کوردی|ئەلفوبێی عەرەبی (سۆرانی)]] و ئەلفوبێی لاتینین.
تا ئێستا لە زۆربەی فۆرماتەکاندا بەرنامەی بگۆڕەی ئەلفوبێ نوسراوە.
== لە عەرەبیەوە بۆ لاتینی ==
لەم حاڵەتەدا کێشەکان ئەمانەن:
* بزوێنی کورتی i کە لە ئەلفوبێی عەرەبیدا نانووسرێت
* پیتی «و» کە لە لاتینی دا سێ پیتی W و u و û نیشان ئەدات
* پیتی «ی» کە لە لاتینی دا دوو پیتی y و î نیشان ئەدات
== لە لاتینیەوە بۆ عەرەبی ==
== چەند بەرنامەی بگۆڕی ئەلفوبێ ==
* [https://web.archive.org/web/20090621154824/http://converters.kurdishacademy.org/index.php بگۆڕی ئاکادمیای زمانی کوردی] بگۆڕی سۆرانی-[http://kurdishacademy.org/?q=node/145 یەکگرتوو]، بەدرخان-یەکگرتوو- سریلیک-یەکگرتوو، عەلی فۆنت-یونیکۆد، یەکگرتوو-سۆرانی
* [http://www.zkurd.org/?Besh=witar&kar=asayi&jimare=481 بگۆڕی سۆرانی-لاتینی، لاتینی-سۆرانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222225757/http://www.zkurd.org/?Besh=witar&kar=asayi&jimare=481 |date=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ }} بەرھەمی [http://www.zkurd.org زانستپەروەرانی کورد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170228013013/http://zkurd.org/ |date=٢٨ی شوباتی ٢٠١٧ }}
* [https://web.archive.org/web/20090211213415/http://tools.ferheng.org/arablatin.php Veguherandina nivîsên kurdî-erebî ⇒ kurdî-latînî]، بەرھەمی ferheng.org ، عەرەبی بۆ لاتینی ، بەرنامەیەکی سەرھێڵە کە لە ژێر مافی GNU AGPL بڵاو بووەتەوە
* [https://web.archive.org/web/20081217084045/http://www.namonet.com/latin2arabic.asp NamoEdit]، بەرھەمی NamoNet ، لاتینی بۆ عەرەبی ، بەرنامەیەکی سەرھێڵە
* بەرنامەی [[پەڵک کوردینووس]] ([http://sourceforge.net/projects/kurdinus/ پەڕەی پرۆژە لە sourceforge.net])
{{کۆڵکە}}
[[پۆل:نووسینی کوردی]]
50mhwn2w5zfmwipuhd5opfushpdpgu8
نیکۆلای ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ
0
1278
1683678
1129052
2026-10-08T13:39:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە)
1683678
wikitext
text/x-wiki
{{بێ سەرچاوە}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلای ریمسکی-کۆرساکۆڤ''' (بە ڕووسی: Николай Андреевич Римский-Корсаков، ''Nikolaj Andreevič Rimskij-Korsakov'') (١٨ مارس ١٨٤٤ – ٢١ تەمموز ١٩٠٨) مۆزیکدانەرێکی روسی بوو، یەکێکیش بو لە گروپی کۆمەلەی پێنجەکە. کۆرساکۆڤ لە بواری بە ئۆرکێسترا کردندا زۆر بەتوانا بو، کارە زۆر بەناوبانگەکانی لە بواری ئۆرکێسترادا کاپرێچیۆی ئیسپانی، و ئۆڤەرچەری روسیای رۆژھەلاتی و سویتی سیمفۆنی [[شەھرەزاد (ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ)|شەھرەزاد]].
رمسکی-کۆرساکۆڤ لەگەل [[میلی بالاکیرەڤ]] و رەخنەگر [[ڤلادیمیر ستاسۆڤ]]دا ھاوبەش بون لە پێکھێنانی ئەو کۆمەلەیە کە کاریان بۆ مۆزیکی نەتەوەیی روسیا دەکرد، کە ھەندێک لەو مۆزیکانە لە شێوەی مۆزیکی فۆلکلۆری روسییەوە وەرگیراون. پاشان دەبێتە مامۆستای ھارمۆنی لە کۆنسەرڤاتواری ست. پەتەرسبورگدا لە سالی ١٨٧١.
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ڕووسیا}}
== ئەمانەش ببینە ==
* [[شەھرەزاد (ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ)]]
{{پۆلی کۆمنز|Nikolai Rimsky-Korsakov}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئۆپێرا]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ڕۆمانتیک]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٠٨]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٤]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم]]
[[پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی تیخڤین]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ]]
ip9fgkj90o14k5fj4st1uv9yobhi9pc
پاردێز
0
1313
1683924
1681833
2026-10-08T20:32:09Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683924
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[Image:Jan Bruegel d. Ä. 003.jpg|thumb|150px|چەپ|''پاردێز'' بەرھەمی [[یەن برۆیگل]].]]
'''پاردێز''' یا [[بەھەشت]] شوێنێکی ئیدێالە. لە دیمەنی ئایینییەوە مرۆڤە پاکەکان لە جیھانی دیکەدا پاردێز دەبێتە بەشیان، لە رەوشێکدا کە مرۆڤە بەدکارەکان دەچنە [[دۆژە]].
== وشەرەتناسی (ئێتیمۆلۆژی) ==
وشەی پاردێز لە بنەرەتدا لە [[ئاوێستایی]] ''پەیری-دەێزە (-pairi.daêza)'' گیراوە کە لە دوو بەشی ''پەیری-'' ~ «گرتووپەڕ، پەرا» و ''دیز-'' ~ «دروستکردن، سازکردن» پیکھاتووە.
ئەم وشە لە زمانە کۆنە ئێرانییەکانەوە چووەتە ناو زۆربەی زمانانی گرنگی جیھانەوە: [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] ''پارادێیسۆس (παράδεισος)''، [[ئارامی]] ''پارادیسە (pardaysa)'' (پاردێزگای کەیانی)، [[ئەکەدی]] ''پاردێسو (pardesu)''، [[ئیلامی]] ''پارتێتاس (partetas)'' (شوێنەوار، ناوکۆ، گۆڕەپان)، [[زمانی عیبری|عیبری]] ''پاردێس (pardes)'' (باخ و بۆستان) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] ''فیردەوس (firdaws)''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Paradise {{!}} religion {{!}} Britannica.com|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/paradise-religion|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190506135125/https://www.britannica.com/topic/paradise-religion|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ئەم وشەیە لە زمانەکانی نوێی ئێرانیدا تەنیا لە [[زمانی کوردی|کوردی]] (پاردێز، پەردێز) و [[زمانی فارسی|فارسیی نوێ]] (پالیز) پاشماوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{ناکۆکیی نێوانویکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Paradise}}
{{تووڵی دەروازە|دین}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
4nxub3bmhhtooys7a2za8wpib15g61h
نۆسترادامۆس
0
1477
1683856
1683360
2026-10-08T20:08:59Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683856
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کەسایەتی
|ناو = میشێل دێ نۆسترادامۆس
|وێنە = Nostradamus by Cesar.jpg
|قەبارەی وێنە = 200px
|ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٥٠٣]]
|ڕێکەوتی مردن = [[١٥٦٦]]
| پیشە = [[دەرمانساز]]، [[نووسەر]]، [[وەرگێڕ]]، [[ئەستێرەناسی|راوێژکارى گەردوونى]]
| ناسراو بە هۆی = [[پێشبینیکردن]]
}}
'''نۆسترادامۆس''' (Michel de Nostredame)، لە ١٤ ی کانوونی یەکەمی ١٥٠٣ ی زاینیی لەدایکبووە، نۆسترادامۆس، ناوی [[لاتینی]] [[پزیشک]] و [[ئەستێرەناس]]ی [[فەرەنسی]]یە. ھەستاوە بە دانانی پەڕتووکێک بەناوی [[پێشنبینییەکان]]/ Les Propheties، کە گرنگترین رووداوەکان لەخۆ دەگرێت کە روودەدەن لەسەردەمی ئەوە بۆ کۆتایی جیھان، کە ئەو پێی وابوو کۆتایی جیھان ساڵی ٣٧٩٧ی زاینییە، نۆسترادامۆس، رووداوەکانی بەشێوەی چوارینە دەنووسیەوە کە تێگەیشتنیان زۆر گرانبوو/گرانە، بۆیە زۆرێک لە زانانیان و کەسانی خولیای پێشبنییەکان، ھەستاون بە لێکدانەوەی پێشبینییەکان، بە پەیوەندیگرتن لەگەڵ ئەو کەسە دیاریکراوانەی کە نۆسترادامۆس لە پەڕتووکەکەیدا ناوی ھێناون.
ناوبانگی لەوکاتەوە پەیدا بوو کە پەڕتووکی "[[پەڕتووکی پێشبینییەکانی نۆسترادامۆس|پێشبینییەکان کە بەپێشبینییەکانی نۆسترادامۆس ناسراون Les Propheties]] " نووسی، کە وای کرد بەگشتی خەڵک ھەمووی روویتێبکات. شاژنی [[فەرەنسا]] [[کاترین دی مێتچی]]/ Catherine de Medci داوای لێکرد کە نەخشەکراوێکی داڕێژراوی بۆ بکێشێت، تا شوێنی مێردەکەی و مناڵەکانی لەھەرکاتێکدا بێت و لەھەرشوێنێک بێت، بزانێت.
پێشبینییەکانی نۆسترادامۆس زۆرن، تیایاندایە ھاتوونەتەدی و ھەشیانە نەھاتوونەتە دی بەھۆی ئەوەی نۆسترادامۆس بۆخۆی ھەڵەی تیادا کردوون وەکو ئەو پێشبینییەی کە لەڕۆژی مردنیدا روودەدات کە گوایە ئەو دووکەسەی دەینێژن یەکێکیان لەھەمان رۆژدا دەمرێت و ئەوی دیکە شێت دەبێت. ھەروەھا لە پێشبینییەکانی تری، پێشبینی مردنی شاژن دینا و مردنی دایک تیریسا، ھەروەھا پێشبینی رووداوی [[١١ی ئەیلول]] و جەنگەکانی ناوچەی [[کەنداوی فارس]] کە ناودەبرێت بە [[عێراق]].
== بنچەی ==
میشێل دی نوسترام ( میشێل نۆتردامی Michel de Nostredame) کە ناوەکەی زۆرتر بە شێوە [[لاتینی]]یەکەی ناسراوترە –نۆسترادامۆس- لە پاش نیوەڕۆی چواردەھەم رۆژی مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٥٠٣، بەپێی رۆژمێری کۆن لە [[سان ریمی دی پرۆڤێنس]]/ St.Remy de province لەدایکبووە لە خوارووی [[فەرەنسا]]، خێزانەکەشی بەشێک نەبوە لە زنجیرەی پزیشکە [[جوولەکە]] [[ئیتاڵیا|ئیتاڵییە]]ناسراوەکان.
لەساڵی ١٤٩٥ ی زاینیی دا، خێزانەکەی پاشگەزبوونەوە لە [[ئایین]]ی [[جولەکە]] و چوونە سەر بڕوای [[کاسۆلۆکی]]،لەساڵی ١٥١٢ دا وەک ئەندامێکی لە نێو مەسیحییەکانداخۆیان راگەیاند، لەوکاتەدا نۆسترادامۆس ٨ ساڵ بووە.
{{commons|Michel de Nostredame}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەڕەنسا|پزیشکی}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{فەڕەنسا-کۆلکە}}
[[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم]]
[[پۆل:نۆسترادامۆس]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٣]]
[[پۆل:مردووانی ١٥٦٦]]
[[پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان]]
[[پۆل:پزیشکانی کۆشک]]
3usm4qzzdcia0nzs37siiilgw1vczdj
نەرمامێری سەرچاوە کراوە
0
1872
1684168
1519115
2026-10-09T01:38:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1684168
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Open Source Initiative keyhole.svg|alt=لۆگۆی سەرچاوە کراوە|وێنۆک|لۆگۆی سەرچاوە کراوە]]
بەو [[نەرمەکاڵای کۆمپیوتەر|نەرمەکاڵا]]یانە دەوترێت کە کۆدەکانیان ئاشکرا دەکەن بۆ پەرەپێدەران و بەکارھێنەران و بۆ زیاتر پەرەپێدان و دۆزینەوەی کەلێن لە نەرمەکاڵاکەدا. وە ڕێگە بە دەستکاریکردن و سەرلەنوێ بڵاوکردنەوەی دەدەن لەژێر ناوێکی تردا، بەمەرجێ نەرمەکاڵا نوێیەکەش لەژێر مافی سەرچاوە کراوەدا بوەشێندرێت. نەرمەکاڵای سەرچاوەکراوە زۆرجار بە ھاریکاری دروست ئەکرێت، مەرجیش نیە ئەوەی دروست ئەکرێت نەرمەکاڵا بێت، ئەکرێت [[ڕەقەکاڵا]]ش بێت.
مۆدێلی سەرچاوە کراوە، پەرەپێدان بەھەرەوەزی لە چەند سەرچاوەی سەربەخۆوە، وا ئەکات کەوا ئاسۆیەکی فرەڕەنگ بۆ دیزاین کردن بێتە ئاراوە و ھەر کۆمپانیایەک یان لایەنێک بتوانێ بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بتوانێ پەرەی پێ بدات و بەڕێوەی ببات. ڕاپۆرتێکی ستاندیش گروپ لە ٢٠٠٨دا ئەوە ئەخاتە ڕوو کە بەبەکارھێنانی سەرچاوە کراوە بەکارھێنەران ساڵانە ٦٠ ملیار دۆلاریان بۆ گەڕاوەتەوە.<ref>[http://www.marketwired.com/press-release/free-open-source-software-is-costing-vendors-60-billion-new-standish-group-international-844462.htm "ژووری ھەواڵی ستاندیش گروپ"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505061251/http://www.marketwired.com/press-release/free-open-source-software-is-costing-vendors-60-billion-new-standish-group-international-844462.htm |date= ٥ی ئایاری ٢٠١٦ }} (بڵاوکراوەی میدیای ).دوا سەردان ١٥-١٠-٢٠١٦</ref> لە ئیستادا وڵاتە گەورەکانی دنیا وەک [[ئەمریکا]] و [[بەریتانیا]]، ھەردوو خاوەن سیاسەتی سەرچاوە کراوەن بۆ وەبەرھێنان لە بواری نەرمەکاڵای دەوڵەتدا.
== پەراوێزەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Free software}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:نەرمامێرە خۆڕایییەکان]]
[[پۆل:نەرمەکاڵا]]
5j567v48t07dj3ly57r4a9xz9ki2jv3
ئیسلام
0
2366
1683630
1683198
2026-10-08T12:51:09Z
Épine
19745
دوایین گۆڕانکاریی دەق ڕەد کرایەوە (لە لایەن [[تایبەت:بەشدارییەکان/~2026-54052-22|~2026-54052-22]]) و گەڕێنرایەوە بۆ پێداچوونەوەی 1682811 لە لایەن SakuraBot: لە زانستنامە ئەمە پێویست نییە.
1683630
wikitext
text/x-wiki
{{ئیسلام}}
{{بیروبڕوای ئایینی
| بیروبڕوا = ئیسلام
| وێنە = [[پەڕگە:IslamSymbol ر.svg|120px]]
| لێدوان = مانگ و ئەستێرە، یەکێک لە ھێماکانی ئیسلام
| ئایین = ئیسلام
| سەرکردە = [[محەممەد|محەممەدی کوڕی عەبدوڵڵا]]
| مێژووی دەرکەوتن = سەرەتاکانی سەدەی حەوتەم
| شوێنی دەرکەوتن = [[مەککە]]، حیجاز، ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]]
| لق لێ بۆوە = [[سوننی]]، [[شیعە]]
| شوێنگە = باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]، باکووری ئەفریقا، وڵاتەکانی بەلقان، و کەمایەتی لە ھەموو وڵاتەکانی جیھان.
| چەندجارەیی = ٢ ملیار شوێنکەوتوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country |سەردێڕ=Muslim Population By Country 2021 |وێبگە=World Population Review |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref><ref name="Pew2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Religious Composition by Country, 2010–2050 |ناونیشان=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200615053333/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Pew Research Center]]}}</ref>
| دامەزرێنەر = [[محەممەد|محەممەدی کوڕی عەبدوڵڵا]]
| زانستگەکان = - [[مزگەوتی حەرام]]، [[مەککە]]، [[عەرەبستانی سعوودی]] {{flagicon|عەرەبستانی سعوودی}}{{ھن}}- [[مزگەوتی پێغەمبەر]]، [[مەدینە]]، عەرەبستانی سعوودی {{flagicon|عەرەبستانی سعوودی}}{{ھن}}- [[مزگەوتی ئەقسا]]، [[قودس]]، [[فەلەستین]] {{flagicon|ئیسرائیل}}
| ھاوشێوەیی = [[حەنەفی]]، [[جوو]]، [[مەسیحی]]، سائیبی، [[سیخی]]، [[ئێزیدی]]، [[یارسان]]ی، [[بەھایی]].
| بڕواگەل= ئایینە ئیبراھیمییەکان}}
'''ئیسلام''' ئایینێکی [[یەکتاپەرستی]]یە، بەو کەسەی باوەڕی بە ئیسلام ھەبێت دەوترێت [[موسڵمان]]، ئیسلام بە ٢ ملیار و ھەشت ملیۆن شوێنکەوتوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World population 2022 {{!}} Population clock live|ناونیشان=https://countrymeters.info/en/World#religion|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=countrymeters.info}}</ref> دوای ئایینی [[مەسیحییەت]] بە دووەم گەورەترین ئایینی جیھان دادەنرێت،<ref name="Pew2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Religious Composition by Country, 2010–2050 |ناونیشان=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200615053333/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Pew Research Center]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country |سەردێڕ=Muslim Population By Country 2021 |وێبگە=World Population Review |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> یان ٢٥٪ لە دانیشتووانی جیھان بە [[موسڵمان]] دانراون،<ref>"[https://www.lexico.com/en/definition/muslim Muslim] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160729005309/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/muslim|date=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}." ''[[Oxford Dictionaries|Lexico]]''. UK: [[Oxford University Press]]. 2020.</ref><ref>https://timesprayer.com/muslim-population/</ref> مسوڵمانەکان زۆرینەی دانیشتووانی [[ئیسلام بەپێی وڵات|٤٧ وڵات]] پێک دێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Muslim Majority Countries 2021 |ناونیشان=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-majority-countries |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=worldpopulationreview.com}}</ref><ref>[[Pew Forum|The Pew Forum on Religion and Public Life]]. December 2012. "[https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2014/01/global-religion-full.pdf The Global Religious Landscape: A Report on the Size and Distribution of the World's Major Religious Groups as of 2010]." DC: Pew Research Center. [https://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-exec/ Article].</ref>
موسڵمانان باوەڕیان بەوە ھەیە کە پێغەمبەرەکەیان [[محەممەد]] دوایین نێردراو و پێغەمبەری '''[[خوا لە ئیسلامدا|اللە]]''' ([[خودا|خوا]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=من ھو خاتم الأنبیاء والمرسلین سطور|ناونیشان=https://sotor.com/من_ھو_خاتم_الأنبیاء_والمرسلین|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=sotor.com|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://sotor.com/%D9%85%D9%86_%DA%BE%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1_%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%86 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> ھەروەک باوەڕیان بە ڕۆژی دوایی و [[فریشتە لە ئیسلامدا|فریشتەکان]] ھەیە و [[قورئان]] بە پەیامی ڕەوانەکراوی خوا دەزانن بۆ سەر محەممەد، قورئان سەرچاوەی یەکەمی [[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلامە]]، پاشان کردەوەکان و وتەکانی محەممەد ([[موستەحەب|سوننەت]]) دێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما ھی مصادر التشریع الإسلامی|ناونیشان=https://mawdoo3.com/ما_ھی_مصادر_التشریع_الإسلامی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D9%85%D8%A7_%DA%BE%DB%8C_%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=المصادر التی تؤخذ منھا شرائع الإسلام وأحکامھ|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/53614/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مصادر التشریع الإسلامی - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/112268/مصادر-التشریع-الاسلامی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref> ھەروەک موسڵمانان باوەڕیان بە ھەموو نێردراو و پێغەمبەرەکانی پێش محەممەد ھەیە وەک [[ئیبراھیم]] و [[یووسف]] و [[مووسا]] و [[عیسا]] بەتایبەت ئەوانەی ناویان لە قورئاندا ھاتبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالأنبیاء والرسل حقیقتە ومقتضیاتە - موقع مقالات إسلام ویب|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/article/13386/الإیمان-بالأنبیاء-والرسل-حقیقتھ-ومقتضیاتھ|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.islamweb.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=الإیمان بالأنبیاء والرسل من أصول الإیمان|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/97433/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالأنبیاء والرسل من أرکان الإیمان ولیس الإیمان بالرسل فقط - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/138141/الایمان-بالانبیاء-والرسل-من-ارکان-الایمان-ولیس-الایمان-بالرسل-فقط|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=التحریر|سەردێڕ=الإیمان بالأنبیاء والرسل – بصائر|ناونیشان=https://basaer-online.com/2010/10/2010-10-28-11-50-03/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210523122414/https://basaer-online.com/2010/10/2010-10-28-11-50-03/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المبحث الأول: معنی الإیمان بالرسل|ناونیشان=https://dorar.net/aqadia/1906|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181015214153/http://dorar.net/aqadia/1906|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
زۆربەی موسڵمانانی ئەمڕۆ لەسەر مەزھەبی [[سوننە]] یان [[شیعە|شیعەن]] و ھەندێ کەمایەتی تر ھەیە کە لەسەر مەزھبی ترن، [[ئیندۆنیزیا]] گەورەترین وڵاتی ئیسلامییە لە ئێستادا ١٣٪ موسڵمانانی جیھان لە خۆ دەگرێت، و ئەوانەی تر دابەشدەبن لە جیھاندا بەم شێوەیە: ٢٥٪ لە [[باشووری ئاسیا]]، ٢٠٪ لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]، ٢٪ لە [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]]، ٤٪ لە وڵاتەکانی تری باشووری ئاسیا و ١٥٪ لە ئەفریقیا و ھەروەک چەند [[کۆمەڵگە]]یەکی ئیسلامی ھەیە لە [[چین]] و [[ڕووسیا]]دا بەڵام بە کەمایەتی دادەنرێن، لەبەر زۆریی ژمارەی دانیشتووانیان، ژمارەی موسڵمانان ئەمڕۆ دەگاتە ١٬٩ ملیارد کەس بەم شێوەیە ٢٤٫٩٪ی دانیشتووانی ٤٧ وڵات پێک دەھێنن؛ و ژمارەیەکی زۆر [[موسڵمان]] ھەیە لە وڵاتە پیشەسازییەکانی وەک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[کەنەدا]] و وڵاتەکانی ئەورووپای ڕۆژاوا، ئەمیش بەھۆی کۆچکردن بووە بۆ سەرچاوەی بژێوی، و ڕێژەی موسڵمانان لەم وڵاتانە بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات و ئەویش بەھۆی ئەوەی ھەندێ لە نەوەکانیان ھەڵدەستن بە ناسین و نزیکبوونەوە لەم ئایینە، ئەمەش وای کردووە ژمارەیەک لە شارەزایان وا دابنێن کە ئیسلام خێراترین بڵاوبوونەوەی ھەیە لە نێو ئایینەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=الغاردیان: الإسلام سیکون الدیانة الأولی فی العالم بحلول سنة 2060|ناونیشان=https://www.france24.com/ar/20180904-الإسلام-الدیانة-الأولی-العالم-نمو-دیموغرافیا-المسیحیة-الیھودیة|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=فرانس 24 / France 24|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھل یموت الدین فی مختلف أنحاء العالم؟|ناونیشان=https://www.bbc.com/arabic/world-47484337|newspaper=BBC News عربی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لماذا سیصبح الإسلام فی ریادة الادیان العالمیة؟|ناونیشان=https://annabaa.org/arabic/variety/24466|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=annabaa.org|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بالأرقام.. الدین الأسرع نموا.. ھذە تحولات نسب المسلمین وکافة الأدیان|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/cultureandart/2019/10/29/الدین-نسب-المسلمین-الأدیان|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/new_roj_13032018|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دراسة أمریکیة: الإسلام الدین الوحید الأسرع نموا من نمو سکان العالم وسیصبح أکبر الأدیان عام 2070|ناونیشان=https://ar.qantara.de/content/دراسة-أمریکیة-الإسلام-الدین-الوحید-الأسرع-نموا-من-نمو-سکان-العالم-وسیصبح-أکبر-الأدیان-عام|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Qantara.de موقع قنطرة للحوار مع العالم الإسلامی |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Why Muslims are the world’s fastest-growing religious group {{!}} Pew Research Center|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/04/06/why-muslims-are-the-worlds-fastest-growing-religious-group/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190514123559/https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/04/06/why-muslims-are-the-worlds-fastest-growing-religious-group/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== ئەرکانەکانی ئیسلام ==
{{سەرەکی|ئەڕکانەکانی ئیسلام|شایەتمان|نوێژ|ڕۆژوو|زەکات|حەج}}
{{ئەڕکانەکانی ئیسلام}}
'''ئەرکانەکانی ئیسلام''' پێنجن، وەک لە فەرموودەیەکی پێغەمبەر محەممەد ھاتووە کە [[بوخاری]] و [[موسلیم کوڕی حەجاج|موسلیم]] ڕیوایەتیان کردووە:
پێغەمبەری ئیسلام گوتویوتی: ئیسلام لەسەر پێنج بنەما دامەزراوە: شایەتمان، نوێژکردن، دانی زەکات، [[ڕۆژووی ڕەمەزان]] و حەج.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حدیث بُنی الإسلام علی خمس - موقع مقالات إسلام ویب|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/article/59048/حدیث-بُنی-الإسلام-علی-خمس|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.islamweb.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=(بنی الإسلام علی خمس) - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/articles/36/بنی-الاسلام-علی-خمس|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=تخریج حدیث: بنی الإسلام علی خمس|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/92152/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شرح حدیث (بنی الإسلام علی خمس)|ناونیشان=http://www.saaid.net/Doat/binbulihed/11.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.saaid.net}}</ref>
# شایەتمان: شایەتمان (أشھد ان لا الە الا اللە وأشھد ان محمد ڕسول اللە) واتە شایەتی دەدەم ھیچ پەرستراوێکی بە حەق نییە بێجگە لە (اللە) و شایەتی دەدەم کە محەممەد پێغەمبەری خوایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الإسلام|یەکەم=ھذە المقالة جزء من سلسلة: الإسلام العقائد فی الإسلام توحید اللە الإیمان بالملائکة الإیمان بالکتب السماویة الإیمان بالرسل والأنبیاء الإیمان بالیوم الآخر الإیمان بالقضاء والقدر أرکان الإسلام شھادة أن لا إلە إلا اللە وأن محمد ڕسول اللە إقامة الصلاة إیتاء الزکاة صوم رمضان الحج مصادر التشریع الإسلامی القرآن الکریم السنة النبویة • أحادیث أھل البیت إجماع أقوال العلماء • القیاس الإجتھاد شخصیات محوریة محمد ڕسول اللە الانبیاء • أھل البیت الصحابة • الخلفاء الراشدون الأئمة • أمھات المؤمنین الفرق أھل السنة والجماعة الشیعة الاثنا عشریة • الشیعة الإسماعیلیة الإباضیة • فرق اخری التاریخ والجغرافیا مدن مقدسة مکة المکرمة المدینة المنورة • القدس الشریف مواقع مقدسة المسجد الحرام المسجد النبوی • المسجد الأقصی الخلافة الإسلامیة الخلافة الراشدة الخلافة الأمویة • الخلافة العباسیة الخلافة القرطبیَّة • الخلافة الموحدیَّة الخلافة الفاطمیة • الخلافة العثمانیة الفتوحات الإسلامیة مکة • الشام • العراق • فارس مصر • الأندلس • الغال القسطنطینیة • جنوب إیطالیا • الھند أعیاد ومُناسبات الأعیاد فی الإسلام عید الفطر • عید الأضحی مناسبات إسلامیة ذکری المولد النبوی • ذکری عاشوراء احتفال رأس السنة الھجریَّة إحیاء لیلة القدر إحیاء لیلة النصف من شعبان ذکری الإسراء والمعراج الإسلام فی العالم الإسلام فی أوروبا الإسلام فی أفریقیا الإسلام فی آسیا الإسلام فی الأمریکتین الإسلام فی أوقیانوسیا انظر أیضًا الثقافة الإسلامیة الإسلام والأدیان الاخری العالم الإسلامی بوابة|سەردێڕ=الشھادتان|ناونیشان=https://www.marefa.org/الشھادتان|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=المعرفة|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.marefa.org/%D8%A7%D9%84%D8%B4%DA%BE%D8%A7%D8%AF%D8%AA%D8%A7%D9%86 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref>
# نوێژ: یەکێکە لە پەرستنەکانی کە موسڵمانان پێی ھەڵدەستن ڕۆژانە، [[نوێژ]] فەرزکراوە لەسەر موسڵمانان لە ڕۆژێکدا پێنج جار (بەیانی، نیوەڕۆ، عەسر، ئێوارە، خەوتنان)، و دەبێت موسڵمانان ڕوو بکەنە کەعبە لە [[مەککە]] لە کاتی نوێژدا.<ref name="حکم الصلاة وأھمیتھا">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حکم الصلاة وأھمیتھا|ناونیشان=https://binbaz.org.sa/categories/fiqhi/23|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=binbaz.org.sa|زمان=ar}}</ref> جگە لە نوێژە فەرزکراوەکان چەند نوێژێکی تر ھەیە وەک [[نوێژی جێژن (ئیسلام)|نوێژی جەژن]] و [[نوێژی مردوو]] و [[نوێژەبارانە]] و ھتد.. لە زۆربەی وڵاتە ئیسلامییەکاندا بانگ دەدرێت لە کاتی نوێژدا و ھەروەھا نوێژ بە زمانی عەرەبی بە جێ دەھێنریت.
# زەکاتدان: بەخشینێکە لە ماڵی موسڵمانە داراکان بۆ نەدار و ھەژارەکان، ئەمەش فەرزە لەسەر ھەموو ئەو موسڵمانانەی لە توانایان ھەیە، ھەروەک زەکات جیاوازە لەو خێرەی کە موسڵمانان خۆبەخشانە خۆیان دەیکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فریضة الزکاة فی الإسلام|ناونیشان=https://ar.islamway.net/article/60367|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ar.islamway.net|زمان=ar}}</ref>
# ڕۆژوو گرتن: لە مانگی [[ڕەمەزان]]دا موسڵمانان ھیچ خواردن و خواردنەوەیک ناخۆن و ناخۆنەوە لە بەرەبەیانەوە تا خۆراوابوون، ھەروەک پێویستە لە ھەڵەی تر دوور بکەونەوە، و زۆر پەرستن بە ئەنجام بگەیەنن. ڕۆژوو لەسەر کەسانی نەخۆش و گەشتیار نییە و دەتوانن لە کاتێکی تر لە ساڵەکەدا بیگرنەوە، پێش ھاتنی ڕەمەزانێکی نوێ، یان بە بەخشینی ماڵ بە نەداران بۆ ئەوانەی کە نەتوانن بەڕۆژوو بن وەک کەسانی بەتەمەن. ڕۆژوو لای موسڵمانان کارێکی گران نییە، بەڵکو مەبەستێکی ڕۆحی و تەندروستی ھەیە، کە سودێکی تەندروستی زۆری ھەیە ھەروەک وا دەکات کە موسڵمانان یارمەتی ھەژاران بدەن بەھۆی ھەستکردن بە برسێتی، و ھەروەھا دەبێتە ھۆی نزیکبوونەوەی زیاتر لە خوا بە ھەموو مانا باوەڕی و ڕۆحییەکان.<ref name="حکم الصلاة وأھمیتھا"/>
# حەج: بریتییە لە سەردانی [[کەعبە]] «ماڵی خوا» لە [[مەککە]] لە مانگی زیلحەجە. ئەمەش فەرزە لەسەر ھەر موسڵمانێک کە لە توانایدا ھەبێت ئەرکانەکانی حەج بە جێ بھێنێت بە لایەنی کەمەوە جارێک لە ژیانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تعریف الحج|ناونیشان=https://mawdoo3.com/تعریف_الحج|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref>
== بیروباوەڕ ==
{{سەرەکی|بیروباوەڕی ئیسلامی|پایەکانی باوەڕ}}
بەپێی [[قورئان]]، موسڵمانان باوەڕیان بە خودا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرەکانی و ڕۆژی دوایی ھەیە. موسڵمانانی سوننە قەزا و قەدەریشی بۆ زیاد دەکەن بە گەڕانەوە بۆ وتەیەکی پێغەمبەر [[محەممەد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أرکان الإسلام وأرکان الإیمان - إسلام ویب - مرکز الفتوی|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/47159/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.islamweb.net}}</ref>
موسڵمانان باوەڕیان بەوە ھەیە کە بێجگە لە [[خوا لە ئیسلامدا|اللە]] ھیچ خودایەکی تر نییە و خودا [[گەردوون]] و ھەرچییەکی تێدایە دروست کردووە، قورئانی بۆ محەممەد ناردووە لە ڕێگەی جوبرەیل، کە ئەمەش دوایین پەیامە لەو پەیامانەی کە خودا ناردوونی بۆ پێغەمبەرەکانی، و پێغەمبەرەکان ئەو پیاوانەن کە خودا ھەڵی بژاردوون تا پێغەمبەر بن.
=== خودا (ﷲ) ===
{{سەرەکی|خوا لە ئیسلامدا}}
[[پەڕگە:Allah calligraphy in green background.png|چەپ|بێچوارچێوە]]
بنەمای ئیسلام دادەنرێت بە باوەڕ بوون بە خودای تاک، کە نەمرە و غافڵ نابێت و دادپەروەرە و ستەم لە کەس ناکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما معنی الإیمان باللە؟ - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/34630/ما-معنی-الایمان-باللھ|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref> ھیچ ھاوەڵێکی نییە، لە کەس نەبووە و کەسی لێ نەبووە، بەخشندە و میھرەبانە، لە گوناھ خۆش دەبێت و گەڕانەوە وەردەگرێت و جیاوازی ناکات لە نێوان خەڵکدا تەنھا بە کردەوەی چاک نەبێت. دروستکەری گەردوونە و باڵادەستە بەسەر ھەموو شتێکیدا، و لە بیروباوەڕی ئیسلامیدا ھیچ شتێک ھاوشێوەی خودا نییە و جیاوازە لە ھەموو دروستکراوانی و دوورە لە پێشبینی بەشەر،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=الإیمان باللە وآثارھ|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/136804/الإیمان-باللھ-وآثارھ/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref> موسڵمانان باوەڕیان بە بوونی ھەیە و دەیپەرستن بێ ئەوەی بیبینن، خودا نەوەد و نۆ ناوی ھەیە کە ناسراون بە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوە جوانەکانی خودا]] کە ئەم ناوانە ستایش و پێداھەڵدان و پیرۆزکردنن کە لە قورئاندا یان لەسەر زمانی یەکێک لە پێغەمبەرەکان ھاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الصلابی|یەکەم=د علی|سەردێڕ=10 أمور یقوی بھا الإیمان باللە تعالی|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/blogs/2018/5/20/10-أمور-یقوی-بھا-الإیمان-باللھ-تعالی|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما معنی الإیمان باللھ|ناونیشان=https://mawdoo3.com/ما_معنی_الإیمان_باللھ|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D9%85%D8%A7_%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%A5%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%84%DA%BE |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ص6 - دروس للشیخ عبد العزیز بن باز - الإیمان باللە - المکتبة الشاملة الحدیثة|ناونیشان=https://al-maktaba.org/book/7680/70|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=al-maktaba.org}}</ref>
=== فریشتە ===
{{سەرەکی|فریشتە لە ئیسلامدا}}
باوەڕ بە فریشتەکان دادەنرێت بە یەکێک لە بنەماکانی ئیسلام.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالملائکة {{!}} الموقع الرسمی لمعالی الشیخ عبد الکریم بن عبد اللە الخضیر - حفظە اللە تعالی -|ناونیشان=https://shkhudheir.com/lecture/1569280081|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=shkhudheir.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190043/https://shkhudheir.com/lecture/1569280081|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=بحث عن الإیمان بالملائکة والرسل|ناونیشان=https://mqaall.com/theme-faith-angels-messengers/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=مقال|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190044/https://mqaall.com/theme-faith-angels-messengers/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی قورئان فریشتە ویستێکی سەربەخۆیان نییە، بەڵکوو دروستکراون بۆ گوێڕایەڵی خودا و بەجێھێنانی فەرمانەکانی. ناخۆن و ناخۆنەوە بەڵکوو بەندەی ڕێزلێنراون و لە فەرمانی خودا دەرناچن و سەرپێچی ناکەن. ئەرکی فریشتەکان گەیاندنی نیگای خودا دەگرێتەوە لەگەڵ ھەڵگرتنی [[عەرش]]، پیرۆزکردنی خودا، تۆمارکردنی کردەوەی کەسەکان لە چاکە و خراپە، کێشانی ڕۆح کاتی مردن و ھتد. موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە فریشتە لە نوور دروست کراوە، ھەر وەک [[جنۆکە]] لە [[ئاگر]] دروست کراوە و [[ئادەم]] لە قوڕ دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1 - تعریف الملائکة وحقیقتھم ومادة خلقھم|ناونیشان=https://alsallabi.com/article/1608|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=alsallabi.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190057/https://alsallabi.com/article/1608|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=الإیمان بالملائکة|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/66304/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref>
=== قورئان ===
{{سەرەکی|قورئان}}
[[پەڕگە:Mamluk era Quran, circa 1380, open to sura 16.jpg|وێنۆک|349x349پیکسڵ|قورئانێکی سەردەمی [[مەمالیکەکان]] نزیکەی ساڵی ١٣٨٠، [[سووڕەتی نەحل|سوورەتی ئەل-نەحل]]]]
موسڵمانان قورئان دادەنێن بە وتەی خودا، و ئایەتەکانی نێرراون بە [[زمانی عەرەبی]]ی ڕوون بۆ پێغەمبەر [[محەممەد]] لە ڕێگەی جوبرەئیل،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما ھو القرآن الکریم سطور|ناونیشان=https://sotor.com/ما-ھو-القرآن-الکریم/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=sotor.com|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://sotor.com/%D9%85%D8%A7-%DA%BE%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85/ |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> لە کاتی ناردنییەوە دەوروبەری ساڵی٦١٠ تا کۆچی دوایی کە دەکاتە ٦٣٢، قورئان کۆکرایەوە لە یەک کتێبدا لە سەردەمی خەلیفە [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبووبەکردا]]، و پاشان چەندین نوسخەی لێ گیرایەوە و دابەش کرا لە سەردەمی خەلیفە [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جمع القرآن، نقد الوثائق وعرض الحقائق|ناونیشان=http://iicss.iq/?id=180|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=المرکز الاسلامی للدراسات الاستراتیجیة}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جمع القرآن الکریم فی عھد الخلفاء الراشدین - الجزء: 1 صفحة: 5|ناونیشان=https://quranpedia.net/ar/book/816/1/5|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=quranpedia.net|زمان=en}}</ref> موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە قورئان ھیچ گۆڕانکارییەکی تێدا ناکرێت و خوا دەیپارێزێت، و ھەموو موسڵمانان بە جیاوازی مەزھەب و تایفەوە یەک نوسخەی قورئان کۆیان دەکاتەوە تا ئێستا. [[قورئان]] دابەش دەبێت بۆ ١١٤ [[سوورەت]]، و ٦٢٣٦ [[ئایەت]] لە خۆ دەگرێت، و دادەنرێت بە سەرچاوەی سەرەکی بۆ بنەماکانی ئیسلام و موسڵمانان چۆن باوەڕیان بە قورئان ھەیە بە ھەمان شێوە باوەڕیان بە کتێبەکانی پێشتر ھەیە کە دابەزێنراون لەلایەن خوداوە بۆ سەر ھەندێک لە پێغەمبەران، وەک [[تەورات]] کە نێرراوە بۆ مووسا، و [[زەبوور]] نێرراوە بۆ داوود، سوحفی ئیبراھیم، و [[ئینجیل]] کە ڕەوانە کراوە بۆ عیسای کوڕی مریەم. باوەڕبوون بەم کتێبە (قورئان) مەرجی باوەڕە لای موسڵمانان و ئەوەی نکوڵی شتێکی قورئان بکات بە بێ باوەڕ دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الصلابی|یەکەم=د علی|سەردێڕ=أھمیة الکتب السماویة وجوب الإیمان بھا|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/blogs/2019/8/11/أھمیة-الکتب-السماویة-ووجوب-الإیمان|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الباب الأول: الإیمان بالکتب تعریفە وأھمیتە وحکمە وحقیقتە وثمرتە - الموسوعة العقدیة - الدرر السنیة|ناونیشان=https://dorar.net/aqadia/1749/الباب-الأول%3A-الإیمان-بالکتب-تعریفھ-وأھمیتھ-وحکمھ-وحقیقتھ-وثمرتھ|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220123024450/https://www.dorar.net/aqadia/1749/الباب-الأول:-الإیمان-بالکتب-تعریفھ-وأھمیتھ-وحکمھ-وحقیقتھ-وثمرتھ|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الایمان بالقران الکریم من الایمان – المحیط|ناونیشان=https://www.almuheet.net/post/234303|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.almuheet.net|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190047/https://www.almuheet.net/post/234303|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== پێغەمبەرەکان ===
{{سەرەکی|پێغەمبەران لە ئیسلامدا}}
پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا ناسراون بەو کەسانەی کە خودا ھەڵی بژاردوون تا پەیامەکەی بگەیێنن، کە ئەوان تەنھا بەشەر بوون بەڵام خودا توانای دروستکردنی موعجیزەی پێ داون تا پێغەمبەرایەتییان بسەلمێنێت، موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە ھەموو پێغەمبەرەکان بانگەوازیان بۆ ئایینی ئیسلام کردووە بەڵام بە پەیامی جیاواز، یان بانگەوازیان کردووە بۆ ئەو بنەمایانەی ئیسلام بانگەوازی بۆ دەکات بەڵام بەپێی ھەلومەرجی سەردەمەکانیان و ئاستی نەتەوەکانیان، و کۆتایی ئەو پەیامانە پەیامی محەممەدی کوڕی عەبدوڵڵا بووە، کە موسلمانان بە دوایین پەیام و دوایین پێغەمبەری دادەنێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فصل: معنی الإیمان بالرسل:{{!}}نداء الإیمان|ناونیشان=http://www.al-eman.com/الکتب/موسوعة%20الفقھ%20الإسلامی/معنی%20الإیمان%20بالرسل%3A/i582%26d916195%26c%26p1|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.al-eman.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190042/http://www.al-eman.com/الکتب/موسوعة%20الفقھ%20الإسلامی/معنی%20الإیمان%20بالرسل%3A/i582%26d916195%26c%26p1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالرسل - ڕکن المسلم|ناونیشان=https://roknalmoslem.com//a/الإیمان-بالرسل|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=roknalmoslem.com|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://roknalmoslem.com//a/%D8%A7%D9%84%D8%A5%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D9%84 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref>
و [[محەممەد]] پێغەمبەری ئیسلامە، کە موسڵمانان وەک دامەزرێنەری ئایین سەیری ناکەن، بەڵکوو وەک نوێکەرەوەیەکی ئیسلامی بنەڕەتی و بیروباوەڕی یەکتاپەرستی کە خودا ناردوویەتی بۆ پێغەمبەرەکانی پێشتر وەک ئادەم و [[ئیبراھیم]] و [[مووسا]] و [[عیسا]] و ئەوانی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالرسل -علیھم السلام- - ملتقی الخطباء|ناونیشان=https://khutabaa.com/index.php/ar/article/الإیمان-بالرسل-علیھم-السلام|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=khutabaa.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://khutabaa.com/index.php/ar/article/%D8%A7%D9%84%D8%A5%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D9%84-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%BE%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> لە ئیسلامدا سەیری محەممەد دەکرێت وەک دوایین و گەورەترین پێغەمبەر. لە ماوەی ٢٣ ساڵی کۆتایی ژیانیدا، یان لە سەرەتای تەمەنی چل ساڵییەوە محەممەد نیگای خودای پێ گەیشت لە ڕیگەی فریشتە ([[جبرەییل|جوبرەیل]]). موسڵمانان ھەر وەک ئەوەی باوەڕیان بە محەممەد ھەیە باوەڕیان بە ھەموو پێغەمبەرەکانی تریش ھەیە، وەک ئادەم و [[نووح]] و ئیبراھیم و مووسا و عیسا و ھتد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المبحث الأول: معنی الإیمان بالرسل|ناونیشان=https://dorar.net/aqadia/1906|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181015214153/http://dorar.net/aqadia/1906|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالرسل {{!}} دلیل المسلم المیسر|ناونیشان=https://imuslimguide.com/ar/faith/13|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=imuslimguide.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190053/https://imuslimguide.com/ar/faith/13|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== ڕۆژی دوایی ===
{{سەرەکی|ڕۆژی دوایی لە ئیسلامدا}}
ڕۆژی دوایی، یان ڕۆژی قیامەت، یان ڕۆژی دین یان زۆر ناوی تر کە لە قورئاندا ھاتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=التفسیر المیسر {{!}} التفسیر التفاعلی|ناونیشان=https://read.tafsir.one/almuyassar|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=read.tafsir.one}}</ref> کە ڕۆژی لێپرسینەوەیە بەپێی بیروباوەڕی ئیسلامی، کۆتایی جیھان و تەواو بوونی ژیانی دونیای تێدایە و ھەموو خەڵک کۆ دەکرێنەوە بۆ لێپرسینەوە لەلایەن خوداوە پاشان شوێنیان [[بەھەشت]] یان [[جەھەنەم]] دەبێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالیوم الآخر {{!}} دلیل المسلم الجدید|ناونیشان=https://www.newmuslimguide.com/ar/your-faith/354|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.newmuslimguide.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190056/https://www.newmuslimguide.com/ar/your-faith/354|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> چاکەکاران دەچنە بەھەشتەوە کە جێگەیەکی خۆشە و بەھرەوەر دەبن لە ھەموو خۆشییەک، و ئەوەی کردەوەی خراپ بووە لە ژیانی دونیادا لە دۆزەخدا سزا دەدرێت، لە قورئاندا ھاتووە کە بە تەنھا خودا کاتی تەواو بوونی دونیا دەزانێت، و ھیچ کام لە دروستکراوەکانی نایزانن، و نیشانەکانی ڕۆژی کۆتایی لای موسڵمانانی سوننە دەبێت بە دوو بەشەوە کە نیشانە بچووکەکان و نیشانە گەورەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھل تھون وتعظم أھوال القیامة بدرجة الإیمان والصلاح|ناونیشان=https://binbaz.org.sa/fatwas/28503/ھل-تھون-وتعظم-اھوال-القیامة-بدرجة-الایمان-والصلاح|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=binbaz.org.sa|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210524170418/https://binbaz.org.sa/fatwas/28503/ھل-تھون-وتعظم-اھوال-القیامة-بدرجة-الایمان-والصلاح|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان باللە والیوم الآخر روابط ومعانی|ناونیشان=https://www.albayan.co.uk/article2.aspx?id=4698|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.albayan.co.uk}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.albayan.co.uk/article2.aspx?id=4698 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref>
=== قەزا و قەدەر ===
{{سەرەکی|قەزا و قەدەر}}
موسڵمانانی سوننە لەو باوەڕەدان کە ھەموو شتێک نووسراوە پێش دروستبوونی مرۆڤ و ئەمەش خودا بە تەنھا دەیزانێت، ئەمە وەکوو زاراوە ھەموو کردار و ھەڵسوکەوتێک دەگرێتەوە کە مرۆڤ دەسەڵاتی نەبێت بە سەریدا وەک [[تۆرنادۆ|گەردەلوول]] و [[بوومەلەرزە]] و ڕووداوە ھاوشێوەکانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالقدر - الموقع الرسمی لفضیلة الشیخ عبد الرحمن بن ناصر البراک|ناونیشان=https://sh-albarrak.com/article/5117|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=sh-albarrak.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بحث عن الایمان بالقدر شامل مع المراجع - موسوعة|ناونیشان=https://www.mosoah.com/people-and-society/religion-and-spirituality/%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250513103103/https://www.mosoah.com/people-and-society/religion-and-spirituality/%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الإیمان بالقضاء والقدر {{!}} شبکة بینونة للعلوم الشرعیة|ناونیشان=https://www.baynoona.net/ar/article/487|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.baynoona.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225190055/https://www.baynoona.net/ar/article/487|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== مێژووی ئیسلامی ==
[[پەڕگە:Age of Caliphs.png|وێنۆک|380px|فەتحە ئیسلامییەکان لە سەردەمی پێغەمبەرایەتییەوە تا سەردەمی ئەمەوییەکان]]
{{سەرەکی|مێژووی ئیسلام}}
مێژووی ئیسلامی دابەش دەبێت بۆ چەند سەردەمێک بەپێی ئەو خەلافەتە جیاوازانەی کە ڕابوردوون بەسەر دەوڵەتی ئیسلامی و ئەو خێزانانەی حوکمیان کردووە، و مێژووی ئیسلامی دەست پێدەکات لە سەردەمی پێغەمبەر [[محەممەد]]، و ئەو قۆناغە ناو دەبرێت بە سەردەمی پێغەمبەرایەتی، کە تێیدا بانگەوازی ئیسلامی دەستی پێکرد لە نێو [[عەرەب]]دا، وردە وردە ئایینەکە بڵاوبوویەوە تا زۆربەی دانیشتووانی نیمچە دوورگەی عەرەبی باوەڕیان پێ ھێنا، و لەدوای کۆچی دواییی پێغەمبەر محەممەد چوار لە ھاوەڵە گەورەکانی کارووباری موسڵمانانیان گرتە دەست، کە ئەوانیش [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبووبەکری]] سدیق و [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەری کوڕی خەتاب]] و [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]] و [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوتالیب]] بوون و ناسراون بە [[خەلافەتی ڕاشدین|خەلیفەکانی ڕاشدین]] یان جێنشینەکانی ڕاشدین، کە لەسەردەمی {{قت|ئەماندا}} فراوانبوونی ئیسلامی گەیشتە دەرەوەی [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]]، لە دوای سەردەمی خەلافەتی ڕاشدین [[دەوڵەتی ئەمەوی|سەردەمی ئەمەوی]] دێت، کە بەنی ئومەیە جێ نشینیان گرتە دەست و فراوانبوونی ئیسلامی بەردەوام بوو تێیدا تا گەیشتە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]]، لە کۆتایی ئەم سەردەمەدا نەوەکانی عەباسی کوڕی عەبدول موتەلیب کە مامی پێغەمبەر محەممەد بوو دەسەڵاتیان گرتە دەست و ئەمەوییەکانیان ڕووخاند و ئەم ماوەیەش بە [[خەلافەتی عەباسی|سەردەمی عەبباسی]] ناسراوە، کە شارستانیی ئیسلامی پێشکەوتن و گەشەسەندنی بە خۆیەوە بینی، [[زانست]] و [[وێژە|ئەدەب]] پێشکەوت لەبەرئەوە ئەم سەردەم ناسراوە بە [[سەردەمی زێڕینی ئیسلام]]، لە کۆتایییەکانیدا ئەم دەوڵەتە بەرەو لاوازی ڕۆیشت و گەڕانەوە دواوەی بە خۆیەوە بینی لە بەر چەند ھۆکارێکی جیاواز، و زۆر لە دەسەڵاتدارەکانی ھەرێمی جیاوازیان بۆ خۆیان جیا کردەوە، لە دوای ئەوە ھیچ دەوڵەتێکی بەھێز نەبوو کە ئیسلام یەکبخات، وەک سەرەتاکانی سەردەمی عەباسی تا دەرکەوتنی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] لەسەر دەستی [[سوڵتان عوسمانی یەکەم]]، کە جێ نشینەکانی زۆر وڵاتیان فەتح کرد کە پێشتر موسڵمانان نەیانتوانی بوو فەتحیان بکەن، وەک وڵاتەکانی [[بالکان|بەلقان]]، و ئیسلامیان تێدا بڵاوکردنەوە و لە سەردەمی حەوتەم سوڵتانیاندا کە محەممەدی دووەمە ناسراو بە [[محەممەدی دووەم|سوڵتان محەممەد فاتیح]] فەتحی [[قوستەنتینە|قوستەنتینییە]] کرا، دواتر لە ساڵی ١٥١٦. نەوەی [[سوڵتان]] محەممەدی دووەم کە [[سەلیمی یەکەم]] بوو فەتحی وڵاتەکانی [[شام]] و [[میسر]]ی کرد و [[مەمالیکەکان]]یان ڕووخاند و دوایین خەلیفەی عەباسیان دابەزاند لە دەسەڵات، بەم شێوەیە نەوەکانی عوسمان بوونە جێنشینی موسڵمانان بۆ ماوەی ٤٠٨ ساڵ، و ئەم سەردەمە ناسراوە بە سەردەمی عوسمانی، و لە دوای ڕووخانی دەوڵەتی عوسمانی چەند دەوڵەتێکی سەربەخۆ دامەزران بێ ئەوەی قەوارەیەکی یەکگرتوو، یەکیان بخات بە کردار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=العصور الإسلامیة بالترتیب سطور|ناونیشان=https://sotor.com/العصور_الإسلامیة_بالترتیب|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=sotor.com|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://sotor.com/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref>
=== سەردەمی پێغەمبەرایەتی (٦١٠–٦٣٢) ===
{{سەرەکی|سەردەمی پێغەمبەرایەتی}}
[[پەڕگە:ArabianpeninsulaAL.PNG|وێنۆک|330px|left|پێغەمبەر وەفاتی کرد ساڵی ٦٣٢. کاتێک ھەموو نیمچە دوورگەی عەرەبی ڕێکخست لەژێر ئاڵای ئیسلام]]
ئایینی ئیسلام لەسەر دەستی محەممەدی کوڕی عەبدولڵای کوڕی عەبدول موتەلیب یەکەمجار بانگەوازی بۆ کرا، لە بەنی ھاشم کە یەکێک بوو لە لقەکانی ھۆزی قوڕەیشی عەرەبی ڕەسەن، خوای پەرستووە لەسەر ڕێبازی [[ئیبراھیم]] و پەرستنی بتەکانی ڕەتکردووەتەوە و چووەتە {{قت|[[ئەشکەوتی حیڕا|ئەشکەوتی حەڕا]]}} لە [[چیای نوور|شاخی سەور]]، لە دووری چوار کیلۆمەتر لە [[مەککە]]وە و ئاو و پێویستی لەگەڵ خۆی بردووە و مانگی [[ڕەمەزان (مانگ)|ڕەمەزان]] تێیدا ماوەتەوە، و کاتی بەسەر بردووە تێیدا بە بیرکردنەوە و تێڕامان، و موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە نیگا بۆ یەکەم جار دابەزیوەتە سەر محەممەد لەو ئەشکەوتەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=(5) نزول الوحی - السیرة النبویة|ناونیشان=https://ar.islamway.net/article/79170|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ar.islamway.net|زمان=ar}}</ref> و دابەزاندنی نیگا (وەحی) بۆ ماوەی ٢٣ ساڵ بەردەوام بوو تا کۆچی دوایی کرد، سەرەتا محەممەد پەیامەکەی گەیاند بە خێزانەکەی بە نھێنی، ئەوانەی کە پێش کەوتن بۆ چوونە ناو ئیسلام خێزانەکەی [[خەدیجە کچی خووەیلید|خەدیجەی کچی خوەیلید]]، و [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوتالیبی]] ئامۆزای، و [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبووبەکری]] ھاوڕێی نزیکی بوون، بەم شێوەیە محەممەد بانگەوازی کرد بۆ وازھێنان لە [[بتپەرستی]] و بانگی کردن بۆ پەرستنی [[خوا لە ئیسلامدا|خوای تاک و تەنھا]] و باوەڕھێنان بە ڕۆژی دوایی، و ڕووبەڕووی گاڵتەپێکردن بووەوە لەلایەن ھۆزی [[قوڕەیش]] و شوێنکەوتووانی ئازار دەدران، تا پێغەمبەر محەممەد ھەواڵی پێدان کە خوا ڕێگەی پێداون کۆچبکەن بۆ [[ئیتیۆپیا|حەبەشە]]، نزیکەی ٨٠ موسڵمان کۆچیان کرد بۆ حەبەشە و [[نەجاشی (نازناو)|نەجاشی]] حەبەشە [[نەجاشی|ئەسحەمەی کوڕی ئەبحەر]] ڕۆحی موسڵمانانی پاراست و سەربەستی کردن لە مانەوە لە وڵاتەکەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ملخص عصر النبوة|ناونیشان=https://sm9-1.yoo7.com/t418-topic|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=sm9-1.yoo7.com|زمان=ar}}</ref>
ئەوەی زیاتر ھەڵوێستی پێغەمبەر محەممەد و شوێنکەوتووەکانی قورس کرد کۆچی دوایی ئەبووتالیبی مامی و خەدیجەی خێزانی بوو، بە لەدەستدانی ئەم دوو یارمەتیدەرە بەھێزە، قوڕەیش توندتربوون لە ئازاردانی شوێنکەوتووانی پێغەمبەر محەممەد، لەم کاتەدا پێغەمبەر فەرمانی کرد بە موسڵمانان کە کۆچ بکەن لە [[مەککە]]وە بۆ [[مەدینە]] بە نھێنی، لەکاتێکدا ٧٠ پیاویان موسڵمان بوو بوون، لە سەردانێکیاندا بۆ مەککە، و بەم شێوەیە ژمارەی موسڵمانان لە زیاد بووندا بوو، تا دەیانتوانی ڕووبەڕووی دانیشتووانی مەککە ببنەوە لە مەیدانەکانی [[شەڕ]]دا، لە غەزای بەدردا لە ساڵی ٦٢٤ سوپای موسڵمانان سەرکەوت و نزیکەی حەفتا کەس لە مەککە کوژران و لە نێوانیاندا [[ئەبوو جەھل]]ی گەورەی قوڕەیش بوو، لە کاتێکا موسڵمانان نزیکەی ١٤ قوربانیان ھەبوو، ئەم تێکشکانە وای لە خەڵکی مەککە کرد خۆیان کۆبکەنەوە و لە ساڵی دواتردا لای شاخی ئوحد بە موسڵمانان گەیشتن و شکاندیان، [[پەڕگە:Mescidi nebevi.JPG|وێنۆک|280px|مزگەوتی پێغەمبەر کە لێی نێژراوە]] و لەم داستانەدا ژمارەیەکی زۆر لە موسڵمانان کوژران لە نێوانیاندا [[حەمزە کوڕی عەبدولموتەڵیب|حەمزەی]] مامی پێغەمبەر ھەبوو کە ناونرا بە گەورەی شەھیدەکان، لە دوای ئەمە ئەبوسوفیان سوپایەکی گەوری کۆکردەوە و بەرەو مەدینە بەڕێ کەوت تا داگیری بکات، و محەممەد سوپایەکی گەورەی ئامادە کرد بۆ ڕووبەڕوونەوەی و تەکنیکێکی نوێی بەکار ھێنا بە ڕاوێژکردن بە [[سەلمانی فارسی]] ھەستا بە دروستکردنی خەندەق لە دەوری مەدینە، کاتێک ھاوپەیمانی عەرەبی گەیشتنە مەدینە لە ساڵی ٦٢٧ و بەخەندەقەکەیان زانی بڕیاریان دا گەمارۆی مەدینە بدەن، و ئەم گەمارۆیە بۆ ماوەی دوو ھەفتە بەردەوام بوو پاشان بڕیاریاندا بگەڕێنەوە بۆ شوێنی خۆیان، و لە ساڵی دواتردا پێغەمبەر ڕێکەوتننامەی ئاشتی کرد لەگەڵ خەڵکی مەککە، کە ناسراوە بە [[سوڵحی حودەیبییە|ڕێککەوتننامەی حودەیبییە]] و ڕیککەوتن کە بۆ ماوەی ١٠ ساڵ کاری پێبکرێت.
موسڵمانان بەڕێکەوتن بەرەو [[خەیبەر]] دوای ئەوەی دڵنیابوون لای مەککەوە، کە نزیکەی ١٦٠٠ جەنگاوەر بوون، و موسڵمانان سەرکەوتن و لە ھەمان کاتدا پێغەمبەر [[محەممەد]] پەیامی نارد بۆ زۆر لە بەرپرسانی وڵاتەکانی دەوروبەری و بانگی کردن بۆ ئیسلام، و چەند ساڵێک دوای ڕیککەوتنی حودەیبییە محەممەد ھێزەکانی نارد بۆ باشوور لەگەڵ بیزەنتییەکان پێک گەیشتن بەڵام شکان بەھۆی ئەو جیاوازییە زۆرەی لە ژمارەدا ھەیانبوو، ئەمەش ناو دەبرێت بە غەزای {{قت|مۆتە}}، و پاش تێپەڕبوونی ھەشت ساڵ بەسەر کۆچی پێغەمبەردا لە مەککە توانی بگەڕێتەوە و فەتحی بکات، بێ شەڕ و کوشتار، و لێبوردنێکی گشتی بۆ دەرکردن بێجگە لە دە کەس کە زۆر ئازاریان دابوو، و خەڵکەکەی خێرایان کرد لە ھاتنە ناو ئیسلام و ھەموو بت و پەیکەری خواوەندە عەربییەکانیان شکاند، لەناو [[کەعبە]] و دەوروبەری، و فەرمانی کرد بە [[بیلالی حەبەشی]] یەکێک لە ھاوەڵەکان و یەکەم بانگدەر لە ئیسلامدا، کە سەرکەوێتە سەر کەعبە وبانگ بۆ [[نوێژ]] بکات.
پێغەمبەر دوو ساڵ ژیا پاش [[فەتحی مەککە]]، لە ساڵی ١٠ی کۆچی دەرچوو لەگەڵ سەد ھەزار موسڵماندا بۆ حەج، و لای [[کێوی عەرەفە|شاخی عەرەفات]] وتارەکەی {{قت|پێشکەش کردن}} کە بەدەستوورێک دادەنرێت بۆ ئیسلام، تێیدا بنەماکانی ئیسلامی ڕوونکردەوە و داوای یەکسانی کرد لە نێو خەڵکدا، بە شێوەیەک جیاوازی نابێت لە نێوان بەندەیەکی حەبەشی و گەورەیەکی قوڕەیشی، و دوایین ئایەتی [[قورئان]]ی بۆ خوێندنەوە {{قورئان|سوورەت=٥|ئایەت=٣|ژمارە=١|کوردی={حەرامکراوەکان} ئەوانەی کە لەسەرتان حەرامە مردارەوە بووە تەنھا ماسی و کوللە نەبێت و خوێن لەسەرتان حەرامە کە بیخۆن تەنھا جەرگ و سپڵ نەبێت و گۆشتی بەراز بەھەموو شێوازێک حەرامە و ئەوەی کە بۆ غەیری خوا سەرئەبڕێ لەسەر بتەکان و ناوی غەیری خوای لەسەر دەھێنرێ ھەمووی حەرامە بیخۆن و ئەو ئاژەڵانەی کە دەخنکێنرێن ئیتر خۆیان دەخنکێن یان مرۆڤ ئەیانخنکێنێ ئەمە حەرامە و ئەو ئاژەڵانەی کە بریندار دەبن بە بەرد یان بە چەقۆ یان بە ھەر شتێکی ترو مردار دەبنەوە بەبێ ئەوەی سەرببڕێن ئەویش حەرامە و ئەو ئاژەڵانەی کە لەسەر شاخێک یان لەسەر شوێنێکی بەرز بەر دەبنەوە یان دەکەونە ناو بیرەوە مردار دەبنەوە بەبێ سەربڕین ئەوانیش حەرامە و ئەو ئاژەڵانەی کە شەڕە شاخ و شۆق دەکەن ئەویش بەبێ سەربڕین حەرامە کە مردار ببنەوە و ئەوەی کە دڕندەکان بیخوات وەکو شێرو پڵنگ و گورگ بەبێ سەربڕین مردار دەبنەوە ئەوانیش حەرامە بۆ ئێوە بیخۆن تەنھا لەمانەی کە باسمان کرد ئەوەی فریا بکەون و ڕوحی لەبەر مابێت و سەری ببڕن ئەوە حەڵاڵە و ئەوەی بۆ بتەکان سەرئەبڕێ بۆ بەگەورەزانینیان ئەویش بەھەمان شێوە حەرامە و تیروپشکیش کە لە سەردەمی نەفامیدا دەیانکرد حەرامە: کە سێ داریان دەھێنا لە یەکیان دەیاننووسی بیکە، لە یەکیان دەیاننووسی مەیکە، لە یەکێکیان ھیچیان نانوسی، ئەگەر ئەوەی بیکە بھاتایەتەوە ئیشەکەیان دەکرد سەفەر بوایە جەنگ بوایە ھەر شتێک بوایە، و ئەگەر ئەوەی کە مەیکە دەربچوایە ئەوا ئیشەکەیان نەئەکرد، و ئەگەر سپییەکە دەربچووایە ئەوا دووبارەیان دەکردەوە تا یەکێک لەو دووانە دەردەچوو، ئەمیش ھەر حەرامەو ئیشی سەردەمی نەفامییە لەبەر ئەوەی بانگەشەی زانیاری غەیبی تیایە و بەشێکە لە فاڵچییەتی، لە ئیسلامدا لە جیاتی ئەمە نوێژی (ئیستیخارە) دانراوە ئەمانەی کە باسمان کرد ھەمووی فسق و لەڕێدەرچوون و حەرام و تاوانە ئەمڕۆ کافران بێ ئومێد بوونە لە دینەکەی ئێوە کە بتانگەڕێننەوە بۆ سەر دینی خۆیان ئێوە لەوان مەترسێن کە زاڵبن بەسەرتانداو تەنھا لە من بترسێن من سەرتاندەخەم بەسەریانداو پشتیوانتانم ئەمڕۆ دینەکەی خۆم بۆتان تەواو کرد، ھەرگیز پێویستتان بە زیادە نابێت بیھێننە ناو دینەکەتانەوە، و ئاشکرام کرد بەسەر ھەموو دینەکاندا، (ئەم ئایەتە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی بیدعەی حەسەنە لە دیندا نییە، (ئیمامی مالیک) دەفەرمێت: (ھەرکەسێک لە ئیسلامدا بیدعەیەک بکات و بڵێت حەسەنەیە ئەوا بڕیاری ئەوەی داوە کە پێغەمبەری خوا- صلی اللە علییە وسلم - خیانەت و ناپاکی لەم دینە کردووە، چونکە خوای گەورە دەفەرمێت: ئەمڕۆ من دینەکەی خۆمم بۆتان تەواو کرد، بۆیە ئەوەی ئەو ڕۆژە دین نەبووبێت ئەمرۆیش دین نییە، و ئەم ئایەتەی خوێندەوەو کردی بە بەڵگە لەسەر قسەکەی) لە پاش ئەم ئایەتە ھیچ حەڵاڵ و حەرامێک دانەبەزی و نیعمەتی خۆم تەواو ڕژاند بەسەرتاندا بەوەی کە مەککەم بۆ ئازادکردن و بەسەر کافراندا زاڵم کردن و ڕازی بووم کە ئیسلام دینی ئێوە بێ تا ڕۆژی قیامەت، و ئێوەیش ڕازی بن کە دینتان بێت، ئەمە دوا ئایەت بووە لە قورئانی پیرۆز دابەزی لە (حَجَّةُ الْوَدَاع) لە حەجی ماڵاوایی لە ڕۆژی عەرەفە لە ڕۆژی جومعەدا کە پێغەمبەری خوا- صلی اللە علییە وسلم - بە پێوە ڕاوەستا بوو، وەھەشتاو یەک ڕۆژ پاش ئەم ئایەتە کۆچی دوایی کرد و ھەر کەسێک ناچار بوو ناچاری و برسییەتی وای لێکرد کە مردارەوەبوو یان ئەو شتانەی کە حەرامە بیخوات ئەوا دروستە، بەڵکو ئەگەر لە برسا بمرێت ئەوکاتە واجبە لەسەری بیخوات بەڵام بەمەرجێک مەبەستی ئەوە نەبێ کە سەرپێچی خوای گەورە بکات و بۆ تاوان بیخوات بەڵکو لە ناچاریدا بیخوات ئەوە بە دڵنیایی خوای گەورە زۆر لێخۆشبوو بەبەزەیییە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وەرگێڕانی ماناکان ئایەتی 3 سوورەتی سوورەتی المائدة - وەرگێڕاوی کوردی - صلاح الدین|ناونیشان=https://quranenc.com/ku/browse/kurdish_salahuddin/5/3|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=فرەفەرھەنگی قورئانی پیرۆز|زمان=ku}}</ref> سێ مانگی نەبرد دوای [[حەجی ماڵاوایی]] کە پێغەمبەر نەخۆش کەوت و کۆچی دوایی کرد، لە ساڵی ٦٣٢. بەرامبەر ساڵی ١١ی کۆچی لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا، و لە ماڵی [[عائیشە]]ی ھاوسەری نێژرا، لە تەنیشت مزگەوتی پێغەمبەر، لەو کاتەدا ئیسلام لە ھەموو [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]] بڵاوبوو بوویەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تأملات فی المجتمع الإسلامی فی العصر النبوی|ناونیشان=https://ar.islamway.net/article/55391|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ar.islamway.net|زمان=ar}}</ref>
=== سەردەمی خەلیفەکانی ڕاشدین (٦٣٢–٦٦١) ===
{{سەرەکی|خەلافەتی ڕاشدین|ئەبوبەکر|عومەر کوڕی خەتتاب|عوسمان کوڕی عەفان|عەلی کوڕی ئەبوتالیب}}
==== ئەبووبەکری سدیق ====
لەدوای کۆچی دوایی محەممەد، موسڵمانان جیاواز بوون لەسەر ئەو کەسەی ببێت بە جێنشین، کۆمەڵێک موسڵمان کۆبوونەوە لە سەقیفەی بەنی ساعدە، سەعدی کوڕی عەبادە خۆی پاڵاوت بۆ ئەو مەبەستە و، پشتیوانان پشتگیرییان کرد، لە ھەمان کاتدا [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەری کوری خەتاب]]، ئەبوبەکری سدیقی دەستنیشانکرد بۆ ئەو مەبەستە بەپێی ئەوەی کە کۆچکردووەکان لە پێشترن بۆ جێنشینی، ئەمەش پشتگیریی ھەموو موسڵمانانی لەسەر بوو کە لەوێدا کۆببوونەوە، لە ھەمان کاتدا کۆمەڵێک لەو موسڵمانانەی کە لەو کاتەدا سەرگەرمی [[کفن]] و دفنی پێغەمبەر بوون دوایی ناڕازیبوون، سووربوون لەسەر ئەوەی [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوتالیب]] جێنشین بێت لەبەر ئەو نزیکایەتییەی ھەیەتی لەگەڵ پێغەمبەر، دوای جێگیربوونی دۆخەکە بۆ [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبوبەکر]]، ئیشی کرد لەسەر پاراستنی ئیسلام و دژایەتی کردنی ئەوانەی لە ئیسلام پاشگەزبوونەوە، پاش کۆچی دوایی پێغەمبەر، لەو ڕۆژانەدا موسەیلەمەی درۆزن دەرکەوت، کە بانگەوازی پێغەمبەرایتی دەکرد، جەنگاوەری بۆ نارد و کوشتی و ئەم جەنگە ناسراوە بە شەڕی ڕەدە، بە ھەمان شێوە سجاحی کچی حارس بانگەوازی پێغەمبەرایەتی دەکرد و مایەوە ھەتا سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبووسوفیان|معاوییە کوڕی ئەبووسوفیان]] پاشان موسڵمان بوو، ھەروەھا ئەبوبەکر سوپای نارد بەرەو وڵاتی [[شام]] بە سەرکردایەتی {{قت|ئەبوو}} عوبەیدەی کوڕی جەڕاح، و یەکێک لە سرییەکان بەسەرکردایەتیی ئوسامەی کوڕی زەید بوو، و یەکەم پێکدادان لە دۆڵی عربە بوو لە باشووری [[دەریای مردوو]]، کە عەرەبەکان سەرکەوتن و بیزەنتییەکان پاشەکشەیان کرد بەرەو غەزە، کاتێک ھەواڵی یەکەم جەنگ درا بە ھەرقلی ئیمپراتۆڕی ڕۆم، بە پەلە لە باشوور پلانێکی بەرگری ڕیکخست و تیۆدۆرسی برای کردە سەرکردەی سوپای ڕۆم، ئەبووبەکر ناردی بۆ خالیدی کوڕی وەلید کە لەو کاتەدا شەڕی فارسی دەکرد لە عێراقدا تا بەپەلە بڕوات بە دەنگ ھێزەکانی عەرەبەوە لە شام. خالید بە دەم داواکەوە چوو، دوای ئەوەی کە شاری حیرە تەسلیمی بوون ئەمەش یەکەم دەستکەوتی موسڵمانان بوو لەدەرەوەی [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]]، خالید سوپاکەی بە شێوەیەکی نوێ ڕێک خست و چەند ھێرشێکی ڕێکخراوی کردە سەر شارەکانی شام، و لە ساڵی ٦٣٤ز ئەبووبەکر نەخۆشییەکی توندی گرت و ھەستی کرد کاتی مردنی ھاتووە، لەبەرئەوە خەلافەتی عومەری کوڕی خەتابی ڕاگەیاند تا لە دوایی ئەو موسڵمانان ناکۆکی نەکەوێتە نێوانیان، ئەبوبەکر لە ھەمان ساڵدا کۆچی دوایی کرد و لە تەنیشتی پێغەمبەردا نێژرا.
==== عومەر کوڕی خەتتاب ====
[[پەڕگە:Arabische Rijk.jpg|وێنۆک|320px|ڕاست|فەتحی ئیسلامی{{ھن}}I:سەردەمی پێغەمبەر{{ھن}}II: سەردەمی ئەبووبەکر{{ھن}}III:سەردەمی عومەر{{ھن}}IV:سەردەمی عوسمان]]
عومەری کوڕی خەتتاب، خەلافەتی گرتەدەست لە دوای کۆچی دوایی [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبووبەکر]]، بەردەوام بوو لەسەر ئەو فەتحانەی «شەڕانەی» کە موسڵمانان پێشتر دەستیان پێکردبوو، شاری [[پارێزگای بەسرە|بەسڕەی]] گرت، پاشان زفەی ئوردنی ڕۆژھەڵاتی گرت، و پاش گەمارۆدانی [[دیمەشق]]، بۆ ماوەی شەش مانگ دیمەشق تەسلیم بوو، دوای ئەوە بیزەنتییەکان چۆڵیان کرد، و موسڵمانان خەڵکی دیمەشقیان دڵنیاکرد لە ماڵ و مناڵ و سەروەت و کەنیسەکانیان ئەگەر جزییە بدەن، ھێزەکانی عەرەبی گەیشتنە حومس و حەما، بەڵام ھەواڵی ئەو ھێزە زۆرەی کەوا ھەرقل کۆی کردووەتەوە لە [[فەلەستین]] کە دەگەنە سەد ھەزار پیاو، وای لە [[خالید کوڕی وەلید|خالیدی کوڕی وەلید]] کرد کە سەرکردایەتیی ھێزی موسڵمانانی دەکرد لە شام دەست ھەڵگرێت لە ھەندێک شارەکانی شام بۆ بەرەنگار بوونەوەی سوپای ڕۆم، لای دا بەرەو دۆڵی یەرموک کە ڕووبارەکەی دەڕژێتە ئوردنەوە و سوپاکەی کۆکردەوە لە بەرزایی باشووری ڕووبارەکە، لە دوای ڕوودانی داستانێکی گەورە لە نێوانیاندا بیزەنتییەکان شکان و کوژراوێکی زۆریان ھەبوو لە نێوانیاندا تیودورسی سەرکردەی سوپاکەیان بوو، لە ھەمان کاتدا ھێزە عەرەبییەکان بەسەرکردایەتیی {{قت|ئەبوو}} عوبەیدەی کوڕی جەڕاح گەیشتنە دەشتی بیقاع، دەوری بەعلبەکیان دا و دوای گەمارۆیەکی زۆر و کوشتارێکی زۆر، بیزەنتی شارەکە تەسلیم بوون، ھێزە عەرەبییەکانی تر بە سەرکردایەتیی یەزیدی کوڕی ئەبووسوفیان گەیشتنە کەنارەکانی [[لوبنان]]، سوور و سەیدا و [[بەیرووت|بەیروت]] و جوبەیل و عرقە بە ئاشتی گیران.<ref>عومەری کوڕی خەتاب، عەلی سەلابی، وەرگێڕان عەفان شیخ سدیق سەرگەتی، کتێبخانەی نارین، چاپی یەکەم ٢٠٠٩</ref>
ھێرشی عەرەبی لە [[عێراق]] بە سەرکردایەتیی سەعدی کوڕی ئەبو وەقاس سوپای فارسیان بە سەرکردایەتیی ڕۆستەم فرخزاد شکاند لە شەڕی {{قت|قادسیە}} نزیک حیرە، لە ئەنجامدا ڕۆستەم کوژرا و سوپای فارس پەرتەوازە بوون و سوپای موسڵمانان شوێنیان کەوتن تا مەدائنی پایتەختی فارس و فەتحیان کرد دوای ئەوەی یەزدجوردی سێیەم دوایەمین کیسڕای ساسانییەکان ڕای کرد لەگەڵ سوپاکەی، بەڵام موسڵمانان شار بە شار ڕاویان نان ھەتا لە کۆتاییدا داستانی نەھاوەند ڕوویدا لە نێوانیان، و بەرگری فارس بەھێزتر بوو لە بەرگری ڕۆم لە شام، شەڕەکان زۆر بوون و قوربانی زۆربوون، ھەتا فەتحی فارس بە تەواوی لە ساڵی ٦٤٠ز کرا، و عەرەب کوفەیان کردە بنکەی سەربازی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو ھێزانەی فارس کە بەرگرییان دەست پێدەکردەوە ھەتا ھەرێمە ڕۆژھەڵاتییەکان ملکەچ بوون وەک خۆراسان و لەوێوە پێش کەوتن بەرەو نێوان وڵاتی نێوان دوو ڕووبار و پاش ئەوە فەتحی [[ئازەربایجان]] و [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] و ھەموو [[قەوقاز]] کرا؛ و عەمری کوڕی عاس دەرچوو لە [[ئورشەلیم|قودسەوە]] بەرەو [[میسر]]، دوای ڕاوێژکردن بە خەلیفە، ئەو ڕێگەیەی گرتەبەر کە پێشتر قمبیز و ئەسکەندەری گەورە گرتبوویانە بەر، و لەگەڵ ڕۆم دا بەیەکیاندا لە شاری فەرما، دەروازەی میسری ڕۆژھەڵات، و شارەکە کەوتە دەستی عەمر، و دوای ئەوەی یارمەتییان لە خەلیفە عومەرەوە پێ گەیشت لەگەڵ ڕۆمەکانی دەسەڵاتداری میسر دایان بەیاکا، دوای ئەوەی عەمر گەمارۆی لەسەر توندکردن، وای لێکردن جزییە بدەن، بەردەوام بوو لە بەرەو پێشچوون بەرەو شارەکانی میسر، ھەمووی گرت جگە لە ئەسکەندەرییە کە شارێکی گەورەی میسر و دووەم ڕێگری ئیمپراتۆری بیزەنتییەکان بوو، کەشتییە بیزەنتییەکان ئەیان پاراست لە دەریادا بەڵام بە ھێزی ھەڵمەتە عەرەبییەکان، و مردنی ھەرقل و ھاتنە سەر تەختی قستەنتینی دووەم بۆ سەر عەرشی ئیمپراتۆرییەتی بیزەنتی کە لە تەمەنێکی لاویدا بوو، وای لە ڕۆم کرد ڕازی بن لەسەر مەرجەکانی ئاشتینامەکە و ھێز و کەشتییەکانی خۆیان ھەڵگرت لەسەر شارەکە و موسڵمانان فەتحیان کرد، ئەقباتەکانیان سەربەست کرد لە ھەڵبژاردنی ئایین و ماڵ و حاڵیان پاراستن، و لە ساڵی ٦٤٤ز بەرامبەر ٢٣ی کۆچی [[عومەر (ڕوونکردنەوە)|عومەری]] کوڕی خەتتاب بریندار کرا، بە دەستی ئەبوولوئلوئەی فارسی کاتێک خەریکی نوێژکردن بوو، زۆری نەبرد تا ژیانی بەجێھێشت لە ھەمان ساڵدا، ناشتیان لە تەنیشت [[محەممەد|پێغەمبەر]] و [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبوبەکر]]، عومەر یەکەم کەس بوو کە ناونرا بە (پێشەوای باوەڕداران)، و ژمارەی ئەو شارانەی فەتح کران لە خەلافەتی عومەردا گەیشتنە دەوروبەری ٤٠٥٠ شار، و لە سەردەمی ئەودا پۆستە و ڕۆژژمێری کۆچی دانران. شایەنی باسە ھەر لەو سەردەمەدا فەتحی کوردستان کرا.<ref name=":0">کــوردستان لەبەردەم فتوحــاتـی ئــیسلامیدا، حەسەن مەحمود حەمە کەریم، کتێبخانەی نارین، چاپی پێنجەم، ٢٠١٣</ref><ref>'''عومەری کوڕی خەتتاب, پشتیوان ساڵح، زانکۆی سەڵاحەدین کۆلێژی ئاداب ٢٠١٩-٢٠٢٠'''</ref>
==== عوسمان کوڕی عەفان ====
لە دوای [[عومەر (ڕوونکردنەوە)|عومەری]] کوڕی خەتاب موبایەعە درا بە عوسمانی کوڕی عەفان کە ببێتە خەلیفەی [[موسڵمان]]ان، گرنگترین ئەو ڕووداوانەی ڕوویاندا لە خەلافەتی {{قت|ئەمدا}} فەتحی باشووری [[ئەفریقا]] بوو لەگەڵ غەزاکانی کەنارەکانی [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]] و دوورگەی [[قوبرس]]، [[قورئان]] چەندین چاپی لێکرا دوای ئەوەی لەسەردەمی ئەبووبەکر کۆکرابوونەوە، و چاپی لێنێردرا بۆ ھەموو ئەو شوێنانەی تازە فەتح کرابوون، و لەسەردەمی عوسماندا جیاوازی کەوتە نێوان ھاشمی و ئەمەوییەکان، کە زۆربەی نزیکەکانی خۆی دانا لەسەر بەرپرسی، بۆیە زۆر خەڵک ھاتن بۆی و نوێنەر ھاتن لە میسر و کوفە و عێراقەوە بەرەو [[مەدینە]] و بارەگای خەلیفەیان گەمارۆدا، و زۆر لە ھاوەڵەکان بەرگریان لە خەلیفە کرد، وەک محەممەدی کوڕی ئەبووبەکر و حەسەن و حوسەینی کوڕی عەلی کوڕی ئەبوتالیب و عەبدوڵڵای کوڕی زوبەیر، بەڵام نەیانتوانی پارێزگاری لێبکەن و کوژرا، لە ساڵی ٦٥٦ بەرامبەر ٣٥کۆچی، و لە گۆڕستانی بەقیع نێژرا.<ref name=":0" />
==== عەلی کوڕی ئەبووتالیب ====
لە دوای کوژرانی عوسمان، [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبووتالیب]] موبایەعەی بە دەستھێنا و بڕیاریدا بنەماکانی ئیسلام و دادپەروەری و یەکسانی بڵاو بکاتەوە، و لە ساڵی ٣٦ی کۆچی ئەو بەرپرسانەی عوسمان دای نابوون لای بردن، و چەند مانگێک دوای ئەوەی حوکمی گرتە دەست، [[عائیشە|عائیشەی کچی ئەبووبەکر]] و ھاوسەری پێغەمبەر داوای تۆڵەسەندنەوەی عوسمانی کرد و تەڵحە و زوبەیر چوونە ڕیزییەوە و ڕۆیشتن بۆ ئەوەی [[بەسرە|بەسڕە]] بگرن، عەلی دوایان کەوت و داستانی جەمەلی بەناوبانگ ڕوویدا لە نێوانیاندا، عەلی سەرکەوت و تەڵحە کوژرا و عەلی [[عائیشە]]ی ناردەوە بۆ مەدینە لەگەڵ محەممەدی کوڕی ئەبووبەکری برایدا. پاشان عەلی سوپاکەی کۆکردەوە بەرەو وڵاتی [[شام]] بۆ بەرەنگاری [[موعاویە کوڕی ئەبووسوفیان|معاوییە کوڕی ئەبووسوفیان]] بۆ ئەوەی ڕێی لێبگرێت لە موبایەعە وەرگرتن و تۆڵەسەندنەوەی [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]]، و داستانی سەفینی بەناوبانگ ڕوویدا لە نێوانیان، پاشان عەلی و موعاوییە ڕێککەوتن کە ھەریەکەیان کەسێک دابنێ بۆ کۆتایی ھاتن بەم ناکۆکییە، عەلی ئەبووموسای ئەشعەری دانا و عەمری کوڕی عاس بە جێگری معاوییە دانرا، دوای وتووێژێکی زۆر لە نێوان ئەم دوو ناوبژیوانەدا بڕیاریاندا عەلی و موعاوییە ھەردووکیان لاببەن و ھەڵبژاردنی خەلیفە بدەنە دەست موسڵمانان، پاشان ھەریەکەیان ھەستان بە ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، ئەبووموسا ڕای گەیاند کە عەلی و موعاوییە ھەردووکیان لابران، بەڵام عەمری کوڕی عاس ڕای گەیاند کە عەلی لابراوە و موعاوییە جێگیرا کراوە. بەم شێوەیە جارێکی تر کوشتار گەڕایەوە نێوانیان، و موعاوییە توانی کۆمەڵێک سەرکەوتن بەدەست بھێنێت و لەگەڵ شامدا میسریشی گرتە دەست، لەگەڵ ئەوە لەماوەی عەلیدا ھیچ فەتحێک نەکرا بەڵام چەندین دەستکەوتی مەدەنی و شارستانی ھەبوو وەک ڕیکخستنی پۆلیس و دروستکردنی ناوەندی تایبەت بە خزمەتگوزاری گشتی و دروستکردنی بەندیخانە.
و لە ساڵی ٦٦١ بەرامبەر ٤٠ی {{قت|کۆچیدا}} عەبدول ڕەحمانی کوڕی مەلجەم شمشێرێکی دا لە سەری عەلی لە کاتی نوێژی بەیانیدا، و دوای سێ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد لەتەمەنی ٦٤ ساڵیدا.
=== سەردەمی ئەمەوییەکان (٦٦١–٧٥٠) ===
{{سەرەکی|دەوڵەتی ئەمەوی|خەلافەتی ئەمەوی لە ئەندەلوس}}
لەدوای کوژرانی چوارەم خەلیفەی ڕاشدین، موبایەعە درا بە حەسەنی کوڕی عەلی لە [[عێراق]] و [[حیجاز]] و وڵاتەکانی تری ئیسلام بێجگە لە [[شام]] و [[میسر]]، موعاوییە سوپایەکی کۆکردەوە بۆ بەرەنگاری حەسەن، و حەسەنیش خۆی بۆ ھەمان مەبەست ئامادەکرد، بەڵام ئاژاوە کەوتە نێوان سەربازەکانی و زۆریان لێ پاشگەز بوونەوە کاتیک حەسەن ئەمەی بینی نوسی بۆ موعاوییە کەوا ئامادەیە واز لە حەقی خۆی بھێنێت لە خەلافەت بە چەند مەرجێک، بەم شێوەیە موعاوییە ڕۆیشتە کوفەوە و خەلافەتی گرتە دەست بە بێ ھیچ ڕکابەرێک، موعاوییە دامەزرێنەری زنجیرەی ئەمەوییەکان بوو، و دیمەشقی کردە پایتەخت کە بووە مەڵبەندی چالاکی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئیسلامی لەو سەردەمەدا، و حەسەنی کوڕی عەلی گەڕایەوە مەدینە و لەوێ کۆچی دوایی کرد، و گرنگترین ڕووداوەکانی سەردەمی موعاوییە گەمارۆدانی شاری قوستەنتینییە بوو بۆ یەکەم جار لەلایەن موسڵمانانەوە، [[پەڕگە:Umayyad750ADloc.png|وێنۆک|300px|ڕاست|دەوڵەتی ئەمەوی لە فراوانترین ئاستیدا، ناوچەکانی سەر بە دەوڵەتەکە بە سەوز ڕەنگ کراوە]] و عەقبەی کوڕی نافع شاری قیروانی لە [[توونس|تونس]] دروست کرد و سەعدی کوڕی عوسمانی کوڕی عەفان چووە شاری سەمەرقەندەوە، لە ساڵی ٥٦ک موعاوییە موبایەعەی جێ نشینی خۆی دا بە یەزیدی کوڕی، و حسەینی کوڕی [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوتالیب]] ناڕازی بوو، و کاتێک موبایەعە بە یەزید درا لە دوای مردنی معواوییە، حسەین سووربوو لەسەر ڕێگرتن لێیان و لە مەدینەوە ڕۆیشت بۆ کوفە بۆ بەرەنگاری یەزید، بە سەربازەکانی گەیشت لە کەربەلا، و لەکاتی گەیشتنی سوپای ئەمەوییەکان خەڵکی کوفە دەستیان ھەڵگرت لە فریاکەوتنی حوسەین و تەنھا کەسوکاری لەگەڵی مانەوە، و سەرکردەی ئەمەوییەکان ھەوڵیدا حسەین ڕازی بکات بە موبایەعە دان بە موعاوییە بەڵام ئەو ڕەتی کردەوە و شەڕ ڕوویدا لە نێوانیان و کۆتای ھات بە کوژرانی حسەین و کەسوکاری، ئەمەش دەنگدانەوەیەکی بەئازاری ھەبوو لە ھەموو جیھانی ئیسلامیدا.
[[دەوڵەتی ئەمەوی|خەلافەتی ئەمەوی]] دوای ئەوە بەردەوام بوو بۆ ماوەی ٩٠ ساڵ و١٢ خەلیفە حوکمیان کرد و ئیسلام بڵاوبونەوەیەکی گەورەی بەخۆیەوە بینی، لە ساڵی ٧٠٥ فەتحی وڵاتی [[مەغریب]] کرا، و پاشان ھەڵمەتی سەربازیان برد بۆ فەتحی [[ئەندەلوس]]، و توانیان بگەنە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]] ساڵی ٧١١، قووتییەکانیان کوشت وشار لە دوای شار فەتحیان کرد تا ھەموو نیمچە دوورگەکەیان گرت بێجگە لە شاخەکانی باکووری ڕۆژاوای، و ڕۆیشتن بەرەو [[ئەورووپا]] تا شارل مارتل وەستاندنی لە تور لە [[فەڕەنسا]] لە ساڵی ٧٣٢، و لە ڕۆژھەڵاتەوە گەیشتنە سەند و کاشگەر و تەشقەند، و لەباکورەوە جێ پێی خۆیان جێگیر کرد لە [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] و شاخەکانی [[قەوقاز]]ی باشووری، بەڵام لە باشوورەوە زەریای ھیندی ڕێگرێکی سروشتی بوو لەبەردەم بەرەو پێشچوونی موسڵمانان.
ھەندێک لە خەلیفە ئەمەوییەکان سەرگەرمی خۆشی بوون وبەھۆی ناکۆکی نێوانیانەوە ئاگایان لە کاروباری دەوڵەت نەما، ئەمەش ھاوکات بوو لەگەڵ ڕاگەیاندنی شۆڕشی عەبباسی کە نەوەکانی عەباس بانگەوازیان بۆ دەکرد، و لاوازی ئەو کاتەی ئەمەوییەکان و سەرگەرم بوونیان بە کێشە تایبەتییەکانیانەوە بووە ھۆی سەرکەوتنی شۆڕشی عەبباسییەکان و بڵاوبوویەوە لە نێو خەڵکدا بە تایبەت لە ناو فارسدا کە ئەمەوییەکان لە دەسەڵات دووریان خستبوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما ھو العصر الاموی|ناونیشان=https://mawdoo3.com/ما_ھو_العصر_الاموی|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D9%85%D8%A7_%DA%BE%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%88%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref>
[[پەڕگە:Abbasids850.png|وێنۆک|300px|دەوڵەتی عەباسی لە فراوانترین ئاستیدا ساڵی ٨٥٠، ناوچەکانی سەر بە دەوڵەتەکە بە سەوز ڕەنگ کراوە]]
=== سەردەمی عەبباسی (٧٥٠–١٢٥٠, ١٢٦١–١٥١٧) ===
{{سەرەکی|دەوڵەتی عەبباسی|خەلافەتی عەبباسی لە قاھیرە}}
[[شۆڕشی عەباسی]] دەستی پێکرد لە خۆراسان بەسەرکردایەتی ئەبو موسلیمی خۆراسانی ساڵی ٧٤٧، خۆراسانیان گرت و پاشان کوفە و [[بەغدا]]یان گرت ساڵی ٧٤٩ و لەکۆتایییەکانی ھەمان ساڵدا موبایەعەی خەلافەت درا بە ئەبوعەباسی سفاح لە مزگەوتی کوفە، دوایین خەلیفەی ئەمەوییەکان (مەروانی کوڕی محەممەد) ویستی بەرەنگاریان بکات و لەکەنارەکانی ڕووباری زاب بەیەک گەیشتن و عەباسییەکان سەرکەوتن و توانیان دیمەشق داگیر بکەن و دەوڵەتی ئەمەوی بڕوخێنن، ئەبو عەباس زۆربەی سەردەمەکەی بە لەناوبردنی پشتیوانەکانی بەنی ئومەیە بەسەر برد و ھەمووی لە ناو بردن و تەنھا [[عەبدولڕەحمان داخل|عەبدول ڕەحمان داخل]] نەبێت کە لە [[ئەندەلوس]] [[دەوڵەتی ئەمەوی]] دامەزراند، کە کۆنترین ھەرێمی جیا بوو لە دەسەڵاتی عەباسی، لەدوای ئەبو عەباس، [[ئەبووجەعفەری مەنسوور|ئەبوجەعفەری مەنسووری]] برای بووە خەلیفە، کە بەدامەزرێنەری ڕاستی [[خەلافەتی عەباسی|دەوڵەتی عەبباسی]] دادەنرێت، توانی لێزانانە بەسەر ڕووداوەکاندا سەرکەوێت.
وخەلافەتی عەباسی سەردەمی زێڕینی بەخۆیەوە بینی لە ماوەی خەلیفەی سێیەم ئەبو عەبدولڵا محەممەد مەھدی، و کۆتایی ھات لە سەردەمی خەلیفەی نۆیەم ئەبو جەعفەری ھارون واسیق بیلا، پرشنگدارترین ڕۆژانی سەردەمی زێڕین لە کاتی [[ھاروون ڕەشید|ھارون ڕەشید]] و ئەبو عەباس مەئموندا بوو، کە لەم کاتانەدا بەغدای پایتەخت گەشەی سەند و بووە مەڵبەندی ھونەر و ئەدەب و زانست و ژمارەیەکی زۆر زانا و مێژووناس و فەیلەسوف و پزیشک و زانای کیمیا و بیرکاری دەرکەوتن وەک ئیبن سینا و ئەبونەسر محەممەد فارابی و ئەبو عەلی ئیبن ھەیسەم، و ئیسلام زۆر خێرا و فراوان بڵاو بوویەوە ھەتاکو زۆربەی دەوڵەتێکی مەسیحی ئیسلام بوون.
ھەروەھا کتێبخانە و ناوەندی چاپ و بڵاوکردنەوە بنیاتنران، و بیمارستان دروست کرا کە سەرەتایەک بوو بۆ نەخۆشخانەکانی ئێستا، و زانکۆ کرانەوە لە ھەموو وڵاتدا و یەکێک لەوانە زانکۆی قیروانە کە تا ئێستا ماوە.
==== لێک ھەڵوەشان و نەمانی برەوی خەلافەت ====
{{سەرەکی|دەوڵەتی ئەیوبی|دەوڵەتی فاتیمی|مەمالیکەکان}}
لە کۆتایی سەدەی نۆیەمەوە [[خەلافەتی عەباسی|دەوڵەتی عەبباسی]] لێک ھەڵوەشا بۆ چەند ویلایەت و [[میرنشین]]ێک، ئەویش بەھۆی ئەو بزووتنەوە جەماوەری و ئایینییە جیاوازانەی دەرکەوتن لەو سەردەمە، ئەم ناکۆکییەش بوو ھۆی جیابوونەوەی نەتەوە نا عەرەبەکان لە [[عەرەب]] و ئەو نەتەوانە پێش عەرەب کەوتن لە شارستانی و ئەدەب و شیعردا، ئەم جیابوونەوانە وای کرد یەکەم بزووتنەوەی فارسی سەربکەوێت لەسەر دەستی تاھیری کوڕی حسەین، کە دەوڵەتی تاھیری دامەزراند لە خۆراسان ساڵی ٨١٩، و پێش ئەو ڕێکەوتەش [[میر]]ی عەلەوی ئیدریسی کوڕی عەبدولڵا دەوڵەتی ئەداریسەی لە [[مەغریب]] دامەزراند و فاسی کردە پایتەخت کە یەکەم دەوڵەتی شیعەی بە ھێز بوو لە مێژوودا، وبە ھەمان شێوە ئیبراھیمی کوڕی ئەغلەب لە تونس [[ئەغلەبییەکان|دەوڵەتی ئەغلەبی]] دامەزراند بوو و قیروانی کردە پایتەخت و چەند ھەڵمەتێکی بردە سەر [[ئیتاڵیا]] و [[فەڕەنسا]] و کۆرسیکا و [[ماڵتا]].
[[پەڕگە:Cairo - Islamic district - Al Azhar Mosque and University.JPG|وێنۆک|ڕاست|250px|مزگەوتی ئەزھەر، دیارترین ئاسەواری فاتمییەکان کە ماوەتەوە]]
لەگەڵ ئەم جیاوازییە جەماوەریانە کۆمەڵەی ئایینی جیاوازیش {{قت|دروست بوون}}، و ئەم جیاوازیانەش موسڵمانانی کردە دەستە و پارتی جیاوازەوە،
مێژووی عەباسی لە سەردەمی متوەکیلەوە دەستبەسەراگرتنی تورکەکانی تیایا دەرکەوت کە بەردەوام بوو بۆ ماوەی ١٠٠ ساڵ، و سەعیدی کوڕی حسەین خەلافەتی [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتمییەکان]]ی لە تونس دامەزراند؛ و پاشان تورکە [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] دەرکەوتن و توانیان سەربکەون بەسەر سوپای عەباسی بەڵام ڕێزی خەلیفەی عەباسیان دەگرت و خەلیفە داوای یارمەتی لێکردن بۆ ڕیگرتن لە ھێرشی فاتمییەکان، لە دوای ئەم سەرکەوتنە تەغرول بیکی حەفیدی سەلجوق دەرکەوت کە دەرچوو بۆ ئیمپراتۆری بیزەنتییەکان بەلام نەیتوانی ھیچ لە ھەرێمێکە فەتح بکات، بەڵام جێ نشینەکەی ئەلب ئەرسەلان بە یارمەتی وەزیرەکەی توانی کاروباری دوڵەتەکەی ڕیک بخات و سەرکەوێت بەسەر ئیمپراتۆری بیزەنتی ڕۆمانوس دیوجینوس لە جەنگی مەڵاز گرد ساڵی ١٠٧١، بەمە ڕێگە کرایەوە لەبەردەم سەلجوقییەکان کە بچنە [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و دەوڵەتەکەیان دامەزراند کە ناسراوە بە سەلجوقی ڕۆم.
[[پەڕگە:Hattin Estoire d'Eracles.jpg|وێنۆک|300px|داستانی حەتین لە نێوان خاچ پەرست و موسڵمانان]]
لە ماوەی نێوان سەدەی یازدە و چواردەدا، مەمالیکە ئەورووپییە مەسیحییەکان زنجیرە ھێرشێکیان کردە سەر ڕۆژھەڵاتی ئیسلامی بۆ گەڕانەوەی زەوییە پیرۆزەکان، و بەتایبەت شاری [[ئورشەلیم|قودس]] لە دەستی موسڵمانان، و ئەم شەڕانە ناسراون بە شەڕی خاچھەڵگرەکان، و لە ھۆکارەکانی تری شەڕی خاچھەڵگری ئەو بانگەوازانە بوو کە بیزەنتییەکان دەیانکرد بۆ [[ئەورووپا]] دوای ئەوەی لەسەردەستی [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] شکێنران، و چەندین ھۆکاری تر، و یەکەم شەڕی خاچھەڵگران توانیان کەنارەکانی شام بگرن ساڵی ١٠٩٥ گەیشتنە قودس، و لە دوای گرتنی [[قودس]] شانشینی لاتینیان دامەزراند کە لە سەرەتای سەدەی ١٢ بەھێزترین کاتی بوو، پاشان وردە وردە داڕما، تا موسڵمانان توانایان بەسەریاندا ھەبوو [[نورەدین زەنگی]] سەرۆکی دەوڵەتی ئەتابکە توانی ڕەھا بگەڕێنێتەوە لە ساڵی ١١٤٤ و ھەروەھا بەشێک لە میرنشینی ئەنتاکییە و تەڕابلس.
* و لە ساڵی ١١٧٥ '''[[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەڵاحەدینی ئەیوبی]]''' [[دەوڵەتی ئەییووبی|دەوڵەتی ئەیوبی]] دامەزراند لە میسر و شام و حیجاز دوای ئەوەی دوایین خەلیفەی [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتیمییەکان]]ی لادا، وزنجیرەیەک ھێرشی کردە سەر خاچھەڵگرەکان کە دیارترینیان داستانی حەتین بوو لە ساڵی ١١٨٧ کە تێیدا موسڵمانان سەرکەوتنێکی گەورەیان بەدەست ھێنا، و قودسیان گێڕایەوە ھاوکات لەگەڵ زۆر لە شارەکانی [[شام]]، ولەدوای مردنی [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەڵاحەدینی ئەیوبی]] لاوازی و تێکچوون دەوڵەتی ئەیوبی گرتەوە تا بە تەواوی تیا چوو لە ساڵی ١٢٥٠.
لە دوای ڕووخانی دەوڵەتی ئەییوبی، [[مەمالیکەکان]] دەوڵەتەکەیان دامەزراند لە میسر لە ساڵی ١٢٥٠، و ھێزە بەھێزەکانی [[مەغۆل]] لە ناوەڕاستی [[ئاسیا]]وە ھاتن و گەیشتنە دەروازەکانی بەغدا، خەلیفەی عەباسییەکان (موستەعسیم بیلا) ڕۆیشت بۆ بینینی سەرکردەی مەغۆل (ھۆلاکۆ خان)، وھۆلاکۆ داوای لێکرد کە داوا لە خەڵکی [[بەغدا]] بکات چەکەکانیان دانێن و بڕۆنە دەرەوە لە شار، پاشان مەغۆل شمشێری لەسەر ملی خەڵکی بەغدا دانا چل ڕۆژ ماڵ و سامانیان {{قت|تاڵان کردن}} و خەڵکەکەیان ھیلاک کرد و خەلیفە ومناڵ و کەسوکاریان کوشت، پاشان مەغۆل ڕۆیشتن بەرەو ڕۆژاوا و گرنگترین شارە سوورییەکانی وەک دیمەشق و حەلەبیان گرت، و پێش ئەوەی بڕۆن بەرەو باشوور بۆ [[میسر]]، سوپای مەمالیک بەرەو ڕوویان بوویەوە بەسەرکردایەنی زاھیر بیبرس و سەیفەدین قەتز و سەرکەوتن بەسەریاندا لە داستانی عەین جالوت نزیک شاری [[ناسرە]] لە ساڵی ١٢٦٠، دوای ئەوەی بیبرس سەرکەوت بەسەر مەغۆلدا ھێرشی کردە سەر خاچھەڵگرەکان، کە ھەموو قەڵا و شارەکانی یەک لە دوای یەک گرتن، و بەردەوام بوون ھەتا سوڵتان ئەشرەف سەڵاحەدین خەلیل بەندەرە سەرکییەکەی گرتن، و لەسەردەمی [[مەمالیکەکان]] زۆر لە مەغۆلەکان ئیسلام بوون و بڵاویان کردەوە لە ھەرێمەکانی خۆیان وەک [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و نیمچە قاڕەی ھندی و ئەورووپای ڕۆژھەڵات و نیمچە دوورگەی قەرم. و[[خەلافەتی عەباسی|عەباسییەکان]] مەڵبەندی خەلافەتیان گواستەوە بۆ قاھیرە، و حوکمی مەمالیکەکان بەرەو لاوازی ڕۆیشت لە ناوەڕاستی سەدەی پازدە، زۆربەی سوڵتانەکانی لاواز بوون، دوای ئەوەی کە عوسمانییەکان گەیشتنە [[سووریا]] وئەمەش ئاماژەبوو بۆ گرتنی میسریش.
[[پەڕگە:Ottoman Empire 16-17th century.jpg|وێنۆک|380px|دەوڵەتی عوسمانی لە فراوانترین ئاستیدا ساڵی ١٦٨٣, ناوچەکانی سەر بە دەوڵەتەکە بە سەوز ڕەنگ کراوە]]
=== سەردەمی عوسمانی (١٥١٧–١٩٢٣) ===
{{سەرەکی|دەوڵەتی عوسمانی|سوڵتان عوسمانی یەکەم| محەممەدی دووەم}}
[[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] دەگەڕێنەوە بۆ ئۆرتۆغرۆل، سەرکردەی ھۆزی قابی تورکی، کە ئیشیان دەکرد لە بەرژەوەندی عەلائەدین سەلجوقی سوڵتانی [[قۆنیە]]، و دوای مردنی ئۆرتۆغرۆل، عوسمانی کوڕی سەرکردایەتی ھۆزەکەی گرتە دەست، کە دڵسۆز بوو بۆ دەوڵەتی سەلجوقی لەگەڵ ھەموو ئەو کێشانەی تیای بوو، و کاتێک [[مەغۆل]] دەوڵەتی قۆنییەی سەلجوقیان گرت، خێرا عوسمان سەربەخۆیی ڕاگەیاند لە [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]]، و بەدامەزرێنەری ڕاستی ئەو دەوڵەتە تورکییە گەورەیە دادەنرێت کە ھەر بە ناوی ئەوەوە ناونرا، عوسمان و جێ نشینەکانی دەستیان کرد بە فەتح کردنی میرنشین و وڵاتەکانی دەوروبەریان کە پێشتر ئیسلامیان پێ نەگەیشتبوو وەک [[یۆنان]] و مەقدۆنیا و ئەلبانیا و [[بولگاریا]]، و لە ساڵی ١٤٥٣ حەوتەم سوڵتانی عوسمانی محەممەدی دووەم ناسراو بە '''[[محەممەدی دووەم|سوڵتان محەممەد فاتیح]]'''، فەتحی قوستەنتینەی کرد و ئیمپراتۆرییەتی بیزەنتییەکانی ڕوخاند، کە ھەموو موسڵمانانی جیھان زۆر دڵخۆش بوون پێی، بەوەباوەڕەی کە ئەم ڕووداوە پێشبینی پێغەمبەر [[محەممەد]] بووە کە وتویەتی (فەتحی قوستەنتینییە دەکرێت، باشترین ئەمیر ئەو [[ئەمیر]]ەیە و باشترین سوپا ئەو سوپایەیە)، و سەرکەوتنی عوسمانییەکان بەسەر بیزەنتییەکان دەگەڕێتەوە بۆ بەکارھێنانی چەکە پێشکەوتووەکانیان ڕاھێنان و توانای بەرزی سەربازەکانیان، و لەو سەردەمەدا چەند دەوڵەتێکی ئیسلامی دەرکەوتن لە ڕۆژھەڵاتی [[ئەنادۆڵ]] و [[شام]]، وەک دەوڵەتی تەیموری و [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]، کە دەوڵەتی سەفەوی دامەزرا لەسەردەستی ئیسماعیلی یەکەم کوڕی حەیدەر سەفەوی، لە [[ئێران]] و[[ئازەربایجان]] و ڕۆژھەڵاتی [[عێراق]]، و شیعەی سەپاند بەسەر خەڵکەکە و وای کرد کە شیعەکانی [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] کە لەژێر دەستی عوسمانییەکان بوون شۆڕش بکەن، [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەم]]، حەفیدی سوڵتان محەممەد فاتیح شۆڕشەکەی ملکەچکرد و لەناوی بردن و پاشان کەوتە سەفەوییەکان و سەرکەوت بەسەریاندا لە داستانی [[شەڕی چاڵدێران|چاڵدێران]]، ودوای ئەم داستانە سەلیم سەرنجی چووە سەر سوڵتانی [[مەمالیکەکان]]، دوای ئەوەی مەمالیکەکان ڕێکەوتنی نھێنیان کردبوو لەگەڵ سەفەوییەکان لە ترسی فراوانخوازی سەلیم کە ئامانج لێی یەکخستنی ھەموو وڵاتە سونییەکان بوو لەژێر دەسەڵاتیدا.
[[پەڕگە:Zonaro GatesofConst.jpg|وێنۆک|ڕاست|سوڵتان محەممەد فاتیح کاتێک دەچێتە قوستەنتینەوە]]
* و لە ساڵی ١٥١٦ سوڵتان سەلیم سەرکردایەتی سوپاکەی کرد بەڕەو [[سووریا]] مەمالیکەکانی شکاند و وڵاتی شامی گرت، پاشان بەردەوام بوو بەرەو میسر و کوشتارێکی زۆری لە مەمالیکەکان کرد وسەرکەوت بەسەریاندا و میسری گرت لە ١٥١٧ز، و دوایین خەلیفەی عەباسی لەگەڵ خۆی بردەوە بۆ قوستەنتینییە، کە محەممەد متوەکیل بیلا بوو وازی لە خەلافەت ھێنا بۆ سەلیم، بەم شێوەیە نەوەکانی عوسمان بوونە خەلیفەی [[موسڵمان]]ان لەو کاتەوە، ولەدوای مردنی سوڵتان سەلیم سولەیمانی کوڕی دەسەڵاتی گرتە دەست، کە لە سەردەمی {{قت|ئەمدا}} بەرەوپێشچوون لە فەتحکردن بە بەرەو پێشچونێکی گەورە، و عوسمانییەکان دەستیان گرت بەسەر ھەرێم و میرنشینی زۆردا لە ئەورووپای ڕۆژھەڵات و شاری بەلەگرادیان فەتح کرد، و دووجار ڤێیەنایان گەمارۆدا بەڵام نەیانتوانی بچنە ناوەوە، و لە دوای سەردەمی [[سولەیمان قانوونی|سوڵتان سولەیمان]]، دەوڵەتەکە لاوازی گرتییەوە تا سەردەمی سوڵتان محەممەدی چوارەم، لەم کاتدا عوسمانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[ئوکراینا]] و گرتیان و بۆ دواجار گەمارۆی ڤێیەنایان دایەوە لە ساڵی ١٦٨٣ بەڵام گەڕانەوە دواوە، لەو کاتەوە تێکشکان عوسمانییەکانی گرتەوە وزۆر لە دارایییەکانیان لە دەستدا لە [[ئەورووپا]].
* و لە سەدەی ١٨دا، بزووتنەوەی وەھابی دەرکەوت لە [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]] لەسەر دەستی محەممەدی کوڕی عەبدول وەھاب، بانگەوازی دەکرد بۆ پاککردنەوەی ئایینی ئیسلام و گەڕانەوە بۆ ئیسلامی بنەڕەتی، عوسمانییەکان بەرەنگاری ئەم بزووتنەوەیە بوون و شۆڕشەکەیان سەرکوت کردن بەڵام بە تەواوی نەیانکوژاندنەوە، تا لە سەدەی ١٩ بانگەوازی سەلەفی و بەریولی یان دەست پێکرد، لە ھەمان سەدەدا ئیمپراتۆرییەتی [[مەغۆل]]ی یھندی ئیسلامی بە تەواوی تیا چوو لەسەر دەستی بەریتانییەکان، و ناکۆکی نەتەوەیی لە وڵاتەکانی [[بالکان|بەلقان]] دەستی پێکرد کە وای کرد زۆریان سەربەخۆییان وەرگرت لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]، و ژمارەی کۆچکردنی ھیند و ئێندۆنیزییە موسڵمانەکان زیادی کرد بۆ وڵاتەکانی کاری بی کە گەورەترین کۆمەڵگەی ئیسلامی دروست بوو لە دوو ئەمریکاکەدا، ھەروەھا ڕێگەی بازرگانی نوێ دروست بوو لە [[ئەفریقا]]دا، ئەمەش وای کرد زۆر لە بانگەوازکارە موسڵمانەکان بڕۆن بەرەو ئەوێ بۆ بڵاوکردنەوەی ئیسلام، کە ژمارەیان لە ئەفریقا، لە باشووری بیابانی گەورە بووە دوو ئەوەندە لە نێوان ساڵی ١٨٦٩ و ١٩١٤، سەردەمی عوسمانییەکان تەواو بوو لە کۆتایی جەنگی جیھانی یەکەم ودەوڵەتی عوسمانی تێک شکا لەبەرامبەر ھێزی ھاوپەیمانان، و زۆربەی بەشەکانی دەوڵەتەکە داگیر کران، و لە ساڵی ١٩٢٤ سەرۆککۆماری [[تورکیا]] [[مستەفا کەمال ئاتاتورک|مستەفا کەمال ئەتاتورک]] پۆستی خەلیفەی ھەڵوەشاندەوە ودەسەڵاتە زەمەنی و ئایینییەکەی تواندەوە.
=== دوای سەردەمی عوسمانی (١٩١٨-ئێستا) ===
زۆربەی وڵاتە ئیسلامییەکانی ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان داگیر کران لەلایەن وڵاتەکانی [[ئەورووپا]]وە لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمدا، و دوای ڕووخانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەم]]، [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] و [[فەڕەنسا]] زۆربەی خاکی ئەو دەوڵەتەیان دابەش کرد لە نێوانیاندا بەپێی ڕێککەوتننامەی سایکس بیکۆ، و ملکەچیان کردن بۆ دەسەڵاتیان، و ھەر لە سەدەی بیستەمدا ھەموو وڵاتەکان سەربەخۆییان وەرگرت و ھەر وڵاتێک بوونێکی سەربەخۆی ھەبوو و کە ھیچ شتێک بە یەکیانەوە نابەستێت بێجگە لە زمان و ڕۆشنبیری و برایەتی نەبێت؛ و ڕێکخراوی گۆنگرەی ئیسلامی دامەزرا ساڵی ١٩٦٩ و ھەموو وڵاتە ئیسلامییەکانی دنیا بوونە ئەندام تێیدا، ئەمەش لە دوای ڕووداوی سووتانی مزگەوتی ئەقسا بوو لەسەر دەستی ئیسرائیلییە توندڕەوەکان کە بانگەشەی ئەویان دەکرد پەیکەری سولەیمان لەژێر مزگەوتەکەدایە، و لە کۆتایییەکانی سەدەی بیست شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران ھەڵگیرسا و دەوڵەتەکەی گۆڕی بۆ دەوڵەتی ئیسلامی، ھەروەھا چەند ڕێکخراو و پارتی ئیسلامی دامەزران بۆ بەرەنگاری [[داگیرکاری]] بیانی بۆ وڵاتەکانیان وەک حزب اللە لە [[لوبنان]] و ڕێکخراوی قاعیدە لە [[ئەفغانستان]]. و لە سەرەتای سەدەی بیست ویەک ھێرشی ئیرھابی کرایە سەر ناوەندی بازرگانی جیھانی لە شاری نیۆیۆرک لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و پەنجەی تۆمەت خرایە سەر ڕێکخراوی قاعیدە، کە ئەمەش کاردانەوەیەکی سلبی ھەبوو لەسەر وێنەی ئیسلام لە جیھانی ڕۆژاوادا.
== کۆمەڵە ئیسلامییەکان ==
کۆمەڵە ئیسلامییەکان ئەو کۆمەڵ و دەستانەن کە پێک ھاتوون لەسەر بۆچوونێک لەگەڵ بۆچوونی دەستە و کۆمەڵەکانی تر جیاوازە، جا ئەم جیاوازییە بەھۆی تێگەیشتنی لێکدانەوەیانە بۆ ھەندێک زاراوە. لە [[پێغەمبەر]]یشەوە ھاتووە فەرموویەتی (گەلەکەی من دەبێت بە (٧٣) کۆمەڵ و دەستە ھەموویان گومڕان، تەنھا یەکێکیان نەبێ. وتیان:کێ؟ فەرمووی: لەسەر ئەوەن کەمن لەسەری دەڕۆم).
بەناوبانگترین دەستە و [[کۆمەڵە ئیسلامیەکان]]یش ئەمانەن:
* [[سوننە|ئەھلی سوننە]]
* [[ئەشعەریەت|ئەشعەرییەکان]]
* [[ماتوریدی|ماتوریدییەکان]]
* [[موعتەزیلە]]
* جەبرییەکان
* مورجیئەکان
* [[خەواریج]]
* [[شیعە]]
زۆرێکیش لەم دەستانە چەندان لقی تری بچووکیان لێ دەبێتەوە.
== ڕێباز و ڕێڕەو شەریعەی ئیسلامی ==
مەبەست پێی ئەم [[یاسا]] و داڕێژراونەی ئایینی ئیسلامە، کە بەسەر محەممەد ھاتووەتە خوارەوە، جا چ پەیوەندی بە بیروباوەڕەوە ھەبێت یاخود بە کردار و ھەڵسوکەوت، بەڵام وشەی (شەریعە) زیاتر وای لێھاتووە کە مانای دووەمیان بدات.
=== ئامانجەکانی (مەقاسیدی) شەریعەت ===
یەکەم ئامانجی [[شەریعەتی ئیسلامی]] پارێزگاریکردنی شتە سەرەکییەکانە، کە پێنج شتی پێویستن بۆ ژیانی خەڵکی کە پارێزگاریکردنی [[ئایین]] و گیانی [[مرۆڤ]] و [[مێشک]] و ماڵ و وەچەکەیەتی..
=== تایبەتمەندییەکانی شەریعەت ===
[[شەریعەتی ئیسلامی]] بەوە جیادەکرێتەوە، کە ھەندێک تایبەتمەندی ھەیە لە ھیچ [[ئایین]] و پرۆگرام و بەرنامەیەکدا نییە، چونکە بە پوختی و ڕێکی دارێژراوە و ناکۆکی و دژایەتی لە نێوان ئایەتەکانیدا نییە و یەکترگر و ئاسانە و بەدیھێنەری دادگەری و یەکسانی و ئازادییە بۆ مرۆڤەکان لە گرنگترینی ئەم تایبەتمەندیانە ئەمانەن:
=== گشتگیری ===
ئەوەتا بەرنامە و ڕێبازی پەرستشی داناوە کە ئەمیش بە ڕێکخستنی پەیوەندی نێوان [[مرۆڤ]] و [[خودا]] وەک: [[نوێژ]] و [[ڕۆژوو لە ئیسلامدا|ڕۆژوو]] و [[زەکات]] و [[حەج]]. ھەروەھا بەرنامە و ڕێباز و حوکمی زۆری بۆ ڕەفتار و ھەڵسوکەوت داناوە ئەمیش بە ڕێکخسنتی پەیوەندی نێوان خەڵکی لەگەڵ خودی خەڵک لە نێو دەوڵەتێکی ئیسلامی، ھەروەھا پەیوەندی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی]] لەگەڵ دەوڵەتانی تر، جا ئەم بەشەی حوکمی ڕەفتار و ھەڵسوکەوتە -احکام المعاملات- دابەش دەبێت بەسەر:
* حوکمەکانی باری کەسێتی: کە پەیوەستە بە خانەوادە لەمارەبڕین و ژن ھێنان و مافەکانی ھاوسەرایەتی و ڕەچەڵەک و تەڵاق دان و ماوەکەی و خەرجی.
* حوکمەکانی باری شارستانی: کە پەیوەستە بە کڕین و فرۆشتن بارمتە و بریکاری و مافی کڕین پێش کەسانی تر -شفعە- ھەر چ مافێک کە پەیوەست بە ماڵ و سامان.
* حوکمەکانی تاوان (جنائی): کە پەیوەستە بەم [[تاوان]]انە کە کەسی پێگەیشتووی تێگەیشتوو ئەنجامی دەدات ئەو سزایەش کە شایانییەتی.
* حوکمەکانی چونییەتی پێشکەشکردنی داوا -مرافعات-: کە پەیوەستە بە دادگەو داوا و بەڵگەکان.
* حوکمە دەستوورییەکان: کە پەیوەستە بە داڕێژانی حوکم و بنەماکانی و دەسەڵاتی سەردار و کاربەدەستان بەسەر ئەوانەی کە بە سەریانەوەن [[ماف]] ئەرکی ھەردوولایان.
* حوکمە نێودەوڵەتییەکان: کە پەیوەستە بە پەیوەندی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی]] بە دەوڵەتانی تر و ھەڵسوکەوت لەگەڵ کەسانی نا[[موسڵمان]] لە دەوڵەتی ئیسلامی.
ئەم نەخشە کێشی و ھێلکاری ڕێکخستنەش بەم دوایییە سەری ھەڵداوە، کەمەبەست پێی تەنھا ڕێکخستن و ئاسانکارییە بۆ لێکۆڵینەوە و خوێندن، ئەگینا، لە بۆچوونی ئیسلامیدا ھیچ چالاکیێکی مرۆییانە نییە کە مانا پەرستشی بەسەردا نەچەسپێ، بەڵکو مەبەست لە بوونی مرۆڤ لە ژیاندا بەندایەتی کردنی خودایە، {{قورئان|سوورەت=٥١|ئایەت=٥٦|کوردی=و من جن و مرۆڤم دروست نەکردووە تەنھا بۆ ئەوە نەبێ بە تاک و تەنھا بمپەرستن و ملکەچی فەرمانی من بن.}}
جا ئەم یاسا و [[ڕێسا]] و حوکمە شەرعیانە، ڕێکخەری ژیانیخەڵکن، و سوود مەندن بۆتاکەکانی کۆمەڵگەی ئیسلامی، بەشێوازێکی ڕێکی پەروەردەیی، بۆ نموونە نوێژ، پەیوەندیێکە لە نێوان بەندە وخواد، جاکە خودای گەورە باسی ئەوپەرستشە پەروەردەیییەی [[کۆمەڵگا]]دەکات، {{قورئان|سوورەت=٢٩|ئایەت=٤٥|کوردی=بەدڵنیایی نوێژ قەدەغەی خەڵکی دەکات و دەیانگەڕێنێتەوە لە خراپەکاری و تاوان و ھەر شتێک کە پێچەوانەی شەریعەت بێت}}، ڕۆژووش پاڵنەرێکە بۆ پارێزگاری، {{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=١٨٣|کوردی=ئەی باوەڕداران ئێوە ڕۆژووی مانگی ڕەمەزانتان لەسەر فەرز کراوە [ ھەروەکو چۆن لەسەر ئوممەتانی پێش ئێوەش فەرز کرابوو بەڵکو تەقوای خوای گەورە بکەن}}. زەکاتیش مایەی پاکییە،{{قورئان|سوورەت=٩|ئایەت=١٠٣|کوردی=ئەی محمد - صلی اللە علییە وسلم - لە ماڵەکانیان صەدەقەو خێرێک وەربگرە یان زەکاتی فەرز وەربگرە کە بەھۆیەوە پاکیان دەکەیتەوە لەو تاوان و شتانەی کە پێیانەوەیە}}. حەج کردنیش دەبێتە ھۆی دوور کەوتنەوە لەزمان پیسی بەھۆی جوێن و کیشمە کێشم و قسەی ناشرین،{{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=١٩٧|کوردی=کاتی حەج چەند مانگێکی دیاری کراوە کە (شەوال و ذو القعدة و ذو الحجة)یە، یاخود وتراوە: (شەوال و ذو القعدة و دەی ذو الحجة)یە جا ھەر کەسێک ئیحرامی بەست ئەوە پێویستە لەسەری حەج بکات [ئەوکاتە کە ئیحرامی بەست نابێ جیماع بکات و بچێتە لای خێزانی، یان قسەی خراپ لەگەڵ ژندا بکات و نابێ لە سنووری شەرع دەرچێ بەوەی کە سەری بتاشێ یان ھەر شتێکی تر بکات، یان زوڵم بکات یان قسەی ناشرین بکات و نابێ دەمەقاڵێ و مشتومڕ لەگەڵ خەڵکدا بکات لە کاتی حەجدا.}}.
== لە ئاسانکارییەکانی ئیسلام و بێ گیروگرفت بوونی ==
نەگرتنی دەرگای [[پەشیمانی]] ([[تۆبە]]) و گەڕانەوە بۆ لای خودا، لەبەردەم تاونباران تائەوکاتەی دەمرن یان ڕۆژلە خۆراواوە ھەڵبێت، کە بەڕاستی ئەمەش ئاسودەیی، و خۆشی بۆ دەروونی کەسی تاوانبار، و ئازادی دەکات لە ھەستکردن بە گوناھ و تاوان، {{قورئان|سوورەت=٣٩|ئایەت=٥٣|کوردی=پێیان بڵێ: ئەی بەندەکانم، ئەی ئەوانەی زێدە ڕۆییتان کردووە لە سەرخۆتان، لە سۆز و میھری خودا بێ ئومێد مەبن خودا لە ھەموو گوناھێک خۆش دەبێ، چونکە ئەو لێبوردە و بەخشندەیە}}.
== دادگەری ==
ئەم بنەمایەش کە لە بانگەوازەکانی قورئان خۆی دەنوێنێ، کەفەرمان ئەفەرمووێ بە دادگەری ڕەھا لە نێوان خەڵکی و ڕێ دەگرێ لە جەور و ستەم لەگەڵ ئەوانەش کە ڕقمان لێک دەبێتەوە، بەیەک ھەڵدەشاخێن،{{قورئان|سوورەت=٥|ئایەت=٨|کوردی=ئەی باوەڕداران دادپەروەر بن بەرامبەر خێزان و مناڵەکانتان یان لە نێوان خەڵکدا، یان فەرمانڕەوایان ھەمووتان دادپەروەر بن بۆ خوای گەورە نەک بۆ ڕیاو ناوبانگ دەرکردن شایەتی بدەن بەدادپەروەری و ڕق لێبونتان بۆ کەسانێک واتان لێ نەکات کە دادپەروەر نەبن بەڵکو ئێوە دادپەروەر بن لە نێوان دۆست و دوژمندا ئەمە نزیکترە لە تەقواوە یان نزیکترە لەوەی کە خۆتانی پێ بپارێزن لە ئاگری دۆزەخ و تەقوای خوای گەورە بکەن بەڕاستی خوای گەورە زانستێکی وردەکاری ھەیە بە کردەوەکانی ئێوە.}}. قورئانیش باسی ئەوەی کردووە کە گەلانی پێشوو بەھۆی زۆرداری و بەربڵاوی ستەمەوە لەناوچوون،{{قورئان|سوورەت=١٠|ئایەت=١٣|کوردی=و بە دڵنیایی ئوممەتانی پێش ئێوەمان لەناوبرد کاتێک کە زوڵم و ستەمیان کرد و پێغەمبەرانی خوای گەورە بەبەڵگەی ڕوون و ئاشکراو موعجیزە ھاتن بۆ لایان بەڵام ئیمانیان نەھێناو بەم شێوازەش لەناومان بردن، و بەم شێوازەش کەسانی تاوانبار لەناو دەبەین، کە ئەمە ھەڕەشەیە بۆ کافرانی مەککە.}}. لە مێژووی ئیسلامدا دادگەری بەڕوون و ئاشکرایی بەرچاودەکەوێ، بگرە لەگەڵ ناموسڵمانانیش، ئەوەتا لە بەسەرھاتی عومەری کوڕی خەتاب، لەگەڵ ئەوقیبتییەی (قبگی) کەھاتبوو شکاتی لە لای ئەودەکرد، کە کوڕی سەرداری سەرکردەی میسڕی ئەوکات، عەمری کوڕی عاس، شەقێکی بەناڕەوا لێ داوە، عومەریش دادوەری لەگەڵ کرد تۆڵەی بۆ کردەوە پێی وت: لەو کوڕە بدە کە دووجار بەڕێزە.
لە ڕاستیشدا ئەو دادگەری و نەبوونی جەورستەمە، خەڵکی شامی موسڵمان کرد، ھەرچەندە کەخاچ پەرست بوون؛ بەڵام ئیسلامبوونی خۆیان ڕاگەیاند، لەگەڵ ئەوەی ژێر دەستەی ڕۆمەکان بوون، و خاچ پەرستیش بوون.
== کۆمەڵگە ==
[[پەڕگە:Muslim distribution.png|وێنۆک|380px|دابەشبوونی ئیسلام لە جیھاندا]]
=== دیمۆگرافیا و بڵاو بوونەوە ===
{{سەرەکی|ئیسلام بەپێی وڵات}}
== دیمۆگرافیا ==
[[پەڕگە:Islam_percent_population_in_each_nation_World_Map_Muslim_data_by_Pew_Research.svg|وێنۆک|ڕێژەی موسڵمانانی جیھان بەپێی وڵات.]]
تا ساڵی ٢٠٢٠ نزیکەی ٢٤%ی دانیشتوانی جیھان، واتە نزیکەی ١.٩ ملیار کەس، موسڵمانن.<ref name="www.pewresearch.org-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/|سەردێڕ=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230205195540/https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/religion/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/|سەردێڕ=The Future of the Global Muslim Population |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230930233955/https://www.pewresearch.org/religion/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/08/09/muslims-and-islam-key-findings-in-the-u-s-and-around-the-world/|سەردێڕ=Muslims and Islam: Key findings in the U.S. and around the world |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221108121140/https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/08/09/muslims-and-islam-key-findings-in-the-u-s-and-around-the-world/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٠ ڕێژەکە ١٢.٣% بووە، لە ساڵی ١٩٩٠دا ١٩.٩% بووە و پێشبینییەکان پێشبینی دەکەن کە تا ٢٠٥٠ ڕێژەکە ببێتە ٢٩.٧%. توێژینەوەی پیو مەزەندە دەکات کە ٨٧-٩٠% موسڵمانان [[سوننە]] و ١٠-١٣% [[شیعە|شیعەن]]. {{Sfnp|Pew Forum for Religion & Public Life|2009}} نزیکەی ٤٩ وڵات [[جیھانی ئیسلامی|زۆرینەی موسڵمانن]]، {{Sfnp|Pew Forum for Religion & Public Life|2009}} <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ba-Yunus|یەکەم=Ilyas|ناونیشان=https://archive.org/details/muslimsunitedsta00bayu|سەردێڕ=Muslims in the United States|دوایین٢=Kone, Kassim|بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing]] Group|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٢٨٢٥-١|پەڕە=[https://archive.org/details/muslimsunitedsta٠٠bayu/page/n١٨٦ ١٧٢]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2018/3/7/islam-in-russia/|سەردێڕ=Islam in Russia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231228024349/https://www.aljazeera.com/amp/features/2018/3/7/islam-in-russia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Book review: Russia's Muslim Heartlands reveals diverse population |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=[[The National (Abu Dhabi)|The National]] |ناونیشان=https://www.thenational.ae/arts-culture/book-review-russia-s-muslim-heartlands-reveals-diverse-population-1.723230 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190114210257/https://www.thenational.ae/arts-culture/book-review-russia-s-muslim-heartlands-reveals-diverse-population-1.723230 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ٦٢%ی موسڵمانانی جیھان لە ئاسیا دەژین، و ٦٨٣ ملیۆن موسڵمان تەنیا لە ئەندەنوسیا و پاکستان ، [[ئیسلام لە ھیندستان|ھیندستان]] و بەنگلادیش ھەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usnews.com/usnews/graphics/religion/islams_global_reach.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110122200555/http://www.usnews.com/usnews/graphics/religion/islams_global_reach.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|وێبگە=[[U.S. News & World Report]]}}</ref> {{Sfnp|Pew Forum for Religion & Public Life|2009}} <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pechilis|یەکەم=Karen|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kaubzRxh-U0C|سەردێڕ=South Asian Religions: Tradition and Today|دوایین٢=Raj|یەکەم٢=Selva J.|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٤٤٨٥١-٢|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=kaubzRxh-U٠C&pg=PA١٩٣ ١٩٣]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231228024331/https://books.google.com/books?id=kaubzRxh-U0C|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> موسڵمانانی عەرەب گەورەترین گرووپی نەتەوەیی لەنێو موسڵمانانی جیھان پێکدەھێنن، بەدوایدا بەنگالییەکان <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Richard Eaton|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pR0LzVCpfw8C|سەردێڕ=Islam in South Asia in Practice|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٣١٣٨-٨|editor-last=Barbara D. Metcalf|پەڕە=٢٧٥|chapter=Forest Clearing and the Growth of Islam in Bengal}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Meghna Guhathakurta|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=haGORCJRlOUC&pg=PA50|سەردێڕ=The Bangladesh Reader: History, Culture, Politics|دوایین٢=Willem van Schendel|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Duke University Press|ژپنک=٩٧٨-٠٨٢٢٣٥٣١٨٨|پەڕە=٥٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230707092408/https://books.google.com/books?id=haGORCJRlOUC&pg=PA50|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و پەنجابیەکان دێن. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gandhi|یەکەم=Rajmohan|سەردێڕ=Punjab: A History from Aurangzeb to Mountbatten|بڵاوکەرەوە=Aleph Book Company|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٩٣-٨٣٠٦٤-٤١-٠|شوێن=New Delhi, India, Urbana, [[Illinois]]|پەڕە=١}}</ref> زۆربەی خەمڵاندنەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە چین نزیکەی ٢٠ بۆ ٣٠ ملیۆن موسڵمانی ھەیە (١.٥% بۆ ٢%ی دانیشتووان). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/|سەردێڕ=China |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210213122152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|وێبگە=[[The World Factbook]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2006/71338.htm|سەردێڕ=China (includes Hong Kong, Macau, and Tibet) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190710075050/https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2006/71338.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|وێبگە=Archived Content}}</ref> ئیسلام لە ئەوروپا دووەم گەورەترین ئایینە لە دوای [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحی]] لە زۆرێک لە وڵاتان، ڕێژەی گەشەکردن بە پلەی یەکەم دەگەڕێتەوە بۆ کۆچکردن و بەرزبوونەوەی ڕێژەی لەدایکبوونی موسڵمانان لە ساڵی ٢٠٠٥، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Muslims in Europe: Country guide|ئیش=[[BBC News]]|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4385768.stm|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090929213440/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4385768.stm}}</ref> کە ٤.٩%ی ھەموو دانیشتوانی ئەوروپا لە ساڵی ٢٠١٦دا پێکدەھێنێت. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Hackett |یەکەم=Conrad |سەردێڕ=5 facts about the Muslim population in Europe |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=[[Pew Research Center]] |ناونیشان=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/11/29/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190105202657/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/11/29/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
گۆڕینی ئایین ھیچ کاریگەرییەکی لەسەر گەشەی دانیشتوانی موسڵمان نییە چونکە "پێدەچێت ژمارەی ئەو کەسانەی کە لەڕێگەی ئایینییەوە دەبنە موسڵمان بە نزیکەیی یەکسان بێت بە ژمارەی ئەو موسڵمانانەی کە ئیسلام بەجێدەھێڵن". ھەرچەندە، پێشبینی دەکرێت ئیسلام لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠٥٠دا لە ڕێگەی گۆڕینی ئایینییەوە ٣ ملیۆن کەسی بۆ زیاد بووبێ، کە زۆربەیان لە ئەفریقای ژێر سەحران (٢.٩ ملیۆن). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pewforum.org/files/2015/03/PF_15.04.02_ProjectionsFullReport.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://wayback.archive-it.org/all/20150429153811/http://www.pewforum.org/files/2015/03/PF_15.04.02_ProjectionsFullReport.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.pewforum.org/2017/04/05/the-changing-global-religious-landscape/|سەردێڕ=The Changing Global Religious Landscape |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218030628/https://www.pewforum.org/2017/04/05/the-changing-global-religious-landscape/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Pew Research Center}}</ref>
بەپێی ڕاپۆرتێکی [[سی ئێن ئێن]] "ئیسلام لە ھەموو چین و توێژەکانی ژیانەوە موسڵمانانی کۆکردۆتەوە، دیارترینیان ئەمریکییە ئەفریقییەکان". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fast-growing Islam winning converts in Western world|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=http://edition.cnn.com/WORLD/9704/14/egypt.islam/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181015114027/http://edition.cnn.com/WORLD/9704/14/egypt.islam/}}</ref> لە بەریتانیا ساڵانە نزیکەی ٦ ھەزار کەس موسڵمان دەبن و بەپێی بابەتێکی ڕاپرسی مانگانەی موسڵمانانی بەریتانیا، زۆربەی موسڵمانە نوێیەکان لە بەریتانیا ژن بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://artsweb.bham.ac.uk/bmms/2000/06June00.asp#Women%20convert|سەردێڕ=BMMS June 2000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080214160750/http://artsweb.bham.ac.uk/bmms/2000/06June00.asp#Women%20convert |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|لە=Women convert}}</ref> بەپێی ''ھەواڵێکی ڕۆژنامەی ھافینگتۆن پۆست'' ، "چاودێران مەزەندە دەکەن کە ساڵانە ٢٠ ھەزار ئەمریکی موسڵمان دەبن"، زۆربەیان [[ژن لە ئیسلامدا|ژن]] و ئەفریقییە ئەمریکییەکانن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/post-911-islam-converts_n_935572|سەردێڕ=Conversion To Islam One Result Of Post-9/11 Curiosity |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210111201117/https://www.huffpost.com/entry/post-911-islam-converts_n_935572 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=HuffPost |زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bindel |یەکەم=Julie |بەستەری نووسەر=Julie Bindel |ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://standpointmag.co.uk/features-may-10-why-do-western-women-convert-julie-bindel-islam-female-conversion|سەردێڕ=Why do Western Women Convert? - Standpoint |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006102003/http://standpointmag.co.uk/features-may-10-why-do-western-women-convert-julie-bindel-islam-female-conversion |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=[[Standpoint (magazine)|Standpoint]]}}</ref>
بە ھەردوو ژمارە لەسەدا و کۆی گشتی، ئیسلام خێراترین گروپی ئایینی گەورەی جیھانە کە گەشە دەکات، و پێشبینی دەکرێت تا کۆتایی سەدەی بیست و ببێتەگەورەترین گروپی جیھان و [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحی]] تێپەڕێنێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lipka |یەکەم=Michael |دوایین٢=Hackett |یەکەم٢=Conrad |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/04/06/why-muslims-are-the-worlds-fastest-growing-religious-group/|سەردێڕ=Why Muslims are the world’s fastest-growing religious group |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190514123559/https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/04/06/why-muslims-are-the-worlds-fastest-growing-religious-group/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Pew Research Center |زمان=en-US}}</ref> <ref name="pew2015" /> بەپێی خەمڵاندنەکان، تا ساڵی ٢٠٥٠، ژمارەی موسڵمانان نزیکەی یەکسان دەبێت بە ژمارەی مەسیحییەکان لە سەرانسەری جیھان، "بەھۆی تەمەنی گەنجی و ڕێژەی بەرزی منداڵبوونی موسڵمانان بە بەراورد بە گروپە ئاینییەکانی دیکە". و لەوەدایە کە لە کیشوەرەکانی ئەمریکادا بگاتە ھەمان ئاست، بەڵام ١٥ گەورەترین وڵاتی ئیسلامی ئەمانەی خوارەوەن:
{| class="wikitable" style="width:90٪;"
|-
! پلە || وڵات || ژمارەی دانیشتووان ||ڕێژەی موسڵمانان || مەزھبی پەیرەوکراو
|-
|-class="sortbottom"
| ١ ||align=right|{{ئاڵا|ئیندۆنیزیا}}|| ٢٢٨٬٥٨٢٬٠٠٠ || ٨٦٫١٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٢ || align=right|{{ئاڵا|پاکستان}}|| ١٧٢٬٨٠٠٬٠٠٠ || ٩٧٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٣ || align=right|{{ئاڵا|بەنگلادیش}}|| ١٦٢٬٢٢١٬٠٠٠ || ٨٩٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٤ || align=right| {{ئاڵا|نێجیریا}} || ١٥٤٬٢٧٩٬٠٠٠ || ٥٠٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٥ || align=right| {{ئاڵا|میسر}} || ٧٧٬١٠٠٬٠٠٠ || ٩٠٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٦ || align=right| {{ئاڵا|تورکیا}} || ٧١٬٥١٧٬١٠٠ || ٩٩٫٨٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٧ || align=right| {{ئاڵا|ئێران}} || ٧٠٬٤٩٥٬٧٨٢ || ٩٨٪ || شیعە/سونە
|-class="sortbottom"
| ١٢ || align=right| {{ئاڵا|عێراق}} || ٤١٬٢٣٤٬٠٠٠ || ٩٧٪ ||شیعە/سونە
|-class="sortbottom"
| ٨ || align=right| {{ئاڵا|سوودان}} || ٣٩٬٣٧٩٬٣٥٨ || ٧٠٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ٩ || align=right| {{ئاڵا|جەزائیر}} || ٣٣٬٧٦٩٬٦٦٩ || ٩٩٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ١٠ || align=right| {{ئاڵا|ئەفغانستان}} || ٣٢٬٧٣٨٬٣٧٦ || ٩٩٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ١١ || align=right| {{ئاڵا|مەغریب}} || ٣٣٬٧٢٣٬٤١٨ || ٩٩٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ١٣ || align=right| {{ئاڵا|مالیزیا}} || ٢٧٬٧٣٠٬٠٠٠ || ٦٠٫٤٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ١٤ || align=right| {{flag|Saudi Arabia}} || ٢٧٬٦٠١٬٠٣٨ || ١٠٠٪ || سونە
|-class="sortbottom"
| ١٥ || align=right| {{ئاڵا|ئوزبەکستان}} || ٢٧٬٣٧٢٬٠٠٠ || ٨٨٪ || سونە
|}
[[پەڕگە:Lunar libration with phase Oct 2007 450px.gif|وێنۆک|خولیمانگ، بنەمای ڕۆژمێری کۆچی]]
=== ڕۆژژمێری کۆچی ===
{{سەرەکی|ڕۆژژمێری کۆچی}}
ڕۆژژمێری کۆچی یان ڕۆژژمێری ئیسلامی پشت دەبەستێت بە ڕۆژژمێری مانگی کە بەکاردەھات لەناو عەرەبدا پێش ئیسلام، و ئەو کاتانە [[عەرەب]] ساڵەکان نابژێرن بەڵکو ھەر ساڵێک ناوێکی ھەیە کە جیای دەکاتەوە لە ساڵەکانی تر، و ئەم حاڵەتە بەردەوام بوو تا ساڵی ١٧ی کۆچی لە سەردەمی خەلیفە [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەری کوڕی خەتابدا]] ئەوەی دانا کە ناو دەبرێت بە ڕۆژژمێری کۆچی، و یەکەم ساڵی کرد بەو ساڵەی کە پێغەمبەر [[محەممەد]] [[کۆچی مسوڵمانان|کۆچی کرد لەمەککەوە بۆ مەدینە]]، بەڵام گۆڕانکاری نەکرد لە گۆڕینی ناو و ڕیزبەندی مانگە عەرەبییەکاندا، و مانگە کۆچییەکان بریتین لە موحەڕەم، سەفەر، ڕەبیعی یەکەم، ڕەبیعی دووەم، جەمادی یەکەم، جەمادی دووەم، ڕەجەب، شەعبان، ڕەمەزان، شەوال، زولعەقدە، و زولحەجە؛ و مانگی قەمەری (مانگی) ماوەی نێوان دەرکەوتنەوەی دوو ھیلالە، یان ئەو ماوەیە کە مانگ خولێکی تەواو دەکات بەدەوری زەویدا، و ماوە گەردوونییەکەی ٢٩٫٥٣٠٥٨٨ ڕۆژە، لەبەر ئەوەیە کە مانگە کۆچییەکان یان ٢٩ یان ٣٠ ڕۆژن.<ref>https://web.archive.org/web/20200107090338/https://www.islamweb.net/ar/fatwa/50696/یحسب-زکاة-مالھ-بالتاریخ-المیلادی</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200309170556/https://ar.islamway.net/article/22625/التاریخ-الھجری-ھویة-الأمة-الإسلامیة</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
=== کتێبنامە ===
{{Refbegin|30em}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ahmed |یەکەم=Imad-ad-Dean |سەردێڕ=Signs in the heavens |بەرگ=٢|بڵاوکەرەوە=Amana Publications |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=١-٥٩٠٠٨-٠٤٠-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arnold|یەکەم=Thomas |سەردێڕ=The Preaching of Islam: A History of the Propagation of the Muslim Faith.|ناونیشان=https://archive.org/details/in.gov.ignca.21207|ساڵ=١٨٩٦}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bennett |یەکەم=Clinton |سەردێڕ=Interpreting the Qur'an: a guide for the uninitiated |بڵاوکەرەوە=[[Continuum International Publishing Group]] |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦٤-٩٩٤٤-٨|پەڕە=١٠١|بەستەری نووسەر=Clinton Bennett}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Blankinship |یەکەم=K. |ساڵ=٢٠٠٨|chapter=The early creed |editor=T. Winter |سەردێڕ=The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology |زنجیرە=Cambridge Companions to Religion |پەڕەکان=٣٣–٥٤|شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |doi=10.1017/CCOL9780521780582.003|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٧٨٠٥٨-٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brockopp |یەکەم=Jonathan E. |سەردێڕ=Islamic Ethics of Life: abortion, war and euthanasia |ناونیشان=https://archive.org/details/islamicethicsofl0000unse |بڵاوکەرەوە=[[University of South Carolina Press]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٠٠٣-٤٧١-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulliet|یەکەم=Richard| بڵاوکەرەوە = [[Houghton Mifflin Harcourt|Houghton Mifflin]]| ژپنک = ٠-٦١٨-٤٢٧٧٠-٨| سەردێڕ = The Earth and Its Peoples
|شوێن= Boston| ساڵ = ٢٠٠٥| ناونیشان =https://archive.org/details/earthitspeoplesg0000unse_q4r6}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burge|یەکەم=Stephen|ساڵ=٢٠١٥|سەردێڕ=Angels in Islam: Jalal al-Din al-Suyuti's al-Haba'ik fi akhbar al-mala'ik |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٥٠٤٧٣-٠}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çakmak |یەکەم=Cenap |سەردێڕ=Islam: A Worldwide Encyclopedia |زنجیرە=4 volumes |بڵاوکەرەوە=[[ABC-CLIO]] |ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٠٦٩-٢١٧-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Campo |یەکەم=Juan E. |سەردێڕ=Encyclopedia of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Infobase Publishing]] |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٦٠-٥٤٥٤-١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chittick |یەکەم=William C |سەردێڕ=Sufism: A Beginner's Guide |ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Simon and Schuster |ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٤-٠٥٢-٢|ناونیشان={{google books|plainurl=y|id=LI0kjBlXS5UC}} |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cohen-Mor |یەکەم=Dalya |سەردێڕ=A Matter of Fate: The Concept of Fate in the Arab World as Reflected in Modern Arabic Literature |ناونیشان=https://archive.org/details/matteroffateconc0000cohe |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٣٣٩٨-١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Curtis |یەکەم=Patricia A. |ناونیشان=https://archive.org/details/guidetofoodlawsr0000curt |سەردێڕ=A Guide to Food Laws and Regulations |بڵاوکەرەوە=[[Wiley-Blackwell|Blackwell Publishing Professional]] |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٨-١٩٤٦-٤|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |ناونیشان=https://archive.org/details/islamstraightpat0000espo |سەردێڕ=Islam: The Straight Path |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١١٢٣٤-٤|edition=3rd |بەستەری نووسەر=John Esposito}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Esposito |editor-first=John |سەردێڕ=The Oxford History of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٠٧٩٩-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/oxfordhistoryofi00john |editor-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Esposito |editor-first=John |سەردێڕ=The Oxford History of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٠٧٩٩-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/oxfordhistoryofi00john |editor-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |ناونیشان=https://archive.org/details/unholywarterrori0000espo |سەردێڕ=Unholy War: Terror in the Name of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٢a|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٦٨٨٦-٠|author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |سەردێڕ=What Everyone Needs to Know about Islam |ناونیشان=https://archive.org/details/whateveryoneneed0000espo |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٢b|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٥٧١٣-٠|author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |ناونیشان=https://archive.org/details/islamstraightpat0001espo |سەردێڕ=Islam: The Straight Path |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٨٢٦٦-٨|edition=Revised 3rd |author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |سەردێڕ=Islam: The Straight Path |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٩٦٠٠-٣|edition=4th |author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=What Everyone Needs to Know about Islam |ناونیشان=https://archive.org/details/whateveryoneneed0000espo_n1c8 |edition=2nd |شوێن=Oxford |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٩٤١٣-٣|author-mask=1}}[https://web.archive.org/web/20080204031050/http://www.oxfordislamicstudies.com/Public/book_wenkai.html Lay summary]
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Esposito |یەکەم١=John |ناونیشان=https://archive.org/details/muslimsonamerica00yvon |سەردێڕ=Muslims on the Americanization Path? |دوایین٢=Haddad |یەکەم٢=Yvonne Yazbeck |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٣٥٢٦-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Farah |یەکەم=Caesar |سەردێڕ=Islam: Beliefs and Observances |بڵاوکەرەوە=[[Barron's Educational Series]] |ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٠-١٨٥٣-٠|edition=5th |بەستەری نووسەر=Caesar E. Farah}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Farah |یەکەم=Caesar |ناونیشان=https://archive.org/details/islambeliefsobse00fara_0 |سەردێڕ=Islam: Beliefs and Observances |بڵاوکەرەوە=[[Barron's Educational Series]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٤١-٢٢٢٦-٢|edition=7th |author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Firestone |یەکەم=Reuven |سەردێڕ=Jihad: The Origin of Holy War in Islam |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٢٥٨٠-١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Goldschmidt |یەکەم١=Arthur Jr. |سەردێڕ=A Concise History of the Middle East |دوایین٢=Davidson |یەکەم٢=Lawrence |بڵاوکەرەوە=[[Westview Press]] |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٣-٤٢٧٥-٧|edition=8th |ناونیشان=https://archive.org/details/concisehistoryof0008gold |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Griffith |یەکەم١=Ruth Marie |بەستەری نووسەر١=Ruth Marie Griffith |سەردێڕ=Women and Religion in the African Diaspora: Knowledge, Power, and Performance |دوایین٢=Savage |یەکەم٢=Barbara Dianne |بەستەری نووسەر٢=Barbara D. Savage |بڵاوکەرەوە=[[Johns Hopkins University Press]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٨-٨٣٧٠-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Haddad |یەکەم١=Yvonne Yazbeck |دوایین٢=Smith |یەکەم٢=Jane I. |بەستەری نووسەر=Jane Idleman Smith |سەردێڕ=Muslims in the West: Visible and Invisible |شوێن=Walnut Creek, CA |بڵاوکەرەوە=Altamira |ساڵ=٢٠٠٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hedayetullah |یەکەم=Muhammad |سەردێڕ=Dynamics of Islam: An Exposition |بڵاوکەرەوە=[[Trafford Publishing]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٣٦٩-٨٤٢-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Holt |editor-first1=P.M. |editor-last2=Lewis |editor-first2=Bernard |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٣٦-١|سەردێڕ=The Cambridge History of Islam |بەرگ=١|بەستەری نووسەر٢=Bernard Lewis}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Holt |editor-first1=P.M. |editor-last2=Lambton |editor-first2=Ann K.S. |editor2-link=Ann Lambton |editor-last3=Lewis |editor-first3=Bernard |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٣٧-٨|سەردێڕ=The Cambridge History of Islam |بەرگ=٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Holt |editor-first1=P.M. |editor-last2=Lambton |editor-first2=Ann K.S. |editor-last3=Lewis |editor-first3=Bernard |سەردێڕ=The Cambridge History of Islam |بەرگ=١A|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢١٩٤٦-٤|ناونیشان=https://archive.org/details/cambridgehistory00holt_798 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hourani |یەکەم١=Albert |ناونیشان=https://archive.org/details/historyofarabpeo0122hour_06BYS |سەردێڕ=A History of the Arab Peoples |بڵاوکەرەوە=[[Belknap Press]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠١٠١٧-٨|بەستەری نووسەر=Albert Hourani}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Caliphate of Banu Umayyah the first Phase, Ibn Katheer, Taken from Al-Bidayah wan-Nihayah |نووسەر=Ismāʻīl ibn ʻUmar Ibn Kathīr |ژپنک=٩٧٨-٦٠٣-٥٠٠-٠٨٠-٢|translator=Yoosuf Al-Hajj Ahmad |شوێن=Riyadh |بڵاوکەرەوە=Maktaba Dar-us-Salam |ساڵ=٢٠١٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kobeisy |یەکەم=Ahmed Nezar |سەردێڕ=Counseling American Muslims: Understanding the Faith and Helping the People |ناونیشان=https://archive.org/details/counselingameric0000kobe |بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing Group|Praeger Publishers]] |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٢٤٧٢-٧}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kramer |یەکەم=Martin |سەردێڕ=Shi'Ism, Resistance, and Revolution |ناونیشان=https://archive.org/details/shiismresistance0000unse |بڵاوکەرەوە=[[Westview Press]] |ساڵ=١٩٨٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٣-٠٤٥٣-٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lapidus |یەکەم=Ira |سەردێڕ=A History of Islamic Societies |ناونیشان=https://archive.org/details/historyofislamic0000lapi_t2d2 |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٧٧٩٣٣-٣|edition=2nd}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |سەردێڕ=The Jews of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Routledge & Kegan Paul]] |ساڵ=١٩٨٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٠٢-٠٤٦٢-٢|بەستەری نووسەر=Bernard Lewis}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |سەردێڕ=The Arabs in History |ناونیشان=https://archive.org/details/arabsinhistory0000bern |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٢٨٥٢٥٨-٨|author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/middleeastbriefh0000lewi |سەردێڕ=The Middle East |بڵاوکەرەوە=[[Charles Scribner's Sons|Scribner]] |ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٨٤-٨٣٢٨٠-٧|author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/islaminhistory00bern |سەردێڕ=Islam in History: Ideas, People, and Events in the Middle East |بڵاوکەرەوە=[[Open Court Publishing Company]]|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٦-٩٥١٨-٢|edition=2nd |author-mask=١ |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/whatwentwrongcl00lewi |سەردێڕ=What Went Wrong?: The Clash Between Islam and Modernity in the Middle East |بڵاوکەرەوە=[[Harper Perennial]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦-٠٥١٦٠٥-٥|edition=reprint |author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/crisisofislam00bern |سەردێڕ=The Crisis of Islam: Holy War and Unholy Terror |بڵاوکەرەوە=[[Random House, Inc.]], New York |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٦٧٨٥-٢|author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Madelung |یەکەم=Wilferd |سەردێڕ=The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate |ناونیشان=https://archive.org/details/successiontomuam0000made |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٦٤٦٩٦-٣|بەستەری نووسەر=Wilferd Madelung}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Malik |یەکەم١=Jamal |سەردێڕ=Sufism in the West |دوایین٢=Hinnells |یەکەم٢=John R. |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٧٤٠٨-١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Momen |یەکەم=Moojan |سەردێڕ=An Introduction to Shi'i Islam: The History and Doctrines of Twelver Shi'ism |بڵاوکەرەوە=[[Yale University Press]] |ساڵ=١٩٨٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٣٥٣١-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nasr |یەکەم=Seyed Hossein |بەستەری نووسەر=Seyyed Hossein Nasr |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=The Heart of Islam: Enduring Values for Humanity|ناونیشان=https://archive.org/details/heartofislamendu00nasr}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nasr |یەکەم=Seyed Muhammad |ناونیشان=https://archive.org/details/ourreligions00shar |سەردێڕ=Our Religions: The Seven World Religions Introduced by Preeminent Scholars from Each Tradition (Chapter 7) |بڵاوکەرەوە=[[HarperCollins]] |ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦-٠٦٧٧٠٠-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nigosian |یەکەم=Solomon Alexander |سەردێڕ=Islam: Its History, Teaching, and Practices |بڵاوکەرەوە=[[Indiana University Press]] |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٢١٦٢٧-٤|ناونیشان=https://archive.org/details/islamitshistoryt0000nigo |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Peacock|یەکەم=A.C.S.|سەردێڕ=Islam, Literature and Society in Mongol Anatolia|ڕێکەوت=٢٠١٩ |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |doi= 10.1017/9781108582124|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٥٨٢١٢-٤|s2cid=٢١١٦٥٧٤٤٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Peters |یەکەم=F. E. |ناونیشان=https://archive.org/details/islamguideforjew00fepe |سەردێڕ=Islam: A Guide for Jews and Christians |بڵاوکەرەوە=[[Princeton University Press]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-١١٥٥٣-٥}}
* {{Cite report |date=October 2009 |title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population |publisher=[[Pew Research Center]] |url=https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/7/2009/10/Muslimpopulation.pdf |access-date=25 May 2020 |ref={{sfnref|Pew Forum for Religion & Public Life|2009}} }} [https://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/ Overview].
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rippin |یەکەم=Andrew |ناونیشان=https://archive.org/details/muslimstheirreli0000ripp |سەردێڕ=Muslims: Their Religious Beliefs and Practices |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢١٧٨١-١|edition=2nd |بەستەری نووسەر=Andrew Rippin}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Serjeant |یەکەم=R.B. |ڕێکەوت=١٩٧٨ |سەردێڕ=Sunnah Jami'ah, pacts with the Yathrib Jews, and the Tahrim of Yathrib |journal=[[Bulletin of the School of Oriental and African Studies]] |بەرگ=٤١|پەڕەکان=١–٤٢|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|doi=10.1017/S0041977X00057761 |s2cid=١٦١٤٨٥٦٧١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sachedina |یەکەم=Abdulaziz |سەردێڕ=The Just Ruler in Shi'ite Islam: The Comprehensive Authority of the Jurist in Imamite Jurisprudence |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] US |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١١٩١٥-٢|بەستەری نووسەر=Abdulaziz Sachedina}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smith |یەکەم=Jane I. |بەستەری نووسەر=Jane Idleman Smith |سەردێڕ=The Islamic Understanding of Death and Resurrection |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٥٦٤٩-٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Stefon |editor-first=Matt |سەردێڕ=Islamic Beliefs and Practices |بڵاوکەرەوە=[[Britannica Educational Publishing]] |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٥٣٠-٠٦٠-٠|شوێن=New York |ناونیشان=https://archive.org/details/islamicbeliefspr0000stef |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ṭabāṭabāʼī |یەکەم١=Sayyid Mohammad Hosayn |سەردێڕ=Shi'ite Islam |translator-last=Nasr |translator-first=Seyyed Hossein |بڵاوکەرەوە=[[SUNY Press]] |ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٩٥-٢٧٢-٩|بەستەری نووسەر=Allameh Tabatabaei}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Teece |یەکەم=Geoff |ناونیشان=https://archive.org/details/islam0000teec_a5d6 |سەردێڕ=Religion in Focus: Islam |بڵاوکەرەوە=[[Grolier|Franklin Watts Ltd]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٩٦-٤٧٩٦-٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Trimingham |یەکەم=John Spencer |سەردێڕ=The Sufi Orders in Islam |ناونیشان=https://archive.org/details/sufiordersinisla0000trim_x5k7 |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٢٠٥٨-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner |یەکەم=Colin |سەردێڕ=Islam: the Basics |ناونیشان=https://archive.org/details/islambasics0000turn |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٣٤١٠٦-٦|شوێن=London}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner |یەکەم=Bryan S. |سەردێڕ=Weber and Islam |ناونیشان=https://archive.org/details/weberislam0001turn |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٧٤٥٨-٩|شوێن=London}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Waines |یەکەم=David |سەردێڕ=An Introduction to Islam |ناونیشان=https://archive.org/details/introductiontois0000wain_y8x7 |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٥٣٩٠٦-٧}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watt |یەکەم=W. Montgomery |سەردێڕ=The Formative Period of Islamic Thought |ناونیشان=https://archive.org/details/formativeperiodo0000watt |بڵاوکەرەوە=University Press Edinburgh |ساڵ=١٩٧٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٢٢٤-٢٤٥-٢|بەستەری نووسەر=William Montgomery Watt}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watt |یەکەم=W. Montgomery |ناونیشان=https://archive.org/details/muhammadprophets00watt |سەردێڕ=Muhammad: Prophet and Statesman |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٧٤|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٨١٠٧٨-٠|edition=New |author-mask=١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Weiss |یەکەم=Bernard G. |سەردێڕ=Studies in Islamic Legal Theory |بڵاوکەرەوە=[[Brill Publishers|Brill Academic publishers]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٢٠٦٦-٢|شوێن=Boston |بەستەری نووسەر=Bernard G. Weiss}}
{{Refend}}
* پوختەی مێژووی ئیسلامی، ن/د. سھیل طقوش، و/ نھاد جلال حبیب اللە
* فەرموودە ھاوبەشەکانی بوخاری و موسلیم، ئامادەکرن و وەرگێڕانی/جەمەکەریم عەبدولڵا
=== ئینساکلۆپیدیا و فەرھەنگەکان ===
{{Refbegin|30em}}
* {{harvc |last1=Gardet|first1=L.|last2=Jomier|first2=J.|year=2012|c=Islām |in=Encyclopaedia of Islam (2nd ed.)}} {{doi|10.1163/1573-3912_islam_COM_0387}}
* {{Cite encyclopedia |title=Encyclopædia Britannica |publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]]}}
* {{Cite encyclopedia |ref={{harvid|Fahlbusch et al|2001}} |editor-last=Fahlbusch |editor-first=Erwin |display-editors=etal |url={{google books|plainurl=y|id=yaecVMhMWaEC}} |title=The Encyclopedia of Christianity |publisher=[[Brill Publishers]] |year=2001 |isbn=978-90-04-11695-5 |volume=2}}
* {{cite encyclopedia |year=1913–1936 |title=[[Encyclopaedia of Islam]] |editor1-last=Houtsma |editor1-first=M.T. |editor1-link=Martijn Theodoor Houtsma |editor2-first=T.W. |editor2-last=Arnold |editor2-link=Thomas Walker Arnold |editor3-first=R. |editor3-last=Basset |editor4-first=R. |editor4-last=Hartmann |edition=1st |place=Leiden |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |isbn=978-90-04-08265-6 |ref={{harvid|Encyclopaedia of Islam (1st ed.)|1913–1936}}}}
* {{cite encyclopedia |year=2012 |title=[[Encyclopaedia of Islam]] |editor-last=Bearman |editor-first=P.J. |issn=1573-3912 |editor1-link=Peri Bearman |editor2-first=Th. |editor2-last=Bianquis |editor3-first=C.E. |editor3-last=Bosworth |editor3-link=Clifford Edmund Bosworth |editor4-first=E. |editor4-last=van Donzel |editor5-first=W.P. |editor5-last=Heinrichs |editor5-link=Wolfhart Heinrichs |edition=2nd |place=Leiden |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |isbn=978-90-04-16121-4 |ref={{harvid|Encyclopaedia of Islam (2nd ed.)|2012}}}}
* {{Cite encyclopedia |title=Encyclopaedia of Islam Online |publisher=[[Brill Academic Publishers]] |editor-last=Bearman |editor-first=P.J. |issn=1573-3912 |editor1-link=Peri Bearman |editor2-first=Th. |editor2-last=Bianquis |editor3-first=C.E. |editor3-last=Bosworth |editor3-link=Clifford Edmund Bosworth |editor4-first=E. |editor4-last=van Donzel |editor5-first=W.P. |editor5-last=Heinrichs |editor5-link=Wolfhart Heinrichs |ref={{harvid|Encyclopaedia of Islam Online|n.d.}} |year=n.d. |url=https://brill.com/view/package/eio?language=en |url-access=subscription}}
* {{Cite encyclopedia |year=2004 |title=Encyclopedia of Islam and the Muslim World |series=[[Macmillan Reference Books]] |publisher=[[Thomson-Gale]] |url=https://archive.org/details/encyclopediaofis0001unse |editor-last=Martin |editor-first=Richard C. |isbn=978-0-02-865603-8}}
* {{Cite encyclopedia |title=[[Encyclopaedia of the Qur'an|Encyclopaedia of the Qur'an Online]] |publisher=[[Brill Academic Publishers]] |year=n.d.|editor-first=Jane Dammen|editor-last=McAuliffe|editor-link=Jane Dammen McAuliffe}}
* {{cite encyclopedia |title=[[Encyclopaedia of the Qurʾān]] |volume=2 |editor-first=Jane Dammen |editor-last=McAuliffe |publisher=[[Brill Academic Publishers]] |year=2002}}
* {{cite encyclopedia |title=[[Encyclopaedia of the Qurʾān]] |volume=3 |editor-first=Jane Dammen |editor-last=McAuliffe |publisher=[[Brill Academic Publishers]] |year=2003}}
* {{Cite encyclopedia |title=Encyclopedia of Religious Rites, Rituals, and Festivals |publisher=[[Routledge]] |editor-last=Salamone |editor-first=Frank |edition=1st |isbn=978-0-415-94180-8 |series=Routledge Encyclopedias of Religion and Society |volume=6 |url=https://archive.org/details/encyclopediaofre00sala |jstor=j.ctt1jd94wq |year=2004 <!-- no bot -->}}
* {{Cite encyclopedia |year=2003 |title=The New Encyclopedia of Islam |publisher=[[AltaMira Press]] |url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas |editor-last=Glassé |editor-first=Cyril |series=Revised Edition of the Concise Encyclopedia of Islam |isbn=978-0-7591-0190-6 |url-access=registration}}
* {{Cite encyclopedia |editor-last=Esposito |editor-first=John |title=The Oxford Dictionary of Islam |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2003 |isbn=978-0-19-512558-0 |url=https://archive.org/details/oxforddictionary00bada |url-access=registration}} {{doi|10.1093/acref/9780195125580.001.0001}} – via Oxford Reference.
* {{Cite encyclopedia |editor-last=Esposito |editor-first=John |year=2004 |title=The Oxford Dictionary of Islam |place=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-975726-8 |url=https://books.google.com/books?id=E324pQEEQQcC}}
* {{Cite encyclopedia |year=2006 |title=The Qur'an: An Encyclopedia |publisher=[[Routledge]] |url={{google books|plainurl=y|id=isDgI0-0Ip4C|page=}} |editor-last=Leaman |editor-first=Oliver |isbn=978-0-415-32639-1}}
{{Refend}}
== ئەمانەش ببینە ==
{{Sister project links |wikt=Islam |commons=Category:Islam |b=Subject:Islam |n=Category:Islam |q=Islam |s=Portal:Islam |v=Islam |voy=Islam |species=no |d=Q432 |m=no|mw=no}}
{{Refbegin}}
* [https://www.barnesandnoble.com/w/encyclopedia-of-sahih-al-bukhari-arabic-virtual-translation-center/1134457685?ean=2940160787701 Encyclopedia of Sahih Al-Bukhari] by Arabic Virtual Translation Center (New York 2019, [[Barnes & Noble]] {{ISBN|978-0-359-67265-3}}). The foundation of Islam: from revelation to tawhid.
* Abdul-Haqq, Abdiyah Akbar (1980). ''Sharing Your Faith with a Muslim''. Minneapolis: [[Bethany House Publishers]]. ''N.B''. Presents the genuine doctrines and concepts of Islam and of the Holy Qur'an, and this religion's affinities with Christianity and its Sacred Scriptures, in order to "dialogue" on the basis of what both faiths really teach. {{ISBN|0-87123-553-6}}
* {{Cite encyclopedia |year=2008 |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=[[SAGE Publishing|SAGE]]; [[Cato Institute]] |location=Thousand Oaks, CA |last=Ahmad |first=Imad-ad-Dean |title=Islam |author-link=Imad-ad-Dean Ahmad |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |editor-link=Ronald Hamowy |pages=256–258 |doi=10.4135/9781412965811.n155 |isbn=978-1-4129-6580-4 |lccn=2008009151 |oclc=750831024 |url={{Google books|yxNgXs3TkJYC|plainurl=yes}} }}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Akyol |یەکەم=Mustafa |ناونیشان=https://archive.org/details/islamwithoutextr0000akyo |سەردێڕ=Islam Without Extremes |بڵاوکەرەوە=[[W.W. Norton & Company]] |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٣-٠٧٠٨٦-٦|edition=1st |بەستەری نووسەر=Mustafa Akyol}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arberry |یەکەم=A.J. |ناونیشان=https://archive.org/details/koraninterpreted00ajar |سەردێڕ=The Koran Interpreted: A Translation |بڵاوکەرەوە=Touchstone |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٨٤-٨٢٥٠٧-٦|edition=1st |بەستەری نووسەر=A. J. Arberry}}
* Cragg, Kenneth (1975). ''The House of Islam'', in ''The Religious Life of Man Series''. Second ed. Belmont, CA: [[Wadsworth Publishing Company]] 1975. xiii, 145 p. {{ISBN|0-8221-0139-4}}.
* Hourani, Albert (1991). ''Islam in European Thought''. First pbk. ed. Cambridge, Eng. : [[Cambridge University Press]], 1992, cop. 1991. xi, 199 p. {{ISBN|0-521-42120-9}}; alternative ISBN on back cover, 0-521-42120-0.
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Khan |یەکەم١=Muhammad Muhsin |سەردێڕ=Noble Quran |دوایین٢=Al-Hilali Khan |دوایین٣=Muhammad Taqi-ud-Din |بڵاوکەرەوە=[[Dar-us-Salam Publications]] |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٩٩٦٠-٧٤٠-٧٩-٩|edition=1st |بەستەری نووسەر=Muhammad Muhsin Khan}}
* Khanbaghi, A, (2006). ''The Fire, the Star and the Cross: Minority Religions in Medieval and Early Modern Iran''. [[I. B. Tauris]].
* Khavari, Farid A. (1990). ''Oil and Islam: the Ticking Bomb''. First ed. Malibu, Calif. : Roundtable Publications. viii, 277 p. , ill. with maps and charts. {{ISBN|0-915677-55-5}}.
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Jewish Discovery of Islam: Studies in Honor of Bernard Lewis |ناونیشان=https://archive.org/details/jewishdiscoveryo0000unse |بڵاوکەرەوە=[[Syracuse University Press]] |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٩٦٥-٢٢٤-٠٤٠-٨|editor-last=Kramer |editor-first=Martin |editor-link=Martin Kramer}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kuban |یەکەم=Dogan |سەردێڕ=Muslim Religious Architecture |بڵاوکەرەوە=[[Brill Academic Publishers]] |ساڵ=١٩٧٤|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٣٨١٣-٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/islamwest00lewi_0 |سەردێڕ=Islam and the West |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٠٦١-١}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis |یەکەم=Bernard |ناونیشان=https://archive.org/details/culturesinconfli0000lewi |سەردێڕ=Cultures in Conflict: Christians, Muslims, and Jews in the Age of Discovery |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١٠٢٨٣-٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mubarkpuri |یەکەم=Saifur-Rahman |سەردێڕ=The Sealed Nectar: Biography of the Prophet |بڵاوکەرەوە=[[Dar-us-Salam Publications]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩١٤٤-٠٧١-٠}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Najeebabadi |یەکەم=Akbar Shah |سەردێڕ=History of Islam |بڵاوکەرەوە=[[Dar-us-Salam Publications]] |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩١٤٤-٠٣٤-٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rahman |یەکەم=Fazlur |ناونیشان=https://archive.org/details/ISBN -9780226702810 |سەردێڕ=Islam |بڵاوکەرەوە=[[University of Chicago Press]] |ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٧٠٢٨١-٠|edition=2nd |بەستەری نووسەر=Fazlur Rahman Malik}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schimmel |یەکەم=Annemarie |ناونیشان=https://www.giffordlectures.org/books/deciphering-signs-god-phenomenological-approach-islam |سەردێڕ=Deciphering the Signs of God: A Phenomenological Approach to Islam |بڵاوکەرەوە=[[State University of New York Press]] |ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-١٩٨٢-٣|بەستەری نووسەر=Annemarie Schimmel |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190422154518/https://www.giffordlectures.org/books/deciphering-signs-god-phenomenological-approach-islam |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schuon |یەکەم=Frithjof |سەردێڕ=Understanding Islam |بڵاوکەرەوە=[[Allen & Unwin]] |ساڵ=١٩٦٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٤١٥٣٢-٢٤-٢|edition=3rd |بەستەری نووسەر=Frithjof Schuon}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tausch |یەکەم=Arno |سەردێڕ=What 1.3 Billion Muslims Really Think: An Answer to a Recent Gallup Study, Based on the "World Values Survey". Foreword Mansoor Moaddel, Eastern Michigan University |بڵاوکەرەوە=[[Nova Science Publishers]], New York |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٦٩٢-٧٣١-١|edition=1st}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tausch |یەکەم١=Arno |سەردێڕ=The political algebra of global value change. General models and implications for the Muslim world |یەکەم٢=Almas |دوایین٢=Heshmati |یەکەم٣=Hichem |دوایین٣=Karoui |بڵاوکەرەوە=[[Nova Science Publishers]] |شوێن=New York |ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢٩٤٨-٨٩٩-٨|edition=1st}} Prepublication text available at: {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Tausch |یەکەم١=Arno |دوایین٢=Heshmati |یەکەم٢=Almas |دوایین٣=Karoui |یەکەم٣=Hichem |ڕێکەوت=کانوونی دووەم ٢٠١٤ |سەردێڕ=The political algebra of global value change. General models and implications for the Muslim world |وێبگە=ResearchGate |ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/290349218}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tausch |یەکەم١=Arno |سەردێڕ=Political Islam and Religiously Motivated Political Extremism |زنجیرە=SpringerBriefs in Political Science |بڵاوکەرەوە=[[Springer Nature]] |شوێن=Cham |ساڵ=٢٠٢٣|doi=10.1007/978-3-031-24854-2 |ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٢٤٨٥٣-٥|s2cid=256852082 |edition=1st |ناونیشان=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-24854-2}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Walker |یەکەم=Benjamin |سەردێڕ=Foundations of Islam: The Making of a World Faith |بڵاوکەرەوە=[[Peter Owen Publishers]] |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٢٠٦-١٠٣٨-٣|بەستەری نووسەر=Benjamin Walker (author)}}
{{Refend}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20131217012407/http://islam-qa.com/ar الفتاوی الإسلامیة].
* [http://www.sultan.org/a/ دلیل المواقع الإسلامیة المتکامل].
* [http://arabic.islamicweb.com/ الشبکة الإسلامیة].
* [http://www.aqaedalshia.com/ الشیعة الإمامیة]{{بەستەری مردوو|url=http://www.aqaedalshia.com/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}.
* [http://al-islam.org/index.php?inl_language=arabic موقع الإسلام].
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Islam|ئیسلام}}
{{بابەتەکانی ئیسلام}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان|مێژووی ئیسلام|دین|مەدینە|مەککە}}
[[پۆل:ئیسلام]]
[[پۆل:ئایینە یەکتاپەرستییەکان]]
[[پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان]]
[[پۆل:ئیسلام لەسەدەی ٧ەم]]
7h6hmnk8kxug43fjkyex1kzqs387nig
نەجیب مەحفووز
0
2978
1684089
1415655
2026-10-08T22:34:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە)
1684089
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
{{بێسەرچاوە}}
[[پەڕگە:Necip Mahfuz.jpg|thumb|نەجیب مەحفووز]]
'''نەجیب مەحفووز''' ([[١١ی تشرینی دووەم]]ی [[١٩١١]] لە [[قاھیرە]] – [[٣٠ی ئاب]]ی [[٢٠٠٦]]) [[نووسەر]]ی [[میسر]]ی و یەکەم براوەی [[عەرەب]]ی [[خەڵاتی نۆبڵ]] لە وێژەدایە.لەساڵی ١٩٣٠ چۆتە زانکۆی قاھیرە و لیسانسی فەلسەفەی بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٣٨ بۆ ساڵی ١٩٤٥ وەکو سکرتێر و بەڕێوەبەری دامەزاوەیەک لە وەزارەتی ئەوقاف کاری کردووە و دواتر بۆتە ڕاوێژکار لە دامەزراوەی گشتی سینەما و ئێزگە و تەلەفزیۆن و دوا پۆستی حکومیشی سەرۆکی ئەنجومەنی ئیدارەی گشتی سینەمابووە لە ساڵی ١٩٦٦ بۆ ساڵی ١٩٧١ پاشان خانەنشین بووە و بۆتە یەکێک لەنووسەرەکانی دامەزراوەی ئەھرام.نەجیب مەحفووز لە ناوەڕاستی سیەکان دەستی کردووە بەنووسین و لەساڵی ١٩٣٩ یەکەم چیرۆکی خۆی بڵاوکردۆتەوە و لەساڵی ١٩٤٥ زیاتر پەرەی بەھرەی نووسینی چیرۆک داوە و لە ساڵی ١٩٥٠ چیرۆکی کوڕەکانی گەرەکەکەمانی نووسی کە بەش بەبەش لە ڕۆژنامەی ئەھرام بڵاویکردەوە و دواتر بەھۆی ناڕەزایەتی دەستە ئاینیەکانەوە بەبیانووی ئەوەی دەستدرێژی کردۆتە سەر زاتی خواوەند چیرۆکەکەی ڕاگیراوە و دوای ٨ ساڵ لەساڵی ١٩٦٧ ئەو چیرۆکەی لە چاپی وێژەی لوبنانیدا بڵاوکردەوە و لە ساڵی ١٩٩٥ دوای ئەوەی بە[[کافر]] لەقەڵەمدراوە لەلایەن دوو گەنجەوە ملی دراوەتە بەر چەقۆ بەڵام لەمردن ڕزگاری بووە و ھەردوو گەنجەکەش لەسێدارەدراون.نەجیب مەحفووز لە سەرەتای چلەکانەوە دەستی کردووە بەنووسین و ھەتاکو ساڵی ٢٠٠٤ یش بەردەوامبووە و ھەموو چیرۆکەکانیشی باسی لەمیسر کردووە و لە بەناوبانگترین نووسینەکانی سێگۆشە و کوڕەکانی گەڕەکەکەمان بووە و ھیچ نووسەرێکی عەرەبیش ئەوەنەی ئەو نووسینەکانی نەکراوە بەفیلم. دوای ئەوەی بۆ ماوەی ٢٠ ڕۆژ لە نەخۆشخانە مایەوە بەھۆی بەربونی خوێنی گەدەی لە ٣٠ ئوغستسی ساڵی ٢٠٠٦ نەجیب مەحفووز کۆچی دوایی کردووە.
== کورتەچیرۆکەکان ==
* جیھانی ئەڵڵا لە ساڵی [[١٩٦٢]]
* مانگی ھەنگوینی لە ساڵی [[١٩٧١]]
* تاوان لە ساڵی [[١٩٧٣]]
* گوڵی بەیانیان [[١٩٨٣]]
* گەشتی ئیبن فەتوومە [[١٩٨٣]]
* بڕیاری کۆتایی لەساڵی [[١٩٩٦]]
* زەمەنی سۆز لەساڵی [[٢٠٠١]]
== خەڵاتەکان ==
* خەڵاتی وەزارەتی پەروەردە لە ساڵی [[١٩٤٤]]
* خەڵاتی کۆمەڵگای زمانی عەرەبی ساڵی [[١٩٤٦]]
* خەڵاتی نێونەتەوەیی لە وێژە ساڵی [[١٩٥٧]]
* خەڵاتی نۆبڵ لەساڵی [[١٩٨٨]]
* چەندەھا خەڵاتی تری وەرگرتووە لە دام دەزگای جیاواز لە بواری وێژەیی
{{خەڵاتی نۆبێل لە وێژە}}
{{پۆلی کۆمنز|Naguib Mahfouz}}
{{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ڕۆمانەکان|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕۆماننووسانی میسری]]
[[پۆل:سۆسیالیستە میسرییەکان]]
[[پۆل:نووسەرانی عەرەب]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]]
[[پۆل:لیبرالییەکان]]
[[پۆل:ھونەرمەندە میسرییەکان]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی تووشی ھەوڵی کوشتن بوونە]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:میسرییەکان کە خەڵاتی نۆبێلیان بەدەستھێناوە]]
[[پۆل:میسرییەکان لە وەرگرتنی خەڵاتی نۆبێل]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی قاھیرە]]
mfbimd5eapok1r4zmqezdoti879rjzt
ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ
4
3713
1684283
1677766
2026-10-09T08:40:00Z
Sheikh ali brefkani
79597
/* */
1684283
wikitext
text/x-wiki
{{/بنەماڵەی عوسمان وەسمان چیچک بریفکانی}}
{{بۆکسی ئەرشیڤ|
*[[ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ/ئەرشیڤی ١|ئەرشیڤی ١]]
}}
<!--تکایە دەستکاری هێڵی سەرەوە مەکەن-->
'''عوسمان وەسمان چیچک بریفکانی''' (کۆچی دوایی: ١٩٣٤) کەسایەتییەکی ئایینیی کورد و خەلیفەی تەریقەت بوو لە شاری [[هەولێر]]. ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ گوندی [[بریفکان]] لە پارێزگای [[دهۆک]].
== مێژوو و کۆچکردن ==
عوسمان وەسمان لە گوندی بریفکان لە دایک بووە. لە کۆتاییەکانی سەدەی هەژدەهەمدا لە خاکی باوانییەوە کۆچی کرد بۆ شاری هەولێر و لە [[گەڕەکی تەعجیل]] نیشتەجێ بوو. ئامانجی کۆچکردنەکەی بەڕێوەبردنی چالاکی ئایینی و بڵاوکردنەوەی ئامۆژگارییە تەصەوفییەکان بوو.<ref>بنەماڵە دێرینەکان</ref>
== چالاکی ئایینی ==
عوسمان بریفکانی یەکێک بوو لە شوێنکەوتووان و خەلیفەکانی [[شێخ نورەدینی بریفکانی]]. لە شاری هەولێر ئەرکی بەڕێوەبردنی تەکیەی بریفکانی لە گەڕەکی تەعجیل (لە نزیک مزگەوتی شێخ چۆلی) وەگرت و خزمەتی بە ڕێبازی ئایینی و تەریقەت کردووە.<ref> کتێبی بنەماڵە کورد پەروەردەکان لاپەرە ۱۲</ref>
== ژیانی کەسی و نەوەکان ==
عوسمان لە هەولێر خێزانی پێکهێنا و لە دواخۆی سێ کوڕ و کچێکی بەجێهێشت بە ناوەکانی:
* عەلی
* عەبدوڵڵا
* مستەفا
* صافیە
لە ساڵی ١٩٣٤دا عوسمان وەسمان کۆچی دوایی کرد.<ref>کتێبی دهۆکا ڕەنگین</ref>
== شێخ عەلی البریفکانی ==
نەوەکەی بەناوی '''شێخ عەلی البریفکانی''' درێژە بە کارەکانی دەدات. شێخ عەلی ئەرکی کۆکردنەوە و بەڵگەدارکردنی مێژووی بنەماڵەکەی و تۆمارکردنی بەڵگەنامەکانی هۆزی بریفکانی گرتۆتە ئەستۆ، هاوکات بەشداری لە چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان و ئاشتەواییدا دەکات.<ref>کتێبی شێخانی تەریقەت</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
[[پۆل:کۆچی دواییەکانی ١٩٣٤]]
[[پۆل:کەسایەتییە ئایینییەکانی کورد]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی هەولێر]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی پارێزگای دهۆک]]
== ژیاننامە ==
'''ڤینۆس فایەق'''کەسایەتییەکی کوردی نیشتەجێی ھۆڵەندایە وتارەکەی لە [https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%8A%D9%86%D9%88%D8%B3_%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%82 ویکیپیدیای عەرەبیدا] ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١١:١٧، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:درووستم کرد، بڕوانە [[ڤینۆس فایەق|وتارەکە]].
:ھەرچەندە ٣ بۆ ٤ بەشی وتارەکەم نەنووسی، ئەگەر لە تواناتدا بوو، زیاتر پەرەی پێبدە. ئەگینا گەر کاتم ھەبوو، ئەوانیش دەنووسم. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٨:٥٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] سپاس بۆ دروستکردنی وتارەکە، بەڵام تکایە لەکاتی وەڵامدانەوە بانگی بەکارھێنەرەکە بکە ئەگینا ئەستەمە پێی بزانێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٥٠، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::شایەنی نی یە، جاری داھاتوو ئاگادار دەکەمەوە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٠:٥٨، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٠٠، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
== زانستی پراکتیک و تەکنۆلۆجیا ==
== گوندی قەرانگوێ ==
== زانستی کۆمەڵایەتی ==
== ھونەر ==
== درامای چیڕۆکی زستان ==
درامایەکی تورکیە باسی چیرۆکە خۆشەویستیەکان دەکات لە یەکێک لە گوندەکانی تورکیا کە ڕۆڵی سەرەکی و خۆشەویستە سەرەکیەکان بریتین لە (عەلی و سەحەر ) کە چەندین ئاستەنگ و بەربەست دێتە بەردەم خۆشەویستیەکەیان و تێی دەپەڕێنن بەڵام لە کۆتایدا بەیەک دەگەن کە بەیەک گەیشتنەکەیان بەمردنی مامۆستا عەلی کۆتایی پێدێت <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">— ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Kurdistanler|Kurdistanler]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdistanler#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdistanler|بەشدارییەکان]]) ٠٠:٤٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)</small>
:دوای ماوەیەک خۆی دروستی کردووە. بڕوانە [[چیرۆکی زستان]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٥٣، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
== ئابووری و بازرگانی ==
== وەرزش ==
== بۆ وێنەیەک ==
''(وێنەکە بە شێوەی وێنۆک یان لینک لێرە دابنێ)''
==دەروازەکان==
''ھەروەھا دەتوانیت لە یەکێک لە دەروازەکانی خوارەوەدا داوای بکەیت:''
{{پێرستی دەروازەکان}}
[[پۆل:یارمەتیی ویکیپیدیا]]
a79ysiv9q1p3txamij0sz42q2a3jc1t
نەجمەدین مەلا
0
5090
1684085
1681858
2026-10-08T22:34:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684085
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نووسەر
| ناو =نەجمەدین مەلا{{ھن}}Najmadeen Mala
| وێنە =Statue of Kurdish writer Najmadeen Mala in Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =پەیکەری نەجمەدین مەلا لە باخی گشتی شاری [[سلێمانی]]
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناو =کوردی
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٨٩٨
| شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]
| ڕێکەوتی مردن = ١٩٦٢
| شوێنی مردن = [[سلێمانی]]
| شوێنی گۆڕ = شاخی ئەزمڕ
| پیشە = [[مامۆستا]]، [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووس]]
| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ڕەگەز =
| ڕەگەزنامە =
| خوێندن = [[سلێمانی]] (قوتابخانەی دواناوەندی مەلەکی)
| شوێنی بڕوانامە =
| سەردەم =
| بواری کارکردن = [[وێژەی کوردی|ئەدەبی کوردی]]، [[شیعر]]
| قوتابخانەی ئەدەبی =
| کارە دیارەکان =
| خەڵاتە دیارەکان =
| ساڵانی چالاکی =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| خزمەکان =
| واژوو =
| لێدوانی واژوو =
| ماڵپەڕ =
}}
'''نەجمەدین مەلا''' (ناوی تەواوی: نەجمەدین غەفوری عەلی ئیبراھیم) ڕۆژنامەنووس و مامۆستای خوێندنگا و نووسەری [[کورد]]بووە کە لە ساڵی ١٨٩٨ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە، و لە خێزانیکی ئاینی و ڕۆشنبیر و زانستپەروەر گەورەبووە و لەڵایەن باوکی فێری خوێندنەوە و نووسین بووە کەدواتر لەسەردەستی زانایی ناودار شێخ مستەفای قازی بروانامە لە بواری زانستە ئاینییەکانی بەدەستھیناوە، لە ٢١ نیسانی ساڵی ١٩٦٢ لە شاری سلێمانی کۆچی دواییکردووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیاننامەی نەجمەدین مەلا|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=fCmoJtucmJE|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=BMC TV}}</ref>
== ژیان ==
نەجمەدین مەلا کوڕی مەلا غەفوری کوڕی مەلا عەلییە، خوێندنی ئەو سەردەمەی لە [[حوجرە]] تەواو کردووە و پاشان دواناوەندی مەلەکی تەواو کردووە، بەڵام حەزی لە مەلایەتی نەکردووە بۆیە زۆربەی ژیانی بە وانەوتنەوە لە قوتابخانەکەدا بەسەربردووە، ھەرچەند ژیانێکی زەحمەت و پڕئەشکەنجەی بردووەتە سەر، ماوەیەک لە [[ڕانیە]] بە مووچە خۆری دەمێنێتەوە و پاشان لەپێناوی پەیداکردنی بژێویدا لە شاری [[حەڵەب]] ماوەیەک ماوەتەوە دواتر گەڕاوەتەوە [[سلێمانی]]، نەجمەدین ڕۆشنبیرێکی بە توانای سەردەمی خۆی بوەو لە زۆربەی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئەو سەردەمەدا چیرۆک و شیعر و وتار و گەلێک بابەتی ئەدەبی و کۆمەڵایەتی و سیاسی بڵاوکردوەتەوە، مامۆستا نەجمەدین، لە سلێمانی حوجرەیەکی لەشێوەی خوێندنگەیەکی تایبەتی بە ناوی کەشتی نوحی کردووەتەوە بۆ فێرکردنی خوێندەواری، ھەر لەم حوجرەیەشدا کتێبخانەیەکی دامەزراندبوو، کە کتێب و ڕۆژنامە بڵاوکراوەکانی ئەو سەردەمەی تیا ئەفرۆشت و لەم حوجرەیەوە نزیکەی حەوت ھەزار کەسی فێری خوێندەواری کردووە و ژمارەیەکی تریشی فێری زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] کردووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نەجمەدین مەلا|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/so/program/e75c7e09-3849-42df-94e3-878b08df97c1|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=kurdistan24}}</ref> مامۆستا نەجمەدین مەلا ھاوکارێکی ھەمیشەیی [[ڕۆژنامەی ژین]] بوو، لە ڕێی ئەو ڕۆژنامەیەوە ژیاننامەی زوربەی شاعیر و پیاوە گەورەکانی لە فەوتان ڕزگار کرد و نزیکەی ٩٠ چیرۆکیشی بڵاوکردەوە کە زوربەیان چیرۆکی [[فۆلکلۆر]]ین، جگە لەمانە بەدەست و خەتی خۆی دیوان و بەرھەمەکانی گەلێ شاعیری پاراستووە لەوانە دیوانەکانی [[حەمدی]] و [[مەولەوی]] و [[سالم]] و [[نالی]] و [[کوردی (شاعیر)|کوردی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=یادی ئەو پیاوەی وا خەمی خوێندەواریی ھەبوو|ناونیشان=https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-07/item/25269-2020-09-12-21-51-05|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210606211420/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-07/item/25269-2020-09-12-21-51-05|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=hawler}}</ref> نەجمەدین مەلا، گەلێ [[کەشکۆڵ]] و دەستنووسی [[دانسقە]]ی لەپاش بەجێماوە کە ئێستا بوونەتە سەرچاوەی لێکۆڵینەوە زانستییەکان لە بواری ئەدەب و [[مێژووی کورد]]دا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لێکۆڵینەوەیەک لەسەر بەرھەم و نوسینەکانی " نەجمەدین مەلا " دەکرێت بە کتێب|ناونیشان=https://z-m-www.facebook.com/watch/?v=550494325381357|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdsat Magazine}}</ref>
== مەرگ ==
لە ٢١ نیسانی ساڵی ١٩٦٢ لە شاری سلێمانی ھەر لە حوجرەکەی خۆیدا و بە بێکەسی کۆچی دوایی کرد و لەسەر وەسیەتی خۆی و پاش تێپەڕ بوونی چەند ساڵێک تەرمەکەی لە [[چیای ئەزمڕ]] بە خاک سپێردرایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیاننامەی نەجمەدین مەلا|ناونیشان=http://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=3320&type=farhang|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=khaktv|ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211017010030/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=3320&type=farhang}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|شیعر|دین}}
{{سەرچاوەکان}}
{{ئایین-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨]]
[[پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد]]
qa9kh6echad4w8anvk3wghkgv6rowgh
تیۆریی بەڵگەھێنانەوە
0
7161
1683842
1683423
2026-10-08T20:06:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683842
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Mahmoud_Ahmadinejad_at_Columbia_6_by_David_Shankbone.jpg|وێنۆک|دوو پیاو لە ناڕەزایەتییەکی سیاسی لە شاری نیویۆرک دەمەقاڵێ دەکەن.]]
'''بەڵگەھێنانەوە''' توێژینەوە و تاوتوێکردنی ئەوەیە کە چۆن مرۆڤەکان دەبێ و دەتوانن بە کەڵکوەرگرتن لە [[ئاوەز|ئاوەزیان]] لە [[پێشەکی (لۆژیک)|پێشەکییەکانەوە]] بگەن بە کۆتایییەکان و ئاکامە لۆژیکییەکان بخەنە بەردەست. بەڵگەھێنانەوە بریتییە لە ھونەر و زانستی قسەبەشەڕدان، گفتوگۆکردن، مشتومڕکردن، و بڕواپێھێنان بەشێوەی شارستانییانە.
== وتارە پێوەندیدارەکان ==
* [[بیانوو]]
* [[لۆژیک]]
* [[ئاوەز]]
* [[پێشەکی (لۆژیک)]]
* [[پاساوھێنانەوە]]
* [[ھۆھێنانەوە]]
== بەستەری دەرەکی ==
[https://web.archive.org/web/20170918205736/http://argumentum.ch/ بیردۆزی بیانووھێنانەوە بۆ زانستە مرۆیی و کۆمەڵایەتییەکان] (ئینگلیزی)
{{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:لۆژیک]]
[[پۆل:گۆڤانەکان]]
anrf1vwdulky8dkpepavl0keggkg8x6
بژاردە
0
7874
1683984
1680762
2026-10-08T20:46:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683984
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
لە [[کۆمەڵناسی|کۆمەڵناسیدا]]، '''بژاردە''' یان '''ئێلیت''' (لە وشەی لاتینیی ''eligere''-ەوە ھاتووە بە واتای "ھەڵبژاردن") گرۆیەکی کۆمەڵایەتیی تا ڕادەیەک بچووکە لەناو [[کۆمەڵگە|کۆمەڵگەیەکی]] گەورەدا کە ئەندامانی ناوازەن و تازیاریگەلێکیان ھەیە کە ئەوانەی پلەکانی خوارتر ئاواتەخوازی ئەو تازیارییانەن.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|سیاسەت}}
{{کۆمەڵناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:وشە سیاسییەکان]]
[[پۆل:باری کۆمەڵایەتی]]
50r8apegnzhwy2k0q2ts9rdahqvswvp
ڕۆژی دوایی لە ئیسلامدا
0
10301
1683923
1681891
2026-10-08T20:29:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683923
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{پایەکانی باوەڕ}}
'''ڕۆژی دوایی''' یان '''ڕۆژی قیامەت''' یان '''ڕۆژی لێپرسینەوە'''، بەپێی [[بیروباوەڕی ئیسلامی]] کۆتایی جیھان و ژیانی دونیایە، و خاوەن ئایینەکانی تری وەک مەسیحی و جوولەکە ھاوبەشن لەگەڵ [[ئیسلام]]دا لەم بیروباوەڕەدا، کە کاتی لێپرسینەوەیە لە بەردەم [[خوا لە ئیسلامدا|خوادا]] کە خوا ھەڵدەسێت بە پاداشتدانەوەی باوەڕدارە یەکتاپەرستەکان بە [[بەھەشت]] و بیباوەڕ و ھاوەڵدانەرەکان بە ئاگر، ناو دەبرێت بە ڕۆژی قیامەت کە بە مانای ھەستانەوە لەبەر ئەوەی خەڵکی تێدا زیندوو دەبنەوە، ھەروەھا ناودەبرێت بە ڕۆژی دوایی لەبەر ئەوەی ھیچ ڕۆژێکی تری لە دوا نییە لە ژیانی دونیادا، ھەروەک ڕۆژی دوایی چەند نیشانەیەکی ھەیە کە بە نیشانەکانی ڕۆژی دوایی دەناسرێن و دابەش دەبن بۆ نیشانە گەورە و بچووکەکان.
== باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی ==
باوەربوون بە ڕۆژی دوایی یەکێکە لە [[پایەکانی باوەڕ]] لە ئیسلامدا، ئەمەش سێ بوار دەگرێتەوە.
'''یەکەم/ باوەڕبوون بە زیندووبوونەوە'''
ئەمەش زیندووبوونەوەی خەڵکی دەگرێتەوە بۆ لێرسینەوە لەبەردەم خوادا، وەک لە [[قورئان]]دا ھاتووە؛ کَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِیدُھُ وَعْدًا عَلَیْنَا إِنَّا کُنَّا فَاعِلِین، واتە؛ ھەروەک چۆن لە سەرەتاوە دروستمان کرد، وەک ئەوسای خۆی لێ دەکەینەوە، ئەوە پەیمان و بەڵێنی ئێمەیە، بێگومان ئێمە ئەو کارە ئەنجام دەدەین.
'''دووەم/ باوەڕبوون بە لێپرسینەوە و پاداشت وەرگرتنەوە'''
ئەمەش باوەڕبوون دەگرێتەوە بەوەی کە خەڵک لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت و بەپێی کردەوەکانی خۆیان پاداشت وەردەگرن، وەک لە [[قورئان]]دا ھاتووە، إِنَّ إِلَیْنَا إِیَابَھُمْ، ثُمَّ إِنَّ عَلَیْنَا حِسَابَھُم، واتە؛ بێگومان ئەوانە گەڕانەوەیان ھەر بۆ لای ئێمە. لەوەودوایش بەڕاستی حیساب و لێپرسینەوە و دادگاییان لەسەر ئێمەیە.
'''سێیەم/ باوەڕبوون بە بەھەشت و ئاگر'''
باوەڕبوون بە بەھەشت و ئاگر (دۆزەخ) کە سەرئەنجامی ھەتاھەتایین بۆ خەڵک، بەھەشت ماڵی خۆشگوزەرانییە و خوا ئامادەی کردووە بۆ باوەڕداران و چاکەکاران، و دۆزەخ ماڵی سزای خوایە بۆ بێباوەڕ و ستەمکاران.
== لە ناوەکانی ڕۆژی دوایی ==
ڕۆژی دوایی بە چەندین ناوی جیاواز ناوی ھاتووە لە [[قورئان]]دا، ئەمانەی خوارەوە چەند ناوێکیانن؛
# یوم ھەستانەوە (قیامەت): لە قورئاندا ھاتووە { … إلی یوم القیامە } واتە: تا ڕۆژی ھەڵسانەوە.
# ڕۆژی دوایی: لە قورئاندا ھاتووە { … ولکن البر من آمن باللە والیوم اڵاخر … }. واتە: بەڵکو کرداری باش و کرداری چاک بریتییە لەوەی کە ئادەمیزاد باوەڕی ھێنابێت بە ڕۆژی دوایی.
# کاتی دیاریکراو: لە قورئاندا ھاتووە { وأن الساعة لآتیة }. واتە: بێگومان کاتی دیاری کراو دێت.
# زیندووبوونەوە: لە قورئاندا ھاتووە {... إن کنتم فی ڕیب من البعث …}. واتە :ئێوە ئەگەر گومانتان لە زیندوو بوونەوە ھەیە.
# ڕۆژی دەرچوون: لە قورئاندا ھاتووە { یوم یسمعون الصیحە بالحق ذلک یوم الخروج }. واتە: لەم ڕۆژەدا بە ڕاستی گوێ بیستی ھاواری قیزەون دەبن ئا ئەوە ڕۆژی دەرچوونە.
# قاریعە: خوای گەورە دەفەرموێ { القارعة ما القارعة … }. واتە: ئەو گرمەیەی دڵان دەلەرزێنێت، ئاخۆ – قارعة – چی بێت ؟.
# ڕۆژی ھەڕەشە: لە قورئاندا ھاتووە {ھذا یوم الفصل }. واتە: ئینجا بە ھەڕەشەوە پێیان دەوترێت ئا ئەمە ڕۆژی ھەڕەشەیە.
# ڕۆژی دین: لە قورئاندا ھاتووە { وإن الفجار لفی جحیم یصلونھا یوم الدین }. واتە :بێگومان تاوانبارو تاوانکارەکانیش لە ناو دۆزەخدا ژیانی پڕ لە ئێش و ئازار دەبەنە سەر، کە لە ڕۆژی پاداشت و سزا دووچاری دەبن.
# دەنگێکی بەھێز: لە قورئاندا ھاتووە {فإذا جاءت الصاخة }. واتە: جا کاتێک قیامەت بەرپابوو بەھۆی دەنگێکی بەھێزی کپ کەرەوە.
# بەڵا گەورەکە: خوای گەورە دەفەرموێ {فإذا جاءت الطامة الکبری }. واتە: جا کاتێک بەڵا گەورەکە پێش ھات، کە تەنگانە سامناکەکە ڕووی دا.
# ڕۆژی پەشیمانی: لە قورئاندا ھاتووە { وأنذرھم یوم الحسرە إذ قضی اڵامر }. واتە: ئەی پێغەمبەر ستەمکاران ئاگادار بکە لە ڕۆژی ئاھو ناڵەو پەشیمانی کاتێک کار لە کار ترازاوە.
# غاشییە: لە قورئاندا ھاتووە { ھل أتاک حدیث الغاشیة }. واتە: ئایا ھەواڵ و دەنگوباسی ڕۆژی قیامەتت پێگەیشتووە؟ (ڕۆژێکە سەختییەکەی ھەموو کەسێک داگیر دەکات).
# ڕۆژی نەمر: لە قورئاندا ھاتووە { ادخلوھا بسلام ذلک یوم الخلود }. واتە: بفەرموون بچنە ناو بەھەشتەوە لەگەڵ ئاشتی و ئارامی و ھێمنیدا، ئا ئەوە ئیتر ڕۆژی نەمری و نەبڕاوەیە.
# ڕۆژی لێپرسینەوە: لە قورئاندا ھاتووە { … لا یؤمن بیوم الحساب }. واتە: … باوەڕی بە ڕۆژی لێپرسینەوە نەبێت.
# واقیعە: لە قورئاندا ھاتووە {إذا وقعت الواقعة}. واتە: کاتێک ڕووداوە سامناکەکە پێش ھات.
# ڕۆژی پێشھاتن: لە قورئاندا ھاتووە { … ذلک یوم الوعید }. واتە: … ئیتر ئەوە ڕۆژی پێشھاتنی ھەڕەشەو ئاگادارکردنەوەکانە.
# ڕۆژە نزیکەکە: لە قورئاندا ھاتووە {... وانذرھم یوم الآزفة … }. واتە: ئەی محەممەد بیانترسێنەو ئاگایان بکەوە لە ڕۆژە نزیکەکە.
# ڕۆژی کۆکردنەوە: لە قورئاندا ھاتووە { … یوم الجمع لا ڕیب فییە … }. واتە: ئاگادارو ھۆشیاریان بکەیت لە ڕۆژی کۆکردنەوە کە ھیچ گومانی تێدا نییە …
# حاقە: لە قورئاندا ھاتووە { الحاقة ما الحاقة }. واتە: یەکێکە لە ناوەکانی ڕۆژی قیامەت ئەوە دەگەیەنێت کە لەو ڕۆژەدا خوای گەورە حەق و ڕاستی بەتەواوەتی دەچەسپێنێت، چی بێ ئەو ڕۆژە ؟!.
# ڕۆژی بەیەکگەیشتنەوە: لە قورئاندا ھاتووە { لینذر یوم التلاق }. واتە: بۆ ئەوەی خەڵکی بترسێنێت لە ڕۆژی بەیەکگەیشتنەوە (گەیشتنەوەی [[ڕۆح]] و جەستە، گەیشتنەوەی ئادەمیزاد بە کردەوەکانی).
# ڕۆژی ھاوار: لە قورئاندا ھاتووە { … إنی أخاف علیکم یوم التناد }. واتە: … من بەڕاستی دەترسم لە ڕۆژی ھاوارو ئاھو ناڵەو بانگکردنتان بۆ لێپرسینەوە (قیامەت).
# ڕۆژی کۆبوونەوە: لە قورئاندا ھاتووە { یوم یجمعکم لیوم الجمع ذلک یوم التغابن …}. واتە: ڕۆژێک دێت خوا ھەموانتان کۆ دەکاتەوە، بۆ ڕۆژی کۆبوونەوەکە، ئەوە ڕۆژی زیان باری یە.
ھەروەھا چەندین ناوی تری ھەیە…
== نیشانەکانی ڕۆژیی دوایی ==
بەپێی بیروباوەڕی ئیسلامی ڕۆژی دوایی چەندین نیشانەی ھەیە پێش ھاتنی ئەو ڕۆژە دەردەکەون، و جابەش دەبن بۆ نیشانە بچووکەکان و نیشانە گەورەکان، و نییە ھەموو نیشانەکان مانای ناپەسەندی و خراپیی تێدا بێت، بەڵکوو تێیان دا ھەیە ھەواڵ و پێشبینییە.
=== نیشانە بچووکەکان ===
نیشانە بچووکەکانی قیامەت زۆرن، گرنگترینیان ئەمانەی خوارەوەن.
کەمبوونەوەی زانست و زۆربوونی نەفامی، زۆربوونی کوشتنی بێ ھۆ لەناو خەڵکیدا، زۆر بوونی بوومەلەرزە و ڕِۆچوونی زەوی، دەرکەوتنی ئەو دەجالانەی کە بانگەشەی پێغەمبەرایەتی بۆ خۆیان دەکەن کە ژمارەیان نزیکەی سی کەسن، بڵاوبوونەوەی خراپە و ستەم کردن، خواردنەوەی مەی و لە دەستچوونی بەرپرسیارێتی و نەمانی پێشەوای داد و دڵسۆز و بڵاوبوونەوەی ڕیبا و ژەن (مۆسیقا) و ڕازاندنەوەی مزگەوتەکان و بەرزبوونەوەی کۆشک و خانووەکان و کورتبوونەوەی کات و بڵاوبوونەوەی گەندەڵی و پچڕاندنی سیڵەی ڕەحم و زۆریی بەرچاوتەنگی و زۆربوونی بازرگانی و کەمبوونەوەی پیاوچاکان و بەرزبوونەوەی بێمێشک و بێڕێزەکان و سڵاوکردن تەنھا لە ناسیاو دەبێ و زۆربوون و بڵاوبوونەوەی درۆ و گەیاندنی ھەواڵەکان بەبێ دڵنیایی لە ڕاستگۆیی و زۆربوونی شایەتیدانی درۆ و زۆربوونی ژن و کەمبوونی پیاوان و زۆربوونی مردنی کتوپڕ و بڵاوبوونەوەی ڕق و کینە و وشکیی لە نێو خەڵک و سووکایەتی بە سوننەت و پەیامەکانی خوا… ھتد.
=== نیشانە گەورەکان ===
لە گرنگترین نیشانە گەورەکانی قیامەت ئەمانەی خوارەوەن.
دەرکەوتنی محمدی مەھدی لە سەر زەویدا، و گەڕِاەنەوەی عیسا لە ئاسمانەوە بۆ سەر زەوی، و دەرچوون و سەرھەڵدانەوەی یەئجوج و مەئجوج لە سەر زەوی و دەرچوونی ئەو گیانلەبەرەی کە گفتوگۆ لەگەڵ خەڵکی دەکات، و ئەو ئاگرەی کە خەڵکی ڕووەو مەحشەر ڕاو دەنێت، و لەگەڵ سێ ڕِۆچوونی گەورە کە لەسەر زەوی ڕِوو دەدەن، و دەرکەوتنی دەجالی گەورە کە بانگەشەی خوایەتی دەکات.
== بابەتە پەیوەندیدارەکان ==
* [[بیروباوەڕی ئیسلامی]]
* [[پایەکانی باوەڕ]]
== سەرچاوەکان ==
* قورئانی پیرۆز
*[http://tanzil.net/#trans/ku.asan/88:25 سایتی تەنزیل]
*[http://www.dangiislam.org/ سایتی دەنگی ئیسلام] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706043707/http://www.dangiislam.org/ |date= ٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}
*[https://web.archive.org/web/20120413150937/http://www.3bar.org/news.php سایتی سێبەر]
* باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی، وەرگێڕانی/ محمد عبدالرحمن لطیف
=== کتێبنامە ===
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Arjomand |یەکەم=Saïd Amir |بەستەری نووسەر=Saïd Amir Arjomand |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Origins and Development of Apocalypticism and Messianism in Early Islam: 610–750 CE |ناونیشان=https://www.oslo2000.uio.no/program/mt2b.htm |journal=Oslo: Congress of the International Committee of the Historical Sciences}}
* {{cite encyclopedia |last = Arjomand |first = Saïd Amir |encyclopedia = Encyclopaedia Iranica |title = The Concept of Mahdi in Sunni Islam |url = http://www.iranicaonline.org/articles/islam-in-iran-vi-the-concept-of-mahdi-in-sunni-islam |year = 2007 |publisher = Encyclopædia Iranica Foundation |volume = 14, Fasc. 2 |access-date = 11 March 2022}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Bashir |یەکەم= Shahzad |بەستەری نووسەر= Shahzad Bashir (scholar) |ساڵ= ٢٠٠٣|سەردێڕ= Messianic Hopes and Mystical Visions: The Nūrbakhshīya Between Medieval and Modern Islam |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=uom79HNFPGgC |بڵاوکەرەوە= University of South Carolina Press |شوێن= Columbia, SC |ژپنک= ١-٥٧٠٠٣-٤٩٥-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١= Bentlage |یەکەم١= Björn |ساڵ= ٢٠١٦|سەردێڕ= Religious Dynamics under the Impact of Imperialism and Colonialism: A Sourcebook |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZtY6DQAAQBAJ |بڵاوکەرەوە= Brill |ژپنک= ٩٧٨٩٠٠٤٣٢٩٠٠٣|دوایین٢=Eggert|یەکەم٢=Marion|یەکەم٣=Hans-Martin|دوایین٣=Krämer|دوایین٤=Reichmuth|یەکەم٤=Stefan|بەستەری نووسەر٤=Stefan Reichmuth (academic)}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Blichfeldt |یەکەم= Jan-Olaf |سەردێڕ= Early Mahdism: Politics and Religion in the Formative Period of Islam |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=hATYAAAAMAAJ |ساڵ= ١٩٨٥|بڵاوکەرەوە= E. J. Brill |شوێن= Leiden |ژپنک= ٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٧٦٤٣-٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Cook |یەکەم= David |بەستەری نووسەر= David Cook (historian) |سەردێڕ= Studies in Muslim Apocalyptic |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=DxfYAAAAMAAJ |ساڵ= ٢٠٠٢a|بڵاوکەرەوە= The Darwin Press |شوێن= Princeton |ژپنک= ٩٧٨-٠-٨٧٨٥٠-١٤٢-٧}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Cook|یەکەم=David|سەردێڕ=Ḥadīth, Authority and the End of the World: Traditions in Modern Muslim Apocalyptic Literature|journal=Oriente Moderno|بەرگ=٨٢|ژمارە=١|پەڕەکان=٣١–٥٣|ساڵ=٢٠٠٢b|doi=10.1163/22138617-08201004|ناونیشان=https://hdl.handle.net/1911/70538|jstor=25817811|hdl=1911/70538|hdl-access=free}}
<!--* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Cook |یەکەم= David |سەردێڕ= Contemporary Muslim Apocalyptic Literature|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=5PjkU1gfTxIC |ساڵ= ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە= Syracuse University Press |شوێن= Syracuse |ژپنک= ٩٧٨-٠-٨١٥٦-٣١٩٥-٨}}-->
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Cook |یەکەم= Michael |بەستەری نووسەر= Michael Cook (historian) |chapter = Eschatology and the Dating of Traditions |editor-last = Motzki |editor-first = Harald |سەردێڕ= Ḥadīth: Origins and Developments |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=MjqoDQAAQBAJ |ساڵ= ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە= Routledge |شوێن= London and New York |ژپنک= ٩٧٨-١-١٣٨-٢٤٧٧٩-٦}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Daftary |یەکەم=Farhad |بەستەری نووسەر=Farhad Daftary |ساڵ=٢٠١٣|سەردێڕ=A History of Shi'i Islam |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Cvr5ngEACAAJ |بڵاوکەرەوە= I.B. Tauris |شوێن=London |ژپنک= ٩٧٨-١-٧٨٠٧٦-٨٤١-٠}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Doi|یەکەم=A. R. I.|سەردێڕ=The Yoruba Mahdī|journal=Journal of Religion in Africa|بەرگ=٤|issue=2|پەڕەکان=١١٩–١٣٦|ساڵ=١٩٧١|jstor=1594738|doi=10.1163/157006671x00070}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito |یەکەم=John L. |ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=Islam and Politics |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SlhxoTHLxeMC |edition=4th |بڵاوکەرەوە= Syracuse University Press |شوێن=Syracuse |ژپنک=٠-٨١٥٦-٢٧٧٤-٢}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Filiu |یەکەم= Jean-Pierre |بەستەری نووسەر= Jean-Pierre Filiu |سەردێڕ= The Return of Political Mahdism |journal = Current Trends in Islamist Ideology |ساڵ= ٢٠٠٩|بەرگ= ٨|پەڕەکان= ٢٦–٣٨|ناونیشان= https://www.hudson.org/content/researchattachments/attachment/1316/current_trends_volume_8 |issn = 1940-834X |ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220520112534/https://www.hudson.org/content/researchattachments/attachment/1316/current_trends_volume_8 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Filiu |یەکەم= Jean-Pierre |translator-last = DeBevoise |translator-first = M. B. |سەردێڕ= Apocalypse in Islam |ناونیشان= https://archive.org/details/apocalypseinisla0852fili_W3CSK |ساڵ= ٢٠١١|بڵاوکەرەوە= University of California Press |شوێن= Berkely |ژپنک= ٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٦٤٣١-١}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Fishman |یەکەم١=Jason Eric |دوایین٢=Soage |یەکەم٢=Ana Belén |سەردێڕ=The Nation of Islam and the Muslim World: Theologically Divorced and Politically United |journal=Religion Compass |بەرگ=٧|issue=2 |ساڵ=٢٠١٣|پەڕەکان=٥٩–٦٨|doi=10.1111/rec3.12032}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Friedmann |یەکەم= Yohanan |بەستەری نووسەر= Yohanan Friedmann |سەردێڕ= Prophecy Continuous: Aspects of Ahmadi Religious Thought and its Medieval Background |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=NjzbzQEACAAJ |ساڵ= ١٩٨٩|بڵاوکەرەوە= University of California Press |شوێن= Berkeley and Los Angeles |ژپنک= ٠-٥٢٠-٠٥٧٧٢-٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Furnish |یەکەم= Timothy R. |سەردێڕ= Holiest Wars: Islamic Mahdis, Jihad and Osama Bin Laden |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=lGjMWnS5yK8C |ساڵ= ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە= Praeger |شوێن= Westport, CT |ژپنک= ٠-٢٧٥-٩٨٣٨٣-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Halm|یەکەم=Heinz|بەستەری نووسەر=Heinz Halm|ساڵ=١٩٩٧|سەردێڕ=Shi'a Islam: From Religion to Revolution|translator-last= Brown|translator-first= Allison|بڵاوکەرەوە=Markus Wiener Publishers|شوێن=Princeton|ژپنک=١-٥٥٨٧٦-١٣٤-٩|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/shiaislamfromrel0000halm}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Halm |یەکەم= Heinz |translator1-last = Watson |translator1-first = Janet |translator2-last = Hill |translator2-first = Marian |سەردێڕ= Shi'ism |ناونیشان= https://archive.org/details/shiism0000halm_l8s2 |edition = 2nd|ساڵ= ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە= Edinburgh University Press |شوێن= Edinburgh |ژپنک= ٠-٧٤٨٦-١٨٨٨-٠}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Halverson |یەکەم١=Jeffry R. |دوایین٢=Goodall |یەکەم٢=H. L. Jr. |دوایین٣=Corman |یەکەم٣=Steven R. |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Master Narratives of Islamist Extremism |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xQ9dAQAAQBAJ |بڵاوکەرەوە= Palgrave Macmillan |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-١٠٨٩٦-٧}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ibn Warraq |سەردێڕ=Why I Am Not a Muslim |ناونیشان=https://archive.org/details/WhyIAmNotAMuslimIbnWarraq |بڵاوکەرەوە=Prometheus Books |ساڵ=١٩٩٥|پەڕەکان=١٢٣–١٢٧|ref=iWWINaM1995}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Klemm |یەکەم=Verena |سەردێڕ=Die vier sufarā' des Zwölften Imām: Zur formativen Periode der Zwölferšīʽa |journal=Die Welt des Orients |بەرگ=١٥|پەڕەکان=١٢٦–١٤٣|ڕێکەوت=١٩٨٤|jstor=25683146}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١= Christian |دوایین١=Lange |editor=Christian Lange |سەردێڕ= Locating Hell in Islamic Traditions |chapter=Introducing Hell in Islamic Studies |بڵاوکەرەوە= BRILL |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٣٠١٢١-٤|ڕێکەوت=٢٠١٦|پەڕەکان=١–٢٨|jstor=10.1163/j.ctt1w8h1w3.7 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h1w3.7 |ref=CLLHiIT2016}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leirvik |یەکەم=Oddbjørn |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Images of Jesus Christ in Islam |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Gzd_I2AFswwC |edition=2nd |بڵاوکەرەوە=Continuum International Publishing Group |شوێن=London |ژپنک=٩٧٨-١-٤٤١١-٧٧٣٩-١}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Madelung |یەکەم= Wilferd |بەستەری نووسەر=Wilferd Madelung|سەردێڕ= ʿAbd Allāh b. al-Zubayr and the Mahdi |journal = [[Journal of Near Eastern Studies]] |ساڵ= ١٩٨١|بەرگ= ٤٠|ژمارە= ٤|پەڕەکان= ٢٩١–٣٠٥|doi = 10.1086/372899 |s2cid = 161061748}}
* {{EI2 |last = Madelung |first = Wilferd |title = Al–Mahdi |volume = ٥ |pages = ١٢٣٠–١٢٣٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|author-last=Momen |author-first=Moojan |سەردێڕ=An Introduction to Shi'i Islam: the history and doctrines of Twelver Shiʻism |بڵاوکەرەوە=Yale University Press |ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٣٤٩٩-٨}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rustomji|یەکەم١=Nerina|سەردێڕ=The Garden and the Fire: Heaven and Hell in Islamic Culture|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-١٤٠٨٥-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YVasAgAAQBAJ&q=Al-Ghazali+on+jahannam&pg=PT143|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ref=NRGF2009}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sachedina |یەکەم=Abdulaziz A. |بەستەری نووسەر= Abdulaziz Sachedina |سەردێڕ=A Treatise on the Occultation of the Twelfth Imāmite Imam |journal=Studia Islamica |ژمارە=٤٨|پەڕەکان=١٠٩–١٢٤|ڕێکەوت=١٩٧٨|doi=10.2307/1595355 |jstor=1595355}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Sachedina |یەکەم= Abdulaziz A. |سەردێڕ= Islamic Messianism: The Idea of Mahdi in Twelver Shi'ism |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=5zUIYGQT4DwC |ساڵ= ١٩٨١|بڵاوکەرەوە= State University of New York Press |شوێن= Albany, NY |ژپنک= ٩٧٨-٠-٨٧٣٩٥-٤٤٢-٦}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Smith|یەکەم١= Jane I. |یەکەم٢= Yvonne Y. |دوایین٢=Haddad |ڕێکەوت=١٩٨١|سەردێڕ=The Islamic Understanding of Death and Resurrection |شوێن=Albany, N Y |بڵاوکەرەوە=SUNY Press |ناونیشان=https://vdoc.pub/download/the-islamic-understanding-of-death-and-resurrection-1fa354cla15g |ref=JISYYHIU1981}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sonn |یەکەم=Tamarra |سەردێڕ=A Brief History of Islam |بڵاوکەرەوە=Blackwell Publishing|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٢١٧٤-٣|ناونیشان=https://archive.org/details/briefhistoryofis0000sonn|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Thomassen |یەکەم١=Einar |سەردێڕ=Islamic Hell |journal=Numen |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بەرگ=٥٦|issue=2–3 |پەڕەکان=٤٠١–٤١٦|doi=10.1163/156852709X405062 |jstor=27793798 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/27793798 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ref=ETISN2009|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Valentine |یەکەم= Simon Ross |سەردێڕ= Islam and the Ahmadiyya Jama'at: History, Belief, Practice |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=MdRth02Q6nAC |ساڵ= ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە= Columbia University Press |شوێن= New York |ژپنک= ٩٧٨-٠-٢٣١-٧٠٠٩٤-٨}}
== ئەمانەش ببینە ==
* "''[[Fath al-Bari]]''" (from ''[[Sahih al-Bukhari]]'' by [[ibn Hajar al-Asqalani]]).
* Esposito, John, ''The Oxford Dictionary of Islam'', Oxford University Press, 2003, {{ISBN|0-19-512558-4}}.
* Richard C. Martin, Said Amir Arjomand, Marcia Hermansen, Abdulkader Tayob, Rochelle Davis, John Obert Voll, ''Encyclopedia of Islam and the Muslim World'', MacMillan Reference Books, 2003, {{ISBN|978-0028656038}}.
* Lawson, Todd (1999). ''[https://www.academia.edu/3679569/Duality_Opposition_and_Typology_in_the_Quran_The_Apocalyptic_Substrate Duality, Opposition and Typology in the Qur'an: The Apocalyptic Substrate]''. Journal of Quranic Studies. 10: 23–49.
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|دین|محەممەد|کتێب}}
{{پۆلی کۆمنز|Qiyama}}
[[پۆل:ژیانی دوای مردن]]
[[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]]
840pyyb15tyvlm0rwbfzsyy9k9rxgfr
نواکشۆت
0
10515
1683865
1683168
2026-10-08T20:10:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683865
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نواکشۆت
| ناوی_فەرمی = نواکشوط
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = شار
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = 15-Nouakchott-eH-R0058185.jpg
| قەبارەی_وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری نۆئاکشۆت
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = وڵات
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|مۆریتانیا}}
| جۆری_دابەشکراو١ =
| ناوی_دابەشکراو١ =
| جۆری_دابەشکراو٢ =
| ناوی_دابەشکراو٢ =
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٨١٬٠٠٠
| دانیشتووان_لە = [[١٩٩١]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!--دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ =
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ =
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ =
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
| کۆدی_ناوچە =
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نواکشۆت''' پایتەخت و گەورەترین شاری مۆریتانیایە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی ٩٨٥٬٠٠٠ کەس بووە کە دەکاتە ڕێژەی ٪٢٧ ھەموو دانیشتووانی مۆریتانیا. لە ساڵی ١٩٥٧ بۆیەکەمجار ناوچەی کەناراوییەکانی نواکشۆت ھەڵبژێردرا بۆ دروستکردنی شارێک تا ببێتە پایتەخت. بە گەورەترین شاری ھەموو ناوچەی بیابانی گەورە دادەنرێت و ناوەندێکی گرنگی کارگێری و ئابووری مۆریتانیایە. کەوتووەتە سەرھێلی ١٨ و ٦ ی باکوور، ١٥ و ٥٧ خۆڕئاوا. ھەریەک لە موختار وەلەد دادا (یەکەم سەرۆکی مۆریتانیا) وسەرۆکی ئەوکاتی فەڕەنسا شارڵ دیگڵ بەردی بناغەی شارەکەیان داڕشت لە ٥مارچی ١٩٥٨ و بڕیاریاندا ناوچەکە لە گوندێکی بچووکەوە بیکەن بە شارێکی مەزن و گرنگ، ناوچەی نەواکشۆت ناوچەیەکی وشکی بیابانی چۆڵەوان بوو بەدەست کەمی [[ئاوی خواردنەوە]] دەیناڵاند، بەڵام لە ماوەی تەنھا سێ ساڵ گۆڕانکاری بەرچاوی بەخۆوە بینی.
== مێژوو ==
کۆنترین شوێنەواری مێژوویی کە دۆزرابێتەوە لەناوچەکە شوێنەواری کۆمەڵە مرۆڤێکی [[ڕەشپێست]]ی ئەفریقایین کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە سەردەمی بەردین. ھۆزە ئەفەریقایییەکان ھەر لەکۆنەوە لە کەناراوەکانی خۆڕھەڵاتی نیشتەجێ بووینە و توانیویانە گوندێک دروستبکەن بەناوی «ئیمراگن» بەڵام سەرچاوەی مێژوویی تر ھەیە کە ئاماژە بەوە دەکەن ئەمازیغییەکان کۆنترین مرۆڤی نیشتەجێی ناوچەکەن.
=== مێژووی دێرین ===
لە ھەزارەی یەکەمی پێش زایین ھۆزە خێلەکییەکان لە باکووری ئەفریقیاوە کۆچیان کردەوە بۆ ناوچەکە، ئەم ھۆزانە حوشتر و کەلوپەلەکانیان لەگەڵ خۆیان ھێنا و دامەزراون لەناوچەکە و توانیویانە ھەژموونیان بەسەر ڕەشت پێستەکانی ئەفریقیا زیادبکەن. دوای سەدەیەک لە نیشتەجێ بوونیان توانیویانە دەست بەسەر ڕێگا بازرگانییەکانی ناوچەکەدا بگرن.
=== ھاتنی ئیسلام ===
لەسەرەتای سەدەی سێزدەھەم ھۆزە عەرەبییەکان ڕوویان لەناوچەکە کرد. لەسەدەی شازدەھەم ھۆزەکانی بەنی حەسەن دەستیان بەسەر تەواوی ناوچەکەدا گرت.
=== چاخەکانی ناوەڕاست ===
نواکشۆت بەشێک بووە میرنشینی تەرارزە، کە میرنشینێکی بچووک بوون پشتیان دەبەست بە ماسی گری و ڕاوشکاری.
[[پەڕگە:Nouakchott_SPOT_1105.jpg|وێنۆک|200x200پیکسڵ|دیمەنێکی کەشی نواکشۆت]]
=== کەشوھەوا ===
{{Weather box|location=نواکشۆت|Dec low C=١٣|Mar precipitation cm=|Feb precipitation mm=٣|Feb precipitation cm=|Jan precipitation mm=٠|Jan precipitation cm=|Dec record low C=|Nov record low C=|Apr precipitation cm=|Nov low C=١٨|Oct record low C=|Oct low C=٢٢|Sep record low C=|Sep low C=٢٤|Aug record low C=|Mar precipitation mm=٠|Apr precipitation mm=٠|Jul record low C=|Sep precipitation mm=٢٣|Dec precipitation mm=٠|Dec precipitation cm=|Nov precipitation mm=٣|Nov precipitation cm=|Oct precipitation mm=١٠|Oct precipitation cm=|Sep precipitation cm=|May precipitation cm=|Aug precipitation mm=١٠٤|Aug precipitation cm=|Jul precipitation mm=١٣|Jul precipitation cm=|Jun precipitation mm=٣|Jun precipitation cm=|May precipitation mm=٠|Aug low C=٢٤|Jul low C=٢٣|Jan high C=٢٩|May record high C=|Aug record high C=|Aug high C=٣٢|Jul record high C=|Jul high C=٣٢|Jun record high C=|Jun high C=٣٣|May high C=٣٤|Sep record high C=|Apr record high C=|Apr high C=٣٢|Mar record high C=|Mar high C=٣٢|Feb record high C=|Feb high C=٣١|Jan record high C=|Sep high C=٣٤|Oct high C=٣٣|Jun record low C=|Mar low C=١٧|Jun low C=٢٣|May record low C=|May low C=٢١|Apr record low C=|Apr low C=١٨|Mar record low C=|Feb record low C=|Oct record high C=|Feb low C=١٥|Jan record low C=|Jan low C=١٤|Dec record high C=|Dec high C=٢٨|Nov record high C=|Nov high C=٣٢|source=بی بی سی BBC Weather<ref name="weather1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان =http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000400 |سەردێڕ =Average Conditions Nouakchott, Mauritania|ڕێکەوتی سەردان =١٨ی ئابی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە =BBC Weather|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050526065942/http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000400 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٠٥}}</ref>}}
[[پەڕگە:Nkttparking.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|570x570پیکسڵ|'''کۆمەڵە ترومبێلێک لە نواکشۆت.''']]
[[پەڕگە:Nouakchott-marche.jpg|وێنۆک|بازاڕێکی میللی.]]
[[پەڕگە:Nkttbuild.jpg|وێنۆک|باڵاخانەیەکی نیشتەجێبوون لە نواکشۆت.]]
<div style="text-align: center;">
<gallery>
پەڕگە:Nkttst3.jpg|شەقامێک لە نواکشۆت
پەڕگە:Nkttroad.jpg|ھێلی خێرای ژمارە یەک لەدەروازەی نواکشۆت.
</gallery>
</div>
[[پەڕگە:Nouakchott_stadium.jpg|وێنۆک|یاریگای نواکشۆت.]]
<div style="text-align: center;">
<gallery>
پەڕگە:Nkttauberge.jpg|کۆمەڵگەیەکی گەشتیاری لەسەر کەناراوەکانی نواکشۆت.
پەڕگە:Nkttbeach.jpg|کەناراوەکانی نواکشۆت
پەڕگە:Nkttnovotel.jpg|میوانخانەی نۆڤۆتێل لە نواکشۆت.
</gallery>
</div>
* {{Flag|ئیسپانیا}} [[مەدرید|مدرید]]، [[ئیسپانیا|إسبانیا]]
* {{Flag|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[توسان (أریزونا)|توسن، أریزونا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|الولایات المتحدة الإمریکیة]]
* {{Flag|چین}} [[لانزھو]]، [[کۆماری گەلی چین|الصین]]
* {{Flag|ئوردن}} [[عەممان|عمان]]، [[ئوردن|الأردن]] (١٩٩٩)
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== کتێبنامە ==
{{Refbegin}}
;بە ئینگلیزی
* {{بیرخستنەوە |نووسەر=Serge Theunynck |سەردێڕ=A Sterilizing Capital: Nouakchott |ئیش=Reading the Contemporary African City |editor=Brian Brace Taylor |شوێن=Singapore |ناونیشان=https://archnet.org/publications/2652 |via=[[ArchNet]] |ساڵ=١٩٨٣ |ref={{harvid|Theunynck|1983}} |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220626174421/https://www.archnet.org/publications/2652 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{free access}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Encyclopedia of Twentieth-Century African History |editor1= Paul Tiyambe Zeleza |editor-link= Paul Tiyambe Zeleza |editor2= Dickson Eyoh |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٠-٤١٥-٢٣٤٧٩-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qjolgQhpFtoC |ساڵ=٢٠٠٣|chapter= Nouakchott, Mauritania}}
* {{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە= [[ABC-CLIO]] |شوێن= Santa Barbara, USA |editor2=Michael R.T. Dumper |editor1=Bruce E. Stanley |ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٩١٩-٥|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=3SapTk5iGDkC |سەردێڕ= Cities of the Middle East and North Africa |ڕێکەوت= ٢٠٠٨|chapter= Nouakchott |نووسەر=Nicola Pratt
|ref= {{harvid|Pratt|2008}}}}
* {{بیرخستنەوە|ناونیشان=https://www.theguardian.com/artanddesign/gallery/2016/feb/11/eye-of-the-drought-high-and-dry-in-the-sahara-in-pictures |ئیش=Guardian |شوێن=UK |سەردێڕ=Eye of the drought: high and dry in the Sahara – in pictures |نووسەر=Christian Vium |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٦}} (Photos of Nouakchott)
* {{بیرخستنەوە|ناونیشان=https://www.theguardian.com/global-development/2016/jul/25/the-best-solution-move-the-mauritanian-capital-water-on-the-rise-in-nouakchott |ئیش=Guardian |شوێن=UK |سەردێڕ='The best solution? Move the Mauritanian capital': water on the rise in Nouakchott |ڕێکەوت= ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}
;بە فەرەنسی
* {{بیرخستنەوە|نووسەر=Jean-Robert Pitte |بەستەری نووسەر=:fr:Jean-Robert Pitte |سەردێڕ= Nouakchott, capitale de la Mauritanie |زمان=fr |بڵاوکەرەوە=Université de Paris IV |ساڵ= ١٩٧٧}}
* {{cite thesis |author= Isyakha Diagana |title=Croissance urbaine et dynamique spatiale à Nouakchott |type=PhD |publisher=[[Lumière University Lyon 2]] |url=http://theses.univ-lyon2.fr/documents/lyon2/1993/diagana_i |language=fr |year= 1993}} {{free access}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Philippe Tanguy |سەردێڕ= L'urbanisation irrégulière à Nouakchott: 1960-2000 |journal= Insaniyat |issn=2253-0738 |بڵاوکەرەوە= [[Centre de recherche en anthropologie sociale et culturelle]] |شوێن= Algeria |بەرگ=٢٢|ناونیشان=http://insaniyat.revues.org/6863 |زمان=fr |via= [[Revues.org]] |ساڵ= ٢٠٠٣}} {{open access}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر= Armelle Choplin |سەردێڕ= Le foncier urbain en Afrique: entre informel et rationnel, l'exemple de Nouakchott (Mauritanie) |trans-title=Urban land in Africa: between the informal and the rational, the Nouakchott case |journal=[[Annales de géographie]] |بەرگ=١١٥|issue= 647 |پەڕەکان= ٦٩–٩١|doi= 10.3406/geo.2006.21315 |زمان=fr |via= [[Persee.fr]] |ساڵ= ٢٠٠٦|s2cid= 192197599 |ناونیشان=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00411086}} {{free access}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Anne-Marie Frérot |سەردێڕ=Nouakchott, du puits nomade à la ville des pétroliers. Risques et représentations |journal = [[:fr:Maghreb-Machrek|Maghreb-Machrek]] |ژمارە=١٩٠|زمان=fr |ساڵ=٢٠٠٦}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Armelle Choplin |نووسەر٢= Ciavolella Riccardo |سەردێڕ= Marges de la ville en marge du politique? Exclusion, dépendance et quête d'autonomie à Nouakchott (Mauritanie) |journal= Autrepart |issn=1278-3986 |doi= 10.3917/autr.045.0073 |زمان=fr |via=[[Cairn.info]] |ساڵ=٢٠٠٨}} {{free access}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر= Armelle Choplin |سەردێڕ=Nouakchott: au carrefour de la Mauritanie et du monde |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-iuFRUbJbBIC |بڵاوکەرەوە=[[Éditions Karthala]] |شوێن=Paris |ژپنک=٩٧٨-٢-٨١١١-٣١٦٦-١|زمان=fr |ساڵ=٢٠٠٩}}
{{refend}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Nouakchott|نواکشۆت}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەفریقا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی مۆریتانیا]]
[[پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا]]
[[پۆل:نواکشۆت]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٥٩]]
99xgepjt5s9q4o0i7jcmsjjyqc4a1sz
ڕووبار
0
11013
1683996
1680425
2026-10-08T20:48:05Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683996
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:MariaValeriaBridge.jpg|وێنۆک|250px|پردێک لەسەر ڕووباری دانووب، ھەنگاریا دەبەستێت بە سلۆڤاکیاوە.]]
'''ڕووبار'''، '''ڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی ڤەژین|فەرھەنگ=وەھبی و ئەدمۆندز|وشە=ṟo|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>''' یان '''چەم''' ڕێڕەوێکی ئاوی سروشتی فراوانە، ئاوی سازگاری تێ دەڕژێت لە دەرئەنجامی بارینی [[باران]] یان لە ئاوی ھەڵقوڵاو لە سەرچاوە سروشتییەکانی زەوییەوە یان لە ڕووە ئاوییەکانی وەک [[دەریاچە|دەریاچەکان]]، ڕووبارەکان درێژ دەبنەوە لە سەرچاوەکانەوە بۆ ئەو شوێنەی دەڕژێتە ناوی.<ref>Langbein, W.B.; Iseri, Kathleen T. (1995). "Hydrologic Definitions: Stream". ''Manual of Hydrology: Part 1. General Surface-Water Techniques'' (Water Supply Paper 1541-A). Reston, VA: United States Geological Survey. Archived from the original on 9 May 2012.</ref>
لە ناسراوترین ڕووبارەکانی جیھان ئەمانەی خوارەوەن.
* [[نیل|ڕووباری نیل]]؛ درێژترین ڕووبارە لە جیھاندا و دەکەوێتە [[میسر]]ەوە لە [[ئەفریقا]]
* [[ڕووباری میسیسیپی]]؛ درێژترین ڕووباری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکادا]]
* [[ڕووباری ڤۆڵگا]]؛ درێژترین ڕووباری [[ئەورووپا]]یە دەکەوێتە [[ڕووسیا|بڕووسیاوە]]
* [[ئەمازۆن (ڕووبار)|ڕووباری ئەمازۆن]]؛ پانترین ڕووباری جیھانە.
* [[دیجلە|ڕووباری دیجلە]] و [[فورات|ڕووباری فوڕات]]؛ ڕووبارەکانی ڕافیدەینن لە [[عێراق]]
* [[ڕووباری یانگتسی]]؛ درێژترین ڕووباری لە [[ئاسیا]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Rivers}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا}}
[[پۆل:جیۆمۆرفۆلۆژیا]]
[[پۆل:کۆما ئاوییەکان]]
[[پۆل:ڕووبارەکان]]
[[پۆل:نیشتووناسی]]
[[پۆل:ڕووبار]]
ssgtu2xxixv11eoh6h1emdgr9w2atns
نۆرمەن فۆستەر
0
11201
1683857
1683331
2026-10-08T20:09:07Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}
1683857
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی تەلارساز
|سەردێڕ = نۆرمەن فۆستەر
|ناوی تەواو = نۆرمەن فۆستەر
|وێنە = Norman Foster dresden 061110.jpg
|قەبارەی وێنە = 230px
|شرۆڤەی وێنە =
|ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١ی حوزەیران]]ی [[١٩٣٥]]
|شوێنی لەدایکبوون = [[بریتانیا]]
|ڕێکەوتی مردن =
|شوێنی مردن =
|ھاوڵاتیبوون = بریتانیایی
|شوێنکاری خوێندن =
|باڵەخانە گرینگەکان =
|پڕۆژە گرینگەکان =
|شێوەکارییە گرینگەکان =
|کتێبەکان =
|خەڵاتەکان = [[خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر]](١٩٩٩)
|ماڵپەڕی فەرمی =
}}
'''نۆرمەن فۆستەر''' ({{بە ئینگلیزی| Norman Foster}})، لەدایکبووی [[١ی حوزەیران]]ی [[١٩٣٥]]، [[تەلارساز]]ی بریتانیایییە.
کە پەیوەندیدارە لە گەشەپێدانی تەکنەلۆژیای-بەرزی تەلارسازی، دانانی تەکنیک بۆ بەرھەمھێنانی وزەی کارامە، فۆستەر وەک کەسایەتییەکی سەرەکی لە نوێگەری تەلاسازی بەریتانیا ناسراوە
نۆرمەن فۆستەر ساڵی [[١٩٩٩]] توانی [[خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر]] مسۆگەڕ بکات.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://en.wikipedia.org/wiki/Norman_Foster,_Baron_Foster_of_Thames_Bank| سەردێڕ = ویکیپیدیای ئینگلیسی| ڕێکەوتی سەردان = ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ژیاننامە|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}}
{{ژیاننامە-کۆڵکە}}
{{ھەڵگرانی خەڵاتی پریتزکێر}}
{{پۆلی کۆمنز|Norman Foster}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{نژیاروانی-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر]]
[[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە سویس]]
[[پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو]]
[[پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا]]
pvr72o5dtbjxhlvz6rkkobusgdoqmlr
نەجاتی شاشماز
0
11490
1684079
1620299
2026-10-08T22:33:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1684079
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ئەکتەر
| ناو= نەجاتی شاشماز
| وێنە=
| قەبارەی وێنە= 250px
| لێدوان = نەجاتی شاشماز ناسراو بە موڕاد عەلەمدار
| ناوی کاتی لەدایکبوون = محەمەد نەجاتی شاشماز
| شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|تورکیا}}
{{ئاڵا|کوردستان}}،
[[پارێزگای خارپێت|ئیلزیگ]]
|مێژووی لەدایکبوون = ١٥ی کانوونی یەکەمی [[١٩٧١]]
| نەتەوە= تورک
| ئایین= [[ئیسلام]]
| گرنگترین ڕۆڵەکان = زنجیرەکانی درامای [[دۆڵی گورگەکان]]،<br /> فیلمی دۆڵی گورگەکان فەلەستین،<br /> فیلمی دۆڵی گورگەکان عێراق
}}
'''نەجاتی شاشماز'''، بە تورکی «'''Necati Şaşmaz'''»، ئەکتەرێکی سینەمایی تورکییە، بە ناوی '''موڕاد عەلەمدار''' یان '''پۆڵات ئەلەمدار''' ناسراوە بە توورکی، پاڵەوانی سەرەکی زنجیرە درامای پۆلیسی بەناوبانگی تورکی [[دۆڵی گورگەکان|دۆڵی گورگەکانە]] بە تورکی «Kurtlar vadisi»، جەماوەرییترین و گرانتریین ئەکتەری تورکییە لە ئێستادا لە تورکیادا.<ref>[http://www.artonline.tv/OSDForums/replys.aspx?SubID=50A107A119B117C111D101E53 زانیاری لەسەر نەجاتی شاشماز، موڕاد عەلەمدار، پاڵەوانی درامای دۆڵی گورگەکان]{{بەستەری مردوو|url=http://www.artonline.tv/OSDForums/replys.aspx?SubID=50A107A119B117C111D101E53 |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ژیانی ==
ناوی تەواوی محەمەد نەجاتی شاشمازە لە دایکبووی ساڵی (١٩٧١)یە لە شاری خەرپووت/ [[پارێزگای خارپێت|ئیلزیگ]] لە کوردستانى [[تورکیا]]، دەرچووی کۆلیژی گەشت و گوزارە، و کوڕە گەورەی عەبدول قادر شاشمازە کە خیزانێکی ئایین پەروەرى کوردى زازان<ref>https://www.haberturk.com/gundem/haber/848731-meclise-sicrayan-polemik </ref>، نزیکەی شەش ساڵ لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وڵاتە یەکگرتووەکان]] ژیاوە، لە [[٢٠٠١]]دا لە سەردانێکی کاتییدا بۆ لای کەس وکاری گەڕایەوە [[تورکیا]]، بەڵام لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەری ٢٠٠١]] بڕیاری دا نەڕواتەوە بۆ وڵاتە یەکگرتووەکان و لە تورکیا جێگیر بوو. و بڕیاری کردنەوەی کۆمپانیایەیەکی گەشت و گوزاری دا لە وڵاتەکەیدا.
نەجاتی برای نووسەر (ڕاجی شاشماز)، بەرھەمھێنەری گشتی و نووسەری زنجیرە درامای دۆڵی گورگەکانە، ھەروەھا براکەی تری (زوبێر شاشماز) بە ھەمان شێوە لە بواری ھونەری سینەمادا کاردەکات.
== سەرەتای ژیانی ھونەری ==
لە دیدارێکیدا لەگەڵ بەرھەمھێنەری گەورەی تورکی (عوسمان سیناو)دا، عوسمان پێشنیاری ڕۆڵ بینینی لە زنجیرە درامایەکی گەورەدا خستە بەردەم نەجاتی. و نەجاتی دوای بیرکردنەوە لە پێشنیارەکە ڕازی بوو، ئەمەش سەرەتای ھاتنی بوو بۆ دنیای سینەما، کە نەجاتی خۆی لەم بارەیەوە دەڵێت درامای دۆڵی گورگەکان بە تەواوی ژیانی گۆڕیووە.
== بەرھەمەکانی ==
نەجاتی شاشماز ڕۆڵی سەرەکی بینیووە لەم بەرھەمانەی خوارەوەدا؛
* زنجیرە درامای دۆڵی گورگەکان،
* زنجیرە درامای دۆڵی گورگەکان، [[تیرۆر]]
* زنجیرە درامای دۆڵی گورگەکان، کەمین (وەرزی سێیەم تا دەیەم)
* فیلمی دۆڵی گورگەکان، عێراق
* فیلمی دۆڵی گورگەکان، فەلەستین.
فیلمی دۆڵی گورگەکان، وەڵات
== سەرچاوەکان ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20160905201742/http://www.kurtlarvadisi.com/ Official Website of Valley of the Wolves]
* [http://www.panafilm.com/ Official Website of Panafilm]
* [https://web.archive.org/web/20170905215123/http://valleyofthewolvesiraq.com/ Official Website of Valley of the Wolves Iraq]
* [http://www.biyografi.info/kisi/necati-sasmaz Necati Şaşmaz Biography]
* [http://www.doyouknowturkey.com/necati-sasmaz-a-k-a-polat-alemdar-murad-alamdar/ Profile of Necati Şaşmaz a.k.a Polat Alemdar & Murad Alamdar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170615095320/http://www.doyouknowturkey.com/necati-sasmaz-a-k-a-polat-alemdar-murad-alamdar/ |date=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تورکیا|تەلەڤیزیۆن|فیلم}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی ئەستەمبوڵ]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
[[پۆل:خەڵکی زازا]]
duhm3ytfhz3j5rqvz9up7leu9t94tx1
نەسائی
0
11718
1684203
1519166
2026-10-09T04:37:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە)
1684203
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{پیاوی ئایینی
| ڕەنگ = #A9A9A9
<!-- زانیاری-->
| ناو = ئیمام نەسائی
| ناوی تەواو = ئەحمەد کوڕی شوعەیب
| لەدایکبوون = ٢١٥ی کۆچی
| شوێنی لەدایکبوون ={{flag|ئێران}}
| مردن = ٣٠٣ی کۆچی
| شوێنی مردن =
| فیقھ =
| بیروباوەڕ = [[سوننە]]
| بواری کردوکۆش = زانستی فەرموودە
| بۆچوونە جیاوازەکان =
| شوێنگە =
|شوێنەواگری =
|کارتێکەری =
|}}
'''ئەبوو عەبدولڕەحمان ئەحمەد کوڕی شوعەیب کوری عەلی کوری ئیبن بەحر کوڕی سینان کوری دینار نەسائی'''، قازی و یەکێک لە پێشەواکانی فەرموودەیە، خاوەنی سونەنەی گەورە و بچووکە.
== کورتەی ژیانی ==
ئەبوو عەبدولڕەحمان ئەحمەد کوڕی شوعەیب کوری عەلی کوری ئیبن بەحر کوڕی سینان کوری دینار نەسائی، لەدایکبووە لە نەسا لە وڵاتی خۆراسان (ئێرانی ئێستا) ساڵی ٢١٥ک، ھەر لەمناڵییەوە گۆشکرا لەسەر بەدەستھێنانی زانست و گەڕان بەدوای زانیارییدا، و بەدواییدا چەندین وڵات گەراوە لەوانە، [[حیجاز]] و [[عێراق]] و [[شام]] و [[جەزیرە]] و [[میسر]] و گوێی لە زۆر گرتووە لەم وڵاتانەدا، ھاوکات لەگەڵ گەڕان بەدوای زانستدا زۆر خواپەرستی کردووە، و ھەروەھا زۆر پایەی بەدەستھێناوە وەک ئەمیر حومس؛ و زۆر بە جەرگ و ئازا و بوێر بووە، و کۆچی دوایی کردووە ساڵی ٣٠٣ک.
== مامۆستا و خوێنکارەکانی ==
لە گرنگترین ئەو زانایانەی نەسائی زانستی لێ وەرگرتووە و لێوەی فێربووە، قوتەیبە کوری سەعید بووە، کە لە تەمەنی پازدە ساڵییەوە چوو بۆ لای و ساڵێک و دوو مانگ لای مایەوە، و ھەروەھا لەو زانایانەی تر کە گوێێ لێ گرتوون دەبی کریب و سوەید کوری نەسڕ و محەممەد کوڕی نەزڕ مەرزوی، و [[ئەبوداوود]] و [[ترمزی]] و ئەوانی تر.
و زۆرن ئەوانەی زانیارییان لە نەسائی وەرگرتووە، لەوانە، ئەبووقاسم تەبڕانی، و [[تەحاوی]]، و حەسەن کوڕی ڕەشیق و حەمزە کینانی، و ئەبوو عەلی حوسێن کوڕی محەممەد نەیسابوری و ئەوانی تر.
== دەربارەی وتویانە ==
زانایان لەسەر گەورەیی و زانایی و پێشەوایەتی نەسائی ڕێکن، لەو وتانەی دەربارەی ھاتووە،
* ئیبن یوونس دەڵێت؛ نەسائی پیشەوای فەرموودەیە، جێی متمانەیە، حافزێکی وردەکارە.
* ئەبووحوسێن کوری موزەفەڕ دەڵێت؛ گوێم لە مامۆستایان بوو لە میسر دەربارەی نەسائی ئەیانووت، پێشخستن و پێشەوایەتی قابیلە.
== سەرچاوەکان ==
* شەش پێشەواکەی فەرموودە، نووسینی/ نەجمەددین فەرەج ئەحمەد
* وێکی عەرەبی
{{زانایانی عەرەب و موسوڵمانان}}
{{پۆلی کۆمنز|Al-Nasa'i}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٢٠]]
[[پۆل:مردووانی ٩١٥]]
[[پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم]]
[[پۆل:نووسەرەوانی فەرموودە]]
07ah4qp1tybaodzl2ij36rx48etqahp
یەڵماز گونەی
0
12012
1683615
1610858
2026-10-08T12:09:38Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6
1683615
wikitext
text/x-wiki
{{کەسایەتی
| ناو = یەڵماز گونەی
| وێنە = Yılmaz Güney.jpg
| قەبارەی وێنە = 250px
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون = گوندی یەنیجە، [[ئادانا | ئەدەنە]]، [[تورکیا]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١ی مایس ١٩٣٧
| شوێنی گۆڕ = [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]
| بنەچە = {{ئاڵا|کوردستان}}
| ڕێکەوتی مردن = {{Death date and age|١٩٨٤|٩|٩|١٩٣٧|٤|١}}
| شوێنی مردن = پاریس
| نیشتەجێ =
| نەتەوە = کورد
| ناوەکانی تر = پاشای ناشیرین (بە تورکی Cirkin Kiral)
| نەژاد = [[کورد]]
| شارومەندێتی =
| ڕادەی خوێندەواری = یاسا و ئابوری
| پیشە = سینەماکار، دەرھێنەر
| ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨ تا مردنی
| ناسراو بە ھۆی = فیلمی ڕێگا
| سەرناو =
| وادە =
| حیزب =
| بەرانبەرەکان =
| ئایین =
| ھاوسەر =
| منداڵەکان =
| دایک و باوک =
| پەراوێزەکان =
}}
'''یەڵماز گونەی''' ({{بە کوردیی باکووری|Yılmaz Güney}}؛ ١ی نیسانی ١٩٣٧ – ٩ی ئەیلوولی ١٩٨٤) دەرھێنەر، نووسەر، ڕۆماننووس و ئەکتەرێکی [[کورد]]یی [[زازا]] بوو.<ref>Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi, ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures: Family, law, and politics'', Brill, 2005, {{ISBN|978-90-04-12818-7}}</ref><ref>Joost Jongerden, ''The settlement issue in Turkey : an analysis of spatial policies, modernity and war'', Brill, 2007, {{ISBN|978-90-04-15557-2}}, [https://books.google.com/books?id=ME5oLvCd088C&pg=PA31&dq=Y%C4%B1lmaz+G%C3%BCney+%22director+of+the+film+Yol%22&hl=en&ei=yMTATMTLOoeEvAOQwMWhCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=Y%C4%B1lmaz%20G%C3%BCney%20%22director%20of%20the%20film%20Yol%22&f=false p. 31.]</ref><ref>Pope, Hugh and Nicole Pope, ''Turkey Unveiled: A History of Modern Turkey'', (Overlook TP, 2000), 254.</ref> یەڵماز گونەی بە باوکی [[سینەمای کوردی]] دائەنرێت چەندین خەڵاتی جیھانی لەو بوارەدا بەدەستھێناوە کە گرنگترینیان خەڵاتی فیستیڤاڵی کان بوو لە ١٩٨٢.<ref name="imdb">پەڕەی یڵماز گونەی لە IMDB. [http://www.imdb.com/name/nm0351566/ دواسەردان ٦/٤/٢٠١٥]</ref> فیلمەکانی ئەو بە زمانی تورکی بوون، بەخێرایی ناوێکی دیاری لە ناو سینەمای تورکیدا پەیدا کرد، ناوەڕۆکی کارەکانی ئەو پەیوەستبوون بە چینی کرێکاران لە تورکیا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|سەد ساڵ سینەما، سەد دەهێنەر: یەڵماز گیونەی]]|یەکەم=کارزان|دوایین=کاردۆزی|ساڵ=٢٠١٨}}</ref>
یەڵماز بەھۆی کارەکانییەوە تووشی کێشە بوویەوە لەبەرامبەر حکوومەتی تورکیا، ئەمەش لەبەر ئەوەی لە فیلمەکانیدا کارەکتەری [[کورد]]، [[چاندی کوردی|چاند]] و [[زمانی کوردی]] ھەبوون. لە ساڵی ١٩٧٤، ئەو دادگایی کرا لەسەر کەیسی کوشتنی دادوەر سەفا موتلوو بەڵام خۆی ئەوەی ڕەتکردەوە و وڵاتی جێھێشت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lumpen değil centilmendi|ناونیشان=http://www.hurriyet.com.tr/lumpen-degil-centilmendi-39132415|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Hürriyet}}</ref> بەھۆی جێھێشتنیشەوە ئەوا وڵاتینامەی تورکیای لێسەندرایەوە.<ref name="hurriyet.com.tr">[http://www.hurriyet.com.tr/index/ArsivNews.aspx?id=-137888 "Ben Fransız vatandaşı oldum o olmadı"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134840/http://www.hurriyet.com.tr/index/ArsivNews.aspx?id=-137888 |date=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }} (interview with Güney's widow). Hürriyet / 5 March 2000</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pendleton|یەکەم=David|سەردێڕ=Yilmaz Güney: From "Ugly King" to Poet of Despair|ناونیشان=https://harvardfilmarchive.org/programs/yilmaz-guney-from-ugly-king-to-poet-of-despair|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Harvard Film Archive}}</ref> ساڵێک پێش مردنی، لە ساڵی ١٩٨٣ لەگەڵ [[جگەرخوێن|جگەر خوێن]]، [[ھەژار]] و کۆمەڵێک ئەدیبی دیکە [[ئینستیتیوتی کوردیی پاریس|ئینستیتیوتی کوردیی پاریسیان]] دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Who is the Kurdish Institute ?|ناونیشان=https://www.institutkurde.org/en/institute/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Institutkurde.org|زمان=en}}</ref>
== سەرەتای ژیان ==
یەڵماز لە گوندی یەنیجە، لە [[پارێزگای ئادانا]] لە دایک بوو،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Heß|یەکەم=Michael Reinhard|ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Wer war Yilmaz Güney? Schlaglichter auf eine linke Macho-Ikone|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/23862104|journal=Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes|بەرگ=١٠٢|پەڕەکان=٥٥|issn=0084-0076|jstor=23862104|via=[[JSTOR]]}}</ref> ھەر لە ئەوێش گەورە بوو. باوکی خەڵکی شاری [[سێوەرەگ]] بوو، بەڵام دوای کوژرانی دوو برای ئەوا ڕووی لە گوندی یەنیجە کرد بوو.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Silverman|یەکەم=Reuben|سەردێڕ=Turkey's ever present past: Stories from Turkish Republican History|بڵاوکەرەوە=Libra|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥٩٠٢٢٤٧٧|پەڕەکان=١٠٦}}</ref> دایکی ئەو زازا بوو، خەڵکی [[مووش]] بوو.<ref name="hurriyet.com.tr" /> دوای ھاوسەرگیرییەکەیان، [[دایک و باوک]]ی یەڵماز وەک کرێکاری کارگەی لۆکە چوونەتە [[ئادانا|ئەدەنە]]. لە دەرەنجامی ئەوەدا، یەڵماز لە ماڵباتێکی چینی کرێکار ژیا، ئەو لە تەمەنی لاویدا کۆمەڵێک کاری کردووە لەوانە گەیەنێەری فیلم، لێخوڕی ئەسپ و عارەبانە ھەروەھا کورتەچیڕۆکنووسیی بۆ چەند گۆڤارێکی لۆکاڵیی کرد.<ref>Silverman, Reuben (2015), p.107</ref> یەکەم وتاری ئەو لە ئابی ١٩٥٥ بڵاوکرایەوە، دوای حەفتەیەک یەکەم شیعریشی بڵاوکرایەوە، ئەمەش لەوکاتە بوو کە ئەو خوێندکاری قۆناغی ئامادەیی بوو.<ref name=":2" /> وتارەکانی تووشی دەرەدەسەریی و کێشەی کردن، بەتایبەت لە کورتە چیڕۆکەکانی کە دەربارەی کەسێک دەینووسی کە ئامانجی بەدیھێنانی جیھانێکی باشتری ھەبوو، کە ئەمەش وەک پڕووپاگەندە بۆ بیری [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیستی]] لێکدرایەوە و ڕاپێچی دادگای کرد.<ref>Silverman, Reuben (2015). pp.107–108</ref> ئەم ئەزموونانە زەمینەسازی بۆ کارەکانی داھاتووی ئەویان کرد، ئەو کارانە بەگشتی تیشکی خستە سەر وێناکردنێکی واقیعیانەی چینە ژێردەستە و پەراوێزخراوەکانی خەڵکی تورکیا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|یەڵماز گیونەی]]|یەکەم=کارزان|دوایین=کاردۆزی|ساڵ=٢٠١٨}}</ref>
لە ساڵی ١٩٥٧، گونەی بۆ ماوەی دوو مانگ لە بەشی یاسای لە زانکۆی ئەستەمبول خوێندی، بەڵام دواتر ھاتە ناو بواری سینەماوە، ئەمەش بەھۆی ئەو پاشخانەی کە لە ئەدەنەوە ھەیبوو. ئەوکاتەی لە ئەستەمبول بوو، گونەی چاوی کەوت بە یەشار کەمال، ناوبراو ڕۆڵی ھەبوو لە ناساندنی گونەی بە کۆمەڵێک لە سینەماکاران. دواتر لە ئەنقەرە و ئەستەنبوڵ خوێندنی یاسا و ئابوری تەواوکرد. لە تەمەنی ٢١ ساڵییەوە دەستی کرد بە کاری سینەما. بەھۆی کەسایەتی و ھەڵس و کەوتییەوە بە «پاشای ناشیرین» ناسرابوو. لە ساڵی ١٩٦١دا بۆ ١٨ مانگ زیندانی کرا لەسەر بڵاوکردنەوەی ڕۆمانێکی «کۆمۆنیستانە». لە ساڵی ١٩٦٥دا دەستیکرد بە بەرھەمھێنانی فیلم.<ref name="imdb" />
پاش ئەوەی لە زیندان ڕایکرد ڕووی کردە وڵاتی فەڕەنسا و پاش چەند ساڵێک ژیان لە دورە وڵات سەرئەنجام لە ساڵی ١٩٨٤ لە شاری [[پاریس]] بەھۆی [[شێرپەنجە]] کۆچی دوایی کرد.
== دەرھێنراوەکانی ==
* ''ئەسپ ژن سیلاح'' (١٩٦٦)
* ''فیشەک کارم تێناکا'' (١٩٦٧)
* ''ناوم کەریمە'' (١٩٦٧)
* ''پیرە نوری'' (١٩٦٨)
* ''سەید خان'' (١٩٦٨)
* ''گورگە برسییەکان'' (١٩٦٩)
* ''پیاوێکی ناشیرین'' (١٩٦٩)
* ''ھیوا'' (١٩٧٠)
* ''ھەدەفی زیندوو'' (١٩٧٠)
* ''عوسمان پیادە'' (١٩٧٠)
* ''بابە'' (١٩٧١)
* ''عیبرەت'' (١٩٧١)
* ''قاچاخەکان'' (١٩٧١)
* ''بێ ھیواکان'' (١٩٧١)
* ''بکوژەکان'' (١٩٧١)
* ''سبەی دوا ڕۆژە'' (١٩٧١)
* ''ئازار'' (١٩٧١)
* ''شیوەن'' (١٩٧٢)
* ''ھاوڕێ'' (١٩٧٤)
* ''ئەندێشە'' (١٩٧٤)
* ''داماوەکان'' (١٩٧٥)
* ''[[ڕان (فیلم)|ڕان]] (١٩٧٨)''
* ''دوژمن'' - ئینگلیزی (١٩٧٩)
* ''[[ڕێ_(فیلم) | ڕێگا]]'' (١٩٨٢)
* ''[[فیلمی دیوار | دیوار]]'' (١٩٨٣)
== پەرتووک لە بارەی گونەی ==
یەڵماز گونەی یەکێکە لەو سەد دەرهێنەرانەی کە ئاماژەی بۆ کراوە لە زنجیرە پەرتووکی [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|سەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر]] لە نووسینی [[کارزان کاردۆزی]]. لە ساڵی ٢٠١٨، لە لایەن ناوەندی غەزەلنووس یەکەم بەرگی زنجیرەکە بڵاو کراویەوە لە ژێر ناوی "یەڵماز گیونەی" کە لە ٩٠٠ لاپەڕە پێکهاتووە و تیایدا شیکاری کراوە بۆ ژیان و فیلمەکانی گونەی. بۆ یەکەم جار ژیانمای گونەی بە زمانی تورکی لە ساڵی ٢٠٠١ بڵاو کرایەوە لە تورکیادا کە تیایدا ئاماژە کراوە بۆ زیمی کوردبوون و کوردایەتی لە سینەمای گونەی لە ژێر ناوی "هونەرمەندی هاوڵاتیان، هونەرمەندی جەنگاوەر: یەڵماز گونەی" لە نووسینی هەڵکان سانتانشی، گەرچی نوسەر لە لایەن دەوڵەتی تورکیا سزای دارایی درا و قەدەغە کرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٣ ڕێگە درا بە چاپکردنەوەی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://themovingsilent.wordpress.com/2015/03/24/book-100-years-of-cinema-from-d-w-griffith-to-richard-linklater//|سەردێڕ=100 Years of Cinema, 100 Director (20 January 2020) Karzan Kardozi|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=کارزان کاردۆزی دوو بەرگی دیکەی (سەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر) بڵاو دەکاتەوە |ناونیشان=https://politicpress.com/34276/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Politic Press |زمان=en-US}}</ref>
هاواری فیلم.. یەکێک لە کۆمپانیاکانی باشوری کوردستانە، لە ساڵی 2016 دامەزراوە و لە سالی 2018 تا ساڵی 2026.. زنجیرەی پەڕتوکەکانی دەربارەی سینەما و سینەمای کوردی گەیشتۆتە "50"پەڕتوک و پڕۆژە و ئەوەی پەیوەندی تایبەتی بە یڵماز گونەیەوە هەیە، (سیناریۆ، لێکۆڵینەوە، چیرۆک،رۆمان، نامە)، "18"پەڕتوکە کە لە زمانەکانی ترکی و فارسی و فەڕەنسی و عەرەبی وەرگێڕاوە و چاپ و بڵاوی کردۆتەوە. ئەمەش لیستی ئەو پەڕتوکانەیە کە لە لایەن کۆمپانیای هاواری فیلم، بەشی چاپەمەنییەکانی هاواری فیلم بڵاوکراونەتەوە :<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Macrynikola |یەکەم=Natalia |دوایین٢=Miranda |یەکەم٢=Regina |ڕێکەوت=2019-08 |سەردێڕ=Active Facebook use and mood: When digital interaction turns maladaptive |ناونیشان=https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.02.012 |journal=Computers in Human Behavior |بەرگ=٩٧|پەڕەکان=٢٧١–٢٧٩|doi=10.1016/j.chb.2019.02.012 |issn=0747-5632}}</ref>
{| class="wikitable"
| valign="top" |١-
| valign="top" |یلماز غوني"نوافذ عربیةعلی أسطورة السینما الکردیة"
| valign="top" |اعدە وجمعە: حسن جودي
|-
| valign="top" |٢-
| valign="top" |شیوەن / چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ شنۆ رەمزی هیرانی
|-
| valign="top" |٣-
| valign="top" |لەبارەی (یڵماز گونەی)یەوە
| valign="top" |لە فەڕەنسییەوە/ دارا فەرەج
|-
| valign="top" |٤-
| valign="top" |فاشیزم چییە؟! کۆمەڵە کورتە چیرۆک
| valign="top" |لە فارسییەوە/ حەمە کەریم عارف
|-
| valign="top" |٥-
| valign="top" |بە داماوی مردن/ رۆمان
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |٦-
| valign="top" |رێگا/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |٧-
| valign="top" |مێگەل/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |٨-
| valign="top" |هاوڕێ/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |٩-
| valign="top" |ئازار/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |١٠-
| valign="top" |نامەکانی حەپسخانەی سەلیمییە
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |١١-
| valign="top" |باوك/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |١٢-
| valign="top" |هیوا/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |١٣-
| valign="top" |سەیدخان/ چیرۆک، سیناریۆ، فیلم
| valign="top" |لە تورکییەوە/ ئەحمەد ئیسماعیل
|-
| valign="top" |١٤-
| valign="top" |ساڵپا/ رۆمان – یڵماز گونەی
| valign="top" |لە عەرەبییەوە/ حەمە کەریم عارف
|-
| valign="top" |١٥-
| valign="top" |ئەفسانەی پاشای ناشرین/ نووسین، وەرگێڕان، ئامادەکردن
| valign="top" | حەمە کەریم عارف
|-
| valign="top" |١٦-
| valign="top" |یڵماز گونەی ژیانی سەربەرزانە
| valign="top" |لە عەرەبییەوە/ حەمە کەریم عارف
|-
| valign="top" |١٧-
| valign="top" |گزنگی یڵماز گونەی
| valign="top" |لێکۆڵینەوە/ هاوار مستەفا خان
|-
| valign="top" |18-
| valign="top" |کۆماری ژیاندۆستی
| valign="top" |دیدار/ مەریوان مەسعود
|}
کۆمپانیای هاواری فیلم لەلایەن سینەماکار هاوار مستەفا خان سەرپەرشتی دەکرێت و وێڕای چاپ و بلاوکردنەوەی ئەو بەرهەمانە، گەورەترین پڕۆژەی سینەما و گەشتیاریی لەسەر یڵماز گونەی هەیە، کە بە سۆلیوود؛ کۆماری ژیاندۆستی ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ris |یەکەم=M. M. |دوایین٢=Deitrich |یەکەم٢=R. A. |دوایین٣=Von Wartburg |یەکەم٣=J. P. |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥|سەردێڕ=Inhibition of aldehyde reductase isoenzymes in human and rat brain |ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18 |journal=Biochemical Pharmacology |بەرگ=٢٤|issue=20 |پەڕەکان=١٨٦٥–١٨٦٩|doi=10.1016/0006-2952(75)90405-0 |issn=0006-2952 |pmid=١٨}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[سینەمای کوردی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
*{{IMDb name|0351566}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن|تورکیا|فیلم}}
{{فیلمی کوردی}}
{{پۆلی کۆمنز|Yılmaz Güney}}
[[پۆل:خەڵکی سێوەرەگ]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٤]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی تورک]]
[[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]]
[[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]]
[[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا]]
[[پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی گەدە]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]]
[[پۆل:خەڵکی زازا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری گۆڵدن بۆڵ]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پرتەقاڵی زێڕین]]
[[پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
rf7e8j5cieqofvlkwnz2xmjzs1z9t9u
مەسیح
0
12126
1683922
1681924
2026-10-08T20:28:55Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683922
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Spas vsederzhitel sinay.jpg|thumb|چەپ|200px|کۆنترین ھێما بۆ پانتۆکرەیتۆری مەسیح - خەڵوەتگای سەینت کاترین.]]
'''مەسیح''' (بە[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Christ) زاراوەیەکە بەکاردێت بەرامبەر بە وشەی «Χριστός» (خوێندنەوەکەی: خریتۆس)ی [[زمانی یۆنانی|گریکی]] کە بەواتای کەسی چەورکراو بەڕۆن دێت. ھاوکات وەرگێرانێکە بۆ (מָשִׁיחַ-ماشیح)ی [[زمانی عیبری|عیبری]]. زۆربەی جارەکان وشەی مەسیح ئەگەڕێتەوە بۆ [[یەسووع|یەشوای ناسڕی]].<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Christ ویکیپیدیای ئینگلیزی]</ref> وەکو کەسایەتییەک و ناوێک لەنێو ھەموو [[ئایینە ئیبراھیمییەکان|ئایینە ئیبراھیمییەکاندا]] کەسایەتییەکی گرنگە و سەرەکییە. واتای ناوەکە بەگشتی بریتییە لەو کەسەی کە بە ڕۆنێکی پیرۆز لەلایەن [[پێغەمبەر|پەیامبەر]]ێکەوە دەشۆردرێتەوە.
==ڕوانگەی ئایینەکان==
{{بەشی بێسەرچاوە}}
=== جوولەکە ===
لەلای [[جوولەکایەتی|جوولەکەکان]] مەسیح بە پێشەوای چاوەڕوانکراوی [[بەنی ئیسرائیل]] دەدانرێت و بڕوایان وایە کە ئەوە رزگاریان دەکات لە ئازار پەرتەوازەیی و دەیان گەڕێنێتەوە بۆ خاکی سەرەکی و نیشتمانیان، بەپێی باوەڕی جوولەکەکان، ھەتا ئێستا ھاتنی مەسیح چاوەڕوانکراوە.
=== کریستیان ===
[[مەسیحییەت|کریستیانەکان]] پێیان وایە پەیمانی نێو پەیمانی کۆنی [[پەرتووکی پیرۆز]] بۆ [[بەنی ئیسرائیل]] ھاتووەتە دی بە دەرکەوتن و ھاتنی [[یەسووع]]ی لەخاچدراو لەپێناو رزگارکردنی مرۆڤایەتی لە گووناھەکانیان. [[یەسووع]] ناسراوتریشە بەناوی مەسیحەوە (بە[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Christ). بەپێی باوەڕی مەسیحییەت، یەسووع [[خودا]]یە و لەجەستەی [[مرۆڤ]]دا و پەیمانی ئەویش بریتییە لە [[پەیمانی نوێ]] کە کۆتایی دێت بە گەڕانەوەی جارێکی تر.
=== ئیسلام ===
لە[[ئیسلام]]دا، مەسیح [[عیسای کوڕی مریەم]]ە، لەنێو باوەڕی ئیسلامدا، عیسا پێغەمبەر و بەندەی خودا بووە و خودا بەھەمان نامەی پێغەمبەرانی پێش خۆی بۆ قەومەکەی خۆی ناردووە. بەپێی [[قورئان]] [[عیسا]] داوای لەو گەلەکردووە کە نێردراوە بۆی کە [[اللە]] بپەرستن و ھاوەڵی بۆ پەیدا نەکەن، بۆیە ململانێیان لەگەڵ کرد و بەشێکی زۆر کەمیان باوەڕییان پێ ھێنا و کاتێک ھەوڵیاندا بیکوژن، [[اللە]] بەرزی دەکاتەوە بۆ ئاسمان و رۆژێک دەگەڕێتەوە بۆ سەر زەوی و ھەموو ئەوانە شوێنی دەکەون کە باوەڕییان بە یەک خودا ھەیە و ھاوەڵی بۆ پەیدا ناکەن.<ref>[http://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%8A%D8%AD ویکیپیدیای عەرەبی]</ref>{{پشتڕاست نەکراو}}
==سەرچاوەکان==
<references/>
{{ژێرپەڕەی مەسیحییەت}}
{{ناکۆکیی نێوانویکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Jesus Christ}}
{{تووڵی دەروازە|دین}}
{{ئایین-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
fryutabafdv4baw23c8wh4gmyiu73ku
نەخشەی جیھان
0
12165
1684098
1519050
2026-10-08T22:36:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە)
1684098
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:OrteliusWorldMap.jpeg|چەپ|300px|وێنۆک|نەخشەیەکی کۆنی [[جیهان]] دانراوی زانا [[ئۆرتەلیوس]]]]
'''نەخشەی جیهان''' ( بە [[ئینگلیزی]]: ''World Map'' ) بە مانای نەخشەی سەر ڕووی [[زەوی]] دێت ، ئەویش بە چەندین شێوازی جۆراو جۆر. نەخشەکانی [[جیهان]] بە زۆری لە جۆرەکانی ( سیاسی و [[فیزیا]]یی )ن. مەبەست لە نەخشەی سیاسی واتە دیاریکردن و پیشاندانی سنووری وڵاتانی جیهان و مەبەستیش لە نەخشەی فیزیایی واتە دیاریکردنی ( بەرزایی و شاخ و دۆڵ و جۆری خاک و ..هتد ).
==سەرچاوە==
*[https://web.archive.org/web/20160112164000/http://www.en.wikipedia.org/ ویکیپێدیای ئینگلیزی]
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Maps of the world}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخشەکانی جیھان]]
tveqlywvgq5t1xw41mbpt1939te7gww
نەجمەدین کەریم
0
12473
1684086
1404967
2026-10-08T22:34:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684086
wikitext
text/x-wiki
{{کەسایەتی
| ناو = نەجمەدین عومەر کەریم
| وێنە = Najmaldin_Karim_conference_speech.jpg
| قەبارەی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون = گەڕەکی ڕەشیداوای شاری [[کەرکووک]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{Birth year and age|١٩٤٩}}
| ڕێکەوتی مردن = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠
| شوێنی مردن =[[واشینگتن دی سی]], [[ئەمریکا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.macaubusiness.com/iraq-kurdish-ex-governor-wanted-for-graft-dies-in-us/ |سەردێڕ=Iraq Kurdish ex-governor wanted for graft dies in US |وێبگە=macaubusiness.com |ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>
| ھۆکاری مردن = [[جەڵدەی مێشک]]
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =[[هەولێر]], [[باشووری کوردستان]]
| نیشتەجێ =
| نەتەوە = [[کورد]]
| ناوەکانی تر =
| نەژاد =
| شارومەندێتی =
| ڕادەی خوێندەواری =
| دایەن =
| پیشە = پارێزگاری پێشووی کەرکووک {{ھن}} ( ئاداری ٢٠١١ - ئەیلوولی ٢٠١٧)
| ساڵانی چالاکی = ١٩٧٦–٢٠١٧
| خاوەنکار =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| باڵا =
| کێش =
| ناسراو بەھۆی = پارێزگاری پێشووی کەرکووک
| سەرناو =
| وادە =
| پێشوو =
| جێگر =
| حیزب =[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانی کوردستان|ئەندامی پێشووی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان]] (۲۰۰۹-۲۰۱۹)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=یەکێتی نەجمەدین کەریمی لە ریزەکانی دوورخستەوە|ناونیشان=https://www.nrttv.com/News.aspx?id=12854&MapID=2|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nrttv.com}}</ref>
| بەرانبەرەکان =
| ئایین =[[ئیسلام]]
| ھاوسەر = زۆزان [https://xelk.org/118239/]
| یار =
| منداڵەکان =شوان{{ھن}} سیروان {{ھن}} کاروان {{ھن}} ئەڤین
| دایک و باوک =عومەر (باوک)
| خزمەکان =بەختیار (برا){{ھن}}ئازاد (برا){{ھن}} فەرھاد (برا)
| پەیوەندییەکان =
| خەڵاتەکان =
|واژوو =
| ماڵپەڕ =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەجمەدین عومەر کەریم''' (١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٩ – ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠) دکتۆر و کەسایەتی سیاسی کورد بووە، لە ٢٩ی ئاداری ٢٠١١ تا ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگاری کەرکووک]] بووە<ref name=":0">[https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/31102020 نەجمەدین کەریم، پارێزگاری پێشووی کەرکووک کۆچی دواییکرد]، ماڵپەڕی ڕووداو، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref name=":1">[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=116158&babet=1&relat=1024 نەجمەدین کەریم کۆچی دواییکرد]، ماڵپەڕی خەندان، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وێستگەکانی ژیانی نەجمەدین کەریم|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=RTWA6ikyhFc|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdistan24}}</ref>
== سەرەتای ژیان ==
نەجمەدین لە ساڵی ١٩٤٩ لە گەڕەکی ڕەشیداوای شاری کەرکووک لە دایکبووە، خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی لە کەرکووک تەواو کردووە، لە ساڵی ١٩٧١ بڕوانامەی بە کالۆریۆسی لە [[پزیشکی گشتی]] لە زانکۆی موسڵ بەدەستھێناوە و سەرکردایەتی یەکێتی قوتابیانی کورد کردووە و دواتر لە ساڵی ١٩٧٢ بووە بە پێشمەرگە
== ژیانی سیاسەت ==
لە ساڵی ١٩٧٦ کاتێک سەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی کوردستان [[مەلا مستەفا بارزانی]] نەخۆشدەکەوێت، نەجمەدین کەریم ئەوکات پزیشکی تایبەتی بارزانی دەپێت لەگەڵی دەچێتە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و دواتر ھەرلەوێ بڕوانامەی دکتۆرای لە [[نەشتەرگەریی مێشک و دەمار]] لە زانکۆی جۆرج واشنتۆن وەردەگرێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆچی دوایی دکتۆر نەجمەدین کەریم|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/5643125.html?fbclid=IwAR1vciD9pGbH5nvZXQ4oB2WiPfwC2jWM4He-MgkcbpXlWSqBfMx9fu2Pyd0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=dengiamerika}}</ref> و ھەر لەوێ دەمێنێتەوە کە دواتر دەبێت بە ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبەری زانکۆی فلۆریدایە، کە چوارەمین بەناوبانگترین زانکۆی ئەمریکایە،{{ژێدەر}} لە ڕۆژنامە ھەواڵییە بەناوبانگەکانی ئەمەریکادا، لەوانە ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز و ڕۆژنامەی واشینتۆن پۆست، لۆس ئانجلەس تایمز و چەندین ڕۆژنامە و گۆڤاری دیکە، ھەروەھا بۆچوونی خۆی لەسەر چەندین بابەتی جیاواز تایبەت بە عێراق دەرببڕیت و لە ساڵی ١٩٨٨ لەگەڵ ھاورێکانی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردیان دامەزراندووە لە ئەمریکایی باکوور کە لە ساڵی ١٩٩١ تا ١٩٩٩ سەرۆکی کۆنگرەکە بووە ھەروەھا لەھەمان ساڵدا [[جەلال تاڵەبانی|مام جەڵالی]] لە نزیکەوە ناسیووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=چاوپێکەوتنی نەجمەدین کەریم لە پرۆگرامەی رەش و سپی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=nglPAwL0w7U|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=NET TV}}</ref>،
لە ٢٠٠٩د١ بۆ یەکەمجار ئەگەڕێتەوە عێراق و ھەرێمی کوردستان و لە کۆنگرەی سێیەمی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بەشداردەبێت کە یەکێکە لە دوو پارتە فەرمانڕەواکەی ھەرێمی کوردستانی عێراق، لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٩دا بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی ھەڵدەبژێردرێت
لە دواین ھەڵبژاردنی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]دا لە (٧ی ئازاری ٢٠١٠) سەرۆکایەتی [[لیستی کوردستانی]] دەکرد لە [[پارێزگای کەرکووک]] و دەنگی پێویستی بۆ گەیشتن بە پەرلەمانی عێراق بەدەستھێنا.
لەدوای جەڵتەی [[جەلال تاڵەبانی]] لە ١٧ی کانونی یەکەمی ٢٠١٢، سەرپەرشتی تیمی پزیشکی تاڵەبانی کردووە کاتێک لە ھەرێمی کوردستان بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیاننامەی نەجمەدین کەریم|ناونیشان=https://peoplepill.com/people/najmiddin-karim/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=peoplepill}}</ref>
لە ساڵی ٢٠١١ تاکوو ساڵی ٢٠١٧ بۆتە دووەم پارێزگاری [[کەرکووک]] لەدوای ڕووخانی [[ڕژێمی بەعس]]
=== دوای ١٦ی ئۆکتۆبەر ===
لە دوای [[١٦ی ئۆکتۆبەر]] نەجمەدین کەریم لە پۆستی پارێزگاری کەرکووک دوورخرایەوە کەدواتر وازی لە پۆستی سیاسی یەکێتی ھێنا، و لە ١٤ی ئەیلولی ٢٠١٧ دەنگدرا بە لابردنی لە کارەکەی لەلایەن پەرلەمانی عێراق<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پەرلەمانی عێراق لەسەر داوای عەبادی پارێزگاری کەرکووک لەکارەکەی دوورخرایەوە|ناونیشان=https://arabic.rt.com/middle_east/898869-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A5%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8%D9%87/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=RTarabic}}</ref>، دواتر لەلایەن دادگای کەرکووک بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ دەرکرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=بڕیاری دەستگیرکردن بۆ نەجمەدین کەریم دەرکرا|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0606201816-amp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=rudaw}}</ref> ھەروەھا لە ١٦ی شوباتی ٢٠١٩ بڕیاردرا لە ریزەکانی یەکێتی دووربخرێتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=یەکێتی نەجمەدین کەریمی لە ریزەکانی دوورخستەوە|ناونیشان=https://www.nrttv.com/News.aspx?id=12854&MapID=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=nrttv}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
لە ٢١ی ٢ی ١٩٧٥ ھاوسەگیری لەگەڵ خاتوون زۆزان کردووە لە شاری نەغەدە کە دواتر چوار منداڵایان بووە بە ناوەکانی (شوان،سیروان،کاروان،ئەڤین)
== مردن ==
لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا جەڵتەی مێشکە لێدا و لە ڕۆژی ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، نووسینگەی نەجمەدین کەریم لە ڕاگەیەندراوێکدا ئەوەیان ڕاگەیاند ناوبراو لە کاتژمێر ١١ی شەو بەکاتی ئەمریکا کۆچی دواییی کردووە. لەسەر داوای خۆی، تەرمەکەی لە ئەمریکا دەگەڕێندرێتەوە ھەرێمی کوردستان، لەداھاتووش ئەگەر شاری کەرکووک گەڕایەوە ژێر دەسەڵاتی کورد ئەوا گۆڕی ناوبراو ببردرێتەوە ئەو شارە.<ref name=":0"/><ref name=":1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پارێزگاری پێشووی کەرکووک نەجمەدین کەریم لە ئەمریکا کۆچی دوایکرد|ناونیشان=https://www.radionawa.com/all-detail.aspx?jimare=22353|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=radionawa}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|سیاسەت|پارێزگای کەرکووک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{سەرچاوەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]]
[[پۆل:خەڵکی کەرکووک]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:پزیشکانی کورد]]
[[پۆل:پارێزگارانی پارێزگای کەرکووک]]
n0znphnf32w39n59bwc05daizwh7zlk
نیۆن
0
12684
1683706
1518899
2026-10-08T16:35:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە)
1683706
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی نیۆن}}
'''نیۆن''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Neon'') یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان ھێمای کیمیایی (Ne) و گەردیلە ژمارەی (١٠)یە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|زانستی ماددە|زانست|فیزیک}}
{{پۆلی کۆمنز|Neon}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:نیۆن]]
[[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]]
[[پۆل:زانستی ماددە]]
m8szcfsouljk5978n0f5ihjudmudbw7
1683823
1683706
2026-10-08T20:03:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683823
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نیۆن}}
'''نیۆن''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Neon'') یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان ھێمای کیمیایی (Ne) و گەردیلە ژمارەی (١٠)یە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|زانستی ماددە|زانست|فیزیک}}
{{پۆلی کۆمنز|Neon}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:نیۆن]]
[[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]]
[[پۆل:زانستی ماددە]]
n55oqjn8gsmvac363s1r669mp3c8vdi
1684047
1683823
2026-10-08T21:14:09Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684047
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نیۆن}}
'''نیۆن''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Neon'') یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان ھێمای کیمیایی (Ne) و گەردیلە ژمارەی (١٠)یە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|زانستی ماددە|زانست|فیزیک}}
{{پۆلی کۆمنز|Neon}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:نیۆن]]
[[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]]
[[پۆل:زانستی ماددە]]
[[پۆل:گازە خانەدانەکان]]
01sxnsyn2hbungf12m5pfbh9g6dlagx
مەگنیزیۆم
0
13237
1683953
1681308
2026-10-08T20:39:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683953
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریی مەگنیزیۆم}}
'''مەگنیزیۆم''' ({{بە ئینگلیزی|Magnesium}}) یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان و [[هێمای کیمیایی]] (Mg)یە و [[گەردیلە ژمارە]]کەی (١٢)یە.
==سەرچاوە==
{{reflist}}
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|زانست|زانستی ماددە }}
{{پۆلی کۆمنز|Magnesium}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
[[پۆل:مەگنیزیۆم]]
[[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]]
sn5jbh5egmelxw19djijvp9pt5ewju1
نەخشە
0
13279
1684096
1519044
2026-10-08T22:35:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە)
1684096
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:A large blank world map with oceans marked in blue.svg|چەپ|300px|وێنۆک|نەخشەی جیھان]]
'''نەخشە''' بریتییە لە نواندنی دیاردە جوگرافییەکانی ناوچەیەک یان بەشێکی گۆی [[زەوی]] لەڕێی ھێمای تایبەتەوە لەسەر پارچەیەکی ڕووتەخت.
== پێوەری نەخشە و جۆرەکانی ==
پێوەر بە یەکێک لە گرنگترین ڕەگەزە بنەرەتییەکانی نەخشە دەژمێردرێت و، ئەگەر ھەر نەخشەیەک پێوەری نەبێت ناتوانرێت کردارەکانی پێوانەکردنی لەسەر ئەنجام بدرێت وەک ([[درێژی]]، [[ڕووبەر]]، لێژی و… ھتد) و کرداری پێوانەکردن بە دوو جۆر سیستەم ئەنجام دەدرێت:
# سیستەمی [[فەڕەنسی]]: [[یەکەکانی پێوانە]] کردنی (مللیمەتر، [[سانتیمەتر]] و [[مەتر]] و [[کیلۆمەتر]].. ھتد)
# سیستەمی [[بەریتانی]]: یەکەکانی پێوانەکردنی ([[ئینج]] (بۆسە)، پێ، یاردە و میل .. ھتد)
* لە [[کوردستان]] سیستەمی [[فەڕەنسی]] پەیڕەو دەکرێت.
پێوەر پێناسەی جۆراوجۆری ھەیە، بەڵام سادەترین پێناسەی پێوەر بەم شێوەیە: بریتییە لە ڕێژەی دووری نێوان دوو دیاردەی جوگرافی لەسەر نەخشە، بۆ دووری نێوان ھەمان دوو دیاردەکە لەسەر [[زەوی]].
== کلیلی نەخشە ==
ڕەگەزێکی بنەڕەتی نەخشەیە لە ڕووی [[کارتۆگرافی]]ەوە لە بەشی خوارەوەی لای چەپی نەخشە دادەنرێت. سوود و تایبەتمەندی زۆری ھەیە چونکە لە ڕێگەی کلیلی نەخشەوە دەتوانرێت ناوەرۆکی نەخشەکە بخوێنرێتەوە. لە ھەمان کاتدا دەکرێت جۆری نەخشە دەستنیشان بکرێت لە ڕێگەی ئەو ھێمایانەی لە کلیلەکەدا بەکارھاتووە بۆ نواندنی دیاردە جوگرافییەکان.
== ئاراستەکان ==
[[پەڕگە:Kompas Sofia.JPG|وێنۆک|قیبلەنمایەکی گیرفانی]]
ئەگەر بڕوانینە دەرزیلەی [[قیبلەنما]]یەک دەبینین ڕوو ناکاتە باکووری ڕاستەقینە بەڵکو ڕوو دەکاتە باکووری [[موگناتیس]]ی، ئەمەش بەندە بە کاریگەری ھێزی لادانی [[زەوی]] (بواری [[موگناتیسی زەوی]]) و، بەو جیاوازییەی لە نێوان ئەم دوو ئاڕاستەیە دروست دەبێت دەوترێت (گۆشەی گۆڕان) کە بڕەکەی (٢٣٫٣٠)یە. بەڵام ئاڕاستەکان بەپێی ئاڕاستەی باکووری ڕاستەقینە دابەش کراون، بۆ ئاڕاستەکانی بنەڕەتی و لاوەکی.
بنەڕەتییەکان ئەمانەن:
* [[باکوور]]
* [[باشوور]]
* [[ڕۆژھەڵات]]
* [[ڕۆژاوا]]
== سەرچاوەکان ==
* کتێبی: ئەتڵەسی (ھەرێمی کوردستانی عێراق - عێراق و جیھان) ئامادەکردن و دانانی: (د. ھاشم یاسین حداد و سەردار محمد عبدالرحمن)
* [https://web.archive.org/web/20160112164000/http://www.en.wikipedia.org/ ویکیپیدیای ئینگلیزی]
* [https://www.janbalaghi.com/professional-website-design/ طراحی سایت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331180556/https://www.janbalaghi.com/professional-website-design/ |date=٣١ی ئازاری ٢٠٢٣ }}
* [https://www.janbalaghi.com/diseno-web-benidorm/ diseño web benidorm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407162828/https://www.janbalaghi.com/diseno-web-benidorm/ |date= ٧ی نیسانی ٢٠٢٣ }}
{{پۆلی کۆمنز|Maps}}
{{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|جوگرافیا}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخشەکێشی]]
[[پۆل:جیۆدیسیا]]
[[پۆل:جوگرافیا]]
[[پۆل:نەخشەکان]]
gxl2txyyoj9gyijd2iloezkud9p3x76
1684299
1684096
2026-10-09T09:08:16Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684299
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:A large blank world map with oceans marked in blue.svg|چەپ|300px|وێنۆک|نەخشەی جیھان]]
'''نەخشە''' بریتییە لە نواندنی دیاردە جوگرافییەکانی ناوچەیەک یان بەشێکی گۆی [[زەوی]] لەڕێی ھێمای تایبەتەوە لەسەر پارچەیەکی ڕووتەخت.
== پێوەری نەخشە و جۆرەکانی ==
پێوەر بە یەکێک لە گرنگترین ڕەگەزە بنەرەتییەکانی نەخشە دەژمێردرێت و، ئەگەر ھەر نەخشەیەک پێوەری نەبێت ناتوانرێت کردارەکانی پێوانەکردنی لەسەر ئەنجام بدرێت وەک ([[درێژی]]، [[ڕووبەر]]، لێژی و… ھتد) و کرداری پێوانەکردن بە دوو جۆر سیستەم ئەنجام دەدرێت:
# سیستەمی [[فەڕەنسی]]: [[یەکەکانی پێوانە]] کردنی (مللیمەتر، [[سانتیمەتر]] و [[مەتر]] و [[کیلۆمەتر]].. ھتد)
# سیستەمی [[بەریتانی]]: یەکەکانی پێوانەکردنی ([[ئینج]] (بۆسە)، پێ، یاردە و میل .. ھتد)
* لە [[کوردستان]] سیستەمی [[فەڕەنسی]] پەیڕەو دەکرێت.
پێوەر پێناسەی جۆراوجۆری ھەیە، بەڵام سادەترین پێناسەی پێوەر بەم شێوەیە: بریتییە لە ڕێژەی دووری نێوان دوو دیاردەی جوگرافی لەسەر نەخشە، بۆ دووری نێوان ھەمان دوو دیاردەکە لەسەر [[زەوی]].
== کلیلی نەخشە ==
ڕەگەزێکی بنەڕەتی نەخشەیە لە ڕووی [[کارتۆگرافی]]ەوە لە بەشی خوارەوەی لای چەپی نەخشە دادەنرێت. سوود و تایبەتمەندی زۆری ھەیە چونکە لە ڕێگەی کلیلی نەخشەوە دەتوانرێت ناوەرۆکی نەخشەکە بخوێنرێتەوە. لە ھەمان کاتدا دەکرێت جۆری نەخشە دەستنیشان بکرێت لە ڕێگەی ئەو ھێمایانەی لە کلیلەکەدا بەکارھاتووە بۆ نواندنی دیاردە جوگرافییەکان.
== ئاراستەکان ==
[[پەڕگە:Kompas Sofia.JPG|وێنۆک|قیبلەنمایەکی گیرفانی]]
ئەگەر بڕوانینە دەرزیلەی [[قیبلەنما]]یەک دەبینین ڕوو ناکاتە باکووری ڕاستەقینە بەڵکو ڕوو دەکاتە باکووری [[موگناتیس]]ی، ئەمەش بەندە بە کاریگەری ھێزی لادانی [[زەوی]] (بواری [[موگناتیسی زەوی]]) و، بەو جیاوازییەی لە نێوان ئەم دوو ئاڕاستەیە دروست دەبێت دەوترێت (گۆشەی گۆڕان) کە بڕەکەی (٢٣٫٣٠)یە. بەڵام ئاڕاستەکان بەپێی ئاڕاستەی باکووری ڕاستەقینە دابەش کراون، بۆ ئاڕاستەکانی بنەڕەتی و لاوەکی.
بنەڕەتییەکان ئەمانەن:
* [[باکوور]]
* [[باشوور]]
* [[ڕۆژھەڵات]]
* [[ڕۆژاوا]]
== سەرچاوەکان ==
* کتێبی: ئەتڵەسی (ھەرێمی کوردستانی عێراق - عێراق و جیھان) ئامادەکردن و دانانی: (د. ھاشم یاسین حداد و سەردار محمد عبدالرحمن)
* [https://web.archive.org/web/20160112164000/http://www.en.wikipedia.org/ ویکیپیدیای ئینگلیزی]
* [https://www.janbalaghi.com/professional-website-design/ طراحی سایت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331180556/https://www.janbalaghi.com/professional-website-design/ |date=٣١ی ئازاری ٢٠٢٣ }}
* [https://www.janbalaghi.com/diseno-web-benidorm/ diseño web benidorm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407162828/https://www.janbalaghi.com/diseno-web-benidorm/ |date= ٧ی نیسانی ٢٠٢٣ }}
{{پۆلی کۆمنز|Maps}}
{{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|جوگرافیا}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخشەکێشی]]
[[پۆل:جیۆدیسیا]]
[[پۆل:جوگرافیا]]
[[پۆل:نەخشەکان]]
[[پۆل:سیستەمەکانی زانیاریی جوگرافی]]
l5a6y17fcacuvpqujdtb16usxwlybom
نیکۆلۆ مەکیاڤێلی
0
17595
1683691
1518855
2026-10-08T16:33:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1683691
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|وێنۆک|وێنەی نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]]
'''نیکۆلۆ مەکیاڤێلی''' ({{بە ئینگلیزی|Niccolò Machiavelli}}؛ ١٤٦٧–١٥٢٧<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=A History of Western Philosophy|دوایین=Russell|یەکەم=Bertrand|ساڵ=١٩٨٣|شوێن=London|پەڕەکان=Chapter III}}</ref>) نووسەر، سیاسی و فەیلەسووفی ئیتالیایی بوو. مەکیاڤێلی لە ناسراوترین فەیلەسووفانی سیاسییە و بە شوێنکەوتوانی بیر و بڕواکانی ئەو [[مەکیاڤێلیست]] دەوترێ. ناسراوترین نووسراوەی مەکیاڤێلی دوو کتێبە لە بارەی سیاسەتەوە بە ناوی میر و دەمەتەقێ. [[بێرتراند ڕەسڵ]] لە وەسفی مەکیاڤێلیدا وتویەتی مەکیاڤێلی لووتکەیە لە فەلسەفەی سیاسیدا.<ref name=":0"/>
مەکیاڤێلی لە کتێبی میر دا ھێزی تازەی دایە تیۆریی سیاسی و ئەوەی لەوێدا باسی دەکات بە یەکەم دەربڕین دادەنرێ لە ئایدیۆلۆژیی ڕەھایەتی Absolutism. مەکیاڤێللی لە فلۆرینس کارمەند بوو، ساڵانی ساڵ وەک دیپلۆماتێک کاری بۆ دەوڵەت دەکرد. ساڵی ١٥١٢ باوی نەما و پاشەکشەی کرد، لە ماوەی ئەو دوورەپەرێزییەی بەسەریدا سەپێنرا میر و چەندین بەرھەمی دیکەی کاریگەری نووسی، وەک: ''Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio'' - «تۆژینەوەیەک لە یەکەم دە کتێبی Titus Livius".[[پەڕگە:Machiavel Offices Florence.jpg|وێنۆک|نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]]
== نووسینەکان ==
* ''[[میر (کتێب)|میر]]''، وەرگێڕان لە عەرەبییەوە [[حسێن عارف]]، لەگەڵ لێکۆڵێنەوەیەک لە [[کەمال مەزھەر|کەمال مەزھەر ئەحمەد]]، بەغدا: چاپخانەی سەمیرامیس، ١٩٨٢.
** ''شالیار''، وەرگێڕان لە ئیتاڵییەوە جەمال زەندی، سنە: مادیار، ٢٠٢١.
* ''دیسکۆرسەکان'' (لەسەر دە کتێبی یەکەمی تیتو لیڤیو)، وەرگێڕان لە ئیتاڵییەوە جەمال زەندی، سنە: مادیار، ٢٠٢١.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* لوقمان کەریمی، «سیاسەت و دەسەڵات لە بیری سیاسیی ماکیاڤێلیدا»، گۆڤاری بیروھزر، ساڵی دووھەم، ژمارە ٢، ٢٠١٦، لل ٩٧–١٠٠.
[https://web.archive.org/web/20160306010629/http://komak.nu/Kurdi/Kteebkhane/KteebiKOMAK_PDF/ReeguzeriBiriSiyasi_20091209.pdf Från Platon till kommunismens fall – De politiska idéernas historia. Sven-Eric Liedman. «ڕێگوزەری بیری سیاسی» ٩٦-١٠٠]
{{پۆلی کۆمنز|Niccolò Machiavelli}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانۆ|فەلسەفە|سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئیتالی]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٥یەم]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٦یەم]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی ئیتالی]]
[[پۆل:مەکیاڤێلیسم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٦٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٥٢٧]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم]]
[[پۆل:بەخاک سپاردن لە بازیلیکای سانتا کرۆس، فلۆرانس]]
7tr5jaby4z75wwtwehtcuzg0fw3x2sj
1683735
1683691
2026-10-08T17:03:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683735
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|وێنۆک|وێنەی نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]]
'''نیکۆلۆ مەکیاڤێلی''' ({{بە ئینگلیزی|Niccolò Machiavelli}}؛ ١٤٦٧–١٥٢٧<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=A History of Western Philosophy|دوایین=Russell|یەکەم=Bertrand|ساڵ=١٩٨٣|شوێن=London|پەڕەکان=Chapter III}}</ref>) نووسەر، سیاسی و فەیلەسووفی ئیتالیایی بوو. مەکیاڤێلی لە ناسراوترین فەیلەسووفانی سیاسییە و بە شوێنکەوتوانی بیر و بڕواکانی ئەو [[مەکیاڤێلیست]] دەوترێ. ناسراوترین نووسراوەی مەکیاڤێلی دوو کتێبە لە بارەی سیاسەتەوە بە ناوی میر و دەمەتەقێ. [[بێرتراند ڕەسڵ]] لە وەسفی مەکیاڤێلیدا وتویەتی مەکیاڤێلی لووتکەیە لە فەلسەفەی سیاسیدا.<ref name=":0"/>
مەکیاڤێلی لە کتێبی میر دا ھێزی تازەی دایە تیۆریی سیاسی و ئەوەی لەوێدا باسی دەکات بە یەکەم دەربڕین دادەنرێ لە ئایدیۆلۆژیی ڕەھایەتی Absolutism. مەکیاڤێللی لە فلۆرینس کارمەند بوو، ساڵانی ساڵ وەک دیپلۆماتێک کاری بۆ دەوڵەت دەکرد. ساڵی ١٥١٢ باوی نەما و پاشەکشەی کرد، لە ماوەی ئەو دوورەپەرێزییەی بەسەریدا سەپێنرا میر و چەندین بەرھەمی دیکەی کاریگەری نووسی، وەک: ''Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio'' - «تۆژینەوەیەک لە یەکەم دە کتێبی Titus Livius".[[پەڕگە:Machiavel Offices Florence.jpg|وێنۆک|نیکۆلۆ مەکیاڤێلی]]
== نووسینەکان ==
* ''[[میر (کتێب)|میر]]''، وەرگێڕان لە عەرەبییەوە [[حسێن عارف]]، لەگەڵ لێکۆڵێنەوەیەک لە [[کەمال مەزھەر|کەمال مەزھەر ئەحمەد]]، بەغدا: چاپخانەی سەمیرامیس، ١٩٨٢.
** ''شالیار''، وەرگێڕان لە ئیتاڵییەوە جەمال زەندی، سنە: مادیار، ٢٠٢١.
* ''دیسکۆرسەکان'' (لەسەر دە کتێبی یەکەمی تیتو لیڤیو)، وەرگێڕان لە ئیتاڵییەوە جەمال زەندی، سنە: مادیار، ٢٠٢١.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* لوقمان کەریمی، «سیاسەت و دەسەڵات لە بیری سیاسیی ماکیاڤێلیدا»، گۆڤاری بیروھزر، ساڵی دووھەم، ژمارە ٢، ٢٠١٦، لل ٩٧–١٠٠.
[https://web.archive.org/web/20160306010629/http://komak.nu/Kurdi/Kteebkhane/KteebiKOMAK_PDF/ReeguzeriBiriSiyasi_20091209.pdf Från Platon till kommunismens fall – De politiska idéernas historia. Sven-Eric Liedman. «ڕێگوزەری بیری سیاسی» ٩٦-١٠٠]
{{پۆلی کۆمنز|Niccolò Machiavelli}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانۆ|فەلسەفە|سیاسەت|ئیتاڵیا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئیتالی]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٥یەم]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٦یەم]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی ئیتالی]]
[[پۆل:مەکیاڤێلیسم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٦٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٥٢٧]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم]]
[[پۆل:بەخاک سپاردن لە بازیلیکای سانتا کرۆس، فلۆرانس]]
hox7fd9svl8y6amr8jniozg20ilg41i
مێگا-
0
18262
1683989
1680659
2026-10-08T20:46:50Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683989
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''مێگا''' [[پێشگر]]ێکی [[سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان]]ە کە لەگەڵ ١٠<sup>٦</sup> یا {{gaps|١|٠٠٠|٠٠٠}} بەرابەرە. نیشانی ئەم پێشگرە پیتی '''M'''یە.
{{پێشگرەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Mega}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
lycr4wi2t8jvnls9w777bznoyse82kj
نیکۆلاس کەیج
0
19020
1683671
1362765
2026-10-08T13:38:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683671
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Nicolas Cage Deauville 2013.jpg
| caption = کەیج لە ۲۰۱۳
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|١٩٦٤|١|٧}}
| birth_place = [[لۆنگ بیچ]]، [[کالیفۆرنیا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
| residence = [[لاس ڤێگاس]]، [[نێڤادا]]، ویلایەتە یەکگرتووەکان
| birth_name = نیکولا کیم کوبولا
| occupation = ئەکتەر، بەرهەمهێنەر
| partner = [[Christina Fulton]]
| years_active = ١٩٨٠–ئێستا
| spouse = Patricia Arquette(١٩٩٥ تا ٢٠٠١) {{-}} Lisa Marie Presley (٢٠٠٢ تا ٢٠٠٤) {{-}} Alice Kim (له ٢٠٠٤ەوە تا ۲۰۱٦)
{{Marriage|Erika Koike|2019|2019|end=div}}}
| children = ٢
| signature = CageAutograph.jpg
}}
'''نیکۆلاس کەیج''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nicolas Cage) ناوی تەواوی (نیکولا کیم کوبولا) لە شاری (لونج بیتش، کالیفۆرنیا، ئەمریکا) لە دایک بووە. ئەو کوڕی نووسەر و زانای ئەدەبی [[ئاگێست کۆپۆلا|ئاگێست کۆپۆلایە]] کە لە ٧ [[کانوونی دووەم|کانوونی دووەمی]] ۱۹٦٤دا لە دایک بووە، لە کاتی نەرمی نینوکەکانیەوە حەزی لە تەمسیل کردووە وە نزیکی لە دەرھێنەری جیھانی (فرانسیس فورد کوبولا) پاڵپشت بوو بۆ ھێنانی ئەو بۆ ناو جیھانی سینەما فرانسیس فورد کوبولا) مامی نیکولاس کیم سەرەتا چەندین ڕۆڵی سەرەتایی پێ دەدا بەڵام کەیج ھەستی کرد کە بەھۆی نزیکی لە مامی لە ڕووی سینەماوە زۆر پشت گوێ دەخرێ بۆیە بــڕیاری دا بە گۆڕینی ناوی خوی بۆ (نیکولاس کەیج) وە لە تەمەنی ٢٠ ساڵی چاوی بە (جینی ریت) کەوت وە ٢ ساڵ لەگەڵی ژیا ، پاش ئەو لەگەڵ کریستینا فولتون نمایشکاری جل و بەرگ وە بوونە خاوەنی مناڵێک لە ساڵی ١٩٩۰ بە ناوی ویستون کوبولا کەیج.
== ژیانی تایبەتی ==
=== پەیوەندییەکان و خێزان ===
لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی بلاک میتالدا کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. پەیوەندی و خێزان
لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی [[بلاک مێتاڵ|بلاک مێتاڵدا]] کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. کەیج خاوەنی دوو نەوەیە کە لە ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠١٦ لەدایکبوونە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolas Cage's Son Weston Cage Welcomes Baby Boy Lucian Augustus With Wife Danielle|ناونیشان=http://yahoo.com/entertainment/news/nicolas-cages-son-weston-cage-welcomes-baby-boy-171500882-us-weekly.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=yahoo.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220526084149/https://www.yahoo.com/entertainment/news/nicolas-cages-son-weston-cage-welcomes-baby-boy-171500882-us-weekly.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
کەیج پێنج جار هاوسەرگیری کردووە. هاوسەری یەکەمی ئەکتەری ئەمریکی پاتریشیا ئارکوێت بوو (لە نیسانی ١٩٩٥ هاوسەرگیریان کرد، لە ساڵی ٢٠٠١ جیابوونەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=hellomagazine.com|سەردێڕ=NICOLAS CAGE�S DIVORCE BECOMES FINAL - HELLO!|ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/film/2001/08/30/nickcage/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.hellomagazine.com|زمان=English}}</ref>
== سەرچاوە ==
* [http://www.kurdzhin.net/forum.php/viewtopic.php?id=98514 ماڵپەڕی کوردژین]
*http://en.wikipedia.org
== پەراوێزەکان ==
{{reflist}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|فیلم|تەلەڤیزیۆن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolas Cage}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]]
[[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری پیاو لە ڕۆڵێکی پێشەنگی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
nfit9v4ezrl2n5mo4h1w88meszoybkv
1684060
1683671
2026-10-08T21:22:28Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684060
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Nicolas Cage Deauville 2013.jpg
| caption = کەیج لە ۲۰۱۳
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|١٩٦٤|١|٧}}
| birth_place = [[لۆنگ بیچ]]، [[کالیفۆرنیا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
| residence = [[لاس ڤێگاس]]، [[نێڤادا]]، ویلایەتە یەکگرتووەکان
| birth_name = نیکولا کیم کوبولا
| occupation = ئەکتەر، بەرهەمهێنەر
| partner = [[Christina Fulton]]
| years_active = ١٩٨٠–ئێستا
| spouse = Patricia Arquette(١٩٩٥ تا ٢٠٠١) {{-}} Lisa Marie Presley (٢٠٠٢ تا ٢٠٠٤) {{-}} Alice Kim (له ٢٠٠٤ەوە تا ۲۰۱٦)
{{Marriage|Erika Koike|2019|2019|end=div}}}
| children = ٢
| signature = CageAutograph.jpg
}}
'''نیکۆلاس کەیج''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nicolas Cage) ناوی تەواوی (نیکولا کیم کوبولا) لە شاری (لونج بیتش، کالیفۆرنیا، ئەمریکا) لە دایک بووە. ئەو کوڕی نووسەر و زانای ئەدەبی [[ئاگێست کۆپۆلا|ئاگێست کۆپۆلایە]] کە لە ٧ [[کانوونی دووەم|کانوونی دووەمی]] ۱۹٦٤دا لە دایک بووە، لە کاتی نەرمی نینوکەکانیەوە حەزی لە تەمسیل کردووە وە نزیکی لە دەرھێنەری جیھانی (فرانسیس فورد کوبولا) پاڵپشت بوو بۆ ھێنانی ئەو بۆ ناو جیھانی سینەما فرانسیس فورد کوبولا) مامی نیکولاس کیم سەرەتا چەندین ڕۆڵی سەرەتایی پێ دەدا بەڵام کەیج ھەستی کرد کە بەھۆی نزیکی لە مامی لە ڕووی سینەماوە زۆر پشت گوێ دەخرێ بۆیە بــڕیاری دا بە گۆڕینی ناوی خوی بۆ (نیکولاس کەیج) وە لە تەمەنی ٢٠ ساڵی چاوی بە (جینی ریت) کەوت وە ٢ ساڵ لەگەڵی ژیا ، پاش ئەو لەگەڵ کریستینا فولتون نمایشکاری جل و بەرگ وە بوونە خاوەنی مناڵێک لە ساڵی ١٩٩۰ بە ناوی ویستون کوبولا کەیج.
== ژیانی تایبەتی ==
=== پەیوەندییەکان و خێزان ===
لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی بلاک میتالدا کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. پەیوەندی و خێزان
لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی [[بلاک مێتاڵ|بلاک مێتاڵدا]] کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. کەیج خاوەنی دوو نەوەیە کە لە ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠١٦ لەدایکبوونە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolas Cage's Son Weston Cage Welcomes Baby Boy Lucian Augustus With Wife Danielle|ناونیشان=http://yahoo.com/entertainment/news/nicolas-cages-son-weston-cage-welcomes-baby-boy-171500882-us-weekly.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=yahoo.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220526084149/https://www.yahoo.com/entertainment/news/nicolas-cages-son-weston-cage-welcomes-baby-boy-171500882-us-weekly.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
کەیج پێنج جار هاوسەرگیری کردووە. هاوسەری یەکەمی ئەکتەری ئەمریکی پاتریشیا ئارکوێت بوو (لە نیسانی ١٩٩٥ هاوسەرگیریان کرد، لە ساڵی ٢٠٠١ جیابوونەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=hellomagazine.com|سەردێڕ=NICOLAS CAGE�S DIVORCE BECOMES FINAL - HELLO!|ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/film/2001/08/30/nickcage/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.hellomagazine.com|زمان=English}}</ref>
== سەرچاوە ==
* [http://www.kurdzhin.net/forum.php/viewtopic.php?id=98514 ماڵپەڕی کوردژین]
*http://en.wikipedia.org
== پەراوێزەکان ==
{{reflist}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|فیلم|تەلەڤیزیۆن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolas Cage}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]]
[[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری پیاو لە ڕۆڵێکی پێشەنگی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]
c7kf5yawxsy4dndnbwcppncrpk9cjgo
نێوخانان
0
19328
1683772
1649613
2026-10-08T19:33:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1683772
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێوخانان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| نیوخانان}}<br>{{lang-en| Newkhanan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.51208| 44.90494}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێوخانان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.51208| 44.90494
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەسرێ|قەسرێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٦٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێوخانان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی قەسرێ]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
1ez596pxrruib8che1vta9ylte9yoaf
نەروێ
0
19499
1684182
1430633
2026-10-09T04:33:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684182
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە}}
گوندێکە لە [[ھەورامان]]ی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستانی ڕۆژھەڵات]].
{{گوند و شارۆچکەکانی ھەورامان}}
{{شارستانی پاوە}}
== بەستەرە دەەرەکییەکان ==
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە]]
[[پۆل:گوندەکانی ھەورامان]]
[[پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران]]
99xctgdi5sh5orxdvhkq6x13t08dqg8
بروم، نیویۆرک
0
19979
1684019
1680122
2026-10-08T20:52:42Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684019
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{Coord|42.16|-75.82|type:adm2nd_region:US-NY_source:UScensus1990|display=title}}
''' برۆم ''' کاونتێکە لە [[ویلایەتی نیویۆرک]] .
{{کورت}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتی نیویۆرک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Broome County, New York}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٠٦]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٠٦ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
erohmdp2zkmjhlrhthyw14wzpnn97i8
بڕیارنامەی ١۷ی ئەنجومەنی ئاسایش
0
21274
1683986
1680760
2026-10-08T20:46:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683986
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریدان بڕیارنامەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان
|ژمارە = ١۷
|ڕێکەوت = ١٠ی شوباتی
|ساڵ ع= ١٩٤۷
|کۆبوونەوە = ١٠١
|کۆد =S/RES/17
|بەڵگە =http://daccess-dds-ny.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/042/13/IMG/NR004213.pdf?OpenElement
|لەگەڵ =٩
|بێلایەن =٢
|دژ =٠
|لەمەڕ =کێشەی داگیرکرانی یۆنان لە لایەن بریتانیاوە
|ئاکام = پەسند
|ساڵ = 1947
|وێنە =
|پانایی = 250px
|تێبینی =
}}
'''بڕیارنامەی ١۷ی ئەنجومەنی ئاسایشی''' [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] کە لە ڕێکەوتی [[١٠ی شوبات]]ی [[١٩٤۷]]دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی داگیرکرانی یۆنان لە لایەن بریتانیاوە. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٠١ەم، بە ٩ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێلایەن پەسندکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان =http://www.un.org/documents/scres.htm|سەردێڕ =کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان|بڵاوکەرەوە=[[ئەنجومەنی ئاسایش|SECURITY COUNCIL RESOLUTIONS]]|زمان= ئینگلیزی}}</ref>
==ئەمانەش ببینە==
*[[ئەنجومەنی ئاسایش]]
*[[پێرستی بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لە ١ ھەتا ١٠٠ەوە]]
==پەراوێز==
<references/>
{{بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ١٩٤۷}}
{{بڕیارنامە-کۆلکە}}
{{تووڵی دەروازە|یۆنان}}
[[پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٤٧]]
[[پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئالبانیا]]
[[پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا]]
[[پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لە ١٩٤٧]]
g8ay4p2z8titelfc6osnf7ph4yw2ppu
کەلووی گیسک
0
23633
1683921
1681979
2026-10-08T20:27:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683921
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Capricorn.svg|چەپ|150px|وێنۆک|ھێمای بورجی گیسک]]
'''بورجی گیسک''' ({{بە عەرەبی|برج الجَدي}})، دەھەمین بورجی [[خولگەی خۆر]] و کەوانی ٣٠ پلەی ڕێڕەوی خۆر لە مانگی [[بەفرانبار]]دایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ترتيب الابراج حسب تاريخ الميلاد|ناونیشان=https://hijridates.com/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=تاريخ اليوم|زمان=ar}}</ref>
[[پەڕگە:Capricorn2.jpg|چەپ|150px|وێنۆک|وێنەی بورجی گیسک]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}[https://xn----ymcbcy1ak5cxfl.com تاريخ اليوم | التاريخ الهجري والميلادي] - استخدم حاسبة حساب العمر لحساب عمرك بدقة بالتقويم الهجري والميلادي. اعرف عمرك بالسنوات والأشهر والأيام بشكل فوري وسريع مع تفاصيل كاملة لتاريخ الميلاد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=حساب العمر بدقة أونلاين بالهجري والميلادي {{!}} حاسبة العمر الفورية 2026 |ناونیشان=https://xn----ymcbcy1ak5cxfl.com/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=حساب العمر بدقة أونلاين بالهجري والميلادي {{!}} حاسبة العمر الفورية |زمان=ar}}</ref>{{پۆلی کۆمنز|Capricorn (astrology)|کەلووی گیسک}}
{{ناوچەی بورجەکان}}
{{تد|دین|گەردوون}}
[[پۆل:کەلووەکانی چەرخ]]
tr7bqupg44bt6xftblcswkna34an9ff
نانۆ-
0
24778
1683911
1682357
2026-10-08T20:21:38Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683911
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نانۆ''' [[پێشگر]]ێکی [[سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان]]ە کە لەگەڵ ١٠<sup>-٩</sup> یا ٠/٠٠٠٠٠٠٠٠١ بەرابەرە. نیشانی ئەم پێشگرە پیتی '''n'''یە.
{{پێشگرەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست}}
{{پۆلی کۆمنز|Nano}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
4t37ou60sv2yxmdzc7rj2z3nrh1nqzy
تیکانتەپە
0
25061
1683851
1683408
2026-10-08T20:08:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683851
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = تیکانتەپە
| ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = دێ
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[بۆکان (شارستان)|بۆکان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆکان)|ناوەندی]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی فەیزوڵڵابەگی|فەیزوڵڵابەگی]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| بەرزایی_بە_م =
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٣٧
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] ([[شافعی]])
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
| کۆدی_ناوچە =
}}
'''تیکانتەپە''' (Tîkantepe، {{بە فارسی|تکانتپه}}) دێیەکە لە [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆکان)|ناوچەی ناوەندی]]ی [[بۆکان (شارستان)|شارستانی بۆکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ٥٣٧ کەس لە ١١٦ بنەماڵەدا بووە.
==ئەمانەش ببینە==
* [[گوندستانی فەیزوڵڵابەگی]]
* [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بۆکان]]
* [[شارستانی بۆکان]]
{{شارستانی بۆکان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان|موکریان}}
{{بۆکان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بۆکان]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی بۆکان]]
77weeivb1c94bsy73wapxv9mg0g62w4
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)
4
25122
1684126
1683285
2026-10-09T00:03:16Z
CdRBot
8950
Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا ***
1684126
wikitext
text/x-wiki
<div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;">
<center>
پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە).
ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]]
'''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''
{|
|- style="vertical-align:text-top;"
|
{| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;"
|-
! زنجیرە
|-
| ١
|-
| ٢
|-
| ٣
|-
| ٤
|-
| ٥
|-
| ٦
|-
| ٧
|-
| ٨
|-
| ٩
|-
| ١٠
|-
| ١١
|-
| ١٢
|-
| ١٣
|-
| ١٤
|-
| ١٥
|-
| ١٦
|-
| ١٧
|-
| ١٨
|-
| ١٩
|-
| ٢٠
|-
| ٢١
|-
| ٢٢
|-
| ٢٣
|-
| ٢٤
|-
| ٢٥
|-
| ٢٦
|-
| ٢٧
|-
| ٢٨
|-
| ٢٩
|-
| ٣٠
|-
| ٣١
|-
| ٣٢
|-
| ٣٣
|-
| ٣٤
|-
| ٣٥
|-
| ٣٦
|-
| ٣٧
|-
| ٣٨
|-
| ٣٩
|-
| ٤٠
|-
| ٤١
|-
| ٤٢
|-
| ٤٣
|-
| ٤٤
|-
| ٤٥
|-
| ٤٦
|-
| ٤٧
|-
| ٤٨
|-
| ٤٩
|-
| ٥٠
|-
| ٥١
|-
| ٥٢
|-
| ٥٣
|-
| ٥٤
|-
| ٥٥
|-
| ٥٦
|-
| ٥٧
|-
| ٥٨
|-
| ٥٩
|-
| ٦٠
|-
| ٦١
|-
| ٦٢
|-
| ٦٣
|-
| ٦٤
|-
| ٦٥
|-
| ٦٦
|-
| ٦٧
|-
| ٦٨
|-
| ٦٩
|-
| ٧٠
|-
| ٧١
|-
| ٧٢
|-
| ٧٣
|-
| ٧٤
|-
| ٧٥
|-
| ٧٦
|-
| ٧٧
|-
| ٧٨
|-
| ٧٩
|-
| ٨٠
|-
| ٨١
|-
| ٨٢
|-
| ٨٣
|-
| ٨٤
|-
| ٨٥
|-
| ٨٦
|-
| ٨٧
|-
| ٨٨
|-
| ٨٩
|-
| ٩٠
|-
| ٩١
|-
| ٩٢
|-
| ٩٣
|-
| ٩٤
|-
| ٩٥
|-
| ٩٦
|-
| ٩٧
|-
| ٩٨
|-
| ٩٩
|-
| ١٠٠
|}
|
{| class="wikitable sortable"
!بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان
|-
| [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٧٣١١
|-
| [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤
|-
| [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٥٤١
|-
| [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨
|-
| [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧
|-
| [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٤٩٥٢١
|-
| [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٢
|-
| [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٨٩
|-
| [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٥
|-
| [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٠٢
|-
| [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٧٥٨
|-
| [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١
|-
| [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣١٤
|-
| [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧
|-
| [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٠
|-
| [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨
|-
| [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠
|-
| [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٥٥
|-
| [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢
|-
| [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١
|-
| [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١١٥
|-
| [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٣٢
|-
| [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩
|-
| [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١
|-
| [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧
|-
| [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤
|-
| [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠
|-
| [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨
|-
| [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦١٧
|-
| [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١
|-
| [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٩٢
|-
| [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٤٣
|-
| [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨
|-
| [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩
|-
| [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٥٧٥
|-
| [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠
|-
| [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨
|-
| [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧
|-
| [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢
|-
| [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٥٤
|-
| [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧
|-
| [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٤
|-
| [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١
|-
| [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠
|-
| [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧
|-
| [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦
|-
| [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١
|-
| [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩
|-
| [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٨٤
|-
| [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩
|-
| [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢
|-
| [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨
|-
| [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١
|-
| [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨
|-
| [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥
|-
| [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥
|-
| [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢
|-
| [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٤
|-
| [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣
|-
| [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠
|-
| [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢
|-
| [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤
|-
| [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١
|-
| [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤
|-
| [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩
|-
| [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦
|-
| [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦
|-
| [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩
|-
| [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٢
|-
| [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢
|-
| [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢
|-
| [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤
|-
| [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤
|-
| [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧
|-
| [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥
|-
| [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧
|-
| [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠
|-
| [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥
|-
| [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦
|-
| [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٧٠
|-
| [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧
|-
| [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩
|-
| [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠
|-
| [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩
|-
| [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤
|-
| [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢
|-
| [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨
|-
| [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٥٦
|-
| [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦
|-
| [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨
|-
| [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣
|-
| [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧
|-
| [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٣
|-
| [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤
|-
| [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١
|}
|}
</center>
</div>
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
9hj6gxu2ahnyvpx6ga6uwyzk6eiqf3w
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دەستکارییەکان
4
25128
1684128
1683286
2026-10-09T00:03:26Z
CdRBot
8950
Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا ***
1684128
wikitext
text/x-wiki
<div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;">
<center>
پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت).
ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]]
'''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''
{|
|- style="vertical-align:text-top;"
|
{| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;"
|-
! زنجیرە
|-
| ١
|-
| ٢
|-
| ٣
|-
| ٤
|-
| ٥
|-
| ٦
|-
| ٧
|-
| ٨
|-
| ٩
|-
| ١٠
|-
| ١١
|-
| ١٢
|-
| ١٣
|-
| ١٤
|-
| ١٥
|-
| ١٦
|-
| ١٧
|-
| ١٨
|-
| ١٩
|-
| ٢٠
|-
| ٢١
|-
| ٢٢
|-
| ٢٣
|-
| ٢٤
|-
| ٢٥
|-
| ٢٦
|-
| ٢٧
|-
| ٢٨
|-
| ٢٩
|-
| ٣٠
|-
| ٣١
|-
| ٣٢
|-
| ٣٣
|-
| ٣٤
|-
| ٣٥
|-
| ٣٦
|-
| ٣٧
|-
| ٣٨
|-
| ٣٩
|-
| ٤٠
|-
| ٤١
|-
| ٤٢
|-
| ٤٣
|-
| ٤٤
|-
| ٤٥
|-
| ٤٦
|-
| ٤٧
|-
| ٤٨
|-
| ٤٩
|-
| ٥٠
|-
| ٥١
|-
| ٥٢
|-
| ٥٣
|-
| ٥٤
|-
| ٥٥
|-
| ٥٦
|-
| ٥٧
|-
| ٥٨
|-
| ٥٩
|-
| ٦٠
|-
| ٦١
|-
| ٦٢
|-
| ٦٣
|-
| ٦٤
|-
| ٦٥
|-
| ٦٦
|-
| ٦٧
|-
| ٦٨
|-
| ٦٩
|-
| ٧٠
|-
| ٧١
|-
| ٧٢
|-
| ٧٣
|-
| ٧٤
|-
| ٧٥
|-
| ٧٦
|-
| ٧٧
|-
| ٧٨
|-
| ٧٩
|-
| ٨٠
|-
| ٨١
|-
| ٨٢
|-
| ٨٣
|-
| ٨٤
|-
| ٨٥
|-
| ٨٦
|-
| ٨٧
|-
| ٨٨
|-
| ٨٩
|-
| ٩٠
|-
| ٩١
|-
| ٩٢
|-
| ٩٣
|-
| ٩٤
|-
| ٩٥
|-
| ٩٦
|-
| ٩٧
|-
| ٩٨
|-
| ٩٩
|-
| ١٠٠
|}
|
{| class="wikitable sortable"
!بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان
|-
| [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨
|-
| [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧
|-
| [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٢
|-
| [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٥
|-
| [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٠٢
|-
| [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٧٥٨
|-
| [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١
|-
| [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧
|-
| [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٠
|-
| [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠
|-
| [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٥٥
|-
| [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١
|-
| [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١١٥
|-
| [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٣٢
|-
| [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩
|-
| [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١
|-
| [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧
|-
| [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤
|-
| [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨
|-
| [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١
|-
| [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٩٢
|-
| [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٤٣
|-
| [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩
|-
| [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠
|-
| [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨
|-
| [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢
|-
| [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٥٤
|-
| [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩
|-
| [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧
|-
| [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٤
|-
| [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١
|-
| [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠
|-
| [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦
|-
| [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩
|-
| [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩
|-
| [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١
|-
| [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨
|-
| [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥
|-
| [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥
|-
| [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢
|-
| [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٤
|-
| [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣
|-
| [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠
|-
| [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤
|-
| [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١
|-
| [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤
|-
| [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩
|-
| [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٢
|-
| [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢
|-
| [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢
|-
| [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤
|-
| [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧
|-
| [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥
|-
| [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦
|-
| [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٧٠
|-
| [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧
|-
| [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩
|-
| [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤
|-
| [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨
|-
| [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٥٦
|-
| [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦
|-
| [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨
|-
| [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣
|-
| [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧
|-
| [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٣
|-
| [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤
|-
| [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١
|-
| [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣
|-
| [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١١٠
|-
| [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٠٨٦
|-
| [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨
|-
| [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨
|-
| [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢
|-
| [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤
|-
| [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠
|-
| [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧
|-
| [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤
|-
| [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨
|-
| [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨
|-
| [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢
|-
| [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠
|-
| [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥
|-
| [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥
|-
| [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩
|-
| [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦
|-
| [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧
|-
| [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١
|-
| [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠
|-
| [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧
|-
| [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١
|-
| [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢
|-
| [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥
|-
| [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧
|-
| [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥
|-
| [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧
|-
| [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢
|-
| [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨
|}
|}
</center>
</div>
[[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]]
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
p0yx8q2iqy0qirywcq2tlvwmpu9jwkv
وتووێژ:یەڵماز گونەی
1
37232
1683616
450310
2026-10-08T12:09:39Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6
1683616
wikitext
text/x-wiki
== گەڕاندنەوەی دەستکارییەکان ==
مام مادی [http://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DB%8C%DB%95%DA%B5%D9%85%D8%A7%D8%B2_%DA%AF%D9%88%D9%86%DB%95%DB%8C&diff=177230&oldid=170588 ئەم دەستکارییە] دەقاودەق لەم [http://www.kurdsat.tv/hewal.php?id=18&cor=nawdarek ماڵپەڕە] کۆپی پەیست کراوە. بە پێی سیاسەتەکانی ویکی ئێمە ناتوانین ھیچ نووسراوەیەک کۆپی پەیست بکەین و ئەم کارە پێشێلکردنی کۆپیڕایتە و تەنانەت ئەگەر کەسێک دوای وریاکردنەوە دیسان کۆپی پەیست بکاتەوە دەبێ بەرەبەست بکرێ چون ویکیپیدیا بناغەکەی لەسەر رێزگرتن لە کۆپیڕایت دانراوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٨ی بەفرانباری ٢٧١٢)</font> ٠٩:٢٦, ٢٨ کانوونی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)
:کاکە چالاک دەزانم چی دەفەرموویت، بەڵام قانوون نابێت بە وشکی ئیجرا بکرێت چونکو بێ سوود دەبێت. پێم وا نیە وەرگرتنی ئەو دەقە ببێتە ھۆی پێشێل بوونی مافی ئەو کەسەی کە ئەم دەقەی لە ماڵپەڕی کوردسات نووسیوە، ئێمە ئێستا نیازمان ھەیە بۆ پەرەدان بە وتارەکان و چ مەنبەعێک باشتر لە کوردسات!!!! جا دوایی کە ویکیپیدیای سۆرانی جێی خۆی گرت، ئەوسا ھەمووی ئەو قانوونانەی تر جێبەجێ دەکەین. لە بەر ئەمەش تکایە ئەو دەقە بھێنەوە با وتاری ھونەرمەندێکی گەورە وەک بەڕێز ییڵماز گۆنەی خاڵی نەبێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٨ی بەفرانباری ٢٧١٢)</font> ١٠:٣٣, ٢٨ کانوونی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)
::نا مام مادی قسەکەت دروست نییە. لە سەرەتادا لە ویکی فارسی ھەر ئاوایان دەوت بۆیە ئێستا کە ویکییەکەیان گەورە بۆتەوە خۆیان پێیدەڵێن کۆپیپیدیا! ھەر لە ئێستاوە ئێمە دەبێ ئەم قانوونانە بە جوانی فێر بین و ڕێزیان لێبگرین دەنا بە ھیچ ناگەین. کەسێک کە ئەم وتارەی لە کوردسات نووسیوە ڕەنگە ڕازی نەبێ لێرەدا بڵاو بکرێتەوە دەی ئەگەر ئەمە پێشێلکردنی مافی بڵاوکردنەوە نییە چییە؟ تۆ دەڵێی چ مەنبەعێک باشتر لە کوردسات بۆ پەرەدان بە وتارەکان. خۆ منیش دژ بەمە نیم. تۆ دەتوانی نەک لە کوردسات بەڵکوو لە ھەموو سەرچاوەیەک کەڵک وەربگری بە مەرجێک کە کۆپی پەیست نەکەی. لە ڕووی سەرچاوەکە دەقەکەی خۆت بنووسە بەڵام بە شێوازی و ئیملای خۆت، ئیتر ئاوا ھەم پەر بە وتارەکە دەدەی و ھەمیش مافی بڵاوکردنەوە دەپارێزرێ. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٨ی بەفرانباری ٢٧١٢)</font> ١١:٢٩, ٢٨ کانوونی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)
::: من گۆڕێم بێ خوێندنەوەی ئەمە. کێشەیەک هەبوو قسەی لەسەر ئەکەین. پێویستی بە پیا هەڵدان نیە. خەڵاتەکانی ڕیزکرێن بەسیەتی. حورمەتم. --[[بەکارھێنەر:هیوا|هیوا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیوا|لێدوان]]) ٢١:٥٩، ٦ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[یەڵماز گونەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1683615 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924134840/http://www.hurriyet.com.tr/index/ArsivNews.aspx?id=-137888 بۆ http://www.hurriyet.com.tr/index/ArsivNews.aspx?id=-137888 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:٠٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
4ol032184i9en6k38x93xr2bpds8ebg
کۆنفووشیزم
0
37761
1683764
1682838
2026-10-08T17:30:16Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:چین|چین]] و [[دەروازە:فەلسەفە|فەلسەفە]]
1683764
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە}}
[[پەڕگە:WuweiTemple.jpg|٢٠٠px|وێنۆک|چەپ|پەرستگەیەکی کۆنفووشیزم]]
'''کۆنفووشیزم''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]: 儒學 {{دەنگ|Chinese-RuXue(Confucianism).ogg}}؛ کە بە واتای مامۆستا یاخود بەڕێوەبەر دێت). کۆنفووشیزم بریتییە لە کۆمەڵێک بیروباوەڕ و ڕێسای فەلسەفی و ھزری کە لە [[چین]]ی کۆندا پەرەی پێدراوە لە لایەن ڕێبەری ئایینەکە کە "[[کۆنفوشیوس|کۆنفۆشیۆس]] (孔夫子)" بوو و دواتریش لە لایەن شوێنکەوتووانی، زۆربەی یاساکای ئەم باوەڕە لە بازنەی ڕێنمایی کردنی ڕەوشەت و ھەڵسوکەتەکاندا خۆی دەبینێتەوە، ھەروەھا کارگێڕی کاری فەرمانڕەوایەتی و ڕێکخستنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان.
کۆنفۆشی بەدرێژایی مێژووی دروست بوونی کاریگەری قورسی لەسەر ژیانی چینییەکان داناوە و ئێستاش لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا ئەم باوەڕە بەھۆی گەشتی چینییەکان بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا و ھەروەھا گرینگی دانی ڕۆژھەڵاتناسان بەم ڕێبازە بۆتە ھۆی بڵاوبوونەوەی ئەم باوەڕە لە زۆربەی وڵاتانی ڕۆژئاوادا.
{{تووڵی دەروازە|دین|چین|فەلسەفە}}
{{ئایین-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Confucianism}}
[[پۆل:فەلسەفەی چینی]]
[[پۆل:فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی]]
[[پۆل:ئایینەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ئایین لە چین]]
[[پۆل:فرەخوایی]]
[[پۆل:دین لە چین]]
[[پۆل:ڕەوشتە ئاینییەکان]]
b1yzww6es0dkqp9x5vks1ull9i7qlg5
مەولوود
0
38295
1683920
1682000
2026-10-08T20:26:34Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683920
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Mawlid in iraqi Kurdistan(Erbil).JPG|thumb|ئاھەنگ گێڕان لە مزگەوتێک بە بۆنەی مەولوود لە شاری [[ھەولێر]] ساڵی ٢٠١٣.]]
[[پەڕگە:A group of Mawlid who read islamic song kurdish(erbil).JPG|thumb|کۆمەڵەیەک لە مەولوودخوێنان لە مزگەوتێکی شاری ھەولێر بەبۆنەی یادی مەولوود ساڵی ٢٠١٣]]
'''مەولوود''' ڕۆژی لەدایکبوونی [[محەممەد|محەممەد کوڕی عەبدولڵا]] پێغەمبەری [[ئیسلام]]ە و لە ڕۆژمێری ئیسلامیدا دەکەوێتە [[١٢ی ڕەبیعەلئەوەل]].<ref name = "Oxford">"[http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t243/e233 Muhammad, Birthday of] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181118081933/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t243/e233 |date=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}." In The Islamic World: Past and Present. , edited by John L. Esposito. Oxford Islamic Studies Online,</ref> بە بۆنەی ئەو ڕۆژەش لە زۆربەی وڵاتانی ئیسلامیدا پشووی فەرمییە و [[موسڵمانان]] ئاھەنگی خۆشی دەگێڕن، لە پاڵ ئەمانەشدا موسڵمانان دەچن بۆ مزگەوت بە مەبەستی زیکر و گێڕانی مەولوود و خۆشی. لەوێ بە شیعر و وتار باسی ژیان و ڕەوشتەکانی پێغەمبەر و ئیسلام دەکەن و لە زۆربەی وڵاتانی مووسڵماننشین خێر و کاری چاکە ئەنجام دەدرێت لە نموونەی دابەشکردنی [[شیرینی]] و خواردن و خواردنەوە.
یەکەم کەس کە بە ڕەسمی یادی مەولوودی کردبێتەوە [[سوڵتان موزەفەر]] فەرمانڕەوای شاری [[ھەولێر]] بووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|دین|ئیسلام|محەممەد|دەروونناسی}}
{{کورت}}
{{پۆلی کۆمنز|Mawlid}}
[[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]]
[[پۆل:محەممەد]]
[[پۆل:سۆفیگەری]]
[[پۆل:ژینی محەممەد]]
dwigxvhfu7cwv1mem0e5yz3kx5uzmxi
وات
0
41279
1684349
1610878
2026-10-09T10:41:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، وزە-کۆلکە)
1684349
wikitext
text/x-wiki
{{ویکیسازی}}
{{بێ سەرچاوە}}
'''وات''' (هێما :W) یەکێکە لە یەکە نێودەوڵەتییەکان (SI) ، ناوی وات لە ناوی دانەرەکەیەوە نراوە کە [[جەیمز وات]] ی ئەندازیاری سکۆتلاندییە ، واتە بە جووڵ لەسەر چرکەش پێناسە دەکرێت وە واتە یەکەی توانا یە (Power).
==فرە وات==
*فیمۆتۆ وات یەکەسانە بە (١٠<sup>−١٥</sup>) وات
*پیکۆ وات یەکسانە بە (١٠<sup>−١٢</sup>) وات
*نانۆ وات یەکسانە بە (١٠<sup>−٩</sup>) وات
*مایکڕۆ وات یەکسانە بە (١٠<sup>−٦</sup>) وات
*ملی وات یەکسانە بە (١٠<sup>−٣</sup>) وات
*کیلۆ وات یەکسانە بە (١٠<sup>٣</sup>) وات
*مێگاوات یەکسانە بە (١٠<sup>٦</sup>) وات
*گێگا وات یەکسانە بە (١٠<sup>٩</sup>) وات
*تێرا وات یەکسانە بە (١٠<sup>١٢</sup>) وات
*پێرا وات یەکسانە بە (١٠<sup>١٥</sup>) وات
==بنچینەی وات==
:<math>\mathrm{W = \frac{J}{s} = \frac{N\cdot m}{s} = \frac{kg\cdot m^2}{s^3}}</math>
== فامیتۆ وات ==
فامیتۆ] یەکسانە بۆ یەک قوادریللیۆنته ( [١٠−١٥] )ى واتێک. بە هونەریى تواناى گرنگ کە دەپێورن لە [فەمتۆواتتس] بە شێوەیەکى نموونەیى دەدۆزرنەوە لە سەرچاوە ( ئێس ) بۆ ڕادیۆ و تەلەفۆنى ڕادار. بۆ نموونە، بەمەعنا ئێف ئێم توونە ژمارەى كار كردن بۆ هەستیارى، کوایەتینگ و نیشانە-بۆ-ژاوەژاو پێویست دەبم کەکە ئار ئێف وزە كردارى بۆ هاوردەى ئاڕێل ديارى دەکرێت. ئەمانە ئاستى هاوردە زۆرجار ڕا دەگەرن لە [د بى ف] ( دێسیبێل ئاماژەیان پێ كرد بۆ ١
== نانۆ وات ==
یەکسانە بۆ یەک بلیۆنەمین ( [١٠−٩] )ى واتێک. تواناى گرنگ کە دەپێورن لە [نانۆواتتس] هەروەها بە شێوەیەکى نموونەیى بەکار دەهێنرن لە ئاماژە بۆ ڕادیۆ و تەلەفۆنى ڕادار.
== پیکۆ وات ==
ەکە [پیکۆواتت] یەکسانە بۆ یەک تریلیۆنەهەم ( [١٠−١٢] )ى واتێک. بە هونەریى تواناى گرنگ کە دەپێورن لە [پیکۆواتتس] بە شێوەیەکى نموونەیى بەکار دەهێنرن لە ئاماژە بۆ ڕادیۆ و تەلەفۆنى ڕادار، دەنگیى - پەیوەندى هەبێت بە دەنگەوە و لە زانستى ئەستێرەناسیى ڕادیۆ.
== مایکرۆ وات ==
[میکرۆواتت] یەکسانە بۆ یەک ملیۆنەمین ( [١٠−٦] )ى واتێک. تواناى گرنگ کە دەپێورن لە [میکرۆواتتس] بە شێوەیەکى نموونەیى ڕا دەگەرن لە پزیشکى سیستەمى ئینسترەمێنتێیشەن وەکو ئییگەکە و هێڵکارى دڵەکە، لە جۆرێکى فراوانى زانستى و ئامرازى ئەندازیارى و هەروەها لە ئاماژە بۆ ڕادیۆ و تەلەفۆنى ڕادار. پتەو خانەى خۆرى بۆ ئامراز وەکو حاسیبە و کاتژمێر بە شێوەیەکى نموونەیى دەپێورن لە [میکرۆواتتس]. [ پى ئەى ئار ئى ئێن تى ئێچ ٣٣ پى ئەى ئار ئى ئێن تى ئێچ ٤]
== ملى وات ==
ميلليواتت یەکسانم بۆ یەک هەزارەم ( [١٠−٣] )ى واتێک.ێک نمونەیى لێزەر دەرهاتى ئامۆژگارى نزیکەى پێنج [ميلليواتتس]ى تواناى ڕووناکى، کەچیێک یارمەتیى بيستنى نمونەیى بۆ خەڵک کەمتر لە یەک ميلليواتت بەکار دەهێنێت. [ پى ئەى ئار ئى ئێن تى ئێچ ٣٤ پى ئەى ئار ئى ئێن تى ئێچ ٤] نیشانەى دەنگى و دیکە ئەلیکترۆنى ئاستى نیشانە زۆرجار دەپێورن لە [د بى م]، ئاماژەیان پێ كرد بۆ یەک ميلليواتت
== کیلۆ وات ==
" کیلۆوات: بۆ پیوانى تەوژمى کارەبایى لێرە رییدەرێکت. چونکە شوێنەکە لە وڵاتە یەکگرتووەکان، کیلۆوات: بۆ پیوانى تەوژمى کارەبایى ببینە، کالیفۆرنیا. چونکە مۆسیقاژەن جێیمز وۆتس، کیلۆوات: بۆ پیوانى تەوژمى کارەبایى ببینە ( مۆسیقاژەن ).
" کەى دەبلیوو " [رەدیرەکتس] لێرە. چونکە دیکە بەکار دەهێنێت، کەى دەبلیوو ببینە ( دیسامبیگواتیۆن ).
کیلۆوات: بۆ پیوانى تەوژمى کارەباییەکە یەکسانە بۆ یەک هەزار ( ١٠٣ ) وۆتس، يان یەک [ستهەنە-مەترە] لە دووەم. ئەم
یەکەیە بە شێوەیەکى نموونەیى بەکار دەهێنرێت تاەکە دەر ببڕێت
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{داڕێژە:یەکەکانی ئێس ئای}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|وزە|ئەندازیاری}}
{{پۆلی کۆمنز|Watt}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{وزە-کۆلکە}}
[[پۆل:یەکە داڕێژراوەکانی ئێس ئای]]
[[پۆل:یەکەکانی وزە]]
q82wap01zud8sb3xklyikjw9qxwuc6z
زمانی ئاڤێستایی
0
41295
1683919
1682007
2026-10-08T20:26:23Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683919
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[پەڕگە:Bodleian J2 fol 175 Y 28 1.jpg|230px|وێنۆک|پەڕەیەک لە پەرتووکی [[ئاڤێستا]] کە بە نووسینی [[پاڵەوی]] نووسراوە]]
'''زمانی ئاڤێستایی''' زمانی پەرتووکی پیرۆزی [[ئایینی زەردەشتی]] واتە [[ئەوێستا]]یە. ئەم زمانە لەناوچووە و ئاخێوەری نەماوە، بەڵام ھێشتا لە ناو پەرستشەکانی زەردەشتییەکاندا بەکاردێت. ئاڤێستایی لەگەڵ [[زمانی سانسکریت]] و [[زمانی فارسیی کۆن]] پەیوەندییەکی زۆری ھەیە.
==ناو==
دەقە ئەڤێستایییەکان بە بەردەوامی زاراوەی [[ئاریا (ئێران)|ئاریا]]، «ئێرانی»، بۆ ئاخێوەرانی ئەڤێستایی بەکار دەھێنن.{{sfn|Bailey|1987|loc="ARYA, an ethnic epithet in the Achaemenid inscriptions and in the Zoroastrian Avestan tradition"}} ھەمان زاراوە ھەروەھا لە سەرچاوە کۆنەکانی فارسی و یۆنانیدا وەک زاراوەیەکی گشتگیر بۆ زمانە ئێرانییەکان دەردەکەوێت.{{Sfn|Gnoli|1987|loc=p. 20}}{{Sfn|Gnoli|2002}} سەرەڕای ئەمە، دەقە ئەڤێستایییەکان ھەرگیز «ئاریا» یان ھەر زاراوەیەکی تر بە تایبەت بۆ ئاماژەکردن بە خودی زمانەکە بەکار ناھێنن، و بۆیە ناوی ڕەسەنی بە نەزانراوی ماوەتەوە.
ناوی مۆدێرنی «ئەڤێستایی» لە جیاتی ئەوە لە [[ئەڤێستا]] وەرگیراوە، کە ناوی کۆمەڵە نووسراوەکانی دەقە ئەڤێستایییەکانە.{{Sfn|Kellens|1987|p=35–44}} ئەم کۆمەڵەیە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] بۆ تەواوکردنی [[نەریتی زارەکی|نەریتە زارەکییە]] تەواوەکەی تا ئەو کاتە دروست کرا. وەک [[سانسکریتی ڤیدی|ڤیدی]]، بۆیە ئەڤێستایی زمانێکە کە بە ناوی ئەو جەستە دەقەیەوە ناونراوە کە تێیدا بەکار ھاتووە و بە سادەیی بە واتای «زمانی ئەڤێستا» دێت.{{Sfn|Schmitt|2000|loc=p. 21}} ناوی «ئەڤێستا» لە [[زمانی فارسی|فارسی]] ئەوێستا (avestâ) وەرگیراوە کە خۆی لە [[پاڵەوی|فارسیی ناوەڕاست]] «ئەبێستاگ» (abestāg) وەرگیراوە. لەوانەیە لە زاراوەیەکی گریمانەیی ئەڤێستایی «ئوپاستاڤاکا» (*upastāvaka) (گۆرانی ستایش) سەرچاوەی گرتبێت. زمانەکە لە کارە کۆنەکاندا ھەندێک جار بە «زەند» ناودەبرا، کە لە تێگەیشتنێکی ھەڵەی [[زەند]] (شیکردنەوە و لێکدانەوەکانی پەرتووکی پیرۆزی زەردەشتی) وەک ئاماژەیەک بۆ خودی ئەڤێستا سەرچاوەی دەگرت، بەھۆی ئەوەی زۆرجار ھەردووکیان پێکەوە بە «زەند-ئەڤێستا» کۆدەکرانەوە.
==پۆلێنکردن==
ئەڤێستایی بەزۆری بۆ دوو جۆرە پۆلێن دەکرێت: ئەڤێستاییی کۆن، کە بە ئەڤێستاییی گاتاش ناسراوە، و ئەڤێستاییی نوێ.{{Sfn|Hoffmann|1989a|loc="Avestan is attested in two forms, known respectively as Old Avestan (OAv.) or Gathic Avestan and Young Avestan (YAv.)"}} لەم دواییانەدا، ھەندێک لە زانایان داکۆکییان لە قۆناغێکی سێیەمی ناوەندی کردووە کە پێی دەوترێت ئەڤێستاییی ناوەڕاست، بەڵام ئەمە ھێشتا بە شێوەیەکی گشتگیر پەیڕەو نەکراوە.{{Sfn|Cantera |Redard |2023 |loc=p. 3: "Avestan has three language states: Old Avestan, Middle Avestan and Young Avestan"}} ئەڤێستاییی کۆن زۆر کۆنترە لە ئەڤێستاییی نوێ، بەتایبەتی لە ڕووی مۆرفۆلۆژییەکەیەوە. وای بۆ دەچن کە چەند سەدەیەک لە نێوان ئەو دووانەدا ھەبێت.{{Sfn|Kellens|1989|loc=p. 36}} جگە لەوەش، ئەڤێستاییی کۆن لە ڕووی شێوەزارەوە جیاوازە، واتە پێشینەی ڕاستەوخۆی ئەڤێستاییی نوێ نییە بەڵکوو شێوەزارێکی نزیکە لێیەوە. سەرەڕای ئەم جیاوازییانە، ئەڤێستاییی کۆن و نوێ بەزۆری وەک دوو [[جۆرە (زمانەوانی)|جۆرەی]] جیاوازی ھەمان زمان لێک دەدرێنەوە لە جیاتی دوو زمانی جیاواز.{{Sfn|Hoffmann|1989a|loc="Avestan is attested in two forms, known respectively as Old Avestan (OAv.) or Gathic Avestan and Young Avestan (YAv.)"}}{{Sfn|Schmitt|2000|loc=p. 25: "Die Sprachform der avestischen Texte insgesamt ist nicht einheitlich; es lassen sich zwei Hauptgruppen unterscheiden, die nicht nur chronologisch, sondern in einzelnen Punkten auch dialektologisch voneinander zu trennen sind[.]"}}{{Sfn|de Vaan|Martínez García|2014|loc=p. 3: "Avestan, of which two varieties are known: Old Avestan (OAv.), also called Gathic Avestan or Avestan of the Gathas [Gāθās], and Young Avestan (YAv.)"}}
ئەڤێستایی زمانێکی [[ئێرانیی کۆن|ئێرانیی کۆنە]] و لەگەڵ [[فارسیی کۆن|فارسیی کۆن]]، یەکێکن لەو دوو زمانەی ئەو سەردەمە کە دەقی درێژتریان بەردەستە.{{Sfn|Hoffmann|1989a}} زمانە ناسراوەکانی تری ئێرانیی کۆن، وەک [[زمانی مادی|مادی]] و [[زمانە ساکایییەکان|ساکاییی]] سەرەتا، تەنھا لە ڕێگەی وشەی دابڕاو و ناوی کەسییەوە ناسراون. ئەڤێستاییی نوێ لێکچوونی مۆرفۆلۆژی و سینتاکسی لەگەڵ فارسیی کۆن نیشان دەدات، کە لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی ھەردووکیان لە دەوروبەری ھەمان کاتدا قسەیان پێ کراوە.{{Sfn|Skjaervø |2009 |loc=p. 43: "Young Avestan must have been quite close to Old Persian, which suggests it was spoken in the first half of the first millennium BC"}} لە لایەکی ترەوە، ئەڤێستاییی کۆن بە شێوەیەکی بەرچاو کۆنترە لە ھەر کام لەوانە و تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕووی مۆرفۆلۆژییەوە لەگەڵ [[سانسکریتی ڤیدی|ڤیدی]]، واتە کۆنترین [[زمانە ھیندۆ-ئاریایییەکان|زمانی ھیندۆ-ئاریاییی]] ناسراو، یەک دەگرێتەوە.{{Sfn|Hoffmann|1989a|loc= "The morphology of Avestan nouns, adjectives, pronouns, and verbs is, like that of the closely related Old Persian, inherited from Proto-Indo-European via Proto-Indo-Iranian (Proto-Aryan), and agrees largely with that of Vedic, the oldest known form of Indo-Aryan. The interpretation of the transmitted Avestan texts presents in many cases considerable difficulty for various reasons, both with respect to their contexts and their grammar. Accordingly, systematic comparison with Vedic is of much assistance in determining and explaining Avestan grammatical forms."}} ئەمە ئەوە پیشان دەدات کە تەنھا ماوەیەکی سنووردار تێپەڕیوە لەوەتەی ئەو دووانە لە باوانی ھاوبەشی [[زمانە ھیند و ئێرانییەکان|ھیندۆ ئێرانییان]] جیا بوونەتەوە.
زانایان بە شێوەیەکی نەریتی زمانە ئێرانییەکان بەپێی ھەندێک تایبەتمەندیی ڕێزمانی بۆ [[زمانە ئێرانییەکانی ڕۆژھەڵات|ڕۆژھەڵاتی]] یان [[زمانە ئێرانییەکانی ڕۆژاوا|ڕۆژاوایی]] پۆلێن دەکەن، و لەم چوارچێوەیەدا ئەڤێستایی ھەندێک جار وەک ئێرانیی کۆنی ڕۆژھەڵات پۆلێن دەکرێت. بەڵام، بۆ نموونە وەک [[نیکۆلاس سیمز ویلیامز|سیمز ویلیامز]] و [[ڕوودینگەر شمیت|شمیت]] ئاماژەیان پێ کردووە، جیاکاریی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوا بۆ ئەڤێستایی خاوەن واتایەکی سنووردارە، چونکە پەرەسەندنی زمانەوانی کە دواتر ئێرانیی ڕۆژھەڵات لە ڕۆژاوا جیا دەکاتەوە ھێشتا ڕوویان نەدابوو.{{Sfn|Sims-Williams|1996|loc=pp. 649-652}}{{Sfn|Schmitt |1989 |loc=pp. 27-28}} بەھۆی ھەندێک پەرەسەندنی ھاوبەش لەگەڵ مادی، زانایانی وەک [[پڕۆدز ئۆکتۆر شێروۆ|شێروۆ]] و [[گێرنۆت لودڤیگ ڤیندفوور|ڤیندفوور]] ئەڤێستایییان وەک زمانێکی ئێرانیی ناوەندی پۆلێن کردووە.{{Sfn|Skjaervø|2009 |loc=pp. 50-51}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Avestan language}}
{{تووڵی دەروازە|زمان|دین|ئێران}}
[[پۆل:زمانی ئەوێستایی]]
[[پۆل:زمانە کۆنەکان]]
qk17fg3jww0nlkbn48p6zxpuw2ltmtw
نەرمامێر
0
42037
1684166
1563556
2026-10-09T01:38:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە)
1684166
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Operating system placement.svg|230px|وێنۆک|چۆنیەتی کارکردنی کۆمپیوتەر لەژێر دەستی بەکارھێنەر (USER)]]
'''نەرمامێر'''<ref>https://ku.wiktionary.org/wiki/software</ref><ref>https://ku.wiktionary.org/wiki/software</ref> یان '''سۆفتوێر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Sotfware) بریتییە لە کۆمەڵێک ڕێنمایی و [[دراوە]] کە بە [[کۆمپیوتەر]] دەڵێن چۆن کار بکات.
== دوو دەستەی سەرەکیی نەرمامێرەکان ==
* [[نەرمامێری سیستم]] (بە ئینگلیزی: System Sotfware)
* [[نەرمامێری ئەپلیکەیشن]] (بە ئینگلیزی: Application Software)
نەرمامێری ئەپلیکەیشن، ئەو پرۆگرامانەن کە بۆ [[بەکارھێنەر]] بەسوودن و نەرمامێری سیستمیش ئەو بەرنامانەن کە کەمپیوتەر بەڕێوە دەبەن. گرنگترین نەرمامێری سیستم، [[سیستم ڕێخەر]]ە (Operating system).
== سیستم ڕێخەر ==
ئەرکی سەرەکیی سیستمی ڕێخەر پێوەندیدانی نەرمامێر و [[ڕەقامێر]]ەکانی کۆمپیوتەرە.
== سێ دەستەی سەرەکیی نەرمامێر ==
لە ڕوانگەی [[پێکھات]]ەوە، نەرمامێرەکان بە سێ بەشی سەرەکی دابەش دەبن:
* client Base
* Server Base
* Client-Server Base
== کۆدکردن و جێبەجێکردن ==
=== زمانەکانی بەرنامەسازی ===
{{سەرەکی|Programming language}}
[[File:C_Hello_World_Program.png|ڕاست|وێنۆک|[[کۆدی سەرچاوە]] بۆ بەرنامەیەکی کۆمپیوتەر لە C . هێڵە خۆڵەمێشیەکان [[لێدوان (بەرنامەسازی)|کۆمێنتێکن]] کە بەرنامەکە بۆ مرۆڤ ڕوون دەکەنەوە. کاتێک [[کۆمپایلەر|کۆمپایڵ دەکرێت]] و [[بەڕێوەچوون (ھەژمارکاریی)|جێبەجێ دەکرێت]] ، " [[بەرنامەی «سڵاو، جیھان!»|سڵاو، جیهان!]] " دەردەچێت.]]
. {{Sfn|O'Regan|2022}} {{Sfn|Sebesta|2012}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[https://web.archive.org/web/20160527094501/https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B1%D9%85 %D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1]
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانست|زانستی کۆمپیوتەر|ئینتەرنێت|کۆمپانیا|کۆمەڵگا|ئابووری|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|زانست}}
{{پۆلی کۆمنز|Software}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نەرمامێر]]
[[پۆل:زانستی کۆمپیوتەر]]
[[پۆل:کۆمپیوتەرەکان]]
idd6jtz6ij7eknhnfimd0ubxyn1z7ki
نیک بێرگ
0
42818
1683649
1291069
2026-10-08T13:34:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە)
1683649
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=May 2014}}
{{Infobox person
| name = نیک بێرگ
| image =
| caption =
| birth_name = Nicholas Evan Berg
| birth_date = {{Birth date|mf=yes|1978|4|2}}
| birth_place = [[West Chester, Pennsylvania|West Chester]], [[Pennsylvania]], U.S.
| death_date = {{death date and age|mf=yes|2004|05|7|1978|4|2}}
| death_place ={{ئاڵا|عێراق|2004}}
| death_cause = سەربڕین
| resting_place = Montefiore Cemetery, [[Jenkintown, Pennsylvania]], U.S.
| occupation = Freelance radio-tower repairman
| parents = [[مایکڵ بێرگ]], Suzanne Berg
}}
'''نیک بێرگ''' (١٩٧٨-٢٠٠٤) بازرگانێکی [[جوو]]ی [[ئامریکا]]یی بوو کە دوای [[شەڕی عێراق]] بۆ کاری بازرگانی چووبووە عێراق. ئەو دوای ماوەیەک لە ڤیدیۆیێکدا لەگەڵ [[ئەبوو موسعەب ئەلزەرقاوی]]دا دەرکەوت، کە تێیدا دارودەستەی ئەبوو موسعەب دەیان وت کە بە ھۆی کارەکانی ئامریکا لە زیندانی ئەبوو غورەیب، ئەوانیش، نیک بێرگ سەر دەبڕن. کە دواتریش ئەم کارەیان کرد.<ref>http://www.nickberg.org/berg/Berg_home.html {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702221840/http://nickberg.org/berg/Berg_home.html |date= ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ }}</ref><ref>http://baltimorechronicle.com/060804Hughes.shtml {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170428164929/http://baltimorechronicle.com/060804Hughes.shtml |date=٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references/>
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|سیاسەت|عێراق|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
[[پۆل:جووە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
s96egn3vp129prcsjfq5qpt74s1vix6
نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان
0
43585
1684161
1547936
2026-10-09T01:37:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، سێکسناسی-کۆلکە)
1684161
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}[[پەڕگە:SheMayLookCleanBut.jpg|وێنۆک|ڕێکلامێکی ئەمریکی بۆ ھۆشداری مەترسی و بەرگری لە نەخۆشی گوازراوە لە ڕێگای سێکسەوە]]
'''نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان''' بە کۆمەڵێک [[نەخۆشی]] دەوترێت کە لە ڕێگای [[زایەند]]ی دەمی، کوزی و قونگیەوە دەگوازرێنەوە.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/venereal {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603094806/http://dictionary.reference.com/browse/venereal |date= ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژن|پەرستاری|ژینناسی|سێکسناسی|کۆمەڵگا}}
{{پۆلی کۆمنز|Sexually transmitted diseases and disorders}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
{{سێکسناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییەکان]]
pykishf7dki85gz8dr2x3l9flgrwxo0
نەجیبزادەیی
0
44891
1684090
1382877
2026-10-08T22:34:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە)
1684090
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە}}
[[پەڕگە:KurdishNoble.jpg|وێنۆک|ئەسڵزادەیەکی کورد]]
[[پەڕگە:Les Tres Riches Heures du duc de Berry avril detail.jpg|وێنۆک|نەجیبزادەکانی فەڕەنسا لە سەدەی پازدەھەمدا]]
[[پەڕگە:Bojaren.jpg|وێنۆک|نەجیبزادەکانی ڕووس]]
'''نەجیبزادەکان'''، '''ئەسڵزادەکان'''، '''بنچینەئەسڵەکان'''، '''ئەشرافزادەکان''' یان '''خانەدانەکان''' ئەو [[چینی کۆمەڵایەتی|چینە کۆمەڵایەتییەن]] کە لەچاو چینەکانی تری ناو کۆمەڵگا [[سەربەشایەتی (یاسا)|سەرپشکایەتییان]] زۆرترە. ئەندامەتی لەو چینەدا پشتاوپشتە، واتە لە دایک و باوکەوە ئەگەیێ بە منداڵان.
سەرپشکایەتییەکان یا مافە تایبەتەکانی نەجیبزادەکان لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر و، لە سەردەمێکەوە بۆ سەردەمێکی تر، گۆڕانیان بەرسەردا دێ. لەوانەیە لە وڵاتێکدا یا لە سەردەمێکدا ئەو مافانە بووبێتنە ھۆی مسۆگەربوونی باڵادەستیی خاوەنەکەیان، بەڵام، لە وڵاتێکی تردا یا لە سەردەمێکی تردا، نەجیبزادەبوون تەنھا شتێک بووبێ بۆ شانازیپێکردن.
لە باری مێژوویییەوە، ئەندامەتی لە کۆمەڵەی نەجیبزادەکاندا بە دەستی [[حکوومەت|حکوومەتەوە]] بووە. حکوومەت یاسا و [[ڕێسا]]ی بۆ دیاری ئەکا و ئەندامەتیی ئەندامان پشتڕاست ئەکاتەوە. ئەمەیە کە کەرتی نەجیبزادە لە ئەوتر کەرتەکانی چینی سەرتری نەتەوە جیا ئەکاتەوە. بەڵام، لەگەڵ ئەوەشدا، نەجیبزادەیی خۆی لە خۆیدا بەدەگمەن توانیویە کۆمەڵەیەکی داخراو پێک بێنێ. بەدەستھێنانی دەسەڵات یان دارایی و سامانی زۆر، سەرکەوتن و خۆنواندن لە سوپا، یان لایەنگریی بنەماڵەی شایی، جاروبارە توانایییان بە خەڵکی ئاسایی داوە بۆ ئەوەی خۆیان ھەڵبکشێنە ناو ڕیزی نەجیبزادەکانەوە.
لەناو چینی نەجیبزادە پلەوپایەی جیاجیا بوونی ھەیە و گشت نەجیبزادەکان لە یەک ئاستدا نین. بۆ نموونە، لە ئەورووپا [[ئیمپراتۆر]]ەکان و [[شا]]کان لە بانترین ئاستدان و، [[کۆنت]]ەکان لە ناوەڕاستن، و [[بارۆن]]ەکان لە خوارەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nobility}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆمەڵگا}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:دەرەبەگایەتی]]
[[پۆل:چینە کۆمەڵایەتییەکان]]
[[پۆل:نەجیبزادەیی]]
[[پۆل:ئۆلیگارشی]]
lb5dm07dwlrkxfsuyexl9wdkshwq35y
نەخۆشیی گورگەسوورە
0
75704
1684160
1362870
2026-10-09T01:37:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە)
1684160
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Butterflyrash.jpg|وێنۆک|وێنەی ژنێکی تووش بوو بە لووپوس]]
'''سیستەمیک لووپوس ئەریتێماتێس''' یان بە کورتی ('''SLE''') یان '''لووپوس'''. لووپوس بە [[لاتینی]] واتە گورگ و ئەریتێما بە [[یۆنانی]] واتە [[سوور]]. لە لەشی کەسی تووش بوو بە لووپوس [[کۆئەندامی بەرگری]] دەست دەکا بە دروست کردنی ھەندێک مادە دژ بە [[شانە (ژیناسی)|شانە]]کانی لەش و دەبێتە ھۆی ناکۆکی ئەوان. لووپوس لە ژناندا ١٠جار زۆرتر لە پیاوان ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://content.nejm.org/cgi/content/full/358/9/929 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080302214834/http://content.nejm.org/cgi/content/full/358/9/929 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٠٨}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302214834/http://content.nejm.org/cgi/content/full/358/9/929 |date= ٢ی ئازاری ٢٠٠٨ }}</ref>
لووپوس زۆرتر ھێرش دەباتە سەر [[دڵ]]، [[جومگە|جومگەکان]]، [[پێست]]، [[سی (ئەندام)|سی]]، [[ڕەگ]]ەکان، [[جەرگ]]، [[گورچیلە]]ەکان و [[کۆئەندامی دەمار]]. پڕۆسەی لووپوس چاوەڕوان نەکراوە واتە جاری وا ھەیە نەخۆشییەکە دەگاتە ئاستێکی بەرز و ھێرش دەکاتە سەر ئەندام و کۆئەندامەکانی لەش و جاری وایە بە تەواوی دا ئەمرکێت و ھیچ ھەواڵی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=2859070 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722205855/http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=2859070 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722205855/http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=2859070 |date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١ }}</ref><ref> Blotzer JW (June 1983). "Systemic lupus erythematosus I: historical aspects.". Md State Med J 32 (6): 439–41. PMID 6348430.</ref>
لووپوس شفای نییە، واتە ھیچ دەرمانێک نییە کە بە تەواوی نەخۆشییەکە بنبڕ بکات. چەندین دەوا ھەن کە بۆ دامرکاندنی کۆئەندامی بەرگری بەکار دەبرێن و نایەڵن کە ھێرش بکاتە سەر شانە خۆییەکان. ئەم دەواگەلە بریتین لە [[سایکلۆفۆسفاماید]]، [[کۆرتیکۆسترۆیید]] و چەندین دەوای سەرکوتکەری کۆئەندامی بەرگری تر. لووپوس دەتوانێت ببێتە ھۆکاری لەدەستدانی گیان، ئەو دەوا گەلەی بۆ دەرمانی لووپوس بە کار دەھێنرێن، بە تایبەت کۆرتیکۆسترۆیید، دەبنە ھۆی زەرەرمەندی [[کۆئەندامی سووڕان]] و لە ئاکامدا [[جەڵدەی دڵ]] و شتی وا دەبنە ھۆی گیان لەدەستدانی مرۆڤ.
ھەندێ جار لووپوس لە تەمەنی منداڵیدا دەردەکەوێت، لە نێوان ٣ ھەتا ١٥ ساڵیدا کە کچان ٤جار زۆرتر لە کوڕان تووشی دەبن. لە منداڵاندا نیشانەکانی لووپوس زۆرتر سووربوونی گۆنا و [[فۆتۆسێنسیڤیتی]]ە.<ref>James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology. (10th ed.). Saunders. ISBN 0-7216-2921-0.</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references/>
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری|ژینناسی}}
{{پۆلی کۆمنز|Systemic lupus erythematosus}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
awryarzgjnw3dw9o4jnrkijhem8q6uz
نەرمیی ئێسک
0
75800
1684172
1519120
2026-10-09T01:39:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684172
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەرمیی ئێسک''' یان '''ئۆستیۆماڵاسی''' نەرمبوونی ئێسکەکانە بەھۆی لاوازیی دۆخی مینرالیزاسیۆن یان نەبوونی پێویستی ڤیتامینەکان و ماددەکان <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Osteomalacia - Symptoms and causes|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/osteomalacia/symptoms-causes/syc-20355514|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Mayo Clinic|زمان=en}}</ref>([[فۆسفۆر]] و [[کەلسیۆم]]) یان ھەڵمژرانی مینرالەکانی بەھۆی چەندین حاڵەتی [[نەخۆشی]]یەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/osteomalacia |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131021113852/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/osteomalacia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references/>
{{پزیشکی-کۆڵکە}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ڤیتامین]]
[[پۆل:ڤیتامین دی]]
o1mk25cgvw3pvg3qznrqa9i8l4xtg6n
نەخۆشیی بەھجەت
0
75803
1684134
1519093
2026-10-09T01:33:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684134
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Behcets disease.jpg|وێنۆک|برینی زار (دەم) لە کەسێکی تووش بوو بە نەخۆشیی بەھجەت]]
'''نەخۆشیی بەھجەت''' حاڵەتی ھێرشکردنی [[کۆئەندامی بەرگری]]ی لەشی مرۆڤە بۆ سەر [[ڕەگ|ڕەگەکان]] کە دەبێتە ھۆی [[ڤەسکولیتیس]].
== سەرچاوەکان ==
<references/>
{{پزیشکی-کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Behçet's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ھەوکردنەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
[[پۆل:کۆنیشانەکان]]
6moohj1wfystuk4f9qybsa1yq0qm74z
1684297
1684134
2026-10-09T09:07:29Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684297
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Behcets disease.jpg|وێنۆک|برینی زار (دەم) لە کەسێکی تووش بوو بە نەخۆشیی بەھجەت]]
'''نەخۆشیی بەھجەت''' حاڵەتی ھێرشکردنی [[کۆئەندامی بەرگری]]ی لەشی مرۆڤە بۆ سەر [[ڕەگ|ڕەگەکان]] کە دەبێتە ھۆی [[ڤەسکولیتیس]].
== سەرچاوەکان ==
<references/>
{{پزیشکی-کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Behçet's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ھەوکردنەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
[[پۆل:کۆنیشانەکان]]
[[پۆل:حاڵەتە دەگمەنەکان]]
qihbfl5irmdgveud5oyk2h0uc17yzxs
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)
4
90420
1684129
1683288
2026-10-09T00:04:42Z
CdRBot
8950
Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا ***
1684129
wikitext
text/x-wiki
<div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;">
<center>
پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە).
ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]]
'''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''
{|
|- style="vertical-align:text-top;"
|
{| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;"
|-
! زنجیرە
|-
| ١
|-
| ٢
|-
| ٣
|-
| ٤
|-
| ٥
|-
| ٦
|-
| ٧
|-
| ٨
|-
| ٩
|-
| ١٠
|-
| ١١
|-
| ١٢
|-
| ١٣
|-
| ١٤
|-
| ١٥
|-
| ١٦
|-
| ١٧
|-
| ١٨
|-
| ١٩
|-
| ٢٠
|-
| ٢١
|-
| ٢٢
|-
| ٢٣
|-
| ٢٤
|-
| ٢٥
|-
| ٢٦
|-
| ٢٧
|-
| ٢٨
|-
| ٢٩
|-
| ٣٠
|-
| ٣١
|-
| ٣٢
|-
| ٣٣
|-
| ٣٤
|-
| ٣٥
|-
| ٣٦
|-
| ٣٧
|-
| ٣٨
|-
| ٣٩
|-
| ٤٠
|-
| ٤١
|-
| ٤٢
|-
| ٤٣
|-
| ٤٤
|-
| ٤٥
|-
| ٤٦
|-
| ٤٧
|-
| ٤٨
|-
| ٤٩
|-
| ٥٠
|-
| ٥١
|-
| ٥٢
|-
| ٥٣
|-
| ٥٤
|-
| ٥٥
|-
| ٥٦
|-
| ٥٧
|-
| ٥٨
|-
| ٥٩
|-
| ٦٠
|-
| ٦١
|-
| ٦٢
|-
| ٦٣
|-
| ٦٤
|-
| ٦٥
|-
| ٦٦
|-
| ٦٧
|-
| ٦٨
|-
| ٦٩
|-
| ٧٠
|-
| ٧١
|-
| ٧٢
|-
| ٧٣
|-
| ٧٤
|-
| ٧٥
|-
| ٧٦
|-
| ٧٧
|-
| ٧٨
|-
| ٧٩
|-
| ٨٠
|-
| ٨١
|-
| ٨٢
|-
| ٨٣
|-
| ٨٤
|-
| ٨٥
|-
| ٨٦
|-
| ٨٧
|-
| ٨٨
|-
| ٨٩
|-
| ٩٠
|-
| ٩١
|-
| ٩٢
|-
| ٩٣
|-
| ٩٤
|-
| ٩٥
|-
| ٩٦
|-
| ٩٧
|-
| ٩٨
|-
| ٩٩
|-
| ١٠٠
|}
|
{| class="wikitable"
!بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان
|-
| [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨
|-
| [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣
|-
| [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧
|-
| [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦
|-
| [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢
|-
| [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥
|-
| [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١
|-
| [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨
|-
| [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧
|-
| [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤
|-
| [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨
|-
| [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣
|-
| [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠
|-
| [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠
|-
| [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١
|-
| [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨
|-
| [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣
|-
| [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣
|-
| [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠
|-
| [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١
|-
| [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠
|-
| [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥
|-
| [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١
|-
| [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٢
|-
| [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦
|-
| [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢
|-
| [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠
|-
| [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩
|-
| [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤
|-
| [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦
|-
| [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧
|-
| [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧
|-
| [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦
|-
| [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١
|-
| [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣
|-
| [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١
|-
| [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٠
|-
| [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢
|-
| [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣
|-
| [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١
|-
| [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥
|-
| [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤
|-
| [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩
|-
| [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢
|-
| [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥
|-
| [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢
|-
| [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢
|-
| [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩
|-
| [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥
|-
| [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢
|-
| [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢
|-
| [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢١٠
|-
| [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١
|-
| [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦
|-
| [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠
|-
| [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩
|-
| [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٩
|-
| [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤
|-
| [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣
|-
| [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥
|-
| [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١
|-
| [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩
|-
| [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢
|-
| [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧
|-
| [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦
|-
| [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠
|-
| [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨
|-
| [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧
|-
| [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥
|-
| [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤
|-
| [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣
|-
| [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١
|-
| [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١
|-
| [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨
|-
| [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣
|-
| [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣
|-
| [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١
|-
| [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١
|-
| [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩
|-
| [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩
|-
| [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨
|-
| [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤
|-
| [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠
|-
| [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥
|-
| [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥
|-
| [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١
|-
| [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨
|-
| [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥
|-
| [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١
|-
| [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤
|-
| [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١
|-
| [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠
|-
| [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨
|-
| [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣
|-
| [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣
|-
| [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠
|-
| [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٧
|-
| [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦
|}
</center>
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
</div>
4yr87kdgo6owyvttgkrojd34w45zicb
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان
4
90421
1684130
1683289
2026-10-09T00:04:52Z
CdRBot
8950
Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا ***
1684130
wikitext
text/x-wiki
<div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;">
<center>
پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت).
ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]]
'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''
</center>
{|
|- style="vertical-align:text-top;"
|
{| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;"
|-
! زنجیرە
|-
| ١
|-
| ٢
|-
| ٣
|-
| ٤
|-
| ٥
|-
| ٦
|-
| ٧
|-
| ٨
|-
| ٩
|-
| ١٠
|-
| ١١
|-
| ١٢
|-
| ١٣
|-
| ١٤
|-
| ١٥
|-
| ١٦
|-
| ١٧
|-
| ١٨
|-
| ١٩
|-
| ٢٠
|-
| ٢١
|-
| ٢٢
|-
| ٢٣
|-
| ٢٤
|-
| ٢٥
|-
| ٢٦
|-
| ٢٧
|-
| ٢٨
|-
| ٢٩
|-
| ٣٠
|-
| ٣١
|-
| ٣٢
|-
| ٣٣
|-
| ٣٤
|-
| ٣٥
|-
| ٣٦
|-
| ٣٧
|-
| ٣٨
|-
| ٣٩
|-
| ٤٠
|-
| ٤١
|-
| ٤٢
|-
| ٤٣
|-
| ٤٤
|-
| ٤٥
|-
| ٤٦
|-
| ٤٧
|-
| ٤٨
|-
| ٤٩
|-
| ٥٠
|-
| ٥١
|-
| ٥٢
|-
| ٥٣
|-
| ٥٤
|-
| ٥٥
|-
| ٥٦
|-
| ٥٧
|-
| ٥٨
|-
| ٥٩
|-
| ٦٠
|-
| ٦١
|-
| ٦٢
|-
| ٦٣
|-
| ٦٤
|-
| ٦٥
|-
| ٦٦
|-
| ٦٧
|-
| ٦٨
|-
| ٦٩
|-
| ٧٠
|-
| ٧١
|-
| ٧٢
|-
| ٧٣
|-
| ٧٤
|-
| ٧٥
|-
| ٧٦
|-
| ٧٧
|-
| ٧٨
|-
| ٧٩
|-
| ٨٠
|-
| ٨١
|-
| ٨٢
|-
| ٨٣
|-
| ٨٤
|-
| ٨٥
|-
| ٨٦
|-
| ٨٧
|-
| ٨٨
|-
| ٨٩
|-
| ٩٠
|-
| ٩١
|-
| ٩٢
|-
| ٩٣
|-
| ٩٤
|-
| ٩٥
|-
| ٩٦
|-
| ٩٧
|-
| ٩٨
|-
| ٩٩
|-
| ١٠٠
|}
|
{| class="wikitable sortable"
!style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە
|-
| [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢
|-
| [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤
|-
| [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣
|-
| [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١
|-
| [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ || ٠ || ٠ || ٧٤٨ || ١٠٥ || ٢
|-
| [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١
|-
| [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤
|-
| [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧
|-
| [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٢ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢
|-
| [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣
|-
| [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٠ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢ || ٩٦ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢١٠ || ٨ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٩ || ٢٣ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨
|-
| [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١
|-
| [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢
|-
| [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٧ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١
|-
| [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠
|-
| [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠
|}
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
</div>
5n51hto2lo9y4rwvwpnl2sei3s9cnbb
نەسیرەددینی تووسی
0
91925
1684211
1519175
2026-10-09T04:38:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، شیعە-کۆلکە)
1684211
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''محەممەد کوڕی محەممەد کوڕی حەسەن تووسی''' (بە [[زمانی فارسی]]: محمد بن محمد بن الحسن الطوسی) (لەدایکبوون: [[١٨ی شوبات]]ی ١٢٠١ لە تووس، [[خۆراسان]] - مردن: [[٢٦ی حوزەیران]]ی ١٢٧٤ لە [[بەغداد]]، [[عێراق]]) زانا و فەیلەسووف و بیرکاریزانێکی موسوڵمانی فارس بوو.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/610583/Nasir-al-Din-al-Tusi</ref>
== پەراوێزەکان ==
<references/>
{{زانایانی عەرەب و موسوڵمانان}}
{{بیرکاری ئیسلامی}}
{{پۆلی کۆمنز|Nasir al-Din Tusi}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ئیسلام|شیعە|فڕینی بۆشایی|ماتماتیک|پزیشکی|گەردوون|زانست|نژیاروانی|فەلسەفە|نووسین}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
{{شیعە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٠١]]
[[پۆل:مردووانی ١٢٧٤]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٣یەم]]
[[پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام]]
[[پۆل:شیعە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست]]
[[پۆل:فەیلەسووفە فارسەکانی سەدەکانی ناوەڕاست]]
[[پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان]]
[[پۆل:خەڵکی مەشھەد]]
bug9hluzmrkobvz6sy3odwt61mr8vky
شوقە
0
101538
1683875
1682843
2026-10-08T20:12:56Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683875
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Apartment block on side street.JPG|300px|وێنۆک|ئەپارتمانێک لە وڵاتی چین]]
'''ئەپارتمان'''، '''شوقە'''، '''وارخان''' (بە [[ئینگلیسی|ئینگلیزی]]: Apartment) بریتییە لە بینایەکی چەن نھۆمی بە چەند چاوە خانووی لێک جیاوازەوە.<ref>[[فەرھەنگی فارسی-کوردی زانستگای کوردستان]]</ref> ھەروەھا بە ھەرکام لەو چاوە خانووانەش دەگوترێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fa.wikipedia.org/wiki/آپارتمان |سەردێڕ=ویکی فارسی |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140407061300/http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی نیسانی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{پەراوێز}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Apartment buildings}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی}}
[[پۆل:شوقە]]
hx7dfpezv6f0ygp4ny11aj25imhg9r9
بۆب ڕۆس
0
101584
1683973
1680774
2026-10-08T20:44:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683973
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس-کەسایەتی}}
[[پەڕگە:Bob at Easel.jpg|چەپ|200px|وێنۆک|بۆب ڕۆس]]
'''ڕۆبێرت نۆرمان ڕۆس''' ({{بە ئینگلیزی|Robert Norman Ross}}؛ ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٢ – ٤ی تەممووزی ساڵی ١٩٩٥) [[وێنەکێشی|وێنەکێشێکی]] ئەمریکی بوو، فێرکاری ھونەر بوو، ئەو ناسراوترین کەس بوو لە بەرھەمھێنانی [[وێنەی سروشت]] و [[چێژ]] وەرگرتن لە [[وێنەکێشی|وێنەکێشان]]، بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی لەسەر [[پی بی ئێس]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[کەنەدا]] و [[ئەورووپا]] پێشکەشکرد.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Bob Ross|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bob_Ross&oldid=1040962082|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Bob Ross|بۆب ڕۆس}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئینتەرنێت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فلۆریدا]]
[[پۆل:ئەمریکییە وێنەکێشەکانی سرووشت]]
[[پۆل:کوڕە وێنەکێشە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:کەسایەتییە تەلەفزیۆنییەکانی فلۆریدا]]
[[پۆل:نیگارکێشە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
4h31zj1haqokp5uvg5vu7pb7s5fls0j
بێر گریلز
0
102118
1683937
1681349
2026-10-08T20:37:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}
1683937
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{کەسایەتی
| ناو = بێر گریلز
| وێنە = Coventry_Scouts_groups_have_a_visit_from_Bear_Grylls.jpg|بێر گڕیڵس چاوپێککەوتن دەکا لەگەڵ گرووپی دێدەوانی کەڤنترای،تشرینی یەکەمی ٢٠١٢
| قەبارەی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون = ئێدوارد مایک گڕیڵس
| شوێنی لەدایکبوون [[بەڕیتانیا]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٧ی حوزەیرانی ١٩٧٤ (تەمەن ٤۷).
| ڕێکەوتی مردن
| شوێنی مردن
| هۆکاری مردن =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =
| نیشتەجێ = باکووری [[وێڵز]]، [[بەڕیتانیا]]
| نەتەوە = [[ئینگلیز]]
| هاووڵاتی = [[بەڕیتانی]]
| ڕادەی خوێندەواری =
| پیشە =[[سەرکێشی]]<br />[[نووسەر]]<br />[[پێشکەشکاری تەلەڤزیۆنیی]]
| ساڵانی چالاکی =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| ناسراو بە هۆی =
| سەرناو =
| حیزب =
| ئایین =
| هاوسەر = [[شارا کانینگز نایت]]
| یار =
| منداڵەکان =جێسی<br />ماردمادۆک<br />هەکڵبێری
| خەڵاتەکان =
| دایباب = بەڕێز مایکڵ گڕیڵس<ref>خاتوو گریڵس<ref>ناوی تەواوی بریتییە لە؛ ئێنی سارا فۆرد، هۆکاری بانگکردنی بەم شێوە، بۆ شێوازی ناولێنانە لە وڵاتی بەڕێتانیا، کە نازناوی مێرد، دەچێتە سەر نازناوی ژنەکەی</ref>
| ئیمزا =
| ماڵپەڕ = http://www.beargrylls.com
}}
'''ئێدوارد مایکڵ ''(بێر)'' گریلز''', (لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ١٩٧٤)، سەرکێشێکی بەڕیتانییە، نووسەر و پێشکەشکاری تەلەڤزیۆنییشە. ناسراوترین بەرنامەی تەلەڤزیۆنیی ئەو [[مرۆڤ بەرامبەر. سروشت]]ـیە. کە بەرنامەکی تەلەڤزیۆنیی بوو لە کەناڵی دیسکەڤەری (٢٠٠٦ تا ٢٠١١)،زیاتر بە Born Survivor یان Bear Grylls واتە گریلسی ورچ ناسراوە ئەو بەرنامە لە بەریتانیا،ئەم پیاوە لە چەندین بیابانی چۆل و ناوچە شاخویە مەترسیدارەکان زنجیرە بەرنامەکانی تۆمار کردوە لە بەریتانیا و ئەمریکا.
لە سالی ٢٠٠٩ گریلس وەک گەنجترین سەرۆک دێدەوان(گەریدە) دەست نیشان کرا کە تەمەنی ٣٥ ساڵ بوو.
دوای جێهێشتنی قوتابخانە،گریلس بریاری دا بۆ ماوەیەک بچێتە ناو سوپای هیندستان وە سەرکەوت بۆ سەر چیای هیمالایا لە [[سیکیم]] و وە بانگالی رۆژاڤا،لە ئەنجامدا گریلس پەیوەندی کرد بە سوپای هەرێمی،ئەوەش دوای هەلبژاردن دێت.وە دوای وەک سەبازی یەدەگ لە SAS (هێزی خزمەتی ئاسمانی)خزمەتی کرد بۆ ماوەی سێ سال تا ١٩٩٧.'
گریلس لە سالی ١٩٩٦ روداوێکی ناخۆشی بەسەر هات لە زامبیا، ئەویش تێکچونی پەرەشوتەکەی بوو کە ٤،٩٠٠ مەتر لە ئاسمانەوە بەرز بوو.کە بێبەختانە گریلس لەسەر پشت بە ئەرز کەوتو ٣ بربرەی پشتی شکا،لە دوای ئەو رودایە گریلس وتی:دەبوایە من پەرەشوتەکەم بریباو خۆم رزگار کردبا بەلام وامزای کاتم هەیە بۆ چارەسەر کردنی کێشەکە.
لە ١٦ مایسی ١٩٩٨ گریلس خەونی مندالی بەدیهات ئەویش سەرکەوت بو بۆ سەر چیای ئەڤەرێست.
==بەستەرەکان==
* [[مرۆڤ بەرامبەر. سروشت]]
==ژێدەرەکان==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Bear_Grylls ویکیپیدیای ئینگلیزی.]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|چیاکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Bear Grylls}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{چیاکان-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز]]
[[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەفسەرانی نیشانی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی]]
huexze07cmucqtj4nhnm0yg0unm3p5w
وتووێژ:دەستپێک
1
102190
1684351
1659358
2026-10-09T11:07:22Z
PROFISOR123
79588
/* نیشانەکانی ڕۆژی قیامەت */ بەشی نوێ
1684351
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = وتووێژ:دەستپێک/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(30d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 100K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ|وتووێژ:دەستپێک}}
|minthreadslefnthreadstoarchive = 1
}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە -->
{{چینی ناوەند}}
{{کۆتایی}}
{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}
{{ئەرشیڤەکان}}
english [[تایبەت:بەشدارییەکان/~2026-15889-55|~2026-15889-55]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:~2026-15889-55|talk]]) ١٩:٢٤، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== یوسف ئەحمەد ==
رۆژنامەڤان و میدیاکار یوسف ئەحمەد - سمکۆ
ل ساڵا ١٩٨٨ێ ل گوندێ رەزیکێ یێ سەر ب دەڤەرا بەرێگارێ ڤە ژدایکبوویە .
دەربەدەریێن سەردەستێ رژێما بەعس دیتینە و ئاوارەیی ئیرانێ بوویە و چەندین جاران ژی ل ناڤخۆ دەربەدەر بوویە.
ماوەیەکی ل سەرسنگ پاشی زاخۆ و پاشی دهۆکێ و پاشی هەولێرێ ژیایە.
دەرچوویێ پەیمانگەها تەکنیکی یا هەولێرێ یە بەشێ رادیۆی و تەلەفزیون و پاشی ژی کۆلیژا میدیا ل زانینگەها هەولیر یا پۆلیتەکنیک ب دوماهیک ئینایە.
ل گەل ب دەهان رێکخراو و سازیێن سڤیل NGO کرییە.
ل سالا ٢٠٠٧ێ دەست ب کارێ راگەهاندنێ کرییە.
ل ب دەهان دەزگەهێن میدیایی کارکرییە یان بەرهەمێن وی بەڵاڤکرینە، بۆ نموونە رۆژناما گەشبین یا ئەلکترۆنی، گۆڤارا ڤایە، رۆژناما کوردستان یا ئەلکترۆنی،گۆڤاتا ڤەژەن، رۆژناما ئەڤرۆ، زاگرۆس TV، رووداو تیڤی و رۆژاناما رووداو، رادیۆیا رووداو، وارتیڤی.
مامۆستایێ راگەهاندنێ بوویە ل پەیمانگەها تەکنیکی دهۆک و کولیژا تەکنیکی دهۆک و پەیمانگەها ڤیا یا نەحکومی.
دەستەکێ باش نڤێسینی هەیە، بدەهان گۆتار و راپۆرتێن جودا جودا نڤیسینە.
پەرتووکێن وی:
رێبەرێ پڕۆدیۆسەرێ نووچەیان و بەڕنامان.
رێڤەبەرێ پەیامنێرێ مەیدانی.
[[بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== بەشى ھەواڵەکان ==
بەرێزان پێم وایە بەشى ھەواڵەکان بێتە سەرەوە تەنیش وتارى ھەڵبژێردراو زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٤٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== نیشانەکانی ڕۆژی قیامەت ==
نیشانەکانی ڕۆژی قیامەت ئەونیشانان کەموسوڵمانەکان باوەڕیان پێیهەیە [[بەکارھێنەر:PROFISOR123|PROFISOR123]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:PROFISOR123|لێدوان]]) ١١:٠٧، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
kceyvr2g3g8eny6ggwqb1s8o0iz9pmj
1684354
1684351
2026-10-09T11:16:07Z
PROFISOR123
79588
1684354
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = وتووێژ:دەستپێک/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(30d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 100K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ|وتووێژ:دەستپێک}}
|minthreadslefnthreadstoarchive = 1
}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە -->
{{چینی ناوەند}}
{{کۆتایی}}
{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}
{{ئەرشیڤەکان}}
english [[تایبەت:بەشدارییەکان/~2026-15889-55|~2026-15889-55]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:~2026-15889-55|talk]]) ١٩:٢٤، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== یوسف ئەحمەد ==
رۆژنامەڤان و میدیاکار یوسف ئەحمەد - سمکۆ
ل ساڵا ١٩٨٨ێ ل گوندێ رەزیکێ یێ سەر ب دەڤەرا بەرێگارێ ڤە ژدایکبوویە .
دەربەدەریێن سەردەستێ رژێما بەعس دیتینە و ئاوارەیی ئیرانێ بوویە و چەندین جاران ژی ل ناڤخۆ دەربەدەر بوویە.
ماوەیەکی ل سەرسنگ پاشی زاخۆ و پاشی دهۆکێ و پاشی هەولێرێ ژیایە.
دەرچوویێ پەیمانگەها تەکنیکی یا هەولێرێ یە بەشێ رادیۆی و تەلەفزیون و پاشی ژی کۆلیژا میدیا ل زانینگەها هەولیر یا پۆلیتەکنیک ب دوماهیک ئینایە.
ل گەل ب دەهان رێکخراو و سازیێن سڤیل NGO کرییە.
ل سالا ٢٠٠٧ێ دەست ب کارێ راگەهاندنێ کرییە.
ل ب دەهان دەزگەهێن میدیایی کارکرییە یان بەرهەمێن وی بەڵاڤکرینە، بۆ نموونە رۆژناما گەشبین یا ئەلکترۆنی، گۆڤارا ڤایە، رۆژناما کوردستان یا ئەلکترۆنی،گۆڤاتا ڤەژەن، رۆژناما ئەڤرۆ، زاگرۆس TV، رووداو تیڤی و رۆژاناما رووداو، رادیۆیا رووداو، وارتیڤی.
مامۆستایێ راگەهاندنێ بوویە ل پەیمانگەها تەکنیکی دهۆک و کولیژا تەکنیکی دهۆک و پەیمانگەها ڤیا یا نەحکومی.
دەستەکێ باش نڤێسینی هەیە، بدەهان گۆتار و راپۆرتێن جودا جودا نڤیسینە.
پەرتووکێن وی:
رێبەرێ پڕۆدیۆسەرێ نووچەیان و بەڕنامان.
رێڤەبەرێ پەیامنێرێ مەیدانی.
[[بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== بەشى ھەواڵەکان ==
بەرێزان پێم وایە بەشى ھەواڵەکان بێتە سەرەوە تەنیش وتارى ھەڵبژێردراو زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٤٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
dsjjcqbfkj8edvkw9v0tw0joxb6foym
1684361
1684354
2026-10-09T11:24:03Z
PROFISOR123
79588
/* بەشى ھەواڵەکان */ وەڵامدانەوە
1684361
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = وتووێژ:دەستپێک/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(30d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 100K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ|وتووێژ:دەستپێک}}
|minthreadslefnthreadstoarchive = 1
}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە -->
{{چینی ناوەند}}
{{کۆتایی}}
{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}
{{ئەرشیڤەکان}}
english [[تایبەت:بەشدارییەکان/~2026-15889-55|~2026-15889-55]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:~2026-15889-55|talk]]) ١٩:٢٤، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== یوسف ئەحمەد ==
رۆژنامەڤان و میدیاکار یوسف ئەحمەد - سمکۆ
ل ساڵا ١٩٨٨ێ ل گوندێ رەزیکێ یێ سەر ب دەڤەرا بەرێگارێ ڤە ژدایکبوویە .
دەربەدەریێن سەردەستێ رژێما بەعس دیتینە و ئاوارەیی ئیرانێ بوویە و چەندین جاران ژی ل ناڤخۆ دەربەدەر بوویە.
ماوەیەکی ل سەرسنگ پاشی زاخۆ و پاشی دهۆکێ و پاشی هەولێرێ ژیایە.
دەرچوویێ پەیمانگەها تەکنیکی یا هەولێرێ یە بەشێ رادیۆی و تەلەفزیون و پاشی ژی کۆلیژا میدیا ل زانینگەها هەولیر یا پۆلیتەکنیک ب دوماهیک ئینایە.
ل گەل ب دەهان رێکخراو و سازیێن سڤیل NGO کرییە.
ل سالا ٢٠٠٧ێ دەست ب کارێ راگەهاندنێ کرییە.
ل ب دەهان دەزگەهێن میدیایی کارکرییە یان بەرهەمێن وی بەڵاڤکرینە، بۆ نموونە رۆژناما گەشبین یا ئەلکترۆنی، گۆڤارا ڤایە، رۆژناما کوردستان یا ئەلکترۆنی،گۆڤاتا ڤەژەن، رۆژناما ئەڤرۆ، زاگرۆس TV، رووداو تیڤی و رۆژاناما رووداو، رادیۆیا رووداو، وارتیڤی.
مامۆستایێ راگەهاندنێ بوویە ل پەیمانگەها تەکنیکی دهۆک و کولیژا تەکنیکی دهۆک و پەیمانگەها ڤیا یا نەحکومی.
دەستەکێ باش نڤێسینی هەیە، بدەهان گۆتار و راپۆرتێن جودا جودا نڤیسینە.
پەرتووکێن وی:
رێبەرێ پڕۆدیۆسەرێ نووچەیان و بەڕنامان.
رێڤەبەرێ پەیامنێرێ مەیدانی.
[[بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:یوسف ئەحمەد - سمکۆ - یوسف سمکۆ|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== بەشى ھەواڵەکان ==
بەرێزان پێم وایە بەشى ھەواڵەکان بێتە سەرەوە تەنیش وتارى ھەڵبژێردراو زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٤٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:چۆن بابتێک یان وتووێژێک دانێم بۆبڵاوکردنەوە [[بەکارھێنەر:PROFISOR123|PROFISOR123]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:PROFISOR123|لێدوان]]) ١١:٢٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
0k3xiw7we3qzmwiqzplhuxt1qbsvldt
نەوید زەردی
0
102208
1684253
1578069
2026-10-09T07:37:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684253
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| image = Navid Zardi.PNG
| background = solo_singer
| birth_name = نەوید زەردی
| alias =
| birth_place =[[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستان]]
| nationality =[[کورد]]
| instrument =
| پاپ، ڕاک، ھیپ ھۆپ
| years_active = ٢٠٠٤–ئێستا
| associated_acts =
| https://soundcloud.com/NavidZardi|website=https://soundcloud.com/NavidZardi}}
'''نەوید زەردی''' گۆرانیبێژێکی کوردە. لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە دەستی بە کاری ھونەری کردووە، کە ھەتا ئێستا چەندین ئەڵبۆم و تاکە مۆسیقای بڵاو کردووەتەوە و لە جۆرەکانی [[پاپ]]، [[ڕۆک]] و [[ھیپ ھۆپ]] بەرھەمەکانی بڵاو دەکاتەوە.
== ژیاننامه و بهرههمهکانی ==
نەوید زەردی لە [[مەھاباد]] لە [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] له دایکبووە و له ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ بنەماڵەکەی ڕوویان کردە وڵاتی [[ئاڵمانیا]] و لە شاری [[دوسلدۆرف]] نیشتەجێبوو. ھەر لەوێ لەگەڵ [[شاھین نەجەفی]] ھونەرمەندی ناسراو و بەتوانای [[گیلەک]]ی [[ئێران]]ی ئاشنابوو و چەند کاری زۆر سەرکەوتوویان بەیەکەوە تۆمارکرد. یەکێ لەوان لە کاتی ئاڵۆزییەکانی ساڵی ١٣٨٨ی [[ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی|ھەتاوی]] [[ئێران]] و دوای کوژرانی خوێندکاری [[کورد]]، [[سانع ژاڵە]] بوو و ھەروەھا ٢ بەرھەمی تر بە ناوەکانی (جون فهدا و پیشێ قازی و مەعەلەق بازی).
ھەروەھا ئەو دوو ھونەرمەندە بە ھاوکاری یەکتر توورێکی کۆنسێرتیان ساز کرد و لە چەندەھا وڵات گۆرانیان بۆ ھاندەرانیان وت.
نەوید لە ساڵی ٢٠١١دا ئەلبومێکی نوێی بڵاوکردەوە بە ناوی [[ڕێگا (ئەلبوم)|ڕێگا]] کە یەکەم ئەلبومی فەرمیی [[ھیپ ھۆپ]]ی [[کوردی]] بوو، ئەو ئەلبومە دەنگدانەوەیەکی یەکجار باشی ھەبوو و یەکێ لە گۆرانییەکانی بە ناو ''دەنگی باران'' کە کارێکی دووانە بوو لەگەڵ ھونەرمەند [[تارا جاف]] کرا بە کلیپ، جێگای ئاماژەیە گشت ھۆنراوەکانی ئەلبومی ڕێگا؛ [[ھۆنراوە]]ی نەوید بوون.
لە ساڵی ٢٠١٢ دا ئەلبومێکی لە ستایلی [[پاپ]]دا خستەڕوو بە ناوی [[ژیانەوە (ئەلبوم)|ژیانەوە]]، کە بەناوبانگترین گۆرانیی ئەو ئەلبومە [[گۆرانی]]ی '''[[ئازیزەکەم (گۆرانی)|ئازیزەکەم]]''' بوو کە ھۆنراوەی [[خاڵە قازی]]ە و ھەروەھا ئەو کارە دووانەیەک بوو لەگەڵ ھونەرمەند ژیوار.
ھۆنراوەکانی ئەلبومی [[ژیانەوە (ئەلبوم)|ژیانەوە]] شاعیران: خاڵە قازی، [[سیمین چایچی]]، ناسر حیسامی و نەوید زەردی بوون.
ئەلبومی '''ڕێگا''' لەسەر ئینتەرنێت ١١٠٬٠٠٠ جار و ئەلبومی '''ژیانەوە''' ١٦٠٬٠٠٠ جار داگیران.
== گۆرانییەکان ==
'''[[ڕێگا (ئەلبوم)|ئەلبومی ڕێگا]]'''
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ!! ناو!! زمان!! ستایل!! ئەلبوم!! ماوە!!مۆسیقاژەن
|-
| ٢٠١٠ || دوعا || کوردی || ھیپ ھۆپ ||ڕێگا||٥:٠٠||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || کوردستان || کوردی || ھیپ ھۆپ ||ڕێگا || ٤:٠٨||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || ڕێگا || کوردی || ھیپ ھۆپ ||ڕێگا ||٤:٠١||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || پێی بڵێن || کوردی || ھیپ ھۆپ ||ڕێگا|| ٠٢:٥٤||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || دەنگی باران || کوردی || ھیپ ھۆپ || ڕێگا || ٤:١١ ||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || ژن ||کوردی ||ھیپ ھۆپ ||ڕێگا ||٥:٢٣||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || یادی تۆ || کوردی ||ھیپ ھۆپ ||ڕێگا||٢:٥١||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || ئەوشەو ||کوردی ||| ھیپ ھۆپ || ڕێگا ||٣:٣٠ ||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || من و تۆ ||کوردی||ھیپ ھۆپ ||ڕێگا||٣:٢٥||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || مەبەست ||کوردی||ھیپ ھۆپ ||ڕێگا||٣:٤٠||مەجید کازمی
|-
|}
'''[[ژیانەوە (ئەلبوم)|ئەلبومی ژیانەوە]]'''
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ!! ناو!! زمان!! ستایل!! ئەلبوم!! ماوە!! مۆسیقاژەن
|-
| ٢٠١٠ || باوەڕ مەکە ||کوردی|| پاپ||ژیانەوە||٣:٢٠||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || ئازیزەکەم || کوردی|| پاپ || ژیانەوە || ٣:٥٦||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || خاتراتی من || کوردی|| پاپ || ژیانەوە ||٤:١٢||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || لەبەر تۆ ||کوردی|| پاپ || ژیانەوە|| ٣:٢٠||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || مەپرسە || کوردی|| پاپ || ژیانەوە || ٤:١٠ ||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || مەھاباد ||کوردی|| پاپ ||ژیانەوە ||٤:٠٣||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || شەوێکی خۆش || کوردی|| پاپ ||ژیانەوە||٣:٢٣||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || چاوەڕێ ||کوردی|| پاپ || ژیانەوە ||٣:٥٢ ||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || خۆشتم گەرەکە ||کوردی|| پاپ||ژیانەوە||٣:٢٩||مەجید کازمی
|-
| ٢٠١٠ || حەسرەت ||کوردی|| پاپ||ژیانەوە||٣:١٨||مەجید کازمی
|-
|}
'''تاکە گۆرانییەکان'''
{| class="wikitable"
|-
! گۆرانیبێژ!! ناوی!! زمان!! ماوە!! مۆسیقاژەن
|-
| نەوید زەردی|| زندگی مثلە ||فارسی||٣:٣٦||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| نقطە چین ||فارسی||٣:٥٣||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| خۆت ببینەوە ||کوردی||٢:٥٤||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| امواج نا امید ||فارسی||٣:٤٨||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| کابوس ||فارسی||٤:٢٣||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| دەنگی باران ||کوردی||٤:٥١||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| سازی ناساز ||کوردی||٦:٠٠||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| خار ||کوردی||٤:٠٠||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی|| بە جێم مەھێڵە ||کوردی||٤:١٧||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی || فەرموو دڵم<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdbeat.org/music/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88-%D8%AF%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%DB%8C-navid-zardi-farmu-dlm/|سەردێڕ=نەوید زەردی – فەرموو دڵم|بڵاوکەرەوە=kurdbeat|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909220956/https://kurdbeat.org/music/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88-%D8%AF%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%DB%8C-navid-zardi-farmu-dlm/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٣:١٤||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی || بەھانە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jenyar.com/ku/songs/bahana-3|سەردێڕ=داگرتنی گۆرانی بەھانە بە دەنگی نەوید زەردی|بڵاوکەرەوە=jenyar|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909220954/http://www.jenyar.com/ku/songs/bahana-3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٢:٤٨||
|-
| نەوید زەردی و [[خەتەر]]|| بایدە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jenyar.com/ku/songs/bayda-2|سەردێڕ=داگرتنی گۆرانی بایدە بە دەنگی نەوید زەردی و خەتەر|بڵاوکەرەوە=jenyar|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909221000/http://www.jenyar.com/ku/songs/bayda-2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٢:٥٨||
|-
| نەوید زەردی || بێ دڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jenyar.com/ku/songs/be-dl|سەردێڕ=داگرتنی گۆرانی بێ دڵ بە دەنگی نەوید زەردی|بڵاوکەرەوە=jenyar|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909220958/http://www.jenyar.com/ku/songs/be-dl|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٢:٢٦||
|-
| نەوید زەردی و [[شاناز]]|| شەرم مەکە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jenyar.com/ku/songs/sharm-maka-2|سەردێڕ=داگرتنی گۆرانی شەرم مەکە بە دەنگی نەوید زەردی و شاناز|بڵاوکەرەوە=jenyar|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909220955/http://www.jenyar.com/ku/songs/sharm-maka-2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٣:٥٢||مەجید کازمی
|-
| نەوید زەردی و [[شاناز]]|| کوردە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://isongs.ir/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87/|سەردێڕ=نەوید زەردی و شاناز – کوردە|بڵاوکەرەوە=isongs|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909220955/https://isongs.ir/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||کوردی||٣:٤٥||
|-
| نەوید زەردی و [[گیمز]]|| پۆز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/09092021|سەردێڕ=نەڤید زەردی ئەمشەو نوێترین بەرھەمی بڵاودەکاتەوە|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> ||کوردی و [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]||٣:٥٤||
|-
|نەوید زەردی
|شیرینە
|کوردی
|٤:٤٥
|-
|نەوید زەردی
|بادینی بێژی
|کوردی
|٣:٢٤
|
|-
|نەوید زەردی
|جەژنە
|کوردی
|٤:٠٨
|
|-
|نەوید زەردی و [[ئینسا]]
|کاڵێ
|کوردی و [[زمانی ئەلبانی|ئەلبانی]]
|
|
|-
|نەوید زەردی و [[ئارش (گۆرانیبێژ)|ئارش]]
|بۆمبێ
|کوردی و [[زمانی فارسی|فارسی]]
|٢:٢٢
|
|-
|نەوید زەردی
|وەرە دەرێ
|کوردی
|
|
|-
|نەوید زەردی
|فریاد کن (ھاوار کە)
|فارسی و کوردی
|
|
|}
ھەروەک لەو ھێلکاریەی سەرەوەدا دەبینرێ ڕێکخستنی مۆسیقای تەواوی کارەکانی نەوید [[مەجید کازمی]] کردوویەتی کە وەکوو ھاوکارێکی گرێدراو بە شاھین نەجەفییەوە ناسراوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [https://soundcloud.com/NavidZardi نەوید زەردی لە ساوندکڵاود]
* http://rudaw.net/english/culture/26022014
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{فەیسبووک|NavidZardi|نەوید زەردی}}
* {{ئینستاگرام|NavidZardiOfficial|نەوید زەردی}}
{{گۆرانیبێژانی کورد}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|کوردستان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:خەڵکی مەھاباد]]
8g9jv8ogoof9iy64jvpk3hhr1w3g311
نەینەوا
0
102336
1684330
1519305
2026-10-09T10:36:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684330
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەینەوا''' ( {{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|n|ᵻ|v|ə}} ; Akkadian {{Transl|akk|<small><sup>URU</sup>NI.NU.A</small>, Ninua}} {{Transl|akk|<small><sup>URU</sup>NI.NU.A</small>, Ninua}} {{Transl|akk|<small><sup>URU</sup>NI.NU.A</small>, Ninua}} ; عیبری ئینجیلی :{{Script/Hebrew|נִינְוֶה}} ; {{بە عەرەبی|نَيْنَوَىٰ}} ''{{Transl|ar|Naynawā}}'' ; {{بە سوریانی|ܢܝܼܢܘܹܐ|Nīnwē}} <ref>Thomas A. Carlson et al., "Nineveh — ܢܝܢܘܐ " in The Syriac Gazetteer last modified June 30, 2014, http://syriaca.org/place/144.</ref> ) شارێکی ئاشووری کۆن بووە لە [[مێزۆپۆتامیای سەرەوە|میزۆپۆتامیاى سەرەوە]] ، دەکەوێتە شاری [[مووسڵ|موسڵی]] مۆدێرن لە باکووری [[عێراق]] . دەکەوێتە کەناری ڕۆژهەڵاتی ڕووباری [[دیجلە]] و پایتەخت و گەورەترین شاری ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ بووە ، ھەروەھا گەورەترین شاری جیهان بووە بۆ چەند دەیەیەک. ئەمڕۆ ناوێکی باوی نیوەی موسڵە کە دەکەوێتە کەناری ڕۆژھەڵاتی دیجلە و [[پارێزگای نەینەوا|پارێزگاری نەینەوای]] ئەو وڵاتە ناوەکەی لێ وەرگرتووە.
== سەرچاوەکان ==
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}
{{پۆلی کۆمنز|Nineveh}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|عێراق}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:ئاشوور]]
[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٦ەمی پ.ز]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
[[پۆل:شام]]
kmtatm2ywngzhorpy2noa79s8hqwzdd
نەجیبە عومەر
0
102438
1684091
1519039
2026-10-08T22:35:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1684091
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کەسایەتی
| ناو = نەجیبە عومەر<br/>Necîbe Umer
| وێنە =
| قەبارەی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٧١]]
| ڕێکەوتی مردن =
| شوێنی مردن =
| ھۆکاری مردن =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =
| نیشتەجێ =
| نەتەوە = [[کورد]]
| ھاووڵاتی = [[عێراق]]
| ڕادەی خوێندەواری =
| پیشە = سیاسەتمەدار و چالاکوانی مافی ژنان
| ساڵانی چالاکی =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| ناسراو بە ھۆی =
| سەرناو =
| حیزب = [[پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان]]<br/>[[ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان]]
| ئایین =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| خەڵاتەکان =
| ئیمزا =
| ماڵپەڕ =}}
'''نەجیبە عومەر''' (١٩٧١، [[سلێمانی]] -)، سیاسەتوان، چالاکوانی مافی ژنانە کە ھاوسەرۆکی [[پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان]] بوو. نەجیبە عومەر ئێستاکە وەکوو ئەندامی [[ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان|ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕژاک)]] چالاکی دەکات.
== ژیان ==
نەجیبە عومەر لە [[زانکۆی سەلاحەدین]] وانەی کارگێڕی و ئابووریی خوێندووە و لە ڕانیە مامۆستای بیرکاری و نیشتیمانی بووە. ئەو لە ساڵانی ١٩٨٦ ھەتا ١٩٩١ ئەندامی [[یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان]] بووە، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢ بەدوا وەکو چالاکوانی سەربەخۆ لە بواری مافی ژنان دەستبەکار بووە. لە ساڵی ١٩٩٥ لەگەڵ [[یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان]] کە [[دکتۆر سیروان]] دامەزرێنەری بووە ھاوکاریی کردووە. نەجیبە عومەر لە ساڵی ٩٧ بەدوا لە کاری مامۆستایەتی دەستی کێشایەوە و لە ساڵی ٢٠٠٢ وەکو ئەندامی دامەزرێنەر لە دامەزراندنی پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان بەشداریی کرد. ئەو لە کۆنگرەی دووەمی پەچەدەکەدا بوو بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی و بەرپرسیاری مەکتەبی کاروباری ژنان. عومەر لە کۆنگرەی پێنجەمدا لەگەل [[دیار غەریب]]، وەکو ھاوسەرۆکی پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان ھەڵبژێردراو.
لە ساڵی ٢٠١٤دا پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان ھەڵوەشێندراو و سیاسەتوانانی ئەو پارتییە لایەنێکی دیکەیان دامەزراند بە ناوی [[تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگای کوردستان]] و نەجیبە عومەریش چالاکیی خۆی لەم تەڤگەرە بەردەوام کرد. ئەو ئێستاکە ھەروەھا وەکوو ئەندامی [[ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان|ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕژاک)]] چالاکی دەکات.<ref name="ڕۆژنیوز ١">[https://rojnews.news/کۆمه-ڵایه-تى/نەجیبە-عومەر-دەبێت-ژنان-پێکەوە-ببینە-قەڵغانێکی-بەهێز-بۆ-عەفرین-26379 ڕۆژنیوز: ''نەجیبە عومەر: دەبێت ژنان پێکەوە ببینە قەڵغانێکی بەھێز بۆ عەفرین''، نووسراو لە ٧ی ئاداری ٢٠١٨؛]{{بەستەری مردوو|url=https://rojnews.news/%DA%A9%DB%86%D9%85%D9%87-%DA%B5%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%89/%D9%86%DB%95%D8%AC%DB%8C%D8%A8%DB%95-%D8%B9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%B1-%D8%AF%DB%95%D8%A8%DB%8E%D8%AA-%DA%98%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%95-%D9%82%DB%95%DA%B5%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8E%D8%B2-%D8%A8%DB%86-%D8%B9%DB%95%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-26379 |date=ئابی ٢٠١٩ }} سەردان لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩.</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:ژنانی کورد]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان]]
[[پۆل:سیاسییەکانی تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگای کوردستان]]
[[پۆل:ژنانی سیاسیی کورد]]
fkpftp7ja5ofdy1uc8bgt0jbl26dh7p
ناکنێک
0
103709
1683759
1683073
2026-10-08T17:27:38Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
1683759
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[File:AKMap-doton-SouthNaknek.PNG|thumb|ڕووباری ناکنێک لە نەخشەی [[ئەلاسکا]] دا]]
'''ناکنێک''' یەکێکە لە ڕووبارەکانی [[ئەلاسکا|ویلایەتی ئەلاسکا]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] کە دەڕژێتە [[کەنداوی بریستۆل]].
ماسی ئەم ڕووبارە ناوبانگێکی زۆری ھەیە.
== سەرچاوەکان ==
* [//en.wikipedia.org/wiki/Naknek_River ویکی ئینگلیزی - Naknek River]
{{authority control}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Naknek River}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا]]
m8yyco8vmkwcba94yhjwdk4rh9big3v
نێر
0
104337
1683716
1518941
2026-10-08T16:37:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، سێکسناسی-کۆلکە)
1683716
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:blue male symbol.svg|thumb|سیمبۆلی خودای ڕۆمانی [[مارس (میتۆلۆژیا)|مارس]] کە نیشانی ڕەگەزی نێرە|150px|left]]
لە زۆربەی [[گیانلەبەر]]ان، بەتایبەتی گیانلەبەرە پێگەیشتووەکان، دوو [[زایەند]] دەبینرێن: نێر و [[مێ]]. ئەرکی زایەندی نێر زۆرتر باروەڕکردنە و زایەندی [[مێ]]ش ئەرکی [[دووگیانی]] لە ئەستۆیە.
== وتارە پەیوەندی دارەکان ==
* [[پیاو]]
* [[کوڕ]]
* [[مێ]]
* [[کچ]]
{{Commons category|Males}}
== سەرچاوەکان ==
* ویکی فارسی [//https://fa.wikipedia.org/wiki/مذکر/نر]
{{تووڵی دەروازە|ژینناسی|سێکسناسی}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
{{سێکسناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:پیاوان]]
[[پۆل:زایەند]]
kgfbltefzthwn5rv5vxvohf6l1gv19k
نەخۆشیی ئێبۆلا
0
117498
1684117
1519090
2026-10-08T22:39:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684117
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{infobox disease
| Name = نەخۆشی ڤایرۆسی ئیبۆلا
| Image = 7042 lores-Ebola-Zaire-CDC Photo.jpg
| Caption = وێنەی دوو پەرستار لەگەڵ کەسێکی نەخۆش بە ڤایرۆس ئیبۆلا ساڵی ١٩٧٦
| DiseasesDB = ١٨٠٤٣
| ICD10 = {{ICD10|A|٩٨|٤|a|٩٠}}
| ICD9 = {{ICD9|٠٦٥٫٨}}
| MedlinePlus = ٠٠١٣٣٩
| eMedicineSubj = med
| eMedicineTopic = ٦٢٦
| MeshID = D019142}}
'''نەخۆشی ڤایرۆسی ئیبۆلا''' '''(EVD) یان''' '''بە تایی ئیبۆلای خوێنبەربوون (EHF) ناسراوە، نەخۆشییەکی مەترسیدارە، زۆر جاریش کوشندەیە، پاش تووشبوون رێژەی مردن دەگاتە ٩٠%، [[ڤایرۆس]]ەکە لە ئاژەڵی کێوی تووشبوو بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە، ھەروەھا لە مرۆڤیشەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە. واتا نەخۆشییەکی درمییە. بە شێوەیەکی سروشتی ئەم [[ڤایرۆس]]ە لە [[ئەفریقا]]دا لە لەشی ھەندێک جۆری [[شەمشەمەکوێر]]ەی میوەدا ''Fruit bats'' دەژی، ھەروەھا لە لەشی [[چامپانزی]] و [[گۆرێلا]] و جۆری تری [[مەیموون]]دا.'''
== نیشانەکان ==
[[پەڕگە:Symptoms of ebola.png|وێنۆک|'''نیشانەکانی ئیبۆڵا'''
]]
'''''نەخۆشی ڤایرۆسی ئیبۆلا'' ھەوکردنێکی تیژ و توندە، پاش گەیشتنی ڤایرۆسی ئیبۆلا بە لەش، لە ماوەی ٢-٢١ رۆژدا نیشانە سەرەتاییەکان دەردەکەون کە بریتین لە: بەرزبوونەوەیەکی خێرای پلەی گەرمی لەش، [[سەرئێشە]]، بێھێزی و ھیلاکی لەش، ئازاری ماسوولکە، دەرکەوتنی پنتی سوور لە پێستدا، سووربوونەوەی چاوەکان، کڕانەوە، یان ھەوکردنی [[گەروو|قوڕگ]]، پاشان [[ڕشانەوە|رشانەوە]]، [[سکچوون]]، تێکچوونی فرمانی [[گورچیلە]] و [[جەرگ|جگەر]]، ھەندێک جاریش خوێنبەربوون لە ناوەوەی لەشدا ''Internal bleeding''، پاشان نیشانەی تر لە تووشبوودا دەر دەکەون بە شێوەی دابەزینی [[تەوژمی خوێن|پەستانی خوێن]]، خێرابوونی ھەناسە، [[لەھۆشچوون]]. ئەم نەخۆشییە تەنیا بە چەند پشکنینێکی [[تاقیگە|تاقیگەی پزیشکی]] دەستنیشان دەکرێت، لە پشکنینی خوێندا دابەزینی ژمارەی [[خڕۆکەی سپی|خڕۆکە سپییەکان]] و خەپڵەکانی خوێن لەگەڵ بەرزبوونەوەی ئەنزیمەکانی [[جەرگ]] بەدی دەکرێت. تووشبووان تا خوێن و دەردراوەکانی لەشیان ڤایرۆسەکەی تێدا بێت، نەخۆشییەکە دەگوازنەوە.'''
[[پەڕگە:Ebola virus virion.jpg|وێنۆک| '''وێنەیەکی گەورەکرایی ڤایرۆسی ئیبۆلا''']]
== چارەسەر ==
'''تا ئێستا دەرمانێکی تایبەت نییە بۆ لەناوبردنی ڤایرۆسی ئیبۆلا، بەڵام دەرمانی [[ریباڤیرین]] (Ribavirin) و ئینتەرفیرۆن بێتا (Interferon beta) سوودێکی سنوورداریان ھەیە، ھەروەھا تا ئێستا ھیچ ماکوتە، یان [[ڤاکسین]]ێک دژی ڤایرۆسی ئیبۆلا''' لەبەردەستدا نییە.
[[پەڕگە:EbolaCycle.png|وێنۆک|سووڕى ژيانى ڤایرۆسی ئیبۆلا]]
#
#
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری}}
{{پۆلی کۆمنز|Ebola virus disease}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:چەکی زیندەیی]]
saqw08m9g8857xly5l30y4fip9wpz5d
ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی
4
117863
1684300
1683070
2026-10-09T09:11:22Z
حوسێن
42516
/* Endemism و Endemic */ بەشی نوێ
1684300
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(60d)
|counter = 5
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 3
|minthreadstoarchive = 1
}}
{{داخوازی بەرامبەری کوردی}}
{{ئەرشیڤەکان
| auto = short
| root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی
| search = yes
| search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ
| search-width = 20
}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە -->
== Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}}
سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری.
ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا)
بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]
{{collapse top|وشەکان}}
{| class="wikitable"
|+
|-
! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service
|-
| 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day
|-
| 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month
|-
| 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months
|-
| 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months
|-
| 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year
|-
| 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years
|-
| 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years
|-
| 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years
|-
| 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years
|-
| 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years
|-
| 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years
|-
| 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years
|-
| 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years
|-
| 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years
|-
| 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years
|-
| 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years
|-
| 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years
|-
| 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years
|-
| 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years
|-
| 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years
|-
| 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years
|-
| 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years
|-
|}
{{collapse bottom}}
زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا
* Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو)
* Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی
* Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار)
* Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو
* Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر
* experienced editor بەکارهێنەری شارەزا
* veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون
* veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو
* veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ
* veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار
* senior editor بەکارهێنەری باڵا
* senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو
* senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ
* master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ
* master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو
* master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ
* master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار
* grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە
* grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم
* vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ
* senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا
* Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز)
هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
@[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
@[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
{{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}}
== چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}}
{{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}}
سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ====
ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟
* ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]]
* ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ====
بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]]
{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ====
==== لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ====
* بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]]
====لێدوان ====
بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<hr>
==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان====
*بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ====
بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ====
بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ====
بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ====
بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن====
بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]]
پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ====
بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]]
پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]]
ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟
====لێدوان ====
<hr>
ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ====
بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ====
بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ====
بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ====
نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە.
بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان====
بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر====
بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]]
==== لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ====
بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]]
==== لێدوانی گشتی ====
سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ====
: بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]]
: پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ====
بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ====
بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ====
[[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]]
پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ====
بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن====
بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ====
بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ====
بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]]
==== لێدوان ====
کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<hr>
==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ====
بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]]
==== لێدوان ====
<hr>
=== پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری ===
بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]]
==== لێدوان ====
<hr>
== Bumblebee ==
ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Flushed Away ==
ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cryptosystem ==
سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Junglefowl ==
''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Progenitor ==
لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Abrasion ==
ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Projectile ==
ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::ئەمە وا وتت ناو نییە ئاوەڵناوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٥:٠١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Visible ==
بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: لەمە دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٥:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Tropical ==
چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== is native to ==
ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::ڕاستە خۆڕسک بە واتای 'سروشتی'' دێت، بەڵام شتێک کە بە سروشتی لە شوێنێک بڕوێت ئەوە native/خۆڕسکیشە ـیشە بەو شوێنە، و لە هەر شوێنی دیکە دەستکردە لە زۆر حاڵەتدا، و بەم شێوەیە ''خۆڕسک'' زۆرجار واتای وشەی ''ڕەسەن'' دەگەیەنێت، کە ڕاستەوخۆ واتای ئەو شوێنە دەدات کە بۆ یەکەمجار تێیدا بە سروشتی بڵاوبووە (بە بێ گرنگیدان بە سنووری وڵاتان کە مرۆڤ بۆ مرۆڤ درووستی کردوون ئەگەر ناوی وڵات بەکارنەهاتبێت، و ئەگەر ناوی وڵات بەکارهاتبوو ئەوا ئەو وڵاتە ''ڕەسەنە'' کە سەرەتا لێیەوە تەشەنەی کرد). هەرچەندە دواتر بە شوێنی دیکەشدا بڵاوبووبێت بە سروشتی، تەنها یەکەم شوێن بە native/ڕەسەن دادەنرێت. وشەی native واتای دیاریکراوی هەیە لە ئینگلیزیدا کە دەکرێت هیچ وشەیەک ڕاستەوخۆ لە کوردیدا ئەو واتایەی نەبێت، بە پێی بەستێن (context) دەکرێت ''خۆڕسک''، ''ڕەسەن''، و/یان ''خۆجێ'' ڕاست بێت.
:::::::- ئەم درەختە خۆجێیە لە ژاپۆن و گابۆن. (واتا لەم دوو شوێنە هەیە، بەڵام خۆجێ واتای سرووشتی/ڕەسەن دەدات؟)
:::::::- ئەم درەختە ڕەسەنە بە ژاپۆن و گابۆن. (ئەم ڕستەیە ناکرێت ڕاست بێت چونکە ئەم دوو وڵاتە زۆر لێک دوورن و ئەگەری زۆر کەمە هەیە ڕووەکێک ڕەسەن بێت بەم دوو وڵاتە، و هیچ وڵاتی دی نا (وشەی ''ڕەسەن'' ئەم واتایە زیاد دەکات چونکە هەر شوێنی دیکە باس نەکرابێت واتا ڕەسەن نییە)، بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ. خۆ ئەگەر هندستان و پاکستان بڵێت ئەکرێت چونکە هاوسنوورن.)
:::::::- ئەم درەختە خۆڕسکە لە ژاپۆن و گابۆن. (کێشەی نییە ڕستەکە و واتا بە سرووشتی لەم دوو وڵاتە هەیە، بەڵام ئەشکرێت بە سرووشتی لە چەندین شوێنی دیکەش هەبێت).
:::::::وشەی بووم ئێستا بە تەنها بەکارنایەت لە زۆر شوێن، زیاتر لە وشەی بومەلەرزە و بەروبووم ماوەتەوە (fossil word)، و پێم وانییە درووست بێت.
:::::::بە گشتی دەکەوێتە سەر بەستێن لەو ڕستەی دەتەوێت ''ڕەسەن'' درووستترە یان ''خۆڕسک''. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٧:١٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Herbaceous plant ==
مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟
:::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە.
:::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین:
:::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Vine ==
ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Dormancy ==
ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cultivation ==
چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Sensationalism ==
سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟
The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.»
:sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}}، دەستتان خۆش بێت [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٦:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Phloem ==
چی بە ئەمە ببێژین؟ شانەیەکی ڕوەکییە کە ماکەی خۆراکی دەگوازێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Function ==
بۆ نموونە، گەدە خۆراک تێک دەشکێنێ، ئەمە functionی گەدەیە. چی بۆ ئەمە گونجاوە؟ کار، فەرمان، ئەرک یان شتێکی دیکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] من خۆم ھەندێ جار functionم کردووە بە ئەرک، ھەندێ جاریش بە ئیشوکار. فرمان کارێکە کە ئەوەڵ و ئاخری دیارە و لە کەسێ داوا دەکرێ. «گەلێکم بە تۆ ھەیە فەرمانە، ئەو قاقەزەم بۆ بەرە شاری.» ئەمە بۆ task باشە. ئەرک یانی کاری زۆر، باری سەر شان، زەحمەت، پێویستیی سەر شان، وەزیفە. پێم وایە ئەرک بۆ duty باشە، بەڵام بۆ functionیش دەگونجێ. ئەرکی گەدە تێکشکاندنی خۆراکە. دیومە بە functionalismیش بڵێن ئەرکباوەڕی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Territorial ==
گیانلەبەرێک بەرگری لە ناوچەی خۆی بکا و نەھێڵێ گیانلەبەری دیکە (بە تایبەتی ھەمان جۆر) لێی نزیک بێ territorialی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سەرزەویپارێز، سەرزەویخواز. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''مەڵبەندی، مەڵبەندخواز.'' [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Bay laurel یان Laurus nobilis ==
ئەم دارە بە کوردی ناوی چییە؟ لە [https://aras.bradost.net/files/ferhengy_rueke_aburyekan.pdf کەڵەفەرھەنگی ڕوەکە ئابوورییەکانی] کەمال جەلال غەریب دا ''شاژاڵە'' ھاتووە (پ. ٢٧٢). فەرھەنگی زانستگای کوردستان دەڵێ ''تێروو'' و ''تیروێ'' (بەڵام فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی ئەمەی بۆ chaste tree داناوە[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/têrû]) و کوردستانیکایش دەڵێ ''تاجگەڵا''. بە ھۆی کاریگەریی عەرەبی، من ئەمەم ھەر بە ''غار'' بیستووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەم دارە بوومیی کوردستان نییە. ھەر «غار»ی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''تێروو'' دەبێ ناوی چ دارێ بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٧:٠٦، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نازانم. نەمبیستووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٩:٣١، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Slug ==
چی بە ئەمە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە فەرھەنگی وێنەداری گیاندارانی کەمال جەلال غەریب شەیتانۆکەی ڕووت و شەیتانۆکەی باخچە ھاتووە بۆ slug. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Intensity ==
چی بۆ ئەمە باشە؟ توندیەتی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:١٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تین، گوڕ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::ئەمە زیاتر بۆ گەرما باشە بو نموونه لێرەدا ناگونجێت
::The intensity of the music was too much for the neighbors. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:٤٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::بەهێزی؟ ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]</sub> ١٨:٠٤، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Fast-growing ==
''زووڕەس'' چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:'''''ڕەس-''''' کامە چاوگە؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٠٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%DA%95%DB%95%D8%B3%DB%8C%D9%86&f=0 ڕەسین]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٣١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::ئەگەر وا بێ '''''زووڕسک''''' باشترە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::من زووڕەسم بە لاوە جوانترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''زووڕەس'' خۆی ھەیە، [https://lex.vejin.net/ck/search?t=زووڕەس&f=0&d=2&d=1 ببینن]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::پێشنیارەکەی کاک چالاک ڕەنگە چاکتر بێ، ئەو لە [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-,%DA%95%D9%88%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D9%87%DB%95%DA%B5%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86 ''ڕسکان''] دایڕشتووە کە بە مانای ''ڕوان'' دێ. وەکوو ''خۆڕسک'' دروست بووە.
::::::خۆڕسک = ئەوەی بە خۆ دەڕسکێ/دەڕوێ
::::::زووڕسک = ئەوەی زوو دەڕسکێ/دەڕوێ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::بەڵێ وایە ''زووگەیشتن'' و ''زووڕسکان'' جیاوازن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:١٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Burgundy ==
شەرابی؟ ھەناری؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Variety ==
لە ڕوەکناسی دا variety لەخوار species (جۆر) و subspecies (ژێرجۆر)ەوەیە، چیی پێ ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cedar یان Cedrus ==
ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە؟ عەرەب ''أرز'' (بە ڕێنووسی کوردی: ''ئەرز'') بە ئەمە دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Endemism و Endemic ==
چی بۆ ئەمانە چاکن؟ بۆ نموونە دەڵێن کە Lemurs are endemic to the island of Madagascar، ئەمە یانی لێموورەکان تەنیا لە دوورگەی ماداگاسکار دا ھەن. ئەمە لە خۆجێ (native)یە جیایە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
8973usau0deb2qc0dodmcbacfqlm7c4
1684301
1684300
2026-10-09T09:13:12Z
حوسێن
42516
/* Intensity */ وەڵامدانەوە
1684301
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(60d)
|counter = 5
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 3
|minthreadstoarchive = 1
}}
{{داخوازی بەرامبەری کوردی}}
{{ئەرشیڤەکان
| auto = short
| root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی
| search = yes
| search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ
| search-width = 20
}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە -->
== Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}}
سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری.
ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا)
بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]
{{collapse top|وشەکان}}
{| class="wikitable"
|+
|-
! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service
|-
| 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day
|-
| 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month
|-
| 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months
|-
| 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months
|-
| 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year
|-
| 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years
|-
| 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years
|-
| 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years
|-
| 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years
|-
| 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years
|-
| 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years
|-
| 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years
|-
| 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years
|-
| 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years
|-
| 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years
|-
| 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years
|-
| 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years
|-
| 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years
|-
| 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years
|-
| 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years
|-
| 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years
|-
| 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years
|-
|}
{{collapse bottom}}
زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا
* Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو)
* Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی
* Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار)
* Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو
* Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر
* experienced editor بەکارهێنەری شارەزا
* veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون
* veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو
* veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ
* veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار
* senior editor بەکارهێنەری باڵا
* senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو
* senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ
* master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ
* master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو
* master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ
* master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار
* grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە
* grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم
* vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ
* senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا
* Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز)
هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
@[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
@[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
{{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}}
== چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}}
{{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}}
سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ====
ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟
* ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]]
* ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ====
بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]]
{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ====
==== لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ====
* بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]]
====لێدوان ====
بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<hr>
==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان====
*بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ====
بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ====
بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ====
بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ====
بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن====
بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]]
پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ====
بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]]
پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]]
ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟
====لێدوان ====
<hr>
ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ====
بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ====
بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ====
بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ====
نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە.
بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان====
بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر====
بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]]
==== لێدوان ====
<hr>
====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ====
بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]]
==== لێدوانی گشتی ====
سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ====
: بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]]
: پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ====
بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ====
بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ====
[[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]]
پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ====
بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن====
بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]]
====لێدوان ====
<hr>
====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ====
بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]]
====لێدوان ====
<hr>
==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ====
بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]]
==== لێدوان ====
کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<hr>
==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ====
بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]]
==== لێدوان ====
<hr>
=== پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری ===
بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]]
==== لێدوان ====
<hr>
== Bumblebee ==
ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Flushed Away ==
ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cryptosystem ==
سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Junglefowl ==
''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Progenitor ==
لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Abrasion ==
ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Projectile ==
ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::ئەمە وا وتت ناو نییە ئاوەڵناوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٥:٠١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Visible ==
بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: لەمە دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٥:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Tropical ==
چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== is native to ==
ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::ڕاستە خۆڕسک بە واتای 'سروشتی'' دێت، بەڵام شتێک کە بە سروشتی لە شوێنێک بڕوێت ئەوە native/خۆڕسکیشە ـیشە بەو شوێنە، و لە هەر شوێنی دیکە دەستکردە لە زۆر حاڵەتدا، و بەم شێوەیە ''خۆڕسک'' زۆرجار واتای وشەی ''ڕەسەن'' دەگەیەنێت، کە ڕاستەوخۆ واتای ئەو شوێنە دەدات کە بۆ یەکەمجار تێیدا بە سروشتی بڵاوبووە (بە بێ گرنگیدان بە سنووری وڵاتان کە مرۆڤ بۆ مرۆڤ درووستی کردوون ئەگەر ناوی وڵات بەکارنەهاتبێت، و ئەگەر ناوی وڵات بەکارهاتبوو ئەوا ئەو وڵاتە ''ڕەسەنە'' کە سەرەتا لێیەوە تەشەنەی کرد). هەرچەندە دواتر بە شوێنی دیکەشدا بڵاوبووبێت بە سروشتی، تەنها یەکەم شوێن بە native/ڕەسەن دادەنرێت. وشەی native واتای دیاریکراوی هەیە لە ئینگلیزیدا کە دەکرێت هیچ وشەیەک ڕاستەوخۆ لە کوردیدا ئەو واتایەی نەبێت، بە پێی بەستێن (context) دەکرێت ''خۆڕسک''، ''ڕەسەن''، و/یان ''خۆجێ'' ڕاست بێت.
:::::::- ئەم درەختە خۆجێیە لە ژاپۆن و گابۆن. (واتا لەم دوو شوێنە هەیە، بەڵام خۆجێ واتای سرووشتی/ڕەسەن دەدات؟)
:::::::- ئەم درەختە ڕەسەنە بە ژاپۆن و گابۆن. (ئەم ڕستەیە ناکرێت ڕاست بێت چونکە ئەم دوو وڵاتە زۆر لێک دوورن و ئەگەری زۆر کەمە هەیە ڕووەکێک ڕەسەن بێت بەم دوو وڵاتە، و هیچ وڵاتی دی نا (وشەی ''ڕەسەن'' ئەم واتایە زیاد دەکات چونکە هەر شوێنی دیکە باس نەکرابێت واتا ڕەسەن نییە)، بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ. خۆ ئەگەر هندستان و پاکستان بڵێت ئەکرێت چونکە هاوسنوورن.)
:::::::- ئەم درەختە خۆڕسکە لە ژاپۆن و گابۆن. (کێشەی نییە ڕستەکە و واتا بە سرووشتی لەم دوو وڵاتە هەیە، بەڵام ئەشکرێت بە سرووشتی لە چەندین شوێنی دیکەش هەبێت).
:::::::وشەی بووم ئێستا بە تەنها بەکارنایەت لە زۆر شوێن، زیاتر لە وشەی بومەلەرزە و بەروبووم ماوەتەوە (fossil word)، و پێم وانییە درووست بێت.
:::::::بە گشتی دەکەوێتە سەر بەستێن لەو ڕستەی دەتەوێت ''ڕەسەن'' درووستترە یان ''خۆڕسک''. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٧:١٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Herbaceous plant ==
مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟
:::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە.
:::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین:
:::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Vine ==
ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Dormancy ==
ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cultivation ==
چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Sensationalism ==
سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟
The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.»
:sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}}، دەستتان خۆش بێت [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٦:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Phloem ==
چی بە ئەمە ببێژین؟ شانەیەکی ڕوەکییە کە ماکەی خۆراکی دەگوازێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Function ==
بۆ نموونە، گەدە خۆراک تێک دەشکێنێ، ئەمە functionی گەدەیە. چی بۆ ئەمە گونجاوە؟ کار، فەرمان، ئەرک یان شتێکی دیکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] من خۆم ھەندێ جار functionم کردووە بە ئەرک، ھەندێ جاریش بە ئیشوکار. فرمان کارێکە کە ئەوەڵ و ئاخری دیارە و لە کەسێ داوا دەکرێ. «گەلێکم بە تۆ ھەیە فەرمانە، ئەو قاقەزەم بۆ بەرە شاری.» ئەمە بۆ task باشە. ئەرک یانی کاری زۆر، باری سەر شان، زەحمەت، پێویستیی سەر شان، وەزیفە. پێم وایە ئەرک بۆ duty باشە، بەڵام بۆ functionیش دەگونجێ. ئەرکی گەدە تێکشکاندنی خۆراکە. دیومە بە functionalismیش بڵێن ئەرکباوەڕی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Territorial ==
گیانلەبەرێک بەرگری لە ناوچەی خۆی بکا و نەھێڵێ گیانلەبەری دیکە (بە تایبەتی ھەمان جۆر) لێی نزیک بێ territorialی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سەرزەویپارێز، سەرزەویخواز. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''مەڵبەندی، مەڵبەندخواز.'' [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Bay laurel یان Laurus nobilis ==
ئەم دارە بە کوردی ناوی چییە؟ لە [https://aras.bradost.net/files/ferhengy_rueke_aburyekan.pdf کەڵەفەرھەنگی ڕوەکە ئابوورییەکانی] کەمال جەلال غەریب دا ''شاژاڵە'' ھاتووە (پ. ٢٧٢). فەرھەنگی زانستگای کوردستان دەڵێ ''تێروو'' و ''تیروێ'' (بەڵام فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی ئەمەی بۆ chaste tree داناوە[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/têrû]) و کوردستانیکایش دەڵێ ''تاجگەڵا''. بە ھۆی کاریگەریی عەرەبی، من ئەمەم ھەر بە ''غار'' بیستووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەم دارە بوومیی کوردستان نییە. ھەر «غار»ی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''تێروو'' دەبێ ناوی چ دارێ بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٧:٠٦، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نازانم. نەمبیستووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٩:٣١، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Slug ==
چی بە ئەمە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە فەرھەنگی وێنەداری گیاندارانی کەمال جەلال غەریب شەیتانۆکەی ڕووت و شەیتانۆکەی باخچە ھاتووە بۆ slug. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Intensity ==
چی بۆ ئەمە باشە؟ توندیەتی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:١٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تین، گوڕ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::ئەمە زیاتر بۆ گەرما باشە بو نموونه لێرەدا ناگونجێت
::The intensity of the music was too much for the neighbors. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:٤٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::بەهێزی؟ ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]</sub> ١٨:٠٤، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەوە ھەر یانی strength. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Fast-growing ==
''زووڕەس'' چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:'''''ڕەس-''''' کامە چاوگە؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٠٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%DA%95%DB%95%D8%B3%DB%8C%D9%86&f=0 ڕەسین]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٣١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::ئەگەر وا بێ '''''زووڕسک''''' باشترە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::من زووڕەسم بە لاوە جوانترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''زووڕەس'' خۆی ھەیە، [https://lex.vejin.net/ck/search?t=زووڕەس&f=0&d=2&d=1 ببینن]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::پێشنیارەکەی کاک چالاک ڕەنگە چاکتر بێ، ئەو لە [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-,%DA%95%D9%88%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D9%87%DB%95%DA%B5%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86 ''ڕسکان''] دایڕشتووە کە بە مانای ''ڕوان'' دێ. وەکوو ''خۆڕسک'' دروست بووە.
::::::خۆڕسک = ئەوەی بە خۆ دەڕسکێ/دەڕوێ
::::::زووڕسک = ئەوەی زوو دەڕسکێ/دەڕوێ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::::بەڵێ وایە ''زووگەیشتن'' و ''زووڕسکان'' جیاوازن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٥:١٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Burgundy ==
شەرابی؟ ھەناری؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Variety ==
لە ڕوەکناسی دا variety لەخوار species (جۆر) و subspecies (ژێرجۆر)ەوەیە، چیی پێ ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Cedar یان Cedrus ==
ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە؟ عەرەب ''أرز'' (بە ڕێنووسی کوردی: ''ئەرز'') بە ئەمە دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Endemism و Endemic ==
چی بۆ ئەمانە چاکن؟ بۆ نموونە دەڵێن کە Lemurs are endemic to the island of Madagascar، ئەمە یانی لێموورەکان تەنیا لە دوورگەی ماداگاسکار دا ھەن. ئەمە لە خۆجێ (native)یە جیایە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
4wuezjqew5u2u7og55f8nbe5n51biap
نەزھەت دولەیمی
0
118364
1684195
1553530
2026-10-09T04:35:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684195
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەزھەت دولەیمی''' یان '''نەزھەت جەودەت دولەیمی'''([[١٩٢٣]] - ٩ی تشرینی یەکەمی [[٢٠٠٧]]) لە [[بەغدا]] لەدایکبووە، چالاکوانێکی عێراقی بووە لەبواری بەدەستھێنانی مافەکانی ئافرەت.
لەساڵی ١٩٤١ چۆتە کۆلێژی پزیشکیەوە و لەسەردەمی حوکمڕانی [[عەبدولکەریم قاسم]] پۆستی وەزیری شارەوانی وەرگرتوە و لەساڵی ١٩٤٨ چۆتە نێو حیزبی شیوعی عێراقەوە و لەساڵی حەفتاکانیشدا [[عێراق|عێراقی]] بەجێھێشتووە.
نەزھەت دولەیمی یەکێک بووە لەپێشەواکانی بزووتنەوەی ئافرەتانی عێراق و یەکەم ئافرەت بووە لەعێراقدا کە پۆستی [[وەزیر]]ی وەرگرتبێت و ھەروەھا یەکەم ئافرەت بووە لەئاستی جیھانی عەرەبیدا پۆستی وەزیری وەرگرتبێت و لەساڵی ١٩٥٩ ڕۆڵێکی بەرچاوی بینیوە لەدەرکردنی ڕەگەزنامەی کەسایەتی لەعێراقدا کە بەپێشکەوتوترین یاسا دەژمێردرا لەڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا سەبارەت بەدابینکردنی مافەکانی ئافرەت.
نەزھەت دولەیمی کاتێک کە وەزیری شارەوانی بووە ، دەورێکی باڵای ھەبووە لەدروستکردنی ناوچەی سەورەی ڕۆژھەڵاتی بەغدا کە ئێستا شاری سەدری پێدەڵێن ھەروەھا چالاکوانێکی بەرچاو بووە بۆ داکۆکیکردن لەمافەکانی ئافرەتی عێراق.
نەزھەت دولەیمی لەدوای ململانێیەکی زۆر لەگەڵ نەخۆشیدا، لە ٩ ئوکتۆبەری ساڵی ٢٠٠٧ لەتەمەنی ٨٤ ساڵیدا لە[[ئەڵمانیا]] کۆچی دوایی کردووە و لەسەر وەسێتی خۆی لە قەبرسانی شێخ مەعروفی کەرخی لەبەغدا نێژراوە. لەساڵی ٢٠٠٩ ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق داوای لە ئەمانەی بەغدا کرد پەیکەرێک بۆ نەزھەت دولەیمی دروستبکەن تاکو ببێت بەیەکەم کەسایەتی لە نێو ئافرەتانی عێراقدا کە پەیکەری لەعێراقدا بۆ دروستبکرێت.
== سەرچاوە ==
* ویکیپیدیای عەرەبی.
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژن|ژیاننامە|عێراق|بەغدا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]]
[[پۆل:وەزیرانی حکوومەتی عێراق]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا]]
orczkj15i75m6kkhn4pl3kzp5dj5jvu
نەوال زوغبی
0
118647
1684241
1519239
2026-10-09T07:35:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە)
1684241
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}}
}}
{{Infobox musical artist
| honorific_prefix =
| name =نەوال زوغبی
| honorific_suffix =
| image = Nawal El-Zoghbi.png
| image_upright =
| image_size =
| landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
| alt =
| caption = نەوال زوغبی لە ۲۰۲۰
|background = solo_singer
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- leave empty if the same "name" -->
| alias =
| birth_date = {{Birth date and age|1971|06|29}}
| birth_place = جل الديب, {{ئاڵا|لوبنان}}
| origin =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date first) -->
| death_place =
| genre =
| occupation =
| instrument =
| years_active =۱۹٨٨-ئێستا
| label =
| associated_acts =
| website = <!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} -->
| module =
| module2 =
| module3 =
}}
'''نەوال زوغبی''' لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٧١ لە لوبنان لەدایک بووە، گۆرانیبێژێکی [[لوبنان]]ییە و نازناوی ئەستێرەی ئاڵتونی پێدراوە و بەپێشەنگی ئافرەتە گۆرانیبێژەکانی مێژووی مۆسیقای ڕۆژاوا و جیھانی عەرەبی دەژمێردرێت و ناوبانگی لە ئەمریکا و ئەوروپاش بڵاوبۆتەوە.
نوال الزغبی و بە شێوە زاری لوبنانی و مسری و خەلیجی و مەغریبی گۆرانی ووتووە، لەتەمەنی ۱٦ ساڵیەوە دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن و بەشداری لەبەرنامەی ئستیدیۆ فەنی کەناڵی تەلەفزیۆنی ئاسمانی lbc کردووە و ژمارەیەک لە گۆرانیەکانی گۆرانیبێژی کۆچکردوو وردە الجزائریەی ووتۆتەوە و وەردەش بەگۆرانیبێژێکی توانا ناوی بردووە.
نوال الزغبی لە ساڵی ١٩٩١ وە بەشێوەیەکی ڕەسمی دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن و ژمارەیەک گۆرانی تۆمار کردووە و دواتر ڕوی لە میسر کردووە و چاوی کەوتووە بە سەڵاح الشرنوبی مۆسیقار و ئاوازێکی بۆ داناوە، دوای ئەوەی ئەلبومی عایزە الرد ی بڵاوکردۆتەوە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێناوە، لەدوای بڵاوکردنەوەی ئەلبومی ماندم علیک لەجیھانی عەرەبیدا ناوبانگی بەتەواوەتی بڵاوبۆتەوە، دوای ئەوەی ئەلبومی توڵ عمری بڵاوکردۆتەوە ناوبانگی لەجیھاندا بڵاوبۆتەوە و لەلایەن کۆمپانیای جیھانی خواردنەوە گازیەکان (بیبسی) ڕیکلامی بۆ کراوە.
نوال الزغبی ساڵی ١٩٩٠ ھاوسەرگیری لەگەڵ ئیلی دیب کردووە کە بەڕێوەبەری کارەکانی بووە و دواتر وابڵاوبۆتەوە کە کێشەی ھەیە لەگەڵ ھاوسەرەکەیی و لەیەک جیابونەتەوە، تاکو لەساڵی ٢٠٠٨ جیابونەوەی خۆەی لە ھاوسەرەکەی ڕاگەیاند و ڕونیکردەوە کە تەنانەت لەکارە ھونەرێکانیشیدا لەگەڵ ھاوسەرەکەی کارناکات و لەدوای ۱٥ ساڵ لەژیانی ھاوسەرێتی ٣ مناڵیان ھەیە.
== سەرچاوە و بەستەری دەرەکی ==
* [https://web.archive.org/web/20170614201659/http://nawalalzoghbi.net/ ماڵپەڕی فەرمی نەوال زوغبی]
* [//ar.wikipedia.org/wiki/نوال_الزغبي ویکیپیدیای عەرەبی]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|کەنەدا|مۆسیقا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nawal Al Zoghbi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:هاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
[[پۆل:ھاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
ofhdf1d31ykqv6gkkq1v5zz969eige1
1684290
1684241
2026-10-09T09:02:39Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684290
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}}
}}
{{Infobox musical artist
| honorific_prefix =
| name =نەوال زوغبی
| honorific_suffix =
| image = Nawal El-Zoghbi.png
| image_upright =
| image_size =
| landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
| alt =
| caption = نەوال زوغبی لە ۲۰۲۰
|background = solo_singer
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- leave empty if the same "name" -->
| alias =
| birth_date = {{Birth date and age|1971|06|29}}
| birth_place = جل الديب, {{ئاڵا|لوبنان}}
| origin =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date first) -->
| death_place =
| genre =
| occupation =
| instrument =
| years_active =۱۹٨٨-ئێستا
| label =
| associated_acts =
| website = <!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} -->
| module =
| module2 =
| module3 =
}}
'''نەوال زوغبی''' لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٧١ لە لوبنان لەدایک بووە، گۆرانیبێژێکی [[لوبنان]]ییە و نازناوی ئەستێرەی ئاڵتونی پێدراوە و بەپێشەنگی ئافرەتە گۆرانیبێژەکانی مێژووی مۆسیقای ڕۆژاوا و جیھانی عەرەبی دەژمێردرێت و ناوبانگی لە ئەمریکا و ئەوروپاش بڵاوبۆتەوە.
نوال الزغبی و بە شێوە زاری لوبنانی و مسری و خەلیجی و مەغریبی گۆرانی ووتووە، لەتەمەنی ۱٦ ساڵیەوە دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن و بەشداری لەبەرنامەی ئستیدیۆ فەنی کەناڵی تەلەفزیۆنی ئاسمانی lbc کردووە و ژمارەیەک لە گۆرانیەکانی گۆرانیبێژی کۆچکردوو وردە الجزائریەی ووتۆتەوە و وەردەش بەگۆرانیبێژێکی توانا ناوی بردووە.
نوال الزغبی لە ساڵی ١٩٩١ وە بەشێوەیەکی ڕەسمی دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن و ژمارەیەک گۆرانی تۆمار کردووە و دواتر ڕوی لە میسر کردووە و چاوی کەوتووە بە سەڵاح الشرنوبی مۆسیقار و ئاوازێکی بۆ داناوە، دوای ئەوەی ئەلبومی عایزە الرد ی بڵاوکردۆتەوە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێناوە، لەدوای بڵاوکردنەوەی ئەلبومی ماندم علیک لەجیھانی عەرەبیدا ناوبانگی بەتەواوەتی بڵاوبۆتەوە، دوای ئەوەی ئەلبومی توڵ عمری بڵاوکردۆتەوە ناوبانگی لەجیھاندا بڵاوبۆتەوە و لەلایەن کۆمپانیای جیھانی خواردنەوە گازیەکان (بیبسی) ڕیکلامی بۆ کراوە.
نوال الزغبی ساڵی ١٩٩٠ ھاوسەرگیری لەگەڵ ئیلی دیب کردووە کە بەڕێوەبەری کارەکانی بووە و دواتر وابڵاوبۆتەوە کە کێشەی ھەیە لەگەڵ ھاوسەرەکەیی و لەیەک جیابونەتەوە، تاکو لەساڵی ٢٠٠٨ جیابونەوەی خۆەی لە ھاوسەرەکەی ڕاگەیاند و ڕونیکردەوە کە تەنانەت لەکارە ھونەرێکانیشیدا لەگەڵ ھاوسەرەکەی کارناکات و لەدوای ۱٥ ساڵ لەژیانی ھاوسەرێتی ٣ مناڵیان ھەیە.
== سەرچاوە و بەستەری دەرەکی ==
* [https://web.archive.org/web/20170614201659/http://nawalalzoghbi.net/ ماڵپەڕی فەرمی نەوال زوغبی]
* [//ar.wikipedia.org/wiki/نوال_الزغبي ویکیپیدیای عەرەبی]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|کەنەدا|مۆسیقا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nawal Al Zoghbi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:هاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
[[پۆل:ھاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کەنەدی]]
q2gpbh5in8y6pmczzm72rf2ijaatppf
ئاتاھوالپا
0
119742
1683918
1682070
2026-10-08T20:25:03Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683918
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Last Inca Emperor (c. ١٥٠٢-١٥٣٣)}}
{{about|the Inca emperor|a mountain in the Cusco Region, Peru|ئاتاواڵپا (Cusco)|the [[پارێزگای بۆلیڤیا]]|Atahuallpa Province|the merchant ship|Atahualpa (ship)}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Use dmy dates|date=July 2018}}
{{Infobox royalty
| name = Atahualpa
| image = Atahuallpa, Inca XIIII From Berlin Ethnologisches Museum, Staatliche Museen, Berlin, Germany.png
| caption = وێنەی ئاتاهوالپا لەلایەن هونەرمەندێکی نەناسراو لە [[قوتابخانەی کوسکۆ]]. لە ئێستادا لە [[مۆزەخانەی ئێتنۆلۆژی بەرلین]] هەڵکەوتووە، [[ئەڵمانیا]]
| succession = [[ساپا ئینکا]] لە [[ئیمپراتۆریەتی ئینکا]]
| reign = ١٥٣٢-١٥٣٣
| cor-type = {{nowrap|[[Inca Civil War#Pizarro and the end of the Spanish conquest of Peru|Self]]-[[Battle of Quipaipán|installation]]}}
| coronation = نیسانی ١٥٣٢
| native_lang1 = [[زمانی کێچوا]]
| native_lang1_name1 = Atawallpa
| predecessor = [[هواسکار]]
| successor = [[توپاک هوالپا]] (وەک بوکەڵەی ساپا ئینکا لە ئیمپراتۆریەتی ئینکا)
| queen = [[کۆیا ئاسارپای]] (شاژن), [[کوکسیریمای ئۆکلۆ]] (هاوسەری لاوەکی)
| dynasty = حەنان قوسقو
| father = [[هواینا کاپاک]] – ئیمپراتۆری ئینکا
| mother = گفتوگۆی لەسەر کرا:<br/>تۆکتۆ ئۆکلۆ کۆکا<br/>[[پاچا دوچیسێلا]]<br/>توپاک پالا
| birth_date = ١٥٠٢.ز
| birth_place = گفتوگۆی لەسەر کرا: [[کوزکۆ]], [[کیتۆ]]{{sfn|Kauffmann Doig|1970}}{{page needed|date=July 2018}} یان کارانکی {{sfn|Hewett|1968|p=[https://books.google.com/books?id=io1H7OjT-H8C&pg=PA171 171]}}{{sfn|Veatch|1917|p=[https://archive.org/details/quitotobogot00veatgoog/page/n79 60]}}
| death_date = ٢٦ی تەمموزی ١٥٣٣ (لە تەمەنی ٣١){{sfn|Hemming|1993|p=557, footnote 78}}
| death_place = [[کاخامارکا]], تاوانتینسویو
| date of burial = ٢٩ی ئابی ١٥٣٣
| place of burial = [[کاخامارکا]], تاوانتینسویو|
}}
'''ئاتاھوالپا''' یان '''ئاتاوالپا''' (١٥٠٧-١٥٣٣) ناوی دوایین پاشای [[ئینکا]] لە [[ئەمریکای باشوور]]، ئاتاهوالپا لە شەڕ لەگەڵ [[ئیسپانیا|ئیسپانییەکاندا]] شکستی هێنا و بە فەرمانی [[فرانسیسکۆ شەڤیر دێ لونا پیزارۆ|فرانسیسکۆ پیزارۆ]] کوژرا.
==سەرچاوە==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Atahualpa ویکیی ئینگلیزی؛ جانوەریی ٢٠١٥]
{{کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Atahualpa}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|دین|ژیاننامە|مێژوو}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ئینکا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٥٣٣]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]]
[[پۆل:پاشا لە سێدارەدراوەکان]]
icp1rnc65ztmykizrgseitnnzc6s5xf
نێد فلاندەرز
0
120062
1683712
1518931
2026-10-08T16:36:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683712
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{Infobox person
|image = Ned Flanders.png
|name = نێد فلاندەرز
|spouse = [[ماد (سیمپسۆنەکان)|ماد]]
}}
'''نێد فلاندەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Ned Flanders}}) ناوی کاراکتەرێکی کارتۆنی [[سیمپسۆنەکان]]ە. نێد کەسێکی زۆر ئایینییە و یاساکانی ئایینی [[مەسیحییەت]]ی لە لا زۆر گرنگە. ئەویش وەکوو باقیی کاراکتەرەکان شاری [[سپرینگفیڵد (سیمپسۆنەکان)|سپرینگفیڵد]]دا دەژی و دراوسێی بنەماڵەی سیمپسۆنە و لەگەڵ [[ھۆمەر سیمپسۆن]]دا تا ڕادەیەک ناکۆکە.
== سەرچاوەکان ==
[https://web.archive.org/web/20170909120616/http://simpsons.wikia.com/wiki/Simpsons_Wiki ویکیی سیمپسۆنەکان]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|کۆمیدیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Ned Flanders}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:چاندی ئەمریکی]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی سیمپسۆنەکان]]
[[پۆل:کەسایەتییە کارتۆنییەکان]]
s1ip9r1oo2u0st15fs4kqw8hqxn67dt
1684056
1683712
2026-10-08T21:19:34Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684056
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{Infobox person
|image = Ned Flanders.png
|name = نێد فلاندەرز
|spouse = [[ماد (سیمپسۆنەکان)|ماد]]
}}
'''نێد فلاندەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Ned Flanders}}) ناوی کاراکتەرێکی کارتۆنی [[سیمپسۆنەکان]]ە. نێد کەسێکی زۆر ئایینییە و یاساکانی ئایینی [[مەسیحییەت]]ی لە لا زۆر گرنگە. ئەویش وەکوو باقیی کاراکتەرەکان شاری [[سپرینگفیڵد (سیمپسۆنەکان)|سپرینگفیڵد]]دا دەژی و دراوسێی بنەماڵەی سیمپسۆنە و لەگەڵ [[ھۆمەر سیمپسۆن]]دا تا ڕادەیەک ناکۆکە.
== سەرچاوەکان ==
[https://web.archive.org/web/20170909120616/http://simpsons.wikia.com/wiki/Simpsons_Wiki ویکیی سیمپسۆنەکان]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|کۆمیدیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Ned Flanders}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:چاندی ئەمریکی]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی سیمپسۆنەکان]]
[[پۆل:کەسایەتییە کارتۆنییەکان]]
[[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان]]
hxfrde72yv3ksbrvil0yigjjd5px5lk
ھارمەندر ساحب
0
120580
1683917
1682073
2026-10-08T20:24:53Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683917
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کەمبەستەر|date=نیسان ٢٠١٧}}
}}
{{Coord|31|37|12|N|74|52|37|E|display=title}}
[[پەڕگە:Golden Temple India.jpg|وێنۆک|هارمەندر ساحب]]
'''ھارمەندر ساحب''' یان '''دەربار ساحب''' یان بەشێوەی نافەرمی '''پەرستگای زێڕ'''. هارمەندر بە پیرۆزترین پەرستگای ئایینی [[سیکیزم]] دادەنرێت. پەرستگایەکە دەکەوێتە شاری ئەمریتسار لە هەرێمی پەنجاب کە دەکەوێتە باکووری ڕؤژئاوای [[هیندستان]]. ڕۆژانە سەدان هەزار کەس سەردانی هارمەندر ساحب دەکەن بۆ پەرستن.
==فۆتۆ گالەری==
<gallery>
File:GodenTemple_Panorama.jpg | وێنەی پانۆرامایی ھارمەندر ساحب
File:Entrance to Golden Temple, Amritsar.jpg|دیوی ناوەوەی پەرستگاکە
File:Golden Temple 1.jpg|ھارمەندر ساحبی ئاڵۆز
File:Golden Temple Amritsar 1987.jpg|ھارمەندر ساحب لەساڵی ١٩٨٧
File:GoldenTemplePanorama.jpg|پانۆرامای باڵەخانەی سەرەکی و سارڤۆر
File:Golden_Temple_1194.jpg|ھارمەندر ساحب بەشێوەی واید ئەنگل
File:Harminder sahib5.jpg|ھارمەندر ساحب
File:അമൃതിലെ മീനുകൾ.jpg|ماسی لە ئیمرات
File:Golden Temple side view in day light.JPG|ھارمەندر ساحب لە ڕؤژدا
File:Harmandir Sahib Temple Punjab.JPG|ھارمەندر ساحب پەرستگای پەنجاب
</gallery>
{{کورت}}
{{تووڵی دەروازە|دین|نژیاروانی|ھیندستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Golden Temple (Harmandir Sahib)}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:نژیاروانیی ھیندی]]
[[پۆل:سیکیزم]]
9gae9uy9hqjifjj0tysuzuqptokvsbh
مێژووی زەوی
0
121937
1683995
1680577
2026-10-08T20:47:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683995
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ئاماژەی زیاتر}}
{{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}}
}}
{{ویکیسازی}}
'''مێژووی [[زەوی]]''' دەگەڕێتەوە ملیارەھا ساڵ بەر لە ئێستا. زاناکان گەیشتوونەتە ئەو ڕاستییەی کە زەوی لە وردە مادەی لە ژمارە نەھاتوو پێکھاتووە کە [[تەقینەوە گەورەکە|بە تینێکی یەکجار زۆر تەقیوەتەوە]]، و ئاسەواری ئەو تەقینەوەیە ھێشتا ھەستی پێ دەکرێت. زاناکان سەرەتا دەیانوت ئەو تەقینەوەیە ٢ ملیار ساڵ بەر لە ئێستا بووە، بەڵام لێکۆڵینەوە وردەکان دەریان خست کە ئەو تەقینەوەیە نزیکەی ١٥ ملیار ساڵ بەر لە ئێستا بووە.
== دۆزینەوەیەکی گرینگ ==
ساڵی ١٩٥٤، زانای ئەمریکی [[ئیلسۆسترنبورگ بارگ ھۆڕن]] توانی لە ناو [[گابەرد]]ە کۆنەکاندا شوێنەواری [[بەکتریا]]یەک بدۆزێتەوە کە لە ٣ ملیار و ٥٠٠ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا لەسەر زەوی ژیاوە، بەمەش زاناکان بۆیان دەرکەوت کە تەمەنی زەوی لەوە زیاترە کە ئەوان بۆی دەچوون.
== دروستبوونی ژیان لەسەر زەوی ==
نزیکەی ٢ ملیار ساڵ لەمەوبەر، ھیچ بوونەوەرێک جگە لە بەکتریا لەسەر زەوی بوونی نەبوو. [[خانە گەشەکراوەکان]]، کە ئێمەی مرۆڤیشی لێ دروستبووین، نزیکەی ١ ملیار و ٤٠٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر پەیدابوون، کە ناونراون «ئەکارپوت». یەکەم [[چەند خانەیەکان]] ٨٠٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر لەسەر زەوی پەیدابوون. چەند خانەی کۆمەڵە خانەیەکە ھەر بوونەوەرێک بەچاو ببینرێت لە چەند خانەیی پێک ھاتووە. لەو کاتەوەی خانەکان پەیدابوون، [[فیلۆم]] پەیدابوون، کە ئێمەی مرۆڤی لێ دروستبووە، و بریتییە لە [[بڕبڕەدارەکان]]، کە یەکەم نموونەیان ٥٥٠ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا لەسەر زەوی پەیدابوون.
٤٥٠ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا، [[گیا]] لەسەر زەوی ڕواوە. ڕوانی گیا واتا بوونی دار و درەخت و لق و پۆپ، کە یەکەم گیانداری سەر زەوی ھێلانەیان لەناو کردووە. لەو سەردەمەدا بڕبڕەدارەکان، لە ھەموویان زیاتر [[ماسی]]یەکان، گەشەیان کردووە. نزیکەی ٣٧٠ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا، گۆڕانێکی بنەڕەتی ڕوویدا؛ بەشێک لە [[خشۆک]]ەکان لەنێو ئاو ھاتنە دەرەوە تا بتوانن خۆیان لەسەر زەوی بگونجێنن. [[دایناسۆڕ]]ەکان، کە ئێمە بە خشۆکیان دەناسێنین، نزیکەی ٢٢٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر بەدیار کەوتوون. نزیکەی ٧٠ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا، یەکەمین جۆری [[شیردەر]] لەسەر زەوی پەیدابوون بە ناوی «ڕەدە»، کە ئێمە سەر بە ئەوانین.
نزیکەی ٦٥ ملیۆن ساڵ بەر لە ئێستا، دایناسۆڕەکان لەناوچوون. تا ئێستا ھۆی ڕوونی لەناوچوونیان دیار نییە، تەنیا ئەوە نەبێت کە زاناکان دەڵێن گابەردێکی گەورە بەر زەوی کەوتووە بەتینێکی یەکجار زۆر، ئاوی دەریاکانی بڵند کردووەتەوە و وشکانی زەویی داپۆشیوە و تەپوتۆزێکی زۆری کردووە، کە بۆ ماوەیەک [[تیشکی خۆر]] نەھاتووەتە سەر زەوی، سەرەڕای ئەوەش، ھەندێک گیاندار، کەمێشکیان لە گیاندارانی تر، گەورەتر بوون و توانیویانە خۆیان لەم کارەساتە ڕزگار بکەن.
== [[سەردەمی بەستەڵەک]] ==
زەوی، بەپێی لێکدانەوەی زاناکان، ملیۆنان ساڵ زۆربەی خاکەکەی [[سەھۆڵ|بەستەڵەک]] بووە، ئەو بەستەڵەکە تا دروستبوونی مرۆڤیش بەردەوامی ھەبووە، کە بەھۆی ئەو بەستەڵەکانە مرۆڤ کۆچی بەردەوامیان کردووە تا شوێنێکی شیاو بۆ ژیان بدۆزنەوە.
== سەرچاوەکان ==
*{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=مێژووی شارستانییەتی|ڕێکەوت=١٩٨٨|شوێن=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
*{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=پیرۆن|یەکەم١=ئەلێکزاندەر|سەردێڕ=ڕەگەزی مرۆڤایەتی|ڕێکەوت=١٩٨٦|شوێن=ئیسپانیا}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆمەڵەی خۆر|گەردوون|زانست}}
{{پۆلی کۆمنز|History of earth science}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:زەوی]]
[[پۆل:زەویناسیی مێژوویی]]
[[پۆل:مێژووی جیھان]]
26dsegploqmuxq7dwz4ij5l59i99q7o
زاڵبوونی بۆڕن
0
122172
1683758
1663598
2026-10-08T17:22:57Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683758
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox film
| name = زاڵبوونی بۆڕن
| image = Bourne supremacy ver2.jpg
| director = [[Paul Greengrass]]
| producer = <br> [[Frank Marshall (film producer)|Frank Marshall]]<br>Patrick Crowley<br> Paul L. Sandberg
| screenplay = [[تۆنی گیلۆری]]
| based on = {{based on|''[[The Bourne Supremacy (novel)|The Bourne Supremacy]]''|[[Robert Ludlum]]}}
| starring = [[Matt Damon]]<br> [[Franka Potente]]<br> [[Brian Cox (actor)|Brian Cox]]<br> [[Julia Stiles]]<br> [[Karl Urban]]<br> [[Gabriel Mann]]<br> [[Joan Allen]]
| editing =<br>[[Christopher Rouse (editor)|Christopher Rouse]]<br>[[Richard Pearson (film editor)|Rick Pearson]]
| music = [[جۆن پاوێل]]
| cinematography = [[ئۆلیڤەر وود]]
| studio = [[The Kennedy/Marshall Company|Kennedy/Marshall]]<br>Ludlum Entertainment
| distributor = [[Universal Studios]]
| released = {{Film date|2004|07|23}}
| runtime = ١٠٨ خوولەک
| country = ئاڵمانیا<br />ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/788997|ئیش=[[British Film Institute]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|شوێن=London|سەردێڕ=The Bourne Supremacy|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140220143253/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/788997|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| language =
[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]<br />[[زمانی ئیتالی|ئیتالی]]<br/>[[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]<br/>[[زمانی ئاڵمانی|ئاڵمانی]]
| budget = $75 ملیۆن
| gross = $288.5 ملیۆن
}}
'''زاڵبوونی بۆڕن''' (بە ئینگلیزی: THE BOURNE SUPREMACY) فیلمێکە لە زنجیرە فیلمی The Bourne،لە ٢٣ی٧ی ٢٠٠٤دا دەرچووە، لە نواندنی [[مات دەیمن]] و Franka Potente و Joan Allenـە.
چیڕۆکی فیلمەکە باس لە جەیسن بۆڕن دەکا کە دەبێتە هۆکاری شكست پێهێنانی هەڵمەتێکی CIA ئەمریکی، بۆیە دەبێ وەک پێشووتری بە بکووژ بمێنێتەوە و ژیان بەڕێبکات.
==سەرچاوە==
{{سەرچاوەکان}}
* [http://www.imdb.com/title/tt0372183/ سایتی imdb]
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|ئەڵمانیا|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
{{ھیندستان-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە گۆوا وێنەیگیراون]]
[[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی فرانک مارشال]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠٠٥ داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی تۆنی گیلرۆی]]
[[پۆل:بۆرن (زنجیرەفیلم)]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مۆسکۆ وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە ئیتاڵیا داندراون]]
[[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان کە ڕووداوەکانیان لە ناپۆلییە]]
[[پۆل:کوشتن–خۆکوژی لە فیلمەکان]]
lhkkkvyw2ggo2mcxkwg8tr74muonunj
نێکسس وەن
0
122395
1683784
1518988
2026-10-08T19:35:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683784
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nexusone logo2010-01-22.svg|250px|بێچوارچێوە|چەپ]]
[[پەڕگە:Nexus_One.png|250px|وێنۆک|گووگڵ نێکسس وەن]]
'''نێکسس وەن''' یان '''گووگڵ نێکسس وەن''' (بە [[ئینگلیزی]]: Nexus One) [[مۆبایلی ھۆشمەند|مۆبایلێکی ھۆشمەند]]ی [[ئەندرۆید]]ە، دروستکراوی کۆمپانیای [[گووگڵ]]ە، یەکەم دەرچووی زنجیرەی مۆبایلی [[گووگڵ نێکسس]]ە. ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠.
==تایبەتمەندییەکان==
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: نییە
* پرۆسێسەر: تاک کرۆکی ١ گێگاھێرتز
* سیستەمی کارپێکەری: [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید ئیکلێیر|٢،١ ئیکلێیر]]
* بارستایی: ١٣٠ گرام - ١٠٠ گرام (بەبێ باتری)
* بیرگەی ناوەکی: ٥١٢ مێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: ٤ [[گێگابایت]] (پاڵپشتی تا ٣٢ [[گێگابایت]])
* یادگە: ٥١٢ مێگابایت
==سەرچاوە==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nexus_One ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nexus One]
{{گووگڵ نێکسس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nexus One}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|دەیەی ٢٠١٠}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی گووگڵ]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٠]]
[[پۆل:گووگڵ نێکسس]]
2zfo0bbdclr1etf2r17gv43ekwzm95i
نێکسس ٥
0
122428
1683786
1518991
2026-10-08T19:35:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683786
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nexus5.svg|250px|بێچوارچێوە|چەپ]]
[[پەڕگە:Nexus_5_Front_View.png|250px|وێنۆک|ڕووی پێشەوەی نێکسس ٥]]
'''نێکسس ٥''' (بە [[ئینگلیزی]]: Nexus 5) [[مۆبایلی ھۆشمەند|مۆبایلێکی ھۆشمەند]]ی [[ئەندرۆید]]ە، دروستکراوی کۆمپانیای [[گووگڵ]]ە. ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣.
==تایبەتمەندییەکان==
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٨ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٣ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ٢،٢٦ گێگاھێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید کیتکات|٤،٤ کیتکات]]
* بارستایی: ١٣٠ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ [[گێگابایت]]، ٣٢ [[گێگابایت]]
* بیرگەی دەرەکی: نییە
* یادگە: ٢ [[گێگابایت]]
==سەرچاوە==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nexus_5 ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nexus 5]
{{گووگڵ نێکسس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nexus 5}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|دەیەی ٢٠١٠}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی گووگڵ]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٣]]
[[پۆل:گووگڵ نێکسس]]
bhu9bzr5vewy6t66yl84ngo20515wuq
نێکسس ٦
0
122429
1683787
1518992
2026-10-08T19:35:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە)
1683787
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Google-nexus-6-logo-mot-nex6.jpg|250px|بێچوارچێوە|چەپ]]
[[پەڕگە:Nexus_6.png|250px|وێنۆک|ڕووی پێشەوەی نێکسس ٦]]
'''نێکسس ٦''' (بە [[ئینگلیزی]]: Nexus 6) [[مۆبایلی ھۆشمەند|مۆبایلێکی ھۆشمەند]]ی [[ئەندرۆید]]ە، دروستکراوی کۆمپانیای [[گووگڵ]]ە. ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤.
==تایبەتمەندییەکان==
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ١٣ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ٢ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ٢،٧ گێگاھێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید لۆلیپۆپ|٥،٠ لۆلیپۆپ]]
* بارستایی: ١٨٤ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ٣٢ گێگابایت، ٦٤ گێگابایت
* بیرگەی دەرەکی: نییە
* یادگە: ٣ [[گێگابایت]]
==سەرچاوە==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nexus_6 ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nexus 6]
{{گووگڵ نێکسس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nexus 6}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی گووگڵ]]
[[پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١٤]]
[[پۆل:گووگڵ نێکسس]]
93b6bhh9p5rsso9hc9e9fwnm765vtax
نێکسس ٧ (٢٠١٣)
0
122439
1683788
1518994
2026-10-08T19:35:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683788
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nexus_7_Logo.svg|250px|بێچوارچێوە|چەپ]]
[[پەڕگە:Nexus_7_(2013).png|250px|وێنۆک|ڕووی پێشەوەی نێکسس ٧]]
'''نێکسس ٧''' (بە [[ئینگلیزی]]: Nexus 7)، [[تاتەبژمێر]]ێکی [[ئەندرۆید]]ە بەرهەمهێنراوە لەلایەن هەردوو کۆمپانیای [[گووگڵ]] و [[ئەیسووس]]. ئەم تاتەبژمێرە بڵاوکراوەتەوە لە تەممووزی ٢٠١٣، و لە ٢٦ هەمان مانگ بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]]، پاشان لە ١٣ی ئابی هەمان ساڵ بۆ [[کەنەدا]]، ئینجا لە ٢٨ ئابی هەمان ساڵ بۆ [[شانشینی یەکگرتوو]]، دوایی لە ٢٠ی تشرینی دووەمی هەمان ساڵ بۆ [[هیندستان]].
==تایبەتمەندییەکان==
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٢ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* پرۆسێسەر: چوار کرۆکی ١،٥١ گێگاھێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید جێڵی بین|٤،٣ جێڵی بین]]
* بارستایی: وایفای (٢٩٠ گرام) ، سێڵیولەر (٢٩٩ گرام)
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ [[گێگابایت]]، ٣٢ [[گێگابایت]]
* یادگە: ٢ [[گێگابایت]]
==سەرچاوە==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nexus_7_(2013) ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (Nexus 7 (2013]
{{گووگڵ نێکسس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nexus 7 (2013)}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|دەیەی ٢٠١٠|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:تاتەبژمێرەکانی گووگڵ]]
[[پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٣]]
[[پۆل:گووگڵ نێکسس]]
l91tb7brnj30ysyyw7t1ww8khd50j0k
نێکسس ١٠
0
122440
1683785
1518989
2026-10-08T19:35:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683785
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nexus10.svg|250px|بێچوارچێوە|چەپ]]
[[پەڕگە:Nexus_10.png|250px|وێنۆک|نێکسس ١٠]]
'''نێکسس ١٠''' (بە [[ئینگلیزی]]: Nexus 10)، [[تاتەبژمێر]]ێکی [[ئەندرۆید]]ە بەرهەمهێنراوە لەلایەن هەردوو کۆمپانیای [[گووگڵ]] و [[سامسۆنگ]]. ئەم تاتەبژمێرە بڵاوکراوەتەوە لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ بۆ وڵاتانی [[ئوسترالیا]] و [[کەنەدا]] و [[فەڕەنسا]] و [[ئاڵمانیا]] و [[ئیسپانیا]] و [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، دوایی لە ٥ی شوباتی ٢٠١٣ بۆ [[ژاپۆن]].
==تایبەتمەندییەکان==
* کامێڕای دواوەی: توانای گرتنی ٥ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ١٠٨٠P HD
* کامێڕای پێشەوەی: توانای گرتنی ١،٩ مێگاپیکسلی ھەییە و ڤیدیۆی کوالێتی ٧٢٠P HD
* پرۆسێسەر: جووت کرۆکی ١،٧ گێگاھێرتز
* سیستەمی کارپێکەری : [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید جێڵی بین|٤،٢ جێڵی بین]]
* بارستایی: ٦٠٣ گرام
* بیرگەی ناوەکی: ١٦ [[گێگابایت]]، ٣٢ [[گێگابایت]]
* یادگە: ٢ [[گێگابایت]]
==سەرچاوە==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nexus_10 ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Nexus 10]
{{گووگڵ نێکسس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nexus 10}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|سامسۆنگ|دەیەی ٢٠١٠}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:تاتەبژمێرەکانی گووگڵ]]
[[پۆل:تاتەبژمێری ٢٠١٢]]
[[پۆل:گووگڵ نێکسس]]
j9op3dwe5brsv5l0avz5cgvc7lnsndg
ماسیی ڕەشی بچکۆلە
0
122860
1683621
1514646
2026-10-08T12:25:49Z
Bilalinfo
57400
پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار
1683621
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = ماسیی ڕەشی بچکۆلە
| image = MahiSiah.jpg
| author = سەمەد بێهڕەنگی
| language = فارسی
| country = {{IRN}}
| published = ١٩٦٨
}}
'''''ماسیی ڕەشی بچکۆلە''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''ماهی سیاه کوچولو'') یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. ئەم چیرۆکەی لە زستانی ساڵی ۱۹٦۸ نووسی و کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لە ساڵی [[1968]] بە وێنەکێشانی فەرشید مەسقالی بڵاو کردەوە. چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' سەبارەت بە ماسییەکی بچووکە کە بە هیوای دیداری دەریا سەرکێشی دەکات و سەفەرێکی دوورودرێژ بە ئەزموونی جیاوازەوە بۆ گەیشتن بە ڕزگاری دەست پێدەکات.<ref name="bbc.com">[http://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150829_l31_samad_behrang_exhibition یاخیبوون دژ بە لەبیرچوونەوە؛ گێڕانەوەی هونەرمەندانی سەردەم و گەنج لە سەمەد بێهڕەنگی]، بیبیسی فارسی</ref> ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بووە کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸. هەروەها خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵانی لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna">Bologna</ref> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] بۆ وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹ وەرگرتووە.<ref name="Brad Hanson - 1983">Brad Hanson - 1983</ref>
== کێشە سیاسییەکان ==
چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' لە ساڵانی پێش [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹ی ئێران]]، وەک چیرۆکێک دژ بە دەسەڵات دەنێسرا و زۆر کەس ماسیی ڕەشی بچکۆلە بە هێمای نەوەی گەنجی شۆڕشگێڕ و ڕۆشنبیر دەزانی. زمانی [[هێما|هێمایی]] چیرۆکەکە، ئیلهامبەخشی زۆرێک لە نووسەران و شاعیرانی جیاواز بوو و شێعر و دەقی زۆر لە وەسفیدا هۆنرایەوە.<ref name="bbc.com"/> لە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنانەت وەک «بەیاننامەی ناڕەسمی و [[بەیاننامە|مانفیست]]ی [[ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران]]»یش ناوبراوە.<ref name="Guerilla Odyssey">{{cite book|last1=Vahabzadeh|first1=Peyman |title=سەرگوژشتەی گەریلایی: مۆدێرنیزاسیۆن، عەلمانیەت، دیموکراسی و سەردەمی فیدایی |date=2010|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|page=134}}</ref><ref>{{cite book|last1=Milani |first1=Abbas |title=ئێرانییە بەناوبانگەکان بەرگی ۲ |date=2008|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|pages=838–842}}</ref> بەم حاڵەشەوە لیلی ئەمیرئەرجومەند بەڕێوەبەری کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لەو بڕوایەدایە کە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنها چیرۆکێکی سادەی منداڵانە بووە و هیچ بارێکی سیاسیی نەبووە.<ref name="فردا ۱">[https://www.radiofarda.com/a/lili-amir-arjomand-interview-on-kanoon/31962704.html ڕادیۆ فەردا: ''یەکەم کتێبی کانوونی شەھبانوو وەریگێڕا و وێنەکێشانی بۆ کرد؛ گفتوگۆ لەگەڵ لیلی ئەمیرئەرجومەند''، نووسراو لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢؛] سەردانیکردن لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢.</ref>
== دەق ==
ئەم چیرۆکە بۆ یەکەم جار ساڵی ۱۹٦۸ لە زنجیرە بڵاوکراوەکانی کتێبی منداڵانی کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان - کە دواتر کتێبانێکی لەوانە لە مەهدی ئەخەوان سالس و مێهرداد بەهار و بەهرام بەیزایی و سیاوەش کەسرایی و داریوش ئاشووری و غۆلامحوسێن ساعدی بۆ منداڵان بڵاو دەکردەوە - چاپ کرا.<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/kanun-e-parvares-e-fekri-e-kudakan-va-nowjavanan-book-publishing</ref>
== وێنەکێشان ==
وێنەکێشانی کتێبی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بە دەستی فەرشید مەسقالی ئەنجام دراوە و بووەتە هۆی بردنەوەی خەڵاتی جۆراوجۆر، لەوانە خەڵاتی یەکەمی پێشانگای نێودەوڵەتیی کتێبی منداڵانی بۆلۆنیا و دیپلۆمی شانازی دووساڵانەی وێنەکێشانی براتیسلاڤا.<ref>{{پک/بن|2012|ک=ایبنا|ف= فەرشید مەسقالی ٦٩ ساڵە بوو}}</ref>
== چیرۆک ==
ئەم چیرۆکە بەسەرھاتی ژیان و سهرگوذشتی ماسییە ڕەشە بچکۆلەیەکە کە وەڕەز بووە لە دووبارەبوونەوەیەکی بێسوود، ڕێگەی دەریا دەگرێتە بەر و تەواوی درێژایی جۆگەلەکە دوای ئامانجەکەی دەپێوێت، لەگەڵ ڕووداو و گرفتانێک کە لە درێژایی سەفەرەکەدادێنە پێشی. لە چیرۆکی هێرشی دراوسێکان بۆ سەری لەبەر ئەوەی بڕوایان وایە قسەی زۆر گەورە دەکات و منداڵانی تر لە ڕێگە لادەدات، و دژایەتی دایکی بۆ بڕیارێک کە داویەتی و بەسەرھاتی پەندوەرگرتن لە مارمێلکەی دانامەند کە لە مەترسییەکانی ڕێگە ئاگاداری دەکاتەوە و تا بڕی توانای ڕێگەچارەکان بۆ ڕزگاری پێشاندەدات تا فێڵبازییەکانی قرژاڵ، و مەترسییەکانی ماسیخۆرە، کە دوژمنی پلە یەکی ئەو و ماسییەکانی ترە.
کەسایەتیی سەرەکی و پاڵەوانی، ماسییە ڕەشە بچکۆلەکەیە، تەواوی کەسایەتییەکانی تر تەنها بۆ گەیشتنی پاڵەوانی چیرۆکەکە بە ئامانجەکەی، داڕێژراون. پاڵەوانێکی پڕتێکۆشان، بیرکەرەوە، ژیر کە بە تەنیا، لە بەردەم تەواوی دژبەرانی خۆیدا، لەسەر بڕوایەک کە باوەڕی بە ڕاستییەکەی هەیە، تەنانەت ئەگەر دایکی بێت، دەوەستێتەوە. بەڵام بۆ هاوجنسەکانی خۆی لەو شوێنەی داوای یارمەتی دەکەن، وەک ماسییە بچووکەی لە سکی ماسیخۆردایە، گیانی خۆی فیدا دەکات.<ref>پێویستی بە ژێدەرە</ref>
== خەڵاتەکان ==
* کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸
* خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵان لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna"/> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] لە وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹<ref name="Brad Hanson - 1983"/>
== بە زمانەکانی تر ==
ئەم کتێبە بۆ زۆرێک لە زمانەکانی جیهان وەرگێڕدراوە. لەوانە بۆ [[زمانی پەشتۆ|زمانی پشتۆ]] بە قەڵەمی ئیحسانوڵڵا ئاریەنزەی لە کۆمەڵە سێ چیرۆکییەک بە ناوی «''دَ مَیَنی افسانه''».<ref>[http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 لراو بر افغانستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204111525/http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 |date=٤ی دیسەمبەری ۲۰۰۸}}، سەردانیکردن: نۆڤەمبەری ۲۰۰٨.</ref>
عوزرا عەباجیچ نوایی و ئیبتیهاج نوایی کتێبەکەیان بۆ زمانی کرواتی لە کۆماری کرواتیا وەرگێڕاوە کە بە ھیممەتی بڵاوکراوەی Znanje ڕێگەی بۆ بازاڕی چیرۆکی کرواتیا دۆزیوەتەوە. هەروەها ئەم کتێبە بۆ [[زمانی ئەڵمانی]] Der kleine schwarze Fisch وەرگێڕدراوە. جگە لەمە بۆ زمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]،<ref name="طاقچه ۱">[https://taaghche.ir/book/27355/ماهی-سیاه-کوچولو-السّمکة-الصغیرة-السّوداء طاقچە: ''ماهی سیاه کوچولو (السّمکة الصغیرة السّوداء)''؛] سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی تورکی|تورکیی ئەستەمبوڵی]]،<ref name="آمازون ۱">[https://www.amazon.com/Kucuk-Behrengi-Deliorman-Ilknur-Ozdemir/dp/6055340542 ئامازۆن: ''وەرگێڕانی تورکیی ئەستەمبوڵیی «ماهی سیاه کوچولو»''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی ئازەربایجانی|تورکیی]] ئازەربایجانی،<ref name="راهک ۱">[http://raahak.com/?p=4467 ڕێنمایی کتێب (ڕاهەک): ''وەرگێڕانە تورکییەکان لە بەرهەمەکانی سەمەد بێهڕەنگی''، نووسینی عەباس جەوادی، نووسراو لە ۱۰ی ئابی ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ناوەندی|کوردیی]] [[کوردیی سۆرانی|سۆرانی]] (۲ وەرگێڕان)،<ref name="ایرنا ۱">[http://www.irna.ir/news/82667394/ ئاژانسی هەواڵی کۆماری ئیسلامی (ئیرنا): ''پەردەلادان لە وەرگێڕانی ۲ کتێبی بەپێز بۆ زمانی کوردیی سۆرانی''، نووسراو لە ۱۷ی ئەیلوولی ۲۰۱۷؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="کتابسیتی ۱">[https://www.ketabcity.com/bookview.aspx?bookid=1849248 کتێب سیتی: ''ماسییە ڕەشه بووچکەلە''؛] سەردانیکردن لە ۲ی ئەیلوولی ۲۰۲۱.</ref> [[کوردیی باشووری]] (۳ وەرگێڕان)،<ref name="شفق ۱">[http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf شەفەق نیوز: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی باشووری''، وەرگێڕ موقەدەم خوسرەوی؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131040141/http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf |date=۳۱ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="هساره ۱">[http://hisare.com/fa/3575 ھەسارە: ''یەکەم کتێب بە ڕێنووسی کوردی لە شارستانی سونقوڕ و کولیایی بڵاوکرایەوە''، وەرگێڕ هادی حیشمەتی، نووسراو لە ۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۷؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190511094551/http://hisare.com/fa/3575 |date=۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی کورمانجی]]،<ref name="پرتوکاکردی ۱">[https://www.pirtukakurdi.com/index.php?route=product/product&product_id=540 کتێبی کوردی: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی کورمانجی''؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ھەورامی|کوردیی هەورامی]]،<ref name="کوردیپدیا ۱">[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q=20141227020106118528 کوردیپێدیا: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی هەورامی''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> تالشی، [[لوڕیی باکووری|لڕیی باکووری]]،<ref name="ایسنا ۱">[https://www.isna.ir/news/93122313044/ماهی-سیاه-کوچولو-به-لری-ترجمه-شد ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران (ایسنا): ''بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی بۆ لڕی وەرگێڕدرا''، نووسراو لە ۱۴ی ئاداری ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی بەلۆچی|بەلووچی]]<ref name="میکروفون ۱">[http://www.mikrofonnews.com/ترجمه-بلوچی-ماهی-سیاه-کوچولو-منتشر-ش/ میکڕۆفۆن نیوز: ''وەرگێڕانی بەلووچی «ماهی سیاه کوچولو» بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۲۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720224517/http://www.mikrofonnews.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8D%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%8 ل%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4/ |date=۲۰ی تەممووزی ۲۰۱۹ }} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> و [[ئێسپێرانتۆ|ئاسپیرانتۆ]]<ref name="اسپرانتو ۱">[http://perespero.ir/?p=1799 ئاسپیرانتۆ لە ئێران: ''ماهی سیاه کوچولو بۆ ئاسپیرانتۆ بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۱۲ی حوزەیرانی ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928050127/http://perespero.ir/?p=1799 |date=28ی ئەیلوولی 2020}} سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> وەرگێڕدراوە.
== درێژەی جیرۆک ==
عەلی ئەکبەر خانجانی لە ساڵی 1981 درێژەی جیرۆکی ماسییە ڕەشەکەی سەمەد بێهڕەنگی لەژێر ناوی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە (بەشی دووەم-بەشەکەی تر) نووسیوە.
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێزەکان|۲}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{cite web|title=کتێبی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە بەپێی وەشانی دەنگیی بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی|website=کافه کتاب|date=2013-07-19|year=2013|url=http://coffeeketab.com/books/277/ماهی-سیاه-کوچولو-به-همراه-نسخه-صوتی|language=fa|access-date=2014-12-14|archive-date=5ی ئایاری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505221904/http://coffeeketab.com/books/277/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%84%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C}}
* [https://web.archive.org/web/20080208220315/http://www.radiozamaneh.org/music/2007/06/post_50.html پوئم سمفۆنیکی «ماهی سیاه کوچولو» لە لەندەن]، ڕادیۆ زەمانە
* {{cite web|author = |url = http://audiolib.ir/343-ماهی-سیاه-کوچولو-به-زبان-آذری-صمد-بهرن |title = کتێبی دەنگیی ماهی سیاه کوچولو (بە زمانی تورکی) – سەمەد بێهڕەنگی| publisher = جێبەجێکردنی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دەنگ و ڕەنگی تەبرێز |date = ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲|access-date = ۲۳ی تەممووزی ۲۰۱۴}}
[[پۆل:ڕۆمان]]
k5kp8tgap2qf3cxfew58qxaepw5w9dz
نێوانە (کۆمپیوتینگ)
0
123412
1683731
1518971
2026-10-08T16:39:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683731
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
لە [[کۆمپیوتینگ|کۆمپیوتینگدا]]، '''نێوانە''' یا '''ئینتەرفەیس''' کەوشەنێکی ھاوبەشە کە دوو پێکھێنەی لێکجیا لە [[کۆمپیوتەر|سیستەمێکی کۆمپیوتەریدا]] پێدا [[زانیاری]] ئاڵوگۆڕ ئەکەن. ئەو دوو پێکھێنەیەش ئەتوانن یەکێ یا ئاوێتەیەک لەمانە بن: [[نەرمامێر]]، [[ڕەقامێر]]، [[لائامێر]] و، تەنانەت ئینسان.
==نێوانەی نەرمامێری ==
== نێوانەی ڕەقامێری ==
== نێوانەی بەکارھێنەر ==
{{بێ پۆل|date=نیسان ٢٠١٧}}
{{پۆلی کۆمنز|Interfaces}}
{{تووڵی دەروازە|جاڤا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
pazkwrlti9xo9aei79ip0piseft6e6p
نەخشەی ساموێل دان (١٧٩٤)
0
123789
1684099
1610745
2026-10-08T22:36:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە)
1684099
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{| class="infobox" style="text-align: center; font-size:100%;"
|style="text-align: center;"|'''نەخشەی ساموێل دان لە ساڵی ١٧٩٤ دا'''
|-
|style="text-align: center;"|[[file: 1794 Samuel Dunn Wall Map of the World in Hemispheres - Geographicus - World2-dunn-1794.jpg|center|300px]]
|- align=right
|
----
<div style="text-align:center;"><span style="color:black">'''زانیاریەکان'''</span></div>
* '''ناو''': <span style="color:black">نەخشەی ساموێل دان لە ساڵی ١٧٩٤ دا</span>
* '''نەخشەکێش''': <span style="color:black"> [[ساموێل دان]]</span>
* '''جۆر''': <span style="color:black">[[ئەتڵەس]]ی [[سیاسی]] و [[گەردوونناسی]]</span>
* '''ناوچە''': <span style="color:black">[[جیهان]]، [[کۆمەڵەی خۆر]]، [[مانگ]]،{{-}}[[خۆر]]، [[نیوەگۆی باکوور]] و [[نیوەگۆی باشوور|باشوور]]</span>
* '''ساڵی دەرچوون''': [[١٧٩٤]]
* '''وردەکارییەکان''': خشتەی گۆڕانکارییەکانی جوولەی خۆر{{-}}
لە مانگەکانی ساڵ،{{-}}
[[مەریخ]] و کەمەرەکەی،{{-}}
پلەی لاری خۆر لە هەر ڕۆژێکی[[ساڵ]] دا،{{-}}
خوولانەوەی[[خۆر]] و وەرزەکانی،{{-}}
دووریەکان لە [[کۆمەڵەی خۆر]] دا،{{-}}
[[کەیوان|هەسارەی کەیوان]] و کەمەربەندەکەی،{{-}}
شیکاریە جوگرافیەکان،{{-}}
جوولەکانی [[مانگ]] و [[زەوی]] و گەلەستێرەکان
|}
'''نەخشەی ساموێل دان (١٧٩٤)'''، نەخشەیەکی گشتیە لە هەموو جیهان (بە وشکانی و ئاوەوە) بە دۆزینەوە نوێکانەوە (لە کاتی خۆی دا) وێڕای شیکردنەوە تەواوەکانی لە کەنارەکانی دا. ئەم نەخشەیە شیکاریەکی تەواوی لەسەر [[کۆمەڵەی خۆر]]، [[زەوی]] و جوولەکانی، [[مانگ]] و کردەوە گەردوونناسیەکانی و ئەستێرەکان، هەسارەکان، و گەلەستێرەکانە. ساموێل دان و توماس کیچین لە ١٧٩٤ دا نەخشەکەیان کێشا.
لە سەرووی نەخشەکە لای چەپ، پەڵەکانی سەر خۆر کە بە [[تەلیسکۆپ]] بینراوە، کێشراوەتەوە. هەروەها لە نەخشەکە دا هەڵکەوتەی خۆر و [[هەسارە|هەسارەکانی]] تر و [[خولگە|خولگەکانیان]] بە پێوەر و قەبارە نەخشێنراوە.
[[File:Sun in Samuel Dunn Wall Map of the World.jpg|thumb|right|180px|[[پەڵەکانی خۆر]]]]
لەم بەشەی نەخشەکە دا باسی گیرانی مانگ و قەبارە گەردوونیەکانی کراوە. لە نەخشەکە دا [[زاوە]]، [[کەیوان]] و بازنەکانی کە بە تەلیسکۆپ بینراون، کێشراوەتەوە.
لە خشتەی سەرووی نەخشەی لای چەپ (لای ڕاستی نەخشەی کۆمەڵەی خۆر و لای چەپی نەخشەی گەلەستێرەکان)، دووری و قەبارەی هەسارەکان و دووریان لەگەڵ خۆر هاتووە. لە ڕوونکردنەوەکانی خوارووی خشتەکە، وەها هاتووە کە خۆر ناوەندی [[کۆمەڵەی خۆر]]ە و هەسارەکان لە خولگەی هێلکەیی دا بە دەوری دا دەسووڕێنەوە.
[[File:Map of Europe in 1794 Samuel Dunn Map of the World in Hemispheres.JPG|thumb|300px|left|[[ئەورووپا]] لە نەخشەکەی ساموێل دا]]
== وتارە پەیوەندی دارەکان ==
* [[نەخشەی جیھان]]
* [[کۆمەڵەی خۆر]]
== سەرچاوە ==
{{Reflist}}
*، «[[:fa:نقشه ساموئل دان (۱۷۹۴)]]»، ویکی فارسی.
{{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر }}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:تەنە ئاسمانییەکان]]
[[پۆل:جۆرەکانی نەخشەکان]]
[[پۆل:زانستەکانی زەوی]]
[[پۆل:مانگەکان]]
[[پۆل:مانگەکانی کۆمەڵەی خۆر]]
[[پۆل:مانگ]]
[[پۆل:کۆمەڵەی خۆر]]
[[پۆل:نەخشەکێشی]]
[[پۆل:نەخشە کۆنەکانی جیهان]]
[[پۆل:نەخشە کۆنەکان]]
[[پۆل:نەخشە کۆنەکانی جیھان]]
88wptal9etj36bx576fxv6mhcw3avfa
نیکۆڵ کیدمن
0
124376
1683692
1478248
2026-10-08T16:33:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| honorific_suffix = <small>[[ئازی|ھاوڵاتی ئوسترالیا]]</small>
| image = Nicole Kidman - Berlin 2015.png
| caption = کیدمەن لە (٦٥)ەمین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بێرلین، شوباتی ٢٠١٥
| birth_name = نیکۆڵ مەری کیدمەن
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1967|6|20}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Monitor|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_entertainment-weekly_2013-06-21_1264/page/26|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|issue=1264|پەڕەکان=٢٦}}</ref>
| birth_place = [[ھۆنۆلولو]]{{-}} [[ھاوایی]] {{-}} {{flag|USA}}
| residence = [[سیدنی]] {{-}} {{ئاڵا|ئۆسترالیا}} {{-}} [[ناشڤیل. تێنسی|ناشڤیڵ]] {{-}} {{flag|USA}}
| home_town = [[سیدنی]]، [[نیو ساوت وێلز]]، [[ئۆسترالیا]]
| nationality = [[ئازی|ئوسترالی]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]
| occupation = [[خانمەئەکتەر]] و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]
| years_active = ١٩٨٣ تاکوو ئێستا
| spouse = {{marriage|[[تۆم کرووز]]|24 December 1990|August 8, 2001|reason=divorced}}{{ھن}}{{marriage|[[کەیس ئوربان]]|25 June 2006|September 29, 2025|reason=divorced}}
| children = ٤
| relatives = [[ئەنتۆنیا کیدمەن]] (خوشک)
| website = {{وێبگەی فەرمی|http://www.nicolekidmanofficial.com}}
| net_worth = [[AU$]]331 million (March 2015)<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|المسار=http://www.brw.com.au/p/lists/rich-women/2015/the_richest_self_made_women_in_australia_glJsENIZI9Xd82t2JaZEPO |العنوان=The 30 richest self-made women in Australia |الأول=Caitlin |الأخير=Fitzsimmons |التاريخ=8 March 2015 |journal=[[BRW (magazine)|BRW]] |تاريخ الوصول=27 October 2015}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.skynews.com.au/news/national/2015/03/08/bridges-among-australia-s-richest-women.html |سەردێڕ=Bridges among Australia's richest women |ئیش=[[Sky News Australia]] |ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151016015641/http://www.skynews.com.au/news/national/2015/03/08/bridges-among-australia-s-richest-women.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016015641/http://www.skynews.com.au/news/national/2015/03/08/bridges-among-australia-s-richest-women.html |date=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ }}</ref>}}
'''نیکۆڵ مەری کیدمەن''' ({{بە ئینگلیزی|Nicole Mary Kidman}}؛ لەدایکبووی ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٦٧) خانمەکتەرێکی ئەمریکی-ئوسترالییە. براوەی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکارە]] و گۆرانیشی وتووە.
کیدمەن لە ساڵی ١٩٨٩ بە بەشداری لە فیلمی [[بێدەنگی گۆڕستانی (فیلم)|بێدەنگی گۆڕستانی]] ئاوازەی دەرکرد. کارنامەی ھونەریی خۆی لە دەیەی ٩٠ و وێڕای ھاوسەری پێشووی [[تۆم کرووز]] بەدەست ھێنا. ئەو بە بەشداری لە فیلمی [[بۆ ئەو مردن (فیلم)|بۆ ئەو مردن]] زۆر ڕێزی لێ گیرا و توانی چەند خەڵاتێکی وەکوو؛ [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|گۆڵدن گڵۆب]]، [[خەڵاتی ئیمپایەر]] و ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی لەندەن بەدەست بێنێ. دوای ئەمە بە دەرکەوتنی لە فیلمی [[چاوە تەواو داخراوەکان (فیلم)|چاوە تەواو داخراوەکان]] و [[خەڵکی تر (فیلم)|خەڵکی تر]] و مولێن ڕوژ لایەنگرێکی زۆری بۆخۆی پەیدا کرد و سەرنجەکانی خستنە سەر خۆی.
نیکۆڵ لە ٢٠٠٢ بەھۆی نواندنی سەرنجڕاکێش لە فیلمی [[کاتژمێرەکان (فیلم)|کاتژمێرەکان]] [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکاری]] باشترین ئەکتەری ژن، [[گۆڵدن گلۆب]] و [[بفتا]]ی بردەوە. کیدمەن لەم فیلمە دا ڕۆڵی [[ڤیرجینا وۆڵف]] ڕۆماننووسی ئینگلیزی دەربڕی کە کەسێک بوو تووشی نەخۆشی دەروونی ھاتبوو.
دوای ئەمە بە دەرکەوتن لە فیلم گەلێکی وەکوو [[کوێشتانی سارد (فیلم)|کوێشتانی سارد]] و [[لەدایکبوون (فیلم)|لەدایکبوون]] درێژەی بە سەرکەوتنەکانی دا و ئافەرینێکی زۆری وەرگرت.
لە ساڵی ٢٠١٠ بەھۆی ڕۆڵ و نواندنی باشی لە فیلمی [[ھێلانەی کەروێشک (فیلم)|ھێلانەی کەروێشک]] توانی دیسان نێوزەدی وەرگری خەڵاتی ئۆسکار بێت
== ژیان ==
=== ژیانی سەرەتایی ===
باوکی نیکۆڵ [[ئیرلەند]]ی و دایکیشی [[سکۆتلاند|سکۆتلەندی]] بووم، کە ھەردووکیان لە [[ئوسترالیا]] لە دایک ببوون. بەڵام نیکۆل لە شاری [[ھۆنۆلولو]]ی ویلایەتی [[ھاوایی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دایک بوو و بۆیە ھەردوو ڕەگەزنامەی [[ئازی|ئوسترالی]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] ھەیە. باوکی، «ئەنتۆنی» زانای کیمی کلینیکاڵ و دایکی «جەنێڵ ئان» فێرکاری پەرەستاری بوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* Nicole Kidman (Livewire Real Lives) by Sandra Woodcock and Julia Holt, Hodder Murray Press, 2000
* Interview Magazine - October 2003 - Nicole Kidman and Ed Harris Cover by Ingrid Sischy, Sandra J. Brant Publishing, 2003
* [[:en:Special:PermanentLink/190686763|Wikipedia contributors, "Nicole Kidman," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 12, 2008).]]
{{براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر |state=collapsed}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مۆسیقا|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicole Kidman}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکۆڵ کیدمەن|*]]
[[پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکیەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە ژنە ئوسترالییەکانی تی ڤی]]
[[پۆل:ئەکتەرە ژنە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە ژنە ھاواییەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئوسترالی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]]
[[پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز]]
[[پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی]]
[[پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکانی دوورە نیشتیمان، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئوسترالییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خەڵکی سیدنی]]
[[پۆل:خەڵکی ھۆنۆلولو، ھاوایی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمیەکانی ئوسترالیا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی لۆجی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم]]
[[پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران]]
c28psiy5nh9xhp4lr0m82j33tssepus
برینی سەرجێ
0
125345
1684010
1680130
2026-10-08T20:51:22Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684010
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''برینی سەرجێ''' یا '''برینی ناوجێ''' ({{بە ئینگلیزی|bedsores}}) بریتیە لەداڕزان یان مردنی [[شانە (ژینناسی)|شانەی]] شوێنێکی لەش. زیاتر لەو شوێنەی لەش رودەدات کە [[ئێسک]] نزیکە لە [[پێست]]، وەکو [[ئانیشک]]و شان و ئێسکی سمت.
[[پەڕگە:Pressure ulcer points.svg|وێنۆک]]
== ھۆکارەکانی تووشبوون ==
پەستان خستنە لەسەر چەند بەشێکی لەش بۆ ماوەیەکی زۆر، وەک ئەو کەسانەی لەسەر کورسین.
== نیشانەکانی ==
# سووربوونەوە.
# تێکچوونی ڕەنگی پێست.
# ڕەقبوونی شوێنەکە.
# پەیدابوونی بڵق.
# لەناوچوونی ھەندێک چینی پێست.
# پەیدابوونی چاڵایی.
== خۆپاراستن ==
# گۆڕینی باری نەخۆش ۲ کاتژمێر جارێک.
# بەکارھێنانی دۆشەک و سەرین دەبێت ساف و لووس بێت، یان بەکارھێنانی دۆشەکی ھەوایی.
# پاراستنی پێست لەتەڕبوون.
# بەرزنەکردنەوەی لای سەرەوەی قەرەوێلە.
== سەرچاوەکان ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Pressure_ulcer ویکیپیدیای ئینگلیزی]
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری}}
{{پۆلی کۆمنز|Pressure ulcers}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
okflel1oef5a76mk3ypcrutl8625wp4
نەھەنگی عەنبەر (فیلم)
0
126262
1684323
1519292
2026-10-09T10:35:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684323
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەھەنگی عەنبەر
| وێنە = پۆستەری_نەھەنگی_عەنبەر.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس =
| دەرھێنەر = [[سامان موقەدەم]]
| بەرھەمھێنەر =
| نووسین = مانی باغبانی
| سەرچاوەی چیڕۆک=
| کاست =[[ڕەزا عەتاران]]{{Break}}[[مەھناز ئەفشار]]{{Break}}[[ویشکا ئاسایش]]{{Break}}[[ھانیە تەوەسولی]]{{Break}}[[ئەمیرحوسێن ڕۆستەمی]]{{Break}}[[ڕەزا ناجی (ئەکتەر)|ڕەزا ناجی]]{{Break}}[[نادر سلێمانی]]{{Break}}[[عەلی قوربانزادە]]{{Break}}[[حوسێن سلێمانی]]{{Break}}[[سام نووری]]
| موزیک =
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری =
| ستۆدیۆ =
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە =
| ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٠١٦
| ماوەی فیلم = ٩٠ خولەک
| وڵات = {{ئاڵا|ئێران}}
| زمان = [[فارسی]]
| تێچوون =
| داھات =
}}
'''نەھەنگی عەنبەر''' ([[فارسی]]: نهنگ عنبر) فیلمێکی [[ئێران]]ییە، بە زمانی [[فارسی]]. لە دەرھێنانی [[سامان موقەدەم]]، ھەریەک لە [[ڕەزا عەتاران]] و [[مەھناز ئەفشار]] ڕۆڵی سەرەکییان تێدا بینیوە، لە ساڵی ٢٠١٥ بەرھەمھێنراوە. نمایشی "نەهەنگی عەنبەر" لەو کاتەی دەستیپێکرد، سینەماکانی سەر بە هونەر و شارەوانی بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بایکۆتیان دەکرد.
==چیڕۆک==
{{بەتاڵ}}
==سەرچاوەکان==
*[[ویکیپیدیای فارسی]]، «[[:fa:نهنگ عنبر (فیلم)|نهنگ عنبر (فیلم)]]»، ئاداری ٢٠١٦.
{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمیدیا}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:فیلمە فارسییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٥]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]]
lezfuqr4s7ddn1x59rn9byzkrcerhdv
لەیلا حاتەمی
0
126304
1683994
1681380
2026-10-08T20:47:40Z
Bilalinfo
57400
1683994
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو = لەیلا حاتەمی
| وێنە = Lila Hatami at 34th Fajr Festival (cropped).jpg
| قەبارەی وێنە =
| جێگری_وێنە =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٢|٨|١}}
| شوێنی لەدایکبوون = [[تاران]]، [[ئێران]]
| نیشتەجێ =
| نەتەوە = [[ئێرانی]]
| ناوەکانی تر =
| نەژاد =
| ڕادەی خوێندەواری =
| پیشە = خانمەکتەر
| ساڵانی چالاکی = ١٩٩٦ – ئێستا
| خاوەنکار =
| ڕێکخراو =
| ناوبانگ =
| کارە_دیارەکان =
| شێواز =
| باڵا =
| کێش =
| ھاوسەر = [[عەلی موسەفا]] {{بچووک|(لەوەتەی ١٩٩٨)}}
| یار =
| منداڵەکان = مانی {{بچووک|(لەدایکبووی ٢٠٠٧)}}{{ھن}}عەسەل {{بچووک|(لەدایکبووی ٢٠٠٨)}}
| دایک و باوک = [[عەلی حاتەمی]] {{بچووک|(باوک)}}{{ھن}}[[زەری خوشکام]] {{بچووک|(دایک)}}
| خزمەکان =
| خەڵاتەکان =
| ماڵپەڕ = [https://web.archive.org/web/20100514011243/http://leila-hatami.com/ ماڵپەڕی نافەرمی]
| پەراوێزەکان =
}}
'''لەیلا حاتەمی''' ([[فارسی]]: [[:fa:لیلا حاتمی|لیلا حاتمی]]؛ لەدایکبووی ١ی ئابی ١٩٧٢ لە [[تاران]]) [[خانمەکتەر]] و [[دەرھێنەر]]ێکی [[ئێران]]ییە. کچی دەرھێنەر [[عەلی حاتەمی]]یە، و ھاوسەری ئەکتەر؛ [[عەلی موسەفا|عەلی موسەففایە]]. چەندان خەڵاتی فێستیڤاڵە نێوخۆیی و جیھانییەکانی بەدەست ھێناوە.
حاتەمی لە فیلمی درامیی ''کەمالولمولوک'' (١٩٨٤) لە ڕۆڵی کەمالولمولوکدا بۆ یەکەم جار لە سینەمادا دەرکەوت. یەکەم ڕۆڵی سەرەکیی خۆی لە فیلمی درامیی ''لەیلا'' (١٩٩٧) وەک ژنێکی [[نەزۆکی|نەزۆک]] گێڕا، کە بەهۆیەوە دیپلۆمی شانازیی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا و سەرنجی جەماوەری بۆ لای خۆی ڕاکێشا. بەرجەستەکردنی ڕۆڵی ژنێکی ساویلکە لە فیلمی ''بیپولی''(٢٠٠٩) خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی کریستاڵی]] بۆ باشترین خانمە ئەکتەر لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بۆ بەدەستھێنا، و دواتر خەڵاتەکەی جارێکی تر بردەوە بۆ بەرجەستەکردنی ڕۆڵی ژنێکی ناجێگیریی سۆزداری لە فیلمی [[ڕەگێ خاب]](٢٠١٧). هەروەها پاڵێوراو بووە بۆ سیمورغی کریستاڵی بۆ ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''شەیدا'' (١٩٩٩)، ''وێستگەی چۆڵکراو'' (٢٠٠٢)، ''سالاد فصل'' (٢٠٠٥)، ''چل ساڵان'' (٢٠١٠)، ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' (٢٠١١)، ''نارنجیپوش'' (٢٠١٢) و ''کاتی خۆشەویستی'' (٢٠١٥).
حاتەمی خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مۆنتریال بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''وێستگەی چۆڵکراو'' (٢٠٠٢) بەدەستھێنا. خەڵاتی ورچی زیوینی بۆ باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامیی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]''(٢٠١١) بردەوە. لە ساڵی ٢٠١٧دا، ماڵپەڕی ''ئیندیوایەر'' ستایشی ڕۆڵگێڕانی ئەوی لە فیلمەکەدا کرد وەک یەکێک لە باشترین ڕۆڵگێڕانەکانی سەدەی ٢١ەم و حاتەمی بە شایستەی خەڵاتێکی [[خەڵاتی ئۆسکار|ئۆسکار]] زانی بۆ ڕۆڵگێڕانی لەو فیلمەدا.<ref>{{Cite web |date=2017-09-23 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/72917/leila-hatami-among-21st-century-best-actresses |access-date=2025-01-21 |website=FinancialTribune |language=en |title=Leila Hatami Among 21st Century Best Actresses}}</ref> هەروەها گۆی کریستاڵی بۆ باشترین خانمە ئەکتەر لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کارلۆڤی ڤاری وەرگرت بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''کۆتا هەنگاو'' (٢٠١٢). لە ساڵی ٢٠١٢دا، لەلایەن حکوومەتی فەڕەنساوە پلەی شۆڤالیێی نیشانی ئەدەب و ھونەری پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=2012-08-02 |url=https://www.bbc.com/persian/arts/2012/08/120802_ka_leyla_hatami_france |access-date=2022-08-04 |language=fa |title=اعطای نشان هنر و ادب فرانسه به لیلا حاتمی |publisher=BBC News}}</ref> ناوی لە ڕیزبەندی جوانترین ژنانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن ماڵپەڕی ''Wonderslist''دا تۆمار کراوە.<ref>{{Cite web |date=2016-11-08 |url=https://www.wonderslist.com/beautiful-middle-eastern-women-top-10/ |access-date=2025-07-08 |website=www.wonderslist.com |language=en-US |title=Most Beautiful Middle-Eastern Women - Top 10 Beautiful Arab Women}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
[[پەڕگە:Leila-hatami-childhood.jpg|227x227پیکسڵ|حاتەمی لە منداڵیدا لەگەڵ دایک و باوکی [[عەلی حاتەمی]] و [[زاری خۆشکام]]]]
لیلا حاتەمی لە ١ی تشرینی یەکەمی ١١٩٧٢ لە [[تاران]]، [[ئێران]] لەدایکبووە، کچی دەرھێنەری کاریگەری ئێرانی [[عەلی حاتەمی]] و خانمە ئەکتەر زری خوشکامە. لیلا بۆ یەکەم جار لە تەمەنی ١٠ ساڵیدا لە فیلمێکدا دەرکەوت، کە لە سەردەمی شێوەکاری ئێرانیی سەدەی ١٩ھەم کەمالولمولوکدا بەڕێوەدەچوو. لەو فیلمەدا، ڕۆڵی شێوەکارەکەی لە تەمەنی کوڕێکی گەنجدا گێڕا. دواتر ھەشت ساڵ دواتر لە ساڵی ١٩٩٢، لە فیلمێکی تری باوکیدا بە ناوی ''دڵسووتاو'' دەرکەوت کە تێیدا ڕۆڵی شازادەیەکی نابینای دەگێڕا. بەڵام لە سەرەتادا مەبەستی نەبوو بەردەوام بێت لە ئەکتەری. لە قوتابخانەی ئامادەیی، ڕشتەی فیزیا و بیرکاری خوێندووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.iranchamber.com/cinema/lhatami/leila_hatami.php |access-date=2025-07-09 |website=www.iranchamber.com |title=Iran Chamber Society: Iranian Cinema: Leila Hatami}}</ref>
دوای تەواوکردنی قوتابخانەی ئامادەیی، ڕووی لە [[لۆزان]] لە [[سویسرا]] کرد و دەستی بە خوێندنی [[ئەندازیاریی میکانیکی|ئەندازیاریی میکانیک]] کرد لە پەیمانگای تەکنەلۆژیی فیدراڵیی سویسرا لە لۆزان (EPFL). دوای دوو ساڵ حاتەمی بەشەکەی گۆڕی بۆ ئەدەبی فەڕەنسی.<ref name="Vick2007">{{cite book|author=Tom Vick|url=https://archive.org/details/asiancinemafield0000vick|title=Asian cinema: a field guide|publisher=Collins|year=2007|url-access=registration}}</ref> خوێندنی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] تەواو کرد. دواتر باوکی نەخۆش کەوت و گەڕایەوە بۆ ئێران. باوکی لە ساڵی ١٩٩٦ کۆچی دوایی کرد. لە ھەمان ساڵدا، یەکەم ڕۆڵی گەورەسالی خۆی لە فیلمی درامیی ''لەیلا''دا گێڕا کە لە دەرهێنانی دەرهێنەری فیلم داریوش میھرجوویی بوو. لە ناوەوە و دەرەوەی ئێران ستایشێکی زۆری لێکرا.<ref>{{Cite web |url=https://iranwire.com/en/special-features/61308/ |access-date=2025-07-09 |website=iranwire.com |language=en |title=Iranian Women You Should Known: Leila Hatami}}</ref>
== ژیاننامە ==
[[پەڕگە:Jury Cannes 2014.jpg|260px|وێنۆک|چەپ|لەیلا حاتەمی لەگەڵ چەند ئەکتەرێکی تر، لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کەن|فێستیڤاڵی فیلمی کان]] (دووەم کەس لەلای چەپ)]]دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، دەچێتە [[سویسڕا]] و دەست دەکا بە خوێندنی [[ئەندازیاریی میکانیکی]]. دوای دوو ساڵ خوێندنەکەی گۆڕیوە بۆ ئەدەبی فەڕەنسی، دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی گەڕاوەتەوە ئێران. لەپاڵ زمانە زگماکییەکەی کە [[فارسی]]یە، زمانەکانی [[فەڕەنسی]]، [[ئینگلیزی]] و [[ئەڵمانی]] بەتەواوی دەزانێت.
دوای ماوەیەک لە وچان، دەچێتە نێو بواری [[سینەما]] بە بەشداریکردنی لە فیلمی لەیلا، ڕۆڵبینیەکەی لەم فیلمە پێشوازیێکی ئەرێنی لێ کرا لەلایەن ڕەخنەگران و بینەرانەوە.
لە ساڵی ١٩٩٩ ھاوسەرگیری لەگەڵ عەلی موستەففا کرد، کە ئەویش ئەکتەرێکی سەرەکیی فیلمی لەیلا بوو. دوو مناڵیان ھەیە؛ کوڕێک بە ناوی مانی (لەدایکبووی ٢٠٠٧) و کچێک بە ناوی عەسەل (لەدایکبووی ٢٠٠٨).
== کارنامەی ھونەری ==
حاتەمی لە سەردەمی گەنجیدا لە چەندین بەرھەمی باوکیدا ڕۆڵی بچووکی گێڕاوە، لەوانە لە کۆمەڵەی تلویزیۆنیی ''[[ھەزاردەستان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھەزار دەستان]]'' و فیلمی سینەماییی ''کەمالولمولوک''.<ref name="GinsbergLippard2010">{{cite book|author1=Terri Ginsberg|url=https://books.google.com/books?id=cWs0N_l_o14C&pg=PA175|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|author2=Chris Lippard|date=11 March 2010|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7364-3|pages=175–}}</ref> یەکەم دەرکەوتنی وەک ئەکتەری سەرەکی لە سینەمادا لە ڕۆڵی ناو نیشانی فیلمی ''لەیلا'' (١٩٩٧) بوو لە دەرھێنانی داریوش میھرجوویی. لە ١٥یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] دیپلۆمی شانازیی بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت.<ref>[http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=15 15th Fajr Film Festival Awards] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629041136/http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=15|date=29 June 2009}}. ''Fajr International Film Festival'', Retrieved 25 June 2006.</ref> دوای ئەوە، بە بەردەوامی لە [[سینەمای ئێران|سینەمای ئێراندا]] ڕۆڵی دەگێڕا.
لە دەیان فیلمدا بەشداریی کردووە بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''وێستگەی چۆڵکراو'' (٢٠٠٢)، پاڵێورا بۆ خەڵاتی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بۆ باشترین خانمە ئەکتەر. خەڵاتی باشترین خانمە ئەکتەری لە ٢٦ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مۆنتریال بەدەستھێنا.<ref>{{usurped|[https://web.archive.org/web/20060414200134/http://www.ffm-montreal.org/palmares/en_2002.html Awards 2002]}}. ''World Film Festival'', Retrieved 25 June 2006.</ref>
لەو فیلمەی ھاوسەرەکەی وەک دەرھێنەر کاری تێدا کردووە، وەک ''وێنەی ژنێک لە دوورەوە'' (٢٠٠٥) و ''کۆتا ھەنگاو'' (٢٠١٢) دەرکەوتووە. ھەروەھا بەرپرسی دیزاینی سێت و بەرگی فیلمی ''کۆتا ھەنگاو'' بووە و جگە لە وەرگرتنی خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کارلۆڤی ڤاری بۆ باشترین خانمە ئەکتەر بۆ ڕۆڵگێڕانەکەی، پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی سیمورغی کریستاڵیی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر بۆ باشترین دیزاینی بەرھەمھێنان و دیزاینی جلوبەرگ بۆ کارەکانی لە فیلمەکەدا. [[پەڕگە:Leila_Hatami_Cannes_2013.jpg|274x274پیکسڵ|حاتەمی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان ٢٠١٣|فێستیڤاڵی فیلمی کانی ٢٠١٣]]]]
لە ساڵی ٢٠١٢دا، حاتەمی سەرنجی نێودەوڵەتی بەرەو خۆی ڕاکێشا بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی [[ئەسغەر فەرھادی]]، ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]''، کە دەیان خەڵاتی بردەوە، لەوانە [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]].<ref>{{cite web |date=24 September 2017 |url=http://ifpnews.com/exclusive/irans-leila-hatami-among-best-actresses-21st-century/ |website=IFPNews |title=Iran's Leila Hatami among Best Actresses of 21st Century |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠١٩ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403023714/https://ifpnews.com/exclusive/irans-leila-hatami-among-best-actresses-21st-century/ |url-status=dead}}</ref> ڕۆڵگێڕانەکەی سەرەنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا و چەندین خەڵاتی بەدەستھێنا، لەوانە خەڵاتی ورچی زیوینی بۆ باشترین خانمە ئەکتەر لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین]].<ref name="www.dw.com">{{Cite web |date=20 February 2011 |url=http://www.dw.com/en/gold-and-silver-bears-for-iranian-film-as-berlinale-closes/a-14856453 |access-date=30 January 2018 |website=dw.com |language=en |title=Gold and Silver Bears for Iranian film as Berlinale closes}}</ref> ماڵپەڕی ئیندیوایەر ستایشی ڕۆڵگێڕانی کرد وەک یەکێک لە باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەرە ئافرەتەکانی سەدەی ٢١ەم.<ref>{{Cite news|url=http://ifpnews.com/exclusive/irans-leila-hatami-among-best-actresses-21st-century/|title=Iran's Leila Hatami among Best Actresses of 21st Century|date=24 September 2017|work=IFP News|access-date=30 January 2018|language=en-US|archive-date= ٣ی نیسانی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403023714/https://ifpnews.com/exclusive/irans-leila-hatami-among-best-actresses-21st-century/|url-status=dead}}</ref>
لە حوزەیرانی ٢٠١٧دا، [[ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو]] حاتەمی بانگێشت کرد بۆ ئەوەی بێتە ئەندام.<ref>{{Cite web |date=2017-06-30 |url=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/67348/10-iranian-cineastes-among-new-oscar-academy-members |access-date=2024-06-15 |website=Financial Tribune |language=En |title=10 Iranian Cineastes Among New Oscar Academy Members}}</ref>
=== دادوەری لە فێستیڤاڵەکانی فیلم؛ ناڕەزایەتی ماچکردنی ڕوومەت ===
[[پەڕگە:Jury_Cannes_2014.jpg|264x264پیکسڵ|حاتەمی (دووەم لە لای ڕاستەوە) لەگەڵ ئەندامانی تری لیژنەی داوەری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان ٢٠١٤|فێستیڤاڵی فیلمی کانی ٢٠١٤]]]]
لە نیسانی ٢٠١٤دا، وەک ئەندامی لیژنەی داوەریی پێشبڕکێی سەرەکی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]]<nowiki/>ی ٢٠١٤ ڕاگەیەندرا.<ref name="2014Cannes">{{cite web |date=28 April 2014 |url=https://www.festival-cannes.com/en/2014/the-jury-of-the-67th-festival-de-cannes/ |access-date= |work=Cannes |title=The Jury of the 67th Festival de Cannes}}</ref> لەوێ، حاتەمی بە ماچکردنی سەر ڕوومەت پێشوازی لە سەرۆکی ٨٣ ساڵەی فێستیڤاڵی فیلمی کان ژیل ژاکۆب کرد، کە شێوازێکی باوی سڵاوکردنە لە فەڕەنسا.<ref name="IBTimes">{{Cite web |last=John |first=Simi |date=2014-05-19 |url=https://www.ibtimes.co.uk/cannes-2014-iran-criticises-leila-hatami-kissing-film-festival-president-1449108 |access-date=2026-01-15 |website=International Business Times UK |language=en |title=Cannes 2014: Iran Criticises Leila Hatami for Kissing Film Festival President}}</ref> جێگری وەزیری ڕۆشنبیریی ئێران حوسێن نەوشئابادی ڕەخنەی لێگرت و گوتی:<blockquote>ئومێدەوارم ئەوانەی وەک ژنانی [[ئێران|ئێرانی]] بەشداری لە گۆڕەپانە نێودەوڵەتییەکاندا دەکەن، ئاگاداری پاکیزەیی و کەرامەتی ئێران ببن تا وێنەی ژنی ئێرانی لەبەردەم جیهانداناشرین نەبێت. «ئەگەر ڕێز لە نەریتە ئیسلامییەکان و کلتوور و باوەڕە نیشتمانییەکانی ئێران بگرن، ئەوە شتێکی دڵخواز دەبێت بۆ ناودارانی ئێرانی کە بچنە دەرەوەی وڵات، بەڵام ئەگەر ئامادەبوونیان بەبێ ڕەچاوکردنی بەھا کۆمەڵایەتییەکان و پێوەرە ئەخلاقییەکان بێت، نەتەوەی ئێران ئەوە قبوڵ ناکات.»<ref name="IBTimes" /></blockquote>لە ئایاری ٢٠١٤دا، دوای وەرگرتنی ڕەخنەی توند بۆ ماچەکە لە ئێران لەوانە داواکاری بۆ زیندانیکردن و قامچیلێدانی حاتەمی دواتر لە نامەیەکدا داوای لێبوردنی بۆ کارەکانی کرد.<ref>{{cite web |date=24 May 2014 |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/10853504/Iranian-actress-Leila-Hatami-apologises-for-kissing-Cannes-president-on-the-cheek.html |access-date=24 May 2014 |work=The Telegraph |title=Iranian actress Leila Hatami apologises for kissing Cannes president on the cheek}}</ref><ref>{{cite web |date=24 May 2013 |url=https://www.independent.co.uk/news/people/leila-hatami-student-group-calls-for-iranian-actress-to-be-flogged-following-cannes-kiss-9422990.html |title=Leila Hatami: Student group calls for Iranian actress to be flogged following Cannes Film Festival kiss |newspaper=Independent}}</ref>
==== لیستی تەواو ====
* ٢٠٠١ - [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دوبەی]]
* ٢٠٠٦ - ٤١ەمین فێستیڤاڵی فیلمی کارلۆڤی ڤاری – پێشبڕکێی سەرەکی
* ٢٠١١ - فێستیڤاڵی فیلمی مەڕاکەش
* ٢٠١١ - فێستیڤاڵی فیلمی دۆڤیل
* ٢٠١٢ - [[فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆما]]
* ٢٠١٢ - فێستیڤاڵی فیلمی کاستێندۆرف (سەرۆکی لیژنەی داوەری)
* ٢٠١٣ - فێستیڤاڵی فیلمی پڕتەقاڵی زێڕینی ئانتالیا
* ٢٠١٤ - ٦٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] – پێشبڕکێی سەرەکی
* ٢٠٢٢ - فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی ڤێزول (سەرۆکی لیژنەی داوەری)
* ٢٠٢٢ - ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز – پێشبڕکێی سەرەکی
== ژیانی کەسی ==
حاتەمی لە ساڵی ١٩٩٨دا ھاوسەرگیریی لەگەڵ عەلی موسەفا، ھاوئەکتەری لە فیلمی ''لەیلا'' (١٩٩٧) کرد. خاوەنی دوو منداڵن: کوڕێک بە ناوی مانی (لەدایکبووی شوباتی ٢٠٠٧) و کچێک بە ناوی عەسەل (لەدایکبووی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨).
جگە لە [[زمانی فارسی|زمانی فارسیی]] شارەزای زمانی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] ڕوانە.<ref>{{Cite web |url=https://en.ifilmtv.ir/News/Content/35599/ |access-date=2025-07-09 |website=ifilm-آیفیلم |language=en |title=Iranian stars who speak multiple languages}}</ref>
== فیلم ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە
|-
!٢٠٢٤
|''[[بت (فیلم)|بت]]''
|پاش-بەرهەمهێنان
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن ادامه دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403072720845/بت-حمید-نعمت-الله-با-لیلا-حاتمی-و-محمدرضا-فروتن-ادامه-دارد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-10-18|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۴۰۱
|{{فیلمی داھاتوو|زمانی در ابدیت}}
|مریەم
|ئامادەی نمایش
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«زمانی در ابدیت» کلید خورد/ همکاری نیکی کریمی و لیلا حاتمی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5473880/زمانی-در-ابدیت-کلید-خورد-همکاری-نیکی-کریمی-و-لیلا-حاتمی|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2022-04-24|بازبینی=2025-02-07|کد زبان=fa|archive-date=۳ فوریه ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250203174047/https://www.mehrnews.com/news/5473880/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۴۰۰
|''پیرپسر''
|ڕەعنا مەتین
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان «پیر پسر» بابک حمیدیان|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400110200902/پایان-پیر-پسر-بابک-حمیدیان|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2022-01-22|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=fa|archive-date=۲۹ دسامبر ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229212925/https://www.isna.ir/news/1400110200902/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86|url-status=live}}</ref>
|-
|''تصور''
|جۆراوجۆر
|حاتەمی ڕۆڵی ۸ کەسایەتی گێڕاوە.
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=داستان مشترک لیلا حاتمی و مهرداد صدیقیان پایان یافت|نشانی=https://borna.news/fa/news/1164417/داستان-مشترک-لیلا-حاتمی-و-مهرداد-صدیقیان-پایان-یافت|وبگاه=خبرگزاری برنا|تاریخ=|بازبینی=2025-03-06|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>
|-
!۱۳۹۹
|''نبودن''
|مریەم
|فیلمێک لە دەرهێنانی عەلی موسەفا
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=از هفتمین کارگاه سینما روایت تا «نبودن» علی مصفا|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5980251/از-هفتمین-کارگاه-سینما-روایت-تا-نبودن-علی-مصفا|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2023-12-30|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa|archive-date=۳۱ دسامبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231231014012/https://www.mehrnews.com/news/5980251/%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%81%D8%A7|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۹۸
|{{فیلمی داھاتوو|قاتل و وحشی}}
|زیبا
|ئامادەی نمایش
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حمید نعمتالله «قاتل و وحشی» را کلید زد|نشانی=https://www.isna.ir/news/98061507756/حمید-نعمت-الله-قاتل-و-وحشی-را-کلید-زد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2019-09-06|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa|archive-date=۸ آوریل ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408222531/https://www.isna.ir/news/98061507756/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88-%D9%8–%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%AF|url-status=live}}</ref>
|-|{{فیلمی داھاتوو|مسیر باد}}
|مریەمی مەجدەلی
|پاش-بەرهەمهێنان؛ فیلمێکی ئەمریکی
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی در فیلم سینماگر سرشناس آمریکایی|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402052213939/لیلا-حاتمی-در-فیلم-سینماگر-سرشناس-آمریکایی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-08-13|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa|archive-date=۱۴ اوت ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20230814221046/https://www.isna.ir/news/1402052213939/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="3" |۱۳۹۷
|''مردی بدون سایه''
|سایە تەمەددون
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی با «مردی بدون سایه» از اسپانیا به تهران آمد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4371065/لیلا-حاتمی-با-مردی-بدون-سایه-از-اسپانیا-به-تهران-آمد|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2018-08-11|بازبینی=2025-01-24|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''ما همه با هم هستیم''
|خانمی مەژدەھی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی در فیلم جدید کمال تبریزی|نشانی=https://www.isna.ir/news/97022413499/لیلا-حاتمی-در-فیلم-جدید-کمال-تبریزی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2018-05-14|بازبینی=2025-02-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''آخرین داستان''
|شەھرزاد (دەنگ)
|[[فیلمی ئەنیمەیشن]]
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی شهرزاد انیمیشن «آخرین داستان» شد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4307903/لیلا-حاتمی-شهرزاد-انیمیشن-آخرین-داستان-شد|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2018-05-28|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=|archive-date=۱۹ فوریه ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219175506/https://www.mehrnews.com/news/4307903/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۹۶
|''خوک''
|شیوا موھاجیر
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی به فیلم «خوک» مانی حقیقی پیوست|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/699700/لیلا-حاتمی-به-فیلم-خوک-مانی-حقیقی-پیوست|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2017-08-22|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa|archive-date=۲ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055923/https://www.khabaronline.ir/news/699700/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%DA%A9-%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA|url-status=live}}</ref>
|-
|''بمب؛ یک عاشقانه''
|میترا
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/82561008/بهرام-دهقانی-تدوینگر-بمب-شد|وبگاه=ایرنا|بازبینی=2025-03-02|عنوان=بهرام دهقانی تدوینگر بمب شد}}</ref>
|-
!۱۳۹۵
|''حکایت دریا''
|پەروانە
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«حکایت دریا» به جای «دل دیوانه» شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/96071608308/حکایت-دریا-به-جای-دل-دیوانه-شد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2017-10-08|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa|archive-date=۲۱ ژوئن ۲۰۱۸|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621042905/https://www.isna.ir/news/96071608308/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D8%AF|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۹۴
|''رگ خواب''
|مینا
|وەها هەروەها یەکێک لە سەرمایەگوزاران
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«رگ خواب» کلید خورد/ نقش متفاوت برای لیلا حاتمی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/2990833/رگ-خواب-کلید-خورد-نقش-متفاوت-برای-لیلا-حاتمی|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2015-12-04|بازبینی=2025-02-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''من''
|ئازەر میرزایی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=جدیدترین خبر از «من» با بازی لیلا حاتمی + عکس|نشانی=https://www.isna.ir/news/94040200726/جدیدترین-خبر-از-من-با-بازی-لیلا-حاتمی-عکس|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2015-06-22|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۹۳
|''دوران عاشقی''
|بیتا تەمەددون
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آغاز «دوران عاشقی» با بازی لیلا حاتمی و شهاب حسینی|نشانی=https://www.isna.ir/news/93050301482/آغاز-دوران-عاشقی-با-بازی-لیلا-حاتمی-و-شهاب-حسینی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2014-07-25|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=fa|archive-date=۴ دسامبر ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204142239/https://www.isna.ir/news/93050301482/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C|url-status=live}}</ref>
|-
!۱۳۹۲
|''در دنیای تو ساعت چند است؟''
|گولی ئیبتەھاج
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ادامهٔ فیلمبرداری «در دنیای تو ساعت چند است؟» با بازی لیلا حاتمی|نشانی=https://www.isna.ir/news/92100703602/ادامه-ی-فیلمبرداری-در-دنیای-تو-ساعت-چند-است-با-بازی-لیلا-حاتمی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2013-12-28|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۹۱
|''سر به مهر''
|سەبا ئەرجومەندی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلمبرداری «سر به مهر» آغاز شد - تسنیم|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1391/09/19/3512/فیلمبرداری-سر-به-مهر-آغاز-شد|وبگاه=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
| scope="row" |''آشنایی با لیلا''
|لیلا
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عباس کیارستمی برای «آشنایی با لیلا» در ایتالیا|نشانی=https://www.isna.ir/news/91122214681/عباس-کیارستمی-برای-آشنایی-با-لیلا-در-ایتالیا|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2013-03-12|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۹۰
|''نارنجیپوش''
|نەھال نھاوەندی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=/ مروری بر خبرهای دریافتی هنری / ادامه فیلمبرداری فیلم مهرجویی و…|نشانی=https://www.isna.ir/news/9009-00641/مروری-بر-خبرهای-دریافتی-هنری-ادامه-فیلمبرداری-فیلم-مهرجویی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2011-11-22|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''پله آخر''
|لیلی
|وەها هەروەها دیزاینەری دیمەن و جلوبەرگ
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«پله آخر» با بازی لیلا حاتمی در مراحل نهایی تدوین اولین عکسها و آخرین خبرها از فیلم علی مصفا|نشانی=https://www.isna.ir/news/9005-12307/پله-آخر-با-بازی-لیلا-حاتمی-در-مراحل-نهایی-تدوین-اولین-عکس-ها|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2011-08-09|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۸۹
|''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]''
|سیمین ڕەفیعی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان="جدایی نادر از سیمین" کلید خورد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1141084/جدایی-نادر-از-سیمین-کلید-خورد|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2010-08-27|بازبینی=2025-02-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''سعادتآباد''
|یاسی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=با سپری شدن 30درصد از فیلمبرداری «سعادت آباد» مازیار میری تا شهریور ماه ادامه دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8905-06705/با-سپری-شدن-30درصد-از-فیلمبرداری-سعادت-آباد-مازیار-میری-تا|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2010-08-03|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="3" |۱۳۸۸
|''آسمان محبوب''
|ماھنەزەر
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/9664363/آسمان-محبوب-در-پایان-راه-تصویربرداری|وبگاه=ایرنا|بازبینی=2025-08-19|تاریخ=۱۳۸۸-۰۹-۲۳|عنوان=آسمان محبوب در پایان راه تصویربرداری}}</ref>
|-
|''چیزهایی هست که نمیدانی''
|خانمی پزیشک
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=با بازی لیلا حاتمی، مهتاب کرامتی و علی مصفا فیلمبرداری «چیزهایی هست که نمیدانی» به پایان رسید|نشانی=https://www.isna.ir/news/8808-00043.130547/با-بازی-لیلا-حاتمی-مهتاب-کرامتی-و-علی-مصفا-فیلمبرداری-چیزهایی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2009-11-02|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''پرسه در مه''
|ڕوئیا
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلمبرداری "پرسه در مه" به پایان رسید|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/942685/فیلمبرداری-پرسه-در-مه-به-پایان-رسید|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2009-09-07|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="3" |۱۳۸۷
|''چهل سالگی''
|نیگار تەمەددون
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلمبرداری جدیدترین ساختهٔ رئیسیان 5 بهمن ماه آغاز میشود تست گریم محمدرضا فروتن و لیلا حاتمی در «چهلسالگی» منتشر شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8710-15525/فیلمبرداری-جدیدترین-ساخته-ی-رئیسیان-5-بهمن-ماه-آغاز-می-شود-تست|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2009-01-16|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=}}</ref>
|-
|''شیرین''
|یەکێک لە ئامادەبووان
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اشک بازیگران زن سینمای ایران را ببینید!|نشانی=https://www.qudsonline.ir/news/23475/اشک-بازیگران-زن-سینمای-ایران-را-ببینید|وبگاه=قدس آنلاین|تاریخ=2011-12-13|بازبینی=2024-12-22|کد زبان=fa|archive-date=۱۹ فوریه ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219175527/https://www.qudsonline.ir/news/23475/%D8%A7%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF|url-status=live}}</ref>
|-
|''بیپولی''
|شکووە
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلمبرداری «بیپولی» نعمتالله تا پایان تیر ادامه دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8704-10578/فیلمبرداری-بی-پولی-نعمت-الله-تا-پایان-تیر-ادامه-دارد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2008-07-09|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۸۶
|''هر شب تنهایی''
|عەتییە
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=با حضور لیلا حاتمی و حامد بهداد؛ رسول صدرعاملی "هرشب. تنهایی" را میسازد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8605-09397/با-حضور-لیلا-حاتمی-و-حامد-بهداد-رسول-صدرعاملی-هرشب-تنهایی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2007-08-07|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۸۴
|''قایقهای من''
|مریەم (دەنگ)
|فیلمی کورت لە دەرهێنانی سەفی یەزدانیان
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=قایقهای من، لیلا حاتمی و بیست دومین جشنواره ملی فیلم کوتاه تهران|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/252122/قایق-های-من-لیلا-حاتمی-و-بیست-دومین-جشنواره-ملی-فیلم-کوتاه-تهران|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2005-11-13|بازبینی=2025-02-04|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="3" |۱۳۸۳
|''شاعر زبالهها''
|ژنی گەنج
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمدرضا درویشی، موسیقی «شاعر زبالهها» را میسازد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8310-06676/محمدرضا-درویشی-موسیقی-شاعر-زباله-ها-را-می-سازد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2005-01-05|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''حکم''
|فرووزەندە
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دهم آبان ماه، “حکم” کلید میخورد خسرو شکیبایی، لیلا حاتمی و مجید انتظامی هم آمدند|نشانی=https://www.isna.ir/news/8307-09743/دهم-آبان-ماه-حکم-کلید-می-خورد-خسرو-شکیبایی-لیلا-حاتمی-و|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2004-10-15|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''سالاد فصل''
|لیلا سازگار
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=“سالاد فصل” جیرانی ادامه مییابد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8212-09271/سالاد-فصل-جیرانی-ادامه-می-یابد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2004-03-14|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۸۲
|''سیمای زنی در دوردست''
|ژنی گەنج
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=“سیمای زنی در دور دست” به نیمه رسید|نشانی=https://www.isna.ir/news/8202-04636/سیمای-زنی-در-دور-دست-به-نیمه-رسید|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2003-05-04|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="3" |۱۳۸۰
|''همسایه''
|{{بەتاڵ}}
|فیلمی کورت لە دەرهێنانی عەلی موسەفا؛ دیزاینەری دیمەن و جلوبەرگ
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم کوتاه “همسایه” ساخته “علی مصفا” آماده نمایش شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/8010-04338/فیلم-کوتاه-هم-سایه-ساخته-علی-مصفا-آماده-نمایش-شد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2002-01-07|بازبینی=2025-02-04|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''ارتفاع پست''
|نەرگس
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/8011-04716.4696/نقد-وبررسي-فيلم-ارتفاع-پست-در-جشنواره-فيلم-فجر-ابراهيم-حاتمي|وبگاه=ایسنا|بازبینی=2025-08-19|تاریخ=۱۳۸۰-۱۱-۱۹|عنوان=نقد وبررسی فیلم “ارتفاع پست” در جشنواره فیلم فجر ابراهیم حاتمی کیا: امیدوارم وارد شدن به عرصههای غیر از جنگ در سینما برایم آغاز مبارکی باشد}}</ref>
|-
|''ایستگاه متروک''
|مەھتاب
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/8004-05082/ايستگاه-متروك-در-مرحله-ضبط-موسيقي-و-صداگذاري-است|وبگاه=ایسنا|بازبینی=2025-08-19|تاریخ=۱۳۸۰-۰۴-۲۶|عنوان=ایستگاه متروک در مرحله ضبط موسیقی و صداگذاری است}}</ref>
|-
! rowspan="2" |۱۳۷۹
|''آب و آتش''
|مریەم شکۆھی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فریدون جیرانی با فیلم «آب و آتش» در نوزدهمین جشنوارهٔ فیلم فجر حضور دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/7910-02360/فریدون-جیرانی-با-فیلم-آب-و-آتش-در-نوزدهمین-جشنواره-ی-فیلم-فجر|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2001-01-15|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
|''مربای شیرین''
|دایکی جەلال
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=/تا جشنواره/ «مربای شیرین» آماده شرکت در نوزدهمین جشنوارهٔ بینالمللی فجر است|نشانی=https://www.isna.ir/news/7910-01292/تا-جشنواره-مربای-شیرین-آماده-شرکت-در-نوزدهمین-جشنواره-ی-بین-المللی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2001-01-06|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۷۸
|''میکس''
|خانمی سەلیمی
|ئامادەبوونی ڕێزلێنان
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=داریوش مهرجویی با میکس به جشنواره میآید|نشانی=https://www.isna.ir/news/7811-00318/داریوش-مهرجویی-با-میکس-به-جشنواره-می-آید|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2000-01-29|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۷۷
|''شیدا''
|شەیدا فاطمی
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=به یاد فیلم عاشقانه ای که لیلا حاتمی «شیدا» شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401090905570/به-یاد-فیلم-عاشقانه-ای-که-لیلا-حاتمی-شیدا-شد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2022-11-30|بازبینی=2025-03-09|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۷۵
|''لیلا''
|لیلا
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«لیلا» دوباره به پرده سینماها میآید + واکنش مهرجویی|نشانی=https://www.isna.ir/news/96061910792/لیلا-دوباره-به-پرده-سینماها-می-آید-واکنش-مهرجویی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2017-09-10|بازبینی=2025-03-09|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۷۰
|''دلشدگان''
|لیلا
|
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امین تارخ و لیلا حاتمی در فیلم دلشدگان علی حاتمی+فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3902551-امین-تارخ-لیلا-حاتمی-در-فیلم-دلشدگان-علی-حاتمی-فیلم|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2025-03-09|بازبینی=2025-03-09|کد زبان=fa|archive-date=۶ اوت ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806130553/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3902551-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AE-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|url-status=live}}</ref>
|-
!۱۳۶۲
|''کمالالملک''
|[[کەماڵولمولک|کەماڵولمولکی]] منداڵ
|حاتەمی ڕۆڵی کوڕێکی گێڕاوە.
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی در 11 سالگی / عکس|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/208032/لیلا-حاتمی-در-11-سالگی-عکس|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2012-04-15|بازبینی=2025-02-08|کد زبان=fa|archive-date=۳۰ مارس ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330070445/https://www.khabaronline.ir/news/208032/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-11-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3|url-status=live}}</ref>
|}
== زنجیرەی تەلەفیزیۆنە ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە
|-
!۱۳۸۶
|''پریدخت''
|پەریدەخت
|ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی و علی مصفا در «پریدخت» سامان مقدم|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/1597731/ليلا-حاتمی-و-علی-مصفا-در-پريدخت-سامان-مقدم|وبگاه=ایکنا|تاریخ=۱۳۸۶-۰۸-۱۲|بازبینی=2025-08-19|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۷۸
|''کیف انگلیسی''
|مەستانە پیرایش
|ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/97053016009/پخش-دوباره-کیف-انگلیسی-مرحوم-دری-از-تلویزیون|وبگاه=ایسنا|بازبینی=2025-08-19|عنوان=پخش دوباره «کیف انگلیسی» مرحوم دُری از تلویزیون}}</ref>
|-
!۱۳۶۷
|''[[ھەزاردەستان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھەزاردەستان]]''
|ئامێنە ئهقدەسی منداڵ
|بەشی سێیەم
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ببینید {{!}} سکانسی از بازی لیلا حاتمی و مادرش در هزار دستان|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1907662/ببینید-سکانسی-از-بازی-لیلا-حاتمی-و-مادرش-در-هزار-دستان|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2024-05-17|بازبینی=2025-02-08|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۶۲
|''بچهها بیدار، بچهها هوشیار''
|خۆی
|بەرنامەی منداڵان
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ببینید {{!}} لیلا حاتمی و لیلی رشیدی ۳۹ سال پیش|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/676446/ببینید-لیلا-حاتمی-و-لیلی-رشیدی-۳۹-سال-پیش|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2022-05-14|بازبینی=2025-03-06|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۵۶
|''طلاق''
|بەهارە
|بەشی: «ئالوودە»
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لیلا حاتمی خیابانهای تهران را خلوت کرد! + عکس|نشانی=https://www.etemadonline.com/بخش-فرهنگ-هنر-16/692492-لیلاحاتمی-خیابان-تهران|وبگاه=اعتمادآنلاین|تاریخ=2025-01-04|بازبینی=2025-01-04|کد زبان=fa|archive-date=۱۸ ژانویه ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118033411/https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-16/692492-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86|url-status=live}}</ref>
|-
|}
== زنجیرەی نمایشی ماڵەوە (نمایش خانگی) ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە
|-
!۱۴۰۰
|''شبکه مخفی زنان''
|دڵبەرجان تاجرباشی
|۲۵ بەش
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بازگشت پرتردید لیلا حاتمی به نمایش خانگی/ ستاره سینما در سریال کمدی موفق خواهد شد؟|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1522135/بازگشت-پرتردید-لیلا-حاتمی-به-نمایش-خانگی-ستاره-سینما-در-سریال|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2021-06-09|بازبینی=2025-08-19|کد زبان=fa}}</ref>
|-
!۱۳۹۷
|''نهنگ آبی''
|ئاناهیتا کاشف
|۱۰ بەش
| align="center" |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آغاز تولید «نهنگ آبی» در شبکه نمایش خانگی|نشانی=https://www.isna.ir/news/97062211358/آغاز-تولید-نهنگ-آبی-در-شبکه-نمایش-خانگی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2018-09-13|بازبینی=2025-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
|}
== خەڵاتەکان و بەربژێربوونەکان ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+لیستی خەڵاتەکان و بەربژێربوونەکانی لەیلا حاتەمی
!ڕێکخراوەکان
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |پۆل
! scope="col" |بەرهەم
! scope="col" |ئەنجام
! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە
|-
! scope="row" |[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین]]
| style="text-align:center;" |شەشەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین
|ورچی زیوینی بۆ باشترین خانمە ئەکتەر
|''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین|جیابوونەوە]]''
|{{won}}
| align="center" |<ref name="Child 2011 dir=ltr">{{cite web |last=Child |first=Ben |date=February 21, 2011 |url=http://www.theguardian.com/film/2011/feb/21/berlin-film-festival-nader-simin |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324125008/https://www.theguardian.com/film/2011/feb/21/berlin-film-festival-nader-simin |archive-date=March 24, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=[[the Guardian]] |title=Iranian drama wins top prize at Berlin film festival |publisher=}}</ref>
|-
! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کارلۆڤی ڤاری
| style="text-align:center;" |٤٧ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کارلۆڤی ڤاری
|باشترین خانمە ئەکتەر
|''پێنگاوی کۆتایی''
|{{won}}
| align="center" |<ref name="Kiang Kiang 2012">{{cite web |last1=Kiang |first1=Jessica |date=July 14, 2012 |url=https://www.indiewire.com/2012/07/karlovy-vary-film-fest-review-leila-hatami-shines-in-wry-tragicomic-the-last-step-108447/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324200447/https://www.indiewire.com/2012/07/karlovy-vary-film-fest-review-leila-hatami-shines-in-wry-tragicomic-the-last-step-108447/ |archive-date=March 24, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=IndieWire |title=Karlovy Vary Film Fest Review: Leila Hatami Shines In Wry, Tragicomic 'The Last Step'}}</ref>
|-
! scope="row" |فێستیڤاڵی جیھانیی فیلمی مۆنتریال
| style="text-align:center;" |٢٠٠٢
|باشترین خانمە ئەکتەر
|''وێستگەی چۆڵکراو''
|{{won}}
| align="center" |<ref name="Washington Post 2006 dir=ltr">{{cite news|title=10th Annual Iranian Film Fest Starts|newspaper=[[Washington Post]]|date=January 6, 2006|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/2006/01/06/10th-annual-iranian-film-fest-starts/2a4ff4b1-1992-4bb7-96af-d32d1b4bde01/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324123145/https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/2006/01/06/10th-annual-iranian-film-fest-starts/2a4ff4b1-1992-4bb7-96af-d32d1b4bde01/|archive-date=March 24, 2019|url-status=live|access-date=March 24, 2019|publisher=|last=|first=}}</ref>
|-
! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پاڵم سپڕینگس
| style="text-align:center;" |٢٠١٢
|فیپڕێسکی بۆ باشترین خانمە ئەکتەر
| rowspan="4" |''جیابوونەوە''
|{{won}}
| align="center" |<ref name="fipresci 2012">{{cite web |last=Lee |first=Nathan |date=January 16, 2012 |url=http://www.fipresci.org/festival-reports/2012/palm-springs |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325103741/http://www.fipresci.org/festival-reports/2012/palm-springs |archive-date=March 25, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=FIPRESCI |title=Palm Springs International Film Festival}}</ref><ref name="IndieWire 2012">{{cite web |last= |first= |date=January 15, 2012 |url=https://www.indiewire.com/2012/01/top-awards-at-the-2012-palm-springs-film-festival-include-starbuck-and-the-house-49790/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324124520/https://www.indiewire.com/2012/01/top-awards-at-the-2012-palm-springs-film-festival-include-starbuck-and-the-house-49790/ |archive-date=March 24, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=[[IndieWire]] |title=Top Awards at the 2012 Palm Springs Film Festival Include 'Starbuck' and 'The House' |url-status=unfit |publisher=}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" |خەڵاتەکانی فیلمی ئاسیایی
| rowspan="2" style="text-align:center;" |شەشەمین خەڵاتەکانی فیلمی ئاسیایی
|باشترین خانمە ئەکتەر
|{{nominated}}
| rowspan="2" align="center" |<ref name="MUBI 2018 dir=ltr">{{cite web |last= |first= |date=July 1, 2018 |url=https://mubi.com/notebook/posts/asian-film-awards-nominations-2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180701030624/https://mubi.com/notebook/posts/asian-film-awards-nominations-2012 |archive-date=July 1, 2018 |access-date=March 24, 2019 |website=[[Mubi (streaming service)|Mubi]] |title=Asian Film Awards Nominations 2012 on Notebook |url-status=live |publisher=}}</ref>
|-
|خانمە ئەکتەری پەسەند
|{{nominated}}
|-
! scope="row" |کۆمەڵەی نێودەوڵەتیی سینەما دۆستان
| style="text-align:center;" |٢٠١٢
|باشترین خانمە ئەکتەری پاڵپشت
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |last=Stevens |first=Beth |date=2012-01-21 |url=https://icsfilm.org/our-yearly-awards/2012-ics-award-nominees/ |access-date=2025-06-17 |website=International Cinephile Society |language=en-US |title=2012 ICS Award Nominees}}</ref>
|-
! scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی زیمبابوی
| style="text-align:center;" |٢٠١٠
|باشترین خانمە ئەکتەر
|''هەموو شەوێک، تەنیایی''
|{{won}}
| align="center" |<ref name="Mehr News Agency 2010 dir=ltr">{{cite web |last= |first= |date=September 13, 2010 |url=https://en.mehrnews.com/news/41851/Leila-Hatami-wins-Best-Actress-Award-at-Zimbabwe-festival |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324124956/https://en.mehrnews.com/news/41851/Leila-Hatami-wins-Best-Actress-Award-at-Zimbabwe-festival |archive-date=March 24, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Mehr News Agency |title=Leila Hatami wins Best Actress Award at Zimbabwe festival |publisher=}}</ref>
|-
! rowspan="11" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
| style="text-align:center;" |١٩٩٧
| rowspan="11" |باشترین خانمە ئەکتەر
|''لەیلا''
|{{runner-up}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://mubi.com/en/awards-and-festivals/fajr?year=1997 |access-date=2025-07-06 |website=MUBI |language=en |title=Fajr Film Festival 1997}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |١٩٩٩
|''شەیدا''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=1999-02-09 |url=https://www.tehrantimes.com/news/29294/17th-International-Fajr-Film-Festival-Winds-Up |access-date=2025-07-06 |website=Tehran Times |language=en |title=17th International Fajr Film Festival Winds Up}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠٢
|''وێستگەی چۆڵکراو''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2014-06-30 |url=https://www.isna.ir/news/93040904917/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%8BD-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-07-07 |website=isna |language=fa |title=لیلا حاتمی بازیگر «دوران عاشقی» شد}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠٥
|''سەڵاتەی وەرز''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/event/ev0000747/2005/1/ |access-date=2025-07-06 |website=IMDb |language=en-US |title=Fajr Film Festival (2005)}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٧ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر
|''بێ نەوا''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2009-02-11 |url=https://en.mehrnews.com/news/32296/Curtain-comes-down-on-Fajr-filmfest-with-wins-for-Hesitation |access-date=2025-07-06 |website=Mehr News Agency |language=en |title=Curtain comes down on Fajr filmfest with wins for “Hesitation”, “About Elly”}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٠
|''چل ساڵان''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/event/ev0000747/2010/1/ |access-date=2025-07-06 |website=IMDb |language=en-US |title=Fajr Film Festival (2010)}}</ref>
|-
| rowspan="2" style="text-align:center;" |٢٠١١
|''جیابوونەوە''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2011-02-16 |url=https://www.khabaronline.ir/news/130847/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%8BD%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86 |access-date=2025-07-07 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=پنج سیمرغ برای «جدایی نادر از سیمین» / «جرم» مسعود کیمیایی بهترین فیلم جشنواره فجر شد}}</ref>
|-
|''شتگەلێک ھەن کە نایانزانیت''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2011-02-16 |url=https://www.irna.ir/news/4232375/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%DB%8C%D9%82%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%8BD%D9%87%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-07-07 |website=irna |language=fa |title=برگزیدگان بخش فیلم های اول جشنواره بیست و نهم فیلم فجر معرفی شدند}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٢
|''کەتوفەتی پرتەقاڵی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2012-02-13 |url=https://english.khabaronline.ir/news/181488/The-Winners-of-Crystal-Simorgh-in-30th-FIFF |access-date=2025-07-06 |website=KhabarOnline |language=en |title=The Winners of Crystal Simorgh in 30th FIFF}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٥
|''سەردەمی خۆشەویستی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/93112011094/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%81%D8%AC%D8%B1-33-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-07-06 |website=www.isna.ir |title=نامزدهای "سودای سیمرغ" فجر 33 معرفی شدند}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٧
|''ڕەگی خەو''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2017-02-10 |url=https://www.tehrantimes.com/news/410962/Political-drama-Midday-Event-named-best-at-Fajr-Film-Festival |access-date=2025-07-06 |website=Tehran Times |language=en |title=Political drama “Midday Event” named best at Fajr Film Festival}}</ref>
|-
! rowspan="14" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتەکانی حافظ]]
| style="text-align:center;" |١٩٩٧
| rowspan="11" |باشترین خانمە ئەکتەر– فیلمی سینەمایی
|''لەیلا''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-12 |url=https://www.hafezawards.com/en/1st-hafez-awards-1997/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=1st Hafez Awards 1997 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |١٩٩٩
|''شەیدا''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-12 |url=https://www.hafezawards.com/en/3rd-hafez-awards-1999/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=3rd Hafez Awards 1999 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠١
|''ئاو و ئاگر''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-11 |url=https://www.hafezawards.com/en/5th-hafez-awards-2001/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=5th Hafez Awards 2001 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠٢
|''بەرزایییە نزمەکان''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-10 |url=https://www.hafezawards.com/en/6th-hafez-awards-2002/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=6th Hafez Awards 2002 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠٦
|''حوکم''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-07 |url=https://www.hafezawards.com/en/9th-hafez-awards-2006/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=9th Hafez Awards 2006 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١١
|''بێ نەوا''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-04 |url=https://www.hafezawards.com/en/12th-hafez-awards-2011/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=12th Hafez Awards 2011 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٤
|''پێنگاوی کۆتایی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-04-03 |url=https://www.hafezawards.com/en/14th-hafez-awards-2014/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=14th Hafez Awards 2014 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٦
|''سەردەمی خۆشەویستی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-03-31 |url=https://www.hafezawards.com/en/16th-hafez-awards-2016/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=16th Hafez Awards 2016 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٧
|''من''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-03-29 |url=https://www.hafezawards.com/en/17th-hafez-awards-2017/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=17th Hafez Awards 2017 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٨
|''ڕەگی خەو''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-03-28 |url=https://www.hafezawards.com/en/18th-hafez-awards-2018/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=18th Hafez Awards 2018 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٩
|''بۆمب: چیرۆکێکی خۆشەویستی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-03-27 |url=https://www.hafezawards.com/en/19th-hafez-awards-2019/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=19th Hafez Awards 2019 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٢٠
|باشترین خانمە ئەکتەر– کۆمەڵەی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دراما
|''کێوی شین''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |url=https://www.hafezawards.com/en/20th-hafez-awards-2020/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=20th Hafez Awards 2020 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٢٣
|باشترین خانمە ئەکتەر– فیلمی سینەمایی
|''تصور''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2023-10-08 |url=https://www.hafezawards.com/en/22nd-hafez-awards-2023/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=22nd Hafez Awards 2023 - Hafez Awards}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٢٤
|باشترین خانمە ئەکتەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی کۆمیدی
|''تۆڕی نهێنی ژنان''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2025-01-28 |url=https://www.hafezawards.com/en/23rd-hafez-awards-2024/ |access-date=2025-07-07 |language=en-US |title=23rd Hafez Awards 2024 - Hafez Awards}}</ref>
|-
! rowspan="5" scope="row" |[[جەژنی سینەمای ئێران]]
| style="text-align:center;" |٢٠٠١
| rowspan="5" |باشترین خانمە ئەکتەر
|''ئاو و ئاگر''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn5-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85 |access-date=2025-07-07 |website=www.khanehcinema.ir |title=دوره پنجم |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031225752/https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn5-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85 |url-status=dead}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠٠٢
|''بەرزایییە نزمەکان''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://irmdb.sourehcinema.com/Festival/AwardSubject.aspx?FestId=138206090100 |access-date=2025-07-07 |website=irmdb.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase موضوعات جوايز در جشنواره جشن خانه سينما ـ دوره ششم :. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250918020334/https://irmdb.sourehcinema.com/Festival/AwardSubject.aspx?FestId=138206090100 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |url-status=dead}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٠
|''پیاسەیەک لە تەمدا''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/event/ev0006002/2010/1/ |access-date=2025-07-07 |website=IMDb |language=en-US |title=Iran Cinema Celebration (2010)}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٢
|''پێنگاوی کۆتایی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2010-08-24 |url=https://en.mehrnews.com/news/41534/About-Elly-leads-Iran-Cinema-Celebration-s-nominees |access-date=2025-07-07 |website=Mehr News Agency |language=en |title=“About Elly” leads Iran Cinema Celebration's nominees}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٧
|''[[ڕەگێ خاب]]''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2017-09-13 |url=https://cinemawithoutborders.com/salesman-won-7-subdue-5-awards-19th-iran-cinema-celebration/ |access-date=2025-07-07 |website=Cinema Without Borders |language=en |title=The Salesman won 7 and Subdue 5 Awards at the 19th Iran Cinema Celebration}}</ref>
|-
! rowspan="9" scope="row" |ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران
| style="text-align:center;" |٢٠٠١
| rowspan="9" |باشترین خانمە ئەکتەر
|''ئاو و ئاگر''
|{{won}}{{efn|باشترین ئەکتەری ساڵ بە ھەڵبژاردەی نووسەران و ڕەخنەگرانی فیلمی ئێران}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2013-04-02 |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4325568/%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%A7%D9%8BD%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%83%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%8A |access-date=2025-07-07 |website=باشگاه خبرنگاران جوان |language=fa |title="ليلا" اثري ماندگار در كارنامه ليلا حاتمي}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٠
|''بێ نەوا''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2010-01-19 |url=https://en.mehrnews.com/news/38091/About-Elly-continues-roll-at-Iranian-critics-screenwriters |access-date=2025-07-07 |website=Mehr News Agency |language=en |title=“About Elly” continues roll at Iranian critics, screenwriters festival}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٠
|''پیاسەیەک لە تەمدا''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2011-01-29 |url=https://www.isna.ir/news/8911-04833/%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%8A-%D9%83%D9%8A%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D9%83%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%8BD%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%8BD%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-07-07 |website=isna |language=fa |title=حاتميكيا بهترين كارگردان و «كيفر» بهترين فيلم چهارمين شب منتقدان سينمايي برگزار شد}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٢
|''پێنگاوی کۆتایی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2012-12-23 |url=https://www.irna.ir/news/80988895/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%8BD%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%8BD%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-07-07 |website=irna |language=fa |title=نامزدهای ششمين جشن منتقدان سینمای ایران معرفی شدند}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٣
|''ڕازی سەر مۆرکراو''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2014-01-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/2211686/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%8BD%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%85-%D8%B9%D9%85%D9%82 |access-date=2025-07-07 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=نامزدهای هفتمین جشن منتقدان معرفی شد/ صدرنشینی "آسمان زرد کمعمق"}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٥
|''کاتژمێر چەندە لە دنیای تۆدا؟''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2015-10-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/2933114/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%8BD%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D9%81%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2025-07-07 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای نهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینمایی}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٦
|''من''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.asriran.com/fa/news/494625/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%8BD%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D9%81%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2025-07-07 |website=عصر ایران |language=fa |title=برگزیدگان سینمای ایران در دهمین جشن منتقدان (+عکس)}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٧
|''ڕەگی خەو''
|{{won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2017-08-17 |url=https://www.khabaronline.ir/news/698394/%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%8BD%D9%85%D8%A7-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-07-07 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=«رگ خواب» رکورددار جشن منتقدان سینما شد/ اسامی کامل برگزیدگان}}</ref>
|-
| style="text-align:center;" |٢٠١٨
|''بۆمب: چیرۆکێکی خۆشەویستی''
|{{nominated}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |date=2018-12-11 |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%8BD%D9%88%D8%B1-6/701919-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D9%85%D9%8BD%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-07-07 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |title=معرفی نامزدهای جایزه بازیگری جشن دوازدهم منتقدان}}</ref>
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Leila Hatami|لەیلا حاتەمی}}
* {{IMDb name|0368689}}
* {{Rotten Tomatoes person|leila_hatami}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|فیلم|ژن|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Leila Hatami}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]]
[[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو]]
mj6o6fwv15ig9ivhs97lr6o6ho10rh4
تیۆرمی دوو مەرج
0
128177
1683846
1683418
2026-10-08T20:07:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683846
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Squeeze theorem example.png|وێنۆک|400px|چەپ]]
لە ھەژماری [[جیاکاری و تەواوکاری]]دا '''تیۆرمی دوو مەرج''' یان '''تیۆرمی ساندویچ''' ({{بە ئینگلیزی|Squeeze theorem}}) ڕێسایەکی گرینگە سەبارەت بە [[ڕادە (ماتماتیک)|ڕادەی]] [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنەکان]]. تیۆرمی دوو مەرج بۆ ھەژمارکردنی ڕادەی فانکشنێک بەکار دێت بە بەراوردکردن لەگەڵ [[ڕادە (ماتماتیک)|ڕادەی]] دوو فانکشنی تر کە بەھاکەیان زانراوە. یەکەم جار [[ئەرەشمیدوس]] و [[ئودۆکوس]] بۆ ھەژمارکردنی ژمارەی '''[[پای]]''' (<math>\pi</math>) ئەم ڕێسایەیان بە شێوەی [[ئەندازە]]یی بەکار ھێنا و [[کارڵ فریدریش گاوس|گاوس]] بە زاراوەگەلی ئەمڕۆیی ڕێسابەندی کرد.
== پێناسە ==
ئەگەر <math>f \!</math> و <math>g \!</math> و <math>h \!</math>سێ فانکشنی پێناسەکراو لەسەر ماوەی I بن و a [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵێک]] بێت لە ماوەی Iدا و وا دابنێ بۆ ھەر x کە x≠a لاسەنگەی خوارەوە پاسادان بێت:
{{Ltr}}
:<math>g(x) \leq f(x) \leq h(x) \, </math>
{{Ltr/end}}
و ھەروەھا وا دابنێ
{{Ltr}}
<math>\lim_{x \to a} g(x) = \lim_{x \to a} h(x) = L. \, </math>
{{Ltr/end}}
ئەوا
{{Ltr}}
<math>\lim_{x \to a} f(x) = L.</math>
{{Ltr/end}}
<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Sohrab|یەکەم١=Houshang H.|سەردێڕ=Basic Real Analysis|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Birkhäuser|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٩٣٩-١٨٤٠-٩|پەڕە=١٠٤|edition=2nd|ناونیشان=https://books.google.com.br/books?id=QnpqBQAAQBAJ&pg=PA105&dq=squeeze+theorem&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwihmdnmpb7JAhXI7CYKHf8xDV4Q6AEIKTAC#v=onepage&q=squeeze%20theorem&f=false}}</ref>
== سەلماندن ==
بە پێی پێناسەی ڕادەی [[ئینفیمۆم]] و [[سوپریمۆم]] لاسەنگەی خوارەوە پاسادانن
{{Ltr}}
:<math>L=\lim_{x \to a} g(x)\leq\liminf_{x\to a}f(x) \leq \limsup_{x\to a}f(x)\leq \lim_{x \to a}h(x)=L,</math>
{{Ltr/end}}
کەواتە
{{Ltr}}
:<math>L\leq\liminf_{x\to a}f(x) \leq \limsup_{x\to a}f(x)\leq L,</math>
{{Ltr/end}}
== نموونە ==
[[پەڕگە:Squeeze theorem example.svg|وێنۆک|چەپ| 250px|''x''<sup>2</sup> sin(1/''x'') نموونەی بەکارهێنانی تیۆرمی دوو مەرج]]
ڕادەی <math>\lim_{x \to 0}x^2 \sin(\tfrac{1}{x})</math> ناتوانرێت بە ڕێسای
{{Ltr}}
: <math>\lim_{x \to a}(f(x)\cdot g(x)) =
\lim_{x \to a}f(x)\cdot \lim_{x \to a}g(x),</math>
{{Ltr/end}}
شیکاری بکرێت. لەبەر ئەوەی ڕادەی <math>\lim_{x\to 0}\sin(\tfrac{1}{x})</math> بوونی نییە. بەپێی پێناسەی فانکشنی [[ساین]] لاسەنگەی خوارەوە پاسادانە:
{{Ltr}}
: <math>-1 \le \sin(\tfrac{1}{x}) \le 1. \, </math>
{{Ltr/end}}
کەواتە
{{Ltr}}
: <math>-x^2 \le x^2 \sin(\tfrac{1}{x}) \le x^2 \, </math>
{{Ltr/end}}
چونکە
{{Ltr}}
: <math>\lim_{x\to 0}-x^2 = \lim_{x\to 0}x^2 = 0</math>،
{{Ltr/end}}
بە بەکارھێنانی تیۆرمی دوو مەرج <math>\lim_{x\to 0} x^2 \sin(\tfrac{1}{x})</math> ھەروەھا دەکاتە سیفر.
=== نموونە ===
بەھای دوو ڕادەی گرینگی خوارەوە بە بەکارھێنانی تیۆرمی دوو مەرج بەدەست دێت. ئەو دوو ڕادەیە لە زۆربەی پەیوەندێکانی سێگۆشەزانی و ھەروەھا [[ڕێسای لۆپیتاڵ]]دا رۆڵێکی گرینگ دەگێڕن.
{{Ltr}}
: <math>
\begin{align}
& \lim_{x\to 0} \frac{\sin x}{x} =1, \\[10pt]
& \lim_{x\to 0} \frac{1 - \cos x}{x} = 0.
\end{align}
</math>
{{Ltr/end}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Squeeze_theorem | سەردێڕ=Squeeze theorem| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}
{{پۆلی کۆمنز|Squeeze theorem|تیۆرمی دوو مەرج}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{شیکاریی ماتماتیکی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:فانکشن و نەخشەکان]]
[[پۆل:شیکاریی ماتماتیکی]]
[[پۆل:تیۆرمەکانی شیکاریی ڕاستەقینە]]
[[پۆل:ڕادە]]
jxa0ug4no8c69jejoj7dpok1zg3h6rn
میلان (موشەکی دژەتانک)
0
128203
1684028
1680099
2026-10-08T20:54:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684028
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}
[[پەڕگە:Targetsight.MILAN.jpg|300px|وێنۆک|چەپ|بینینی ئامانج لە چەکی میلانی دژە تانک]]
'''میلان''' ([[ئینگلیزی]]: MILAN Anti Tank) چەکێکی دەستی [[ئەڵمانی]]-[[فەڕەنسی]] دژە تانکی پێشکەوتووی بەھێزە.
"میلانی دژە تانک" لەساڵی ۱۹٦۲ لەنێوان ھەردوو دەوڵەتی ([[ئەڵمانیا]] و [[فەڕەنسا]]) درووستکرا، تاکو ئەوکاتەی لەساڵی ۱۹۷۱ بۆیەکەمین جار بەکارھێنرا.
میانی دژەتانک چەند جۆرێکی تایبەتی خۆی ھەیە، کە ھەریەکێیان و خاوەن چەند تایبەتمەندیێکە بەڵام بەشێوەیەکی گشتگیر
خێرایی چەۆی میلانی دژەتانک ۲۰۰ مەترە لە چرکەیەکدا و دەتوانیێت نزیکەی ۲ دوو کیلۆمەتر ببڕێت تاوەکو دەگات بە ئامانجەکەی و دوای گەیشتنیشی بە ئامانجەکە، یەکەێک لە تایبەت مەندیەکانی تەقینەوەی چەکەکەکەیە بۆ دووجار لەسەر یەک، کە بە ھەردوو جاری تەقینەوەی گولەکەی، تانک یان زرێپۆشەکە تێکیدەدات و لەکاری دەخات.
==جۆرەکانی چەکی میلان==
* Milan 1: بۆیەکەمین جار لەساڵی ۱۹۷۲ بەکارھێنرا کە یەکەمین جۆری چەکەکەیە.
* Milan 2: جۆری دووەمی چەکە لە لەساڵی ۱۹۸٤ بە چەند تایبەت مەندیێکی نوێوە درووستکرا.
* Milan 2T: جۆری تی-۲ تەواوکەری میلانی جۆری دووەم بوو کەلەساڵی ۱۹۹۳ درووستکراو خاوەن ڕێژەیەکی زیاترە لە قەبارەی چەک و ھێزەوە
* Milan 3: میلانی جۆری سێیەم لەساڵی ۱۹۹٦ درووست کراوە.
* Milan ER: ئەوجۆرەی چەکی میلانی دژە تانک لەھەریەکێکی پێش خۆی بەھێزتر و ترسناکترە کە دەتوانێنت (۳٫۰۰۰) مەتر واتا سێ کیلۆمەتر ببڕێت.
==ئەو وڵاتانەی کە خاوەنی چەکەکەن==
===ئەڵمانیا===
وڵاتی [[ئەڵمانیا]] چونکە خاوەنی بیرۆکەی درووست کردن و چەکەکەیە خاوەن زۆرترین ژمارەی چەکی میلانە، کەھەر خۆیلەخۆیدا (میلانی دژە تانک) بە چەکێکی ئەڵمانی دادەنرێت.
==فەڕانسا==
کە هاوکاتی وڵاتی ئەڵمانیا خاوەنی بیردۆزی دروستکرنی میلانی دژە تانکە.
===کوردستان===
دوای درووستبوونی جەنگی نێوان (چەکدارانی داعش) - [[کوردستان]] ([[پێشمەرگە]]))، بەتایبەتی بەکارھێنانی ئۆتۆمبێل و (ئامێری)ی بۆبڕێژکراو و زرێپۆشکراو لەلایەن چەکدارانی داعشەوە، لەلایەن حکومەتی ئەڵمانیاوە وەکو ھوکاریێکی بواری سەربازی لەلایەن ئەو وڵاتەوە بۆ ھێزی پێشمەرگەی کوردستان، ژمارەیەک لە چەکی (میلانی دژە تانک) دران بە ھێزی پێشمەرگەو سەرەتا بۆ ڕاھێنان و فیێربوون لەبەکارھێنانی چەکەکە ژمارەیەک لە پێشمەرگەکان نێردران بۆ وڵاتی ئەڵمانیا و لەوێدا ڕاھێنانی تایبەتییان بینی سەبارەت بە چۆنیەتی بەکارھێنانی چەکەکە، چونکە بەکارھێنانی کارێکی وا ئاسان نەبوو.
وە دوای بەکارھێنانیشی لەلایەن ھێزی پێشمەرگەی کوردستان ھاوسەنگی جەنگ بەھۆی بەکارھێنانی "میلانی دژە تانک"ەوە بەشێوەیەکی بەرچاو گۆڕانکاری بەسەردا ھات.
==لیستی بەکارھێنانی چەکەکە لەوڵاتان==
[[پەڕگە:MILAN operators.png|350px|ئەو وڵاتانەی چەکی "میلانی دژە تانکیان لێ بەکارهێنراوە]]
===ئەو ھێزانەی کە چەکەکە بەکاردێنن===
* {{flag|Afghanistan}} – [[Afghan National Army]]
* {{flag|Armenia}} – [[Armed Forces of Armenia]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Armenia purchases France-Germany co-produced anti-tank missile systems|ناونیشان=http://en.apa.az/xeber_armenia_purchases_france-germany_co-prod_195599.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٣|newspaper=Apa.az|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304125221/http://en.apa.az/xeber_armenia_purchases_france-germany_co-prod_195599.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* {{flag|Brazil}} – [[Brazilian Army]]
* {{flag|Belgium}} – [[Belgian Army]]: Infantry weapon; to be replaced by [[Spike (missile)|Spike-MR]] missile.<ref>[http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/belgium_selects_the_spike_missile_of_eurospike_to_replace_its_anti-tank_missiles_milan_0301131.html Belgium selects Spike missile to replace Milan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629110611/http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/belgium_selects_the_spike_missile_of_eurospike_to_replace_its_anti-tank_missiles_milan_0301131.html |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }} – Armyrecognition.com, January 3, 2013</ref>
* {{CHA}} – [[Chadian National Armed Forces|Chadian Ground Forces]]: Infantry weapon.
* {{CYP}} – [[Cypriot National Guard]] 45 launchers
* {{EST}} – [[Estonian Defence Forces]]
* {{EGY}} – [[Egyptian Army]]: Mounted on light vehicles. 220 units are used.
* {{FRA}} – [[French Army]]: Infantry and vehicle-mounted weapon. Will be replaced by [[Missile Moyenne Portée]] (MMP) from 2017.<ref>[http://www.defensenews.com/article/20131205/DEFREG01/312050024/France-Orders-Anti-Tank-Missile-from-MBDA France Orders Anti-Tank Missile from MBDA] {{Webarchive|url=https://archive.today/20131207163353/http://www.defensenews.com/article/20131205/DEFREG01/312050024/France-Orders-Anti-Tank-Missile-from-MBDA |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }} – Defensenews.com, 5 December 2013</ref>
* {{GER}} – [[Bundeswehr]]: Mounted primarily on [[Marder (IFV)|Marder]] and [[TPz Fuchs]] fighting vehicles; to be replaced by [[Spike (missile)|EUROSPIKE]].
* {{GRE}} – [[Hellenic Army]] 400 Launchers
* {{IND}} – [[Indian Army]]: Infantry and vehicle-mounted weapon. Around 30,000 built under license by [[Bharat Dynamics]]. The Indian Army has also spent close to US$120 million on 4,100 new MILAN-2T ATGMs.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.india-defence.com/reports-4183 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تەممووزی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160117020418/http://www.india-defence.com/reports-4183 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* {{IRQ}} – [[Iraqi Army]]: One reportedly hit a British [[Challenger 2|Challenger 2 MBT]] during the early stages of [[Op Telic|Operation Telic]] along with multiple [[RPG-7|rocket-propelled grenades]]. The tank survived the attack.
** {{Flag| Kurdistan}} – [[Peshmerga]]: 30 launchers and 500 missiles, delivery in two portions was announced on August 31, 2014 by German Bundeswehr.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bmvg.de/resource/resource/MzEzNTM4MmUzMzMyMmUzMTM1MzMyZTM2MzEzMDMwMzAzMDMwMzAzMDY4N2E2OTcyNmEzNjMwN2EyMDIwMjAyMDIw/2014-08-31%20Papier_Unterst%C3%BCtzung_E5_final.pdf|سەردێڕ=Unterstützung der Regierung der Autonomen Region Irakisch-Kurdistan bei der Versorgung der Flüchtlinge und beim Kampf gegen den Islamischen Staat im Nordirak (PDF)|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=German Bundeswehr|زمان=German|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.spiegel.de/politik/ausland/irak-deutschland-schickt-kurden-panzerabwehrraketen-a-989117.html|سەردێڕ=Irak: Deutschland schickt Kurden Panzerabwehrraketen|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=[[Spiegel Online]]|زمان=German|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> Used by the Kurds to stop [[ISIL]] [[car bomb|vehicle-borne improvised explosive devices (VBIEDs)]].<ref>[http://www.military.com/daily-news/2015/11/16/french-american-weapons-take-toll-on-isis-in-ground-combat.html French, American Weapons Take Toll on ISIS in Ground Combat] - Military.com, 16 November 2015</ref>
* {{ITA}} – [[Italian Army]]: Infantry weapon. Built under license by [[Oto Melara]]; Total of 714 launchers with 17,163 missile delivered in 1990. 807 MILAN 2T ordered in 2004 and delivered in 2005 (SIPRI).<ref>http://www.revestito.it/? id1=101&idaux=101&wiki=Forze_armate_mondiali_dal_secondo_dopoguerra_al_XXI_secolo/Italia:_esercito_3</ref>
* {{KEN}} – [[Military of Kenya|Kenyan Army]]: Infantry weapon.
* {{LBN}} – [[Lebanese Army]]
* {{LBY}} – [[Libyan National Army]]
* {{MKD}} - [[Army of the Republic of Macedonia]]
* {{MRT}} – [[Mauritanian Army]]
* {{MEX}} – [[Mexican Army]] (Ejército Mexicano): Mounted primarily on [[Panhard]] [[Véhicule Blindé Léger|VBL]] scout cars; at least 16 launchers and several hundred missiles are available.
* {{MAR}} – [[Royal Moroccan Army]]
* {{PAK}} – [[Pakistan Army]]{{citation needed|date=August 2013}}
* {{POR}} – [[Portuguese Army]]; [[Portuguese Marines]]
* {{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} [[PKK]] : As per the [[Der Spiegel]], PKK acquired the MILAN anti tank missiles <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kampf gegen IS-Miliz: Ausrüstung der Bundeswehr möglicherweise in die Hände der PKK gelangt|ناونیشان=http://www.spiegel.de/politik/ausland/bundeswehr-waffen-moeglicherweise-in-haende-der-pkk-gelangt-a-1018355.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Der Spiegel}}</ref>
* {{RSA}} – [[South African Army]]: 375 missiles.<ref name=trade>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |سەردێڕ=Trade Registers |بڵاوکەرەوە=Armstrade.sipri.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* {{ESP}} – [[Spanish Army]]: Upgraded to MILAN 2/2T.
* {{SYR}} – [[Syrian Army]]: About 1000 missiles used in the anti-vehicular role.
** {{flagicon|Syria|1932}} [[Free Syrian Army]]: Some captured.<ref>[http://www.armyrecognition.com/august_2013_defense_industry_military_army_news_uk/syrian_rebels_captured_ammunition_depot_with_milan_konkurs_anti-tank_missiles_and_rockets_0508132.html Syrian rebels captured ammunition depot with Milan / Konkurs anti-tank missiles and rockets] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810035217/http://www.armyrecognition.com/august_2013_defense_industry_military_army_news_uk/syrian_rebels_captured_ammunition_depot_with_milan_konkurs_anti-tank_missiles_and_rockets_0508132.html |date=١٠ی ئابی ٢٠١٣ }} – Armyrecognition.com, 5 August 2013</ref>
* {{TUN}} – [[Tunisian Armed Forces]]: 120 missiles.<ref name=trade/>
* {{TUR}} – [[Turkish Army]]
* {{URU}} – [[Military of Uruguay|Uruguayan Army]]
* {{YEM}} – [[Military of Yemen|Yemeni security forces]]
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
[https://en.wikipedia.org/wiki/MILAN# ویکیپیدیای ئینگلیزی]
==بەستەر==
[http://www.army-technology.com/projects/milan/ پەڕەی میلانی دژە تانک لە (تەکنەلۆژیای سەربازی)]
{{پۆلی کۆمنز|MILAN (Anti-tank weapon)}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|فەڕەنسا}}
{{فەڕەنسا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
60gght3zwr9kuu800f4xjjsq3cfhf12
تیۆرمی بەھای ناوەند بۆ تەواوکاری
0
128444
1683847
1683417
2026-10-08T20:07:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683847
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
ئەگەر <math>f</math> فانکشنێکی [[فانکشنی بەردەوام|بەردەوام]] بێت لە ماوەی داخراوی [a,b] ئەوا بەھایەک ھەیە وەک <math>c \in [a,b]</math> کە پاسادانی ئەم ھاوکێشە
{{ltr}}
:<math>f(c)=1/(b-a) \int_{a}^{b} f(x)\, dx</math>
{{ltr/end}}
دەکات.<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref>
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
*{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/قضیە_مقدار_میانگین_برای _انتگرالھا|سەردێڕ = قضیە مقدار میانگین برای انتگرالھا|زمان = فارسی|سەردان = ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری]]
s7sno14utel8ms4hbelljk469gr3186
تیۆرمی نێوانە بەھایەکان
0
128445
1683844
1683420
2026-10-08T20:07:07Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683844
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Intermediatevaluetheorem.svg|وێنۆک|280px|دیتانەی نێوانە بەهایەکان]]
بە پێی '''تیۆرمی نێوانە بەھایەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Intermediate value theorem}}) <ref name="ReferenceA">بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> یان '''تیۆرمی بولزانۆ''' لە [[شیکاریی بیرکاری]]دا ئەگەر فانکشنی <math>f</math> لە نێوان خاڵەکانی <math>a</math> =<math>x</math> و <math>b</math>=<math>x</math> [[فانکشنی بەردەوام|بەردەوام]] بێت ئەوا ھەموو بەھایەکانی نێوان <math>f(a)</math> و <math>f(b)</math> وەردەگرێت. بە دەستەواژەیەکی وردتر ئەگەر C [[ژمارەی ڕاستەقینە|ژمارەیەکی ڕاستەقینە]] بێت و <math>f(a) <C <f(b)</math> دەتوانرێت ژمارەی c لە نێوان <math>a</math> و
<math>b</math> بدۆزرێتەوە کە ھاوکێشەی <math>f(c)=C</math> پاسادان دەکات.<ref name="ReferenceA"/>
[[بێرنارد بولزانۆ]] یەکەمین کەس بوو لەسەر ئەم تیۆرمە سەلماندنی پێشکەش کرد.
لە گرینگترین جێبەجێکردنەکانی تیۆرمی نێوانە بەھایەکان سەلماندنی ئەمەیە کە [[ھاوکێشە]]ی <math>0</math> =<math>f(x)</math> ڕەگێکی ھەیە دەکەوێتە نێوان دوو ژمارە، ئەگەر [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنی]] <math>f</math> بەردەوام بێت لە نێوان <math>a</math> =<math>x</math> و <math>b</math>=<math>x</math> و ئەگەر <math>f(a)</math> و <math>f(b)</math> نیشانەیان جیاواز بێت، ئەوا ھاوکێشەی <math>0</math> =<math>f(x)</math> بە لایەنی کەم ڕەگێکی ھەیە دەکەوێتە نێوان <math>a</math> و
<math>b</math>. بە دەستەواژەیەکی تر ئەگەر فانکشنیf [[بەردەوامی تۆپۆلۆژیک|بەردەوام]] بێت لە ماوەی <math>[a, b]</math> و ھەروەھا <math>f(a)f(b)<0</math>، ئەوا <math>\exists c \in [a,b]</math> کە <math>f(c)=0</math> پاسادان دەکات.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی|زانست}}
{{پۆلی کۆمنز|Intermediate value theorem}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{شیکاریی ماتماتیکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخشە بەردەوامەکان]]
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:شیکاریی ماتماتیکی]]
[[پۆل:تیۆرمەکانی شیکاریی ڕاستەقینە]]
0p2dwihrulpvhcxgbtjou060m8476ie
نیپۆن ئەنیمەیشن
0
129023
1683645
1551830
2026-10-08T13:34:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە)
1683645
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نیپۆن ئەنیمەیشن''' ({{بە ژاپۆنی|日本アニメーション}}) ستۆدیۆی وێنەی جوڵاوی ژاپۆنییە ([[ئەنیمێ]]). بارەگای سەرەکی لە شاری [[تۆکیۆ]] پایتەختی [[ژاپۆن]]ە، دەزگایەکی بەناوبانگی جیھانە بۆ بەرھەمھێنانی فیلمە ئەنیمەیشنەکان، چیرۆکی فیلمەکانی لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی جیھان وەر دەگرێت. ھەریەکە لە [[ھایاو میازاکی]] و [[ئیزاو تاکاھاتا]] دامەزرێنەری ئەم ھاوبەشگەن، کە کارەکانیان لە [[ستۆدیۆکانی گێبڵی]] بەرھەم دەھێنا، خاوەنی چەندین بەرھەمن.
== بەناوبانگترین بەرھەمەکان ==
ڕێزبەندی بەناوبانگترین بەرھەمەکان بەگوێرەی ستۆدیۆکانی:
{| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;"
!ساڵی بەرھەم
! ناونیشانی کوردی
! ناونیشانی ژاپۆنی
! ناونیشانی ئینگلیزی
|-
!١٩٧٤
|ھێیدی کچی شاخ
| アルプスの少女ハイジ
| Heidi, Girl of the Alps
|-
!١٩٧٥
|[[سەرکێشیەکانی سەندیباد]]
| アラビアンナイト シンドバットの冒険
| Arabian Nights: Sinbad's Adventures
|-
!١٩٧٦
|[[گەشتەکانی مارکۆ]]
| 母をたずねて三千里
| 3000 Leagues in Search of Mother
|-
!١٩٧٨
|[[کۆنان کوڕەکەی دواڕۆژ]]
| 未来少年コナン
| Future Boy Conan
|-
!١٩٨١
|کاپتن بژار
| キャプテン翼
| Captain Tsubasa
|-
!١٩٨٣
|ئەلیس لە وڵاتی سەمەرەکان
| ふしぎの国のアリス
| Alice in Wonderland
|-
!١٩٨٩
|[[ماوکڵی ڕۆڵەی دارستان]]
| ジャングルブック 少年モーグリ
| Jungle Book Shonen Mowgli
|-
!١٩٩٢
|کاپتن پێشەوا
| えろ! トップストライカー
| Moero! Top striker
|-
!١٩٩٥
|[[ڕۆمیۆ (ئەنیمێ)|ڕۆمیۆ]]
| ロミオの青い空
| Romeo's Blue Skies
|-
!١٩٩٨
|[[ڕاوچی x ڕاوچی]]
| ハンター×ハンター
|Hunter × Hunter
|}
== سەرچاوەکان ==
* https://web.archive.org/web/20170713153437/https://en.wikipedia.org/wiki/Nippon_Animation
{{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|تۆکیۆ|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا|ئەنیمەیشن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nippon Animation}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٧٥]]
[[پۆل:کۆمپانیاکانی ژاپۆن]]
[[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن لە تۆکیۆ]]
[[پۆل:ستۆدیۆ ئەنیمەیشنە ژاپۆنییەکان]]
mzhmvsk08slxjmxj4jdlrqyjkitb7m6
بۆدێن، سوێد
0
129115
1683972
1680776
2026-10-08T20:44:10Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683972
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{Infobox settlement
|official_name = بۆدێن
|image_skyline = Rodberget38d.jpg
|image_caption = ڕۆدبێرگێت فۆڕت، بەشێک لە بۆدێن
|pushpin_map = Sweden Norrbotten#Sweden
|pushpin_label_position =
|coordinates_region = SE
|subdivision_type = [[وڵات]]
|subdivision_name = [[سوێد]]
|subdivision_type3 = [[سوێدی|ڕەگەزنامە]]
|subdivision_name3 = [[سوێدی]]
|subdivision_type2 = [[ھەڵکەوتەی لە سوێد|ھەرێم]]
|subdivision_name2 = [[ھەرێمی نۆڕبۆتن]]
|subdivision_type1 = [[Provinces of Sweden|کارگێری]]
|subdivision_name1 = [[نۆڕبۆتن]]
|established_title3 = [[City status in Sweden|دروست بوون]]
|established_date3 = ١٩١٩
|area_footnotes = <ref name=scb>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls |سەردێڕ=Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km<sup>2</sup> 2005 och 2010 |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Statistics Sweden]] |زمان=Swedish |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160615012831/http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref>
|area_total_km2 = 19.98
|population_as_of = 31 December 2010
|population_footnotes = <ref name=scb />
|population_total = 18,277 <!-- This is the official figure from Statistics Sweden (Statistiska centralbyrån). -->
|population_density_km2 = 915
|timezone = [[Central European Time|CET]]
|utc_offset = +1
|timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST = +2
|coordinates_display = display=inline,title
|latd=65 |latm=49 |lats=32 |latNS=N
|longd=21 |longm=41 |longs=26 |longEW=E
|elevation_m = 46
|postal_code_type = Postal code
|postal_code = 961 xx
|area_code = (+46) 921
|website = {{official_website|www.boden.se}}
}}
بۆدێن (بە سامیکی:Suttes)شارۆچکەیەکە کەوتۆتە باکوری سوێد،لە ھەرێمی نۆڕبۆتن،کە گەورەترین ھەرێمی سوێدە،ژمارەی دانیشتوانی بە گوێرەی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ بە ١٨،٢٢٧ کەس ھەژمارکراوە،شارۆچکەیەکە یەکە کارگێڕیەکەی سەر بە شاری لیولیۆ یە ،کە بە ٣٦ کم کەوتوتە باشوری .
== مێژوو ==
مێژووی بۆدێن بە دروستکردنی ھێڵی شەمەندەفەر دەست پێدەکات لەناوچەکە،کاتێک لەساڵی (١٨٩٤)ھێڵی شەمەندەفەر دەگاتە شارەکە و دەبەسترێتەوە بە شارەکانی تری باشوری سوێد،ئەم شارە دەبوژێتەوە.
ئەم شارە گەشەی پێدراو دروست کرا لەسەدەی بیستەم ،بەھۆی گرنگی ناوچەکەیەوە کە دەیتوانی سوێد بپارێزێت لە ھێرشەکانی ڕووسیا لە ڕۆژھەڵات،ھەربەم ھۆیەوە بنەچەیەکی سەربازی ھەیە .
لەکاتی بەرزکردنەوەی یەکەم ڕاپۆرت بۆ دەسەڵات دارانی پایتەخت لەبارەی ناوچەکەو زانیاریە جۆربەجۆریەکانی لەساڵی (١٩١٩) تیایدا ھاتوە کە بۆدێن گوندێکە تەنھا حەوت ماڵی لێ دەژێت،بەڵام ئێستا ھێندە مەزن بووە کە کورسیەکی لە شارەوانیەکانی سوێد بەدەست ھێناوە.
== پیشەسازی ==
ئێستا(٢٠١٦) بۆدێن خاوەنی گەورەترین یەکەی سەربازیە لە سوێد.
شارەوانی و سوپا ڕۆڵی سەرەکیان ھەیە لە بەردەست کردنی ھەلی کار بۆ دانیشتوانی ناوچەکە،کەسەربازان بە بەردەوامی لەشارەکە دادەبەزن ،ئەمەش ھەلی بازاڕی زیادکردوە،لەگەڵ ئەمەش ژمارەی دانیشتوانی ناوچەکە لەماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوو نزیکەی ٢٠٠٠ کەسی کەم کردوە.
فێڵکنیڤێن چەقۆکێشی بەناوبانگی سوێد خەڵکی بۆدێن ە.
== کەسایەتیە ناسراوەکانی بۆدێن لە ڕابردوو و ئێستا ==
* پێتەر ئینگڵاند،مێژوونوس،پەڕلەمانتار.
* کاڕڵ فێبریوکیوس،یاریزانی سەرسەھۆڵ.
* ستێفان یونارسۆن،گورانی بێژ،پیانۆژەن.
* ئێڤیند یۆھنسۆن،شانۆکار،براوەی خەڵاتی نۆبڵ ١٩٧٤.
* لێننارت کلۆکەرێ،ڕامکار
* دانیێل لارسۆن،یاریزانی سەرسەھۆڵ.
* یوھەننا لارسۆن،یاریزانی تۆپی سەرمێز.
* ئێلیاس لیندھۆڵم،یاریزانی سەرسەھۆڵ.
* یۆننا دروممەر،گورانی بێژ.
* ستیگ ستڕۆم ھۆڵم،پسپۆڕی بواری فیزیک.
* ستیگ سیوندڤیست،یاریزانی تۆپی پێ.
* ستیگ سیننەیێرگرێن،ئەفسەری باڵای سوپای سوێد.
* ھانس وۆڵماڕک،ڕامکار
* نیکڵاس والین،یاریزانی سەرسەھۆڵ.
* سڤێن ئوتەرستڕۆم،یاریزانی سەرسەھۆڵ.
== پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکانی ==
=== بۆدێن دووشاری دەستەخوشکی ھەیە ===
ئەمانیش بریتین:
* ئاڵتا،[[نەرویژ]]
* [[جۆلەمێرگ]]،کوردستانی باکور
== یانەوەرزشیەکانی ==
زۆریانەی وەرزشی لەخۆدەگرێت ئەمانەی خوارەوە ھەندێکیانن:
* Bodens BK یانەی پۆپی پێی بۆدێن.
* Hedens IF یانەی تۆپی پێ.
* Skogså IF یانەی تۆپی پێ.
* Vittjärvs IK یانەی تۆپی پێ.
* Bodens HF یانەی سەرسەھۆڵ.
* Boden Handboll IF یانەی تۆپی دەست.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[ویکیپیدیای ئینگلیزی|وێکیپیدیای ئینگلیزی]]
{{پۆلی کۆمنز|Boden}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:شارەکانی سوید|پۆل:شارەکانی سوێد]]
fdebylx0e291o50c699wn9ln0amuy0l
سنوور
0
129948
1683930
1681530
2026-10-08T20:35:06Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683930
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
بنچینەو بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی د. سەفین جەلال فتح اللە
== '''پۆڵێنکردنی سنوورەکان''' ==
'''<big>سنوورە سروشتیەکان</big>'''
'''<small>سنووری سروشتی ئەو هێڵەیە کە لەسەر بنەمای دیاردەیەکی سروشتی لە نێوان دەوڵەتاندا دیاری دەکرێت.</small>'''
'''<big>چیاکان</big>'''
'''<small>بە بەهێزترین جۆری سنووری سروشتی دادەنرێن زانا (هۆڵدش) پێی وایە ئەو هێڵانەی بەسەر لوتکەی چیاکاندا تێپەڕ دەبن، باشترین و شیاوترین بەربەستن.</small>'''
'''<small>شێوازەکانی دیاریکردنی سنووری چیاکان:</small>'''
'''<small>دیاریکردنی سنوور لە چیاکاندا بەپێی ڕێککەوتنی نێوان دەوڵەتان بە دوو شێواز دەبێت:</small>'''
'''<small>١. شێوازی یەکەم دامێنی چیا: بەرزاییی چیاکە بە تەواوی دەکەوێتە خاکی یەکێک لە دەوڵەتەکان و هێڵی سنوورەکە لە بناری چیاکەدایە.</small>'''
'''<small>٢. شێوازی دووەم لوتکەی چیا: هێڵی سنوورەکە لەسەر لوتکەی شاخەکانەوە تێپەڕ دەبێت، وەک سنووری نێوان عێراق و تورکیا</small>.'''
'''بیابانەکان'''
<small>'''بەهۆی کەمی دانیشتوان ئاووهەوای ناجێگیر ئاستەنگی تێپەڕبوون لە بیابانەکاندا بیابانەکان دەبنە سنووری سیاسی باش سنوورەکان لە ناوچە بیبانەکاندا هەردەم شێوەیەکی ڕێک و پێک و ئەندازەیی وەردەگرێت مەرج نیە بە درێژایی سنورە بیابانەکان تەلبەند دابنرێت بەلکو چەند نیشانەیەک بۆ جیاکردنەوە لە سنوورەکە دابنرێت.'''</small>
'''گۆم و زەلکاوەکان'''
'''<small>هەر لە کۆنەوە وەک ناوچەیەکی سنووری بەکاردەهێنران بە بیانووی ئەوەی کە ئەو ناوچانە بە ئاسانی نابڕدرێن بەلام لەسەردەمی ئێستادا ئەو ناوچانە بایەخی سنووری ئەتۆیان نەماوە جونکە مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی پێیاندا تێپەڕێت بەهۆی نەمانی یان بەهۆی وشک بونەوەیان.</small>'''
'''دارستانەکان'''
<small>'''ئەو سنوورانەن کە بە هۆی زنجیرە دارستانە چڕ و بەرفراوانەکانەوە دیاری دەکرێن و بەربەستێکی سروشتی لە نێوان نێوان هەردوو وڵاتدا دروست دەکەن.''' '''تێپەڕاندنی ئاسان بۆ کاری نایاسایی.'''</small>
'''رووبارەکان'''
<small>'''لەو شوێنانەی کە ڕووباری پێدا تێپەڕ دەبێت پەنا دەبرێتە بەر ڕووبارەکان بۆ دیاریکردنی سنوور بەجۆرێک کە سنوورەکان لەگەڵ ڕووبارەکان بە ڕێڕەوی ڕووبارەکاندا دەڕۆن بەلام دەبێت ئاگاداری هەندێک شتبین لەم ڕوانگەیەوە زۆرجار ڕووبارەکان ئاراستەیان یاخو گۆڕانکاری زۆری تێدەکەوێت'''</small>'''.'''
'''دەریا و دەریاچەکان'''
'''<small>دیاریکردنی سنووری دەریای کارێکی ئاسان نیە بەشێوەیێک لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا ئالۆزی پەیوەندیە نێودەولەتیەکان لەو ناکۆکیەوە سەرچاوە دەگرێت.لەسەر دابەشکردنی هەرێمی دەریای نێوانیان دروست دەبێت</small> .'''
{{بەتاڵ}}
== ئ<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=جلال فتح اللە|first=سفین|title=بنەچینە و بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی|publisher=سفین جلال فتح اللە}}</ref>ابووریی سنوورەکان ==
{{بەتاڵ}}
== سیاسەت ==
{{بەتاڵ}}
== پێشانگا ==
<gallery>
International border at Wagah - evening flag lowering ceremony.jpg|[[سنووری واگاش]]، لەنێوان [[پاکستان]] و [[ھیندستان]]
Iran-Iraq border 03.jpg|سنووری [[عێراق]]-[[ئێران]]
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ویکیپیدیای ئینگلیزیی سادە، ئەیلوولی ٢٠١٦.
* ویکیپدیای تورکی استانبوولی
{{پۆلی کۆمنز|Borders}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:سنوورەکان]]
[[پۆل:جوگرافیا]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
peaud2nsmhf8w8jp2kdqd9vwv1ak8r9
1684039
1683930
2026-10-08T21:06:19Z
وارس هەوەند
79536
لەم گۆرانکارییەدا سنووری دەستکردم زیاد کرد لەگەل ئەکادیمیتر کردنی سەرچاوەکان
1684039
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
بنچینەو بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی د. سەفین جەلال فتح اللە
== '''جۆرەکانی سنوور'''<ref name=":1" /> ==
= '''<big>سنوورە سروشتیەکان</big>''' =
<blockquote>'''<small>سنووری سروشتی ئەو هێڵەیە کە لەسەر بنەمای دیاردەیەکی سروشتی لە نێوان دەوڵەتاندا دیاری دەکرێت.</small>'''</blockquote>
* '''<big>چیاکان</big>'''
'''<small>بە بەهێزترین جۆری سنووری سروشتی دادەنرێن زانا (هۆڵدش) پێی وایە ئەو هێڵانەی بەسەر لوتکەی چیاکاندا تێپەڕ دەبن، باشترین و شیاوترین بەربەستن.</small>'''
'''<small>شێوازەکانی دیاریکردنی سنووری چیاکان:</small>'''
'''<small>دیاریکردنی سنوور لە چیاکاندا بەپێی ڕێککەوتنی نێوان دەوڵەتان بە دوو شێواز دەبێت:</small>'''
'''<small>١. شێوازی یەکەم دامێنی چیا: بەرزاییی چیاکە بە تەواوی دەکەوێتە خاکی یەکێک لە دەوڵەتەکان و هێڵی سنوورەکە لە بناری چیاکەدایە.</small>'''
'''<small>٢. شێوازی دووەم لوتکەی چیا: هێڵی سنوورەکە لەسەر لوتکەی شاخەکانەوە تێپەڕ دەبێت، وەک سنووری نێوان عێراق و تورکیا</small>.'''
* '''بیابانەکان'''
<small>'''بەهۆی کەمی دانیشتوان ئاووهەوای ناجێگیر ئاستەنگی تێپەڕبوون لە بیابانەکاندا بیابانەکان دەبنە سنووری سیاسی باش سنوورەکان لە ناوچە بیبانەکاندا هەردەم شێوەیەکی ڕێک و پێک و ئەندازەیی وەردەگرێت مەرج نیە بە درێژایی سنورە بیابانەکان تەلبەند دابنرێت بەلکو چەند نیشانەیەک بۆ جیاکردنەوە لە سنوورەکە دابنرێت.'''</small>
* '''گۆم و زەلکاوەکان'''
'''<small>هەر لە کۆنەوە وەک ناوچەیەکی سنووری بەکاردەهێنران بە بیانووی ئەوەی کە ئەو ناوچانە بە ئاسانی نابڕدرێن بەلام لەسەردەمی ئێستادا ئەو ناوچانە بایەخی سنووری ئەتۆیان نەماوە جونکە مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی پێیاندا تێپەڕێت بەهۆی نەمانی یان بەهۆی وشک بونەوەیان.</small>'''
* '''دارستانەکان'''
<small>'''ئەو سنوورانەن کە بە هۆی زنجیرە دارستانە چڕ و بەرفراوانەکانەوە دیاری دەکرێن و بەربەستێکی سروشتی لە نێوان نێوان هەردوو وڵاتدا دروست دەکەن.''' '''تێپەڕاندنی ئاسان بۆ کاری نایاسایی.'''</small>
* '''رووبارەکان'''
<small>'''لەو شوێنانەی کە ڕووباری پێدا تێپەڕ دەبێت پەنا دەبرێتە بەر ڕووبارەکان بۆ دیاریکردنی سنوور بەجۆرێک کە سنوورەکان لەگەڵ ڕووبارەکان بە ڕێڕەوی ڕووبارەکاندا دەڕۆن بەلام دەبێت ئاگاداری هەندێک شتبین لەم ڕوانگەیەوە زۆرجار ڕووبارەکان ئاراستەیان یاخو گۆڕانکاری زۆری تێدەکەوێت'''</small>'''.'''
* '''دەریا و دەریاچەکان'''
'''<small>دیاریکردنی سنووری دەریای کارێکی ئاسان نیە بەشێوەیێک لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا ئالۆزی پەیوەندیە نێودەولەتیەکان لەو ناکۆکیەوە سەرچاوە دەگرێت.لەسەر دابەشکردنی هەرێمی دەریای نێوانیان دروست دەبێت</small> .'''
= '''سنووری مرۆیی (دەستکرد)''' =
'''زۆر جار کاتێک دیاردەیەکی سروشتی لە ناوچەیەکدا نییە، یاخود بە هۆکاری ئەوەی کە گەلێک ناتوانێت و نایەوێت لەگەڵ گەلێکی تردا بژى، یاخود سنوورەکان بە ناوچەیەکی جێ ناکۆک تێدەپەڕێت، ئەوا پەنا دەبردرێتە بەر بەکارهێنانی سنووری دەستکرد کە ئەویش چەند جۆرێکە :-'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەسنۆگرافی'''
'''<small>بریتییە لەو جۆرە سنوورانەی کە ئەو گەلانە لێک جیا دەکاتەوە کە خاوەن خەسڵەتی شارستانی جیاوازن، لەسەر بنچینەی هەندێ فاکتەری دیاریکراو ئەم جیاوازیەیان هەیه وەک نەتەوە، ئایین، زمان، وەچە......، ئەم جۆرە سنوورە لە هەمو جۆرە سنوورەکانی تر باشترو پەسەندترە، چونکە لە زۆرینەی سنوورەکانی تر جێگیرترو ئارامترە.</small>'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەسترۆنۆمی'''
'''<small>لەم جۆرە سنوورانەدا پشت بە بازنەکانی پانی و ھێڵەکانی درێژی دەبەسترێت بۆ دیاریکردنی ھێڵی سنوور، بۆیە ئەم جۆرە سنوورە لەگەڵ هیچ بارودۆخێکی جۆگرافیدا ڕێک ناکەوێت و لە بناغەدا لەسەر بنەمای بازنەو ھێڵی خەیاڵی دەکێشرێت، بۆیە کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەسەر زەوی بە نیشانەو خاڵ دیاری دەکرێت بە تەواوی وەکو ئەوە نایەتەوە کە ھەردولا لەسەری ڕێکەوتبوون، ئەم جۆرە سنوورانه لەوجۆرانەن کە لەو ناوچانه دەکێشرێت کە کەم دانیشتوان و کەم بایه خن.</small>'''
* '''سنووری ئاسمانی'''<ref name=":1" />
'''<small>دوای جەنگی جیهانی یەکەم و پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا بەتایبەتی لە بواری فڕۆکەوانیدا دیاریکردنی سنووری ئاسمان بوو بە پێویستیەک کە سەرجەم دەوڵەتانی جیهان داوایان دەکرد، ئەوەبو لە کۆنگرەی جێنیفی سالی (١٩١٩) بڕیاردرا کە سەرجەم وڵاتانی جیهان خاوەن سەروەری سنووری ئاسمانی بن.</small>'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەندازەیی'''
'''<small>ئەم جۆرە سنوورانە، بریتیین لەو هێڵانەی ڕاست یان کەوانەیی یان نیوە بازنەیین یان هەر شێوەیەکی تری ئەندازەیین، ئەم جۆرە سنوورانه بە بەراورد بە جۆرەکانی تر دیاردەیەکی نوێن لەسەر نەخشە دەکێشرێت و پشتی نەبەستووە بە هیچ بنچینەیەکی سروشتی و مرۆیی و مێژوویی، لەڕاستیدا کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەو ناوچانه بەربەچاو دەکەون کە بە دەگمەن دانیشتوانیان تێدایە یان هەر دانیشتوانی لێ نییە.</small>'''
{{بەتاڵ}}
== ئ<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=جلال فتح اللە|first=سفین|title=بنەچینە و بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی|publisher=سفین جلال فتح اللە}}</ref>ابووریی سنوورەکان ==
{{بەتاڵ}}
== سیاسەت ==
{{بەتاڵ}}
== پێشانگا ==
<gallery>
International border at Wagah - evening flag lowering ceremony.jpg|[[سنووری واگاش]]، لەنێوان [[پاکستان]] و [[ھیندستان]]
Iran-Iraq border 03.jpg|سنووری [[عێراق]]-[[ئێران]]
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ویکیپیدیای ئینگلیزیی سادە، ئەیلوولی ٢٠١٦.
* ویکیپدیای تورکی استانبوولی
{{پۆلی کۆمنز|Borders}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:سنوورەکان]]
[[پۆل:جوگرافیا]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
rgyeb8jropfzxiqr5v0cqbz0y8qbe6v
1684078
1684039
2026-10-08T22:31:54Z
SakuraBot
51806
بۆت: لابردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک زیاترە)
1684078
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
بنچینەو بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی د. سەفین جەلال فتح اللە
== '''جۆرەکانی سنوور'''<ref name=":1" /> ==
= '''<big>سنوورە سروشتیەکان</big>''' =
<blockquote>'''<small>سنووری سروشتی ئەو هێڵەیە کە لەسەر بنەمای دیاردەیەکی سروشتی لە نێوان دەوڵەتاندا دیاری دەکرێت.</small>'''</blockquote>
* '''<big>چیاکان</big>'''
'''<small>بە بەهێزترین جۆری سنووری سروشتی دادەنرێن زانا (هۆڵدش) پێی وایە ئەو هێڵانەی بەسەر لوتکەی چیاکاندا تێپەڕ دەبن، باشترین و شیاوترین بەربەستن.</small>'''
'''<small>شێوازەکانی دیاریکردنی سنووری چیاکان:</small>'''
'''<small>دیاریکردنی سنوور لە چیاکاندا بەپێی ڕێککەوتنی نێوان دەوڵەتان بە دوو شێواز دەبێت:</small>'''
'''<small>١. شێوازی یەکەم دامێنی چیا: بەرزاییی چیاکە بە تەواوی دەکەوێتە خاکی یەکێک لە دەوڵەتەکان و هێڵی سنوورەکە لە بناری چیاکەدایە.</small>'''
'''<small>٢. شێوازی دووەم لوتکەی چیا: هێڵی سنوورەکە لەسەر لوتکەی شاخەکانەوە تێپەڕ دەبێت، وەک سنووری نێوان عێراق و تورکیا</small>.'''
* '''بیابانەکان'''
<small>'''بەهۆی کەمی دانیشتوان ئاووهەوای ناجێگیر ئاستەنگی تێپەڕبوون لە بیابانەکاندا بیابانەکان دەبنە سنووری سیاسی باش سنوورەکان لە ناوچە بیبانەکاندا هەردەم شێوەیەکی ڕێک و پێک و ئەندازەیی وەردەگرێت مەرج نیە بە درێژایی سنورە بیابانەکان تەلبەند دابنرێت بەلکو چەند نیشانەیەک بۆ جیاکردنەوە لە سنوورەکە دابنرێت.'''</small>
* '''گۆم و زەلکاوەکان'''
'''<small>هەر لە کۆنەوە وەک ناوچەیەکی سنووری بەکاردەهێنران بە بیانووی ئەوەی کە ئەو ناوچانە بە ئاسانی نابڕدرێن بەلام لەسەردەمی ئێستادا ئەو ناوچانە بایەخی سنووری ئەتۆیان نەماوە جونکە مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی پێیاندا تێپەڕێت بەهۆی نەمانی یان بەهۆی وشک بونەوەیان.</small>'''
* '''دارستانەکان'''
<small>'''ئەو سنوورانەن کە بە هۆی زنجیرە دارستانە چڕ و بەرفراوانەکانەوە دیاری دەکرێن و بەربەستێکی سروشتی لە نێوان نێوان هەردوو وڵاتدا دروست دەکەن.''' '''تێپەڕاندنی ئاسان بۆ کاری نایاسایی.'''</small>
* '''رووبارەکان'''
<small>'''لەو شوێنانەی کە ڕووباری پێدا تێپەڕ دەبێت پەنا دەبرێتە بەر ڕووبارەکان بۆ دیاریکردنی سنوور بەجۆرێک کە سنوورەکان لەگەڵ ڕووبارەکان بە ڕێڕەوی ڕووبارەکاندا دەڕۆن بەلام دەبێت ئاگاداری هەندێک شتبین لەم ڕوانگەیەوە زۆرجار ڕووبارەکان ئاراستەیان یاخو گۆڕانکاری زۆری تێدەکەوێت'''</small>'''.'''
* '''دەریا و دەریاچەکان'''
'''<small>دیاریکردنی سنووری دەریای کارێکی ئاسان نیە بەشێوەیێک لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا ئالۆزی پەیوەندیە نێودەولەتیەکان لەو ناکۆکیەوە سەرچاوە دەگرێت.لەسەر دابەشکردنی هەرێمی دەریای نێوانیان دروست دەبێت</small> .'''
= '''سنووری مرۆیی (دەستکرد)''' =
'''زۆر جار کاتێک دیاردەیەکی سروشتی لە ناوچەیەکدا نییە، یاخود بە هۆکاری ئەوەی کە گەلێک ناتوانێت و نایەوێت لەگەڵ گەلێکی تردا بژى، یاخود سنوورەکان بە ناوچەیەکی جێ ناکۆک تێدەپەڕێت، ئەوا پەنا دەبردرێتە بەر بەکارهێنانی سنووری دەستکرد کە ئەویش چەند جۆرێکە :-'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەسنۆگرافی'''
'''<small>بریتییە لەو جۆرە سنوورانەی کە ئەو گەلانە لێک جیا دەکاتەوە کە خاوەن خەسڵەتی شارستانی جیاوازن، لەسەر بنچینەی هەندێ فاکتەری دیاریکراو ئەم جیاوازیەیان هەیه وەک نەتەوە، ئایین، زمان، وەچە......، ئەم جۆرە سنوورە لە هەمو جۆرە سنوورەکانی تر باشترو پەسەندترە، چونکە لە زۆرینەی سنوورەکانی تر جێگیرترو ئارامترە.</small>'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەسترۆنۆمی'''
'''<small>لەم جۆرە سنوورانەدا پشت بە بازنەکانی پانی و ھێڵەکانی درێژی دەبەسترێت بۆ دیاریکردنی ھێڵی سنوور، بۆیە ئەم جۆرە سنوورە لەگەڵ هیچ بارودۆخێکی جۆگرافیدا ڕێک ناکەوێت و لە بناغەدا لەسەر بنەمای بازنەو ھێڵی خەیاڵی دەکێشرێت، بۆیە کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەسەر زەوی بە نیشانەو خاڵ دیاری دەکرێت بە تەواوی وەکو ئەوە نایەتەوە کە ھەردولا لەسەری ڕێکەوتبوون، ئەم جۆرە سنوورانه لەوجۆرانەن کە لەو ناوچانه دەکێشرێت کە کەم دانیشتوان و کەم بایه خن.</small>'''
* '''سنووری ئاسمانی'''<ref name=":1" />
'''<small>دوای جەنگی جیهانی یەکەم و پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا بەتایبەتی لە بواری فڕۆکەوانیدا دیاریکردنی سنووری ئاسمان بوو بە پێویستیەک کە سەرجەم دەوڵەتانی جیهان داوایان دەکرد، ئەوەبو لە کۆنگرەی جێنیفی سالی (١٩١٩) بڕیاردرا کە سەرجەم وڵاتانی جیهان خاوەن سەروەری سنووری ئاسمانی بن.</small>'''<ref name=":1" />
* '''سنووری ئەندازەیی'''
'''<small>ئەم جۆرە سنوورانە، بریتیین لەو هێڵانەی ڕاست یان کەوانەیی یان نیوە بازنەیین یان هەر شێوەیەکی تری ئەندازەیین، ئەم جۆرە سنوورانه بە بەراورد بە جۆرەکانی تر دیاردەیەکی نوێن لەسەر نەخشە دەکێشرێت و پشتی نەبەستووە بە هیچ بنچینەیەکی سروشتی و مرۆیی و مێژوویی، لەڕاستیدا کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەو ناوچانه بەربەچاو دەکەون کە بە دەگمەن دانیشتوانیان تێدایە یان هەر دانیشتوانی لێ نییە.</small>'''
{{بەتاڵ}}
== ئ<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=جلال فتح اللە|first=سفین|title=بنەچینە و بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی|publisher=سفین جلال فتح اللە}}</ref>ابووریی سنوورەکان ==
{{بەتاڵ}}
== سیاسەت ==
{{بەتاڵ}}
== پێشانگا ==
<gallery>
International border at Wagah - evening flag lowering ceremony.jpg|[[سنووری واگاش]]، لەنێوان [[پاکستان]] و [[ھیندستان]]
Iran-Iraq border 03.jpg|سنووری [[عێراق]]-[[ئێران]]
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ویکیپیدیای ئینگلیزیی سادە، ئەیلوولی ٢٠١٦.
* ویکیپدیای تورکی استانبوولی
{{پۆلی کۆمنز|Borders}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:سنوورەکان]]
[[پۆل:جوگرافیا]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
e6g4ugfu0swilydwhjz1zg1nfsop6v1
براکان (فیلم)
0
130443
1684026
1680113
2026-10-08T20:53:52Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684026
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox film
| name = براکان
| image =پەڕگە:Brothers film poster new 1.jpeg
| caption =پۆستەری فیلم
| director = کاران ماڵھۆتڕا
| producer = ھایرۆ یاشجۆھار<br/>کاران جۆھار<br/>ئیندیمۆڵ ھیندی
| writer = سید ھاڕت-گاریما<br/><small>'''(دیالۆگ)'''</small>
| story = گاڤین ئۆ کۆنۆر<br/>کلیف دۆرفمان
| based on = Warrior<br/>by<br/>گاڤین ئۆ کۆنۆر
| starring = [[ئاکشای کومار]]<br/>[[سیدھارت مەلھۆترا]]<br/>[[جاکلین فێرناندێز]]<br/>[[جاکی شرۆف]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|سەردێڕ=Akshay Kumar and Sidharth Malhotra to share screen space in 'Warrior'|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170801233431/http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| music = ئاجای ئاتون
| cinematography = ھیمەنت جاتورڤیدی
| editing = ئاکیڤ عەلی
| studio = Dharma Productions<br/>Lionsgate Films<br/>Endemol India<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/endemol-india-and-lionsgate-to-remake-warrior-in-hindi/|سەردێڕ=Endemol India and Lionsgate to remake Warrior in Hindi|ئیش=[[The Indian Express]]|بڵاوکەرەوە=[[Indian Express Limited]]}}</ref>
| distributor = Fox Star Studios
| released = {{Film date|df=yes|2015|8|14|ref1=<ref name="release">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/745117|بڵاوکەرەوە=[[Bollywood Hungama]]|سەردێڕ=Brothers (2015)|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref>}}
| runtime = ١٥٥ خوولەک<ref>[http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film Brothers - BBFC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170801193759/http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film |date= ١ی ئابی ٢٠١٧ }}. [[BBFC]]</ref>
| country = [[ھیندستان]]
| language = [[ھیندی]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|سەردێڕ=American film 'Warrior' to be remade in Hindi|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140508063203/http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| budget = <!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS-->
| gross = <!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS-->}}
'''براکان''' بەزمانی ([[ھیندی]]:ब्रदर्स)، کە ھاوکات بە (براکان:خوێن دژبە خوێن)<ref name="نێونەتەوەیی" /> دەناسرێت. فیلمێکی ھیندی ساڵی ''٢٠١٥''یە، فیلمەکە لەجۆری (ئەکشن، دراما، وەرزش) یە.
== کورتە ==
دەیڤد بەھۆی مردنی دایکیەوە لە باوک و براکەی دادەبڕێت و خێزان پێکدەھێنێت و دەبێتە خاوەنی کچێکی بچووک، کچەکەی توشی نەخۆشی گورجیلە دەبێت، بۆیە دەبێت '''دەیڤد''' پێداویستیەکانی پزیشکی بۆ دابین بکات، ھەربۆیە بەشداری پێشبڕکێیەکی زۆرانبازی دەکات و لەکۆتاییدا ڕووبەڕوی برا بچوکەکەی دەبێتەوە.
== بەستەرەکان ==
* [[ئاکشای کومار]]
* [[سیدھارت مەلھۆترا]]
* [[جاکلین فێرناندێز]]
* [[جاکی شرۆف]]
== پەراوێزەکان ==
{{Reflist}}
== سەرچاوەکان ==
* [//en.wikipedia.org/wiki/Brothers_(2015_film) ویکیپیدیای ئینگلیزی].
* [http://www.yeane.org/babat/90822 ماڵپەڕی یانی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.yeane.org/babat/90822 |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}.
{{تووڵی دەروازە|فیلم|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}}
{{کۆلکە|فیلم}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:فیلمە ھیندییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]]
[[پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت]]
[[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی فۆکس ستار]]
[[پۆل:ئەو فیلمە ئینگلیزیانەی دووبارە بە ھیندی درووستکراونەتەوە]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]]
[[پۆل:ئەو فیلمە دووبارە دروستکراوە ھیندییانەی کە ئەمریکیین]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان]]
[[پۆل:فیلمە وەرگێڕدراوەکان بۆ میدیاکانی تر]]
[[پۆل:فیلمە ھیندییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]]
5a80fhi4wlw1autsx9pamhp0ihewwd0
نژیاروانیی دینی
0
130700
1683859
1683309
2026-10-08T20:09:27Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683859
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Kairouan Mosque Courtyard.jpg|وێنۆک|270px]]
'''نژیاروانیی ئایینی''' بە کردنەوەی ئەو خانووبەرانە دەوترێ کە بە بۆچوونی ئایینی و بیر و ڕای ئایینی دادەڕێژرێت.
ئەم نژیاروانییە بەشێوەیەکی ئاسایی لە ساختۆمانگەلێک کە کەڵکی ڕێبازیان ھەیە وەکوو: ئاتەشگاکان، [[مزگەوت]]ەکان، [[کڵێسا]]کان، مەعابیدەکان، خانەقاکان و شوێنە زیارەتییەکان دەبینرێن.
== نژیاروانیی ئایینی لە ئێراندا ==
نژیاروانیی ئایینی لە نێوان شێوەگەلی نژیاروانیی ئێراندا لە شوێنەوارێکی تایبەتی خۆیدایە.
پێشینەی ئەم شێوە نژیاروانییە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمانی بەر لە ئیسلام بە تایبەت سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییەکان]].
=== نژیاروانیی ئاگرپەرەستەکان ===
ئەم شێوە نژیاروانییە لە جێماوەیی ئاتەشگاکانی سەردەمیی ساسانییەکان دەبینرێن.
لە وێنەی جێماوەکان دەکرێ ئاتەشگایی «سروستان» ناو ببرێت و ئاتەشگایی یەزد لە وینەگەلی تازەیە.
=== نژیاروانیی مەسیحی ===
ئەم نژیاروانییە بە چاو لێگرتن لە کەلتوور و نژیاروانی ڕۆژاوایی و تێکەڵی لەگەڵ نژیاروانی ئێرانیدا لە [[کڵێسا]]کانی ئێراندا دەبینرێت و یەکێک لە وێنە سەرکەوتووەکانی ئەو شێوە بەننایییە دەکرێ کڵێسای «وانک» لە ناوچەی جولفایی ئەسفەھان ناوبرێت.
=== نژیاروانیی ئیسلامی ===
ھاوکات لەگەڵ پەرەسەندنی ئایینی [[ئیسلام]] لە وڵاتانی جۆراوجۆر لەوانە ئێران، نژیاروانیی ئایینی بوو بە خاوەن پێگەیەکی تایبەت و نژیاروانیی ئیسلامی پێکھێنا. لە پێکھاتنی ئەو دۆخەدا ھۆکارگەلی وەک پێداگری گەورەپیاوانی ئایینی، کارکردی بەربڵاو و دیاردەی وەقف لە پەرەسەندن و سەرنجی تایبەتی بیناسازان بە [[مزگەوت]] کاریگەر بوون.
بەم شێوەیە مزگەوت لە وڵاتی ئێران بوو بە خاوەنی سەرەکیترین شێوازی نژیاروانیی ئیسلامی و بە باوەڕی پسپۆڕان، «کلیلی نژیاروانیی ئیسلامییە».
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نژیاروانی]]
* [[نژیاروانیی ئیسلامی]]
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|دین}}
{{پۆلی کۆمنز|Religious architecture}}
{{نژیاروانی-کۆلکە}}
{{ئایین-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]]
[[پۆل:نژیاروانی]]
c18nn1y89nrh6r1qlg08ctrpqv09o8y
نەھەنگی عەنبەر
0
130714
1684322
1519291
2026-10-09T10:35:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە)
1684322
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Mother and baby sperm whale.jpg|وێنۆک|نەهەنگی عەنبەر و بەچکەکەی]]
'''نەهەنگی عەنبەر''' یان '''نەهەنگی سپێرم''' گەورەترین [[نەهەنگ]]ی [[ددان]]دارە کە لە [[زەریا]]کان دەژی. درێژایی جەستەی ئەم نەهنگە دەگاتە زۆرینەی ٢٠/٥ مەتر و کێشی جەستەیشی هەتا ٦٠ تۆن دەگات.
== سەرچاوە ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی ڕێکەوتی ٧ نۆڤەمبری ٢٠١٦
{{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی}}
{{پۆلی کۆمنز|Physeter macrocephalus}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:گوانداران]]
[[پۆل:ڕاوچییەکان]]
[[پۆل:گیانلەبەران]]
[[پۆل:گیانلەبەرە زەریاییەکان]]
[[پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان]]
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]]
igencyx7juufdtvy1k0zyv74mbzqgjd
مێژووی سێگۆشەزانی
0
130933
1683992
1680582
2026-10-08T20:47:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683992
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{سێگۆشەزانی}}
یەکەمین لێکۆڵینەوەکان لە بواری [[سێگۆشەزانی]] لە نووسراوەکانی هەزارەی دووهەمی پێش زایین لەوانە بیرکاری [[میسری کۆن]] و بیرکاری [[بابل]] دەبینرێت. لێکۆڵینەوە و خوێندنی سێگۆشەزانی وەکوو زانستێک لە [[یۆنانی کۆن]]ەوە دەستی پێ کرد. لەو سەردەمەدا [[ئەستێرەناسی|ئەستێرەناس]]ە [[هیند]]ییەکانیش سێگۆشەزانییان بەکار دەهێنا. بەتایبەت لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی گوپتا]]، کەسانێک وەکوو [[ئاریابهاتا]] (سەدەی شەشەمی پێش زایین) فانکشنە سێگۆشەییەکانیان لە ئەستێرەناسیدا بەکار هێنا. لە [[سەدەکانی ناوین]] زانا موسوڵمانەکان درێژەیان بە لێکۆڵینەوەکانی سێگۆشەزانی دا. کەسانێک وەکوو [[ڕیگیۆمونتانووس]]، سێگۆشەزانییان وەرگێڕا سەر لاتین و بردیانە ئەوروپا. گەشەکردنی سێگۆشەزانی نوێ، لە [[سەردەمی ڕووناکبیری]] بەدەست [[ئیساک نیوتۆن]] و [[جیمز ئێستێر لینگ]] دەستی پێ کرد و [[لیۆنارد ئۆیلەر]] بە شێوەی ئەمڕۆیی دەریهێنا.
== ناوەکە ==
هۆی دانانی ناوی سێگۆشەزانی لە [[زانستە ئیسلامییەکان]]دا ئەوەیە کە بناغەی ئەم زانستە دەگەڕێتەوە سەر [[سێگۆشە]].
ناوی [[ساین]] لە وشەی سانسکریت جیواوە وەرگیراوە. ئەم وشە لە عەرەبیدا بوو بە جیب و دوای وەرگێڕانی دەقە عەرەبییەکان بە لاتین، وەرگێڕەکان بە هەڵە بە جەیب واتە [[کەنداو]] خوێندبوویانەوە.<ref name=Boyer91-jiba>Boyer (1991), page 252</ref>
==ئەمانەش ببینە==
*[[سێگۆشەزانی]]
==سەرچاوەکان==
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|مێژوو}}
{{سەرچاوەکان}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی بیرکاری]]
[[پۆل:سێگۆشەزانی]]
[[پۆل:مێژووی ئەندازە]]
[[پۆل:مێژووی ماتماتیک]]
bwj9v65dmcrc82dz3vl9mswbqsa6gwj
نیکڵباک
0
131391
1683662
1518821
2026-10-08T13:36:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە)
1683662
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians -->
| name =
| image = Nickelback in Brisbane November 2012 Here And Now Tour.jpg
| caption = نیکڵباک لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٢
| image_size = 300
| landscape = yes
| background = group_or_band
| origin = ھانا، ئاڵبێرتا، {{flag|Canada}}
| genre = <!--All genres sourced in the "Musical styles" section.-->{{flatlist|
* [[پۆست-گرەنج]]
* [[ھارد ڕۆک]]
* [[پۆپ ڕۆک]]
* [[ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ]]
}}
| years_active = ١٩٩٥–ئێستا
| label = {{flatlist|
* EMI
* ڕۆدڕەنەر
* ئەتلانتیک
* ڵایڤنەیشن
* یونیڤێرساڵ میوزیک گرووپ
* ڕیپەبلیک
}}
| associated_acts =
| website = {{URL|nickelback.com}}
| current_members = {{plainlist|
* شاد کرووگەر
* ڕایان پیک
* مایک کرووگەر
* دانیێڵ ئەدێر
}}
| past_members = {{plainlist|
* براندن کرووگەر
* میچ گویندن
* ڕایان ڤیکیداڵ
}}
}}
'''نیکڵباک''' ([[ئینگلیزی]]: Nickelback) گرووپێکی [[مۆسیقای ڕۆک|ڕۆک]]ی [[کەنەدا|کەنەدییە]] کە لە ساڵی ١٩٩٥ لە ھانای [[ئەلبێرتا]] دامەزراوە. گرووپەکە پێکھاتووە لە گیتارژەن و گۆرانیبێژی سەرەکی شاد کرووگەر، گیتارژەن، کیبۆردژەن و دەنگی پشتینە ڕایان پیک، بەیسژەن مایک کرووگەر لەگەڵ تەپڵژەن دانیێڵ ئادیر. گرووپەکە چەندجارێک تەپڵژەنەکانیان گۆڕاوە لە سادڵی ١٩٩٥ بۆ ٢٠٠٥.
نیکڵباک یەکێکە لە ھەرە سەرکەوتووترین گرووپە مۆسیقییە کەنەدییەکان، زیاتر لە ٥٠ ملیۆن ئەلبومیان فرۆشتووە لە جیھاندا، وە یانزھەمن لە لیستی باشترین فرۆشراوەکان و ھونەرمەندی دەرەکین کە باشترین فرۆشراویان ھەبێت لە ٢٠٠٠ەکان لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دوای [[بیتڵز]].
==سەرچاوەکان==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Nickelback ویکیپیدیای ئینگلیزی]
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|کەنەدا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nickelback}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە ڕۆکە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھێڤی مێتاڵە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی ڕۆدڕەنەر ڕیکۆردز]]
sq6k6mnrkvad04gtfc0ht2bq1fze3sc
کیسائی
0
132736
1683916
1682126
2026-10-08T20:24:10Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683916
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
ئیمام و شێخی قیڕائە و عەرەبی، ئەبولحەسەن '''عەلی بن حەمزە بن عەبدوڵڵا بن بەھمەن بن فەیروز ئەسدی'''، ({{بە عەرەبی|علي بن حمزة بن عبدالله بن بھمن بن فیروز الأسدي}})، لە [[کووفە]] لە دایک بووە دەوروبەری ساڵانی ١٢٠ـی کۆچی، یەکێک لە حەوت گێڕوەکانی قورئان، لەلای [[ئیبن دەبی لەیلا]] و [[حەمزەی کووفی]] و [[عاسم بن دەبی نجود کووفی]] و ھی تریش خوێندوویەتی، ھەروەھا یەکێک بوو لە پێشەواکانی قیڕائەت و [[نەحو (زمانی عەرەبی)|نەحو]] لە [[مەدرەسەی کووفی]]، جا گووتراوە کە لەبەر ئەوە پێی گووتراوە "کیسائی" (الکسائی) لەبەر پۆشاکێک کە دەیپۆشت ("کساء" بەعەرەبی واتا پۆشاک)، ئیمامەتی قیڕائەت و عەرەبی دوای حەمزە بۆ ئەو مایەوە، زۆر کەسیش لای ئەو خوێندوویانە، لێشیان گێڕاوەتەوە، بەناوبانگترینی گێڕەوەکانی ھەردوو ئیمام [[حەفس دووری|حەفسی دووری]] و [[ئەبولحاریس لەیس بن خالد|ئەبولحاریس لەیس]].
== سەرچاوەکان ==
* [http://www.alukah.net/culture/0/87126/ شبکە الالوکە]
* [http://ia902609.us.archive.org/14/items/saanz/09.pdf سیر اعلام النبلاء-بەرگی نۆیەم-لاپەڕە-١٣١]
* [http://www.iid-quran.com/MenTarajem/Trajeem7.php ترجمة الإمام الکسائی]
{{کۆلکە}}
== کتێبناسی ==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Flügel|یەکەم=Gustav Leberecht|ناونیشان=https://archive.org/details/kitabalfihrist00ibna|سەردێڕ=Al-Fihrist|بڵاوکەرەوە=F.C.W. Vogel|ساڵ=١٨٧٢|editor1=J. Roediger|بەرگ=١|شوێن=[[Leipzig]]|پەڕە=[https://archive.org/details/kitabalfihrist٠٠ibna/page/٢١ ٢١]|زمان=ar, de|بەستەری نووسەر=Gustav Leberecht Flügel|editor2=A. Mueller}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Flügel|یەکەم=Gustav Leberecht|ناونیشان=https://archive.org/details/KitabAlFihrist/page/n655|سەردێڕ=Al-Fihrist|بڵاوکەرەوە=F.C.W. Vogel|ساڵ=١٨٧٢|editor1=J. Roediger|بەرگ=٢|شوێن=[[Leipzig]]|زمان=ar|بەستەری نووسەر=Gustav Leberecht Flügel|editor2=A. Mueller}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Khallikān (Ibn)|یەکەم=Aḥmad ibn Muḥammad|ناونیشان=https://archive.org/stream/WafayatAl-ayantheObituariesOfEminentMenByIbnKhallikan/Vol1Of4WafayatAl-ayantheObituariesOfEminentMenByIbnKhallikan#page/n439/mode/2up|سەردێڕ=Ibn Khallikān's Biographical Dictionary (translation of Wafayāt al-A'yān wa-Anbā')|بڵاوکەرەوە=Oriental Translation Fund of Britain and Ireland|ساڵ=١٨٤٣|بەرگ=I|شوێن=London|پەڕە=٤٠١, n.١|translator=[[William McGuckin de Slane|MacGuckin de Slane]]|بەستەری نووسەر=Ibn Khallikan}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Khallikān (Ibn)|یەکەم=Aḥmad ibn Muḥammad|ناونیشان=https://archive.org/stream/WafayatAl-ayantheObituariesOfEminentMenByIbnKhallikan/Vol2Of4WafayatAl-ayantheObituariesOfEminentMenByIbnKhallikan#page/n253/mode/2up|سەردێڕ=Ibn Khallikān's Biographical Dictionary (translation of Wafayāt al-A'yān wa-Anbā')|بڵاوکەرەوە=Oriental Translation Fund of Britain and Ireland|ساڵ=١٨٤٣|بەرگ=II|شوێن=London|پەڕەکان=٢٣٧–٩|translator=[[William McGuckin de Slane|MacGuckin de Slane]]|بەستەری نووسەر=Ibn Khallikan}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nadīm (al-)|یەکەم=Abū al-Faraj Muḥammad ibn Isḥāq Abū Ya’qūb al-Warrāq|ناونیشان=https://archive.org/details/fihristofalnadim0000ibna|سەردێڕ=The Fihrist of al-Nadim; a tenth-century survey of Muslim culture|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ساڵ=١٩٧٠|editor-last=[[Bayard Dodge|Dodge]]|editor-first=Bayard|شوێن=New York & London|پەڕەکان=[https://archive.org/details/fihristofalnadim٠٠٠٠ibna/page/n٢٣٩ ٧٩], ٨٤, ١١٢, ١٤٣, ١٤٤, ١٥٨, ١٩١, ٣٦١, ٣٦٥, ٥٠٤|بەستەری نووسەر=Ibn al-Nadim|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mas'ūdī (al-)|یەکەم=Abū al-Ḥasan ‘Alī ibn al-Ḥusayn|ناونیشان=https://archive.org/details/lesprairiesdor06masuuoft|سەردێڕ=Kitāb Murūj al-Dhahab wa-Ma'ādin al-Jawhar (Les Prairies d'or)|بڵاوکەرەوە=Imprimerie nationale|ساڵ=١٨٧١|بەرگ=VI|شوێن=Paris|پەڕەکان=[https://archive.org/details/lesprairiesdor٠٦masuuoft/page/٣٠٢ ٣٠٢], ٣١٩|زمان=ar, fr|translator1-last=[[Charles Barbier de Meynard|Meynard]]|translator1-first=C Barbier de|بەستەری نووسەر=Al-Masudi|translator2-last=[[Abel Pavet de Courteille|Courteille]]|translator2-first=Pavet de}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Suyūṭī|یەکەم=Jalāl al-Dīn ‘Abd Al-Raḥmān|ناونیشان=https://archive.org/stream/FP12042/02_12043#page/n162/mode/2up|سەردێڕ=Bughyat al-Wu'āt fī Ṭabaqāt al-Lughawīyīn wa-al-Nuḥāh|بڵاوکەرەوە=Sa’ādah Press|ساڵ=١٩٠٩|editor-last=Khānjī|editor-first=Muḥammad Amīn|بەرگ=٢|شوێن=Cairo|پەڕەکان=١٦٢–٤|زمان=ar|بەستەری نووسەر=Al-Suyuti}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zubaydī|یەکەم=Muḥammad ibn al-Ḥasan|ناونیشان=https://archive.org/details/WAQ42908|سەردێڕ=Ṭabaqāt al-Naḥwīyīn wa-al-Lughawīyīn|بڵاوکەرەوە=Dar al-Ma'arif|ساڵ=١٩٨٤|editor-last=Ibrāhīm|editor-first=Muḥammad|edition=2|شوێن=Cairo|پەڕەکان=١٢٧–٣٠|زمان=ar}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{بەشی واڵا}}{{Authority control}}{{قیڕائاتەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|ئیسلام|عێراق|قورئان|زمانی عەرەبی}}
[[پۆل:مردووانی سەدەی ٩یەم]]
[[پۆل:زمانی عەرەبی]]
[[پۆل:ھاروون ڕەشید]]
[[پۆل:کووفە]]
[[پۆل:سەردەمی زێڕینی ئیسلام]]
[[پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان]]
[[پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم]]
1g8ty6uwvwq39nktmdobydx2oud2ezp
نەورۆزلو
0
133097
1684250
1649575
2026-10-09T07:37:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684250
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەورۆزلو
| ناوی_فەرمی = Nowruzlu
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Novruzlu - نوروزلو
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1992
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 22
| دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی]]، ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]]، ([[دوانزە ئیمامی]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = تەلەفۆن
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەورۆزلو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەورۆزلو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حاجی کەند]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زینالو]] و لە ڕۆژھەڵات
لەگەڵ گوندی [[باداملو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوزلوی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== مێژوو ==
==دانیشتوان==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢) کەس و (٤) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[زەعفەرانلو|سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلیەکان]]ن.
* بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{شارستانی ساینقەڵا}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
fjohh1wk757h8oxbyryml7u7z4agdcv
ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤
0
133839
1683915
1682130
2026-10-08T20:23:59Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683915
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن|ھۆکار=بەستەری شکاو}}
{{Infobox video game
| title = ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤
| image = Resi4-gc-cover.jpg
| caption = وێنەی بەرگی گەیمکیووبی ئەمریکای باکوور
| developer = [[کاپکم]]
| publisher = {{collapsible list|title=[[کاپکم]]|titlestyle=font-weight:normal;font-size:١٢px;background:transparent;text-align:left|'''گەیمکیووب'''{{ھن}}{{vgrelease|[[ژاپۆن]]/[[ئەمریکای باکوور]]|کاپکم}}{{vgrelease|[[ئەورووپا]]/[[Australia|AUS]]|[[Nintendo]]}}'''پلەی ستەیشن ٢'''{{ھن}}کاپکم{{ھن}}'''مایکرۆسۆفت ویندۆوز'''{{ھن}}{{vgrelease|JP|کاپکم}}{{vgrelease|[[ئەمریکای باکوور]]/[[PAL region|PAL]]|[[یووبیسۆفت]]}}'''وی'''{{ھن}}{{vgrelease|[[ژاپۆن]]/[[ئەمریکای باکوور]]/EU|کاپکم}}{{vgrelease|AUS|[[نینتێندۆ ئوسترالیا]]}}{{vgrelease|AUS|[[Red Ant Enterprises]]}}{{vgrelease|AUS|[[THQ|THQ Asia Pacific]]}}}}
| director = [[شینجی میکامی]]
| producer = [[ھیرۆیووکی کۆبایاشی]]
| designer = ھیرۆیشی شیباتا{{ھن}}شیگەنوری نیشیگاوا{{ھن}}کۆجی کاکەی
| programmer = کیۆشیکۆ ناساکا
| artist = یۆشیاکی ھیرابایاشی{{ھن}}یوویچی ئاکیمۆتۆ{{ھن}}یۆشیفومی ھاتۆری
| writer = شینجی میکامی{{ھن}}ھاروۆ موراتا
| composer = میساۆ شینبۆنگی{{ھن}}شوساکو ئوچییاما
| series = ''[[ڕێزدێنت ئیڤڵ]]''
| platforms = [[گەیمکیووب]]، [[پلەی ستەیشن ٢]]، [[مایکرۆسۆفت ویندۆوز]]، [[وی]]، [[زیبۆ]]، [[ئای ئۆ ئێس]]، [[پلەی ستەیشن ٣]]، [[ئێکس بۆکس ٣٦٠]]، [[ئاندرۆید system)|ئاندرۆید]]، [[پلەی ستەیشن ٤]]، [[ئێکس بۆکس وەن]]
| released = {{collapsible list|title=January ١١، ٢٠٠٥|titlestyle=font-weight:normal;font-size:١٢px;background:transparent;text-align:left|'''GameCube'''{{ھن}}{{Video game release|NA|January ١١، ٢٠٠٥|JP|January ٢٧، ٢٠٠٥|PAL|March ١٨، ٢٠٠٥}}'''پلەی ستەیشن ٢'''{{ھن}}{{Video game release|NA|October ٢٥، ٢٠٠٥|EU|November ٤، ٢٠٠٥|AU|November ٩، ٢٠٠٥|JP|December 1, 2005}}'''Microsoft Windows'''{{ھن}}{{Video game release|AU|ئازار ١، ٢٠٠٧|EU|March ٢، ٢٠٠٧|NA|May ١٥، ٢٠٠٧|JP|June ٧، ٢٠٠٧|WW|شوبات ٢٧، ٢٠١٤ <small>(Ultimate HD Edition)</small>}}'''وی'''{{ھن}}{{vgrelease|JP|May ٣١، ٢٠٠٧|NA|June 19, 2007<ref name="MC_وی"/><ref name="GR_وی"/><ref name="IGN_وی"/>|EU|تەممووز ١٣، ٢٠٠٧|AUS|تەممووز ٥، ٢٠٠٧}}'''Zeebo'''{{ھن}}{{vgrelease|JP|شوبات ١، ٢٠٠٨}}'''iOS'''{{ھن}}{{Video game release|NA|تەممووز ٢٧، ٢٠٠٩|JP|تەممووز ٢٨، ٢٠٠٩|NA|April 3, 2010 <small>(iPad)</small>|JP|May 21, 2010 <small>(iPad)</small>}}'''پلەی ستەیشن ٣''' & '''ئێکس بۆکس ٣٦٠'''{{ھن}}{{vgrelease|JP|ئەیلوول ٨، ٢٠١١|NA|ئەیلوول ٢٠، ٢٠١١|EU|ئەیلوول ٢١، ٢٠١١}}'''ئاندرۆید'''{{ھن}}{{Video game release|WW|٢٠١٣ <small>(Samsung only)</small>|JP|٢٠١٣}}'''پلەی ستەیشن ٤'''، '''ئێکس بۆکس وەن'''{{ھن}}{{vgrelease|WW|August ٣٠، ٢٠١٦}}}}
| genre = [[ترس ڕزگاربوون]]
| modes = یەک کەسی
}}
'''ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤''' (ناسراو بە '''بایۆھازارد ٤''' بە [[ژاپۆنی]] • {{بە ئینگلیزی|Resdient Evil 4}} شەشەم داڕشتەی ترس-ڕزگاربوونە لە زنجیرەی [[ڕێزدێنت ئیڤڵ]] کە لەلایەن [[کاپکم]]ەوە بەرھەمھێنراوە/بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە بە ڕەسەنی بۆ گەیمکیووب بەرھەمھێنرا بۆ [[ژاپۆن]] و [[ئەمریکای باکوور]]. کەسایەتی سەرەکی ئەم یارییە پێکھاتووە لە [[لیۆن سکات کێنێدی]]، وەکیلێکی حکوومەت کە دەنێردرێتە دەرەوە بۆ گەڕان بەدوای کچە ونبووەکەی سەرۆککۆماری ئەمریکا بە ناوی ئاشڵی گرەھام. لەکاتی گەڕان بە چەند شوێنێکی تۆقێنەری [[ئیسپانیا]]دا، لیۆن تووشی شەڕکردن دەبێت لەگەڵ دانیشتووانەکەی ئەو ناوچانە کە تووش بە ڤایرۆسێک بوون و ئێستاش کەسایەتییەک دەپەرستن کە لە پشتی بڵاوکردنەوەی ڤایرۆسەکەوە بووە. لیۆن لە یەک جار زیاتر چاوی بە جاسوسی ئەمبرێلای ئەو کاتە، [[دەیدا وۆنگ]] دەکەوێت.
لە ساڵی ١٩٩٩دا سەرەتا بانگەشە بۆ یارییەکە کراو وترا کە پەرەپێدانەکەی زیاتری پێدەچێت لەبەرئەوەی یارییە ڕەسەنەکە کە داندرابوو لەجێی بڵاوبکرێتەوە ھەڵوەشێندرایەوە و یارییەکی تری لێ دروست کرا بە ناوی دێڤڵ مەی کرای. ھۆکاری ھەڵوەشانەوەی یارییەکە ئەوەبوو کە لە جیھانی ڕێزدێنت ئیڤڵەوە دوور بوو.
== چیرۆک ==
چیرۆکەکە دوای تێپەڕبوونی ٦ ساڵ بەسەر ڕووداوەکەی شاری ڕاکوون لە بەشی دووەمی [[یارییەکەدا]] دەست پێدەکات. سەرجەم ڕووداوەکانی یارییەکە لە ئەورووپا ڕوودەدەن، لە گوندێک کە دانیشتووانەکەی زمانی [[ئینگلیزی]] نازانن (جگە لە سەرۆکەکەیان، ئۆسمۆند سادلەر، و چەند کەسێکی تر لە گەورەکانی گوند و سەرکردەکانیان) و سەر بە ئایینێکی توندوتیژن کە ھێرش دەکەنە سەر ھەر کەسێک کە پەیوەندییان پێنەکات. ئەمجارە لیۆن دەگەڕێتەوە بۆ ئەنجامدانی ئەرکێکی نوێ، ئەویش ڕزگارکردنی ئاشلی گراھام، کچی سەرۆک، لە بارودۆخێکی نادیاردا. کچە تەمەن ٢٠ ساڵەکە لەلایەن گرووپێکی نەناسراوەوە ڕفێندراوە، لیۆن دوای ئەوەی ئەرکێکی زۆر نھێنی پێ دەسپێردرێت، دەست بە گەشتەکەی دەکات بۆ ڕزگارکردنی ئاشلی و گەڕاندنەوەی بە سەلامەتی بۆ ماڵەوەی لەو گوندە پڕ لە ڕووداوی نادیار و گوماناوییە. بەم شێوەیە یارییەکە دەست پێدەکات و ترس و مانەوە لە ژیاندا دەست پێدەکات، چونکە یاریزانەکە گەمارۆدراوە بە خەڵکێک کە ھەوڵ دەدەن بە درێژایی سەرکێشییەکەی بیکوژن.
ئەوەی ئەم چیرۆکە جیادەکاتەوە، بەردەوامییە جێگیرەکەی و خێرایییە سەرسووڕھێنەرەکەیەتی لە خستنەڕووی بە شێوازێکی سەرنجڕاکێش کە لەگەڵ ڕووداوە ورووژێنەرەکاندا دێت و ڕەنگە ھەمیشە پرسیار دروست بکات کە لە کۆتاییدا چی ڕوودەدات.
=== ڕەوتی چیرۆک و وردەکارییەکان ===
لە ساڵی ٢٠٠٤دا، کۆمپانیای ئەمبرێڵا، کە لە شاری ڕاکوون سیتیدا کاری دەکرد، گۆڕا بۆ کاروباری گشتی، و دوای لێکۆڵینەوەیەک کە لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە ئەنجامدرا، زۆرێک لە کارمەندانی ئەم کۆمپانیایە دەستگیرکران و دادگایی کران و کارەکانی کۆمپانیاکە ڕاگیران، کە بووە ھۆی ئیفلاسبوونی.
لیۆن کینیدی، یەکێک لەو چەند کەسەی کە لە ڕووداوەکەی ڕاکوون سیتی ڕزگاری بوو و یەکێک بوو لە ئەفسەرە پێشووەکانی پۆلیسی شارەکە، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە وەک بریکارێکی نھێنی دامەزرا دوای ئەوەی حکوومەت زانیاری لەسەر تواناکانی و دەستکەوتەکانی پێشووی لە ڕاکوون سیتی وەرگرت. لیۆن نێردرا بۆ ئەرکێک بۆ ڕزگارکردنی کچی سەرۆکی [[ئەمریکا]] (ئاشلی) کە لەلایەن تایفەیەکی نەناسراوەوە ڕفێندرابوو. لیۆن گەشتی کرد بۆ گوندێکی لادێیی لە ئەورووپا و لەوێ ڕووبەڕووی گرووپێکی بەھێز و توندوتیژ بووەوە کە ژیانی خۆیان تەرخان کردبوو بۆ «لۆس ئیلومینادۆس».
یارییەکە بە دیمەنێکی ئۆتۆمبێل دەست پێدەکات کە لیۆن و ھاوڕێکانی بە دارستانێکدا دەبات بەرەو گوندێکی لادێیی بۆ گەڕان بەدوای کچی سەرۆک. ئۆتۆمبێلەکە لە نزیک ماڵێک دایان دەبەزێنێت کە لیۆن بەرەوێتی و لەوێ کەسێک دەدۆزێتەوە. کاتێک لێی دەپرسێت ئایا کچی سەرۆکی بینیوە، ئەو بە زمانێکی نەناسراو وەڵامی دەداتەوە. بە گەڕاندنەوەی پشتی لیۆن بۆ دەرچوون، سەرسام دەبێت بەو کەسەی کە تەورێکی بەدەستەوەیە بۆ لێدانی و یارییەکە لەم ساتەوە دەست پێدەکات.
ئەم بەشە ڕەنگە وەک بەشەکانی پێشوو پڕ نەبێت لە مەتەڵ، بەڵام ھێشتا چیرۆکێکی ورووژێنەری تێدایە کە دەتکاتە سەر تەواوکردنی. زۆری ئەرکە تاریکەکان لەم یارییەدا، کە تیشکی تێدا نییە، ئاستەنگییەکە زیاد دەکات، کە دۆخێکی ترس و ورووژان بۆ یاریزانەکە دروست دەکات، چونکە نازانێت بە کوێدا بڕوات و چ دڕندەیەک ڕووبەڕووی دەبێتەوە، بۆیە یاریزانەکە ناچارە ھەمیشە نەخشە بەکاربھێنێت بۆ زانینی شوێنی خۆی و بە کوێدا بڕوات.
یەکێک لە لایەنە جوانەکانی یارییەکەش پرۆسەی ڕزگارکردنی ئاشلییە، کە تێیدا بەرپرسیارێتی لیۆن دوو ھێندە دەبێت، چونکە دەبێت بە درێژایی یارییەکە ئاشلی لە ھەر زیانێک بپارێزێت. ئەگەر دووژمنان سەرکەوتوو بوون لە کوشتنی ئاشلی یان ڕفاندنی، ئەوا ئەرکەکە ڕاستەوخۆ شکست دەھێنێت و یارییەکە کۆتایی دێت؛ بۆیە، یاریزانەکە دەبێت بە تەواوی بزانێت چۆن بجوڵێت کاتێک ئاشلی لەگەڵیدایە. ھەروەھا یارییەکە بژاردەی پێداوە کە فەرمان بە ئاشلی بدات بۆ مانەوە یان خۆحەشاردان لە شوێنێکی دیاریکراو تاوەکو بتوانێت جووتیار و گوندنشینەکان لەناو ببات.
لەکاتی ھەڵاتندا، لیۆن و ئاشلی ڕووبەڕووی دڕندەی جیاواز دەبنەوە کە لە ھێز و دڕندەیی و تەنانەت لە قەبارەشدا جیاوازن. ھەندێک جار ڕەنگە یاریزانەکە نەتوانێت دووژمنەکەی ببینێت، بە تایبەت لە ژوور و دالانە تاریکەکاندا، کە یاریزانەکە سەرسام دەبێت بەوەی سەری کەوتووەتە سەر زەوی بەھۆی ھێرشێکی کتوپڕەوە.
لە یەکەم تاقیکردنەوەدا بۆ لیۆن و ئاشلی، پاڵەوانەکانی چیرۆکەکە خۆیان دەبیننەوە کە لەلایەن گوندنشینەکانەوە گەمارۆدراون و ناچار دەبن خۆیان لە خانوویەکدا حەشاردەن. لەوێ لویس دەدۆزنەوە کە یارمەتی لیۆن دەدات لە کوشتنی گوندنشینەکان، چونکە دڕندەکان دەست دەکەن بە شکاندنی پەنجەرەکان و ھاتنە ژوورەوە لە ھەموو لایەکەوە. ئەگەر بە ژیرانە بە چەکەکەت جووڵەت نەکرد و فیشەکت لێ بڕا، ئەوا کۆتایی دێت.
دوای سەرکەوتن و ھەوڵدان بۆ ھەڵاتن لە ڕێگەی یەکێک لە ڕێڕەوەکانەوە، دڕندەیەکی بێ شێوەیان بۆ دەردەچێت کە ھەوڵی کوشتنی ئاشلی دەدات. دوای ئەوە، لیۆن ناچار دەبێت لە ناو گەنجینەیەکی داخراودا ڕووبەڕووی سەرۆکی گوندەکە ببێتەوە. لەکاتێکدا کە ڕەنگە وا بیر بکەیت کە دۆزەخ بە مردنی سەرۆکی گوندەکە کۆتایی ھاتووە، سەرسام دەبیت کە ئەو ھەر لە ھەموویان ئاسانتر بوو. لیۆن ناچار دەبێت ھەڵبێت بۆ ناو قەڵایەک و لەوێدا سەرسام دەبێت بە شوێنکەوتووانێک کە لە گوندنشینەکان توندوتیژترن و ھەموو جۆرە چەکێک بەکاردەھێنن. لەناو قەڵاکەدا، ئاشلی جارێکی تر دەستگیر دەکرێت و گەشتێکی نوێی ئازار و جۆرە جیاوازەکانی ترس و ورووژان دەست پێدەکات. لەم ماوەیەدا لیۆن ناچار دەبێت گەشت بکات بۆ کۆمەڵگەیەکی سەربازی و توێژینەوە کە دەکەوێتە دوورگەیەکی نزیک. دوای ڕووبەڕووبوونەوەی زۆر لەگەڵ شوێنکەوتووانی سادلەر، لیۆن توانی ئاشلی ڕزگار بکات و سادلەر بە یارمەتی ئایدا شکست بھێنێت. لیۆن بوتڵێک دەدۆزێتەوە کە نموونەیەک لە «پلاگاس»ی تێدایە، بەڵام ئایدا ناچاری دەکات کە پێی بدات و پاشان بە ھێلیکۆپتەرێک لە کۆمەڵگاکە ھەڵدێت و لیۆن و ئاشلی جێدەھێڵێت کە بە کەشتییەکی ئاوی خێرا ھەڵدێن.
لەکاتی ئەرکەکەدا، لیۆن لەگەڵ ئایدا وۆنگ، ئەو ژنەی کە لە بەشی دووەمی زنجیرەکەدا بینی، و جاک کراوسەر، یەکێک لە ھاوڕێ کۆنەکانی لیۆن لەکاتی ڕاھێنانی لەگەڵ حکوومەتدا کە پێی وابوو مردووە، یەک دەگرێتەوە. ھەروەھا لویس سێراشی بینی، کە یەکێک بوو لە توێژەرەکان کە لەکاتی ئەرکەکەیدا چارەسەری لیۆنی کرد و دواتر کوژرا. بە خوێندنەوەی تێبینییەکانی سێرا، لیۆن بۆی دەردەکەوێت کە «لۆس ئیلومینادۆس» شتەکان کۆنتڕۆڵ دەکات لە ڕێگەی چاندنی مشەخۆرێکەوە کە مێشک کۆنتڕۆڵ دەکات بە ناوی «لاس بلاگاس» لە جەستەیاندا.
== چەک ==
چەک لەم یارییەدا جۆراوجۆرن، و زیادکردنەکە لەم بەشەدا ئەوەیە کە چەکەکان لە شوێنی دیاریکراو یان لە سندووقەکاندا وەک بەشی یەکەم و دووەم نادۆزرێنەوە، بەڵکو لە یەکێک لە فرۆشیارەکانی یارییەکە دەیانکڕیت کە بە بەردەوامی لە نێوان قۆناغێک و قۆناغێکی تردا دەیبینیت. بۆ کڕینی چەک، پێویستە زۆرترین بڕی پارە کۆبکەیتەوە، کە لە ڕێگەی کوشتنی ئەو کەسانەی ھێرشت دەکەنە سەر و ھەروەھا دڕندە زەبەلاحەکانەوە بە دەستت دەکەوێت و پارەیەکی زیاتر وەردەگریت، جگە لە کۆکردنەوەی گەنجینە شاراوەکان لە شوێنە جیاوازەکانی یارییەکەدا کە پێویستی بە کڕینی نەخشەیەک ھەیە بۆ دۆزینەوەیان بە ئاسانی.
== کڕین و فرۆشتن ==
لە نێوان قۆناغێک و قۆناغێکی تردا، دەتوانیت چەکەکانی خۆت پەرەپێبدەیت و کڵاشینکۆف و دەمانچەی پێشکەوتووتر و خێراتر بکڕیت، بەڵام دەبێت ھەمیشە بزانیت چی دەکڕیت، چونکە قەبارەی جانتاکەت سنووردارە، لەگەڵ ئەوەشدا دەتوانیت جانتایەکی گەورەتر بکڕیت بەڵام بە نرخێکی زۆر، بێگومان. ھەروەھا لەم یارییەدا دەتوانیت چەکە کۆنەکانت بفرۆشیت بۆ دابینکردنی پارە بۆ کڕینی چەکە پەرەپێدراوەکان، بەڵام بێگومان، بازرگانەکە لە بازاڕدا ھەمیشە بە گرانترین نرخ پێت بفرۆشێت و بە نیوەی نرخ لێت دەکڕێت، بۆیە دەبێت لە پرۆسەی کڕین و فرۆشتندا لێھاتوو بیت.
== باری تەندروستی ==
لەم یارییەدا دەبێت باش پارێزگاری لە گیای پزیشکی بکەیت و دەتوانیت دەرمان کۆبکەیتەوە وەک بەشەکانی یەکەم و دووەم و سێیەم، چونکە لە ھەر ساتێکدا مەترسی مردنت لەسەرە. ھەروەھا دەبێت لە بەکارھێنانی فیشەک و باروتدا ژیر بیت، چونکە ھەمیشە بە زۆری بەردەست نین. سێ جۆر گیای پزیشکی ھەیە و دەتوانرێت پێکەوە تێکەڵ بکرێن، کە سێ ڕەنگن: سەوز، زەرد و سوور.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئیسپانیا|دین|ژاپۆن|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{ڕێزدێنت ئیڤڵ}}
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس]]
[[پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢]]
[[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]]
[[پۆل:گەمەکانی پلەی ستەیشن ٤]]
[[پۆل:کایەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ]]
[[پۆل:گەمەکانی ویندۆز]]
[[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]]
[[پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان]]
[[پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب]]
[[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤]]
[[پۆل:یارییەکانی تۆڕی پلەیستەیشن]]
[[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]]
[[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]]
[[پۆل:یارییەکانی وی]]
[[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]]
[[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە مشەخۆران]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە سانسۆرکراوەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک]]
[[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]]
[[پۆل:خەڵاتی کایەی ڤیدیۆییی سپایکی براوەی یاری ساڵ]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەکان]]
[[پۆل:تەقەکەرانی کەسی سێیەم]]
80uqzfopggm9cdk1w7sb9u0or9t2600
لێدوانی بەکارھێنەر:Aram
3
134072
1684175
1681036
2026-10-09T01:50:34Z
Dexbot
6403
بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٣١ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی 1]]
1684175
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(31d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 200K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
}}
{{سەرقاڵ}}
----
{{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}}
<!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}-->
{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
{{ھن|٥}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە -->
== چاکردنی ساڵە کۆچییەکان ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br>
::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br>
::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br>
::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br>
::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br>
::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
:::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
== فۆنتی سەربەشەکان ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== ساڵی ھەڵە ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن:
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش:
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٢٨، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Updates for technical contributors'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٥٤، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٠:٤٦، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.
'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]].
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W41"/>
</div>
١٨:٤٩، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 -->
onzgbq7weouyl1o5j53v3bt6l5ioxsh
نەرگس دات
0
134158
1684183
1519154
2026-10-09T04:33:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1684183
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
| name = نەرگس
| image=
| image_size =
| caption = نەرگس لەفیلمی ''[[ئاوارە (فیلم)]]''
| birth_name = فاتیمە ڕەشید
| birth_date = {{Birth date|١٩٢٩|٠٦|٠١|df=y}}
| occupation = [[ئەکتەر]]
| birth_place = [[کەلکەتە]]، [[ھیندستانی بەریتانیا]]{{ھن}}<small>(ئێستا بوەتە/[[کەلکەتە]]، ھیندستان) </small>
| death_date = {{Death date and age|١٩٨١|٠٥|٠٣|١٩٢٩|٠٦|٠١|df=y}}
| death_place = [[مومبای]]، [[مەھارشترا]]، ھیندستان
| years_active = ١٩٣٥, ١٩٤٢–١٩٦٨
| spouse = [[سونێل دات]] <small>(١٩٥٨–١٩٨١)</small>
| religion =
| nationality = ھیندی
| children = [[سانجای دات]]، [[پریا دات]]، [[نامرەتا دات]]
| awards = [[پادما شری]] (١٩٥٨)
| mother = [[Jaddanbai]]<ref name="indianexpress.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/trending/google-doodle-remembers-nargis-dutt/|سەردێڕ=Bollywood actor Nargis Dutt remembered in today’s Google Doodle|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=The Indian Express}}</ref>
}}
'''نەرگس دات''' ناوی لەدایکبوونی '''فاتیمە ڕەشید''' کە لەفیلمەکان بە نەرگس ناسرا. (ماوەی ژیان: ١ی حوزەیرانی ١٩٢٩ تاوەکوو ٣ی ئایاری ١٩٨١). نەرگس خانمەئەکتەرێکی ناسراوی سینەمای [[بۆلیوود]] بوو و زۆرجار ناوی لەباشترینەکانی مێژووی بۆلیوودیش دەھێنرێت. لە ساڵی ١٩٣٥ بۆیەکەمینجار لەفیلمی (Talash-E-Haq) دەرکەوت کە ئەمەش لە تەمەنێکی {{قت|بچووکیدا}} بوو دواتر لە ساڵی لە ساڵی ١٩٤٢ لەفیلمی تەمەنا (Tamanna) دەردەکەوێتەوە. لەماوەی ساڵانی ١٩٤٠ بۆ ١٩٦٠ نەرگس بەشداری لەچەندین فیلمی سەرکەوتوو لەڕووی داھات (بازرگانی) و ڕەخنەگرانە دەکات کە بەشی زۆری لەگەڵ ئەکتەری دیاری بۆلیوود [[ڕاج کاپوور]] بووە.
باشترین کاری نەگس لەفیلمی [[دایکی ھیند]] بوو لە ساڵی ١٩٥٧ کە یەکەم فیلمی ھیندستانبوو بۆ [[خەڵاتی ئۆسکار]]ی بنێرن بۆ وەرگرتنی باشترین فیلمی بیانی و لەنێو ڕیزی پاڵێوراوانی کۆتایش خۆی بینییەوە لەدوای دایکی ھیند تەنیا دوو فیلمی دیکە لە ھیند گەیشتنە ئەم پلەیە، ھەر لەھەمان فیلم نەرگس خەڵاتی باشترین کچەئەکتەری بردەوە لە خەڵاتەکانی فیلم فەیر. لە ساڵی ١٩٥٨ لەگەڵ ئەکتەری بۆلیوود سونێل دات ھاوسەرگیرییان کرد کەبەیەکەوەش ڕۆڵی سەرەکییان بینیبوو لەفیلمی دایکی ھیند.
لە ساڵی ١٩٦٧ لەفیلمی شەو و ڕۆژ (Raat Aur Din) بەشداریکرد و خەڵاتی نیشتمانی بۆ باشترین کچەئەکتەری پێدرا. نەرگس لە ساڵی ١٩٨١ بەھۆی [[شێرپەنجەی پەنکریاس]] کۆچی دواییکرد، کەچەند ڕۆژێک لەپێش مردنی کوڕەکەی [[سانجای دات]] یەکەم کاری نواندنی دەستپێکرد لەبۆلیوود کەئەویش لەئێستادا یەکێکە لە ئەکتەرە دیارەکانی بۆلیوود.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [[:en:Nargis|ویکی ئینگلیزی]]
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|id=0004291}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|سیاسەت|ھیندستان|بۆڵیوود}}
{{پۆلی کۆمنز|Nargis (actress)}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨١]]
[[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]]
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:مردنەکان بە شێرپەنجەی پەنکریاس]]
[[پۆل:پەنجابییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەر-سیاسەتمەدارەکانی ھیندستان]]
onft04d69fsj9dhxfc8vxhtkmezw3a9
نەخۆشیی کووڤەید
0
136557
1684154
1519103
2026-10-09T01:36:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە)
1684154
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەخۆشی کووڤەید، '''کە پێشی دەووترێت '''سکپڕیی سۆزداری'''، وا دادەنرێت کە حاڵەتێکە تیایدا، مێرد ئەزموونی ئەو نیشانانە دەکات کە لە ژنە سکپڕەکەیدا پێشبینیی دەکرێت ڕووبدات. دیارترین نیشانەکان بریتیین لە زیادبوونێکی کەمی کێش، گۆڕانی ڕێژەی هۆرمۆنەکان، هێڵنجی بەیانیان لەگەڵ تێکچوونی سووڕی نووستن. لە حاڵەتە زۆر قورسەکاندا، نیشانەکان لەوانەیە ژانی منداڵبوون، خەمۆکیی دوای منداڵبوون و خوێنپژانی لووت لەخۆبگرن. ژانی منداڵبوون زیاتر ناسراوە بە ''ئازاری هاوسۆزی.<br>
<br>
''نەخۆشی کووڤەید تا ئێستا بە نەخۆشییەکی ڕاستی دانەنراوە لە لایەن زۆرێک لە پزیشکانەوە. هەتا ئێستاش دیبەیتی لەسەرە. هەندێک پێیان وایە کە حاڵتێکی دەروونی-جەستەییە ''(سایکۆسۆماتیک)، ''بەڵام هەندێکی تریان ڕایان وایە کە لەوانەیە هۆکارێکی بایۆلۆجی هەبێت لە پشتی گۆڕانی ڕێژەی هۆرمۆنەکانەوە.
== نیشانەکان ==
نیشانەکان کە لە مێردی ژنی سکپڕدا ڕوودەدات بریتین لە ئازاری گەدە، پشتئێشە، هەرسنەکردن، گۆڕان لە ئارەزووکردنی خواردن، زیادبوونی کێش، زیپکە، [[سکچوون]]، قەبزی، سەرئێشە، ددانئێشە، سۆزداریی بوون، هێڵنج، گەورەبوونی مەمک، وشکبوونی ناوک، ڕەقبوونی سەری گۆی مەمک، زیادبوونی مۆمی گوێ و خەولێنەکەوتن. لێکۆڵینەوەیەکی جۆرەکی لیستی ٣٥ نیشانەی نەخۆشی کووڤەیدی دیاریکردووە، لەوانە نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس، [[میز]] و زاووزێ، هەناسە، [[دەم]] و ددان، ڕەقبوونی سمت، ئازاری دیارینەکراوی هەموو لەش و چەند نیشانەیەکی تر.
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|ژینناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییەکان]]
86re2g5bk6v3j2xdow6arc4ce27cww9
نەوەر
0
137098
1684256
1542201
2026-10-09T07:38:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684256
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەوەر
| ناوی_خۆماڵی = Nawar
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = گوند
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەوەر.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەوەر
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٢ =
| جۆری_دابەشکراو٣ =
| ناوی_دابەشکراو٣ =
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| بەرزایی_بە_م = ٥٨٠
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
}}
'''نەوەر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
==جوگرافیا==
نەوەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میراولی، ھەڵەبجە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرشاتەی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھانەژاڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەشی پیرک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
{{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
kcqlvd6dkyimv94usrai97hjcckt1gk
نەیجەڵە
0
137099
1684328
1542205
2026-10-09T10:36:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684328
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەیجەڵە
| ناوی_خۆماڵی = Nejala
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = گوند
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٢ =
| جۆری_دابەشکراو٣ =
| ناوی_دابەشکراو٣ =
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| بەرزایی_بە_م = ٧٠٢
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
}}
'''نەیجەڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
==جوگرافیا==
نەیجەڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چنارەی کۆکۆیی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەریاب]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پێگە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دگاگا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
{{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
7ycedwyhjro13315e8dtpnm185dll7l
نێرگزەجاڕ
0
137100
1683724
1542189
2026-10-08T16:38:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683724
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نێرگزەجاڕ
| ناوی_خۆماڵی = Nergizajar
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = گوند
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٢ =
| جۆری_دابەشکراو٣ =
| ناوی_دابەشکراو٣ =
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| بەرزایی_بە_م = ٥٨١
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
}}
'''نێرگزەجاڕ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
==جوگرافیا==
نێرگزەجاڕ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە باشوور لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قارەمانی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
{{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
01gjn9kfyjx94667k614uf0r6hs4amw
نەوێ
0
137189
1684254
1542200
2026-10-09T07:37:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684254
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەوێ
| ناوی_خۆماڵی = Nawe
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەوێ.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەوێ
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٢ =
| جۆری_دابەشکراو٣ =
| ناوی_دابەشکراو٣ =
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٠
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
}}
'''نەوێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
==جوگرافیا==
نەوێ لە باکورەوە هااوسنورە لەگەڵ گوندی [[قەڵبەزە]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[چنارە، خورماڵ|چنارە]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[گەرچێنەی بانی بنۆک]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[شانەدەری سەروو]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
cf6ze3bazqwins7e32gdiwbulwlrq53
نەمر (فیلم)
0
139660
1684230
1519195
2026-10-09T07:34:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684230
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەمر _ Immortals
| وێنە = [[پەڕگە:The Immortals Group.jpg|وێنۆک|ئەکتەرانی فیلمی نەمر]]
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس = درامایی، تووند و تیژی، خەیاڵی، ئەوینداری
| دەرھێنەر = [[تەرسیم سینگ]]
| بەرھەمھێنەر =
| نووسین = شاری بارلاباندس
| سەرچاوەی چیڕۆک=
| چەشن =
| کاست =
| موزیک =
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری =
| ستۆدیۆ = [[یوونیڤەرساڵ ستودیۆز]] و [[ریلاتیڤیا میدیا]]
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[ریلاتیڤیا میدیا]]
| ڕێکەوتی دەرچوون = ١١ تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١١
| ماوەی فیلم = ١٠٥ خوولەک
| وڵات = [[ئەمریکا]]
| زمان = [[ئینگلیزی]] , [[یۆنانی]]
| زنجیرە =
| تێچوون = ٧٥ ملیۆن دۆلار
| داھات = ٢٢٧ ملیۆن دۆلار
| خەڵاتەکان = براوەی ١ خەڵات و پاڵێوراو بۆ ٦ خەڵاتیتری جیهانی کە گەنگترینیان (پاڵێوراوە بۆ ٣ خەڵاتی "ساتورن") بۆ
* باشترین فیلمی خەیاڵی
* باشترین نەخشەسازی بەرهەمهێنان
*باشترین مکیاج
| بەشی پێشوو =
| بەشی دواتر =
}}
'''فیلمی نەمر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Immortals) فیلمێکی ئەمریکیە، و کاری دەرهێنانی بۆ کراوە لە لایەن [[تەرسیم سینگ]] ، لەلایەن کۆمپانیای [[ریلاتیڤیا میدیا]] کاری بڵاوکردنەوەی بۆ کراوە...
==چیرۆک==
(سیسیوس) پیاوێکی هەڵبژێدراوە لەلایەن(زیوس)ەوە تا رابەرایەتی شارێک بکات دژی پادشایەکی دڵرەق کە هەوڵی بە دەستهێنانی چەکێکی کووشندە دەدات بۆ تێکدانی مرۆڤایەتی...
==سەرچاوە==
* [http://www.imdb.com/title/tt1253864/ فیلمی نەمر لە نێو سایتی بەنێوبانگی IMDb]
* [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=warofgods.htm فیلمە نەمر لە نێو سایتی بەنێوبانگی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ]
* [https://ar-ar.facebook.com/nigamovies/ لاپەرەی کەناڵی نیگا فیلمی کوردی]{{بەستەری مردوو|url=https://ar-ar.facebook.com/nigamovies/ |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=شوباتی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|کەنەدا}}
{{پۆلی کۆمنز|Immortals (2011 film)}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا]]
[[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆنتریال وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
6249zy5g1j4dj9zvphapf4u2xwqhszx
1684292
1684230
2026-10-09T09:03:41Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684292
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەمر _ Immortals
| وێنە = [[پەڕگە:The Immortals Group.jpg|وێنۆک|ئەکتەرانی فیلمی نەمر]]
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس = درامایی، تووند و تیژی، خەیاڵی، ئەوینداری
| دەرھێنەر = [[تەرسیم سینگ]]
| بەرھەمھێنەر =
| نووسین = شاری بارلاباندس
| سەرچاوەی چیڕۆک=
| چەشن =
| کاست =
| موزیک =
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری =
| ستۆدیۆ = [[یوونیڤەرساڵ ستودیۆز]] و [[ریلاتیڤیا میدیا]]
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[ریلاتیڤیا میدیا]]
| ڕێکەوتی دەرچوون = ١١ تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١١
| ماوەی فیلم = ١٠٥ خوولەک
| وڵات = [[ئەمریکا]]
| زمان = [[ئینگلیزی]] , [[یۆنانی]]
| زنجیرە =
| تێچوون = ٧٥ ملیۆن دۆلار
| داھات = ٢٢٧ ملیۆن دۆلار
| خەڵاتەکان = براوەی ١ خەڵات و پاڵێوراو بۆ ٦ خەڵاتیتری جیهانی کە گەنگترینیان (پاڵێوراوە بۆ ٣ خەڵاتی "ساتورن") بۆ
* باشترین فیلمی خەیاڵی
* باشترین نەخشەسازی بەرهەمهێنان
*باشترین مکیاج
| بەشی پێشوو =
| بەشی دواتر =
}}
'''فیلمی نەمر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Immortals) فیلمێکی ئەمریکیە، و کاری دەرهێنانی بۆ کراوە لە لایەن [[تەرسیم سینگ]] ، لەلایەن کۆمپانیای [[ریلاتیڤیا میدیا]] کاری بڵاوکردنەوەی بۆ کراوە...
==چیرۆک==
(سیسیوس) پیاوێکی هەڵبژێدراوە لەلایەن(زیوس)ەوە تا رابەرایەتی شارێک بکات دژی پادشایەکی دڵرەق کە هەوڵی بە دەستهێنانی چەکێکی کووشندە دەدات بۆ تێکدانی مرۆڤایەتی...
==سەرچاوە==
* [http://www.imdb.com/title/tt1253864/ فیلمی نەمر لە نێو سایتی بەنێوبانگی IMDb]
* [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=warofgods.htm فیلمە نەمر لە نێو سایتی بەنێوبانگی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ]
* [https://ar-ar.facebook.com/nigamovies/ لاپەرەی کەناڵی نیگا فیلمی کوردی]{{بەستەری مردوو|url=https://ar-ar.facebook.com/nigamovies/ |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=شوباتی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|کەنەدا}}
{{پۆلی کۆمنز|Immortals (2011 film)}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا]]
[[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆنتریال وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]]
agpe29knnswjropeyfv3tgu7eesba9e
بۆ ھەتاھەتایە (زنجیرە)
0
139860
1683978
1680769
2026-10-08T20:45:10Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683978
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێ سەرچاوە}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریدانی تەلەڤیزیۆن
| ناو = بۆ هەتاهەتایە
| وێنە = [[پەڕگە:Forever-season-1.jpg|200px]]
| سەردێڕ = وێنەی پۆستەری زنجیرەکە
| ناو٢ = Forever
| جۆر = تاوان - دراما - خەیاڵ
| فۆرمات =
| دروستکەر =
| پەرەپێدەران =
| نووسەر = مات میلەر
| دەرھێنەر =
| پێشکەشکار =
| حەکەمەکان =
| دەنگەکان =
| گێڕدراوەتەوە =
| مۆسیقای_دەستپێک =
| مۆسیقای_کۆتا =
| ئاوازدانەر =
| وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
| زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]
| ژمارەی_وەرزەکان = ۱
| ژمارەی_زنجیرەکان = ۲۲
| ژمارەی_ئەڵقەکان =
| شوێن =
| کامێرا =
| ماوەی_پەخش =
}}
'''بۆ هەتاهەتایە''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Forever) بریتییە لە زنجیرە درامایەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی لەسەر دکتۆر هێنری مۆرگن، وە ئەو پزیشکێکی پشکنینی نەمرە لە [[نیویۆرک (شار)|نیویۆرک]]. زنجیرەکە پەخش کراوە لەسەر ئەی بی سی وەک وەرزێک لە زنجیرەکە ۱٥-۲۰۱٤.
== کورتە ==
دکتۆر ھێنری مۆرگان پزیشکێکی شیکارکەری شاری نیوێورکە و توێژینەوە لە ھاڵەتەکانی مردن دەکۆڵێتەوە، ئەمەش بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک بۆ نەمرییەکەی.
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک]]
[[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٤]]
[[پۆل:وێناکردنی خەیاڵیی بەشی پۆلیسی نیویۆرک]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]]
ii4v25f6brmkwbtncogej25qceycmhn
نەڵەسو
0
140811
1684313
1542203
2026-10-09T10:34:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684313
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەڵەسو
| ناوی_خۆماڵی = Nalasu
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەڵەسو.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەڵەسو
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ١٣٥٤
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەڵەسو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
نەڵەسو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سیرین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھەنگێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بلەکێ]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نورە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی شارباژێڕ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
nbnczgo5lzkii6xaorzquckfls70n1g
نێوانەڕووی بەکارھێنەر
0
140892
1683770
1291162
2026-10-08T19:32:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683770
wikitext
text/x-wiki
{{بێ سەرچاوە}}
[[پەڕگە:Reactable Multitouch.jpg|چەپ|وێنۆک|300x300پیکسڵ|نمونەیەکی نێوانەڕووی بەکارهێنەری 'هەستپێکراو']]
'''نێوانەڕووی بەکارھێنەر''' ({{بە ئینگلیزی|User Interface}} و کورتکراوە بۆ UI) بریتیە لە دەستەواژەیەکی تایبەت بە بوارێکی تایبەتی زانستی کۆمپیوتەر بەشی ھەڵسەوکەوتی مرۆڤ لەگەڵ کۆمپیوتەردا. نێوانەڕوو یاخود نێوانەڕووی بەکارھێنەر بریتیە لەو کردار و پەرچەکردارانەی لە نێوان مرۆڤ و ئامێردا ڕوو ئەدات. مەبەست لەم ڕووکارە ئەوەیە کە مرۆڤ بە ئاسانی بتوانێ ئامێر کۆنترۆڵ بکات و ئامێریش بە ئاسانی زانیاریەکان بداتەوە بە بەکارھێنەر. نمونەی نێوانەڕوو تەواوی ئەو شتانەن کە سیستمێکی کارگێڕی سوودی لێ ئەبینێت، دەسک و دەسکی تایبەتی مەکینە و ئامێری قورس.
== بەکورتی ==
[[پەڕگە:XFCE-4.10-Desktop.png|چەپ|وێنۆک|نمونەی نێوانەڕوویەکی گرافیکی بەکارهێنەر کە بۆ "ڕوومێزی"ی کۆمپیوتەر دروستکراوە.]]
نێوانەڕووی بەکارھێنەر یاخود ڕوکارێک لەنێوان مرۆڤ و مەکینەدا بریتیە لەو لایەنانەی مەکینەیەک کە کردارەکانی مرۆڤێک لەسەری ئەھێنێتە دی. شاشەی لەمس، کیبۆرد، مشک ھەموو نموونەی نێوانەڕووی بەکارھێنەرن.
{{پۆلی کۆمنز|User interfaces}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:پەیوەندیی مرۆیی]]
b2zph2mu2c78ea8blub9vy7gbj1f5ip
نەمەڵ
0
141362
1684237
1542196
2026-10-09T07:35:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684237
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەمەڵ
| ناوی_خۆماڵی = Namal
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند)
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ٦٢٢
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠<
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی مەزهەب]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەمەڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
گوندێکی گەورە بووە لە کاتی خۆیدا کە وەک ناوەندێک بووە بۆ گوندەکانی دیکە کە تاکە گوند بووە کە بنکەی تەندرووستی و قوتابخانەی تێدا بووە لە ناوچەکەدا بەڵام بەهۆی ڕاگواستنی خەڵکانی گوندەکان بۆ کۆمەڵەکان و ناو شار دوای ئەوخەڵکی نەمەڵ نەگەڕانەوە بۆ و گوندی نەمەڵ و نەمەڵ ئاوەدان نەکراوەتەوە
== جوگرافیا ==
نەمەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[کۆمەڵگای نەسر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[جۆلانە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دسکەرە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شێخ عومەر]]وە .<ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای سلێمانی}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
idh3xv8f4xhw7liiovvcuuee3rx0ka7
نەرمەڵاسی کۆن
0
141577
1684181
1542195
2026-10-09T04:33:24Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684181
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەرمەڵاسی کۆن
| ناوی_خۆماڵی = Narmalas Old
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ١٥٨٢
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەرمەڵاسی کۆن''' گوندێکە کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەرمەڵاسی کۆن''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[نەرمەڵاسی تازە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دووپلوورە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاگجە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شێرە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
eizjp3wq1on24ohpgqm8szwjrukswzj
نەرزەنە
0
141646
1684165
1542193
2026-10-09T01:38:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684165
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەرزەنە
| ناوی_خۆماڵی = Narzana
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەرزەنە.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەرزەنە
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ١٣١٩
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەرزەنە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەرزەنە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قۆقژان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کواوە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەربرالە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەرمک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
1ufpa17ly2jtvjko42938dlhdcpryt6
نەرمەڵاسی تازە
0
141647
1684180
1542194
2026-10-09T04:33:14Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684180
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەرمەڵاسی تازە
| ناوی_خۆماڵی = Narmalas New
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەرمەڵاسی تازە.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەرمەڵاسی تازە
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ١٤٧٥
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەرمەڵاسی تازە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەرمەڵاسی تازە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سپی کانی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نەرمەڵاسی کۆن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شایان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سیریستان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
2js8f96zn886c8j46y3s0b1cjk72h1x
نەوتێ
0
142039
1684244
1542197
2026-10-09T07:36:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684244
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەوتێ
| ناوی_خۆماڵی = Nawte
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نەوتێ.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نەوتێ
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ٨٨٧
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەوتێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەوتێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میریاسی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تازەدێ، قەرەداغ|تازەدێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەربەندفەقەرە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[داریزاین]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
3ngk2n59lfoffa9i8mgtuszojixwhby
ئیمپراتۆر جینمو
0
142097
1683914
1682137
2026-10-08T20:23:49Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683914
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = جینمو
| succession = [[ئیمپڕاتۆری ژاپۆن]]
| image = Tennō Jimmu detail 01.jpg
| reign = ١١ی شوباتی، ٦٦٠پ.ز – ٩ی نیسانی، ٥٨٥پ.ز<ref name=KodanshaJimmu>"Jimmu", ''Japan: An Illustrated Encyclopedia'' (1993), Kodansha, {{ISBN|978-4069310980}}.</ref><ref>[http://www.kunaicho.go.jp/e-about/genealogy/img/keizu-e.pdf "Genealogy of the Emperors of Japan" at Kunaicho.go.jp]; retrieved 2013-8-28.</ref>
| successor = [[ئیمپڕاتۆر سویزێ|سویزێ]]
| spouse = {{Plainlist|
* [[:ja:吾平津姫|ئاھیراتسو-ھیمێ]]
* [[:ja:ヒメタタライスズヒメ|ھیمێتاتارایسو-ھیمێ]]}}
| issue = {{Plainlist|
* [[Tagishimimi|تاگیشیمیمی-نۆ-میکۆتۆ]]
* [[:ja:日子八井命|ھیکۆیایی-نۆ-میکۆتۆ]]
* [[:ja:神八井耳命|کامویایمیمی-نۆ-میکۆتۆ]]
* [[ئیمپڕاتۆر سویزێ]]}}
| father = [[ئوگایافوکیازو]]
| mother = [[تامایۆریبیمێ]]
| religion = [[شینتۆ]]
| birth_date = ١٣ی شوباتی، ٧١١پ.ز
| birth_place =
| death_date = ی نیسانی، ٥٨٥پ.ز (تەمەن ١٢٦)
| death_place = ژاپۆن
| place of burial = {{nihongo||畝傍山東北陵|''Unebi-yama no ushitora no sumi no misasagi''}} ([[کاشیھارا، نارا]]) (ئەفسانە)
}}
{{Infobox Chinese
|kanji=神武天皇
|romaji=Jinmu-tennō
}}
'''ئیمپڕاتۆر جینمو''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 神武天皇؛ بە [[زمانی کوردی|کوردی]]: جینمو-تێنۆ)، یەکەم [[ئیمپڕاتۆری ژاپۆن]] بووە لە ساڵی ٦٦٠ی پ.ز بەپێی ئەفسانە. وە بەپێی [[ئەفسانەی ژاپۆنی]] لە ڕەچەڵەکی خودای خۆر [[ئاماتێراسو]] بوو.
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
== سەرچاوەکان ==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Emperor_Jimmu ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Emperor Jimmu]
{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|دین|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{Commonscat|Emperor Jimmu}}
[[پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ٦ەمی پێش زایین]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]]
[[پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر]]
[[پۆل:ئیمپڕاتۆرە ئەفسانەییەکانی ژاپۆن]]
[[پۆل:خەڵکی سەردەمی جۆمۆن لە ژاپۆن]]
[[پۆل:مردووانی ٥٨٥ی پ.ز]]
[[پۆل:ئەفسانەی تەمەندرێژی]]
i1b3demy2hp6jrp240xrpfhjp8t5maw
نەژوێنی
0
142441
1684263
1542202
2026-10-09T07:39:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684263
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەژوێنی
| ناوی_خۆماڵی = Nazhweny
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی باوەخۆشێن]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ٦٧٦
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەژوێنی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی باوەخۆشێن]]، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەژوێنی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ناوتاق]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چەمەرگە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سیارە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[باوەخۆشێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
ndm7a1oujr0dy2t82ln076w57ytrhjv
بریجستۆن
0
143539
1684011
1680129
2026-10-08T20:51:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1684011
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox company
| name = کۆمپانیای بریجستۆن
| logo =[[File:Bridgestone logo.svg|frameless|upright=١٫٠]]
[[File:Tokyo Square Garden.jpg|frameless|upright=١٫٠]]
| image_caption = بارەگای سەرەکی بریجستۆن
| type = کۆمپانیای گشتی
| founder = شۆجیرۆ ئیشیباشی
| hq_location_city = [[کیۆباشی]]، [[تۆکیۆ]]
| hq_location_country = [[ژاپۆن]]
| area_served = ھەموو جیھان
| products = [[tire|تایە]]
| revenue = {{decrease}} {{JPY|3.337 ترلیۆن|link=yes}}
| revenue_year = ٢٠١٦<ref name="BS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bridgestone.com/ir/financialdata/sales/index.html|سەردێڕ=Bridgestone Financial|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171202230822/http://www.bridgestone.com/ir/financialdata/sales/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| |operating_income = {{decrease}} {{JPY|٤٤٩٫٥ بلیۆن}}
| |net_income = {{decrease}} {{JPY|٢٦٥٫٥٥ بلیۆن}}
| net_income_year = ٢٠١٦<ref name="BS"/>
| num_employees = ١٤٣٬٦٢٦ (٢٠١٧)
| subsid = [[تایەی فایەرستۆن و کۆمپانیای پلاستیکی]]
| website = {{URL|http://www.bridgestone.com}}
|image=[[File:Tokyo Square Garden.jpg|frameless|upright=١٫٠]]
باڵەخانە|caption=بارەگای سەرەکی بریجستۆن}}
کۆمپانیای بریجستۆن (بە ژاپۆنی 株式会社ブリヂストン)، کۆمپانیایەکی ژاپۆنی جەند ووڵاتیە کە تایبەت بە بەرھەمھێنانی تایەی ئۆتۆمۆبیل و بارھەڵگر.
بریجستۆن لە ساڵی ١٩٣١ لە لایەن شۆجیرۆ ئیشیباشی لە [[فوکوئۆکا (پارێزگا)|فوکوئۆکا]] لە [[ژاپۆن]] دۆزرایەوە.
لە ساڵی ٢٠١٧ بریجستۆن گەورەتین کۆمپانیای بەرھەم ھێنانی تایە بوو لە جیھاندا کە لە پێش [[میشلان|میشلانی]] [[فەڕەنسا|فەرەنسیش]] بوو.
گروپی بریجستۆن لە ساڵی ٢٠٠٥ خاوەنی ١٤١ کارگەی بەرھەم ھێنانبوو لە ٢٤ [[وڵات]]ی جیادا.
== سەرهەڵدان ==
یەکەم تایەی بریجستۆن کە بەرهەمهێنرا لە ساڵی ١٩٣٠ بوو لەلایەن کۆمپانیایەکی ژاپۆنی تایبەت بە دروستکردنی گۆرەوی ([[:en:Tabi|تابی]]) ، دواتر لە ساڵی ١٩٣١ دامەزرێنەری بەشی تایە [[شۆجیرۆ ئیشیباشی]] هەستا بە جیاکردنەوەی بەشی بەرهەمهێنانی تایە لە کۆمپانیا سەرەکیەکە کە تایبەت بوو بە بەرهەمهێنانی تابی و دەستی کرد بە دامەزراندنی دەستەی بەرهەمهێنانی تایەی بریجستۆن لە کورومە لە ژاپۆن .
دواتر کۆمپانیای بریجستۆن گەشەی سەند و لقی سەربەخۆی کردەوە لە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] و [[ئەمریکای باکوور|ئەمەریکای باکوور]] بەڵام بریجستۆن هەر لەهەوڵدایە کە بەردەوام سوود لە تەکنەلۆژیای ژاپۆنی وەربگرن بۆ بەرهەمەکانیان.
== ناو ==
ناوی بریجستۆن لە ناوی دامەزرێنەری کۆمپانیاکە وەرگیراوە [[شۆجیرۆ ئیشیباشی|ئیشیباشی]] کە بە زمانی ئینگلیزی ئیشی واتە stone و باشی واتە Bridge بە لێکدانیان دەبێتە Bridgestone .
[[پەڕگە:Bridgestone-Reifen Baumaschinen 4.JPG|وێنۆک|نموونەیەكی تایەی بریجستۆن]]
== فایەرستۆن Firestone ==
بریجستۆن لە ساڵی ١٩٨٨ کۆمپانیای فایەرستۆنی [[ئەمریکی]] بە تەواوی کڕی کە تایبەتە بە بەرهەمهێنانی تایە و لاستیك .
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
*{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Bridgestone|سەردێڕ = Bridgestone|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٧ی ئازاری ٢٠١٨}}
{{پۆلی کۆمنز|Bridgestone}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژاپۆن|ئۆتۆمۆبیل|کۆمپانیا}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆمپانیاکانی ژاپۆن]]
[[پۆل:تۆپیکس ١٠٠]]
[[پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان]]
o6d52l5c9pjqbi281itpq8qe9j8u0bd
نێزۆکە
0
143740
1683727
1649614
2026-10-08T16:38:52Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683727
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نێزۆکە
| ناوی_خۆماڵی = Nezoka
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بنگرد]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ٦١٠
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نێزۆکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بنگرد]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نێزۆکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گەرمکان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[خانەڵێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەڵاوێژە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سەرچیا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{گوندەکانی قەزای دووکان}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
7tf7kuf3bdy96soq3jsrr5s25dffcus
ھارشالی مالھوترا
0
143870
1684069
1683540
2026-10-08T21:27:14Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684069
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name =ھارشالی مالھوترا
| image =Harshaali Malhotra 2015.jpg
| native_name = हर्षाली मल्होत्रा
| native_name_lang = hi<!--Note: Do not change this to "Hindi", please. Per template instructions, this field should contain a two-letter ISO 639-1 code-->
| birth_name = ھارشالی مالھوترا
| birth_date = {{birth date and age |df=yes|٢٠٠٨|٦|٣}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Harshali Malhotra: 10 साल की हुई सलमान खान की 'मुन्नी', जल्द अर्जुन रामपाल के साथ आएंगी नजर |ناونیشان=https://hindi.timesnownews.com/bollywood/bollywood/article/harshali-malhotra-birthday-munni-of-bajrangi-bhaijaan-harshali-malhotra-turns-10-salman-khans-munni/235445 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=[[Times Now]] |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|زمان=hi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190605154724/https://hindi.timesnownews.com/bollywood/bollywood/article/harshali-malhotra-birthday-munni-of-bajrangi-bhaijaan-harshali-malhotra-turns-10-salman-khans-munni/235445 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bhat |یەکەم١=Vasudha |سەردێڕ=Harshaali Malhotra childhood pic |ناونیشان=https://www.india.com/photos/entertainment/harshaali-malhotra-birthday-special-check-out-pics-that-show-she-is-already-a-star-68286/harshaali-malhotra-childhood-pic-68311/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=[[India.com]] |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦|زمان=en}}</ref>
| birth_place = [[مومبای]]، [[ماھاراشترا]]، [[ھیندستان]]
| nationality = [[زمانی ھیندی|ھیند]]
| education =
| occupation = [[ئەکتەری مناڵ|خانمەکتەری مناڵ]]
| years_active = ٢٠١٢–ئێستا
| notable_works = موونی لە [[باجرەنگی بایجان]]}}
'''ھارشالی مالھوترا''' ({{بە ئینگلیزی|Harshaali Malhotra}}) خانمەکتەرێکی مناڵ، و نمایشکاری پۆشاکی ھیندییە کە لە فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە [[زمانی ھیندی|ھیندییەکان]] دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Salman Khan's 'Bajrangi Bhaijaan': The making|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/Salman-Khans-Bajrangi-Bhaijaan-The-making/photostory/48096815.cms}}</ref><ref name="indianexpress.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/not-salman-khan-harshali-malhotra-is-real-star-of-bajrangi-bhaijaan-kareena-kapoor/|سەردێڕ=Not Salman Khan, Harshali Malhotra is the real star of ‘Bajrangi Bhaijaan': Kareena Kapoor|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=The Indian Express}}</ref>
مالھوترا یەکەم دەرکەوتنی لە ٢٠١٥ و لە ڕۆڵی سەرەکیی فیلمی [[کەبیر خان]]، ''[[باجرەنگی بایجان]]'' بوو، لە پاڵ [[سەلمان خان]]، [[کارینا کاپوور]] و [[نەواززەدین سدیقی]]. ئەو ڕۆڵی شاھیدە و 'موونی'ی گێڕا. کچە [[ئیسلام لە پاکستان|موسڵمانێکی پاکستانی]] کە لە ھیندستان ون دەبێت و بە یارمەتیی ھیندییەک، پاوان کومار چاتورڤێدی (لەلایەن خان ڕۆڵی گێڕدراوە) گەشت دەکات و دەگەڕێتەوە ماڵەکەی. لە کۆی ٥٬٠٠٠ کچ مالھوترا ھەڵبژێردرا کە لە تاقیکردنەوەی دەنگیی فیلمەکە دەرکەوت. نواندنی مالھوترا وەک کچێکی لاڵ ئێجگار پێیداھەڵدرا و پاڵێورا بۆ [[خەڵاتی فیلمفەیر بۆ باشترین یەکەم دەرکەوتنی ئافرەت]]، ئەمەش وای لە مالھوترای بچووک کرد کە لە جۆری [[خەڵاتی سکرین بۆ باشترین ھونەرمەندی مناڵ]] بپاڵێورێت و بیباتەوە لەنێوان چەندین خەڵات و پاڵاوتنی دیکە.
مالھوترا لە زنجیرەکانی وەکوو: ''[[قوبوول ھای]]'' (٢٠١٤) و ''[[لاوت ئاۆ تریشا]]'' (٢٠١٤)، و لە تیڤییە بازرگانییەکان و چاپکردنی ڕێکلام بۆ براندەکان لەوان: [[فەیر & لەڤلی (کەرەستەی ئارایشت)]]، [[پێرس (کەرەستەی ئارایشت)]]، [[ئەیچ-دی-ئێف-سی بانک]]، [[ھۆرلیکس]]، گرووپی ئەیس دەرکەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://businessofcinema.com/videos/all-you-need-to-know-about-the-little-girl-of-salman-khans-bajrangi-bhaijaan/209520 |سەردێڕ=All You Need To Know About The Little Girl Of Salman Khan's Bajrangi Bhaijaan |بڵاوکەرەوە=Businessofcinema.com |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Big Star Entertainment Awards 2015 winners list|ناونیشان=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/big-star-entertainment-awards-2015-winners-list-salman-khan-and-deepika-padukone-declared-as-the-most-entertaining-actors-of-the-year/|وێبگە=bollywoodlife|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181126221352/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/big-star-entertainment-awards-2015-winners-list-salman-khan-and-deepika-padukone-declared-as-the-most-entertaining-actors-of-the-year/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|url-status=dead}}</ref> دواتر ھارشالی خشتەیەکی دانا بۆ کارکردن لە فیلمی ھیندیی [[ناستیک (فیلمی ٢٠١٨)]] لە پاڵ [[ئارجون ڕامپال]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/arjun-rampals-new-co-star-is-little-munni-from-bajrangi-bhaijaan/photostory/61814623.cms|سەردێڕ=Arjun Rampal's new co-star is little Munni from 'Bajrangi Bhaijaan'}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ساڵ
! فیلم
! ڕۆڵ
! class="unsortable" | تێبینییەکان
|-
| ٢٠١٥
| ''[[باجرەنگی بایجان]]''
| شاھیدە 'موونی'
| یەکەم دەرکەوتنی لە فیلم
|-
| ٢٠١٨
|''[[ناستیک (فیلمی ٢٠١٨)|ناستیک]]''
|
|
|-
|}
== تەلەڤیزیۆن ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ساڵ
! ناونیشان
! ڕۆڵەکان
! کەناڵ
|-
| rowspan=3 |٢٠١٢
| ''[[قوبوول ھای]]''
| زۆیا فارووقویی گەنج
| [[زی تیڤی]]
|-
| ''[[لاوت ئاۆ تریشا]]''
|
| [[لایف ئۆوکەی]]
|-
| ''[[ساڤدانی ھیندستان]]''
| ھەنی
| [[لایف ئۆوکەی]]
|}
== خەڵات و پاڵاوتنەکان ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|-
!scope="col"| ساڵ
!scope="col"| فیلم
!scope="col"| خەڵات
!scope="col"| پۆل
!scope="col"| ئەنجام
|-
|-
| rowspan=10 |٢٠١٥
|rowspan=8 |''[[باجرەنگی بایجان]]''
|| [[Big Star Entertainment Awards]] || Most Entertaining Child Artist || {{Won}}
|-
|| [[Big Star Entertainment Awards]] || Most Entertaining Actor(Film)-Female || {{Nom}}
|-
|| [[Star Guild Awards]] || باشترین ھونەرمەندی مناڵ || {{Won}}
|-
|| [[Star Guild Awards]] || Best Debut Female || {{Nom}}
|-
|| [[Filmfare Awards]] || Best Debut Female || {{Nom}}
|-
|| [[Stardust Awards]] || باشترین ھونەرمەندی مناڵ || {{Won}}
|-
|| [[Screen Awards]] || باشترین ھونەرمەندی مناڵ || {{Won}}
|-
|| [[Zee Cine Awards]] || Best Debutant Female || {{Won}}
|-
|}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێزەکان|٢}}
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Harshaali_Malhotra|سەردێڕ = Harshaali Malhotra|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Harshaali Malhotra|ھارشالی مالھوترا}}
* {{IMDb name|nm7372970}}
* {{Facebook |361520353961101}}
* {{Instagram |harshaali2008_official}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|فیلم|ھیندستان}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٨]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ھیندییەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای]]
[[پۆل:پەنجابییەکان]]
[[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی]]
8ycryr0a703wfz3xtk75nkhqt2uubqr
نێولانکە
0
144200
1683773
1649612
2026-10-08T19:33:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683773
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نێولانکە
| ناوی_خۆماڵی = Newlanka
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی چوارقوڕنە]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٣
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نێولانکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی جوارقوڕنە]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نێولانکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قاچە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گەلی گوڵان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دووپشکە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھیزۆپی بچوک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{گوندەکانی قەزای ڕانیە}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
4tsd100ggjkfjnw493hxhtnoikpqopt
نێوە
0
144345
1683776
1649611
2026-10-08T19:33:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683776
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نێوە
| ناوی_خۆماڵی = Newa
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە = پەڕگە:گوندی نێوە.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی نێوە
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بێتواتە]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = 788
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نێوە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بێتواتە]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نێوە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بێکێل]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆدەڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ کۆمەڵگای [[شکارتە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گردەشێر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{گوندەکانی قەزای ڕانیە}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
8swdpvo761xnadlmntyynibnzknxmy8
نیپۆن بی ئێس بڕۆدکاستینگ
0
146534
1683646
1518737
2026-10-08T13:34:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە)
1683646
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نیپۆن بی ئێس بڕۆدکاستینگ''' ({{بە ژاپۆنی|日本BS放送株式会社Nippon Bīesu Hōsō Kabushiki Gaisha}}) بریتییە لە یەکێک لە وێستگەکان لە [[تەلەڤیزیۆنی ئاسمانی|کەناڵەکانی پەخش]] لە کاندای تۆکیۆ لە ژاپۆن. ھەروەھا ئەو [[وێستگەی سەربەخۆ|وێستگەیەکی سەربەخۆیە]] و [[کۆمپانیای شوێنکەوتە|کۆمپانیایەکی شوێنکەوتەی]] بیک کامێرایە.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{فەیسبووک|bs11.pr}}
* {{ماڵپەڕی فەرمی|bs11.jp}}
{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|تۆکیۆ|ئەنیمێ و مانگا|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nippon BS Broadcasting Corporation}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
2p3qkd1xycr3996ricl1npjh1dn890v
تیۆرمی نیڤێن
0
146549
1683845
1683419
2026-10-08T20:07:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683845
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''تیۆرمی نیڤێن''' ({{بە ئینگلیزی|Niven's theorem}}) [[تیۆرم|سەلمێنراوێکی]] بیرکارییە بەناوی داھێنەرەکەی [[ئیڤان نیڤێن]] ناونراوە. بەپێی ئەم سەلمێنراوە لە ماوەی <math> 0 \leq\theta \leq90</math> تەنھا دەتوانیت سێ [[گۆشە]] بدۆزیتەوە کە ئەم تایبەتمەندییانەی ھەیە: ھاوکات بەھای ''θ'' و بەھای Sin ''θ'' [[ژمارەی ڕێژەیی|ژمارەی ڕێژەیین]] ئەم سێ گۆشە بریتین لە:
{{ltr}}
: <math>
\begin{align}
\sin 0^\circ & = 0, \\[10pt]
\sin 30^\circ & = \frac 12, \\[10pt]
\sin 90^\circ & = 1.
\end{align}
</math>
{{ltr/end}}
ئەگەر لەجیاتی گۆشە بەپێوانەی [[پلە (گۆشە)|پلە]]، کەلک لە [[ڕادیان]] وەربگیرێت، تیۆرمی نیڤێن ئەوەمان بۆ دەردەخا کە لە ماوەی <math>0 <x <\frac{\pi}{4} </math> تەنھا کاتێک <math>\frac{x}{\pi}</math> و <math>\sin x</math> ھەر دوو ڕێژەیین کە بەھای <math>\sin x</math> تنھا یەکێک لەم سێ ژمارە ۰، ۱/۲ یا ۱ بن.<ref>Weisstein, Eric W. "[http://mathworld.wolfram.com/NivensTheorem.html Niven's Theorem.]" From MathWorld--A Wolfram Web Resource.</ref>
==پەراوێز==
{{پەراوێزەکان}}
== سەرچاوەکان ==
*{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/قضیە_نیون|سەردێڕ = قضیە نیون|زمان = فارسی|سەردان = ١٨ی ئابی ٢٠١٨}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|جەبر|زانست}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:ژمارە ڕێژەیییەکان]]
[[پۆل:سێگۆشەزانی]]
qr5y5oclb78l14o1kqt5vybgcyrmlkl
مەجید ساڵحی
0
147949
1683987
1680721
2026-10-08T20:46:30Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}
1683987
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی ئەکتەر
|ناو= مەجید ساڵحی
|وێنە= Media conference of Invitation at 35th Fajr International Film Festival-10.jpg
|ناوی کاتی لەدایکبوون= سەید مەجید ساڵحی
|مێژووی لەدایکبوون= {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٥|٩|١٧}}
|شوێنی لەدایکبوون= [[تاران]]
|مێژووی مردن=
|شوێنی مردن=
|درێژی=
|ناوی تر=
|گرنگترین ڕۆڵەکان= [[ئەکتەر]]، [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]، [[نووسەری فیلم|نووسەر]] و [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەر]]
|ئایین=
|نەتەوە= ئێرانی
|ساڵانی ئیشکردن= ١٩٩٦ – ئێستا
|ھاوسەر= ڕامینە ئەکبەری خادم<br>{{ژێدەر پێویستە}}
|ھاوبەش=
|مناڵەکان= حەننا و ئاروین<br>{{ژێدەر پێویستە}}
|پێگەی فەڕمی=
|خەڵاتەکانی ئۆسکار= }}
'''سەید مەجید ساڵحی''' ({{بە فارسی|سید مجید صالحی}}) (لەدایکبووی ١٧ی ئەیلوولی ١٩٧٥ لە تاران) [[ئەکتەر]]، [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]، [[نووسەری فیلم|نووسەر]] و [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەر]]ی ئێرانییە.
== ژیانی ھونەری ==
سەید مەجید ساڵحی لە ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٧٥ لە ئیمامزادە حەسەنی تاران لەدایکبووە. دوای تەواوکردنی بڕوانامەی دبلۆمی ماتماتیک و فیزیکەکەی لە تەمەنی ھەژدە ساڵی، لەنزیکەوە دوای پیشەکە کەوت بە بەشداریکردن لە پۆلەکانی پەیمانگای ھونەر و نواندن بە مامۆستاییی حەمید سەماندیان.
مەجید ساڵحی، لە گفتوگۆکردن لەگەڵ [[فەرەیدوون جیرانی]]، لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦ لە '[[بیست و پێنج پیلانی زیندوو]]' لە زۆر لە بەشەکانی ژیانییەوە و لە پەیوەندی بە فیلم و زنجیرەکانەوە قسەی کرد. ھەروەھا دەربارەی ئەو شوێنانەی کە ئەو ڕۆڵی تێدا گێڕاوە قسەی کرد.
بە ڕۆڵبینین لە دکتۆرە جادووگەرەکە و دژە شانۆ دەستی بە پیشە ھونەرییەکەی کرد، و پاشان چووە ناو تەلەڤیزیۆن، نووسین و دەرھێنانی چەند زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکی جۆراوجۆر، زۆرجاریش بە بابەتی پێکەنیناوی و کاری منداڵان. زۆر زوو بە کەسایەتیی "[[مەجید دێلبەندەم]]" ناودار دەبێت و بەم ئاستەش لە بەرنامەکانی تردا بەردەوام بوو.
وازھێنانی [[حەمید جەبەلی]] لە فیلمی "[[یەکێ بوو یەکێ نەبوو]]" وای لەم کرد شوێنەکەی لەگەڵدا بگۆڕێت، و ئەم فیلمە یەکەم ھەوڵدانی بوو بۆ چوونە ناو مەیدانی سینەما. سەرەڕای ڕۆڵگێڕان لە ھەندێ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی، نووسەر و دەرھێنەریش بووە. زۆرینەی فیلمەکانی ساڵحی کە ڕۆڵی تێدا گێڕاوە تا ئێستا فرۆشتنێکی بەرزیان ھەبووە، فیلمەکانیش وەکوو: سەگەکانی پاشنیوەڕۆ، سەڵتەکان، تەمەن چل ساڵ و ... و ئەمە ئەوە نیشاندەدات کە ئەو ئەکتەرێکی بەناوبانگ و متمانەپێکراوە، لە وشەکانی خۆیدا، ئەکتەرێکی بەبەختە. ھەروەھا چەند کورتە فیلمێکیشی بەرھەمھێناوە.
لە ٢٠٠١، بڕوانامەیەکی بەکالۆریۆسی لە نواندن و دەرھێنانی شانۆکەی لە کۆلێژی ھونەرەکان و تەلارسازی لە تاران وەرگرت، و لە ٢٠١٥ بڕوانامەی کارناسیی باڵاکەی لە ھەمان بوار و زانکۆدا وەرگرت. ئێستاکە لە پەیمانگای ھونەر و ڕۆشنبیری لە مەھان و لەژێر سەرپەرشتیی ئەمیر دیژاکام وانە دەڵێتەوە.
== کاریگەرییەکان ==
=== سینەما ===
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ !! ناوی فیلم !! ڕۆڵ !! دەرھێنەر !! اکران
|-
|٢٠١٨||[[لەژێر چاودێری]]{{ھن}}(زیر نظر)||دەرھێنەر||مەجید ساڵحی||
|-
|٢٠١٧||[[دختر عمو پسر عمو]]||ئەکتەر||روح انگیز شمس||
|-
|٢٠١٧||[[شاهکش (فیلم)|شاهکش]]||ئەکتەر||وحید امیرخانی||
|-
|٢٠١٦||[[من دیوانه نیستم]]||ئەکتەر||علی رضا امینی||-
|-
|٢٠١٦ || [[چراغهای ناتمام]] || ئەکتەر|| مصطفی سلطانی ||-
|-
|٢٠١٦ ||[[ما خیلی باحالیم]]||ئەکتەر||بهمن گودرزی || اکران ۹۶
|-
|٢٠١٥ ||[[ثبت با سند برابر است]]||ئەکتەر|| بهمن گودرزی || اکران ۹۶
|-
|٢٠١٥ || [[من و شارمین]] || ئەکتەر|| بیژن شیر مرز|| -
|-
|٢٠١٤ ||[[سه بیگانه]] ||ئەکتەر||مهدی مظلومی|| اسفند ۹۵
|-
|٢٠١٤ || [[استراحت مطلق]] ||ئەکتەر||[[عبدالرضا کاهانی]] || نوروز ۱۳۹۳
|-
|٢٠١٣ || [[مجرد ۴۰ ساله]] ||ئەکتەر||شاهین باباپور|| بهمن ۹۳
|-
|٢٠١٣ || [[نازنین (فیلم ۱۳۹۲)|نازنین]] ||ئەکتەر||مهدی گلستانه||
|-
|٢٠١٠ ||[[همه چی آرومه (فیلم)|همه چی آرومه]]||ئەکتەر||مصطفی منصوریار|| شهریور۱۳۹۱
|-
|٢٠١٠ || [[ورود زندهها ممنوع]] ||ئەکتەر||جواد مزدآبادی|| -
|-
|٢٠١٠ || [[پیتزا مخلوط]] ||ئەکتەر، خوانندهٔ تیتراژ||حسین قاسمی جامی|| دی ۱۳۹۰
|-
|٢٠٠٩ || [[بعد از ظهر سگی (فیلم ۱۳۸۸)|بعد از ظهر سگی سگی]] || ئەکتەر || [[مصطفی کیایی]] || ۱۴ مهر ۱۳۸۹
|-
|٢٠٠٩ || [[ازدواج در وقت اضافه]] || ئەکتەر || سعید سهیلی || خرداد ۱۳۸۹
|-
|٢٠٠٩ || [[حلقههای ازدواج]] || ئەکتەر || شاهین باباپور || دی ۱۳۸۸
|-
|٢٠٠٨ || [[دلداده (فیلم)|دلداده]] || ئەکتەر || [[قدرتالله صلحمیرزایی]] || آبان ۱۳۸۷
|-
|٢٠٠٦ || [[سوغات فرنگ (فیلم ۱۳۸۵)|سوغات فرنگ]] || ئەکتەر || [[کامران قدکچیان]] || خرداد ۱۳۸۵
|-
|٢٠٠٦ || [[هر چی تو بخوای]] || ئەکتەر || [[محمد متوسلانی]] || -
|-
|٢٠٠٤ || [[پل سیزدهم]] || ئەکتەر || فرهاد غریب || -
|-
|٢٠٠٤ || [[خوابگاه دختران]] || ئەکتەر || [[محمدحسین لطیفی]] || -
|-
|٢٠٠٤ || [[شاخه گلی برای عروس]] || ئەکتەر || [[قدرتالله صلحمیرزایی]] || -
|-
|٢٠٠٤ || [[مجردها (فیلم)|مجردها]] || ئەکتەر || [[اصغر هاشمی]] || اسفند ۱۳۸۲
|-
|٢٠٠٠ || [[یکی بود یکی نبود (فیلم)|یکی بود یکی نبود]] || ئەکتەر || [[ایرج طهماسب]] || ۱۳۷۹
|}
=== فیلمی ڤیدیۆیی ===
{| class="wikitable"
! ساڵ !! ناونیشان !! ڕۆڵ !! دەرھێنەر
|-
| ٢٠١٤ || ضد ضرب || ئەکتەر || هادی شامانی
|-
|٢٠١٣|| ته خط ||ئەکتەر||منوچهر هادی
|-
|٢٠١٣ || من کارگرم || ئەکتەر || علی توحید پرست
|-
|٢٠١٢ || نیش || دەرھێنەر || مەجید ساڵحی
|-
| ٢٠١٠ || [[پاپوش]] || ئەکتەر || [[-]]
|-
|٢٠١٠ || آخرین مجرد || ئەکتەر || [[محمدرضا فاضلی]]
|-
|٢٠٠٩ || میش || دەرھێنەر || مەجید ساڵحی
|-
|٢٠٠٧|| [[جاسوس بازی]] ||ئەکتەر||محمدرضا فاضلی
|-
| ٢٠٠٨ || یه آسمون آبی، سقف اتاق منه ||ئەکتەر||مجتبی چراغعلی
|-
|٢٠٠٤|| یک روز معمولی ||ئەکتەر|| -
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ !! ناونیشان !! ڕۆڵ !! دەرھێنەر !! ساڵی پەخش !! کەناڵ
|-
| ٢٠١٦|| [[آرام میگیریم]] || ئەکتەر|| [[روحالله سهرابی]] || - || ۲
|-
|٢٠١٤|| [[مدینه (مجموعه تلویزیونی)|مدینه]] ||ئەکتەر|| [[سیروس مقدم]] ||ماه رمضان ۹۳||۱
|-
| ٢٠١٣ || [[باغ سرهنگ]] || ئەکتەر || [[فلورا سام]] || ۹۲ || ۵
|-
|٢٠١٢ || [[بیدارباش]] || ئەکتەر و ڕاوێژکاری دەرھێنەر || [[احمد کاوری]] || ۹۱ || ۱
|-
|٢٠١٠ || [[موج و صخره]] || ئەکتەر و دەرھێنەر || مەجید ساڵحی || نوروز ۹۰ || ۵
|-
|٢٠٠٨ || [[عید امسال]] || ئەکتەر || [[سعید آقاخانی]] || نوروز ۸۸ || ۵
|-
|٢٠٠٨ || [[سێ لە چوار|سێ بە چوار]] || ئەکتەر و دەرھێنەر || مەجید ساڵحی || ۸۷ || ۱
|-
|٢٠٠٦ || [[ترش و شیرین]] || ئەکتەر || [[ڕەزا عەتاران]] || نوروز ۸۶ || ۳
|-
|٢٠٠٥ || [[مرده متحرک (مجموعه تلویزیونی ایرانی)|مرده متحرک]] || ئەکتەر || [[رضا کریمی]] || رمضان ۸۴ || ۱
|-
| - || [[بوی خوش زندگی]] || ئەکتەر || [[علی شاه حاتمی]] || - || -
|-
| ٢٠٠٤ || [[خوشغیرت|خوش غیرت]] || ئەکتەر || [[علی شاه حاتمی]] || نوروز ۸۴ || ۱
|-
| ٢٠٠٣ || [[او مثبت]] || ئەکتەر || [[علی شاه حاتمی]] || نوروز ۸۳ || ۱
|-
|٢٠٠٣ || [[آشتیکنان]] || دەرھێنەر || مەجید ساڵحی || - || ۳
|-
|٢٠٠٢ || [[خوشرکاب]] || ئەکتەر || [[علی شاه حاتمی]] || نوروز ۸۲ || ۱
|-
|٢٠٠٣ || [[کوچه اقاقیا|کوچهٔ اقاقیا]] || ئەکتەر || [[ڕەزا عەتاران]] || ۸۲ || ۵
|-
|٢٠٠١ || [[پلیس جوان (مجموعه تلویزیونی)|پلیس جوان]] || ئەکتەر || [[سیروس مقدم]] || - || ۳ بازیگر مهمان
|-
|٢٠٠١ || [[زیر آسمان شهر]] || ئەکتەر || [[مهران غفوریان]] || - || ۳
|-
|٢٠٠١ || [[خانه پدری (مجموعه تلویزیونی)|خانه پدری]] || ئەکتەر || [[فریدون حسن پور]] ||- || ۵
|-
| ٢٠٠٠ || [[روزهای مهتابی]] || ئەکتەر || [[عباس قنبری]] و [[سپهر محمدی]] || ۱۳۸۰ || ۵
|-
|٢٠٠٠ || [[قطار ابدی]] || ئەکتەر || [[ڕەزا عەتاران]] || - || ۳
|-
|١٩٩٨ || [[مجید دلبندم]] || صداپیشه || [[ڕەزا عەتاران]] || - || ۱
|-
|١٩٩٧ || [[سیب خنده]] || ئەکتەر || [[ڕەزا عەتاران]] و [[شیرین جاهد]] || - || ۱
|-
| || [[سیمای صبحگاهی]] || - || - || - || -
|-
| || [[نماکاریکاتور]] || - || - || - || -
|-
| || [[برگ سبز]] || - || - || - || -
|-
| || [[جنگ آفتاب]] || - || - || - || -
|}
=== شبکه نمایش خانگی ===
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ !! ناوی زنجیرە !! ڕۆڵ !! دەرھێنەر !! ڕێکەوتی دابەشکردن
|-
| ٢٠١٦ || [[آسپرین]] || ئەکتەر || [[فرهاد نجفی]] || ۹۵
|-
| ٢٠١٤|| [[ابله (مجموعه نمایش خانگی)|ابله]] || ئەکتەر || [[کمال تبریزی]] || ۹۴
|}
=== تئاتر و تئاتر تلویزیونی ===
{| class=" wikitable"
|-
! ساڵ !! نام تئاتر !! دەرھێنەر
|-
|٢٠١٥ || چه میکنه این عادل فردوسی پور || حسین حیدری پور
|-
| ٢٠١٣ || درشوره زار || [[حسین کیانی]]
|-
|٢٠١٣ || شایعات || رحمان سیفی آزاد
|-
| ٢٠٠٩ || پیچ تند || رحمان سیفی آزاد
|-
| ٢٠٠٨ || کابوسهای یک پیرمرد بازنشستهٔ خائن ترسو || نادر برهانی مرند
|-
| ٢٠٠١ || شب نشینی در جهنم || رحمان سیفی آزاد
|-
| ٢٠٠٠ || آنتیگونه || حامد محمد طاهری
|-
|}
== خەڵات و ڕێزلێنانەکان ==
{|class="wikitable"
!ساڵ !! ناونیشان
|-
|٢٠١٥ || تندیس حافظ به عنوان بهترین بازیگر مرد پانزدهمین دورهٔ جشن حافظ برای بازی در فیلم استراحت مطلق
|-
| ٢٠١٥ || کاندید دربخش بهترین بازیگر مکمل مرد برای فیلم استراحت مطلق در جشن خانه سینما
|-
| ٢٠١٥ || کاندیدا در بخش بهترین بازیگر مکمل مرد برای فیلم استراحت مطلق در جشن منتقدان سینمای ایران
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112270395/ مەجید ساڵحی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180503042649/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112270395/ |date= ٣ی ئایاری ٢٠١٨ }} لە [[سورەسینەما]]
* {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bifasele.com/majid-salehi/biography |سەردێڕ=دربارهٔ |4=مجید صالحی |بڵاوکەرەوە=بی فاصله |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150409140118/http://www.bifasele.com/majid-salehi/biography |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bifasele.com/majid-salehi/filmography |سەردێڕ=سوابق هنری |4=مجید صالحی |بڵاوکەرەوە=بی فاصله |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150409131101/http://www.bifasele.com/majid-salehi/filmography |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.beytoote.com/fun/actor-news/picture2-majid-salehi.html |سەردێڕ= بیوگرافی مجید صالحی + تصاویر مجید صالحی | بڵاوکەرەوە = بیتوته}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Majid Salehi|مەجید ساڵحی}}
* {{IMDb name|5226577}}
* {{ئینستاگرام|sirmajid_salehi}}
* {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان =http://www.fanscloob.com/actors/majidsalehi/967-%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD%DB%8C--%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF.html |سەردێڕ =دایی عزیز سریال مدینه |بڵاوکەرەوە =ھەفتەنامەی سروش |ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20160304221937/http://www.fanscloob.com/actors/majidsalehi/967-%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD%DB%8C--%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان= http://biografiaka.akairan.com/biography/actor1/20141019248.html |سەردێڕ= پشت خندههای مجیدصالحی چیست؟ |بڵاوکەرەوە= آکا |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٥ی نیسانی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150415062108/http://biografiaka.akairan.com/biography/actor1/20141019248.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ئێران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:کۆمێدییە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان]]
fkpltae80r0u798z9egr590iwnnagif
ڕۆژی بیرەوەری
0
148686
1684077
1530957
2026-10-08T22:28:41Z
Ooligan
62441
Better photo
1684077
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name = ڕۆژی بیرەوەری
|type = نەتەوەیی
|long type =
|image = Flags In at Arlington National Cemetery, Virginia on Thursday, May 22, 2025 - 27.jpg
|caption = کێلی گۆڕەکان لە گۆڕستانی نەتەوەیی ئارلینگتۆن کە لە ڕۆژی بیرەوەری ساڵی ٢٠٠٨ بە ئاڵای ئەمریکا ڕازاوەتەوە.
|official_name = ڕۆژی بیرەوەری
|observedby = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
|begins =
|ends =
|scheduling = nth weekday of the month
|duration = 1 day
|frequency = ساڵانە
|week_ordinal = دوایین
|weekday = دووشەممە
|month = ئایار
|celebrations =
|observances = بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک کە لەنێو [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] گیانیان بەخت کردووە.
|relatedto =}}
'''ڕۆژی بیرەوەری''' ({{بە ئینگلیزی|Memorial Day}}) ناوی یەکێک لە ڕۆژانی پشوودانی فەرمی فیدراڵ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. ئەم ڕۆژە ئاخرین دووشەممەی مانگی [[ئایار]]ە. ئەم ڕۆژە بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک کە لەنێو [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] گیانیان بەخت کردووە بەڕێوەدەچێت. جاران ئەم ڕۆژە بەناوی ڕۆژی دێکۆراسیۆن (Decoration Day) دەناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.usmemorialday.org/backgrnd.html |سەردێڕ=Memorial Day History |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181101232228/http://www.usmemorialday.org/backgrnd.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
لە ڕابردوودا ئەم ڕۆژە تەنیا بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک بوو کە گیانی خۆیانیان بەخت کردبوو لە شەڕەناوخۆیەکانی ئەمریکادا.
لە درێژەی ئەم ڕۆژەدا، خوازیارانی ئەرتەش، گڵکۆی سەربازانی گیانبەختکراو بە ئاڵای ئەمریکا دەڕازێننەوە.
لەڕۆژی بیرەوەری، ئاڵاکانی ئەمریکا لە سەرانسەری ئەم وڵاتە تاکوو نێوەڕۆ بەشێوەی نیوەبەرزکراو، ھەڵدەدرێنەوە و دواتر، ھەتا کۆتایی ئەو ڕۆژە، بەشێوەی ئاسایی دەیانگەڕێننەوە. ئەم ڕۆژە ھاوکاتە لەگەڵ یەکەمین ڕۆژی دەستپێکی پشوودانی ھاوین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ir.voanews.com/content/memorial-day-us/1105617.html |سەردێڕ=ڕۆژی بیرەوەری لە ئەمریکا |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306184421/http://ir.voanews.com/content/memorial-day-us/1105617.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Memorial Day}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
[[پۆل:ڕۆژانی پشوو]]
hs0et57b7lzxljyssm1zlrfg1cuf452
نەوجول
0
149556
1684245
1649580
2026-10-09T07:36:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684245
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەوجول
| ناوی_خۆماڵی = Nawjul
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی نەوجول]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = 340
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەوجول''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی نەوجول]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەوجول''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تاڵاو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاوایی نامیق]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عومەرسۆفی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[لەک، نەوجول|لەک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== مێژوو ==
لە شاڵاوی ڕەشی ئەنفالدا ئەم گوندە (١٢٨) کەسی ئەنفالکراوە.<ref>http://www.anfalistan.com/wp-content/uploads/{{بەستەری مردوو|url=http://www.anfalistan.com/wp-content/uploads/{{بەستەری مردوو|url=http://www.anfalistan.com/wp-content/uploads/ |date=ئازاری ٢٠١٩ }} |date=شوباتی ٢٠١٩ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{گوندەکانی قەزای کفری}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
luvh5idyu9q3gb3epinzzztozbp524p
نەعنا
0
149757
1684217
1611120
2026-10-09T04:39:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە)
1684217
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Mint_2014-06-01_00-53.jpg|چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی نەعنا]]
'''نەعنا''' (ناوی زانستی : Mentha)<ref>[http://www.palaeolexicon.com/ Palaeolexicon], Word study tool of ancient languages</ref>ڕەگەزێکى [[ڕووەك|ڕووەكە]] لە خێزان لامیاسیە (خێزان سکەخانە)،وا مەزەندە دەکرێت کە ١٣ بۆ ١٨ جۆری هەیە، و جياوازيى دروست لەنێوان جۆر هێشتا نادیارە.<ref name="harley2004">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Raymond M. |دوایین١=Harley |یەکەم٢=Sandy |دوایین٢=Atkins |یەکەم٣=Andrey L. |دوایین٣=Budantsev |یەکەم٤=Philip D. |دوایین٤=Cantino |یەکەم٥=Barry J. |دوایین٥=Conn |یەکەم٦=Renée J. |دوایین٦=Grayer |یەکەم٧=Madeline M. |دوایین٧=Harley |یەکەم٨=Rogier P.J. |دوایین٨=de Kok |یەکەم٩=Tatyana V. |دوایین٩=Krestovskaja|displayauthors=4 |ساڵ=٢٠٠٤|chapter=Labiatae |پەڕەکان=١٦٧–٢٧٥|editor1-first=Klaus |editor1-last=Kubitzki |editor2-first=Joachim W. |editor2-last=Kadereit |سەردێڕ=The Families and Genera of Vascular Plants |بەرگ=VII |بڵاوکەرەوە=Springer-Verlag |شوێن=Berlin; Heidelberg, Germany |ژپنک=٩٧٨-٣-٥٤٠-٤٠٥٩٣-١}}</ref><ref name="bunsawat2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|jstor=25064024 |پەڕەکان=٩٥٩–٦٤|دوایین١=Bunsawat |یەکەم١=Jiranan |دوایین٢=Elliott |یەکەم٢=Natalina E. |دوایین٣=Hertweck |یەکەم٣=Kate L. |دوایین٤=Sproles |یەکەم٤=Elizabeth |دوایین٥=Alice |یەکەم٥=Lawrence A. |سەردێڕ=Phylogenetics of Mentha (Lamiaceae): Evidence from Chloroplast DNA Sequences |بەرگ=٢٩|issue=4 |journal=Systematic Botany |ساڵ=٢٠٠٤|doi=10.1600/0363644042450973}}</ref>
==پەراوێزەکان==
<references />
{{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی|خواردنەوە|خۆراک}}
{{پۆلی کۆمنز|Mentha}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕوەکەکان]]
[[پۆل:گژوگیاکان]]
[[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]]
erblaaldb1ijqt6takrobmsbj4l5bqa
تیکە
0
150341
1683849
1683412
2026-10-08T20:07:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683849
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Tyche Antioch Vatican Inv2672.jpg|وێنۆک|پەیکەری کۆپی برۆنزی تیکە، لەلای ڕۆمانییەکان]]
''' تیکە''' ({{بە ئینگلیزی|Tyche}}، {{بە یۆنانی|Τυχη}}). لە [[میتۆلۆژیای یۆنانی]]یەکانەوە ھاتووە، کە بە زمانی یۆنانی بە مانای "بەخت" دێت. تیکە خوای بەختە لەلای یۆنانییەکان. ھەروەھا کچی [[زیووس]]، گەورە خواکانی یۆنانە. ھاوتای تیکە لە میتۆلۆژیای ڕۆمانییەکان، [[فۆرتونا]]یە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://da.wikipedia.org/wiki/Tyche|سەردێڕ = Tyche|زمان = دانیمارکی|سەردان = ٥ی شوباتی ٢٠١٩}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Tyche}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}}
[[پۆل:میتۆلۆژیای یۆنانی]]
j6z51vrr2z6yrs2qx2qyohd4tghs8hl
نیگار جەواھریان
0
150619
1683697
1667916
2026-10-08T16:33:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683697
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = نیگار جەواھریان
| image = NegarJavaheriyan.jpg
| imagesize =
| alt =
| caption = جەواھریان لە ٣٥ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، لە شوباتی ٢٠١٧
| birth_name =
| birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٣|٠١|١٢}}
| birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]]
| height =
| death_date = <!-- {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} پاشان ڕێکەوتی مەرگ -->
| death_place =
| othername =
| occupation = خانمەکتەر
| yearsactive = ٢٠٠١ – ئێستا
| spouse = [[ڕامبۆد جەوان]] (m. ٢٠١٦)
| education = [[زانکۆی ئازاد]] - decorazione
| domesticpartner =
| website =}}
'''نیگار جەواھریان''' ({{بە فارسی|نگار جواهریان}}، لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٨٣<ref>http://www.zendehrood.com/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=16970,1{{بەستەری مردوو|url=http://www.zendehrood.com/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=16970,1{{بەستەری مردوو|url=http://www.zendehrood.com/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=16970,1 |date=ئازاری ٢٠١٩}} |date=شوباتی ٢٠١٩ }}</ref>) وەرگێڕ و خانمەکتەرێکی شانۆ و فیلمی [[ئێران|ئێرانییە]]. بە فیلمە سینەمایییەکانی ''کتێبی یاسای'' مازیار میری و ''خەبگاھ-ێ دۆختەران'' ("بەشەناوخۆییی کچان")ی محەممەد حوسەین لەتیفی ناسرا. ھەروەھا وەک فەخری لە ''زیرێ تیغ''، زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی کە لەلایەن محەممەد ڕەزا ھۆنەرمەند کاری دەرھێنانی بۆ کراوە، ڕۆڵی گێڕاوە.<ref>[https://web.archive.org/web/20120229194523/http://www.iranact.com/Cinema/Artists/showartist.asp?id=3526 Negar Javaherian]. iranact.com</ref> لە فیلمە بڵاوکراوەکانی تری ''لێرە بەبێ من'' و ''قەندە شەکرێکە''.
== فیلمۆگرافی ==
=== زنجیرەکان ===
{| class="wikitable sortable"
|+
|-
! ساڵ
! ناونیشان
! ڕۆڵ
! کەناڵ
|-
| ٢٠٠٣
| ''ئەمە ڕێگاکە نییە''
|
|
|-
| ٢٠٠٦
| ''Under the Blade ''
| فەخری
| IRIB TV1
|}
=== فیلمەکان ===
{| class="wikitable sortable"
|+
|-
! ساڵ
! ناونیشان
! ڕۆڵ
! class="unsortable" | تێبینییەکان
|-
| ٢٠٠٢
| ''من تەرانە، ١٥ ساڵم''
| مریەم
|
|-
| rowspan=2|٢٠٠٤
| ''غەدەمگاه''
| ھەنانە
|
|-
| ''خەبگاھ-ێ دۆختەران ''
| شیرین
|
|-
| ٢٠٠٥
| ''چەند تارێ موو ''
| سیما
|
|-
| rowspan=2|٢٠٠٧
| ''جەبەیێ مووسیغی ''
| کچە گەنجەکە
|
|-
| ''Barefoot in Heaven ''
| مەسومە
|
|-
| ٢٠٠٨
| ''ئێمە تەنیا دووجار دەژین ''
| شەھرزاد
|
|-
| ٢٠٠٩
| ''کتێبی یاسا ''
| کۆکەب
|
|-
| ٢٠١٠
| ''ھیچ ''
| لەیلا
|
|-
| rowspan=4|٢٠١١
| ''ڕێک سەعاتێک پێش ئێستا''
| ئەو
| کورتە فیلم
|-
| ''ئاڵتوون و مس ''
| زەهرا-سادات
|
|-
|''لێرە بەبێ من''
| یەڵدا
|
|-
| ''قەندە شەکرێک''
| پاساند
|
|-
| rowspan=3|٢٠١٢
| ''بیخود & بی جاهات ''
| Elaaheh
|
|-
| ''ساد سال بی ئین سالەها ''
|
|
|-
|Tales
|
|
|-
| ٢٠١٣
| ''The Painting Pool''
| مریەم
|
|-
|٢٠١٤
|میلبۆرن
|
|
|-
| rowspan=2|٢٠١٥
| بازدان لە بەرزییەکی نزم
|
|
|-
|''Dowry's Sugar Bowl''
| مەسومە
|
|-
| rowspan=3|٢٠١٦
| ''کاتی''
|
|
|-
| ''نیگار''
|
|
|-
| ''لەگەڵ من وەرە''
|
|
|}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگار جواھریان|ناونیشان=http://www.cinetmag.com/artist/showartist.asp?artistID=49|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170709134602/http://cinetmag.com/Artist/ShowArtist.asp?ArtistID=49|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== شانۆ ===
{| class="wikitable"
!ساڵ
! style="width:12em;" | ناونیشان
!ڕۆڵ
|-
|٢٠١١
|''Rewards of a repertoire''
|
|-
| ٢٠١٢
| ''چوارەم دیوار''
|
|-
|٢٠١٣
|''Drama: two clowns and a half''
|
|-
| rowspan="2"|٢٠١٦
|''The Gun is My Honor''
|دەنگ
|-
| ''Anton Chekhov's Ivanov''
|
|-
|}
* Divan-e Theatral – (Directed by Mahmoud Ostad Mohammad)
* Red and the Others – (Directed by Mohammad Yaghoubi)
* Invisible Cities – (Directed by Mohammad Hasan Majouni)
* Where were you on Day the 17th? (Directed by Amir Reza Kouhestani)<ref name="naakojaa1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگار جواھریان|ناونیشان=http://www.naakojaa.com/author/524}}</ref>
=== پیشاندانە ھەمەجۆرەکان ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ساڵ!! ناونیشان!! ڕۆڵ!! کەناڵ
|-
| ٢٠٠٩ || ''Kolah Ghermezi'' || Guest || IRIB TV2
|-
| ٢٠١٤ || ''Kolah Ghermezi'' || Guest || IRIB TV2
|-
|}
== وەرگێڕان ==
She also co-translated Harold Pinter's play, ''Betrayal'' along with Tinouche Nazmjou.<ref name="naakojaa1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خیانت|ناونیشان=http://www.goodreads.com/author/show/1956891._|بڵاوکەرەوە=[[Goodreads]]}}</ref>
== خەڵاتەکان و پاڵاوتنەکان ==
{| class="wikitable"
|-
! ساڵ
! خەڵات
! پۆل
! کاری پاڵێوراو
! ئەنجام
|-
| rowspan="2"|٢٠١٠ || 14th [[Iran Cinema Celebration]] || rowspan="2"|Best Actress || ''[[ئاڵتوون و مس]]'' || {{won}}
|-
| 28th [[Fajr International Film Festival]] || ''[[ئاڵتوون و مس]]'' || {{won}}
|-
| ٢٠١١ || 15th [[Iran Cinema Celebration]] || Best Supporting Actress || ''[[Here Without Me]]'' || {{won}}
|-
| rowspan="2"|٢٠١٣ || 31st [[Fajr International Film Festival]] || Best Actress || ''[[The Painting Pool]]'' || {{nom}}
|-
|[[Asia Pacific Screen Awards]]
|Best Performance by an Actress
|[[The Painting Pool]]
|{{nom}}
|-
| ٢٠١٦ || 13th Zagora Festival|| Best Actress || ''بازدان لە بەرزییەکی نزم''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://brisbaneasiapacificfilmfestival.com/spotlight-on-negar-javaherian/|سەردێڕ= Spotlight On: Negar Javaherian|وێبگە= brisbaneasiapacificfilmfestival.com|ڕێکەوتی سەردان= ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20171023230756/http://brisbaneasiapacificfilmfestival.com/spotlight-on-negar-javaherian/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|| {{won}}
|}
== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
== سەرچاوەکان ==
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|2142096}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Negar Javaherian}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]]
6zmi7u2vcl77pbgbxclwjt0n5zl3lro
سپۆڕی ناوەکی
0
151360
1684119
1666839
2026-10-08T22:56:39Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684119
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{خاوێنکردن}}
}}
{{زانست}}
'''سپۆری ناوەکی''' یان '''ئێندۆسپۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Endospore}}) سپۆرێکی دەورە دراوە بە بەرگێکی پارێزەری ئەستوور کە لە ناویدا خانەیەکی بەکتریا پێکدەھێنرێ و بەرگری لە بارودۆخە سەختەکانی ژیان دەکات
== دەربارە ==
زۆربەی جۆرەکانی بەکتریا لە شوێنە شێدارە گەرمەکاندا چالاکدەبن، ھەندێ بەکتریا لە ژینکەی وشک یان ساردا دەمرن، و لەم بارودۆخەدا ھەندێکی دیکە لە بەکتریا سست دەبن و سپۆرە ناوەکییەکان پێکدەھێنن، سپۆری ناوەکی(Endospore) بۆ ماوە ماددە و پرۆتینەکانی تێدایە، و بەبەرگێکی پارێزەری ئەستوور دەورە دراوە. زۆر لە سپۆرە توانای مانەوەیان ھەیە بە زیندوویی لە ناوچەی زۆر گەرم و یان زۆر ساد یان زۆر وشکدا، پاش چاکبوونەوەی بارودۆخی ژینگەیی سپۆرەکان دەکرێنەوە و بەکرتیاکان دوبارە چالاکدەبنەوە
== سەرچاوەکان ==
کتێبی زانست پۆلی ١٢
{{تووڵی دەروازە|زانست|بەکتریا|پزیشکی|ژینناسی}}
{{پۆلی کۆمنز|Endospore}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:بەکتریاناسی]]
ml8jmhyslo7rplh5428tsephivsrr09
بڵاوبوونەوە
0
152165
1683981
1680766
2026-10-08T20:45:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683981
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''بڵاوبوونەوە''' ({{بە ئینگلیزی|Diffusion}}) جووڵەی تەنۆچکەکانە لە ناوچەی خەستی بەرز بۆ ناوچەی خەستی نزم.
[[پەڕگە:Blausen 0315 Diffusion.png|وێنۆک|بڵاوبوونەوە ھەنگاو بە ھەنگاو]]
== سەرچاوەکان ==
* کتێبی زانستی حکومەتی ھەرێمی کوردستان، پۆلی ٧، لاپەڕە ٤٤
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|فیزیک|ژینناسی}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Diffusion}}
[[پۆل:بڵاوبونەوە]]
[[پۆل:دیاردەی گواستنەوە]]
gio60d0tj5pv2pn1sz2a3603j65zq3f
ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)
4
152900
1684302
1678917
2026-10-09T09:28:41Z
MediaWiki message delivery
12292
/* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ بەشی نوێ
1684302
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(60d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 2
|minthreadstoarchive = 1
}}
<noinclude>
{{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=جۆراوجۆر|2=
بەشی '''جۆراوجۆر'''ی دیوەخان بۆ ناردنی ئەو پەیامانەن کە لە ھیچ بەشێکی تردا ناگونجن. بۆ بەشەکانی تر بڕوانن [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)|سیاسەت]]، [[ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)|تەکنیکی]]، یان [[ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)|پێشنیارەکان]]، یان - بۆ یارمەتی - لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] کەڵک وەربگرن. بۆ پرسیارە گشتییە زانستییەکان تکایە [[ویکیپیدیا:مێزی زانیاری|مێزی زانیاری]] بەکاربھێنن.
|3=وپ:دخج|4=وپ:دخ/ج}}
__NEWSECTIONLINK__
<span id="below_toc">
__TOC__
</span>
{{Clear}}
{{anchor|below_toc}}
[[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]]
</noinclude>
== داواکردنی بۆچوون بەم زوانە لەسەر ھەڵبژاردنی بۆردی ئەمیندارەکان ==
<section begin="announcement-content />
بۆردی ئەمیندارەکان ئامادەکاری دەکات بۆ داواکردنی بۆ چوون لەسەر ھەڵبژاردنی بۆردەکە بەم زوانە، لە ١٠ی شووبات - ٧ی شووباتی، ٢٠٢٢.
لە کاتێکدا کە زانیارییەکان ھەفتەیەک پێش داواکردنەکە ئامادە دەبێت، ئێمە دڵنیایی ئەوەمان کردۆتەوە کە بەلایەنی کەمەوە دوو پرسیار ئامادەیە بۆ پرسین لەم داواکردنەی ئێستا:
* * باشترین ڕێگا چییە بۆ دڵنیابوونەوە لە نوێنەرایەتییەکی دادەپەروەرانە بۆ یەکخستنی کۆمەڵگاکان لەنێوان بۆردەکە؟
کاندیدکراوەکان پێویستە چی شتێکیان ھەبێت لە کاتی ھەڵبژاردنەکە؟
لەکاتێکدا لەوانەیە پرسیاری زیاتر دابنرێت، ستراتیژی جوڵانەوەکە و بەڕێوەبەرایەتی تیمەکە دەیانەوێت کات دابین بکەن بۆ ئەندامانی کۆمەڵگاکە و شوێنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئەوەی لێکۆلینەوە و بیرۆکەکان ئامادە بکەن لەسەر پرسیارە سەلمێنراوەکان پێش ئەوەی داواکارییەکە بکرێتەوە، ئێمە داوای لێبوردن دەکەین لەسەر ئەوەی لە ئێستادا پێرستێکی تەواوی پرسیارەکانمان ئامادەنەکردووە، پێرستی پرسیارەکان پێویستە تەنھا بە یەک یان دوو پرسیار زیاتر بکرێت، مەبەستەکە ئەوە نییە فشار بخەینە سەر کۆمەڵگاکان بە داواکاری زۆر، بەڵکو بۆ دابینکردنی تێبینی و بۆچوونی پێشوازی لێکراوە لەسەر ئەم پرسیارە گرنگانە.
'''دەتەوێت یارمەتی رێکخستنەوەی گفتووگۆییە ناوخۆییەکان بدەیت لەم داوالێکردنەوەی ئێستادا؟'''
پەیوەندی بکە بە [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|ستراتیژی جوڵانەوە و تیمی بەڕێوەبەراییەتی]] لەسەر مێتا، یان لە [https://t.me/wmboardgovernancechat تێلێگرامم]، یاخوود لە ڕێگەی ئیمەیڵ msg[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org
پەیوەندی بکە ئەگەر ھەر پرسیارێک یان تێبنییەکت ھەبوو، ستراتیژی جوڵانەوە و بەڕێوەبەراییەتی تیمەکە تا ٣ی کانوونی دووەم بەشێوەیەکی کەم ستافی دەبێت، تکایە لەھەر دواکەوتنی وەڵامێک ببورە لەم کاتەدا، وە ئێمە ئەوەش دەزانین کەوا ھەنێک لە ئەندامانی کۆمەڵگا و شوێنە پەیوەندیدارەکان بەردەست نابن لە کاتی پشووی کانوونی یەکەم، داوای لێبوردن دەکەین ئەگەر نامەکەمان لەو کاتە پێت گەیشتووە کەتۆ لە پشوودا بوویت.
هیوای سەرکەوتن،
ستراتیژی جوڵانەوە و بەڕێوەبەراییەتی<section end="announcement-content" /> {{واژۆنەکراو|Xeno (WMF)}}
== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Dear community members,
Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context.
If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.
Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].
More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].
For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
<div style="text-align: center;"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|<span style="color:#8B0000">'''ZI Jony'''</span>]] [[User talk:ZI Jony|<sup><span style="color:Green"><i>(Talk)</i></span></sup>]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)</div></div>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ZI Jony@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&oldid=21244129 -->
== گۆڕینی چەند وشەیەکی ویکیپیدیا ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٢:١٣، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٨٥٤٤١٠}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
=== پارامەتر یان پارامیتەر؟ ===
سڵاو، وەک دەزانن لەم پرۆژەیە وشەی Parameter زۆرتر بە «پارامەتر» نووسراوە، بەڵام زۆرتر لە خەڵکی دەرەوە بە «پارامیتەر» بیستوومە. چی دەڵێن؟ بیگۆڕین؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٣٤، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:سڵاو. ئەگەر دەنووسی پارامیتەر دەبێ مەتر-یش بکەیە میتر. تا ئەو جێگایەی دەزانم مەتر و پارامەتر لە کوردیدا ئینگلیزی نین و فەرەنسین (mètre و paramètre).-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٢٣:٠٤، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::کاک {{وب|Calak}} منیش بیرم لەوە کردەوە و، دەشزانم لە ڕۆژھەڵات دەڵێن میتر نەک مەتر. بزانین ڕای ئەوانی تر چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٢٠، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:زۆر زاڕاوەمان هەیە قسەی لەسەر کراوە و لە فەرهەنگدا هەیە و نوێ نیە، پێویست بە گۆڕینی ناکا. لە فەرهەنگی زانستپەروەرانی کورد [https://ferheng.zkurd.org/?q=parameter وامان نووسیوە] بەبۆچوونی من بابەتێکی لەسەر بنوسرێت، هاوواتاکانی نبنووسرێت باشترە. ئەگەریش سەلیقەی زمان پارامیتەر بێ، ئەوا ڕەوانەکردن دروست بکرێت، تاکو هەردووکیمان هەبێت. سوپاس. [[بەکارھێنەر:ئاراس نوری|ئاراس نوری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاراس نوری|لێدوان]]) ١١:٥٢، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
:: کاک {{وب|ئاراس نوری}} وەڵا تا ئەو جێگەیەی من بزانم لە باشوور ھەر پارامیتەر دەڵێن و پارامەتر نامۆیە. دەزانم لەگەڵ وشەی مەتر ڕووبەڕوویان بکەینەوە پارامەتر دروستە، بەس وەکتریش زەحمەتە لە باشوور پارامەتر ھەزم بکەن. بەھەرحاڵ، باسەکە لەسەر وتاری [[:en:Parameter|Parameter]] نییە و لەسەر تەواوی پرۆژەکە بوو. بۆ نموونە بڕوانە [[داڕێژە:ڤەژینبوکس#پارامەترەکان]]. مەبەستمان لەوەیە کە لە تەواوی پرۆژەکە ئەو وشەیە بگۆڕدرێت، بەس مادام دوای ئەو ماوە زۆرە کەس پشتگیریی وشەی پارامیتەری نەکردووە و گەر ھەر واش مایەوە، ئەوا شکست دەھێنێت و ناگۆڕدرێت. زۆر سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:١٥، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
::: {{نەکرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:١٧، ٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
=== بیرخستنەوە یان ئاماژە؟ ===
سڵاوی دووبارە، لە ویکییەکەمان بۆ وشەی «cite» وشەی «بیرخستنەوە» دانراوە کە پێم وایە لە «یادکرد»ی فارسییەوە مانا کرابێتەوە، بەڵام من پێم وایە بەرامبەرێکی زۆر نەگونجاوە. لە ٢٠١٥ لە [[وتووێژی داڕێژە:بیرخستنەوەی وێب]] برادەرانی ئەو کاتە وتوویانە کە بیرخستنەوە باش نییە و کاک دیاریش وشەی «ئاماژە»ی پێشنیار کردووە کە خۆم بە باشم زانی بیگۆڕین و بیکەینە ئەوە. ئێوە چی دەڵێن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٢:٠٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:من لەگەڵ ئاماژەم، نموونە: (Cite a source) ئاماژە بە سەرچاوە بدە نەک بیرخستنەوەی سەرچاوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٥٦، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::ھەرخۆشی لە دەستکاری دیداری بەشی (Cite) ی ئینگلیزی کراوە بە (ئاماژە) :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٥٦، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::: {{وب|Sakura emad}} وایە و بزانین ڕای ئەوانی تر چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٢٠، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::::ئاماژە-ش تەواو نییە. یا شتێکی تەواو دابنرێ یا کاری دووکارەکی نەکەین. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٦:٥٧، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: کاک {{وب|Calak}}، کاک ئاراس، کاک دیار، کاک سەرچیا، کاک پیرەھەڵۆکان و، ئەوە من و ساکووراش دەڵێین ئاماژە وشەیەکی باشترە لەو بیرخستنەوە فارسییە کە لەوێ نووسراوە یادکرد. گەر وشەی ترتان پێ شک نایە، ئەوا تکایە با بیکەینە ئاماژە و نەجاتی بەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٧:٢٠، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::منیش لەگەڵ ئاماژە نیم. cite لە فارسیدا کردوویانە بە استناد کە واتە پاڵ دان و پشت بەستن، لە عەرەبیدا پێ ئەڵێن استشهاد کە واتە گەواھێنانەوە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٢:٤٦، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::: کاک {{وب|Aza}} ئەوە نییە یادکردە. بڕوانە [[:fa:الگو:ویکیپدیا:الگوهای یادکرد]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٢٧، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: ویکیی فارسی بە تەمایە ھەموو شتێک بکاتە فارسی. ناڵێ استناد چون عەرەبییە. ئێمە فارسی دەزانین لە ویکی بەدەر کەس ناڵێ یادکرد. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٤:٣٧، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::نازانم ویکیپیدیای فارسی بۆ ئەڵێ یادکرد. ئاکادیمیای زمانی فارسی ئەڵێ بڵێن اسنتاد. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">— ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aza|بەشدارییەکان]]) ١٣:٣٥، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)</small>
::: کاک {{وب|Aza}} و کاک {{وب|Calak}} ئاشکرایە کە ئێوە ئاگاتان لە فارسی ھەیە، بەڵام ئێمە باسی ویکیپیدیا دەکەین. بەھەرحاڵ، حەز ناکەم ئەم بەشە زۆر درێژ بکەینەوە. تەنیا ئەوەندەم دەوێت کە ئێستا ئێوە لەگەڵ بیرخستنەوەن؟ زۆرێک وتوویانە ئاماژە کێشەی نییە. ئێستا ئێوە کە دژی ئاماژەن، دەبێت شتێکی باشتریش پێشنیار بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٥:٥٤، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::من لەگەڵ بیرخستنەوەش نیم. بەڵام ئاماژەش ھەر شتێکە وەکوو بیرخستنەوە، ئەدی بۆ بیگۆڕین؟ ئەگەر بمانەوێ بیگۆڕین ئەبێ بیکەینە شتێکی باشتر. استناد واتە «پشت بەستن بە بەڵگە». بەڵام ئەمە زۆر دوور و درێژە. گەواھێنانەوە کورتترە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٤٦، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::منیش قسەی خۆم کرد کە شتێکی گونجاو دابنرێ سووی چییە ھەڵە بە ھەڵە بگۆڕین. دەبی بیری لێ بکەینەوە. گەواھێنانەوە-ش نازانم گونجاو بێ یان نا. گەوا کە کوردی نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٩:٠٤، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: {{وب|Aza}} نازانم چۆناوچۆن ئاماژە و بیرخستنەوە وەک یەکن! تۆ کە بە کەسێک بڵێی سەرچاوە بۆ وتارەکەت زیاد بکە، دەڵێی ئاماژەی پێ بدە یان بیری بخەوە؟ ئەوەتا لە ٢٠٠٩ [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] دروست کراوە. دواتر لەبەر کورتییەکەشی ئاماژە شتێکی جوانە. گەواھێنانەوەش شتێکی جوان نییە و وەک بیرخستنەوەکە وایە. دەزانم بەڵگەھێنانەوە ڕەنگە باشتر مانای cite بدات، بەڵام ھێشتا دوورودرێژە و باش نییە. وەختی خۆی کاک [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە شوێنێک ئاماژەی نووسیبوو. بزانین ئەو چی دەڵێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:١٥، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::::ئەمانە ئەڵێم با تۆزێ بابەتەکە ڕوون بێتەوە و بەشکەم کەسێ پێشنیارێک بگاتە زەینی. citation جۆرێ reference -ە. refer پیت بە پیت کە سەیری بکەی واتە «بردنەوە»، ھەر fer ھاوڕیشەی وشەی «بردن» -ە. reference واتە «بردنەوە بۆ سەرچاوە». cite -یش ھاوڕیشەی وشەی «چوون»ی کوردی و «شدن»ی فارسییە. مەبەست لە citation «چوون بۆ سەرچاوە» -یە. بۆیە ھەم reference و ھەم citation چەشنێ «ئاماژە»ی تیایە. ھەر دوو ئاماژە بە سەرچاوە دەکەن، ئەمانبەنەوە یا ئەمانگەڕێننەوە بۆ سەرچاوە. بەڵام ئەگەر ئەم ئاماژەدانە لە ناو دڵی دەقەکەدا بێ پێی ئەڵێن citation، ئەگەر لە کۆتاییی دەقەکەدا بێ پێی ئەڵێن reference. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
=== دەم باش ===
کاتێک دەچیتە سەر پەڕەی وتووێژیش و بەشی نوێ لێ دەدەی، دیفاڵت نووسراوە دەمباش، کە بەپێی ئەوەیکە خۆی ڕستەیەکە دەبێت جودا بکرێتەوە و دەم باش بنووسرێت؛ تا ڕای هاوڕێیانیش چی بێت.. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ٠٠:٠٣، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:ڕاستە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:٢٦، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:: {{کرا}} – سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٢:١٢، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
=== ناوبڕ یان قەدبڕ؟ ===
لە ویکیپیدیا بۆ وشەی «Shortcut»، وشەی «ناوبڕ» دانراوە، کە ڕێک فارسییەکەیە و، نە لە کوردی بەو مانایە دێ و نە کەسانێکی زۆریش بەکاری دێنن. لە کوردیدا ئەمە پێی دەوترێت «قەدبڕ». ناوبڕ لە ئێستادا وەک ھاوواتای وچان بەکاردێت کە لە بەرنامە تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیییەکاندا زۆر بەکارھاتووە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::[https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%82%DB%95%D8%AF%D8%A8%DA%95&f=0 قەدبڕ] تەواوە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١١:١٩، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::: سپاس کاک ئازا! کاک {{وب|Épine}} پێم وا بێت جارێک تۆ وتت ناوبڕ تەواوە. گەر قسەت نییە، پێم وا بێت گۆڕینەکە بکەین باشە. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢١:١٤، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: دەستتان خۆش بۆ دۆزینەوەی وشە تەواوەکە. هیچ لێدوانێکم نییە.—◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢١:٣٤، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::: {{کرا}} – سپاس بۆ ھەردووکتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٥٧، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] نەکرێتە ئەرشیڤ؟ [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ١٩:٢٣، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
== The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open ==
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hi everyone,
The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:
* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]
If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].
Best,
Movement Strategy and Governance
''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''<br /><section end="announcement-content" />
[[User:MNadzikiewicz_(WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]]
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23708360 -->
== Opportunities open for the Ombuds commission and the Case Review Committee ==
<section begin="announcement-content" />
<div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;">
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''
</div>
Hi everyone! The Ombuds commission (OC) and the Case Review Committee (CRC) are looking for members. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to do so. There is more information below about the opportunity and the skills that are needed.
'''About the Ombuds commission'''
The Ombuds commission (OC) works on all Wikimedia projects to investigate complaints about violations of the privacy policy, especially in use of [[m:Special:MyLanguage/CheckUser policy|CheckUser]] and [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|Oversight]] (also known as Suppression) tools. The Commission mediates between the parties of the investigation and, when violations of the policies are identified, advises the Wikimedia Foundation on best handling. They may also assist the General Counsel, the Chief Executive Officer, or the Board of Trustees of the Foundation in these investigations when legally necessary. For more on the OC's duties and roles, '''[[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|see Ombuds commission on Meta-Wiki]]'''.
Volunteers serving in this role should be experienced Wikimedians, active on any project, who have previously used the CheckUser/Oversight tools OR who have the technical ability to understand these tools and the willingness to learn them. They must be able to communicate in English, the common language of the commission. They are expected to be able to engage neutrally in investigating these concerns and to know when to recuse when other roles and relationships may cause conflict. Commissioners will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year).
'''About the Case Review Committee'''
The Case Review Committee (CRC) reviews appeals of eligible Trust & Safety office actions. The CRC is a critical layer of oversight to ensure that Wikimedia Foundation office actions are fair and unbiased. They also make sure the Wikimedia Foundation doesn’t overstep established practices or boundaries. For more about the role, '''[[m:Special:MyLanguage/Case Review Committee|see Case Review Committee on Meta-Wiki]]'''.
We are looking for current or former functionaries and experienced volunteers with an interest in joining this group. Applicants must be fluent in English (additional languages are a strong plus) and willing to abide by the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee/Charter|terms of the Committee charter]]. If the work resonates and you qualify, please apply. Committee members will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year).
'''Applying to join either of these groups'''
Members are required to sign the [[m:Special:MyLanguage/Confidentiality agreement for nonpublic information|Confidentiality agreement for nonpublic information]] and must be willing to comply with the appropriate Wikimedia Foundation board policies (such as the [[m:Special:MyLanguage/Access to nonpublic information policy|access to non-public information policy]] and the [[foundation:Special:MyLanguage/Privacy policy|Foundation privacy policy]]). These positions requires a high degree of discretion and trust. Members must also be over 18 years of age.
'''If you are interested in serving in either capacity listed above,''' please write in English to the Trust and Safety team at ca[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the OC) or to the Legal Team at legal[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the CRC) with information about:
* Your primary projects
* Languages you speak/write
* Any experience you have serving on committees, whether movement or non-movement
* Your thoughts on what you could bring to the OC or CRC if appointed
* Any experience you have with the Checkuser or Oversight tools (OC only)
* Any other information you think is relevant
'''The deadline for applications is 31 December 2022 in any timezone.'''
Please feel free to pass this invitation along to any users who you think may be qualified and interested. Thank you!
On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" />
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23914777 -->
== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==
Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Zabe@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&oldid=24501599 -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
</div>
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
</div>:
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:CKoerner (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 -->
== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==
''Apologies for writing in English.''
The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.
* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.
We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 -->
== Looking for your Input: Invitation to interview on using Wikidata in other projects ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''
Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br>
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''
The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.
For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&oldid=26048136 -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Sub-referencing"/>
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].
'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]].
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.
Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
<section end="Sub-referencing"/>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johannes Richter (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 -->
== ئینسایکڵۆپیدیا وشەیەکی کوردی نیه! ==
{{لێدوانی کۆمەڵگە}}
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٣٨، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٥٠٥٧٣٠٨٠}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
دروود ، سەرنجی هەمیشەم بۆ ماوەی ڕابردوو لەکاتی پەڕەکردن لەم ماڵپەرە
، ڕستەی (ویکیپیدیا ، ئینسایکڵۆپیدیای زانیاری) کە وشەیەی کوردی نیە 'ئینسایکڵۆپیدیا'
ئامانجی ئەم بابەتە هاندانه بۆ بەکارهێنانی وشانی پەتی وە گەڕان بەدوایاندا ، یاخود ڕێکخستنیان
هەر لەبەر ئەو هۆکارەش
داوای ئەوە دەکەم چاوێک بەسەر بابەتی نازناوی ویکیپیدیای بگۆڕدرێت بۆ
(ویکیپیدیا ، زانستنامەی زانیاری)
زانستنامە وشەیەکی هاوواتای وشەی encyclopediaـیە ، بەپێی فەرهەنگی کوردی کوردستانیکا ، زۆر سوپاس بۆ کاتتان [[تایبەت:بەشدارییەکان/169.224.64.205|169.224.64.205]] ١٣:١١، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:{{وب|Aza|Calak|Gejeluk|Pirehelokan}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٣:٤٥، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::سپاس بۆ بانگکردنەکەتان. پێشتر زانستنامە بوو. دوایی کرا بە ئینسایکلۆپیدیا. فەرقیان نیە بۆ من. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٥٥، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:ھەرچەنە بانگھێشت نەکراوم، بەس وەکو ڕای خۆم لەگەڵ '''زانستنامە'''م. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:: زۆر سپاس بۆ لێدوانەکانتان! ویستم قسەی تێدا نەکەم، بەڵام ڕاستی منیش دەڵێم تا بۆمان بکرێ با لە وشەی غەیرە کوردی کەڵک وەرنەگرین؛ چەندین شێوازی نووسینیان ھەیە و ھەر کەسە و بە جۆرێ دەنووسێ. من ئاگام لە وتووێژی کۆن نییە و نازانم بۆچی گۆڕدراوە، بەڵام ئەگەر لاری نەبێ، با بکرێتەوە بە ''زانستنامە''. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:١٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]، ئەگەر ڕایەکی ترتان نییە، ئەیگۆڕین بە '''زانستنامە'''. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٥٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئینسایکلۆپیدیا باشە، زانستنامەش دەبێ. دژایەتیم نییە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٠٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::منیش پێم وایە بکرێتە زانستنامە باشترە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٣١، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] منیش وشەی کوردیم پێ باشترە، بەڵام نازانم زانستنامە گونجاوە یان نا. '''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٢١:٣٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] لە ویکیپیدیای فارسیدا وشەی دانشنامەیان بەکارھێناوە کە وەک زانستنامە کوردییەکەی خۆمانە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::ئەگەر وشەیەکی ترت لە خەیاڵە، ئەتوانی پێشنیاری کەی و گەر نییە، ئەیکەینەوە بە '''زانستنامە'''. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٢:٣٠، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ھیچ وشەیەکی تر شک نابەم. ئەگەر پێشنیاری تر نەبوو، با زانستنامە بێت. '''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:١٠، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] کەس ڕای پێچەوانەی نییە و ھەموویان پێیان باشە. پێم وایە ئەونە بەسە کە وەستاوین، پێشنیار ئەکەم لۆگۆکەی ویکیپیدیا بگۆڕین بۆ ئەو لۆگۆیەی کە وشەی زانستنامە تیایە. ھەر لێرە پێشنیاری ئەکەم تۆ چی ئەڵێی؟ [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٠:٤٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] گۆڕینی ئەم وشە ھەندێ ئیشی دەوێ و بۆیە باشترە پەلەشی لێ نەکرێ. ئێمە نازانین ھۆکاری گۆڕینی چی بووە و بۆ ئەوەشی کەس گلەیی نەکات، باشترە تا ھەفتەیە بابەتەکە بە کراوەیی بمێنێتەوە. @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ھۆکاری گۆڕینەکەی چی بووە ئەگەر بزانی؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١١:٣٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::دواخستنی بەباش نازانم بەس کە یەکلا بۆوە پێشنیاری لۆگە تازە ئەکەم. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٢:٣٩، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::{{وب|Aram}} بەتەواوی بیرم نایە بۆ گۆڕا. بەڵام ئەگەر بمەوێ ڕەخنەی زانستنامە بکەم، زانست بە مەعنای سایەنس شتێکی زۆر بەرتەسکە. فرەیەک لەو شتانەی لە ئیینسایکلۆپیدیایەکدایە سایەنس نین وەک ژیاننامە و مێژوو و... بۆیە وشەکەی پڕبەپێست نیە، بەڵام من دژایەتیشم لەگەڵی نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٣٠، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئەوەش قسەیەکە بۆ خۆی. تێدا مان زۆر ناخۆشە! :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٥، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::::مادەم تا ئێستا ھیچ دژێک نییە، ئەتوانین بیگۆڕین بۆ زانستنامە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٩:٤٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە دژ نییە، بەڵام وەک خۆم ئەو لێدوانەی کۆتاییی Pirehelokan، کەمێ بۆچوونمی گۆڕی. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::ئاخ ببوورە Pirehelokan، ویستم بانگی @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] بکەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::Pirehelokanش کێشەی نییە بگۆڕێ بۆ زانستنامە، قسەکەی تەنیا ڕەخنەیە بوو کە وشەیەکی پڕ بەپێست نییە بەرامبەری. ئەگەر ئاواش بێ لە ئینسایکڵۆپیدیا باشترە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
@[[ب:Pirehelokan|Pirehelokan]]: ئەی '''زانیارینامە''' چۆنە؟ لە {{بەستەری سادە|١=https://lex.vejin.net/ck/def/zkurd-IT/encyclopedia|٢=فەرھەنگی تەکنۆلۆژیای زانیاریش}} ھاتووە. وشەیەکی گونجاو و فراونترە لە زانستامە، کە زانیاریی مێژوویی و ژیاننامە و زانستیش ئەگرێتەوە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:١٢، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] و @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]. ئەگەر کۆدەنگی لەسەر گۆڕینی ئیسنایکلۆپیدیا ھەیە، تکایە تا زووترە با دەست بە گۆڕینی بکرێ. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::{{وب|Zemen}} تا ئێستا ھیچ دژێک نییە لەسەر گۆڕینی ناوەکە. منیش چاوەڕێی ئەو بەڕێزانەم کە وتووێژیان کردووە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٤٥، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] وەک لە سەرەوە وتم لێدوانەکەی پیرەھەڵۆ کەمێک بۆچوونمی گۆڕی. باشترە بەکارھێنەری زیاتر بەشداریی تێدا بکەن تا بە ئاکامێکی باشتر بگەین. وشەکە لە زۆر شوێن بە کار براوە و ئێستا بیگۆڕین و دواتر شتێک ڕوو بدات تا وەک خۆی لێ بکەینەوە شتێکی ناخۆشە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٣٦، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئاسایییە وشەکە دەقاودەق ھەموو ماناکان لەخۆ نەگرێت. ئێمە کە دەڵێین دارتاش، خۆ کابرا ھەر دار ناتاشێ، ھەموو ئەو کارانە ئەنجام دەدات کە پەیوەندی بە دار و تەختەوە ھەیە. گەر ئەمەش پەسەند نەبوو، من لەگەڵ '''زانیارینامە''' دەبم. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٤:٥٨، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] لە کردنی ئەم ئیشە ڕاڕام. دەبێت بەکارھێنەری زیاتر قسەی تێدا بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٥٧، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
{{وب|Aram|Pirehelokan|Gejeluk|Calak|Zemen|Hivja|Aza|-Haryad }}سەلامێکی گەرم و گوڕ لە بەڕێزان. تەواوی بیر و ڕایەکانتانم خێندەوە وابزانم لەبەر ئەوە لەسەر گۆڕینی بۆ زانستنامە ڕاوەستاون کە بەکارهێنەری زیاتر قسەی تێدا بکەن کە بە ڕای من نەدەبا ڕاوەستابان. ئەمن چووکەی هەمووتانم ئەما ئەگەر ئەمن وەکوو قسەی ئاخیر و سەرەکی قەبووڵ بکەن و لەوەی زیاتر لێی ڕانەوەستن زۆر باش دەبێ چونکە کەس دژی بەکارهێنانی ووشەی ڕەسەنی زمانی خۆی نێ. لەنێو کۆمێنتەکاندا کاکە هەڵۆ کوتبوی «زانست بە مەعنای سایەنس شتێکی زۆر بەرتەسکە. فرەیەک لەو شتانەی لە ئیینسایکلۆپیدیایەکدایە سایەنس نین وەک ژیاننامە و مێژوو و... بۆیە وشەکەی پڕبەپێست نیە»، ئازیزان هەڵسەنگاندنی زمان کوردی و ئینگلیزی لەگەڵ یێک زۆر هەڵەیە چونکە ووشەیەک وەکوو زانستنامە کە لە کوردی دا ووشەیەکی ڕەسەن و پڕئێنێرژیە لە ئینگلیزی دا وا نیە، ویکیپیدیای فارسیش گوێی نەداوەتە ئەو شتانە و ڕاست چ ووشەیەک بە زمانی خۆیان مانا و مەفهوومی زۆر هەیە ئەویان داناوە('''دانشنامە'''، کە دەبێتە هەمان زانستنامەی مە). یێک نموونە بۆوەیکە نابێ کوردی لەگەڵ ئینگلیزی هەڵسەنگێنین: ڕەستەی «I was reading a book last night» بە فارسی دەبێتە «دیشب داشتم کتاب میخوندم»، ئەو ڕەستەیە گوزەشتەی ئیستمراریە، بەڵام بە کوردی دەبێتە چی؟! نابێتە هیچ چونکە ئەسلەن لە کوردی دا شتی وامان نە، ئەگەر وەریگێڕینەوە دەبێتە «دوێنێ شەوێ هەمبوو کتێبم دخێندەوە» مانای هیچ نادا، کەواتە بەعزە ووشە و ڕەستەیەک لە زمانێکدا تایبەت بەو زمانەیە و ئەو مانایەی کە لەو زمانە دایە شایەد لە زمانێکی دی دا نەبێ. کاکە زەمەنیش دانی بە زانیارینامە دانابوو، زانیارینامە وەکوو زانستنامە وەکی باشووری دەڵێ فەڕمی نیە و باشترین ووشە هەمان زانستنامەیە. بە سوپاسەوە [[بەکارھێنەر:Cizr|<span style="color:#00BAAE">'''سينا'''</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|<span style="color:#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></span>]] ١٨:٠٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
@[[User:Tessla|Tessla]] بەڕێز هۆگر جێگات لێرە خاڵیە تکایە جەنابیشت ڕای خۆت بنووسە. سوپاس [[بەکارھێنەر:Cizr|<span style="color:#00BAAE">'''سينا'''</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|<span style="color:#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></span>]] ٢١:٢١، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
:سڵاو لە هەمووان هەرچەندە بانگێشت نەکراوم، بەڵام بینیم وتم با زانیاری خۆم دەربارەی بڵێم، هەندێک گەڕانم کرد، بۆچیوونی ئێوە دەربارەی زانیاری نامە ڕاستە، بەڵام بەپێی سیستەمی ڕاستی کە شاعیرانی کورد و پڕۆفیسۆرانی کورد لەبواری زانیاریدا و وەک خۆم لە کتێبخانەم و دەمەوێت پێتان بڵێم چۆن کار لەسەر ئینسکۆپیدیا دەکەین، لای ئێمە کتێبێک وەک ئینسکۆلۆپیدیا دەچێتە بەشی ٠٠٠ واتا ئەمە دەکەوێتە بواری گشتی، لێرەوە دەمەوێت بپیرسم لەڕاستی وشەی نامە کە دەینێن بە کۆتای وشەی زانیاری بەواتای چی دێت وشەیەکە بۆ کردنی شتەکان گشتی یاخود تایبەتە بە بواری ئەدەن، گەر تایبەتبێت بە بواری ئەدەب ئەوکاتە ئێمە لە کتێبخانە وەک ٨٠٠ کاری لەگەڵ دەکەین و لە بواری گشتی دەردەچێت، ئێ ویکیپیدیاش گشتییە، من وەک خۆم واتاکەی نازانم و بەکاریشم نەهێناوە، لە عەرەبیدا پێیدەڵێن ناوەندی زانیاری یاخود تۆڕی زانیاری، گەر بزانین پاشگری نامە بەواتای چی دێت ئەو کاتە دەتوانین بەکاریبهێنین، سوپاس.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٦، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== دانانی بۆردی یوزەرگرووپی کوردی ==
سڵاو و ڕێز، [[ڕێکخراوی ویکیمیدیا]] داوای لە [[m:Kurdish_Wikimedians_User_Group|یوزەرگرووپی کوردی]] کردووە کە بۆردێک دابمەزرێنێت بۆ بەڕێوەبردنی یوزەر گرووپەکە. ئەوە مەرجێکە بۆ ئەوەی لە داهاتوودا بتوانین پشتگیریی دارایی باشتر بەدەستبهێنین. هەرکەسێک حەزدەکات کە خۆی بپاڵێوێت ئەوا لێرە ویستی خۆی ئاشکرا بکات بۆ ئەوەی ئەگەر ژمارەی داواکارییەکان زۆربێت ئەوا بچێتە بواری هەڵبژاردنەوە.
بۆ ئەم خۆپاڵاوتنە چەند مەرجێک هەیە
# پێویستە کەسەکە چالاکانە بتوانێت دەربکەوێت لە بۆنە و چالاکییەکانی یووزەرگرووپەکە و هەروەها کاتی هەبێت بۆ ڕێکخستنیان.
# زمانی ئینگلیزی بزانێت چونکە پێویستە بەشداربێت لە وتووێژ و کۆبوونەوەکانی ئۆنلاین لەگەڵ ڕێکخراوی ویکیمیدیا.
# ئامادەیی هەبێت کە لە پڕۆسەی داواکردنی پشتگیریی دارایی بەشداربێت (زمانی ئینگلیزی).
# کەسەکە چالاک بێت و هەژماری ویکیپیدیای لانی کەم کۆنتر بێت لە ٣ ساڵ.
'''تێبینی گرنگ:''' کاری بۆردەکە خۆبەخشانەیە و دەستەی بۆردەکە هیچ پشتگیرییەکی دارایی وەرناگرن.
[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سلاو لە تۆش کارێکى باشە بەھیواى بەردەوامى پرۆژە و پێشبرکێکان .بەھۆى ئەو دوو پێشبرکییە وتارەکان تا ئاستێکى باش پێشکەوتن.کە ئەگەر ئەوە نەبوایە باوەرناکەم وا پەریان پێ بدرایە.من پێشنیارى خۆم نارد بۆ گروپەکە سەبارەت بە پێدبرکێى ساڵانە لە بوارێکى دیاریکراو. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢١:٠٧، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو و زۆر سپاس بۆ بەڕێزتان، بەڕێزتان لەگەڵ خاتوو شەوین مێژوویەکی زۆر باش و سەرکەوتووتان هەبووە لەو یووزەر-گرووپەکەدا و ھەر شایەنی خۆشتانە، هەروەها هیوادارم ئەگەر کەسانی تریش مەرجەکان لەخۆ دەگرن بێتە ناو بۆردەکەوە. هەر شتێک بوو ئێمە وەک هاوکار لە خزمەتداین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٣٢، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
:::بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]، @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، @[[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ئەگەر خوازیارن و کاتتان هەیە دەتوانن ببن بەشێک لە بۆردی یوزەرگرووپەکە و خۆتان هەڵبژێرن. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٤٤، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
:دەستان خۆش [[بەکارھێنەر:موحەممەد نادم|موحەممەد نادم]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:موحەممەد نادم|لێدوان]]) ١٠:٠١، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
=== خۆپاڵاواتن ===
لە خوارەوە ناوی بەکارهێنەریت بنووسە ئەگەر ئارەزوومەندیت.
*[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:٣٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٤٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
* [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ravan|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ravan|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ٠٦:٣٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== هوزي گيژ ==
[[Https//hozi.gizh.com|هوزي گيژ]] [[بەکارھێنەر:Bahamnd|Bahamnd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bahamnd|لێدوان]]) ٢٣:٤٦، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] ١٥:١٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٤٢، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 -->
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
oetwd4vl41e4nus8w2kh847utl0slb0
نەورۆز، قادرکەرەم
0
152987
1684248
1649578
2026-10-09T07:36:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684248
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی = نەورۆز
| ناوی_خۆماڵی = Nawroz
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە =300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان =
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قادرکەرەم]]
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرجەمی ڕووبەر کم =
| بەرزایی_بە_م = 326
| دانیشتووان_لە =
|ژمارەی_دانیشتووان =
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە =}}
'''نەورۆز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قادرکەرەم]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەورۆز''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تاوێربەرز]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[داربەسەرە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پاریاوڵە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تەپەسەوز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== مێژوو ==
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
* [[نەورۆز]]
{{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
pxavyjjbcntzmcdkdcub9bldvi9po2x
بیۆند میت
0
153588
1683951
1681331
2026-10-08T20:39:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683951
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''بیۆند میت''' (بە کوردی: لە پشت گۆشتەوە) کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنەری گۆشتی ڕووەکییە، کە [[جێگرەوەی گۆشت]] بەرھەم دێنێت. کۆمپانیاکە لە ساڵی ٢٠٠٩وە لەلایەن ئیتن براونەوە دامەزراوە. بەرھەمەکانی بیۆند میت لە ساڵی ٢٠١٣ لە سوپەرمارکێتەکانی "ھۆڵ فوودز"ەوە دەست بە فرۆشتنیان کرا.<ref name="Foster2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.popsci.com/article/science/can-artificial-meat-save-world|سەردێڕ=Can Artificial Meat Save the World|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Popular Science|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٤|نووسەر=Tom Foster}}</ref><ref name="Flanagan2014">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.com/fake-chicken-beef-meat-from-plants-2014-7|سەردێڕ=This Fake Meat Is So Good It Fooled Whole Foods Customers For 3 Days|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Business Insider|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٤|نووسەر=Flanagan, Graham}}</ref><ref name="Strickland2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.inc.com/julie-strickland/ethan-brown-beyond-meat-wired-conference.html|سەردێڕ=Fake Meat for the Masses?|دوایین=Strickland|یەکەم=Julie|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Inc|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190506105222/https://www.inc.com/julie-strickland/ethan-brown-beyond-meat-wired-conference.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئایاری ٢٠١٦، یەکەم بێرگەری ڕووەکی خستە بازاڕەوە کە لە پاڵ گۆشتدا بفرۆشرێت. بەرھەمەکانی کۆمپانیاکە لە مارکێت و رێستۆرانتە جیھانییەکان بڵاوبوونەتەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کەنەدا، ئەورووپا (ئیتالیا و شانشینی یەکگرتوو) لەگەڵ ئیسرایل. کۆمپانیاکە بەرھەمیان بۆ جێگرتنەوەی گۆشتی مریشک و مانگا و بەراز ھەیە. بەرھەمەکانی کۆمپانیاکە ھەموویان [[ڤیگنیزم|ڤیگنن]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Beyond Meat}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|کالیفۆڕنیا|خۆراک}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:ڤیگنیزم]]
[[پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧]]
[[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنان کە بنکەکەی لە لۆس ئەنجلۆسی گەورەیە]]
[[پۆل:جێگرەوەکانی گۆشت]]
s30414tbrc6il77w9iwcv8g859vj8mh
نەزیر عومەر
0
154333
1684197
1446158
2026-10-09T04:36:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1684197
wikitext
text/x-wiki
{{کەسایەتی
| ناو = نەزیز عومەر
| وێنە =
| قەبارەی وێنە = 200px
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی مردن = ٢٥ ھەتا ٢٨ی تەمممووزی ١٩٩٣
| شوێنی مردن =
| ھۆکاری مردن = کوشتن
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =
| نیشتەجێ =
| نەتەوە = کورد
| ناوەکانی تر =
| نەژاد =
| شارومەندێتی =
| ڕادەی خوێندەواری =
| دایەن =
| پیشە = چالاکوانی شۆڕشگێری کۆمۆنیست، ئەندازیاری کشتوکاڵ
| ساڵانی چالاکی =
| خاوەنکار =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| باڵا =
| کێش =
| ناسراو بە ھۆی =
| سەرناو =
| وادە =
| پێشوو =
| جێگر =
| حیزب =
| بەرانبەرەکان =
| ئایین =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| دایک و باوک =
| خزمەکان =
| پەیوەندییەکان =
| خەڵاتەکان =
|واژوو =
| ماڵپەڕ =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەزیر عومەر عەلی''' ناسراو بە '''ئارام''' (١٩٦٤ لە سمێڵ - ٢٥ ھەتا ٢٨ی تەممووزی ١٩٩٣) چالاکێکی سیاسیی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیستی]] [[کورد]] بوو کە لە لایەن کەسانێکی نەناسراو ڕفێندراو و کوژراو. کوژرانی نەزیر عومەر بە دوای تیرۆرەکانی گوماناویی دیکە لە شاری دھۆک بوو و بەر لە ئەو ڕووداوە، لانیکەم [[ڕەئووف ئاکرەیی]]، [[لازار میخۆ حەننا]]، [[فرانسیس یووسف تۆما]] و [[قەیس محەممەد ئەحمەد]] کوژرابوون. تا بە ئێستاکە بکوژی ھیچ کامیان نەناسراوەتەوە.<ref name="کوردستانپۆست ١">[http://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=78678&authorid=13254 کوردستانپۆست: ''لە ٢٣یەمین سالیادی تیرۆری رەئوف ئاکرەیی دا، ئەو جەلادەی بادینان بناسن''، نووسینی قادر نادر، نووسراو لە ٢٤ی ئایاری ٢٠١٦؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200705044832/http://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=78678&authorid=13254 |date= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ }} سەردان لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٠.</ref>
== ژیان ==
نەزیر عومەر لە ساڵی ١٩٦٤ لە شاری [[سمێڵ]] لە بنەماڵەیەکی کرێکار لە دایک بوو. بەدوای تەواوکردنی پەروەردەیی گشتی چوو بۆ [[زانکۆی مووسڵ]] و لە کۆلێژی کشتۆکاڵ لە ساڵی ١٩٩٠ بڕوانامەی وەرگرت.<ref name="ئاشتی ١">[http://ashte.org/index/?p=5950 سایتی ئاشتی: ''لە ساڵرۆژی تیرۆرکردنی نەزیر عمر''، نووسراو لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٧؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170802185838/http://ashte.org/index/?p=5950 |date= ٢ی ئابی ٢٠١٧}} سەردان لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١٩.</ref>
لە ساڵی ١٩٨٨ لەو کاتە کە خوێندکاری زانکۆی مووسڵ بوو دەستی کرد بە چالاکیی سیاسی و لەگەڵ چەند ھەڤالێکی تریدا مەکۆیەکیان بە ناوی [[ھاوکاریی کرێکاران]] (التضامن العمال) دامەزراند و دەستیان کرد بە چالاکیی سیاسی دژ بە ڕەژیمی [[بەعس]].<ref name="ئاشتی ١"/>
نەزیر عومەر لە ساڵی ١٩٨٩ لە گەڵ [[رێکخراوی رەوتی کۆمۆنیست]] و وەکوو ئەندامی ئەم ڕێکخراوە لە بادینان و مووسڵ چالاک بوو. کاتێک کە یەکێتی بێکاران دامەزرا، نەزیر عومەریش بوو بە یەکێک لە ئەندامانی ئەم یەکێتی و بەتایبەت لە ناوچەی بادینان لەپێناوی سەراسەری کردنی خەبات دەکرد.<ref name="ئاشتی ١"/>
== زیندان و لێپرسی ==
لە ساڵی ١٩٩١ بنکەی ڕێکخراوی ڕەوتی کۆمۆنیست لەشاری زاخۆ داخراو و نەزیر عومەریش بە ماوەی یەک ڕۆژ دەستبەسەر کراو.<ref name="ئاشتی ١"/> لە ڕۆژی ٥ی ئابی ١٩٩١ لە لایەن [[بەرەی کوردستانی]]ی شاری سمێڵ پێ ڕادەگەیێندرێت کە دەبێت دەست لە چالاکیی کۆمۆنیستی و کرێکاری بکیشێت.<ref name="١٧ی شوبات ١">[http://www.17shubat.com/index.php/ku/karwchalaky/terrorysyasy/28-kurdish/2015-06-22-11-16-43/533-2016-05-31-11-06-23 ماڵپەڕی ١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ: ''نەزیر عمر چۆن تیرۆر کرا و تەرمەکەیان سوتاند؟''، نووسراو لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٦؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190529234328/http://www.17shubat.com/index.php/ku/karwchalaky/terrorysyasy/28-kurdish/2015-06-22-11-16-43/533-2016-05-31-11-06-23 |date=٢٩ی ئایاری ٢٠١٩}} سەردان لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١٩.</ref> لە ڕۆژی ٨ی ئازاری ١٩٩٣ لە لایەن بەڕیوەبەرایەتیی ئاسایشی شاری سمێڵ بانگ دەکرێت و بەڕیوەبەری ئاسایش بە ناوی [[سەربەست باپیر]] لێپپرسی لێ دەکات.<ref name="١٧ی شوبات ١"/> دیسانەوە لە ڕۆژی ٢٣ی نیسانی ئەو ساڵە لەلایەن ئاسایشی سمێڵ بانگ دەکرێت و جێگری ئاسایش بە ناوی [[عەبدوسەتتار حەسەن]] لێپرسی لی دەکات و وەستۆ لێ دەگریتەوە کە لە چالاکیی سیاسی و کۆمۆنیستی واز بھینێت.<ref name="١٧ی شوبات ١"/>
== ھەڕەشە بە تیرۆر ==
چالاکانی مافی مرۆڤ دەڵێن چەند جار ھەڕەشە بە گیانی نەزیر عومەر کراوە و کاسانێکی چەکدار چوونەتەوە سەر ماڵەکەی بۆ تیرۆرکردنی. لە دوایین جاریش کەسێک لە ئەندامانی ئاسایش بە ناوی [[فەرەج جوندی]] کە ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] بووە ھەڕەشەی کوشتنی کردووەتەوە.<ref name="١٧ی شوبات ١"/>
== کوشتن ==
نەزیر عومەر لە ڕۆژی ٢٥ی تەمممووزی ١٩٩٣ لە لایەن چەند چەکدارێکی نەناسراو ڕفێندراو. لە ڕۆژی ٢٨ی تەممووزی ئەو ساڵە تەرمەکەی دۆزراو کە سوتێندراوبوو. بکۆژەکەی نەزیر عومەر قەد دەستگیر نەکراو.<ref name="ئاشتی ١"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:کوردە تیرۆرکراوەکان]]
[[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:سۆشیالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان]]
[[پۆل:مارکسیستە کوردەکان]]
10tz84dfjkysq9dzh7mg8qr65ek1pxg
داڕێژە:Infobox criminal
10
154978
1684319
624712
2026-10-09T10:35:14Z
Bilalinfo
57400
1684319
wikitext
text/x-wiki
سۈرەتتىكى كودنى سورانى كۇردچىسىدىكى سۆزلەرگە تەرجىمە قىلىپ، ۋىكىپېدىيە قېلىپىغا ماسلاشتۇرۇپ تەرجىمە قىلىپ بەردىم.
```wikitext
<includeonly>{{Infobox person
| child = {{{child|}}}
| honorific_prefix = {{{honorific_prefix|}}}
| name = {{{name|{{{subject_name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}
| honorific_suffix = {{{honorific_suffix|}}}
| native_name = {{{native_name|}}}
| native_name_lang = {{{native_name_lang|}}}
| image = {{{image|{{{image_name|}}}}}}
| image_size = {{{image_size|{{{image size|{{{imagesize|}}}}}}}}}
| image_upright = {{{image_upright|1}}}
| alt = {{{alt|{{{image_alt|}}}}}}
| caption = {{{caption|{{{image_caption|{{{image caption|}}}}}}}}}
| birth_name = {{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}
| birth_date = {{{birth_date|}}}
| birth_place = {{{birth_place|}}}
| baptised = {{{baptised|}}}
| disappeared_date = {{{disappeared_date|}}}
| disappeared_place = {{{disappeared_place|}}}
| disappeared_status = {{{disappeared_status|{{{status|}}}}}}
| death_date = {{{death_date|}}}
| death_place = {{{death_place|}}}
| death_cause = {{{death_cause|{{{death cause|{{{cause|}}}}}}}}}
| body_discovered = {{{body_discovered|{{{body discovered|}}}}}}
| resting_place = {{{resting_place|{{{resting place|{{{restingplace|}}}}}}}}}
| resting_place_coordinates = {{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}
| monuments = {{{monuments|}}}
| residence = {{{residence|}}}
| nationality = {{{nationality|}}}
| other_names = {{{other_names|{{{other names|{{{othername|{{{alias|}}}}}}}}}}}}
| citizenship = {{{citizenship|}}}
| education = {{{education|}}}
| alma_mater = {{{alma_mater|{{{alma mater|}}}}}}
| occupation = {{{occupation|}}}
| years_active = {{{years_active|{{{years active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}
| employer = {{{employer|}}}
| organization = {{{organization|{{{organizations|}}}}}}
| agent = {{{agent|}}}
| known_for = {{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}
| notable_works = {{{notable_works|}}}
| style = {{{style|}}}
| home_town = {{{home_town|{{{home town|}}}}}}
| salary = {{{salary|}}}
| net_worth = {{{net_worth|{{{net worth|{{{networth|}}}}}}}}}
| height = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{Convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{Infobox person/height|{{{height|}}}}}}}
| weight = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{Convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}}
| television = {{{television|}}}
| title = {{{title|}}}
| term = {{{term|}}}
| predecessor = {{{predecessor|}}}
| successor = {{{successor|}}}
| party = {{{party|}}}
| movement = {{{movement|}}}
| opponents = {{{opponents|}}}
| boards = {{{boards|}}}
| denomination = {{{denomination|}}}
| judicial_status = {{{judicial_status|{{{judicial status|}}}}}}
| criminal_status = {{{criminal_status|{{{criminal status|{{{conviction_status|{{{conviction status|}}}}}}}}}}}}
| spouse = {{{spouse|}}}
| children = {{{children|}}}
| parents = {{{parents|}}}
| relatives = {{{relatives|}}}
| callsign = {{{callsign|}}}
| awards = {{{awards|}}}
| signature = {{{signature|}}}
| signature_alt = {{{signature_alt|}}}
| signature_size = {{{signature_size|}}}
| nocat_wdimage = {{{nocat_wdimage|}}}
| module =
{{Infobox |child=yes
| label1 = وەفاداری
| data1 = {{{allegiance|}}}
| label2 = هۆکار
| data2 = {{{motive|}}}
| label3 = {{nowrap|[[تاوانبارکردن|تاوانبارکردن(ەکان)]]}}
| data3 = {{{conviction|}}}
| label4 = تۆمەتی تاوانکاری
| data4 = {{if empty|{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}|{{{charge|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{trial|}}}|دادگاییکردن}}
| data5 = {{#ifexist:{{{trial|}}}|[[{{{trial}}}]] {{#if:{{{trial_start|}}}|({{{trial_start}}}{{#if:{{{trial_end|}}}|-{{{trial_end}}}}})}}}}
| label6 = {{#if:{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}{{{charge|}}}|سزا|سزای تاوانکاری}}
| data6 = {{if empty|{{{criminal_penalty|{{{criminal penalty|}}}}}}|{{{conviction_penalty|}}}|{{{penalty|}}}|{{{sentence|}}}}}
| label7 = {{longitem|بڕی پاداشت}}
| data7 = {{{reward_amount|}}}
| label8 = {{longitem|دۆخی دەستگیرکردن}}
| data8 = {{{capture_status|}}}
| label9 = {{longitem|داواکراو لەلایەن}}
| data9 = {{{wanted_by|}}}
| label10 = {{nowrap|شەریک(ەکان)}}
| data10 = {{{partners|}}}
| label11 = داواکراو لە
| data11 = {{{wanted_since|}}}
| label12 = {{longitem|ماوەی هەڵھاتن}}
| data12 = {{{time_at_large|}}}
| label13 = هەڵھاتوو
| data13 = {{{escaped|}}}
| label14 = کۆتایی هەڵھاتن
| data14 = {{{escape_end|}}}
| label15 = تێبینییەکان
| data15 = {{{comments|}}}
| header16 = {{#if:{{{victims|}}}{{{date|}}}{{{time|}}}{{{beginyear|}}}{{{country|}}}{{{states|}}}
{{{locations|}}}{{{targets|}}}{{{fatalities|}}}{{{injuries|}}}{{{weapon|}}}{{{weapons|}}} |دۆخی تاوانکاری}}
| label17 = قوربانییەکان
| data17 = {{{victims|}}}
| label18 = ڕێکەوت
| data18 = {{br separated entries|{{{date|}}}|{{{time|}}}}}
| label19 = {{longitem|ماوەی تاوانەکان}}
| data19 = {{#if:{{{beginyear|}}}|{{{beginyear}}}–{{{endyear|}}}}}
| label20 = وڵات
| data20 = {{{country|}}}
| label21 = {{nowrap|ھەرێم یان پارێزگا}}
| data21 = {{{states|}}}
| label22 = {{nowrap|شوێن(ەکان)}}
| data22 = {{{locations|}}}
| label23 = {{nowrap|ئامانج(ەکان)}}
| data23 = {{{targets|}}}
| label24 = کوژراوان
| data24 = {{{fatalities|}}}
| label25 = برینداران
| data25 = {{{injuries|}}}
| label26 = {{nowrap|{{#if:{{{weapon|}}}|چەک|چەکەکان}}}}
| data26 = {{#if:{{{weapon|}}}|{{{weapon|}}}|{{{weapons|}}}}}
| label27 = {{longitem|ڕێکەوتی دەستگیرکردن}}
| data27 = {{{apprehended|}}}
| label28 = بەندیخانە
| data28 = {{{imprisoned|}}}
}}
| module2 = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| website = {{{website|}}}
| footnotes = {{{footnotes|}}}
}}{{Main other|{{#if:{{{motive|}}} |[[Category:Pages using infobox criminal with motive parameter]]
}}{{#if:{{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}|[[Category:Pages using infobox criminal with known for parameter]]
}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox criminal with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox criminal]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alias | allegiance | alma mater | alma_mater | alt | apprehended | awards | beginyear | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | callsign | caption | capture_status | cause | charge | child | children | citizenship | comments | conviction | conviction status | conviction_penalty | conviction_status | country | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | date | death cause | death_cause | death_date | death_place | denomination | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | education | employer | endyear | escape_end | escaped | fatalities | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | honorific_prefix | honorific_suffix | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image_upright | imagesize | imprisoned | injuries | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | locations | misc | module | monuments | motive | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | nocat_wdimage | notable_works | occupation | opponents | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partners | party | penalty | predecessor | relatives | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | reward_amount | salary | sentence | signature | signature_alt | signature_size | spouse | states | status | style | subject_name | successor | targets | television | term | time | time_at_large | title | trial | trial_end | trial_start | victims | wanted_by | wanted_since | weapon | weapons | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | years active | years_active | yearsactive }}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}<templatedata>
{
"params": {},
"description": "داڕێژەیەک تایبەت بە ژیاننامەی تاوانباران."
}
</templatedata>
</noinclude>
```
bwdwirgn03d1lvokdjuuiir5fh83hmv
1684335
1684319
2026-10-09T10:37:57Z
Bilalinfo
57400
1684335
wikitext
text/x-wiki
```wikitext
<includeonly>{{Infobox person
| child = {{{child|}}}
| honorific_prefix = {{{honorific_prefix|}}}
| name = {{{name|{{{subject_name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}
| honorific_suffix = {{{honorific_suffix|}}}
| native_name = {{{native_name|}}}
| native_name_lang = {{{native_name_lang|}}}
| image = {{{image|{{{image_name|}}}}}}
| image_size = {{{image_size|{{{image size|{{{imagesize|}}}}}}}}}
| image_upright = {{{image_upright|1}}}
| alt = {{{alt|{{{image_alt|}}}}}}
| caption = {{{caption|{{{image_caption|{{{image caption|}}}}}}}}}
| birth_name = {{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}
| birth_date = {{{birth_date|}}}
| birth_place = {{{birth_place|}}}
| baptised = {{{baptised|}}}
| disappeared_date = {{{disappeared_date|}}}
| disappeared_place = {{{disappeared_place|}}}
| disappeared_status = {{{disappeared_status|{{{status|}}}}}}
| death_date = {{{death_date|}}}
| death_place = {{{death_place|}}}
| death_cause = {{{death_cause|{{{death cause|{{{cause|}}}}}}}}}
| body_discovered = {{{body_discovered|{{{body discovered|}}}}}}
| resting_place = {{{resting_place|{{{resting place|{{{restingplace|}}}}}}}}}
| resting_place_coordinates = {{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}
| monuments = {{{monuments|}}}
| residence = {{{residence|}}}
| nationality = {{{nationality|}}}
| other_names = {{{other_names|{{{other names|{{{othername|{{{alias|}}}}}}}}}}}}
| citizenship = {{{citizenship|}}}
| education = {{{education|}}}
| alma_mater = {{{alma_mater|{{{alma mater|}}}}}}
| occupation = {{{occupation|}}}
| years_active = {{{years_active|{{{years active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}
| employer = {{{employer|}}}
| organization = {{{organization|{{{organizations|}}}}}}
| agent = {{{agent|}}}
| known_for = {{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}
| notable_works = {{{notable_works|}}}
| style = {{{style|}}}
| home_town = {{{home_town|{{{home town|}}}}}}
| salary = {{{salary|}}}
| net_worth = {{{net_worth|{{{net worth|{{{networth|}}}}}}}}}
| height = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{Convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{Infobox person/height|{{{height|}}}}}}}
| weight = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{Convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}}
| television = {{{television|}}}
| title = {{{title|}}}
| term = {{{term|}}}
| predecessor = {{{predecessor|}}}
| successor = {{{successor|}}}
| party = {{{party|}}}
| movement = {{{movement|}}}
| opponents = {{{opponents|}}}
| boards = {{{boards|}}}
| denomination = {{{denomination|}}}
| judicial_status = {{{judicial_status|{{{judicial status|}}}}}}
| criminal_status = {{{criminal_status|{{{criminal status|{{{conviction_status|{{{conviction status|}}}}}}}}}}}}
| spouse = {{{spouse|}}}
| children = {{{children|}}}
| parents = {{{parents|}}}
| relatives = {{{relatives|}}}
| callsign = {{{callsign|}}}
| awards = {{{awards|}}}
| signature = {{{signature|}}}
| signature_alt = {{{signature_alt|}}}
| signature_size = {{{signature_size|}}}
| nocat_wdimage = {{{nocat_wdimage|}}}
| module =
{{Infobox |child=yes
| label1 = وەفاداری
| data1 = {{{allegiance|}}}
| label2 = هۆکار
| data2 = {{{motive|}}}
| label3 = {{nowrap|[[تاوانبارکردن|تاوانبارکردن(ەکان)]]}}
| data3 = {{{conviction|}}}
| label4 = تۆمەتی تاوانکاری
| data4 = {{if empty|{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}|{{{charge|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{trial|}}}|دادگاییکردن}}
| data5 = {{#ifexist:{{{trial|}}}|[[{{{trial}}}]] {{#if:{{{trial_start|}}}|({{{trial_start}}}{{#if:{{{trial_end|}}}|-{{{trial_end}}}}})}}}}
| label6 = {{#if:{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}{{{charge|}}}|سزا|سزای تاوانکاری}}
| data6 = {{if empty|{{{criminal_penalty|{{{criminal penalty|}}}}}}|{{{conviction_penalty|}}}|{{{penalty|}}}|{{{sentence|}}}}}
| label7 = {{longitem|بڕی پاداشت}}
| data7 = {{{reward_amount|}}}
| label8 = {{longitem|دۆخی دەستگیرکردن}}
| data8 = {{{capture_status|}}}
| label9 = {{longitem|داواکراو لەلایەن}}
| data9 = {{{wanted_by|}}}
| label10 = {{nowrap|شەریک(ەکان)}}
| data10 = {{{partners|}}}
| label11 = داواکراو لە
| data11 = {{{wanted_since|}}}
| label12 = {{longitem|ماوەی هەڵھاتن}}
| data12 = {{{time_at_large|}}}
| label13 = هەڵھاتوو
| data13 = {{{escaped|}}}
| label14 = کۆتایی هەڵھاتن
| data14 = {{{escape_end|}}}
| label15 = تێبینییەکان
| data15 = {{{comments|}}}
| header16 = {{#if:{{{victims|}}}{{{date|}}}{{{time|}}}{{{beginyear|}}}{{{country|}}}{{{states|}}}
{{{locations|}}}{{{targets|}}}{{{fatalities|}}}{{{injuries|}}}{{{weapon|}}}{{{weapons|}}} |دۆخی تاوانکاری}}
| label17 = قوربانییەکان
| data17 = {{{victims|}}}
| label18 = ڕێکەوت
| data18 = {{br separated entries|{{{date|}}}|{{{time|}}}}}
| label19 = {{longitem|ماوەی تاوانەکان}}
| data19 = {{#if:{{{beginyear|}}}|{{{beginyear}}}–{{{endyear|}}}}}
| label20 = وڵات
| data20 = {{{country|}}}
| label21 = {{nowrap|ھەرێم یان پارێزگا}}
| data21 = {{{states|}}}
| label22 = {{nowrap|شوێن(ەکان)}}
| data22 = {{{locations|}}}
| label23 = {{nowrap|ئامانج(ەکان)}}
| data23 = {{{targets|}}}
| label24 = کوژراوان
| data24 = {{{fatalities|}}}
| label25 = برینداران
| data25 = {{{injuries|}}}
| label26 = {{nowrap|{{#if:{{{weapon|}}}|چەک|چەکەکان}}}}
| data26 = {{#if:{{{weapon|}}}|{{{weapon|}}}|{{{weapons|}}}}}
| label27 = {{longitem|ڕێکەوتی دەستگیرکردن}}
| data27 = {{{apprehended|}}}
| label28 = بەندیخانە
| data28 = {{{imprisoned|}}}
}}
| module2 = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| website = {{{website|}}}
| footnotes = {{{footnotes|}}}
}}{{Main other|{{#if:{{{motive|}}} |[[Category:Pages using infobox criminal with motive parameter]]
}}{{#if:{{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}|[[Category:Pages using infobox criminal with known for parameter]]
}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox criminal with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox criminal]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alias | allegiance | alma mater | alma_mater | alt | apprehended | awards | beginyear | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | callsign | caption | capture_status | cause | charge | child | children | citizenship | comments | conviction | conviction status | conviction_penalty | conviction_status | country | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | date | death cause | death_cause | death_date | death_place | denomination | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | education | employer | endyear | escape_end | escaped | fatalities | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | honorific_prefix | honorific_suffix | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image_upright | imagesize | imprisoned | injuries | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | locations | misc | module | monuments | motive | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | nocat_wdimage | notable_works | occupation | opponents | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partners | party | penalty | predecessor | relatives | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | reward_amount | salary | sentence | signature | signature_alt | signature_size | spouse | states | status | style | subject_name | successor | targets | television | term | time | time_at_large | title | trial | trial_end | trial_start | victims | wanted_by | wanted_since | weapon | weapons | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | years active | years_active | yearsactive }}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}<templatedata>
{
"params": {},
"description": "داڕێژەیەک تایبەت بە ژیاننامەی تاوانباران."
}
</templatedata>
</noinclude>
```
5wmeyv9rqj6tm026ggc1ebm6lek1hnl
1684336
1684335
2026-10-09T10:38:23Z
Bilalinfo
57400
1684336
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox person
| child = {{{child|}}}
| honorific_prefix = {{{honorific_prefix|}}}
| name = {{{name|{{{subject_name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}
| honorific_suffix = {{{honorific_suffix|}}}
| native_name = {{{native_name|}}}
| native_name_lang = {{{native_name_lang|}}}
| image = {{{image|{{{image_name|}}}}}}
| image_size = {{{image_size|{{{image size|{{{imagesize|}}}}}}}}}
| image_upright = {{{image_upright|1}}}
| alt = {{{alt|{{{image_alt|}}}}}}
| caption = {{{caption|{{{image_caption|{{{image caption|}}}}}}}}}
| birth_name = {{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}
| birth_date = {{{birth_date|}}}
| birth_place = {{{birth_place|}}}
| baptised = {{{baptised|}}}
| disappeared_date = {{{disappeared_date|}}}
| disappeared_place = {{{disappeared_place|}}}
| disappeared_status = {{{disappeared_status|{{{status|}}}}}}
| death_date = {{{death_date|}}}
| death_place = {{{death_place|}}}
| death_cause = {{{death_cause|{{{death cause|{{{cause|}}}}}}}}}
| body_discovered = {{{body_discovered|{{{body discovered|}}}}}}
| resting_place = {{{resting_place|{{{resting place|{{{restingplace|}}}}}}}}}
| resting_place_coordinates = {{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}
| monuments = {{{monuments|}}}
| residence = {{{residence|}}}
| nationality = {{{nationality|}}}
| other_names = {{{other_names|{{{other names|{{{othername|{{{alias|}}}}}}}}}}}}
| citizenship = {{{citizenship|}}}
| education = {{{education|}}}
| alma_mater = {{{alma_mater|{{{alma mater|}}}}}}
| occupation = {{{occupation|}}}
| years_active = {{{years_active|{{{years active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}
| employer = {{{employer|}}}
| organization = {{{organization|{{{organizations|}}}}}}
| agent = {{{agent|}}}
| known_for = {{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}
| notable_works = {{{notable_works|}}}
| style = {{{style|}}}
| home_town = {{{home_town|{{{home town|}}}}}}
| salary = {{{salary|}}}
| net_worth = {{{net_worth|{{{net worth|{{{networth|}}}}}}}}}
| height = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{Convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{Infobox person/height|{{{height|}}}}}}}
| weight = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{Convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}}
| television = {{{television|}}}
| title = {{{title|}}}
| term = {{{term|}}}
| predecessor = {{{predecessor|}}}
| successor = {{{successor|}}}
| party = {{{party|}}}
| movement = {{{movement|}}}
| opponents = {{{opponents|}}}
| boards = {{{boards|}}}
| denomination = {{{denomination|}}}
| judicial_status = {{{judicial_status|{{{judicial status|}}}}}}
| criminal_status = {{{criminal_status|{{{criminal status|{{{conviction_status|{{{conviction status|}}}}}}}}}}}}
| spouse = {{{spouse|}}}
| children = {{{children|}}}
| parents = {{{parents|}}}
| relatives = {{{relatives|}}}
| callsign = {{{callsign|}}}
| awards = {{{awards|}}}
| signature = {{{signature|}}}
| signature_alt = {{{signature_alt|}}}
| signature_size = {{{signature_size|}}}
| nocat_wdimage = {{{nocat_wdimage|}}}
| module =
{{Infobox |child=yes
| label1 = وەفاداری
| data1 = {{{allegiance|}}}
| label2 = هۆکار
| data2 = {{{motive|}}}
| label3 = {{nowrap|[[تاوانبارکردن|تاوانبارکردن(ەکان)]]}}
| data3 = {{{conviction|}}}
| label4 = تۆمەتی تاوانکاری
| data4 = {{if empty|{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}|{{{charge|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{trial|}}}|دادگاییکردن}}
| data5 = {{#ifexist:{{{trial|}}}|[[{{{trial}}}]] {{#if:{{{trial_start|}}}|({{{trial_start}}}{{#if:{{{trial_end|}}}|-{{{trial_end}}}}})}}}}
| label6 = {{#if:{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}{{{charge|}}}|سزا|سزای تاوانکاری}}
| data6 = {{if empty|{{{criminal_penalty|{{{criminal penalty|}}}}}}|{{{conviction_penalty|}}}|{{{penalty|}}}|{{{sentence|}}}}}
| label7 = {{longitem|بڕی پاداشت}}
| data7 = {{{reward_amount|}}}
| label8 = {{longitem|دۆخی دەستگیرکردن}}
| data8 = {{{capture_status|}}}
| label9 = {{longitem|داواکراو لەلایەن}}
| data9 = {{{wanted_by|}}}
| label10 = {{nowrap|شەریک(ەکان)}}
| data10 = {{{partners|}}}
| label11 = داواکراو لە
| data11 = {{{wanted_since|}}}
| label12 = {{longitem|ماوەی هەڵھاتن}}
| data12 = {{{time_at_large|}}}
| label13 = هەڵھاتوو
| data13 = {{{escaped|}}}
| label14 = کۆتایی هەڵھاتن
| data14 = {{{escape_end|}}}
| label15 = تێبینییەکان
| data15 = {{{comments|}}}
| header16 = {{#if:{{{victims|}}}{{{date|}}}{{{time|}}}{{{beginyear|}}}{{{country|}}}{{{states|}}}
{{{locations|}}}{{{targets|}}}{{{fatalities|}}}{{{injuries|}}}{{{weapon|}}}{{{weapons|}}} |دۆخی تاوانکاری}}
| label17 = قوربانییەکان
| data17 = {{{victims|}}}
| label18 = ڕێکەوت
| data18 = {{br separated entries|{{{date|}}}|{{{time|}}}}}
| label19 = {{longitem|ماوەی تاوانەکان}}
| data19 = {{#if:{{{beginyear|}}}|{{{beginyear}}}–{{{endyear|}}}}}
| label20 = وڵات
| data20 = {{{country|}}}
| label21 = {{nowrap|ھەرێم یان پارێزگا}}
| data21 = {{{states|}}}
| label22 = {{nowrap|شوێن(ەکان)}}
| data22 = {{{locations|}}}
| label23 = {{nowrap|ئامانج(ەکان)}}
| data23 = {{{targets|}}}
| label24 = کوژراوان
| data24 = {{{fatalities|}}}
| label25 = برینداران
| data25 = {{{injuries|}}}
| label26 = {{nowrap|{{#if:{{{weapon|}}}|چەک|چەکەکان}}}}
| data26 = {{#if:{{{weapon|}}}|{{{weapon|}}}|{{{weapons|}}}}}
| label27 = {{longitem|ڕێکەوتی دەستگیرکردن}}
| data27 = {{{apprehended|}}}
| label28 = بەندیخانە
| data28 = {{{imprisoned|}}}
}}
| module2 = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| website = {{{website|}}}
| footnotes = {{{footnotes|}}}
}}{{Main other|{{#if:{{{motive|}}} |[[Category:Pages using infobox criminal with motive parameter]]
}}{{#if:{{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}|[[Category:Pages using infobox criminal with known for parameter]]
}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox criminal with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox criminal]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alias | allegiance | alma mater | alma_mater | alt | apprehended | awards | beginyear | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | callsign | caption | capture_status | cause | charge | child | children | citizenship | comments | conviction | conviction status | conviction_penalty | conviction_status | country | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | date | death cause | death_cause | death_date | death_place | denomination | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | education | employer | endyear | escape_end | escaped | fatalities | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | honorific_prefix | honorific_suffix | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image_upright | imagesize | imprisoned | injuries | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | locations | misc | module | monuments | motive | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | nocat_wdimage | notable_works | occupation | opponents | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partners | party | penalty | predecessor | relatives | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | reward_amount | salary | sentence | signature | signature_alt | signature_size | spouse | states | status | style | subject_name | successor | targets | television | term | time | time_at_large | title | trial | trial_end | trial_start | victims | wanted_by | wanted_since | weapon | weapons | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | years active | years_active | yearsactive }}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}<templatedata>
{
"params": {},
"description": "داڕێژەیەک تایبەت بە ژیاننامەی تاوانباران."
}
</templatedata>
</noinclude>
```
s4xi3n4tf3untzrezg1wtzdztcu6vov
1684340
1684336
2026-10-09T10:39:33Z
Bilalinfo
57400
1684340
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox person
| child = {{{child|}}}
| honorific_prefix = {{{honorific_prefix|}}}
| name = {{{name|{{{subject_name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}
| honorific_suffix = {{{honorific_suffix|}}}
| native_name = {{{native_name|}}}
| native_name_lang = {{{native_name_lang|}}}
| image = {{{image|{{{image_name|}}}}}}
| image_size = {{{image_size|{{{image size|{{{imagesize|}}}}}}}}}
| image_upright = {{{image_upright|1}}}
| alt = {{{alt|{{{image_alt|}}}}}}
| caption = {{{caption|{{{image_caption|{{{image caption|}}}}}}}}}
| birth_name = {{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}
| birth_date = {{{birth_date|}}}
| birth_place = {{{birth_place|}}}
| baptised = {{{baptised|}}}
| disappeared_date = {{{disappeared_date|}}}
| disappeared_place = {{{disappeared_place|}}}
| disappeared_status = {{{disappeared_status|{{{status|}}}}}}
| death_date = {{{death_date|}}}
| death_place = {{{death_place|}}}
| death_cause = {{{death_cause|{{{death cause|{{{cause|}}}}}}}}}
| body_discovered = {{{body_discovered|{{{body discovered|}}}}}}
| resting_place = {{{resting_place|{{{resting place|{{{restingplace|}}}}}}}}}
| resting_place_coordinates = {{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}
| monuments = {{{monuments|}}}
| residence = {{{residence|}}}
| nationality = {{{nationality|}}}
| other_names = {{{other_names|{{{other names|{{{othername|{{{alias|}}}}}}}}}}}}
| citizenship = {{{citizenship|}}}
| education = {{{education|}}}
| alma_mater = {{{alma_mater|{{{alma mater|}}}}}}
| occupation = {{{occupation|}}}
| years_active = {{{years_active|{{{years active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}
| employer = {{{employer|}}}
| organization = {{{organization|{{{organizations|}}}}}}
| agent = {{{agent|}}}
| known_for = {{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}
| notable_works = {{{notable_works|}}}
| style = {{{style|}}}
| home_town = {{{home_town|{{{home town|}}}}}}
| salary = {{{salary|}}}
| net_worth = {{{net_worth|{{{net worth|{{{networth|}}}}}}}}}
| height = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{Convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{Infobox person/height|{{{height|}}}}}}}
| weight = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{Convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}}
| television = {{{television|}}}
| title = {{{title|}}}
| term = {{{term|}}}
| predecessor = {{{predecessor|}}}
| successor = {{{successor|}}}
| party = {{{party|}}}
| movement = {{{movement|}}}
| opponents = {{{opponents|}}}
| boards = {{{boards|}}}
| denomination = {{{denomination|}}}
| judicial_status = {{{judicial_status|{{{judicial status|}}}}}}
| criminal_status = {{{criminal_status|{{{criminal status|{{{conviction_status|{{{conviction status|}}}}}}}}}}}}
| spouse = {{{spouse|}}}
| children = {{{children|}}}
| parents = {{{parents|}}}
| relatives = {{{relatives|}}}
| callsign = {{{callsign|}}}
| awards = {{{awards|}}}
| signature = {{{signature|}}}
| signature_alt = {{{signature_alt|}}}
| signature_size = {{{signature_size|}}}
| nocat_wdimage = {{{nocat_wdimage|}}}
| module =
{{Infobox |child=yes
| label1 = وەفاداری
| data1 = {{{allegiance|}}}
| label2 = هۆکار
| data2 = {{{motive|}}}
| label3 = {{nowrap|[[تاوانبارکردن|تاوانبارکردن(ەکان)]]}}
| data3 = {{{conviction|}}}
| label4 = تۆمەتی تاوانکاری
| data4 = {{if empty|{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}|{{{charge|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{trial|}}}|دادگاییکردن}}
| data5 = {{#ifexist:{{{trial|}}}|[[{{{trial}}}]] {{#if:{{{trial_start|}}}|({{{trial_start}}}{{#if:{{{trial_end|}}}|-{{{trial_end}}}}})}}}}
| label6 = {{#if:{{{criminal_charge|{{{criminal charge|}}}}}}{{{charge|}}}|سزا|سزای تاوانکاری}}
| data6 = {{if empty|{{{criminal_penalty|{{{criminal penalty|}}}}}}|{{{conviction_penalty|}}}|{{{penalty|}}}|{{{sentence|}}}}}
| label7 = {{longitem|بڕی پاداشت}}
| data7 = {{{reward_amount|}}}
| label8 = {{longitem|دۆخی دەستگیرکردن}}
| data8 = {{{capture_status|}}}
| label9 = {{longitem|داواکراو لەلایەن}}
| data9 = {{{wanted_by|}}}
| label10 = {{nowrap|شەریک(ەکان)}}
| data10 = {{{partners|}}}
| label11 = داواکراو لە
| data11 = {{{wanted_since|}}}
| label12 = {{longitem|ماوەی هەڵھاتن}}
| data12 = {{{time_at_large|}}}
| label13 = هەڵھاتوو
| data13 = {{{escaped|}}}
| label14 = کۆتایی هەڵھاتن
| data14 = {{{escape_end|}}}
| label15 = تێبینییەکان
| data15 = {{{comments|}}}
| header16 = {{#if:{{{victims|}}}{{{date|}}}{{{time|}}}{{{beginyear|}}}{{{country|}}}{{{states|}}}
{{{locations|}}}{{{targets|}}}{{{fatalities|}}}{{{injuries|}}}{{{weapon|}}}{{{weapons|}}} |دۆخی تاوانکاری}}
| label17 = قوربانییەکان
| data17 = {{{victims|}}}
| label18 = ڕێکەوت
| data18 = {{br separated entries|{{{date|}}}|{{{time|}}}}}
| label19 = {{longitem|ماوەی تاوانەکان}}
| data19 = {{#if:{{{beginyear|}}}|{{{beginyear}}}–{{{endyear|}}}}}
| label20 = وڵات
| data20 = {{{country|}}}
| label21 = {{nowrap|ھەرێم یان پارێزگا}}
| data21 = {{{states|}}}
| label22 = {{nowrap|شوێن(ەکان)}}
| data22 = {{{locations|}}}
| label23 = {{nowrap|ئامانج(ەکان)}}
| data23 = {{{targets|}}}
| label24 = کوژراوان
| data24 = {{{fatalities|}}}
| label25 = برینداران
| data25 = {{{injuries|}}}
| label26 = {{nowrap|{{#if:{{{weapon|}}}|چەک|چەکەکان}}}}
| data26 = {{#if:{{{weapon|}}}|{{{weapon|}}}|{{{weapons|}}}}}
| label27 = {{longitem|ڕێکەوتی دەستگیرکردن}}
| data27 = {{{apprehended|}}}
| label28 = بەندیخانە
| data28 = {{{imprisoned|}}}
}}
| module2 = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| website = {{{website|}}}
| footnotes = {{{footnotes|}}}
}}{{Main other|{{#if:{{{motive|}}} |[[Category:Pages using infobox criminal with motive parameter]]
}}{{#if:{{{known_for|{{{known for|{{{known|}}}}}}}}}|[[Category:Pages using infobox criminal with known for parameter]]
}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox criminal with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox criminal]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alias | allegiance | alma mater | alma_mater | alt | apprehended | awards | beginyear | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | callsign | caption | capture_status | cause | charge | child | children | citizenship | comments | conviction | conviction status | conviction_penalty | conviction_status | country | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | date | death cause | death_cause | death_date | death_place | denomination | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | education | employer | endyear | escape_end | escaped | fatalities | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | honorific_prefix | honorific_suffix | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image_upright | imagesize | imprisoned | injuries | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | locations | misc | module | monuments | motive | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | nocat_wdimage | notable_works | occupation | opponents | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partners | party | penalty | predecessor | relatives | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | reward_amount | salary | sentence | signature | signature_alt | signature_size | spouse | states | status | style | subject_name | successor | targets | television | term | time | time_at_large | title | trial | trial_end | trial_start | victims | wanted_by | wanted_since | weapon | weapons | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | years active | years_active | yearsactive }}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}<templatedata>
{
"params": {},
"description": "داڕێژەیەک تایبەت بە ژیاننامەی تاوانباران."
}
</templatedata>
</noinclude>
g63t1smncjjuco1b30q7zil7mvsbx1l
نەورۆزاوا
0
155242
1684249
1649577
2026-10-09T07:37:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684249
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەورۆزاوا
| ناوی_فەرمی = Nowruzabad
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Novruzabad - نوروزآباد
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی مەحمودچغ|مەحمودچغ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1332
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 286
| دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەورۆزاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی مەحمودچغ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەورۆزاوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[یەنگرخ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەحمەداوای داش کەسان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ
گوندی [[عەباس بڵاغی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی قەڵا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== مێژوو ==
==دانیشتوان==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٨٦) کەس و (٦٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[چەرداوڕۆ]]کانن.
* بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی کەڵھوڕی|سورانی]] دەدوێن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{شارستانی ساینقەڵا}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەکانی ئێران]]
[[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
[[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
tbl20037t8d3wn5gwkj6yvgt1i7p7gx
نەبی کەندی
0
156088
1683801
1649606
2026-10-08T19:38:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683801
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەبی کەندی
| ناوی_فەرمی = Nabi Kandi
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Nəbi kəndi - نبیکندی
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سارۆخ|سارۆخ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1868
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 1383
| دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کۆسەی پیری''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سارۆخ]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''کۆسەی پیری''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قزقەپانی سەنگ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆسەی پیری]] و لە ڕۆژھەڵات
لەگەڵ گوندی [[حەسەناوا، تیکاب|حەسەناوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەڵاقوڕینە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٨٣) کەس و (٢٤٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن.
* بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{شارستانی تیکاب}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی تیکاب]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
d9djgzevq46ektj2dlmahwbapaflmie
تیۆرمی چوار ڕەنگ
0
156247
1683843
1683422
2026-10-08T20:06:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683843
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Four_Colour_Map_Example.svg|چەپ|وێنۆک|نموونەی نەخشەیەکی چوار ڕەنگ]]
'''تیۆرمی چوار ڕەنگ''' ({{بە ئینگلیزی|Four color theorem}}) یان '''مەزندەی چوار ڕەنگ''' یەکێک لە پرسیارە ناسراوەکانی بیرکارییە. بە دەستەواژەیەکی سادە تیۆرمی چوار ڕەنگ دەڵێت: «بۆ ڕەنگکردنی نەخشەیەک بەو مەرجەی ھیچ یەک لە دوو ناوچەی تەنیشت یەکتر، ھەمان ڕەنگیان نەبێت، تەنیا چوار ڕەنگ پێویستە.»
تیۆرمی چوار ڕەنگ یەکەم [[سەلمێنراو]]ی سەرەکی بوو کە بە بەکارھێنانی کۆمپیوتەر سەلمێنرا. سەرەتا ئەم سەلماندنە لەلایەن ھەندێک لە ماتماتیکزانان قەبوڵ نەکرا، لەبەر ئەوەی پشکنینی ڕاستیی سەلماندنێکی کۆمپیوتەری بۆ مرۆڤ بە دەست، نامومکین بوو.{{sfnp|Swart|1980}}
== لە تیۆریی گرافدا ==
بە بەکارھێنانی [[تیۆریی گراف]] ھاوتایەکی سادەتر بۆ تیۆرمی چوار ڕەنگ دەدۆزرێتەوە. واتە دەتوانرێت کۆمەڵە ناوچەکانی نەخشەکە بەرامبەر بە [[گراف (ماتماتیک)|گرافێکی]] بێ ئاراستە دابنرێت. بە شێوەیەک ھەر [[سەر (ئەندازە)|سەرێک]] ناوچەیەک و ھەر لێوارێک دوو سەرەکانی دوو ناوچەی تەنیشت یەکتر، پێکەوە دەلکێنیت.
ھاوتای گرافیی تیۆرمی چوار ڕەنگ، دەڵێت، سەرەکانی ڕووتەختە گرافێک دەتوانرێت بە بەکارھێنانی چوار ڕەنگ، ڕەنگ بکرێت، بەو مەرجەی، ھیچ دوو سەرێکی تەنیشت یەک، ھەمان ڕەنگیان نەبێت.
[[پەڕگە:Four Colour Planar Graph.svg|وێنۆک|ناوەڕاست| نەخشەیەکی چوار ڕەنگ (چوار ناوچەیی) و هاوتای گرافیی نەخشەکە]]
== تێبینییەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== پەراوێزەکان ==
{{refbegin}}
* {{بیرخستنەوە|دوایین=Swart |یەکەم=Edward Reinier |ساڵ=١٩٨٠|سەردێڕ=The philosophical implications of the four-color problem |periodical=American Mathematical Monthly |بەرگ=٨٧|پەڕەکان=٦٩٧–٧٠٢|ناونیشان=http://www.maa.org/programs/maa-awards/writing-awards/the-philosophical-implications-of-the-four-color-problem |doi=10.2307/2321855 |issue=9 |jstor=2321855 |بڵاوکەرەوە=Mathematical Association of America | mr=0602826}}
{{refend}}
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Four_color_theorem| سەردێڕ=Four color theorem| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١ ی ئابی ٢٠١٩}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|جوگرافیا}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Four-color theorem}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
peopkz7cyjes3hspg0e426wiv05ltqr
نەرزەمیز
0
156430
1684164
1649597
2026-10-09T01:38:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684164
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەرزەمیز
| ناوی_فەرمی = Narzemez
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Narzəməz - نرزمز
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سەندوس|سەندوس]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1354
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 20
| دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ =
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ =
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەرزەمیز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەندوس]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== جوگرافیا ==
'''نەرزەمیز''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەربەند، نەغەدە|دەربەند]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[عەلیاوا، نەغەدە|عەلیاوا]] و لە ڕۆژھەڵات
لەگەڵ
گوندی [[پیەبجک]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کۆنەقەڵا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== پێکھاتەی دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠) کەس و (٣)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی نەغەدە}}
{{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی نەغەدە]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
nro45hzf74itxciihnduieljr3932rb
نەرمیەتی
0
157402
1684173
1404993
2026-10-09T01:39:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە)
1684173
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Al tensile test.jpg|وێنۆک|تاقیکردنەوەی لێککشان بۆ ماددەی AlMnSi. ھەروەک دیاری پێش ئەوەی نمونەکە بشکێت لە ناوەڕاستەوە سەرەتا باریک بۆتەوە و وک مل. پاشان شکانی بەسەر ھاتوە. دروست بوونی مل پێش شکان نیشان دەدات کە ماددەی تاقیکراو نەرمە.]]
'''نەرمیەتی''' (بە ئینگلیزی: Ductility) بریتیە لە پێوانەکردنی توانای ماددەیە کە چەند دەتوانێ بە شێوەی پلاستیکی بچەمێتەوە و نەشکێت. دەشێ پێوانە کردنەکە لە سەر ڕێژەی درێژ بوون یە ڕێژەی بچوک بوونەوەی ڕوبەری بنکەی مادەیەکی شێوە سیلەندر بێت لە '''[[تاقیکردنەوەی ڕاکێشان]]''' (tensile test). ئەمە بۆ ئەو ماددانەیە کە زیادتر لە شێوە وایەر دروست دەکرێن.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ductility</ref>
[[پەڕگە:Ductility.svg|وێنۆک|ئەمە تاقیکردنەوەیەکی نمونەیی بۆ دەرخستنی بڕی نەرمی ماددە.]]
'''توانای چەمانەوە''' (Malleability) بڕێکی ھاوشێوەی نەرمیەتیە کە توانای چەمانەوەی ماددە لە '''[[تاقیکردنەوەی پەستان]]''' (compressive stress) دەردەخات. ئەم تاقی کردنەوەیە بۆ ئەو ماددانەیە کە بە ھۆی ڕۆڵە یا چەکوش شێوەی شیتیان وەرگرتە.
[[پەڕگە:Cast iron tensile test.JPG|وێنۆک|تاقیکردنەوی نەرمی بۆ ماددەی چەودان کە ماددەیەکی ڕەقە. ھەر وەک دەبینرێ بە بێ دروست بونی مل یەکسەر شکاوە.]]
ھەردووک تایبەتمەندیەکە تەعبیرێکن لە توانای پلاستیکی ماددە و لەگەڵ پلەی گەرمی و فیشاری میکانیکی گۆڕانکاریان بەسەردا دێت.
ئەم دوو تایبەتمەندیە لە ھەموو حاڵەتێکدا لە ماددەیەک دا مەوجود نین. بۆ نمونە زێڕ توانای چەمانەوەشی بەرزە و ماددەیەکی نەرمیشە. بەڵام '''قوڕقوشم''' نەرمیەتیەکی کەمی ھەیە بەڵام توانای چەمانەوەی زۆر بەرزە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rich|یەکەم=Jack C.|سەردێڕ=The Materials and Methods of Sculpture|بڵاوکەرەوە=Courier Dover Publications|پەڕە=١٢٩|ساڵ=١٩٨٨|ناونیشان=https://books.google.com/?id=hW13qhOFa7gC|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٨٦-٢٥٧٤٢-٦}}.</ref> یەک ئونس [[زێڕ]] دەشێت وایەرێکی ٨٠ مەتری لێ دروست بکەیت. ھەروەھا دەشێت بە ھەمان بڕ شیتێکی ٩ مەتر دووجای بە ئەستوری ٠٬٠٠٠٠١٨ سم بەرھەم بەھێنرێت.<ref>"Science Engineering & Sustainability: Why is gold so valuable?". ''Science Engineering & Sustainability''. Retrieved 2019-05-04.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|زانستی ماددە|فیزیک|کیمیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Ductility}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
[[پۆل:زانستی ماددە]]
[[پۆل:میكانیكی بەردەوام]]
gffo85qbhjfj75td0akvq8tmnntt76q
نەگۆڕی پلانک
0
157502
1684310
1519276
2026-10-09T10:33:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە)
1684310
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Ultravioletcatastrofe.PNG|وێنۆک|تەفسیری پلانک بۆ تیشکدانەوەی تەنی ڕەش]]
'''نەگۆڕی پلانک''' ({{بە ئینگلیزی|Planck Constant}}) بریتیە لە ژمارەیەکی جێگیر کە [[ماکس پلانک]] لە ساڵی ١٩٠٠ دۆزیویەتیەوە. ئەم نەگۆڕە بە <math>h</math> نیشان دەدرێ و بڕەکەی یەکسانە بە:
<math display="block" id="<math>h = 6.626\ 070\ 15\times 10^{-34}\ \rm J \cdot s </math>">h =6.62607015\times10^{-34} J.s</math>
لە ڕاستیدا ئەم بڕە ھاوکۆلکەیەکی نەگۆڕە لە یەکەم یاسای کوانتەمی پلانک بۆ تەفسیر کردنی [[تەنی ڕەش]] (<math>E=hv</math>). ھەروەھا ووزەی فۆتۆنێک یەکسانە بە لەرەلەری فۆتۆنەکە، جاران ئەم نەگۆڕە.
[[پەڕگە:Wiens law.svg|وێنۆک|ئەو تیشکانی بە لەرەلەری جیاو چڕی جیاواز لە پلە گەرمیە جیاوازەکان لە تەنی ڕەش دەردەچن]]
لە سەدەی نۆزدەدا، فیزیاناسان نەیاندەتوانی بە تەواوی تەفسیری تیشکدانەوەی تەنی ڕەش بکەن. بە واتایەکی تر ئەو ھاوکێشە ماتماتیکیانەی لەو سەردەمە سودی لێدەبینرا ھەماھەنغ نەبوون لەگەڵ داتاکانی تاقیکردنەوەی کرداری. تا لە ساڵی ١٩٠٠ز، ماکس پلانک یاسایەکی بەدەست ھێنا کە لە ڕێی فیت کرنی داتاکانی بەدەست ھاتوو لە تاقیکردنەوە، فەراھەم ببو. ئەو وای دانابوو کە گشت ئەو بارگە کارەباییانە کە لە ئەنجامی لەرەلەریان لە ناو تەنی ڕەش تیشک کارۆموگناتیسی دەردەدەن، پێویستە وزەی ئەم تیشکانە پچڕ پچڕ بێت.<ref>{{بیرخستنەوە|یەکەم=Max|دوایین=Planck|بەستەری نووسەر=Max Planck|سەردێڕ=Ueber das Gesetz der Energieverteilung im Normalspectrum|ناونیشان=http://www.physik.uni-augsburg.de/annalen/history/historic-papers/1901_309_553-563.pdf|journal=[[Annalen der Physik|Ann. Phys.]]|ساڵ=١٩٠١|بەرگ=٣٠٩|issue=3|پەڕەکان=٥٥٣–٦٣|doi=10.1002/andp.19013090310|bibcode=1901AnP...309..553P|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080418002757/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Planck-1901/Planck-1901.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}. English translation: "On the Law of Distribution of Energy in the Normal Spectrum".{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://theochem.kuchem.kyoto-u.ac.jp/Ando/planck1901.pdf|سەردێڕ=Archived copy|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111006162543/http://theochem.kuchem.kyoto-u.ac.jp/Ando/planck1901.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150222133544/http://theochem.kuchem.kyoto-u.ac.jp/Ando/planck1901.pdf |date=٢٢ی شوباتی ٢٠١٥ }}</ref> ئەو پاشان لەڕێ ماتماتیکیەوە توانی ئەم ھاوکۆلکەیە <math>h</math>بدۆزیەوە. بۆ بە بەرز نرخاندنی ھەوڵ و کۆششەکانی ئەم زانایە، نەگۆڕەکە ناوی ئەوە لێنرا. پاشان [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەڵبەرت ئەنیشتاین]] توانی سود لەم بڕە ببینێت و کوانتەمی [[ڕووناکی]] دۆزیەوە و ناوی لێنرا [[فۆتۆن]]. ھەردوو زانا لە ساڵانی ١٩١٨ و ١٩٢١ [[خەڵاتی نۆبێل|خەڵاتی نۆبڵیان]] پێ بەخشرا.
== سەرەتایەک ==
== بەرەوپێش چوون و بەکارھێنانەکانی ==
=== دیاردەی کاریگەری کارۆڕووناکی ===
[[پەڕگە:Photoelectric effect in a solid - diagram.svg|thumb|left|275px|ئەم وێنەیە ئەوە نیشان دەدات کە کاتێک ئەلیکترۆن لەسەر ڕووی مادەی دەدرێتەوە کە لە فۆتۆنی لێدراوەوە دەستمان کەوتووە .]]
بریتیە لەو بیردۆزەی کە تێیدا [[ئەلیکترۆن]] بڵاودەبێتەوە لە سەر ڕووی [[ماددە]]یەک ([[کانزا]] یان [[ناکانزا]]) لە ئەنجامی توانای ھەڵمژینیان بۆ [[وزە]] لە [[تیشکدانەوەی کارۆ موگناتیسی]] بۆ [[درێژە شەپۆل]]ی زۆر کورت، کە وەک شاراوە یان [[ڕووناکی سەرو بنەوشەی]]. لێرەدا [[ئەلیکترۆن]] بڵآودەبێتەوە (دەدرێتەوە) کە دانراوە وەک " photoelectron" کە ئەمەش یەکەمجار دۆزرایەوە لەلایەن زانا [[ھێنریک ھێرتز]] لە ساڵی ١٨٨٧، ئەم دۆزراوەیەش ناونرا بە " [[کاریگەری ھێرتز]]"، ھێرتز پیشانی دا کە کارەبای ڕووناککراوە لەگەڵ [[تیشکی ژوور وەنەوشەیی]] ھێمای کارەبای دروست دەکات زۆر بە ئاسانی.
'''دیاردەی کاریگەری کارۆڕووناکی''' شوێن خۆی دەگرێت لەگەڵ [[فۆتۆن]] لەگەڵ [[وزە]]یەک کە بڕەکەی چەند [[ئەلیکترۆن ڤۆڵت]]ێک دەبێت، لە ژمارەی بەرزی ئەتۆمیک ی توخمێک، کە زیاترە لە ١ ئەلیکترۆن ڤۆڵت. لە [[فۆتۆن]]ی [[وزە]] زۆرەکاندا کە وەک [[وزە]]ی ئەلیکترۆنەکانی ترە کە دەکاتە ١١ کیلۆ ئەلیکترۆن ڤۆڵت، وەک [[دیاردەی پەرشبوونەوەی کۆمپتن]]، ھەر پرۆسەیەکی تر، ئەبێت ئەمە ڕووبدای وە ھەندێ جار [[وزە]]کەی دوو ئەوەندەی بێت (١٫٠٢٢ مێگا ئەلیکترۆن ڤۆڵت).
لێکۆڵینەوەی '''دیاردەی کاریگەری کارۆڕووناکی''' بریتی بوو لە چەند ھەنگاوێکی گرنگ بۆ تێگەشتن لە سروشتی کوانتەم بۆ [[ڕووناکی]] و [[ئەلیکترۆن]]. کاریگەر بوو بۆ ئەوەی تێبگەین لە [[دوو سیفەتی شەپۆل]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانستی ماددە|کیمیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Planck constant}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
[[پۆل:زانستی ماددە]]
j2ietdzhlj94n69v4p5u5hvds50pc28
ناجی سوەیدی
0
157605
1683933
1681447
2026-10-08T20:36:03Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683933
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox Officeholder
| name = ناجی سوەیدی
| image =Naji al-Suwaidi.jpg
| imagesize =250px
| smallimage =
| caption =
| order =شەشەمین
| office =سەرۆکوەزیرانی عێراق
| term_start =١٨ تشرینی دووەم ١٩٢٩
| term_end =٢٣ ئازار ١٩٣٠
| monarch =[[فەیسەڵی یەکەم]]
| predecessor =[[عەبدولموحسین سەعدوون]]
| successor =[[نووری سەعید]]
| birth_date =١٨٨٢
| birth_place =
| death_date =١٩٤٢
| death_place =
| nationality =
| party =
| spouse =
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater =
| occupation =
| profession =
| cabinet =
| committees =
| portfolio =
| religion =
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
'''ناجی سوەیدی''' (١٨٨٢–١٩٤٢) (بە [[عەرەبی]]: ناجي السويدي) کەسایەتی سیاسیی عێراقی بوو، لەماوەی تشرینی دووەمی ١٩٢٩ بۆ ئازاری ١٩٣٠ [[سەرۆکوەزیرانی عێراق]] بووە. ناجی سوەیدی لەدوای خۆکووشتنی [[عەبدولموحسین سەعدوون]] پلەی سەرۆکوەزیرانی پێدرابوو. لەماوەی حوکمڕانی ناجی شەقامی عێراقی پڕبوو لە گردبوونەوە و خۆپشاندان لەدژی دەسەڵاتی بەریتانی. ئەم خۆپشاندان، ھەواڵی ڕۆژنامەکان لەگەڵ دەسەڵاتەکانی [[مەلیک فەیسەڵی یەکەم]] لەپاڵ [[نووری سەعید]] وایانکرد ناجی دەستلەکاربکێشێتەوە.
ناجی برای [[تۆفیق سوەیدی]] کەئەویش بەھەمان شێوە [[سەرۆکوەزیرانی عێراق]] بووە.
== سەرچاوەکان ==
* وتاری [[:en:Naji al-Suwaydi|ناجی سوەیدی]] لە ویکیپیدیای ئینگلیزی، دوایین گۆڕانکارییەکان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩.
* {{بیرخستنەوەی کتێب| نووسەر = [[چارڵز تریپ]] | سەردێڕ = مێژووی عێراق | ساڵ = ٢٠٠٢ | بڵاوکەرەوە = دەزگای زانکۆی کامبریدج | ژپنک = ٠-٥٢١-٥٢٩٠٠-X| پەڕەکان = ٦٥}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|سیاسەت|ژیاننامە|بەغدا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
tfcmc3xv275d3d4lz23tprw05kuy9o5
نەیار
0
157978
1684324
1567725
2026-10-09T10:35:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، وێژە-کۆلکە)
1684324
wikitext
text/x-wiki
'''نەیاری چیڕۆک''' یان '''شەڕانگێزی چیڕۆک''' ئەو کەسایەتیەی نێو چیڕۆکە کەوا دژی [[پاڵەوانی چیڕۆک]] دەوەستێتەوە.<ref>[http://contemporarylit.about.com/cs/literaryterms/g/antagonist.htm About.com, Literature: Contemporary "Antagonist." Online. 18 October 2007.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614175143/http://contemporarylit.about.com/cs/literaryterms/g/antagonist.htm |date=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١١ }}</ref>
پاڵەوانی چیڕۆکەکان زۆربەی کاتەکان لەلایەن شەڕانگێزی چیڕۆکەوە بەرپەرچ دەدرێتەوە. کەسایەتیە شەڕانگێزەکەی چیڕۆکەکە بەربەست و ئاڵۆزی دەخاتە بەردەم پاڵەوانەکە کەوا پاڵەوانەکە تاقیدەکاتەوە و لە ئەنجامدا بەھێزی و لاوازی پاڵەوانەکە دەردەخات.
== وشەڕەتناسی ==
وشەی ئەنتاگۆیست (نەیاری چیرۆک) لە وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] ἀνταγωνιστής – ''antagonistēs،'' «ڕکابەر، پێش بڕکێکار، پیاو خراپ، دووژمن» ھاتووە. ''anti-'' («دژ») و ''agonizesthai'' (ڕکابەریکردن بۆ خەڵاتێک").<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.etymonline.com/index.php?search=antagonist&searchmode=none|سەردێڕ=Antagonist|بڵاوکەرەوە=Online Etymology Dictionary|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{OED|antagonist}}</ref>
==بەکارھێنان==
نەیار وەک کەرەستەیەکی گێڕانەوە بەکاردێت، بۆ دروستکردنی ململانێ، کۆسپ، یان ئاڵنگاری بۆ [[پاڵەوان]]. ئەگەرچی ھەموو چیرۆکێک پێویستی بە نەیار نییە، بەڵام زۆرجار لە شانۆگەرییەکاندا بۆ زیادکردنی ئاستی [[دراما]] بەکاردێت. لە تراژیدیادا، نەیارەکان زۆرجار ھۆکاری کێشە سەرەکییەکەی پاڵەوانن، یان سەرکردایەتی کۆمەڵە کاراکتەرێک دەکەن دژی پاڵەوان؛ لە [[کۆمیدیا]]دا، ئەوان بەگشتی بەرپرسن لە تێوەگلانی پاڵەوان لە بارودۆخە کۆمیدییەکاندا.<ref>https://books.google.com/books/about/Playwriting.html?hl=ar&id=uiXZxECZ8YQC#v=onepage&q&f=false</ref>
==تەکنیکەکانی داڕشتنی نەیار==
[[نووسەر]] [[جۆن ترووبی]] پێی وایە کە نەیارێکی ڕاستەقینە تەنھا نایەوێت ڕێگری لە پاڵەوان بکات لە گەیشتن بە ئارەزووەکەی، بەڵکو لەگەڵ پاڵەوانەکەدا کێبڕکێ دەکات بۆ ھەمان ئامانج. بەپێی وتەی جۆن ترووبی، «تەنھا لە ڕێگەی کێبڕکێکردن بۆ ھەمان ئامانجە کە پاڵەوان و نەیارەکە ناچار دەبن بکەونە ململانێی ڕاستەوخۆوە و بەدرێژایی چیرۆکەکە چەندین جار ئەو کارە دووبارە بکەنەوە.»<ref>Truby, John (2008). The anatomy of story: 22 steps to becoming a master storyteller (1st ed.). New York: Farrar, Straus and Giroux. pp. 46–47. ISBN 978-0-86547-993-7. OCLC 281139315.</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references group="" responsive="0"/>
{{تووڵی دەروازە|وێژە|فیلم|کۆمیک|شانۆ}}
{{پۆلی کۆمنز|Antagonists}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
[[پۆل:خەیاڵ]]
[[پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن]]
[[پۆل:سینەما]]
[[پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ]]
agnu8v8d4o1gh77ah055qljzcewkk3i
نەزەرخان
0
158212
1684202
1649590
2026-10-09T04:36:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684202
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەزەرخان
| ناوی_فەرمی = Nazar Khan
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Nəzərxan - نظرخان
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 798
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 139
| دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەزەرخان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەزەرخان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی [[پۆلدەشت]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مەلاکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات
لەگەڵ گوندی [[یەنی کەرکی]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[پۆرناک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٩) کەس و (٣٤) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن.
* بە زمانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref>
{{شارستانی پۆلدەشت}}
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
5vldexs9ytpyxejg46hgfa6gofavb13
نەخۆشیی گورچیلە
0
158601
1684159
1519105
2026-10-09T01:37:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684159
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{شێواز}}
}}
'''نەخۆشیی گورچیلە''' یان '''نەخۆشیی کلیە''' کە بە '''وردە گورچیلە''' ناسراوە نەخۆشی یان تێکچوونی [[گورچیلە|گوچیلکەکانە]]. [[ھەوکردن|هەوکردن]]<nowiki/>ی گورچیلە (به ئینگلیزی: nephritis) جۆرێکی ئەم نەخۆشییەیە کە به پێی شوێنی هەوکردنەکە، چەن جۆری جیاوازی هەیە. هەوکردن به تاقیکرنەوەی خوێن پێی دەزانرێت. [[نەفرەوسەس]] (به ئینگلیزی: nephrosis) جۆرێکی تری نەخۆشیی گورچیلکەکانە کە پەیوەست نییە بە ھەوکردنەوە. زۆربەی کات نەخۆشیی گورچیلە دەبێتە ھۆی لەدەستدانی کارەکانی گورچیلە و ئەگەر گورچیلەکان بە تەواوی لە کار بکەون [[نشستیی گورچیلە]] بە دیدەکرێت. نشستیی گورچیلە بە قۆناغی-کۆتاییھاتنی نەخۆشیی گورچیلە دەدەنرێت کە تەنھا چارەسەری دیالیزە یان گواستنەوەی گورچیلەیە.
== ھۆکارەکان ==
[[پەڕگە:Kidney_diseases_world_map-Deaths_per_million_persons-WHO2012.svg|وێنۆک|مردن بەھۆی نەخۆشیی گورچیلە لە میلیۆن کەس لە ٢٠١٢{{refbegin|3}}{{legend|#ffff20|16-61}}{{legend|#ffe820|62-79}}{{legend|#ffd820|80-88}}{{legend|#ffc020|89-95}}{{legend|#ffa020|96-110}}{{legend|#ff9a20|111-120}}{{legend|#f08015|121-135}}{{legend|#e06815|136-160}}{{legend|#d85010|161-186}}{{legend|#d02010|187-343}}{{refend}}]]
ھۆکارەکانی ''نەخۆشیی گورچیلە'' بریتیە لە دانانی [[ئمینۆگڵۆبوولین ئەی دژەتەن]] لەناو [[گلۆمەرولوس]]. بەرێوەبەرایەتی ئازارکوژ. کەمبوونەوەی ئۆکسیدایسەی زانتاین. ژەھراویەتی بریکاری چارەسەرکردن بە مادەی کیمیاوی. ''حاڵەتەدرێژخایەن'' بریتین لە فشادی خوێنی بەرز. مەللیتوسی شەکرە. ھتد.
== دەستنیشانکردنی نەخۆشی ==
بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشیی گورچیلکەکان:
* مێژووی پزیشکی وەربگیدردێت
* تاقیکردنەوەی جەستەی
* تاقیکردنەوەی میز
* ئەلترەساوندی کلیە
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Kidney_disease|سەردێڕ = Kidney disease|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Kidney diseases}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
3adv5lz0bwivjx90x3mbfrvhry9z9vo
نەخۆشیی خوێنبەری کۆرۆنەری
0
158629
1684137
1629177
2026-10-09T01:33:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684137
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس-پزیشکی}}
{{شێواز}}
[[پەڕگە:Coronary Artery Disease.png|وێنۆک]]
'''نەخۆشیی خوێنبەری کۆرۆنەری''' واتە کەمی جوڵە یان تەوژمی خوێن بەرەو ماسوولکەکانی دڵ بەھۆی کەڵەکەبوونی چەورییە مادەکان لە ناو خوێنبەرەکانی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coronary Artery Disease (CAD)|ناونیشان=https://www.cdc.gov/heartdisease/coronary_ad.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150302152003/http://www.cdc.gov/heartdisease/coronary_ad.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|بەرگ=٣٨٥|issue=9963|پەڕەکان=١١٧–٧١|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|pmid=٢٥٥٣٠٤٤٢|pmc=٤٣٤٠٦٠٤|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2}}</ref>یەکێکە لە باوترین و کوشندەترین نەخوشییەکانی دڵ لە جیھاندا. جۆرەکانی بریتین لە جێگیر، ناجێگیر، جەڵتەی دڵ، وەستانی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Wong ND|سەردێڕ=Epidemiological studies of CHD and the evolution of preventive cardiology|journal=Nature Reviews. Cardiology|بەرگ=١١|issue=5|پەڕەکان=٢٧٦–٨٩|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|pmid=٢٤٦٦٣٠٩٢|doi=10.1038/nrcardio.2014.26}}</ref> یەکێک لە نیشانە باوەکانی ئازاری سینگە، کە لەوانەیە بگوازرێتەوە بۆ شان، پشت، گەروو، شەویلگە، باسک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Are the Signs and Symptoms of Coronary Heart Disease?|ناونیشان=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/cad/signs|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150224034615/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/cad/signs|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> ھەندێکجار وەکو دڵە کزە دەردەکەوێت. بەزۆری نیشانەکانی نەخۆشییەکە لە کاتی ڕاھێنانکردن دەردەکەون و کەمتر لە دەقەیەک دەخایەنێتن، و باشتر دەبن لە کاتی حەسانەوە. ھەناسە تەنگیش لەوانەیە لە نەخۆشەکە دەربکەویت بەڵام ھەندێیک جار ھیچ نیشانەیەک بەدەر ناکەوێت. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا [[جەڵدەی دڵ]] وەکو یەکەم نیشانەیە؛ و سستبونی دڵ و نارێکی لێدانەکانی دڵ نیشانەی ترن.
ھۆکارەکانی توشبوون ئەمانە دەگرێتەوە: [[بەرزی پەستانی خوێن]]، [[جگەرە]] کێشان، نەخۆشی شەکرە، کەمی ڕاھێنان، قەڵەوی، زۆری ڕێژەی کولیسترۆڵ لە خوێندا، [[خەمۆکی]]، [[زۆر خواردنەوە]]ی ئەلکھول.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mehta PK, Wei J, Wenger NK|سەردێڕ=Ischemic heart disease in women: a focus on risk factors|journal=Trends in Cardiovascular Medicine|بەرگ=٢٥|issue=2|پەڕەکان=١٤٠–٥١|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٥|pmid=٢٥٤٥٣٩٨٥|pmc=٤٣٣٦٨٢٥|doi=10.1016/j.tcm.2014.10.005}}</ref>
چەند ڕێگایەک ھەن بۆ کەمکردنەوەی توشبوون بە نەخۆشی خوێنبەری کۆڕۆنەری لەوانە: خۆراکی تەندروست، ڕۆژانە وەرزشکردن، پاراستنی کێشی لەش بە شێوەیەکی تەندروست، و جگەرە نەکێشان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mehta PK, Wei J, Wenger NK|سەردێڕ=Ischemic heart disease in women: a focus on risk factors|journal=Trends in Cardiovascular Medicine|بەرگ=٢٥|issue=2|پەڕەکان=١٤٠–٥١|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٥|pmid=٢٥٤٥٣٩٨٥|pmc=٤٣٣٦٨٢٥|doi=10.1016/j.tcm.2014.10.005}}</ref> ھەندێک جار دەرمان بۆ نەخۆشی شەکرە، بەرزی کۆلیسترۆڵ، بەرزی پەستانی خوێن بەکاردەھێندرێت.
لە ساڵی ٢٠١٥، ئەم نەخۆشییە توشی ١١٠ ملیۆن کەس بوو، و بووە ھۆی مردنی ٨٫٩ ملیون کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|بەرگ=٣٨٨|issue=10053|پەڕەکان=١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|pmid=٢٧٧٣٣٢٨١|pmc=٥٣٨٨٩٠٣|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1}}</ref> بە ڕێژەی ١٥٫٦٪ ھۆی مردنەکان<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|بەرگ=٣٨٨|issue=10053|پەڕەکان=١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|pmid=٢٧٧٣٣٢٨١|pmc=٥٣٨٨٩٠٣|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1}}</ref>دادەنرێت ھەر بۆیەش یە کێکە لە باوترین ھۆکارەکانی مردن لە جیھان.
== نیشانەکان ==
بەردەوامی ئازاری سینگ کە بەھۆی چالاکی و دوای خواردن و لە ھەندێک کاتی تر بە جۆری جێگیری نەخۆشییەکە دادەنرێت کە پەیوەندی ھەیە بە تەسکبوونی خوێنبەرەکانی دڵ. جۆری ناجێگیری نەخۆشییەکە لەوانەیە ببێتە ھۆی جەڵدەی دڵ.
== مەترسییەکانی تووشبوون ==
نەخۆشی خوێنبەری کۆرۆنەری چەند ھۆکارێکی دیاریکراوی ھەیە کە ڕێگەخۆشکەرن بە توشبوون لەوانە:<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mehta PK, Wei J, Wenger NK|سەردێڕ=Ischemic heart disease in women: a focus on risk factors|journal=Trends in Cardiovascular Medicine|بەرگ=٢٥|issue=2|پەڕەکان=١٤٠–٥١|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٥|pmid=٢٥٤٥٣٩٨٥|pmc=٤٣٣٦٨٢٥|doi=10.1016/j.tcm.2014.10.005}}</ref>
* بەرزی [[پەستانی خوێن]]
* [[جگەرەکێشان]]
* [[شەکرە|نەخۆشی شەکرە]]
* کەمی وەرزشکردن
* [[قەڵەوی]]
* بەرزی ڕێژەی [[کۆلیستڕۆڵ|کۆلیسترۆڵ]] لە خوێندا
* بۆماوەیی
نیوەی حاڵەتەکان بەھۆی بۆماوەیییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Dai X, Wiernek S, Evans JP, Runge MS|سەردێڕ=Genetics of coronary artery disease and myocardial infarction|journal=World Journal of Cardiology|بەرگ=٨|issue=1|پەڕەکان=١–٢٣|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٦|pmid=٢٦٨٣٩٦٥٤|pmc=٤٧٢٨١٠٣|doi=10.4330/wjc.v8.i1.1}}</ref> [[جگەرەکێشان]] و قەڵەوی بە ڕێژەی ٣٦٪ و ٢٠٪ ی حاڵەتەکانە، یەک بەدوای یەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kivimäki M, Nyberg ST, Batty GD, Fransson EI, Heikkilä K, Alfredsson L, Bjorner JB, Borritz M, Burr H, Casini A, Clays E, De Bacquer D, Dragano N, Ferrie JE, Geuskens GA, Goldberg M, Hamer M, Hooftman WE, Houtman IL, Joensuu M, Jokela M, Kittel F, Knutsson A, Koskenvuo M, Koskinen A, Kouvonen A, Kumari M, Madsen IE, Marmot MG, Nielsen ML, Nordin M, Oksanen T, Pentti J, Rugulies R, Salo P, Siegrist J, Singh-Manoux A, Suominen SB, Väänänen A, Vahtera J, Virtanen M, Westerholm PJ, Westerlund H, Zins M, Steptoe A, Theorell T|display-authors=٦|سەردێڕ=Job strain as a risk factor for coronary heart disease: a collaborative meta-analysis of individual participant data|journal=Lancet|بەرگ=٣٨٠|issue=9852|پەڕەکان=١٤٩١–٧|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|pmid=٢٢٩٨١٩٠٣|pmc=٣٤٨٦٠١٢|doi=10.1016/S0140-6736(12)60994-5}}</ref> کێشانی یەک جگەرە لە ڕۆژێکدا ئەگەری تووشبوون دووھێند دەکات. کەمی وەرزشکردن بە ڕێژەی ١٢–٧٪ حالەتەکان دادەنرێ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lee IM, Shiroma EJ, Lobelo F, Puska P, Blair SN, Katzmarzyk PT|سەردێڕ=Effect of physical inactivity on major non-communicable diseases worldwide: an analysis of burden of disease and life expectancy|journal=Lancet|بەرگ=٣٨٠|issue=9838|پەڕەکان=٢١٩–٢٩|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٢|pmid=٢٢٨١٨٩٣٦|pmc=٣٦٤٥٥٠٠|doi=10.1016/S0140-6736(12)61031-9}}</ref>
== خۆپاراستن ==
دەتوانین خۆمان لە سەرووی ٩٠٪ نەخۆشییەکانی دڵ بپارێزین ئەگەر لە مەترسییەکانی توشبوون بە دووربین.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=McNeal CJ, Dajani T, Wilson D, Cassidy-Bushrow AE, Dickerson JB, Ory M|سەردێڕ=Hypercholesterolemia in youth: opportunities and obstacles to prevent premature atherosclerotic cardiovascular disease|journal=Current Atherosclerosis Reports|بەرگ=١٢|issue=1|پەڕەکان=٢٠–٨|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|pmid=٢٠٤٢٥٢٦٧|doi=10.1007/s11883-009-0072-0}}</ref> خۆ پاراستنەکە پێکدێت لە:
* وەرزشکردن بەپێی پێویست
* کەمکردنەوەی کێشی لەش
* چارەسەرکردنی بەرزی پەستانی خوێن
* خواردنی تەندروست
* کەمکردنی ڕێژەی کۆلیسترۆڵ
* جگەرە نەکێشان
وەرزشکردن بە ڕێژەی ٢٥٪ توشبوون کەمدەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kyu HH, Bachman VF, Alexander LT, Mumford JE, Afshin A, Estep K, Veerman JL, Delwiche K, Iannarone ML, Moyer ML, Cercy K, Vos T, Murray CJ, Forouzanfar MH|display-authors=٦|سەردێڕ=Physical activity and risk of breast cancer, colon cancer, diabetes, ischemic heart disease, and ischemic stroke events: systematic review and dose-response meta-analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Bmj|بەرگ=٣٥٤|پەڕەکان=i٣٨٥٧|ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٦|pmid=٢٧٥١٠٥١١|pmc=٤٩٧٩٣٥٨|doi=10.1136/bmj.i3857}}</ref>
خۆراکی پڕ لە میوەو سەوزەوات ھەلی توشبوون بە نەخۆشی و مردن کەم دەکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Wang X, Ouyang Y, Liu J, Zhu M, Zhao G, Bao W, Hu FB|سەردێڕ=Fruit and vegetable consumption and mortality from all causes, cardiovascular disease, and cancer: systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies|journal=Bmj|بەرگ=٣٤٩|پەڕەکان=g٤٤٩٠|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٤|pmid=٢٥٠٧٣٧٨٢|pmc=٤١١٥١٥٢|doi=10.1136/bmj.g4490}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li D|سەردێڕ=Effect of the vegetarian diet on non-communicable diseases|journal=Journal of the Science of Food and Agriculture|بەرگ=٩٤|issue=2|پەڕەکان=١٦٩–٧٣|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|pmid=٢٣٩٦٥٩٠٧|doi=10.1002/jsfa.6362}}</ref>گۆشت نەخۆرەکان کەمتر توشی نەخۆشی دڵ دەبن، لەبەر ئەوەی بە ڕێژەیەکی زۆر میوەو سەوزەوات دەخۆن.
خواردنی چەند جۆرێک لە چەورییەکان ڕێخۆشکەرە بۆ ڕەقبوونی [[خوێنبەر|خوێنبەرەکان]] کە ئەمەش ئەگەری توشبوون بە نەخۆشی خوێنبەری کۆرۆنەری زیاد دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mozaffarian D, Katan MB, Ascherio A, Stampfer MJ, Willett WC|سەردێڕ=Trans fatty acids and cardiovascular disease|journal=The New England Journal of Medicine|بەرگ=٣٥٤|issue=15|پەڕەکان=١٦٠١–١٣|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٦|pmid=١٦٦١١٩٥١|doi=10.1056/NEJMra054035}}</ref>
== چارەسەر ==
چەند ڕێگەیەک ھەن بۆ چارەسەری نەخۆشییەکە لەوانە:<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|vauthors=Jameson JN, Kasper DL, Harrison TR, Braunwald E, Fauci AS, Hauser SL, Longo DL|سەردێڕ=Harrison's principles of internal medicine|بڵاوکەرەوە=McGraw-Hill Medical Publishing Division|شوێن=New York|ساڵ=٢٠٠٥|edition=16th|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٧-١٤٠٢٣٥-٤|ناونیشان=http://highered.mcgraw-hill.com/sites/0071402357/information_center_view0|oclc=٥٤٥٠١٤٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140219090440/http://highered.mcgraw-hill.com/sites/0071402357/information_center_view0/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>
* گۆرینی شێوازی ژیان
* (دەرمان بۆ نموونە (دەرمانی کەمکردنی کۆلیسترۆڵ
* نەشتەرگەری باڵوون
* نەشتەرگەری گەرانەوەی سووری خوێن بو باری ئاسایی
=== ئەسپرین ===
لەو کەسانەی کە پێشتر توشی نەخوشی دڵ نەبوون، ئەسپرین ئەگەری جەڵدەی دڵ کەم دەکاتەوە بەڵام کارناکاتە سەر مەترسی مردن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Guirguis-Blake JM, Evans CV, Senger CA, O'Connor EA, Whitlock EP|سەردێڕ=Aspirin for the Primary Prevention of Cardiovascular Events: A Systematic Evidence Review for the U.S. Preventive Services Task Force|journal=Annals of Internal Medicine|بەرگ=١٦٤|issue=12|پەڕەکان=٨٠٤–١٣|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦|pmid=٢٧٠٦٤٤١٠|doi=10.7326/M15-2113|type=Systematic Review and Meta-Analysis}}</ref> ئەم<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=U.S. Preventive Services Task Force|سەردێڕ=Aspirin for the primary prevention of cardiovascular events: recommendation and rationale|journal=Annals of Internal Medicine|بەرگ=١٣٦|issue=2|پەڕەکان=١٥٧–٦٠|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٢|pmid=١١٧٩٠٠٧١|doi=10.7326/0003-4819-136-2-200201150-00015}}</ref>چارەسەرە تەنھا بو ئەو کەسانەیە کە ئەگەری زۆری توشبونیان ھەبێ وەکو ئەوانەی تەمەنیان لە سەروو ٩٠ ساڵە. ھەروەھا ئەو گەنجانەی بەرزی پەستانی خوێن، شەکرە یان جگەرە کێشن دەتوانن ئەم چارەسەرە بەکاربێنن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Coronary artery disease}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشیی دڵ]]
habave0p97t8evzov2qt7ksmqw8bo57
نەخۆشیی تایرۆید
0
158648
1684135
1519094
2026-10-09T01:33:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684135
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{شێواز}}
}}
'''نەخۆشی تایرۆیدە رژێن''' حاڵەتێکی پزیشکیە کە کار دەکاتە سەر کاری تایرۆیدە رژێن. ھەردوو پلی تایرۆیدە رژێن دەکەونە خوارەوەی قورگ، تایرۆیدە رژێن ھەردوو ھۆرمۆنی سایرۆکسین، سایرۆنینی سیانە یۆد بەرھەمدێنێت کە بە ناو لولەی خوێندا دەروات بۆ ئەوەی کاری ئەندامەکان رێکبخات، واتا دەردانی ناوەکییە. ئەم ھۆرمۆنانە یارمەتی گەشەی زۆر لە کۆئەندامەکانی لەش دەدەن بۆ نمونە گەشەکردنی ساوا و گەشەکردنی مندالی، ھەروەھا وزە رێکدەخات.
پێنج جۆری نەخۆشی تایرۆید ھەیە و ھەر پێنجی نیشانەی تایبەت بە خۆی ھەیە
# کەم بەرھەمھێنانی تایرۆیدە ھۆرمۆن: بە ھۆی کەم بوونی ھۆرمۆنی تایرۆید
# زێدەڕۆیی لە بەرھەمھێنانی تایرۆیدە ھۆرمۆن: بە ھۆی زۆر بوونی ھۆرمۆنی تایرۆید
# ملی (نیسدێڵی): گەورە بوونی بروانە
# پەنام: کە لەوانەیە شێرپەنجەیی بێت یان نەبێت
# ژێر بینگەیی زێدەرۆیی یان کەمی بەرمھێنانێ تایرۆید
نیشانەکان:
نیشانەکان جیاوازە لە تایرۆیدی چالاک و تایرۆیدی سست وەکو لە خوارەوە بە دیار دەکەوێ
کەم بەرھەمھێنانێ تایرۆیدە ھۆرمۆنەکان
-کەمی وزە
-زیادبوونی کێش
-ئازاری ماسولکەکان
-نزمبوونەوەی تێکرای لێدانی دڵ
-نزمبوونەوەی پلەی گەرمی لەش
-دوا کەوتنی گەشە
-سستبون
زێدەرۆیی لە بەرھەمھێنانی تایرۆیدە ھۆرمۆنەکان
-زیادبوونی زیندە چالاکی
-کەمبوونەوەی کێش
-زیادبوونی پەستانی خوێن
-زیادبوونی تێکرای لێدانی دل
-بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش
-سکچون
تێبینی:
ھەندێک لەم نیشانانە لەوانەیە لە ھەردوو حالەت دەربکەوێت
[[File:OSC_Microbio_19_02_exophth.jpg|وێنۆک|Exophthalmos is the eye bulging that may be seen with Graves Disease, one of the major causes of hyperthyroidism]]
[[File:Kone_med_stor_struma.jpg|وێنۆک|Endemic goiter]]
== چارەسەر و کاری لاوەکی ==
ھەندێ لە چارەسەرەکان کاری لاوەکیان ھەیە لەسەر کاری تایرۆیدە رژێن، لەوانەیە چارەسەرکردنیان ببێتە ھۆی کەمی بەرھەمھێنانی تایرۆیدە ھۆرمۆن یاخود زێدەرۆیی لە بەرھەمھێنانی تایرۆیدە ھۆرمۆن و ببێتە مەترسی بۆیە دەکرێت لەژێر چاودێری بێت.
== ناسینەوە ==
ناسینەوەی نەخۆشی تایرۆیدە رژێن بە پێی نیشانەکان دەگۆرێت، ئەگەر بێت و گرێ بوونی ھەبێت، لە زۆرێک لە نەخۆشەکان پێوستە [[تاقیکردنەوەی خوێن]] بکەن ھەروەھا ئەلترا ساوند و توێژەل. یاخود پشکنینی رادیۆ ئایۆ داین.
[[File:Thyroid_system.svg|وێنۆک|Overview of the thyroid system and the various hormones involved.]]
=== تاقیکردنەوەی کاری تایرۆیدە رژێن ===
چەند جۆری جیاواز ھەیە لە ھۆرمۆن کە دەتوانرێت بپێورێت لە خوێندا بۆ دیاریکردنی کاری تایرۆیدە رژێن کە ئەم ھۆرمۆنانە دەگرێتەوە.
سایرۆنینی سیانە یۆد (T3) , سایرۆکسین (T4)
ھۆرمۆنێکی گرنگتر کە ھۆرمۆنی ھاندەری تایرۆیدە رژێنە (TSH) کە لەلایەن پلی پێشەوەی ژێر لانکەرژێن بەرھەمدێت کە کاری سەرەکی بریتیە لە زیادکردنی ھەردوو ھۆرمۆنێ سایرۆنینی سیانە یۆد و سایرۆکسین.
پەرچەپێدانەوەی نەرێنی ئاستی ھۆرمۆنی ھاندەری تایرۆیدە رژێن (TSH) دیاریدەکات، کاتێک بری ھەردوو ھۆرمۆنێ سایرۆنینی سیانە یۆد(T3) و سایرۆکسین (T4) لە خوێندا زیاد دەکات ئاستی بەرھەمھێنانی ھۆرمۆنێ ھاندەری تایرۆیدە رژێن (TSH) کەمدەکات وە بە پێچەوانەشەوە.
بەرزبوونەوەی بری (TSH) ئاماژە بە کەمی بەرھەمھێنانی ھۆرمۆنەکانی تایرۆیدە رژێن دەکات
== چارەسەرکردن ==
=== (دەرمانکردن) ===
لیڤۆثایرۆکسین (levothyroxine) کە ستیرۆئایسۆمیر (stereoisomer) T4’ە رۆژی یەک جار ئەدرێت بەو کەسانەی کە کەمی چالاکی تایرۆیدە رژێنیان ھەیە.
دەرمانی (thioamide), (carbimazole), (propylthiouracil),(methimazole) بۆ ئەو کەسانەی کە زێدەرۆیی لە بەرھەمھێنانی تایرۆیدە رژێنیان ھەیە. ھەروەھا زێدەرۆیی لە بەرھەمھێنانی تایرۆیدە رژێن بە نەشتەرگەری بە لابردنی بەشێک لە تایرۆیدە رژێن چارەسەر دەکرێت.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Thyroid_disease|سەردێڕ = Thyroid disease|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Diseases and disorders of thyroid gland/hormone}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
jx33gvcocqbgk8305s2y7g5ji7t3f5n
برۆنشیت
0
158681
1684016
1680125
2026-10-08T20:52:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684016
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
== ھەوکردنی سیەکان ==
بریتیە لە ھەوکردنی بۆری ھەوا لە سیەکاندا کە دەبێتە ھۆی کۆکە. نیشانیەکانی ئەم جۆرە نەخۆشیە (کۆکە، بەڵغەم، زەحمەتی لەھەناسەدان، ئازاری سنگ…)
بەشێوەیەکی گشتی ھۆکاری ئەو جۆرە ھەوکردنە ڤایرۆسە، وە ئەو ڤایرۆسە دەگواسرێتەوە لە ڕێگەی بڵاوبونەوەی لەھەوا یا لەرێگەی بەرکەوتن. وە یەکێک لەھۆکارەکانی تری ئەو ھەوکردنە بەکتریایە وەک مایکو پلازما نیمۆنی. ھۆکارە ترسناکەکانی تریش وەک توتنی جگەرە، تۆز. وە ئەو نەخۆشیە چارەسەردەکرێت بە دەرمانی پاراسیتامۆل (ئەسیتامینۆفین) یان دەرمانی دژەھەوکردنی ناچەوریەکان (NSAID).
ئەو نەخۆشیە درژخایەنە ناسراوە بە دروسکەری کۆکە کەدەبێتە ھۆی بەڵغەم کە بۆماوەی سێ مانگ یان ساڵێک یان دوو ساڵ دەخایەنێ. زۆربەی ئەوکەسانەخۆشی ھەوکردنی سیەکانیان ھەیە وە نەخۆشی گیرانی سی درێژخایەنیشیان ھەیە. توتنی جگەرە یەکێکە لە ھەرە ھۆکارە باوەکانی ھەوکردنی سیەکان. وەچارەسەری بەوازھێنان لە جگەرە، کوتان، چارسەری درێژخایەن بە [[ئۆکسجین]].
== ھەوکردنی سی دژوار ==
کە یەکێکە لە ھەرە جۆرە باوەکانی ھەوکردنی سی کە لە ٥٪ گەنج و لە ٦٪ منداڵان بەدەستیەوە دەناڵێنن. لە ئەمریکا نزیکەی ٨٫٦ میلیۆن خەڵک بەدەست ئەو جۆرە نەخۆشیە دەناڵێنن.
وە نیشانە باوەکانی ئەو جۆرە نەخۆشیە کۆکە، ھەندێک جاریش بەڵغەم، خیزە، چلم، قورسی لە ھەناسەدان، تا.
وە بۆماوەی پێنج یان دەڕۆژ دەخایەنێت. ھۆکاری ئەو جۆرە نەجۆشیە دەگەرێتەوە بۆ ڤایرۆس، کە بڵاو دەبێتەوە لە ھەوادا کاتێک کەسی توشبوو دەکۆکێت.
== چارەسەر ==
قەدەغەکردنی جگەرە و دوور کەوتنەوە لەو کەسانەی کە جگەرە دەکێش و بەبەردەوام دەست شوشتن. وەچارەسەر بۆ ھەوکردنی سی دژوار بە پاراسیتامۆڵ و NSAIDs بۆ کەمکردنی تا. وە زۆرێک لە سەرچاوەکان دەڵێن کە سەلبوتامۆڵ کە دەرمانێکی باشە بۆ خیزە بەڵام لەوانەیە کار بکاتەسەر دەمارەکان و لەرزین. نابێت ئەنتیبایوتیک بەکاربێت. ھەنگوین و خواردنەوەی شلەکان بە چارەسەرێکی باش دادەنرێت بۆ کەم کردنەوەی نیشانەکان.
ئەو نەخۆشیە لە چەند شوێنێک سەری ھەڵدا وەک یۆنان و چین و ھیندوستان، وە لەبەریتانیا لە ساڵی ١٨٠٨ د. چارلیس بادەم یەکەم کەس بوو کە وەسفی ئەو نەخۆشیەی کردو ناوی نا ھەوکردنی سی دژوار.
نەخۆشی سی دژوار کاری کردۆتە لە ٣٫٤٪ بۆ ٢٢٪ دانیشتوان. بەتایبەت خەڵکانی سەرو ٤٥ ساڵ.
جگەرەکێشەکان یارمەتی بڵاوبونەوەی ئەو جورە نەخۆشیە دەدەن. وە ئەو نەخۆشیە زیاتر لە پیاواندا رودەدات وەک لە ئافرەتان بەھۆی جگەرەکێشانەوە بەڵام لە ٤٪ بۆ ٢٢٪ لە جگەرە کێشەکان ئەگەری توشبوونیان بەو نەخۆشیە نییە.
== سەرچاوەکان ==
* "Bronchitis". NHLBI. Retrieved 9 June 2019
* Wenzel, RP; Fowler AA, 3rd (16 November 2006). "Clinical practice. Acute bronchitis". The New England Journal of Medicine. 355 (20): 2125–30. doi:10.1056/nejmcp061493. PMID 17108344.
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Bronchitis}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
m6eb635gezbcul8l5wrrz47uwhkjb4g
نەخۆشیی مەنێیر
0
158865
1684148
1620718
2026-10-09T01:35:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684148
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Balance Disorder Illustration A.png|وێنۆک|210x210پیکسڵ|هێڵکاری گوێچکەی ناوەوە]]
'''نەخۆشیی مەنێیر''' ({{بە ئینگلیزی|Ménière's disease}}) بریتییە لە ناڕێکی و شێواوی لە گوێچکەی ناوەوە، سکاڵا سەرەکیەکانی ئەم نەخۆشییە بریتییە لە هەستکردن بە:
# گێژی و سەرەسووڕە.
# بەوەی وەک گشت شتێک بە گەرددا بخولێتەوە یان نەخۆشەکە خۆی خول دەخوات لە بۆشاییدا.
# زرنگانەوەی گوێچکە.
# لەدەستدانی بیستن.
ئاساییانە، لە سەرەتادا تەنها کاریگەری لەسەر یەک گوێ دەبێت؛ هەرچەندە، لەگەڵ کاتدا هەر دوو گوێ دەکرێت تووش ببێت.
بە گشتی سکاڵاکان ماوەی ٢٠خوولەک بۆ کاتژمێرێک دەخایەنێت،
وە بە پێی تیپەربوونی کات لە دەستدانی بیستن و زرنگانەوە لە گویچکەدا لەوانەیە سەقامگیر ببێت.
هۆکاری نەخۆشیی مەنێیر نادیارە بەلام هەر دوو هۆکارەکانی بۆماوەیی و ژینگەیی بەشداری دەکات لە توشبوون بە نەخۆشیی مەنێیر. ژمارەیەک لە بیردۆز هەن بۆ دۆزینەوەی هۆکاری روودانی نەخۆشی مەنێیر، کەوا نزیکی بە ڕێژەی ١٠٪ کەیسەکان لەناو خانەوادەکاندا بۆماوەییە.
وا باوەڕ پیکراوە کەوا کۆ نیشانەکان ڕوودەدەن لە ئەنجامی زیاد بوونی درووست بوونی شلەمەنی لە توونی ناو خۆی گوێچکەدا.
دەستنیشانکردن و ناسینەوەی نەخۆشییەکە بەندە لەسەر کۆ نیشانەکان وە زۆر جار بە ئەنجامدانی پشکنینی بیستن.
بار و دۆخی دیکەش کە دەکرێت هەمان کۆنیشانەکانی نەخۆشیی مەنێیر درووست بکەن بریتین لە نەخۆشییەکانی داڵانی ژانی نیوەی سەر (vestibular migraine) و کاتی هێرشی ئیسکێمیا (transient ischemic attack).
هێرشەکان بە زۆری لە لایەن دەرمانەوە چارەسەر دەکرێن، بۆ یارمەتی دان لە دڵ تێکەڵهاتن و دڵەراوکێ و بێ تاقەتی. پێوانەکان بۆ رێ گرتن لەم هێرشە بە گشتی بە شیوەیەکی خراپ پالپشتی دەکرێن لە لایەن ئەم بەڵگەیەوە. وە خۆراکێکی کەم خوێ، دەرمانی میز پێکەرە، و هۆرمۆنی کۆرتیکۆستیرۆیدس وەک چارەسەر دەتوانرێن بەکار بهینرێن.
دەرزی دان لەناو گوێجکە و نەشتەرگەریش دەتوانرێت تاقی بکرێتەوە بە ئەگەر پێوەرەکانی تر کاریگەری نەبوو.
نەخۆشیی مەنێیر بۆ یەکەمجار لە چاخە دێرینە زووەکانی ساڵی ١٨٠٠ەکان دیاری کرا لە لایەن (پرۆسپێر مەنێیر)، کە بە زۆری دەستپێ دەکات لە نێوان کەسانی تەمەن ٤٠ بۆ ٦٠ ساڵ، وە ڕەگەزی مێینە بە گشتی زیاتر تووش دەبن وەک لە رەگەزی نێرینە. لە دوای ٥ بۆ ١٥ ساڵ لە کۆ نیشانەکان، ڕووداوی سەرەسوورێ بە گشتی دەوەستێت و کەسەکە بەجێ دەمێنیت لەگەڵ نەمانی ڕاگرتنی هاوسەنگی، بیستن بە خراپی لە گویچکە تووشبوویەکەیەوە و زرنگانەوە لە گوێچکەیدا.
== نیشانەکان ==
نەخۆشی مەنێیر تایبەت دەکرێت لە لایەن گەرانەوەی نیشانە و هەستکردن بە سەرەخولێ و سەرگێژبوون، کە دەکرێت تەواو بکرێت بە سەر ئێشە و هەست کردن بە قورسای لە گوێچکەکاندا.
کەسەکان هەروەها لەوانەیە ئەزموونی کۆمەڵێک نیشانە بکەن کە پەیوەندی هەیە بە کاردانەوەی نارێکی ئەو بەشەی مێشک کە لێپرسراوی ئەندامە خۆبزوێنەکانە (Autonomic nervous system).
== نەشتەرگەری ==
ئەگەر نیشانەکان چارەسەر نەکرا لە لایەن چارەسەرە ئاساییەکان ئەوا لەوانەیە نەشتەرگەری ڕەچاو بکرێت. نەشتەرگەری بۆ شیتەڵکردنەوەی توورەکەی لیمفەکی ناوەوە (Endolymphatic sac) یەکیکە لە هەڵبژاردەکان.
پێداچوونەوەیەکی پۆلینزانی لە ساڵی ٢٠١٥، ٣ شێوازی پەستان کەمکردنەوەیان دۆزیەوە کە بەکار هینراون کە بریتیین لە:
# پەستۆ لابردنی سادە.
# چەقاندنی لادەرە.
# لابردنی توورەکەکە.
هەندیک بەلگە دۆزراونەتەوە کەوا هەر ٣ شێوازەکە بەسوود بوون بۆ کەم کردنەوەی سەرەخولێ و سەرەگیژیەکە، بەلام ئاستی بەلگەکە نزمە.
وا نرخێندراوە کەوا ریژەی ٣٠٪ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشی مەنێیر تێکچوون و لەکارکەوتنی بۆری ئوستاکی'یان هەیە. گوێی ناوەوە خۆی دەتوانرێت بە نەشتەرگەری لاببرێت لەڕێگەی بڕینی دەماری ڤێستیبیولار.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Ménière%27s_disease|سەردێڕ = Ménière's disease|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Ménière's disease}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
01v1gz77zifz79rjhiugd8tz5ploj31
دادپەروەری
0
159457
1683688
1478757
2026-10-08T15:09:38Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683688
wikitext
text/x-wiki
چەمکی '''دادپەروەری''' لەسەر کۆمەڵێک لایەن، ڕوانگە و ڕوانینی جیاواز ھاتووەتە کایەوە کە ڕەوشت، ژیرێتی، یاسا، ئایین و یەکسانیش لەخۆ دەگرێت. زۆرجار گفتوگۆکان دەربارەی دادپەوەری دابەش دەبێت بەسەر دوو بواردا: یەکێکیان دادپەروەری کۆمەڵایەتییە کە لە فەلسەفە، باوەڕ و ئایین دا جەختی لەسەر کراوەتەوە و ئەوی تریش دادپەروەرییە لە جێبەجێ کردن و توێژینەوە یاساییەکان دا. [[پەڕگە:Justice Alberi Palazzo Altemps.jpg|وێنۆک|داستانی دادپەروەری ڤیترۆڤیۆ ئەلبێری (١٥٨٩–١٥٩٠)، کە بە سووچی قەفەزەکە ناسراوە]]
چەمکی دادپەروەری جیاوازە لە ھەر کلتوورێک دا. بیردۆزە سەرەتاییەکانی دادپەروەری لەلایەن فەیلەسوفە یۆنانییە کۆنەکانەوە دامەزراوە وەک [[ئەفلاتوون]] لە بەرھەمەکەی بە ناوی «کۆمار» و بەرھەماکانی [[ئەرەستوو|ئەرستۆ]] و ھەروەھا بەدرێژای مێژوو جۆرەھا بیردۆز و گریمانە ھاتونەتە کایەوە. لایەنگرانی بیردۆزی فەرمانی خودایی بانگەشەی ئەوە دەکەن کە دادپەروەری لەلایەن خوداوە دەردەکرێت و لە ساڵانی ١٦٠٠ کان دا، نووسەرانی وەک [[جۆن لۆک]] باوەڕیان بە بیردۆزی یاسای سروشتی ھەبوو لە کاتێک دا بیرەمەندە کۆمەڵایەتییەکان باوەڕیان بەوە بوو کە دادپەروەری سەرچاوە دەگرێت لە ئەنجامی ڕێکەوتن و تێگەیشتنی ھاوبەشی نێوان ھەموو کەسە بەژداربووەکان. بیردۆزەکانی دادپەروەری دابەشکراو کار دەکەن لەسەر ئەوەی چی دابەش بکرێت، لە نێوان کێ دا دابەش بکرێت و دابەشکردنی دروست چییە.
== فەرمانی خوداوەند ==
لایەنگرانی بیردۆزی فەرمانی خوادیی بانگەشەی ئەوە دەکەن کە دادپەروەری و بنچینەی ڕەوشت فەرمانی ڕەوای خودایە. بۆ نموونە، کوشتن ھەڵەیە و دەبێت سزا بدرێت لەبەر ئەوەی خودا وا دەڵێت. ھەندێک لە لایەنگرانی دیکەی بیردۆزەکە پێیان وایە کە پەروەدگار دەبێت گوێڕایەڵی بکرێت بەھۆی سروشتی پەیوەندی خودا لەگەڵ مرۆڤایەتی دا و کۆمەڵێکی تر پێیان وایە کە دەبێت گوێ لە خودا بگیرێت لەبەر ئەوەی خوداوەند خۆی لە خۆی دا چاکەیە و جێبەجێ کردنی فەرمانەکانی ئەو باشترین شتە بۆ بەرژەوەندی ھەمووان.
== یاسای سروشتی ==
ئەوانەی پشتگیریکەر و خاوەنی ئەم بیردۆزەن کە دادپەروەری بەشێکە لە یاسای سروشتی پێیان وایە کە دادپەروەری چەند دەرئەنجامێکە ھۆکارەکانی لە سروشتەوە سەرچاوە دەگرێت بەپێی ھەموو کردە و بژاردە ئەنجامدراوەکان و لێکچووە لەگەڵ یاسا فیزیاییەکان، بۆ نموونە چۆن یاسای سێیەمی جووڵەی نیوتن ئاماژە دەکات کە بۆ ھەموو کردەیەک دەبێت کردەیەکەی یەکسان و پێچەوانە ڕوبدات بەھەمان شێوەش بۆ ھەموو کردەیەک دەبێت دادپەروەری ڕووبدات کە تاکەکەسەکان یان کۆمەڵەکان شایەنی بن. بەپێی ئەم لێکدانەوەیە دادپەروەری چەمکێکی جیھانی و ڕەھایە بۆیە ھەموو یاسا، بنەما و ئایینەکان جۆرە ئامراز و ھەولێکن بەمەبەستی بەرجەستەکردن و سەپاندنی.
بیردۆزی دادپەروەری سزادەرانە
لایەنگرانی بیردۆزی دادپەروەری سزادەرانە پێیان وایە کە ئەنجامدەرانی ھەڵە دەبێت سزابدرێن و وەڵامی ئەم سێ پرسیارە گرنگە لە دیاریکردنی کردەی سزاکە:
# بۆچی سزابدرێن (ھۆکاری سزادانەکە)؟
# کێ دەبێت سزابدرێت؟
# چ جۆرە سزایەک بدرێن؟
بیردۆزی سزادەرانە دەگەرێتەوە بۆ کردە ھەڵەکان و ھەوڵ دەدات تای تەرازوو ڕابگرێت بە دۆزینەوەی سزایەکی گونجاو بۆیان و باوەڕیان وایە ئەگەر یەکێک ھەڵەیەک ئەنجام بدات دەبێت وەڵامی ئەو کردە ھەڵەیە بدرێتەوە بە سزایەکی گونجاو بۆی بێ گوێدانە ئەوەی دەکرێت سزاکە چ دەرئەنجامێکی لێ بکەوێتەوە و ئاکامەکەی چی بێت. تاوانکاران دەبێت سزابردێن و ھەموو کەسە تاوانکارەکان و تەنھا تاوانکارەکان شایانی سەپاندنی سزایەکی گونجاون بەسەریان دا. ھەرچەندە ڕاوبۆچوونی جیاواز ھەیە لەسەر دادپەروەری سزادەرانە کە بە تۆڵەیەکی دەمامکراو وێنەی دەکەن.<ref>Plato, ''Republic'' trans. Robin Waterfield (Oxford: Oxford University Press, 1984).</ref> سزا و تۆڵە جیاوازن، سزا بێلایەنە و ڕێژە و توندێتییەکەی گونجاوە لەگەڵ سروشتی تاوانەکە بەڵام تۆڵە تایبەتییە و ڕێژە و توندێتییەکەی بێ سنوورە.
== دادپەروەری بنیاتنەرەوانە (بوژێنەرەوە) ==
دادپەروەری بنیاتنەرەوانە جۆرە دادپەروەرییەکە جەخت دەکاتەوە لەسەر پێویستی لایەنە قوربانی و سەرپێچیکەرەکان لەجیاتی ئەوەی بە توندی ھەوڵ بدات لە جێبەجێ کردنی بنەما یاساییەکان یان سزادانی سەرپێچیکەران. ھەروەھا قوربانییەکان کاریگەریی و پێگەیەکی چالاکییان ھەیە لە ڕێکاری دادگای کردنەکە و سەرپێچیکەران ھان دەدرێن بۆ ھەڵگرتنی بەرپرسیارێتی کردە و تاوانەکانیان بەمەبەستی «چاککردنەوەی ئەو زیانەی بوونەتە ھۆکاری لەڕێیی داوای لێبووردن، گەڕاندنەوەی شتە دزراوەکان یان خزمەتکردنی کۆمەڵگە بەجۆرێک لە جۆرەکان.» ئەم جۆرە دادپەروەرییە بەندە لەسەر بیردۆزێک کە تاوان و کردە ھەڵەکان بە دەستدرێژی و سەرپێچی بەرامبەر بە تاکەکەس یان کۆمەڵەیەک ھەژماردەکات لەجێگەی ھەژمارکردنی بەرامبەر بە دەوڵەت و دادپەروەری بنیاتنەرەوانە کە گەشەدەدات بە گفتووگۆی نێوان قوربانی و سەرپێچیکەران پیشاندەر و دەرئەنجامی بەرزترین ڕێژەی ڕھزامھندیی قوربانییان و بەرپرسیاری سەرپێچیکەرانە.<ref>John Stuart Mill, ''Utilitarianism'' in ''On Liberty and Other Essays'' ed. John Gray (Oxford: Oxford University Press, 1991), Chapter 5.</ref>
== پەیوەندەکان ==
* [[کارلو بیۆتی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== زیاتر بخوێنەوە ==
* Clive Barnett, ''The Priority of Injustice: Locating Democracy in Critical Theory'' (Athens, GA: University of Georgia Press, 2017), {{ISBN| 978-0-8203-5152-0}}
* [[Brian Barry]], ''Theories of Justice'' (Berkeley: [[University of California Press]], 1989)
* [[Gad Barzilai]], ''Communities and Law: Politics and Cultures of Legal Identities'' (Ann Arbor: [[University of Michigan Press]], 2003)
* Harry Brighouse, ''Justice'' (Cambridge: [[Polity (publisher)|Polity Press]], 2004)
* Anthony Duff & David Garland eds, ''A Reader on Punishment'' (Oxford: Oxford University Press, 1994)
* Colin Farrelly, ''An Introduction to Contemporary Political Theory'' (London: Sage, 2004)
* [[David Gauthier]], ''Morals By Agreement'' (Oxford: Clarendon Press, 1986)
* [[Robert E. Goodin]] & [[Philip Pettit]] eds, ''Contemporary Political Philosophy: An anthology'' (2nd edition, Malden, Massachusetts: Blackwell, 2006), Part III
* [[Serge Guinchard]], ''La justice et ses institutions'' (Judicial institutions), Dalloz editor, 12 edition, 2013
* [[Eric Heinze]], ''The Concept of Injustice'' (Routledge, 2013)
* [[Ted Honderich]], ''Punishment: The supposed justifications'' (London: [[Hutchinson & Co.]], 1969)
* James Konow (2003) "Which Is the Fairest One of All? A Positive Analysis of Justice Theories", ''Journal of Economic Literature'', 41(4)[https://www.jstor.org/stable/3217459 pp. 1188–1239]
* [[Will Kymlicka]], ''Contemporary Political Philosophy: An introduction'' (2nd edition, Oxford: Oxford University Press, 2002)
* [[Nicola Lacey]], ''State Punishment'' (London: [[Routledge]], 1988)
* John Stuart Mill, ''Utilitarianism'' in ''On Liberty and Other Essays'' ed. John Gray (Oxford: Oxford University Press, 1991)
* Robert Nozick, ''Anarchy, State, and Utopia'' (Oxford: Blackwell, 1974)
* {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Amartya Sen |سەردێڕ=The Idea of Justice |بڵاوکەرەوە=Belknap Press of Harvard University Press |شوێن=Cambridge |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٦٠٤٧-٠}}
* Marek Piechowiak, ''Plato's Conception of Justice and the Question of Human Dignity'' (2nd edition, revised and extended, Berlin: Peter Lang Academic Publishers, 2021), ISBN 978-3-631-84524-0.
* C.L. Ten, ''Crime, Guilt, and Punishment: A philosophical introduction'' (Oxford: [[Clarendon Press]], 1987)
* [[Plato]], ''[[Republic (Plato)|Republic]]'' trans. Robin Waterfield (Oxford: Oxford University Press, 1994)
* David Schmidtz, ''Elements of Justice'' (New York: [[Columbia University Press]], 2006)
* Peter Singer ed. , ''A Companion to Ethics'' (Oxford: Blackwell, 1993), Part IV
* [[Telford Taylor]], [[Constance Baker Motley]], and [[James Feibleman]] (1975) ''Perspectives on Justice'', [[Northwestern University Press]] {{ISBN|0-8101-0453-9}}
* [[Catharine Titi]], ''The Function of Equity in International Law'' ([[Oxford University Press]], 2021), {{ISBN|9780198868002}}
* [[Reinhold Zippelius]], ''Rechtsphilosophie, §§ 11–22'' (6th edition, Munich: [[C.H. Beck]], 2011), {{ISBN|٩٧٨-٣-٤٠٦-٦١١٩١-٩}}
{{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|کۆمەڵگا}}
{{پۆلی کۆمنز|Justice}}
[[پۆل:فەلسەفەی یاسا]]
[[پۆل:بنەمای ئەخلاقی]]
[[پۆل:دادپەروەری]]
[[پۆل:وشە سیاسییەکان]]
o4fyy3wvk0ds6zhzl0cvzvdxv9kk9bu
بریک
0
159927
1684009
1680131
2026-10-08T20:51:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684009
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''ھاوبەشگای بریک''' ({{بە ئینگلیزی|Brick Ltd}}) ھاوبەشگایەکی سنورداری [[کەنەدا|کەنەدیە]] بۆ بوارەکانی کەلوپەلی ناوماڵ و ئامێرە کارەباییەکان و ئەلیکترۆنیەکان. ھاوبەشگاکە لە ١ی ئەیلوولی ١٩٧١ لەژێر ناوی The Brick Warehouse LP کرایەوە لە [[ئێدمنتن]] [[ئەلبێرتا]] [[کەنەدا]] لەلایەن برایان جۆن و فرێد بەھاوبەشی لەگەڵ بێڵ کۆمری. دەستپێکی گەشەسەندنیان لە فۆرت ماکمۆری بوو دواتر لەکۆتایی حەفتاکان توانیان ڕکابەری بازاڕ بکەن لە کالگاری.
لەماوەی ئەم ٣٥ سالەی ڕابردوودا، ھاوبەشگای The Brick توانیویەتی لەسەرجەم ھەرێم و دەڤەرەکانی کەنەدا کۆگاکانی بکاتەوە، ئێستا بەرێوەبەرایەتی ١٣٥کۆگا دەکەن لەسەرانسەری ھەموو کەنەدا کە ٢٥کۆگایان لە شوێنە ھەرە بازرگانیە باڵاکانن، لەھەریەکە لە ھەرێمەکانی [[ئەلبێرتا]] و [[ھەرێمی بریتش کۆلۆمبیا|بریتش کۆلۆمبیا]] و [[ساسکاچوان]] و [[مانیتۆبا]] و [[ئانتاریۆ|ئەنتاریۆ]] و [[کێبێک|کوبێک]] و [[ھەرێمی نیو برانزویک|نیو برانزویک]] و دورگەکانی پرێنس ئێدوارد و [[نۆڤا سکۆشیا|نۆڤاسکۆشیا]] و [[یووکان|یوکان]] و [[ناوچەکانی باکووری خۆراوای کەنەدا|ھەرێمی دەڤەرەکانی باکوری خۆڕئاوا]] کۆگایان ھەیە، لە ھەرێمی کوبێک ھەربە Brick بانگ دەکرێت.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/The_Brick|سەردێڕ = The Brick|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
[https://web.archive.org/web/20191223063341/https://www.thebrick.com/ وێبگەی فەرمی]
{{پۆلی کۆمنز|The Brick (retailer)}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
czzxj70aq80q6ygyn6iqvm60xmg8bor
خەلیفە حەفتەر
0
161073
1683684
1501190
2026-10-08T14:56:16Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683684
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس-کەسایەتی}}
'''خەلیفە بلقاسم حەفتەر''' (لەدایکبووی ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٤٣) ھەڵگری ڕەگەزنامەی ئەمریکی-لیبییە. حەفتەر کەسایەتییەکی سەربازی-سیاسیی لیبییە، لەئێستادا فەرماندەی سووپای نیشتمانی لیبیایە.
لەسەردەمی [[موعەمەر قەزافی]] خزمەتی سەربازی کردووە و بەشداریش بووە لەو کودەتایەی لە ١٩٦٩ ئەنجامدرا لەدژی شا ئیدریسی لیبیا کەبووە ھۆی ئەوەی قەزافی دەسەڵاتی بکەوێتە دەست. لە شەڕی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣ وەک نوێنەری لیبیا شەڕی لەدژی [[ئیسرائیل]] کردووە. دواترییش لە ساڵی ١٩٨٧ دەبێتە زیندانی سیاسیی لەکاتی جەنگی [[چاد]]، دواتر لە ساڵی ١٩٩٠ بەمامەڵەیەکی حکوومەتی ئەمریکا ئازاددەکرێت و بۆماوەی ٢٠ ساڵ لەئەمریکا دەژی و لەوێ ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/05/28/opinion/the-new-danger-in-benghazi.html|سەردێڕ=The New Danger in Benghazi|دوایین=Chorin|یەکەم=Ethan|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٤|ئیش=[[New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140528020051/http://www.nytimes.com/2014/05/28/opinion/the-new-danger-in-benghazi.html?action=click&contentCollection=Opinion®ion=Footer&module=MoreInSection&pgtype=article|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر لەسەرووبەندی [[شەڕی ناوخۆییی لیبیا (٢٠١١)|شەڕی یەکەمی ناوخۆی لیبیا]] دەگەڕێتەوە بۆ ڕووخاندنی ڕۆژێمەکەی قەزافی. دواتریش لە ساڵی ٢٠١٤–٢٠١٥ تا ئێستا، لەدووەم شەڕی ناوخۆیی لیبیا بەرامبەر حکوومەتەکەی فایز سەراج دەجەنگێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانستی سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Khalifa Haftar}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارە لیبیایییەکان]]
[[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک میسری]]
6oyt6g50wgzev0k3i3f4ancn1yrgl19
تاوەری کاتژمێریی جوبلی
0
161425
1683894
1682460
2026-10-08T20:18:49Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683894
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Victoria Clock Tower Penang Dec 2006 001.jpg|وێنۆک|تاوەری کاتژمێریی جوبلی]]
'''تاوەری کاتژمێریی جوبلی''' دەکەوێتە شاری [[جۆرج تاون، پێنانگ|جۆرج تاون]] لە [[مالیزیا]]، تاوەرێکی کاتژمێرییە وەک یادەوەری بۆ شاژنە ڤیکتۆریا جوبلی بەریتاننی درووستکراوە. تاوەرەکە بەرزییەکەی ٦٠ پێیە، ھەر پێیەک بەمانای ساڵێک لە خزمەتەکانی شاژن دەگەیەنێت.<ref name="vicweborg-penang">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''Jubilee Clock Tower''|ئیش=The Victorian Web|ناونیشان=http://www.victorianweb.org/art/architecture/penang/01.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303172202/http://www.victorianweb.org/art/architecture/penang/01.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تاوەرەکە لە ساڵی ١٨٩٧ تەواوبووە. لەکاتی [[جەنگی جیھانی دووەم]] تاوەرەکە زیانی بەرکەوتووە بەھۆی بۆمبارانکردەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کورت}}
{{پۆلی کۆمنز|Queen Victoria Diamond Jubilee Clocktower, Penang}}
{{شریتی دەروازە|نژیاروانی}}
[[پۆل:تاوەرە کاتژمێرییەکانی مالیزیا]]
[[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پێنانگ]]
[[پۆل:تەلارسازی کۆلۆنیالیزمی بەریتانی]]
su0suvh95dlypef0im1lt86r6z01lh7
تیپی مۆسیقای خانزاد
0
162264
1683854
1683406
2026-10-08T20:08:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683854
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''تیپی مۆسیقای خانزاد''' یان '''تیپی مۆسیقای خانزادی کچان''' تیپێکی مۆسیقا بوو لە باشووری کوردستان کە ھەموو ئەندامان، ژەنیاران و گۆرانیبێژانی ئافرەت بوون.
== مێژوو ==
لە ساڵی ١٩٨٠ لە شاری [[ھەولێر]] ھونەرمەندی مۆسیقازانی کورد [[وریا ئەحمەد]]، دەستی کرد بە مەشق کردنی مۆسیقا لەگەڵ کچە ژەنیارانی کورد و توانیو لە لە ماوەی ٣ ھەتا ٤ ساڵ لەم کچە لاوانە تیپێکی بچووکی مۆسیقا دامەزرینێت. تیپی مۆسیقای خانزادی کچان، لە سەردەمی خۆی تاکە تیپی مۆسیقا لە کوردستان و ھەموو عێراق بوو کە سەرجەمی ژەنیارەکان و گۆرانیبێژانی ئافرەت بوون. ئەم تیپە لە فیستیڤاڵی ھونەری گۆرانی کە لە ئاستی عێڕاق بەڕێوەچوو بەشدار بوو و ئامادەبووانی فیستیڤاڵەکە سەرسوڕماون و سەرپەرشتیارانی فیستیڤاڵەکە دەستخۆشییەکی زۆریان ئاراستەی ئەندامانی تیپەکە کرد.<ref name="کوردستان تیڤی ۱">[https://www.kurdistantv.net/ar/node/52055 کوردستان تیڤی: ''تیپی موزیکی (خانزاد)ی کچان تەمەنێکی کورت و خزمەتێکی زۆر''، نووسینی کامەران حاجی ئەلیاس، نووسراو لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdistantv.net/ar/node/52055 |date=ئایاری ٢٠٢٢ }} سەردان لە ٥ی ئازاری ٢٠٢٠.</ref>
تیپی مۆسیقای خانزاد لە ساڵی ١٩٨٢ بەشداری «فیستڤاڵی دووەمی ھونەری کوردی» لە ھەولێر کرد. لە ساڵی ١٩٨٣ کۆمەڵێک گۆرانیشی بۆ تەلەفزیۆنی کەرکووکی ئەوسا تۆمار کرد و بەم ھۆیە ناوبانگی دەر کردەوە. ھەروەھا لە بەرنامەی ھەرجارەی لە پارێزگایەک بە نێوی (سھرە ئەربیلییە) لە تەلەفزیۆنی عێراق بەشداریان کرد و چەندین گۆرانییان لەو بەرنامەیە (وەکوو: ھەی مینە عەمرم مینە، ھۆپ زندان و ھۆپ زندان، دەک نەمینێم ئەلەززە، ئایشۆکی دەلالی دبلا وابی ھەروابی، وەزتازەممە وەزتازەممە، خان ئەمیری، ...) لەگەڵ گۆرانیی پەشیمانی لە ھۆنراوەی [[گۆران]] بە ئاوازی وریا ئەحمەد و وتنی کۆرس پێشکەش کرد.<ref name="کوردستان تیڤی ۱" />
== داخرانی تیپەکە ==
لە سەردەمی دەھەی ھەشتاکانی زایینی شەڕ لە نێوان ئێران و عێراق ھەڵگیڕساو و دەوڵەتی دیکتاتۆری حیزبی بەعسی عێراق فشاری لە سەری وریا ئەحمەد ھیناو کە سروود و گۆرانی بۆ حیبەکە و دیکتاتۆرەکە بڵێن. بەدوی ئەم فشارانە وریا ئەحمەد واز لە تیپەکە ھینا. لە دوی ئەو، چەند ھونەرمەندێکی دیکە لە شوێنی ئەو چالاک بوون کە یەکێکیان شێرزاد عوزێری بوو، بەڵام ھێچێکیان بەرھەمێکی ئەوتوویان نەبوو و بەدوای ماوەیەک تیپەکە داخرا و لە چالاکی کەوتەوە.
== ئەندامان ==
* [[ڤیان فایەق]]، ئامێری گیتار، گۆرانیبێژ
* شەعائع تارق، ئامێری ئۆرگ
* سۆزان فایق، کەمان
* ڕێزان حەمید، کەمان
* ڤیان قاسم، کلارنێت
* نادیە ئامێری ئۆکۆردیۆن
* سۆزان حەممید ئامێری ئیقاع
* سەراب، ئامێری گیتار
* وەردە، دەڤ
* ناسکە عزەدین مەحیەدین، فلوت
لە ئەندامانی چالاکی تیپەکە دەتوانرێت بە [[ڤیان فایەق]] و [[ناسکە عزەدین مەحیەدین]] ئاماژە بکرێت. ڤیان کە ژەنیاری ئەمێری گیتار و ھەروەھا گۆرانیبێژ بوو لە زۆربەی چالاکیانی گرووپەکە بشدار بوو. ناسکە عزەدین مەحیەدین دەرچووی پەیمانگەی ھونەرە جوانەکانی مووسڵ بەشی موزیک بوو کە وەکوو ژەنیاری ئامێری فلوت بەشداری چالاکییەکانی تیپۆەکەی دەکرد، لە سەرەتای چالاکییەکانی تیپەکە لە ساڵی ١٩٨٠ ئەندامی تیپی مۆسیقای خانزادی کچان بوو.<ref name="کوردستان تیڤی ۱" />
== ناوی تیپەکە ==
تیپەکە بە «خانزاد» ناو نراوە. خانزاد یەکێک لە ئافرەتە ناسراوەکانی مێژووی کورد بووە کە بۆ ماوەیەک میری ناوچەی سۆران بووە. ھاوسەرەکەی خانزاد بە ناوی [[میر سلێمان بەگ]] لەلایەن دوژمنانی ژەھرخوارد کراوە و کوژراوەتەوە، و خانزاد لە ساڵی ١٥٩٧ لە شاری [[بەغدا]] کۆچی کردووە و لە [[میرنشینی سۆران]] دەسەڵاتی میرایەتیی گرتە دەست.<ref name="کوردستان تیڤی ۱" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]
0uxpi7t52qahk1vrdflsqvc5dxrmhlj
نیھال عەلی عەولەقی
0
162870
1683702
1560738
2026-10-08T16:34:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1683702
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Nihal Naj Ali Al-Awlaqi of Yemen - IWOC 2016.jpg|وێنۆک|نیھال عەولەقی، لە ساڵی ٢٠١٦ لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی.]]
'''نیھال ناجی عەلی عەولەقی''' (لە دایکبووی ١٩٧٧) پارێزەری [[یەمەن|یەمەنییە]]،<ref name="SchmitzBurrowes2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Charles Schmitz|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=EgY3DwAAQBAJ&pg=PA69|سەردێڕ=Historical Dictionary of Yemen|نووسەر٢=Robert D. Burrowes|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٣٣-٦|پەڕەکان=٦٩–٧٠|chapter=Al-Awlaqi, Nihal}}</ref> وەزیری کارووباری یاسایە لە یەمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/s/gwi/iwoc/2016/bio/index.htm|سەردێڕ=Biographies of 2016 Award Winners}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://nytlive.nytimes.com/womenintheworld/2016/03/29/state-department-honors-14-female-leaders-from-around-the-world-with-international-women-of-courage-awards/|سەردێڕ=U.S. State Department honors 14 leaders from around the world|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160503001127/http://nytlive.nytimes.com/womenintheworld/2016/03/29/state-department-honors-14-female-leaders-from-around-the-world-with-international-women-of-courage-awards/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.voanews.com/a/twenty-sixteen-international-women-of-courage-award-winners-bios/3259840.html|سەردێڕ=2016 Women of Courage Award Winners|یەکەم=VOA|دوایین=News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://yemen-press.com/news71077.html|سەردێڕ=الوزيرة اليمنية نهال العولقي بين أشجع نساء العالم (صور)|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160404032942/http://yemen-press.com/news71077.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ژیان ==
نیھال عەلی لەدایکبووی پارێزگای شبوەیە، لە [[یەمەن]] لە ساڵی ١٩٧٧. ئەو بەکالۆریۆسی لە زانستی یاسا بەدەستھێناوە، ھەروەھا ماستەر و دکتۆری لە زانکۆی محەممەدی پێنجەم لە [[مەغریب]] بەدەستھێناوە.<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|سەردێڕ=من هي "نهال ناجي علي العولقي" وزير الشؤون القانونية|یەکەم=الحدث برس -|دوایین=الرئيسية|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160831051043/http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نیھال دەتوانێت بەزمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] قسەبکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://yemen-24.com/news25695.html|سەردێڕ=جائزة المرأة الشجاعة من الخارجية الأميركية لوزيرة الشؤون القانونية - يمن 24|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230505201312/http://yemen-24.com/news25695.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
نیھال بوو بە پڕۆفیسۆری یاریدەدەر لەبەشی یاسای [[زانکۆی عەدەن]]، ھەر لەوێوە کاری دەکرد لەسەر تووێژینەوە و ڕاھێنانکردن لەسەر ژنان. لە ساڵانی ٢٠١٣–٢٠١٤ ئەندامی گرووپێکبووە لە کۆنفڕانسی دیالۆگۆی نەتەوەیی لە یەمەن.<ref name="auto2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|سەردێڕ=من هي "نهال ناجي علي العولقي" وزير الشؤون القانونية|یەکەم=الحدث برس -|دوایین=الرئيسية|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160831051043/http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئازاری ٢٠١٣، بووە یەکێک لە ئەندامانی نووسینەوەی ڕەشنووسی دەستووری یەمەن.<ref>Amal Al Basha, [https://www.humanrights.dk/sites/humanrights.dk/files/media/dokumenter/udgivelser/research/matters_of_concern_series/as-basha_working_paper_final_with_addendum.pdf Gender Equality Discourse in Yemini Constitutions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170116225959/http://www.humanrights.dk/sites/humanrights.dk/files/media/dokumenter/udgivelser/research/matters_of_concern_series/as-basha_working_paper_final_with_addendum.pdf |date=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ }}, Danish Institute for Human Rights, 2014, p. 6</ref> نیھال ئەندامی دەستەی دانووساندنی حکوومەتی یەمەن بووە لە جێنەوا، سوویسرا.<ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|سەردێڕ=من هي "نهال ناجي علي العولقي" وزير الشؤون القانونية|یەکەم=الحدث برس -|دوایین=الرئيسية|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160831051043/http://alhadathpress.net/news_details.php?sid=7095|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦م وەک وەزیری کارووباری یاسا ڕاگەیەندرا. لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦، لەلایەن سەرۆکی یەمەن عەبدرەبە مەنسوڕ ھادی، بەفەرمی نیھال پۆستی وەزیری کارووباری یاسایی پێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/un-envoy-in-yemen-to-nudge-al-houthis-towards-peace-talks-1.1651444|سەردێڕ=UN envoy in Yemen to nudge Al Houthis towards peace talks|یەکەم=Saeed Al Batati,|دوایین=Correspondent|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.qna.org.qa/en-us/News/16011009200015/Yemeni-President-Reshuffles-Cabinet-in-Four-Ministries|سەردێڕ=Yemeni President Reshuffles Cabinet in Four Ministries|یەکەم=Qatar News|دوایین=Agency|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.qna.org.qa/en-us/News/16011009200015/Yemeni-President-Reshuffles-Cabinet-in-Four-Ministries |date=ئازاری ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://presidenthadi-gov-ye.info/archives/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9/|سەردێڕ=Issuance of decisions Republic (translated)|بڵاوکەرەوە=President Abed Rabbo Mansour Had|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160910232619/https://presidenthadi-gov-ye.info/archives/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Nihal Naj Ali Al-Awlaqi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:ژنانی یەمەن]]
[[پۆل:ژنە چالاکوانەکانی یەمەن]]
[[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]]
qt0tsprohsyu6navvgr8mdx6fomwis3
نەسرین ئوریاخەلیل
0
162989
1684205
1405009
2026-10-09T04:37:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە)
1684205
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Dr. Nasrin Oryakhil - 2014 IWOC Awardee.png|وێنۆک|نەسرین ئوریاخەلیل.]]
'''نەسرین ئوریاخەلیل''' (لە دایکبووی ١٩٦٤) وەزیری پێشووی [[ئەفغانستان|ئەفغانی]]، ھەروەھا پزیشکی ژنان و منداڵبوونە. لە ساڵی ٢٠١٥، بەھۆی کارەکانییەوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە.
== ژیان ==
نەسرین لەدایکبووی ١٩٦٤ لە شاری [[کابول]].<ref name="gov">[http://molsamd.gov.af/en/page/2146/minister/minister-biography Nasrin Oryakhil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181024014809/http://molsamd.gov.af/en/page/2146/minister/minister-biography |date=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ }}, Molsamd.gov, Retrieved 17 July 2016</ref> پزیشکی ژنان و منداڵبوونە. لە ساڵی ٢٠٠٤ بووە بەڕێوبەری نەخۆشخانەی مەلالای تایبەت بەژنان لە کابول، ئەفغانستان.<ref name="state.gov2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2014/bio/index.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140307105823/http://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2014/bio/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Bios of 2014 Award Winners|ئیش=state.gov|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> نەسرین یەکەم نۆرینگەی چارەسەری ناسوری لە نەخۆشخانەکەی کردەوە.<ref name="state.gov2"/> ئەو سەرۆکی ڕێکخراوێکی ناحوکمیشە بەناوی کۆمەڵەی تەندرووستی خێزانی ئەفغانی، ھەروەھا ئەندامە لە تۆڕی ژنانی ئەفغانی، ھەروەھا ئەندامە لەگرووپێکی پزیشکی ڕاوێژکار لە ئەفغانستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://feminist.org/blog/index.php/2014/03/06/us-honors-afghan-doctor-as-an-international-woman-of-courage/|سەردێڕ=US Honors Afghan Doctor as an International Woman of Courage|ئیش=feminist.org}}</ref> ھەروەھا پاڵپشتیکاری گرووپی مانانی ئەفغانیشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.khaama.com/dr-nasrin-oryakhil-receives-international-women-of-courage-award-4003|سەردێڕ=Dr. Nasrin Oryakhil receives International Women of Courage Award|ئیش=khaama.com}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥ بووە وەزیری کار<ref name="gov2">[http://molsamd.gov.af/en/page/2146/minister/minister-biography Nasrin Oryakhil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181024014809/http://molsamd.gov.af/en/page/2146/minister/minister-biography |date=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ }}, Molsamd.gov, Retrieved 17 July 2016</ref> لە حکوومەتی ئەشرەف غەنی،<ref name="bbc2">[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-32391844 Afghan cabinet nearly complete after months of delay], April 2015, BBC, Retrieved 17 July 2016</ref> لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لەلایەن پەرلەمان ئەفغانستان لەپۆستەکەی دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Afghan Parliament Unseats Foreign Minister, 2 Other Cabinet Members|ناونیشان=http://www.voanews.com/a/afghan-parliament-unseats-3-cabinet-members/3593272.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202001937/http://www.voanews.com/a/afghan-parliament-unseats-3-cabinet-members/3593272.html}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|ئەفغانستان|سیاسەت|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Nasrin Oryakhil}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ژنانی ئەفغانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]]
[[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]]
miwzq5egpvnf3zf3l62j5c6nycobkhj
ناستا پالاژانکا
0
163063
1683925
1681613
2026-10-08T20:33:44Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683925
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=ناستا پالاژانکا|alt=|birth_name=|birth_date=١٩٩٠ <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|nationality=بیلاڕووس|other_names=|occupation=|years_active=|known_for=چالاکوان|notable_works=|image=Nasta Palazhanka - Belarus - 2011 International Women of Courage awards.jpg|caption=ناستا پالاژانکا)}}
'''ناستا پالاژانکا''' (بە بیلاڕووسی: Наста Палажанка؛ لەدایکبووی ١٩٩٠) چالاکوان لە بزووتنەوەی لاوانی بەرھەڵستیکارە لە بیلاڕووس، کە لەتەمەنی ١٤ ساڵییەوە چالاکە.<ref name="awiu.org2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.awiu.org/2011/05/18/belarus-nasta-palazhanka/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20140905152032/http://www.awiu.org/2011/05/18/belarus-nasta-palazhanka/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[https://www.rferl.org/a/belarus_opposition_activist_freed/2314052.html Belarusian Opposition Activist Released From Detention]، ماڵپەڕی rferl، ڕۆژی February 18, 2011 19:12 GMT بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ٢٠١١، بووبە جێگری سەرۆکی بەرەی گەنجان، کە ڕێکخراوێکی ناحکومییە لە بیلاڕووس.<ref>[https://charter97.org/en/news/2008/7/24/8412/ Nasta Palazhanka: “We have strength for boycott of “elections” in spite of search”]، ماڵپەڕی چارتەر ٩٧، ڕۆژی 24.07.2008, 16:56 نووسراوە.</ref><ref name="state.gov2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2011/03/157710.htm|سەردێڕ=Secretary Clinton To Host the 2011 International Women of Courage Awards|ئیش=U.S. Department of State}}</ref> وێڕای بوونی ھەڕەشە و تۆقاندن لە ژیانی، ئەوا ناستا پارێزەر و چالاکوانە لەبواری مافەکانی مرۆڤ لە بیلاڕووس.<ref name="awiu.org2"/> دواتر لە ئەیلوولی ٢٠١١، مارەبڕا بە کوڕە چالاکوانێکی بەرەی گەنجانکرد، بەناوی زمیتسەر داشکێڤچ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rferl.org/content/conditional_release_demanded_for_jailed_belarusian_activist/24326130.html|سەردێڕ='Conditional Release' Demanded For Jailed Belarusian Activist|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Radio Free Europe/Radio Liberty|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6BotnybOT?url=http://www.rferl.org/content/conditional_release_demanded_for_jailed_belarusian_activist/24326130.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناستا و زمیتسەر ئەوکاتە ھاوسەرگیریانکرد کاتێک لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢، ناستا سەردانی ئەوی کرد لە زیندانی ھرۆندۆ، دەسەڵاتدارانی زیندانەکە ماوەی ١–٢ کاتژمێر ڕێگەیان دا بۆ سەردانیکردنی ناستا بۆلای زمیتسەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rferl.org/content/belarusian-opposition-activist-marries-in-prison/24811094.html|سەردێڕ=Belarusian Opposition Activist Ties The Knot In Prison|نووسەر=Claire Bigg|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Radio Free Europe/Radio Liberty|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6DNJnHxL1?url=http://www.rferl.org/content/belarusian-opposition-activist-marries-in-prison/24811094.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
لە ساڵی ٢٠١١، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.<ref name="state.gov2"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2011/03/157710.htm|سەردێڕ=Secretary Clinton To Host the 2011 International Women of Courage Awards|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> ھەرچەند نەیتوانی ئامادەبێت لە ڕێوڕەسمەکە.<ref name="awiu.org2"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت|بیلاڕووس}}
{{پۆلی کۆمنز|Nasta Palazhanka}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:ژنانی بێلاڕووس]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]]
[[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]]
esc8v8exfk9x2za0zvc131ku8fiw90n
نیزاڵ قەسووم
0
163110
1683748
1683512
2026-10-08T17:07:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:گەردوون|گەردوون]]
1683748
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی زانا
|ناو =نیزاڵ قەسووم
|وێنە =Nidhal Guessoum.jpeg
|قەبارەی وێنە =
|سەردێڕ =
|ڕێکەوتی لەدایکبوون =٦ی ئەیلوولی ١٩٦٠
|شوێنی لەدایکبوون =جەزائیر
|ڕێکەوتی مردن =
|شوێنی مردن =
|نیشتەجێ =ئیمارات
|سەردەم =
|نەتەوە =
|بواری زانستی =فیزیک، ستێرفیزیک
|شوێنی کار =زانکۆی ئەمریکی لە شاریجە
|شوێنی بڕوانامە =
|ناونیشانی تێز =
|ماڵپەڕی تێز =
|ساڵی تێز =
|ڕاوێژکاری دکتۆرا =
|ڕاوێژکاری پەیمانگا =
|قوتابیانی دکتۆرا =
|قوتابییە دیارەکان =
|ناسراو بەھۆی =دەرکەوتنی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان
|کاریگەر بووە بە =
|کاریگەری بووە لەسەر =
|خەڵاتەکان =
|واژوو =
|لێدوانی واژوو =
|ماڵپەر =http://nidhalguessoum.org
|تێبینی =
|خێزان =
}}
'''نیزاڵ قەسووم''' (بە [[عەرەبی]]: '''نضال قسوم''') [[فیزیکزان]] و [[ئەستێرەناسی|ئەستێرەناسێکی]] [[جەزائیر|جەزائیریە]]، ھەڵگری بڕوانامەی دکتۆرا و ماستەرە لە زانکۆی [[کالیفۆرنیا]] سان دیاگۆ، دوو ساڵ وەک لیکۆڵەر لە سەنتەری لێکۆڵینەوەی گادداردی سەربە [[ناسا|ئاژانسی ناسای ئەمریکا]] کاری کردووە.
لە ساڵی ١٩٩٠ تا ١٩٩٤ مامۆستای زانکۆ بووە لە جەزائیر، دواتر لە لە وڵاتی [[کووەیت]] تا ساڵی ٢٠٠٠ لەو کاتەوە لە زانکۆی ئەمریکی لە [[شاریجە]]ی وڵاتی [[ئیمارات]] کاردەکات وەک پرۆفیسۆر و یاریدەدەری راگری کۆلێژی زانست و تەکنیک لە زانکۆی ناوبراو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://web.archive.org/web/20150712111019/https://www.bigquestionsonline.com/users/nidhal-guessoum}}</ref> دوای دەرکەوتنیشی لە تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان توانی ھەواداری زۆر کۆ بکاتەوە لە بڵاوکراوەکانی بە تایبەتی لە [[یووتیووب|پێگەی یووتیوب]].
ئەندامی چەند کۆمەڵە و رێکخراوێکی زانستیە وەک رێکخراوی یەکێتی ئەستێرە ناسی نێودەوڵەتی، کۆمەڵەی جیھانی زانست و ئایین و پرۆژەی ئیسلامی بۆ دیارکردنی مانگ.
== بەرھەم و کارەکان ==
نیزاڵ قەسووم جەند کتێبێکی بڵاو کردووەتەوە بە زمانەکانی [[فەرەنسی]]، [[ئینگلیزی]] و [[عەرەبی]]، ئەوەی تێبینی دەکرێت کتێبەکانی زیاتر تیشک دەخاتە سەر ئەو بابەتانەی کە مشتوومڕیان لەسەرە لە نێوان ئایین زانست دا بە تایبەتیش ئایینی ئیسلام کە پێی وایە دەبێت میتۆدی زانستی ئیسلامی بگەڕیتەوە بۆ سەردەمی زێڕی خۆی، ھەروەھا پێی وایە کە بیردۆزی پەرەسەندن پێچەوانەی بنەماکانی [[ئایینی ئیسلام]] نیە و رەتکردنەوەی راستیە زانستیە سەلمێنراوەکان لە بەرژەوەندی موسڵمانانو ئایینی ئیسلامدا نیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://web.archive.org/web/20170217134858/http://www.huffingtonpost.com/nidhal-guessoum/islam-evolution_b_1175776.html}}</ref>
== کتێبە بڵاوکراوەکان ==
* أسئلة الإسلام والعلم المزعجة: الكون، التطور، الإعجاز
* ISLAM, BIG BANG ET DARWIN: les questions qui fâchent
* Islam et science : comment concilier le Coran et la science moderne
* ISLAM’S QUANTUM QUESTION
* RÉCONCILIER L’ISLAM ET LA SCIENCE MODERNE
* إثبات الشهور الهلالية ومشكلة التوقيت الإسلامي
* APPLICATIONS OF ASTRONOMICAL CALCULATIONS TO ISLAMIC ISSUES
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=http://nidhalguessoum.org/books/}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیزیک|گەردوون}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:نووسەران دەربارەی دین و زانست]]
6c2n56uf73vrvqedhm7pvz39qojt4ot
نەخلیسکان
0
163190
1684102
1547262
2026-10-08T22:36:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە)
1684102
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
لە جوڵەی شلیدا، حاڵەتی '''لێک نەخشان''' یاخود '''نەخلیسکان''' بۆ شلەی لینج، وا دادەنرێ کەلە سنوری ڕەقیدا، تێکڕای خێرایی شلەکە دەبێتە سفر کە ئەمەش پەیوەستە بە سنورەکەوە.
تێکڕای خێرایی یاخود تاودانی شلەکە بەگشتی لەسنوری نێوان ڕەقی-شلیدا یەکسانە بەوەی دەکەوێتە سنوری ڕەقیەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Day |یەکەم= Michael A. |ساڵ= ٢٠٠٤|سەردێڕ= The no-slip condition of fluid dynamics |journal=[[Erkenntnis]] |پەڕەکان= ٢٨٥–٢٩٦|doi=10.1007/BF00717588 |بەرگ= ٣٣| issue = 3}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، بەبیرکردنەوە لەدوورترین گەردی شلەکە کە دەلکێ و جێگیردەبێ بەو ڕوەی کە شلەکەی پێدا دەڕوا، لەبەرئەوەی کە گیراوەکە بەو شوێنانەدا دەڕوا کەبۆی دانراوە، ئەمەش نمونەیە بۆ باری سنوری دایریچلێت.
== پاساوی فیزیایی ==
تەنولکە بچوکەکان کە لە ڕووکاری سەرەوەی شلەکەوە نزیکن، ناجوڵێن بەدرێژایی ڕۆیشتنی شلەکە، کاتێک [[چەسپانی|نووسان]] بە ڕووکاری سەرەوە بەھێزترە لە پێکەوەنوسانی تەنۆلکەکان لە نێوان خۆیاندا. لەنێوانەڕوی نێوان شلی-ڕەقی دا، ھێزی ڕاکێشان لەنێوان تەنۆلکەکانی تەنی ڕەقی و تەنۆلکەکانی تەنی شلی گەورەترە لەو ھێزەی لەنێوان تەنۆلکەکانی شلە خۆیدا ھەیە. ئەم ھێزە ھاوسەنگی ناھێڵێ لەبەشی شلیداو تێکڕای خێراییەکەی دەکاتە سفر. بۆیە باری نەخلیسکان تەنھا بۆ لێشاوی لینجی و ھەروەھا زنجیرەیەکی نەپچراوی گەردەکان کارا دەبێ و ڕاڤەدەکرێت
== دەرھاویشتەکان ==
لەگەڵ زۆرترین لێکچون و نزیکەیی ئەندازیاری، باری نەخلیسکان ھەمیشە ئەو شێوازە وەرناگرێ لەڕاستیدا واتا دەکرێ جیاوازبێ ھەندێ جار.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= A new model for fluid velocity slip on a solid surface | journal = Soft Matter |ڕێکەوت= ٢٠١٦|یەکەم١= Jian-Jun |دوایین١= Shu |یەکەم٢= J.B.M. |دوایین٢= Teo |یەکەم٣= W.K. |دوایین٣= Chan |بەرگ= ١٢| issue = 40 |پەڕەکان= ٨٣٨٨–٨٣٩٧| doi = 10.1039/c6sm01178k | arxiv = 1612.08011 | bibcode = 2016SMat...12.8388S}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Fluid velocity slip and temperature jump at a solid surface | journal = Applied Mechanics Reviews |ڕێکەوت= ٢٠١٧|یەکەم١= Jian-Jun |دوایین١= Shu |یەکەم٢= J.B.M. |دوایین٢= Teo |یەکەم٣= W.K. |دوایین٣= Chan |بەرگ= ٦٩| issue = 2 |پەڕەکان= ٠٢٠٨٠١| doi = 10.1115/1.4036191 | arxiv = 1705.02375 | bibcode = 2017ApMRv..69b0801S}}</ref> بۆ نموونە، لە پەستانێکی زۆرکەمدا، تەنانەت کاتێک زنجیرەیەکی لێکچوو نەپچڕاومان ھەبێ، ھێشتا بڕێکی کەم لە گەردەکان کەلە ڕووکارەوە نزیکن، ھەڵدەبەزنەوە بۆ بەشی خوارەوەو لەگەڵ ڕێڕەوی ڕۆشتنی گەردەکانی تر نابن و لادەدەن. لێکچونێکی باو بۆ خشانی شلە بریتیەلە:
:<math>u - u_\text{Wall} = \beta \frac{\partial u}{\partial n}</math>
کاتێک u بریتیە لە ڕێخستنی ھاوتا بۆ wall کە ئەمە دەکاتە درێژی خلیسکانەکە. بۆ گازێکی نموونەیی، درێژی خلیسکان زۆرجار بەنزیکەیی بریتیە لە <math>\beta \approx 1.15 \ell</math> کاتێک l واتا ڕێڕەوی ئازاد.<ref>
{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=David L. Morris |نووسەر٢=Lawrence Hannon |نووسەر٣=Alejandro L. Garcia |ساڵ= ١٩٩٢|سەردێڕ= Slip length in a dilute gas
| journal = [[Physical Review A]]
|بەرگ= ٤٦| issue = 8 |پەڕە= ٥٢٧٩| doi = 10.1103/PhysRevA.46.5279
|bibcode = 1992PhRvA..46.5279M}}</ref>
ھەندێک ڕووکاری پلەبەرزی ئاو ڕانەکێشان (واتا ڕاکێشانی ئاو بۆخۆی کەمدەکاتەوە)، دەبێ ئەوەش تێبینی بکرێ بەوەی خێراییەکەی یاخود تاودانەکەی نەکاتە سفر، بەڵام پێوەری نانۆمەتری ھەبێ بۆ درێژی خلیسکان.
لەکاتێکدا باری نەخلیسکان بەنزیکەیی و بە شێوەیەکی گشتی بەکاردێ لە مۆدێلی لێشاوی لینجی. ھەندێ جار ئەم بارە پشتگوێ دەخرێ لەبەشی (باری دزەنەکردن). واتا کاتێک خێرایی ئاسایی شلەکە بۆ wall دەخرێتە سەر خێرایی wall واتا (بەربەستەکە)، لەم ئاڕاستەیەدا، بەڵام خێرایی شلەکە تەریبە بە wall کە ئەمەش بێسنورە.
لەشیکردنەوە بنچینەییەکاندا لەسەر لێشاوی لکێنەر، کاتێک کاریگەری چینە سنوریەکان پشت گوێخرا. باری نەخلیسکان بوە ھۆی کێشەیەک لە تیۆری لێشاوی لینجی لەگۆڕانی بەرکەوتە ھێڵیەکان: ئەو شوێنانەن کە لە نێوانە ڕوویەکی نێوان دووشلەدا، سنورێکی ڕەقی بەدیاردەکەوێ. لێرەدا باری سنوری نەخلیسکان وا دەردەخات کە شوێنی گۆڕانی بەرکەوتەی ھێڵی ناجوڵێ، کەلەڕاستیدا تێبینی ناکرێ. شیکردنەوەکان بۆ جوڵەی بەرکەوتەیەکی ھێڵی بەباری نەخلیسکان، دەرەنجامەکەی فشارێکی بێکۆتا بوو کەناتوانرێ یەکبخرێت. تێکڕای جوڵەی گۆڕانی بەرکەوتەی ھێڵی وا باوەڕدەکرێ کە پشت دەبەستێ بە گۆشەی یاخود پلەی ھێڵەکە کە سنوری ڕەقی دروستەکا، بەڵام میکانیزمی پشت ئەمە ھێشتا بەتەواوی تێگەیشتن لێی ڕوون نیە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
kiaj9umw0a7x4kvwf8z6enevdfunvmt
1684298
1684102
2026-10-09T09:08:06Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684298
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
لە جوڵەی شلیدا، حاڵەتی '''لێک نەخشان''' یاخود '''نەخلیسکان''' بۆ شلەی لینج، وا دادەنرێ کەلە سنوری ڕەقیدا، تێکڕای خێرایی شلەکە دەبێتە سفر کە ئەمەش پەیوەستە بە سنورەکەوە.
تێکڕای خێرایی یاخود تاودانی شلەکە بەگشتی لەسنوری نێوان ڕەقی-شلیدا یەکسانە بەوەی دەکەوێتە سنوری ڕەقیەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Day |یەکەم= Michael A. |ساڵ= ٢٠٠٤|سەردێڕ= The no-slip condition of fluid dynamics |journal=[[Erkenntnis]] |پەڕەکان= ٢٨٥–٢٩٦|doi=10.1007/BF00717588 |بەرگ= ٣٣| issue = 3}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، بەبیرکردنەوە لەدوورترین گەردی شلەکە کە دەلکێ و جێگیردەبێ بەو ڕوەی کە شلەکەی پێدا دەڕوا، لەبەرئەوەی کە گیراوەکە بەو شوێنانەدا دەڕوا کەبۆی دانراوە، ئەمەش نمونەیە بۆ باری سنوری دایریچلێت.
== پاساوی فیزیایی ==
تەنولکە بچوکەکان کە لە ڕووکاری سەرەوەی شلەکەوە نزیکن، ناجوڵێن بەدرێژایی ڕۆیشتنی شلەکە، کاتێک [[چەسپانی|نووسان]] بە ڕووکاری سەرەوە بەھێزترە لە پێکەوەنوسانی تەنۆلکەکان لە نێوان خۆیاندا. لەنێوانەڕوی نێوان شلی-ڕەقی دا، ھێزی ڕاکێشان لەنێوان تەنۆلکەکانی تەنی ڕەقی و تەنۆلکەکانی تەنی شلی گەورەترە لەو ھێزەی لەنێوان تەنۆلکەکانی شلە خۆیدا ھەیە. ئەم ھێزە ھاوسەنگی ناھێڵێ لەبەشی شلیداو تێکڕای خێراییەکەی دەکاتە سفر. بۆیە باری نەخلیسکان تەنھا بۆ لێشاوی لینجی و ھەروەھا زنجیرەیەکی نەپچراوی گەردەکان کارا دەبێ و ڕاڤەدەکرێت
== دەرھاویشتەکان ==
لەگەڵ زۆرترین لێکچون و نزیکەیی ئەندازیاری، باری نەخلیسکان ھەمیشە ئەو شێوازە وەرناگرێ لەڕاستیدا واتا دەکرێ جیاوازبێ ھەندێ جار.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= A new model for fluid velocity slip on a solid surface | journal = Soft Matter |ڕێکەوت= ٢٠١٦|یەکەم١= Jian-Jun |دوایین١= Shu |یەکەم٢= J.B.M. |دوایین٢= Teo |یەکەم٣= W.K. |دوایین٣= Chan |بەرگ= ١٢| issue = 40 |پەڕەکان= ٨٣٨٨–٨٣٩٧| doi = 10.1039/c6sm01178k | arxiv = 1612.08011 | bibcode = 2016SMat...12.8388S}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Fluid velocity slip and temperature jump at a solid surface | journal = Applied Mechanics Reviews |ڕێکەوت= ٢٠١٧|یەکەم١= Jian-Jun |دوایین١= Shu |یەکەم٢= J.B.M. |دوایین٢= Teo |یەکەم٣= W.K. |دوایین٣= Chan |بەرگ= ٦٩| issue = 2 |پەڕەکان= ٠٢٠٨٠١| doi = 10.1115/1.4036191 | arxiv = 1705.02375 | bibcode = 2017ApMRv..69b0801S}}</ref> بۆ نموونە، لە پەستانێکی زۆرکەمدا، تەنانەت کاتێک زنجیرەیەکی لێکچوو نەپچڕاومان ھەبێ، ھێشتا بڕێکی کەم لە گەردەکان کەلە ڕووکارەوە نزیکن، ھەڵدەبەزنەوە بۆ بەشی خوارەوەو لەگەڵ ڕێڕەوی ڕۆشتنی گەردەکانی تر نابن و لادەدەن. لێکچونێکی باو بۆ خشانی شلە بریتیەلە:
:<math>u - u_\text{Wall} = \beta \frac{\partial u}{\partial n}</math>
کاتێک u بریتیە لە ڕێخستنی ھاوتا بۆ wall کە ئەمە دەکاتە درێژی خلیسکانەکە. بۆ گازێکی نموونەیی، درێژی خلیسکان زۆرجار بەنزیکەیی بریتیە لە <math>\beta \approx 1.15 \ell</math> کاتێک l واتا ڕێڕەوی ئازاد.<ref>
{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=David L. Morris |نووسەر٢=Lawrence Hannon |نووسەر٣=Alejandro L. Garcia |ساڵ= ١٩٩٢|سەردێڕ= Slip length in a dilute gas
| journal = [[Physical Review A]]
|بەرگ= ٤٦| issue = 8 |پەڕە= ٥٢٧٩| doi = 10.1103/PhysRevA.46.5279
|bibcode = 1992PhRvA..46.5279M}}</ref>
ھەندێک ڕووکاری پلەبەرزی ئاو ڕانەکێشان (واتا ڕاکێشانی ئاو بۆخۆی کەمدەکاتەوە)، دەبێ ئەوەش تێبینی بکرێ بەوەی خێراییەکەی یاخود تاودانەکەی نەکاتە سفر، بەڵام پێوەری نانۆمەتری ھەبێ بۆ درێژی خلیسکان.
لەکاتێکدا باری نەخلیسکان بەنزیکەیی و بە شێوەیەکی گشتی بەکاردێ لە مۆدێلی لێشاوی لینجی. ھەندێ جار ئەم بارە پشتگوێ دەخرێ لەبەشی (باری دزەنەکردن). واتا کاتێک خێرایی ئاسایی شلەکە بۆ wall دەخرێتە سەر خێرایی wall واتا (بەربەستەکە)، لەم ئاڕاستەیەدا، بەڵام خێرایی شلەکە تەریبە بە wall کە ئەمەش بێسنورە.
لەشیکردنەوە بنچینەییەکاندا لەسەر لێشاوی لکێنەر، کاتێک کاریگەری چینە سنوریەکان پشت گوێخرا. باری نەخلیسکان بوە ھۆی کێشەیەک لە تیۆری لێشاوی لینجی لەگۆڕانی بەرکەوتە ھێڵیەکان: ئەو شوێنانەن کە لە نێوانە ڕوویەکی نێوان دووشلەدا، سنورێکی ڕەقی بەدیاردەکەوێ. لێرەدا باری سنوری نەخلیسکان وا دەردەخات کە شوێنی گۆڕانی بەرکەوتەی ھێڵی ناجوڵێ، کەلەڕاستیدا تێبینی ناکرێ. شیکردنەوەکان بۆ جوڵەی بەرکەوتەیەکی ھێڵی بەباری نەخلیسکان، دەرەنجامەکەی فشارێکی بێکۆتا بوو کەناتوانرێ یەکبخرێت. تێکڕای جوڵەی گۆڕانی بەرکەوتەی ھێڵی وا باوەڕدەکرێ کە پشت دەبەستێ بە گۆشەی یاخود پلەی ھێڵەکە کە سنوری ڕەقی دروستەکا، بەڵام میکانیزمی پشت ئەمە ھێشتا بەتەواوی تێگەیشتن لێی ڕوون نیە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:دینامیکی شلگاز]]
lhvb4c4ia065l8yuyb6ncxhdh8q3ou6
نیک جۆناس
0
163484
1683650
1404930
2026-10-08T13:34:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683650
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians -->|name=نیک جۆناس|birth_name=نیکۆلاس جێری جۆناس|image=Nick Jonas Cannes 2019 (cropped).jpg|caption=نیک لە [[فیستیڤاڵی فیلمی کان]]، ٢٠١٩|birth_date={{birth date and age|1992|9|16}}|birth_place=[[دالاس]]، [[تێکساس]]، ئەمریکا.|occupation={{hlist|گۆرانیبێژ|گۆرانینووس|ئەکتەر}}|years_active=٢٠٠٠ - ئێستا|home_town=[[ویکۆف، نیوجێرسی]]، ئەمریکا.|relatives={{plain list|
* [[کێڤن جۆناس]] (برا)
* [[جۆی جۆناس]] (برا)
* [[فڕانکی جۆناس]] (برا)
}}|spouse={{Marriage|[[پریانکا چۆپرا]]|٢٠١٨}}|website={{URL|nickjonas.com}}|module={{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer <!-- mandatory format: do not change or remove -->
| instrument = {{hlist|گۆرانی|گیتاڕ|باس|پیانۆ|کیبۆرد|[[ئامێری کوتان|کوتان]]|دمبک}}
| genre = {{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[pop rock]]|[[Contemporary R&B|R&B]]}}
| label = {{hlist|[[Walt Disney Records|واڵت دیزنی]]|[[Columbia Records|کولومبیا]]|[[Hollywood Records|ھۆلیوود ڕیکۆردس]]|[[Island Records|ئایلاند]]|[[Safehouse Records|سەیفھاوس]]}}
| associated_acts = {{hlist|[[Jonas Brothers]]|[[Nick Jonas & the Administration]]|[[Demi Lovato]]}}
}}}}
'''نیک جۆناس''' (لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٩٩٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.allmusic.com/artist/nick-jonas-mn0002515882|سەردێڕ=Nick Jonas|بڵاوکەرەوە=[[Allmusic.com]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> گۆرانیبێژ، [[گۆرانینووس]] و ئەکتەرێکی ئەمریکییە. وەک ئەکتەر لە تەمەنی حەوت ساڵی لەسەر شانۆ دەستی بەکارەکانی کرد، ھەروەھا یەکەم تاک گۆرانی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٢ بڵاوکردەوە، کە ٦٧ ھەزار دانەی لێفرۆشرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6473009/ask-billboard-jonas-brothers-want-to-know-their-album-song-sales|سەردێڕ=Ask Billboard: Jonas Brothers Want to Know Their Album & Song Sales|دوایین=Trust|یەکەم=Gary|ئیش=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> دواتر بووە جێگای گرنگی کۆلۆمبیا ڕیکۆرد، کاتێک لەگەڵ دوو برای گەورەتر لەخۆی جۆی و کێڤن، گرووپی میوزیکی جۆناس برازەرسیان دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٠٦، گرووپەکە یەکەم ئەلبوومی ستۆدیۆیان بەناو ئتز ئەباوت تایم لەڕیگای کۆلومبیا لەیبل بڵاوکردەوە. دواتر لەگەڵ کۆمپانیایەکی نوێ دەستیان بەکارکرد، لەڕێگای [[ھۆلیوود]] ڕیکۆردسەوە<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/jonas-brothers-hollywood-records-disney-part-ways-318361 Jonas Brothers Part Ways With Disney's Hollywood Records (Exclusive)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190425200450/https://www.hollywoodreporter.com/news/jonas-brothers-hollywood-records-disney-part-ways-318361 |date=٢٥ی نیسانی ٢٠١٩}}، ماڵپەڕی [[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]، 5/1/2012 نووسراوە لەلایەن Shirley Halperin</ref> توانیان یەکەم ئەلبوومی خۆیان بەناوی جۆناس برازەرس بڵاوکردەوە لە ساڵی ٢٠٠٧، کە بووە ھۆکاری سەرکەوتنیان. لەوکاتەدا باندەکە لە کەناڵی دیزی زۆر دەردەکەوتن، ھەروەھا لە کۆمەڵێکی فیلمی میوزیکی تەلەڤیزیۆنی وەک کەمپ ڕۆک (٢٠٠٨) و بەشی دووەمیشی کەمپ ڕۆک ٢: زە فاینال جام (٢٠١٠) دەرکەوتن لەگەڵ دوو زنجیرەی تایبەت بەخۆیان، جۆناس برازەرس: لیڤینگ زە دریم (٢٠٠٨–٢٠١٠) و جۆناس (٢٠٠٩–٢٠١٠).
لە ساڵی ٢٠١٧، جۆناس بەشداریکرد لە فیلمی کۆمێدی جومانجی:وێلکەم تو زە جەنگڵ کە بووە پێنجەمین پڕداھاتترین فیلمی ساڵ. جۆناس لە ساڵی ٢٠١٨، ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ھیندی [[پریانکا چۆپرا]] کرد.<ref>[https://www.harpersbazaararabia.com/bride/real-weddings/every-photo-from-priyanka-chopra-and-nick-jonas-wedding Pictures: Every Photo From Priyanka Chopra And Nick Jonas' Wedding]، ماڵپەڕی بازار، ڕۆژی DEC 19 2018 بڵاوکراوەتەوە.</ref>
== ژیان و پیشە ==
جۆناس لە [[داڵاس]]، [[تێکساس|تەکساس]] لەدایکبووە، کوڕی سێیەمی دێنیس (نی میلەر) و پۆل کیڤن جۆناسە. باوکی جۆناس [[گۆرانینووس]] و [[مۆسیقاژەن]]ە و وەزیری پێشووی کەنیسەی کۆبونەوەکانی خودایە، لەکاتێکدا دایکی پێشتر مامۆستای زمانی ئاماژە و گۆرانیبێژ بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Jonas Brothers: It's full scream ahead|ناونیشان=https://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/02/the-jonas-broth.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=LA Times Blogs – Pop & Hiss|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chebatoris|یەکەم=Jac|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The Boy Band Next Door|ناونیشان=https://www.newsweek.com/boy-band-next-door-87403|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Newsweek|زمان=en}}</ref>نیک برایەکی بچووکی ھەیە، فڕانکی، و دوو برای گەورەتر، جۆ و کیڤن. جۆناس لە شاری ویکۆف لە ویلایەتی [[نیوجێرزی|نیوجێرسی]] گەورە بووە و لەماڵەوە لەلایەن دایکییەوە خوێندوویەتی. پیشەی جۆناس کاتێک دەستیپێکرد کاتێک تەمەنی شەش ساڵ بوو لە سەرتاشخانە بوو دایکی خەریکی بڕینی قژی بوو و ئاماژەی پێکرا بۆ بەڕێوبەری نمایشی بازرگانی پیشەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Archive-Corey-Moss|سەردێڕ=More Blink-182 Than Hanson, It's Time For The Jonas Brothers|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/1527894/more-blink-182-than-hanson-its-time-for-the-jonas-brothers/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=MTV News|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141021030945/http://www.mtv.com/news/1527894/more-blink-182-than-hanson-its-time-for-the-jonas-brothers/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە تەمەنی حەوت ساڵیدا لە برۆدۆی دەستی بە نمایش کرد، لە نێوان ڕۆڵەکانی تردا کەسایەتییەکانی وەک تینی تیم، چیپ پۆتس، جیک لیتل و گاڤرۆچی وێنا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Playbill Biography: NICHOLAS JONAS|ناونیشان=http://www.playbill.com/celebritybuzz/whoswho/biography/12193.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080914054442/http://www.playbill.com/celebritybuzz/whoswho/biography/12193.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Nick Jonas Goes Undercover on Reddit, YouTube, Twitter and Instagram {{!}} Actually Me {{!}} GQ|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=ZyaiCox3sMk|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nick Jonas}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:خێزانی جۆناس]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
ivy685bwcmw1zwtofhemj0d50ru4rbi
دارخورمای ئەتڵەسی
0
163656
1683689
1501418
2026-10-08T15:13:24Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683689
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Panoramic_view_of_an_oasis_like_area_in_central_western_Boa_Vista,_2010_12.jpg|وێنۆک|دیمەنێکی پانۆرامی مێرگێک لەناوەڕاستی پواڤێستای خۆڕئاوا.|alt=|288x288پیکسڵ]]
'''دارخورمای ئەتڵەسی''' (ناوی زانستی: Phoenix atlantica) جۆرێکە لە ڕووەکە میوەیییەکان لە ڕەگەزی دارخورماکان.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دارخورما]]
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/نخلة_أطلسية |سەردێڕ = نخلة أطلسية|زمان =عەرەبی |سەردان = ١٤ی نیسانی ٢٠٢٠}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Phoenix atlantica}}
{{تووڵی دەروازە|ڕوەک}}
[[پۆل:گژوگیاکانی خوڕۆکیی]]
[[پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]]
[[پۆل:ڕوەکە خۆرەنییەکان]]
[[پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]]
[[پۆل:جۆرە مەترسیلەسەرەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]]
kcc9ueck8rb2e83xiodatc501wdswvq
نەبەتییەکان
0
163699
1683805
1561369
2026-10-08T19:38:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، ئوردن-کۆلکە)
1683805
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەبەتییەکان''' میللەتێک بوون کە لە باکووری کەنداوی عەقەبە و باکووری خۆڕھەڵاتی نیمچە دوورگەی سینا و باشووری خۆڕھەڵاتی ئیسرائیل دەژیان.
[[پەڕگە:Petra_Jordan_BW_22.JPG|وێنۆک|خەزانە لە پێترا -ئوردەن.]]
== ھەڵکەوتنیان ==
ناوچەی نەبەتییەکان کەوتۆتە باشووری [[ئوردن|ئوردەن]]، ھاوسنوور بوون لەگەڵ نیمچە دوورگەی عەرەبی لەباشوور وە لە باکووریش لەگەڵ کەنعانیەکان ھاوسنوور بوون لەسەدەی شەشەمی بەر لە زایین یەکیان گرت، نەبەتییەکان بە زمانی ئارامی دەدوان، پەیوەندی پتەویان ھەبوو لەگەڵ عەرەبەکانی نیمچە دوورگەی عەرەبی، پاشماوەکانیان لەشاری [[پێترا]] لە ئوردەن ماوەتەوە. نەبەتییەکان لە ھونەری تەلارسازی و ئاوەڕۆدا دەست ڕەنگین بوون لە پێترا ئەم بەھرەیان بەدی دەکرێت وەک درووستکردنی بەنداو و ئاوەڕۆکانیان، ناوی نەبەتییەکان لەلای ئاشووریەکان تۆمارکراوە کە لەسەدەی چوارەمی پێش زایین ئاشوورپانیباڵ لەچوارچێوەی ئیمپراتۆریەتەکەی نیمچە سەربەخۆییەکیان پێ دەدات بۆ کاری بازرگانی و کارگێری. بەتایبەت لەسەردەمی پاشا حارسی سێیەم لە ساڵی ٨٥ پێش زایین، کە توانی سنوورەکانی فراوان بکات و بگات بە کەناراوەکانی دەریای سوور. ڕۆمانەکان لە دوو ھێرشی سەربازیدا شکستیان خوارد.
نەبەتییەکان لەسەر باج و سەرانەی کاروانە بازرگانیەکان دەژیان کە بەھۆی ھەڵکەوتەی شارەکەیان کەوتبووە سەر ڕێگا بازرگانیەکانی ئەوکات.
[[پەڕگە:Aerial photograph of Avdat, Israel, June 2008.jpg|وێنۆک|عەبدە لە ئیسرائیل.]]
== شاڵاوی وڵاتانی دراوسێ ==
نەبەتییەکان بەدرێژایی مێژوویان وەک بەشێکی کارگێری لەژێردەستی ئیمپراتۆریەتە گەورەکان بوون وەک ئاشووریەکان و ھەخامەنشینیەکان و سلوکی و بێزەنتی و ڕۆمانەکان بوون، بەڵام بەھۆی زیرەکیان ھیچ کاتێک وەک ژێڕ دەستە ھەڵس و کەوتیان لەگەڵ نەکراوە.
[[پەڕگە:The_Monastery,_Petra,_Jordan8.jpg|وێنۆک|دێرێکی نەبەتییەکان لە پێترا ئوردەن.]]
== سەرچاوەکان ==
* آذرنوش، آذرتاش، ''راههای نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی''، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ١٣٨٨. شابک ٣-٤٣٦-٣١٥-٩٦٤-٩٧٨
{{تووڵی دەروازە|ئاسیا|مێژوو|عەرەبستانی سعوودی|ئیسرائیل|ئوردن|فەلەستین|سووریا|ڕۆژھەڵاتی ناوین}}
{{پۆلی کۆمنز|Nabataeans}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}}
{{ئوردن-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی دێرین]]
[[پۆل:خەڵکی عەرەب]]
[[پۆل:مێژووی فەلەستین]]
[[پۆل:مێژووی عەرەبستانی سعوودی]]
[[پۆل:مێژووی سووریا]]
[[پۆل:مێژوو]]
[[پۆل:ھۆزەکانی عەرەب]]
[[پۆل:سووریای دێرین]]
[[پۆل:گرووپە مەسیحییەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین]]
9k0t41fas5ir7q27wunauq4ddk1gpue
نێگێڤ
0
163805
1683790
1588137
2026-10-08T19:36:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە)
1683790
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:SinaiFromTheISS2013.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ]]
'''بیابانی نێگێڤ'''، '''نەگڤ''' یان '''نەقەب''' ناوچەیەکی بیابانی و وشکە کەوتۆتە خۆڕئاوای کیشوەری [[ئاسیا]]، لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە [[نیمچە دوورگەی سینا]]، بە ناوچەی بەیەکگەیشتنی ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئەفریقیا دادەنرێت، زیاتر بە [[دۆڵی عەرەبە]] دەناسرێت، کەوتۆتە بەشی باشووری [[ئیسرائیل]]، ناوچەیەکی پیرۆزی ئایینییە و بە ڕێگای پێغەمبەران دانراوە.
[[پەڕگە:Southern_District_in_Israel.svg|وێنۆک|بیابانی نەگڤ بە ڕەنگی سوور دیاریکراوە لە بەشی باشووری ئیسرائیل.]]
بیابانەکە کەوتووەتە [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] لە ئیسرائیل و گرنگترین شاری [[ئیلات]]ە کە لە کەناری [[کەنداوی عەقەبە]]دا ھەڵکەوتووە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/النقب |سەردێڕ =النقب |زمان =عەرەبی |سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20190210102616/http://www.akhbarna.com/arabic/ ماڵپەری ئەلیکترۆنی ھەواڵەکانی نەگڤ]
{{پۆلی کۆمنز|Negev}}
{{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|ئیسرائیل|فەلەستین}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
{{فەلەستین-کۆلکە}}
m6n262ri9v4d3g6uusef4mo599h7cyh
نەبەز گۆران
0
164583
1683806
1683522
2026-10-08T19:38:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە)
1683806
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نووسەر
| ناو = نەبەز گۆران
| وێنە = Nebez Goran.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناو =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٧ی ئایاری ١٩٧٧
| شوێنی لەدایکبوون = [[بیارە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]]
| ڕێکەوتی مردن =
| شوێنی مردن =
| شوێنی گۆڕ =
| پیشە = [[نووسەر]]، [[ڕۆژنامەنووس]]، [[شاعیر]]
| زمان =
| نەتەوە = [[کورد]]
| ڕەگەز =
| ڕەگەزنامە =
| خوێندن =
| شوێنی بڕوانامە =
| سەردەم =
| بواری کارکردن =
| قوتابخانەی ئەدەبی =
| کارە دیارەکان =
| خەڵاتە دیارەکان =
| ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٠ - ھەتا ئێستاکە
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| خزمەکان = ھەڵمەت گۆران (برا)
| واژوو =
| لێدوانی واژوو =
| ماڵپەڕ =
}}
'''نەبەز گۆران''' (١٧ی ئایاری ١٩٧٧، لە [[بیارە]]، [[باشووری کوردستان]] - )<ref name=":0">[https://nabazgoran.net/about/ دەربارەی نەبەز گۆران]{{بەستەری مردوو|url=https://nabazgoran.net/about/ |date=ئایاری ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی نەبەز گۆران، ڕۆژی ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> نووسەر، ستوونووس، شاعیر و وەرگێڕی کوردە.<ref>نەبەز گۆران: ئەدەبی ئێمە خەریکی کوشتنی ڕقەکەی ناخی کۆمەڵگەیەو بۆی ناکوژرێت، [[ماڵپەڕی خەندان]]، ڕۆژی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ھێنراوە.</ref> لەسەرەتای کارکردنیدا، لە ساڵی ٢٠٠٠ وەک ڕۆژنامەنووس لە [[ڕۆژنامەی ھاووڵاتی|ڕۆژنامەی ھاوڵاتی]] کاری کردووە. دواتر لە گۆڤاری جیھان،<ref>[http://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=57485 ھەر ھەوڵێک بۆ دەسکاری کردنی یاسای رۆژنامەنووسی رۆبەڕۆ نارەزای تود دەبێتەوە رۆژنامەنوسێک: ھەرگیز ئەوەیان لێ قبوڵ ناکەین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191019180419/http://www.kurdistanpost.nu/?mod=news |date=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ }}، ماڵپەڕی کوردستان پۆست، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> [[لڤین (کۆوار)|لڤین]]، [[ئاوێنە (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی ئاوێنە]] و [[ماڵپەڕی خەندان]] نووسینی ھەبووە.<ref name=":0"/>
نەبەز بەھۆی باروودۆخی کوردستانەوە، ماوەیەک لە کەمپەکانی [[ئێران]] ژیانی بەسەربردووە. لەژیانی کارکردنی وەک نووسەر و ڕۆژنامەنووس چەند جارێک دەستگیرکراوە. نەبەز نووسەری نامیلکەی قەڵەمەکانی بەعس بووە، کە ئەرشیڤی کۆکراوەی ئەو نووسەرە کوردانەیە کە لە بەرژەوەندی [[حیزبی بەعس]] دەیاننووسی.<ref name=":0"/>
== بەرھەمەکان ==
=== ڕۆمان ===
* ''دێوانەیەک لەم شارەیە''<ref>[https://www.xendan.org/detailwtar.aspx?jimare=3329&nuser=1195 نەزمی نوێی سیستەمی ژیان لەماڵەکانەوە تا دەگاتە گوندە بچوکەکەی جیھان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191031035926/http://www.xendan.org/detailwtar.aspx?jimare=3329&nuser=1195 |date=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ }}، ماڵپەڕی خەندان، ڕۆژی ٢٧ی ئابی ٢٠١٩ نووسراوە.</ref>
* ''سەرسنوور''
* ''مانگەشەو''، دوو بەرگە، بەرگێکی ڕۆمان بەرگێکی ھەڵبەست<ref>[https://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/26026-2020-01-09-08-25-34 ھۆشیار جەمال/ رۆمانی مانگەشەو لە ئەنفالەوە بۆ تیرۆری ڕۆژنامەنووسان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200114235747/http://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/26026-2020-01-09-08-25-34 |date=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی ڕێگای کوردستان، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نووسراوە.</ref>
* ''مەیخانەکەی ئۆرتینە، عەشقەکەی شێخی سەنعان و کچەی گاور''<ref>[https://birkrdnawa.com/Article-13273 عەشقەکەی شێخی سەنعان بۆ کچەی گاور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106030313/http://birkrdnawa.com/Article-13273 |date= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ }}، ماڵپەڕی بیرکردنەوە، ڕۆژی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە لەلایەن نوھا فایەق.</ref>
* ''میرنشینی خاک و خۆڵ''<ref>[https://archive.rachlaken.com/Default.aspx?page=Article&id=22858&l=3 راچڵەکین نوێترین کتێبی نەبەز گۆران چاپ دەکات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926141324/https://archive.rachlaken.com/Default.aspx?page=Article&id=22858&l=3 |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی ڕاچلەکێن، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
* ''مازیاری شەنگالی''<ref>[https://archive.rachlaken.com/Default.aspx?page=Article&id=27774&l=3 راچڵەکین سپۆنسەری چاپکردنی رۆمانی "مازیاری شەنگالی" نەبەز گۆران دەکات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926140856/https://archive.rachlaken.com/Default.aspx?page=Article&id=27774&l=3 |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی ڕاچلەکێن، ٢٥ی شوباتی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[http://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=64548&Jor=1 ڕۆمانێکی نوێی نەبەز گۆران چاپدەکرێت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121210758/http://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=64548&Jor=1 |date=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی وێستگە، ڕۆژی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
* ''کچەی کافرۆش''
* ''شازادەکەی ئورفا''
* شانشینی ئەگباتان
* گەشتەکەی دێواری برادۆستی
=== شیعر ===
* ''من دوای ڕۆیشتنی تۆ دەدرەوشێمەوە''
* ''بۆشاییی دونیا''
* ''یەسنا لەژێر بارانا سەیری باخ ئەکات''
* ''پێم ئەڵێ منداڵی''
* ''بۆت ئەبارێم''
=== وەرگێڕان ===
* ''نامەی کەسە مەزنەکان''، کۆمەڵێک نامەیە لەلایەن چەندین کەسی مەزنی دونیاوە نووسراون
* ''ئێمە دوو عاشقی دەربەدەرین''، کۆمەڵێک ھەڵبەستی نزار قەبانی و غادە سەمان
* ''یەک مانگ و ئەم ھەموو پەنجەرەیە''، کۆمەڵێک ھەڵبەستی شاعیر ئەفشینی ساڵەحی
=== بەرھەمکانی دیکە ===
* ''بەعس و ئایدۆلۆژیا''<ref>دروستکردنی کۆشکێکی وەھمی، [[ماڵپەڕی خەندان]]، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
* ''ڕەگوڕیشەی بارزانییەکان لە تاجەدینەوە تا مەسعوود'' (مێژوو بە زمانی خۆی: دیدارەکانی مەلا مستەفا)
* ''پەرتووکێک دژی دەسەڵات''
* ''نامەکانی واران و یەسنا''
* ''قەڵەمەکانی بەعس''
* ''نامەکان لە دەرگا مەدە، کەس لە ماڵ نییە''
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شیعری نوێی کوردی}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|وێژەی کوردی|وێژە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:شاعیرانی کورد]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]]
[[پۆل:خەڵکی بیارە]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:نووسەرانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]]
a8p3xzrzuo3au3bf5iw488qt8yock5y
بڕین بە ئاوی خێرا
0
164587
1683985
1680761
2026-10-08T20:46:10Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683985
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{خاوێنکردن|reason=کێشەی [[وپ:شێ]]|date=نیسان ٢٠٢٠}}
{{قورس بۆ لێتێگەیشتن|date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}
}}
[[پەڕگە:Water_jet_cutter_head.svg|وێنۆک|ھێڵکاریی بڕین بە ئاوی خێرا{{پێڕستی ژمارەکراو|دەروازەی پەستانی بەرزیی ئاو|گەوھەر (یاقوت یان ئەڵماس)|بەردی سوور|یۆڕیی تێکەڵکردن|پاسەوانی|بڕین بە ئاوی خێرا|ماددە بۆ بڕین}}]]
'''بڕین بە ئاوی خێرا''' ھەروەھا بە '''ئاوی خێرا''' ناسراوە، ئامێرێکە بەکاردێت بۆبڕینی چەندەھا جۆری ماددە بە پاڵەپەستۆی زۆری [[ئاو]] یانیش بە تێکەڵەی ئاو و ماددەیەکی تیژ. ئەبرسڤ جێت بەکاردێت بۆ بڕینی ماددەی ڕەق و توند وەکوو کانزا یان گڕانیت، بەڵام ئاوی تیژ یان تەنیا ئاو بۆ بڕین بەبێ زیادکردنی ھیچ ماددە یەک لەگەڵ ئاو بەکاردێت وەکوو بڕینی دار یان لاستیک.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=About waterjets|ناونیشان=http://waterjets.org/index.php?option=com_content&task=category§ionid=4&id=46&Itemid=53|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/5nWaNTDGA?url=http://waterjets.org/index.php?option=com_content|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٠|postscript=.|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100226103801/http://www.waterjets.org/index.php?option=com_content&task=category§ionid=4&id=46&Itemid=53 |date=٢٦ی شوباتی ٢٠١٠ }}</ref>
{{قت|ۆتەر}} جێت بەشێوازێکی گشتی بەکاردێت لە کاتی دروسکردنی پارچەکانی ئامێر ئەمە ڕێگایەکی پێشنیار کراوە بۆ بڕینی ئەوپارچانەی کەھەستیارن بە پلەی گەرمی بەرز. ئاوی خێرای بڕەڕ بەکاردێت لە جۆرەھا پیشەسازیدا، لە نێوانیاندا دەرھێنانی کانزا، تەکنەلۆجیای فرین لە ھەوادا، بۆ بڕین و شێوەدان و کونکردن.
== مێژوو ==
{{واڵا}}
[[پەڕگە:Retro_Systems_Waterjet.jpg|وێنۆک|ئامێری بڕینی ئاوی خێرای CNC]]
=== ئاوی خێرا ===
کاتی بەکارھێنانی ئاو بە فشارێکی زۆر بۆ ڕاماڵین ڕێکەوتەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ناوەندی - ١٨٠٠ لەگەڵ کونکردن بە شلە، ئەمە بەردەوام نەبو تاوەکوو لە ١٩٣٠ ئاوی خێرای تەسک دەستیکرد بە دەرکەوتن وەکوو پشەسازی ئامێری بڕین لە ساڵی ١٩٩٣، کۆمپانیای Paper Patent لە Wisconsin پەرەی بە ئامێرێکی بڕین و ڕێکخستن و لولدان دا کە بەکاردەھات لەم نزیکانەدا. کەپەڕەکانی بەشێوەیکی ئاسۆی تێپەڕ دەبون و دەمی ئاوەکەی بە گۆشە دەجوڵا.<ref>Fourness, Charles A et al, [http://www.google.com/patents/US2006499 Paper Metering, Cutting, and Reeling] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219173046/http://www.google.com/patents/US2006499|date=2014-02-19}}, filed May 22, 1933, and issued July 2, 1935.</ref> ئەم ئامێرە سەرتایانە بە پاڵەپەستۆیەکی کەمی ئاو کاریان دەکرد کە تەنھا بۆ بڕینی شتە نەرمەکان بەکاردەھات وەکوو کاغەز.
تەکنەلۆجیای ئاوی خێرا گەشەی کرد دوای جەنگی جیھانی و زانایان ھەوڵەکنیان خستەگەڕ بۆ بۆدۆزینە وەی ڕێگایەکی نوێ بۆ بڕین. لە ساڵی ١٩٥٦ Carl Johnson لە Duroxی نێودەوڵەدی لە Luxembourg ئامێرێکی دروست کرد بۆبڕینی پلاستیک بەجۆرەھا شێواز بە بەکارھێنانی ئاوی تیژ، بەڵام تەنھا بۆ شتی نەرم بەکاردەھات،<ref>Johnson, Carl Olof, [http://www.google.com/patents/US2881503 Method for Cutting Up Plastic and Semi-Plastic Masses] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140130145554/http://www.google.com/patents/US2881503|date=2014-01-30}}, filed March 13, 1956, and issued April 14, 1959.</ref> وەکوو کاغەز لە ساڵی ١٩٥٨ Billie Schwacha لەسەنتەری فرۆکەوانی باکووری ئەمریکا پەرەی بەسیستەمێکدا بە بەکارھێنانی پاڵەپستۆیەکی یەکجار زۆری شلە بۆ بڕینی ماددەی ڕەق.<ref>Schwacha, Billie G. , [http://www.google.com/patents/US2985050 Liquid Cutting of Hard Metals] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140130145544/http://www.google.com/patents/US2985050|date=2014-01-30}}, filed October 13, 1958, and issued May 23, 1961.</ref> ئەم سیستەمە ترۆمپایرکی ١٠٠٠٠٠psi (690psi) پێویستبوو بۆ گەیاندنی شلە کە [[خێرایی لە ئەندازە دەرچوو|توانای پەڕینی]] ماددەی alloy بەھێزی ھەبوو وەکوو PH15-MO پۆڵای بێ خەوش. کە بەکاردەھات بۆ بڕینی کەلوپەلی چەسپکراو بە شێوازی شانەھنگوینی کەوادەکات بەھڵوەشاندنەوەی شانەکان لەخێرای زۆردا، و پێویستی بەگۆڕانکارییە بۆ ئەنجامدانی ئەم کارە.<ref>Jenkins, Dennis R & Tony R Landis, ''Valkyrie: North American's Mach 3 Superbomber'', Specialty Press, 2004, p. 108.</ref>
کاتێک کە کاریگەری نییە بۆ پڕۆژری XB-٧٠، بیرۆکەکە یاسای بوو لێکۆڵینەوەکە بەردەوام بوو بۆ گەشە پێدانی بڕین بە ئاوی خێرا. لە ١٩٦٢، Philip Rice ی کاربۆنی یەک گرتوو دۆزراوە بە بەکارھێنانی لێدانی ئاوی خێرا لە سەروی ٥٠٫٠٠٠ Psi. لێکۆڵینەوەکە لە لایان S.J. Leach و G.L. Walker لە ناوەڕاستی- (٣٤٠ MPa) بۆ بڕینی کانزا و بەرد و و ماددەی تر.<ref>Rice, Phillip K. , [http://www.google.com/patents/US3212378 Process for Cutting and Working Solid Materials] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140131053450/http://www.google.com/patents/US3212378|date=2014-01-31}}, filed October 26, 1962, and issued October 19, 1965.</ref> لە ١٩٦٠ەکان فراوان کرا لەسەر بڕینی لاسایانەی خەڵوزی ئاوی خێرا بۆ دیاریکردنی شێوەی دەمی نموونەی بۆ پەستانی بەرزی ئاوی خێراو Norman Franz لە کۆتایەکانی ١٩٦٠ەکان ورد بۆوە لەسەر بڕین بەئاوی خێرا بۆ ماددە نەرمرکان، بە بڕینی تاشە بەرد لە سەرەتای کارەکانی دا. توانەوەی پۆلیمەرە زنجیرە درێژەکان لە ئاودا بۆ باشکردنی تەنەکەی جۆگە خێراکەی ١٩٧٠، خواستن بۆ باشتر کردنی جۆگەیەکی دەمی ئاوی خێرا کە ئەمەش وای کرد Ray Chadwick, Michael Kurko، و Joseph Corriveau ی دامەزراوەی Bendix بیرۆکەی بەکارھێنانی کریستاڵی یاقووت بۆ شێوەی ئاوی خێرا بەکاربێنێت لەکاتێکدا Norman Franz ئەم کارەی فراوان کردو دەمی ئاوی خێرای دروست کرد لەگەڵ کونێک کە بچووک بوو بەقەد ٠٫٠٠٢، John Olsen، ھاوشان لەگەڵ George. پەستانێکی خستە کار تاوەکوو ٧٠٫٠٠٠ Psi (480 MPa)(mm 0.051) Hurlburt و Louis Kapcsandy لە لێکۆڵینەوەیەکی زۆردا (دواتر لە پیشەسازیێکی زۆردا)، باشتر کردنی بازرگانی ئاوی خێرا لە ڕێگەی نیشاندانی زوتری چارەسەری ئاوەکە کە دەکرێ تەمەنی دەمی ئاوەکە زیاتر بێت.
=== پەستانی بەرز ===
پەستانی بەرزی دەفرەکانوو ترۆمپاکان بوون ڤە نرخی چاکو جێی متمانە لەگەڵ ھاتنی ھێزی بە ھڵمبوون. لە ناوەڕاستی ١٨٠٠ەکان، شەمەندەفەرە ھەڵمییەکان باو بوو و یەکەم مەکینەی چوست کە بە ھەڵم کاری دەکرد لە کاردابوو لەسەرەتاکانی سەدەی بیستەم، بە پشتبەستن بە پەستانی بەرز باشتر کرا، لێکۆڵینەوە لەسەر شەمەندەفەر ڕێگەی خۆشکرد بۆ شەش ئەوندەبون لە پەستانی بۆیلەر، ھە ندێک دەگات بە ١٫٦٠٠ Psi (11 MPa). زۆربەی ترۆمپا پەستانە بەرزەکان، لەم سەردەمەدا، ھەر چەندە، ئیشکردنەکە لە نێوان ٥٠٠–٨٠٠ PSi (3.4-5.5 MPa).
ئەم سیستەمەی پەستانی بەرز ڕێکخرا لەلایان فڕین، تایبەت بە سەیارە، فڕۆکەی وەکوو Boeing کە گەشەی بە سیستەمی کۆنترۆڵکردنی ھایدرۆلیکی دا لە ساڵی ١٩٤٠، لەکاتێکدا نەخشە کێشەکانی تایبەت بە ئۆتۆمبێل ھەرھەمان لێکۆڵینەوەی ئەنجام دا دەربارەی ھایدرۆلیک. پەستانی بەرزتر لە سیستەمەکانی ھایدرۆلیک لە پیشەسازی نەوتدا ڕێ خۆشکەر بوو بۆ گەشە پێدانی مۆرکردنی پێشکەوتو بە پێچەوانەوە بۆ قەدەغەکردنی لێ دەرچوون.
ئەم پێشکەوتنە لە تەکنەلۆجیای مۆرکردن و بەرزبونەوە لە پلاستیکەکاندا لەدوای ساڵانی جەنگ، ڕیخۆشکەربوو بۆ گەشە پێدانی یەکەم ترۆمپای پەستانی بەرزی متمانە پێکراو؛ و داھێنانی [[:en:Marlex|Marlex]] لەلایان Robert Banks و [[:en:John Paul Hogan|John Paul Hogan]] ی سەر بەکۆمپانیای Phillips Petroleum و کۆمپانیای پیشە سازی McCartney. و پێویستی دەکرد بە کوتانی پۆلی ئەسیلینە کە لە بەھارەکانی باکستەر، Kansas، دەستیانکرد بە پیشە سازی ئەم ترۆمپایە پەستان بەرزانە لە ١٩٦٠ ەکان بۆ پیشە سازییەکانی پۆلی ئەسیلین؛ و پیشە سازێکی زۆر لە Kent، واشنتۆن بنکەی دانا بۆ بازرگانی ئامێری ئاوی خێرا و گەشە سەندنەکانی John Olsen بۆ پەستانی بەرزی شلەی خەست لە ١٩٧، دواتر نەخشەیەک پوختەکرا لە ١٩٧٦. پیشە سازییەکانی لێشاو دواتر تێکەڵ کرا لەگەڵ لێکۆڵینەوەکانی ترۆمپای پەستانی بەرز لەگەڵ لێکۆڵینەوەکانی دەمی ئاوە خێرییەکەیان و بڕینی ئاوی خێرای ھێنا بۆ پیشە سازییەکانی جیھان.
=== ئاوی خێرای تیژ ===
[[پەڕگە:Evolution_of_the_Abrasive_Waterjet_Nozzle.jpg|وێنۆک|قۆناغەکانی گەشەکردنی دەمی ئاوی خێردی تیژ.]]
لە کاتی بڕین بە ئاو بۆ ماددە نەرمەکان، زیادکردن لە تیژی وای کرد ئاوی خێار بگۆڕدرێت بۆ ئامێرێکی تازە بۆ ھەمو ماددەکان ئەمە دەستی پێکرد لە ١٩٣٥ لەکاتی بیرۆکەی زیادکردنی تیژی بۆ جۆگەی ئاوەکە لەلایان Elmo Smith گەشەی پێدرا بۆ تەقینەوەی شلەی تیژ. نەخشە کێشانی Smith دواتر باشتر پوخت کرا لە لایان Leslie Tirrell بۆ دامەزراوەی تەقیبەوەی ئاوی لە ١٩٣٧، ئەنجامی نەخشە کێشان لە دەمی ئاودا پەستانی بەرزی ئاوی دروست کرد و تیژی بە مەبەستی بۆ لێدانی شێدار.
یەکەم بڵاوکراوە لەسەر ئاوی خێرای تیژی تازە (AWJ) بڕینەکان لەلایان دکتۆر [[:en:Mohamed Hashish|Mohamed Hashish]] بڵاو کراوە لە ١٩٨٢ BHR بۆ نیشاندانی کاری ڕاپەڕاندنەکان بۆ یەکەم جار ئاوە خێراکان لەگەڵ ڕێژەیەکی بچووک لە تیژییەکان لە توانیان دایە بۆ بڕینی ماددە ڕەقکان ھەروەکوو پۆڵا و کۆن کرێت. لە ئازاری ١٩٨٤ دا ھەندێک لە گۆڤاری ئەندازیاری میکانیکی زانیاری زیاتریان نیشان داوە بڕینی ماددەکان بە (AWJ) ھەروەکوو تیتانیۆم، ئەلەمنیۆم، شووشە، بەرد. دکتۆر [[:en:Mohamed Hashish|Mohamed Hashish]]خەڵات کرا لە ١٩٨٧ بۆ داھێنانی AWJ. دکتۆر Hashish شێوەی نوێی ئاوی خێرای تیژی (AWJ) دۆزییەوە؛ و تیمەکەی بەردەوام بوو بۆ گەشە پێدان و باشتر کردنی تەکنەلۆجیای AWJ ود ئامێرەکە بۆ زۆربەی جێبەجێکردنەکان دەکرێ کە ئێستا لە سەروی ٥٠ پیشەسازییە لە جیھاندا. گرینکترین گەشە سەندن دروستکردنی بۆڕیێکی تێکەڵ کەری خۆگربو کە دەی توانی کە دەیتوانی بەرگەی پەستانێکی زۆری AWJ بگرێ، و ئەمە بەرھەمی بۆرایت بوو (ئێستا Kennametal) گەشەی کرد بۆ ھێڵی ROCTEC بۆ سیرامیکی کاربۆناتی تەنگستن کە پێکەاتەی بۆ ڕییەکانە کە بە شێوەیەکی گەورە زیادی کردوە لە کارەکانی ڕۆژانەی دەمی AWJ لەسەر تیژی ئاوی خێرای بچووکە بۆیە بڕین بە تیژی بچووکتر لە ٠٫٠١٥ ئینج (٠٫٣٨ ملی مەتر) لەتیرەدا کە دەتواندرێ بفرۆشترێ.
ئیشکردن لەگەڵ سیستەمی ئاوی خێرای Ingersoll-Rand، مایکڵ دیکسۆن یەکەم بەرھەمی لاپەڕەی تیتانیۆمی داھێنا - سیستەمی ئاوی خێرای تیژ ھاوشێوەی ئەمانەی ئێستایە کە بەکاری دێنین. لە کانوونی دووەمی ١٩٨٩سیستەمەکە ٢٤ کاتژمێر لە کارکردن دابوو بۆ بەرھەمھێنانی پارچەکانی تیتانیۆم بۆ ب-١ب لە دامەزراوەی فڕینی Rockwell's North American لە Newark, Ohio.
=== کۆنتڕۆڵکردنی ئاوی خێرا ===
بڕین بە ئاوی خێرا چوە ناو بەرھەمھێنانی لاسایانەی بازاڕەکان، کۆنتڕۆڵکردنی ڕێکی و متمانەی بڕەڕەکە پێویست بوو و سیستەمە. زوەکانی بڕین بە ئاوی خێرا ھەروەکوو سیستەمەکانی [[:en:Pantograph#Milling machines|mechanical pantographs]] و [[:en:CNC|CNC]] کە لە زانیارییەکانی John Parsons لە ١٩٥٢ NC ئامێرێکی ھاڕین و ئیشپێکردنی [[:en:G-code|G-code]]. بەرەنگاری سروشتی بۆ تەکنە لۆجیای ئاوی خێرا ئاشکرا کرا بۆ لاسایانەی [[:en:G-code|G-code]]، ڕێکی پشت دەبەستێت بە گۆڕان لە خێرای دەمەکە کە کاتێک نزیک دەبێتەوە لە گۆشەو زانیارییەکانی. دروستکردنی سیستەمی کۆنتڕڵ کردنی جووڵە بۆ یەکگرتنی ئەم گۆڕاوانە بوبە داھێنانێکی گەورە بۆ ڕێ نیشاندانی پیشەگەرییەکانی ئاوی خێرا لە سەرەتاکانی ساڵی ١٩٩٠ دکتۆر John Olsen ی دامەزراوی OMAX گەشەی بەم سیستەمانەدا کە بۆ دیاریکردنی وردی و خێرای لە ھەر خاڵێکدا لەگەڵ ڕێگاکەدا، و بە بەکارھێنانی ھاوبەشییەکانی کۆمپیوتەر وەکوو چاودێر. گەورەترین پیشەگەری ئاوی خێرا، لێشاوی نێودەڵەتی (ڕۆڵی پیشەسازییەکانی لێشاو)، سودەکانی ئەم سیستەمە ناسراوە و مۆڵەتی بە بەرنامەی OMAX دا، لەگەڵ ئەنجامە گەورەکانی ئامێرەکانی بڕین بە ئاوی خێرا ئاسان کاری کەوتە جیھان بۆ بە کار ھێنانی خێرای و ڕێکی.
[[پەڕگە:Largest_Waterjet_New_England_Seacoast_Great_Bay_Northeast_USA_America_Speed_Fast_Quick_Material_Cutting_Tolerance_Control_Omax_Westinghouse_Newington_NH_WEC_Specialty.jpg|alt= Large Water Jet Abrasive Cutting Machine|وێنۆک|452x452پیکسڵ|ئامێرێکی گەورەی بڕین بە خێرای ئاوی تیژ]]
== کارپێکردن ==
ئاوە خێراکان دەگەڕێنەوە سەر ھەمان سەرەتا کە ئەویش بەکارھێنانی پەستانی ئاوی بەرزە بە سەرنجدان لەسەر تێکشکاندن لەلایان دەمەکان. زۆربەی ئامێرەکان ئەمە دەکەن بە کارپێکردنی ئاوەکە بۆ ناو تڕۆمپای پەستانی بەرز. دوو جۆرە تڕمپا ھەیە کە ئەم پەستانە بەرزانە دروست دەکات، ترڕۆمپای خەست و ئامێری ڕاستەوخۆ یان تڕۆپای ستونی. ئامێری ڕاستەوخۆ کاردنەکەی زۆر لە مەکینەی ئۆتمبێل دەچێت، پاڵدانی ئاو لە ڕێگەی پەستانی بەرزی ناو بۆڕی بە بەکار ھێنانی پەستێنەری پێوەنوساو بە شەفتی ستونی. تڕۆمپای خەست پەستان دروست دەکات بە بەکارھێنانی ڕۆنی ھایدرۆلیکی بۆ جووڵاندنی پستۆنەکە تاوەکوو ئاوەکە تێپەڕبێت بە ناو ڕێڕەوە بچووکەکە. ئاوەکە دواتر تێپەڕدەبێت بەناو ڕێڕەوە پەستان بەرزەکە بۆ دەمی ئاوە خێراکە. لە دەمەکەوە، ئاوکە سەرنجی پێدەکرێت لە تێکشکاندنە بەرزەکە لە کونی ئەڵماسەکە. ئەم تێکشکاندنەی ئاو دەردەپەڕێت لە دەمەکەدا، ماددەکەش دەبڕێت بە پێداکردنی ئاوەکە بە خێرای ٣ Mach، لە دەوروبەری ٢٫٥٠٠ ft/s (760 m/s). ئەم کردارە ھاوشێوەیە بۆ ئاوی خێرای تیژ تاوەکوو ئاوەکە دەگات بە دەمەکە. لێرە تیژییەکان ھەروەکوو [[:en:Garnet|garnet]] و [[:en:Aluminium oxide|aluminium oxide]]، دەردەدرێن بۆناو دەمەکە بەدەروازە تیژەکە. تیژییەکە دواتر تێکەڵ دەبێت لەگەڵ ئاوەکەی ناو بۆڕییە تێکەڵ کەرەکە و دەکرێتە دەروە بەھۆی پەستانی بەرز.
== سودەکان ==
یەکێکک لە سودە گرینگەکانی ئاوی خێرا لە توانای دا ھەیە ماددە ببڕێت بە بئ ئەوەی پێکەاتەی ماددەکە تێکبدات، کە ھیچ شوێنێکی بە گەرمی کاری تێنەکراوە (HAZ). کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی گەرمی وا لە ماددەکە دەکات ببڕدرێت بئ ئەوەی زیانی پئ بگات یان پێکەاتەکەی بگۆڕدرێت. گۆشە تیژەکان، لێژبوون، کونەکان، و کەم نیوەتیرەی ناوەکی دەکرێ.
بڕین بە ئاوی خێرا ھەروەھا لە توانایدا ھەیە ماددەی ئاڵۆز ببڕێت. بەرنامەی تایبەتمە''ندوو'' و سەری سئ دووری، شێوەی ئاڵۆز دەکرێ بەرھەم بەێندرێت. بۆ ناو دەمەکە بە دەروازە تیژەکە. تیژییەکە دواتر تێکەڵ دەبێت لەگەڵ ئاوەکەی ناو بۆرییەکە تێکەڵ کەرەوە دەکرێتە دەرەوە بەھۆی پەستانی بەرز.
درز، یان پانی، کەرتەکە دەتواندرێت بگونجێندرێ بە ئاڵوگۆرکردنی پارچەکان لە دەمەکەدا، ھەر وەکوو گۆرینی جۆر و قەبارەی تیژییەکە. بڕاوی تیژی نموونەی درزێکی ھەیە لە مەودای٠٫٠٤ بۆ ٠٫٠٥ ئینج(١٫٠١٫٣ملی مەتر)، بەڵام دەتواندرێت تەسک بکرێت بەقەد ٠٫٠٢ ئینج (٠٫٥١ملی مەتر). براوە ناتیژەکان ئاسایانە لە نێوان٠٫٠٠٠٧ بۆ٠٫٠٠١٣ئینج(٠٫١٨٠٫٣٣ملی مەتر)، بەڵام دەکرئ بچووک بێت بەقەد٠٫٠٠٣ئینج(٠٫٠٧٦ملی مەتر)، کە بە نزیکەی بەقەد قژی مرۆڤە. ئەم دەرپەریوە بچووکانە دەتونێ ڕێبدات بە زانیارییە بچووکانەی ئەم کۆمەڵە فراوانەی جێبەجێکردنەکان.
ئاوە خێراکان لە توانای دایە بەوردی بێنێتە خوارەوە ٠٫٠٠٥ئینج (٠٫١٣ملی مەتر) و بەردەوام بۆ خوارەوە بۆ ٠٫٠٠١ئینج (٠٫٠٢٥ملی مەتر).
بەھۆی درزە تەسکەکانی، بڕین بە ئاوی خێرا دەتوانێ بڕی کۆنەی بەرھەم ھاتوو کەم بکاتەوە، بە ڕێگەدان بە چونە ژورەوەی پارچە نەبراوەکان بە شێوەیەکی متمانە پێ کراوی پێکەوە نەک بڕین بە ڕێگا لاسایەکان. ئاوی خێرا بە نزیکەی ٠٫٥بۆ ١ US gal (١٫٩–٣٫٨١) لە ھەر خولەکێکدا (بە پشت بەستن بە سەری قەبارەی کونەکە)، ئاوەکە دەتواندرێت سەر لە نوێ دووبارە بەکاربێتەوە بە بەکارھێنانی سیستەمی ئەڵقەی داخراو. ئاوی بەکارھاتو ئاسایانە پاکە بۆ فلتەر دواتر فرێدانی دەمی ئاوەکە. تیژیgarnetەکە ماددەیەکی مەترسیدار نییە و دەتواندرێت بۆ چەند جارێکی تر بەکاربێتەوە، بە پێچەوانەوە، دەتواندرێت بەکاربەێندرێت لە کاری زبڵداری. ئاوی خێرا ڕێژەیەکی کەم لە تۆز بەرھەم دێنێت، دووکەڵ، ھەڵم، و پیسی، کەمکردنەوەی زیان گەیاندنی خراپ بە ئامێرەکە.
برینی گۆشت بە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیای ئاوی خێرا ڕێگر دەبێ لە پیس بوون چونکە بەرکەوتنی نییە لەگەڵ گۆشتەکە.
== نەرمی ==
[[پەڕگە:Water_jet_cutter_tool.jpg|وێنۆک|ئامرازی ئاسنینی بڕین بە ئاوی خێرا]]
لەبەر ئەوەی سروشتی برین دەتواندرێت بە ئاسانی بگۆردرێت، ئاوی خێرا بە نزیکەی دەتواندرێ بەکاربێت بۆ زۆربەی پیشەسازییەکان؛ ئاوی خێرا بە نزیکەی دەتواندرێ زۆرێک لە ماددەی جیاواز ببڕێت ھەندێکیان تایبەتمەندی بێھاوتایان ھەیە کە دەبێت لە کاتی برینیاندا بە شێوەیەکی باش ئاگادار بیت.
ئەو ماددانەی کە دەبڕدرێت ئاسایانە بە بەکارھێنانی ئاوی خێرای کۆک، لاستیک، کەف، پلاستیک، چەرم، پێکەێنەرەکان، تاشەبەرد، خشتەک، شووشە، کانزا، خواردن، کاغەز و ھتد… زۆربەی سیرامیکەکان دەتواندرێت ببڕدرێت بە ئاوی خێرای تیژ بە مەرجێک ماددەکە بۆ ڕێژەی تیژییەکە بگونجێت (لە نێوان ٧٫٥و٨٫٥لە پێوەریMohes)ئەو نمونانەی کە ناتواندرێ بە ئاوی خێرا ببڕدرێت بریتین لە شووشەی بەھێز و ئەڵماس. ئاوە خێراکان لە توانایاندا ھەیە ببڕن تا سەروی٦ئینج(١ملی مەتر) لە کانزاکان وە١٨ئینج(٤٦٠ملی مەتر) لە زۆربەی ماددەکان، ھەرچەندە پسپۆرە لە دەرھێنانی خەڵوز، ئاوە خێراکان لە توانایاندا ھەیە ببڕن تا سەروی١٠٠ftبە بەکەرھێنانی دەمێکی ١ئینج(٢٥ملی مەتر).
ئامێرە تایبەت دروستکراوەکانی ئاوی خێرا بەکاردێنن بۆ لابردنی bitumen لە لێوارەکانی شەقامەکان کە بوون بە تێکدەری شەقامەکان. سوور بوون شتێکی سروشتییە کە ھۆکارەکەی گەرمی کە شوھەوایەکە ھەوری گەورەی گڤ کراو یەکسان دەبێت لەگەڵ ئاستی bituminous کە دەبێتە ھۆی تێکدانی ڕووی شەقام لە کەشوھەوایەکی شێداردا.
== بەردەستبوون ==
ئامێری فیچقەی ئاو لە کارگەکانی سەرتاسەری جیھان بەردەستن، بەقەبارەی جیواز، لەگەڵ ترۆمپای پەستانی جیواز. ئامێری بڕینی فیچقەی ئاوی ئاسای توانای بڕینی دەست پێ دەکات لەبچوکەوە وەک چەند پێیەکی دووجا تاوەکوو سەدان پێی دووجا. ترۆمپای پاڵەپەستۆی زۆریش بەردەستن کەلە psi 40.000 (MPa ٢٨٠) دەست پێدەکات تاوەکوو ١٠٠٫٠٠٠Psi (690MPa)
== قۆناغەکان ==
بڕینی ئاوی خێرا شەش خاسییەتی سەرەکی ھەیە کەبریتین لە:
# بە کارھێنانی تیژیێکی زۆری ئاو کە بە ھەبوونی ترۆمپایەکی پاڵەپەستۆی زۆر ٩٠٫٠٠٠Psi - ٣٠٫٠٠٠(٦٢٠MPa-٢١٠) و ھەروەھا دەتواندرێت ماددەی بە ھێزکەریشی لەگەڵ تێکەڵ بکرێت.
# بۆ دروستکردنی جۆرەھا کەلوپەلی ئامێر، ئەوانەی کە ھەستیارن بە پلەی گەرمی، یان زۆر ڕەقن.
# ھیچ زیانێکی گەرمی بە ناوەو دەروە ناگەیێنت.
# دەمی ئاوەکەی دروستکراون boride یان پێکەاتەی tungsten carbide.
# لەزۆربەی بڕینە کاندا لەبەشی سەرەوە زیاتر لەپلەیەک قووڵتردەکات، ئەوەش دەتواندرێ کەم بکرێتەوە یان نەھێڵدرێت بە دابەزاندنی خێرای بڕینەکە یانیش لارکردنەوەی گۆشەی بڕینەکە.
# دووری نێوان دەمی ئاوەکەو ئەو ماددەی کە دەی بڕێت کاریگەری ھەیە لەسەر قەبارەی درزەکە وەلابردنی ماددەکە. دووری ئاسای بریتییە لە ٠٫١٢٥in (3.2mm).
پلەی گەرمیش ھۆکارێکی کاریگەر نییە.
== چۆنییەتی قەراغ ==
چۆنییەتی قەراغی بڕین لە وێنەکانی Q١ تا Q٥ نیشاندراون بچووکترین ژمارە خراپترین چۆنییەتی ھەیە و ژمارەگەورەکان باشترین چۆنیرتی ھەیەو و لوسترینە. بۆ ماددەی تەنک، جیاوازی لەخێرای بڕین بۆ Q١ دەتواندرێ سێ بە قەدەر خێرای Q٥ بێت. بۆ ماددەی ئەستەورتر Q١ شەش جار لە Q٥ خێراترببێت. بۆ نموونە ئەلمنیۆمێکی ١٠٠mm کە Q٥ خێرایەکی دەبێتە ٠٫٧٢ in/mm (18 mm/min) و خێرای Q١ دەبێتە ٤٫٢ in/mm (110 mm/min)، ٥٫٨ جار خێراتر.
== چەندین-تەوەرەی بڕین ==
{{واڵا}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئاو|تەکنۆلۆژیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Water jet cutter}}
[[پۆل:ئامێرەکانی بڕین]]
[[پۆل:ئەو ئامێرانەی بە دار کاردەکەن]]
jaxn28uvjvy2pxmy8zfbe0bk62oycx2
نەیب بوکیلی
0
164780
1684325
1591190
2026-10-09T10:36:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1684325
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox officeholder
| name = نەیب بوکیلی
| image = Nayib_Bukele_in_the_White_House,_2025_(cropped).jpg
| office = 46th سەرۆکی [[ئێلسالڤادۆر]]
| vicepresident = [[Félix Ulloa]]
| term_start = 1 June 2019
| term_end =
| predecessor = [[Salvador Sánchez Cerén]]
| successor =
| office1 = Mayor of [[San Salvador]]
| term_start1 = 1 May 2015
| term_end1 = 30 April 2018
| predecessor1 = [[Norman Quijano]]
| successor1 = [[Ernesto Muyshondt]]
| office2 = Mayor of [[Nuevo Cuscatlán]]
| term_start2 = 1 May 2012
| term_end2 = 30 April 2015
| predecessor2 = Álvaro Rodríguez
| successor2 = Michelle Sol
| birthname = Nayib Armando Bukele Ortez
| birth_date = {{birth date and age|1981|7|24|df=y}}
| birth_place = [[سان سەلڤادۆر]], [[ئێلسالڤادۆر]]
| death_date =
| death_place =
| party = هزری نوێ
| otherparty = [[Nuevas Ideas]] (2018–present) <br/> [[Grand Alliance for National Unity|GANA]] (2018–present) <br/> [[Democratic Change (El Salvador)|CD]] (2018) <br/> [[Farabundo Martí National Liberation Front|FMLN]] (2012–2017)
| spouse = {{marriage|[[Gabriela Rodríguez de Bukele|Gabriela Rodriguez]]|2014}}
| children = لەیلا بوکیلی
| signature = Nayib Bukele signature.svg
}}
'''نەیب بوکیلی''' ({{بە ئیسپانی|Nayib Bukele}}؛ لەدایکبووی ٢٤ی تەممووزی ١٩٨١) سیاسەتمەدار و بازرگانێکی [[ئێلسالڤادۆر]]یە. لە ٣ شوباتی ٢٠١٩ بەسەرۆکی ئێلسالڤادۆر ھەڵبژێردرا. بەیەکەم سەرۆک دادەنرێت کە لەدەرەوەی دوو پارتە دەسەڵاتدارەکەی ئێلسالڤادۆر توانیویەتی لە ھەڵبژاردنەکان بباتەوە.
== ژیاننامە ==
نەیب بوکیلی لە ٢٤ یۆلیۆی ١٩٨١ لەدایک بووە، دایکی ناوی ئۆلگا ئۆرتێزە و پەیرەوی ئاینی [[مەسیحی]] دەکات بەڵام باوکی ئەرماندۆ بوکیلی کەسێکی [[جوو|جولەکە]] بوو. ژیانی ھاوژینی ئەنجامدا لەگەڵ گابرێلا ڕۆدریگیز کە پزیشکێکی دەروونی جولەکە یە.
لەبەر ئەوەی باوکی بازرگانێکی لێھاتوو بوو ئەویش لەتەمەنی ھەژدەساڵی توانیویەتی ھاوبەشگایەکی تایبەت بەخۆی بکاتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://elfaro.net/es/201408/noticias/15839/El-FMLN-abre-la-puerta-grande-a-Nayib-Bukele.htm|سەردێڕ=El FMLN abre la puerta grande a Nayib Bukele|یەکەم=Gabriel|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155253/https://elfaro.net/es/201408/noticias/15839/El-FMLN-abre-la-puerta-grande-a-Nayib-Bukele.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئێستا خاوەندارییەتی ھاوبەشگای یاماھای ئێلسالڤادۆری دەکات. ھەروەھا سەرۆک و بەرێوەبەری ھاوبەشگای ئۆپێرمتە.
لە ساڵی ٢٠١٢ خۆی بۆ شارەوانی نویڤۆ کۆسکتلان ھەڵبژارد و توانی ٤٩٫٧٪ی دەنگەکان بەدەست بێنێت. ھەروەھا بۆ شارەوانی سان ئێلسالڤادۆر (٢٠١٥) خۆی ھەڵبژارد کە توانی ٥٠٫٣٪ دەنگەکان بەدەست بێنێت.
بوکیلی لە سیاسەتمەدارە گەنجە بەناوبانگەکانە لەگەڵ ئەوەی جێی ڕەخنەی زۆر لایەنە بەوەی بۆچوونی سیاسی کەمە و ناشارەزایە. باوەڕی بە فرە ڕەگەزی و ئاینی ھەیە؛ وا خۆی نیشان دەدات کە پەیرەوی ھیچ ئاینێکی دیاریکراو ناکات بەڵام باوەڕی بەخوا ھەیە و ڕێزی ھەموو ئاینە جیاوازەکان دەگرێت. لە چاوپێکەوتنێکی ٢٠١٥ دەڵێ :(من کەسێک نیم کەباوەڕی زۆرم بە پیرۆزی ئاینییەکان بێت، لەگەڵ ئەمەشدا، باوەڕم بەخوا ھەیە، باوەڕم بەو وشانە ھەیە کە لە پەرتوکی پیرۆز ھاتوون، و من باوەرم وایە خوا ھیچ کەسێک ڕەت ناکاتەوە بەھۆی جیاوازی ڕێچکەی ئاینی ".
== سەردان بۆ ئیسرائیل ==
لە فەبرایەری ٢٠١٨ بەسەردانێکی فەرمی گەیشتە [[ئیسرائیل]]، ئەمەش لەسەر ڕاسپاردەی یەکێتی شارەوانییەکانی ئیسرائیل، لە سەردانەکەی چاوی کەوت بە گەلێک لە سەرۆک شارەوانییەکان، ھەروەھا لەشاری [[ئورشەلیم|ئۆرشەلیم]] لەلای [[دیواری ڕۆژاوا]] پەرستش و پاڕانەوەی کرد و سەردانی شوێنە پیرۆزەکانی جولەکەی کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/نجيب_أبو_كيلة|سەردێڕ = نجيب أبو كيلة|زمان = عەرەبی|سەردان = ٦ی ئایاری ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Nayib Bukele|نەیب بوکیلی}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژیاننامە|ئەمریکای لاتین|ئابووری|زانستی سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]]
[[پۆل:زیندووان]]
torol8rkvragf0kohi1xzxcuacsldve
برۆک لێسنەر
0
165268
1684013
1680127
2026-10-08T20:51:52Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684013
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس-کەسایەتی}}
[[پەڕگە:|وێنۆک|برۆک لێسنەر لە ئازاری ٢٠١٥]]
'''بڕۆک ئێـدوڕد لێزنەر''' (لە دایکبووی ١٢ی تەممووزی ١٩٧٧) زۆرانبازێکی پیشەگەری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە،]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Meltzer|یەکەم=Dave|بەستەری نووسەر=Dave Meltzer|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Things have changed greatly, but if not for UFC 100, UFC 200 wouldn't be a big deal|ناونیشان=http://www.mmafighting.com/2016/7/9/12126930/things-have-changed-greatly-but-if-not-for-ufc-100-ufc-200-wouldnt-be|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=MMAFighting.com}}</ref> پێشووتر یاریزانی شەڕکەری ناو قەفەز(MMA) و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێیی ئەمریکی]] بووە. ئەو بەنمایشەکانی لە [[دەبلیوو دەبلیوو ئی]] دەناسرێتەوە ، ناوبراو پێنج جار بووەتە پاڵەوانی دەبلیوو دەبلیوو ئی ھەروەھا سێ جاریش بووەتە پاڵەوانی پشتێنی گەردوونی دەبلیوو دەبلیوو ئی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Update on Brock Lesnar's possible appearance at WrestleMania|ناونیشان=https://www.wrestling-world.com/news/news/wwe/7887/update-on-brock-lesnar-s-possible-appearance-at-wrestlemania/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Wrestling World|زمان=en}}</ref>
دوای تەواو کردنی کۆلیژ ھاتە نێو جیھانی زۆرانبازی دەبلیوو دەبلیوو ئی ھەروەھا سێ جار براوەی OVW southern tag team champion لەگەڵ [[شێڵتن بێنجامین]]، دوای ئەوەی ھاتە کۆمپانیای دەبلیوو دەبلیوو ئی توانی پشتێنی دەبلیوو دەبلیوو ئی بەدەست بھێنێت کە دوای پێنج مانگ لە یەکەم دەرکەوتنی لە ٢٥ ساڵی بوو بە گەنجترین زۆرانبازی مێژووی دەبلیوو دەبلیوو ئی. پاشان لە ساڵی ٢٠٠٦ برۆک یەکەم دەرکەوتنی لە MMA بوو، و بووە پاڵەوان کاتێک یەکەم یاری خۆی ئەنجام دا دژی مین سۆ کیم ، پاشان لە ساڵی ٢٠٠٧ چووە کۆمپانیای UFC و یەکەم یاری خۆی دۆڕاند دژی فرانک میر و ھەر لە کۆمپانیای UFC دۆڕانێکی دیکەی تووش بوو ئەویش لەلایەن کەین ڤەلاسکێز کە لە سالی ٢٠١٩ کەین ھاتە دەبلیوو دەبلیوو ئی و لە نمایشی کڕاون جووڵ(ئەڵماسی پاشایەتی) لە سعودیە بە برۆک لێسنەر دۆڕایەوە و ھەر لە ساڵی ٢٠١٩ برۆک لێسنەر وازی لە UFC ھێنا کە ڕایگەیاند و لە ژیانی زۆرانبازی پشتێنی گەورەی بردوە لە کۆمپانیای دەبلیوو دەبلیوو ئی وەک universal Championship و دواین یاری لە نمایشی Wrestlemania ی ٢٠٢٢ ئەنجام دا کاتێک لە یاری جۆری ″براوە هەموو شتێک دەبات″ بەرامبەر [[ڕۆمان ڕینز|ڕۆمان ڕەینز]] دۆڕا و پشتێنی WWE لەدەستدا
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{کۆمنز|Brock Lesnar|برۆک لێسنەر}}
* {{توویتەر}}
* {{IMDb name|1137025}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|کەنەدا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕووسیا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا]]
[[پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە سوود وەرگرتن لە بۆکسینگ]]
[[پۆل:هاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
[[پۆل:ھاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا]]
5je1y5aw14t8dymbea49ngcc1ijy543
نەزمی کرک
0
165767
1684194
1103638
2026-10-09T04:35:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1684194
wikitext
text/x-wiki
'''نەزمی کرک''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦، [[ئامەد]]) ئەکتەرێکی کوردی باکووری کوردستانە، تا ئێستا لە چەندین فیلمی کوردی و تورکی ڕۆڵی گێڕاوە.<ref>[https://www.kurdistan24.net/en/news/6055cc22-a820-489d-aa52-cc3a93d45915 Renowned Kurdish actor Nazmi Kirik to attend upcoming Duhok film festival]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdistan24.net/en/news/6055cc22-a820-489d-aa52-cc3a93d45915 |date=تەممووزی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی [[کوردستان ٢٤]]، ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ نووسراوە.</ref>
== ژیان ==
نەزمی کرک لە دایکبووی ١٩٧٦ لە [[ئامەد]]. نەزمی بەشی شانۆ و سەمای لە سەنتەری کەلتووری میزۆپۆتامیا لە لقی ئامەد تەواوکردووە، لەو ماوەیە بەشداری لە چەندین کار و چالاکی شانۆیی کردووە. بەھۆی چالاکییەکانییەوە چەندجارێک گیراوە.<ref>[http://www.beyazperde.com/sanatcilar/sanatci-126592/biyografi/ پڕۆفایلی نەزمی کرک] لە ماڵپەڕی beyazperde، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> دواتر لە ساڵی ١٩٩٦ چووەتە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبول]] لەھەمان سەنتەر درێژەی بەخوێندنەکەی داوە و لە ساڵی ١٩٩٩، یەکەم فیلمی سینەمایی بەناوی گەشتێک بەرەو خۆر (''Güneşe Yolculuk)'' ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، کە فیلمێک بوو بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]]. فیلمەکە خەڵاتی فریشتەی شین و ئاشتی لە فیستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی لە بەرلین بەدەستھێنا.
لە ساڵی ٢٠٠٠، لە فیلمی فۆتۆگرافی دەرھێنەر [[کازم ئۆز]] بەشداریکرد. دواتر لە ٢٠٠٣ لە فیلمی کەمێک ئازادی "''Küçük Özgürlük''" ڕۆڵی گێڕا. لە ساڵی ٢٠٠٥، لە فیلمێکی کوردی بەناوی [[کیلۆمەتر زیرۆ|کیلۆمەتر زیڕۆ]] بەشداریکرد کە لەدەرھێنانی [[ھونەر سەلیم]]ە، ئەم فیلمە پێشبڕکێی کرد بۆبردنەوەی خەڵاتی چلە خورمای زێڕینی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فیستیڤاڵی فیلمی کان]]. نەزمی لە ھەردوو بەشی فیلمی موعجیزە بەشداریکردووە، کە فیلمەکە لەدەرھێنانی [[مەحسون کرمزگویل]].
جگە لە کاری ئەکتەری، نەزمی چەندجارێک وەک دەرھێنەر کاری کردووە، کورتە فیلمی «ناسنامە» یەکەم ئەزموونی دەرھێنانە بۆ ئەو.
== بەرھەمەکان ==
بەشێک لە بەرھەمەکانی نەزمی کرک؛<ref>بەشدارییەکانی ویکیپیدیای [[:ku:Nazmi_Kırık|کوردی کورمانجی]] - [[:tr:Nazmi_Kırık|تورکی]]، دوایین سەردانیکردن لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٠.</ref>
=== سینەما ===
* گەشتێک بەرەو خۆر (''Güneşe Yolculuk)،'' ١٩٩٩
* فۆتۆگراف، ٢٠٠٠ لەدەرھێنانی [[کازم ئۆز]]
* کەمێک ئازادی، ٢٠٠٣
* [[کیلۆمەتر زیرۆ|کیلۆمەتر زیڕۆ]]، ٢٠٠٥ لە دەرھێنانی [[ھونەر سەلیم]]
* [[دۆڵ (فیلم)|دۆڵ]]، ٢٠٠٧
* حکوومەتی ژنان (''Hükümet Kadın'')، ٢٠١٣
* [[بیرەوەرییەکانی سەر بەرد]]، ٢٠١٤
* موعجیزە، ٢٠١٤
* موعجیزە - خۆشەویستی ٢٠١٨
=== شانۆ ===
* برینی دڵی من (لە [[ئامەد]])
* ڕۆشباس (لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبۆل]])
* ژەنەڕالی تەنەکە (لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبۆل]])
* تا (لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبۆل]]، بەھەمی شانۆگەری ژیانی نوێ)
* قال و قوڕ (لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبۆل]])
=== ھی تر ===
* کورتە فیلمی ناسنامە (دەرھێنەر و سیناریۆنووس)
* زنجیرەی تەلەفزیۆنی عەنبەر
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0702676}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی ئامەد]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]]
tvcuanuwvll9xm0xy3lko7i7x062goo
بۆ ھەتاھەتایە، فەرماندە
0
165916
1683977
1680770
2026-10-08T20:45:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683977
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Che Guevara - Grab in Santa Clara, Kuba (frag).jpg|وێنۆک|پەیکەری چێ لە شاری سانتا کلارا، [[کووبا]].]]
'''بۆ ھەتاھەتایە، فەرماندە''' (ناوی ڕەسەنی گۆرانی: Hasta Siempre, Comandante) گۆرانییەکە لەلایەن ئاوازدانەری کوبی کارلۆس پوێبلا لە ساڵی ١٩٦٥ بۆ [[چێ گیڤارا|چێ گێڤارا]] وتراوە. دەقی گۆرانییەکە وەک پەیامی ماڵاوایی نووسراوە بۆ چێ، ئەمەش کاتێک ناوبراو [[سانتا کلارا]] و [[کووبا]]ی جێھێشت بەرەو [[کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ|کۆنگۆ]] و پاشان [[بۆلیڤیا]]،<ref name="Chomsky2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Aviva Chomsky|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qlny4FXvAzYC&pg=PA121|سەردێڕ=A History of the Cuban Revolution|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٨٧٧٤-٩|پەڕە=١٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> کە ھەر لەوێ دەستگیرکرا و کوژرا.
گۆرانییەکە لەدوای مەرگی گیڤارا دەنگدانەوەی زۆری ھەبوو، زۆرێک لە ھونەرمەندە چەپەکان کەڤەری گۆرانییەکەیان کردەوە. گۆرانییەکە بە زیاتر لە ٢٠٠ وەشان (ڤێرژن) وتراوەتەوە.<ref name="all versions">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://alltheversions.blogspot.com/2010/06/carlos-puebla-1917-1989-cuba-spanish.html|سەردێڕ=All versions of Some musics|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> دیارترین لەو کەسانەی کە گۆرانییەکەیان کەڤەر کردووە؛ کەمپەنی سیگوندۆ، سۆلیداد براڤۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sincopa.com/latin_pop/cdinfo_latin/soledad_69soledad.htm|سەردێڕ=Soledad Bravo / Soledad - Version 1969|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=5vr1RujPr2k|سەردێڕ=Soledad Bravo / Hasta Siempre|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> ئۆسکار چاڤێز،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gracenote.com/music/album.html/genlatin/98070f65416553811cf45c0c301c9c3b.html|سەردێڕ=OSCAR CHAVEZ 20 Exitos|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070926233456/http://www.gracenote.com/music/album.html/genlatin/98070f65416553811cf45c0c301c9c3b.html <!-- Bot retrieved archive -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926233456/http://www.gracenote.com/music/album.html/genlatin/98070f65416553811cf45c0c301c9c3b.html |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ }}</ref> ناتالیا کاردۆنی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gracenote.com/music/album.html/westerneuropean/b2b0c376c36de89e844e673c3d29cb82.html|سەردێڕ=Nathalie Cardone / Hasta Siempre|ساڵ=١٩٩٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070926233820/http://www.gracenote.com/music/album.html/westerneuropean/b2b0c376c36de89e844e673c3d29cb82.html <!-- Bot retrieved archive -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926233820/http://www.gracenote.com/music/album.html/westerneuropean/b2b0c376c36de89e844e673c3d29cb82.html |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ }}</ref> ڕۆبێرت یات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=gouy5Gt1ZMo|سەردێڕ=Nomadi Hasta Siempre Live 1995|ساڵ=١٩٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> نۆمادی، ئینس ڕیڤێرۆ، سیلڤیۆ ڕدیریگز، ئەنخێل پارا.
== شیعر ==
{{Col-begin}}{{Col-break}}
دەقی شیعرە ڕەسەنەکە بەزمانی [[ئیسپانی]]
:Aprendimos a quererte
:desde la histórica altura
:donde el Sol de tu bravura
:le puso cerco a la muerte.
::'''Chorus''':
::Aquí se queda la clara,
::la entrañable transparencia,
::de tu querida presencia,
::Comandante Che Guevara.
:Tu mano gloriosa y fuerte
:sobre la Historia dispara
:cuando todo Santa Clara
:se despierta para verte.
::['''Chorus''']
:Vienes quemando la brisa
:con soles de primavera
:para plantar la bandera
:con la luz de tu sonrisa.
::['''Chorus''']
:Tu amor revolucionario
:te conduce a nueva empresa
:donde esperan la firmeza
:de tu brazo libertario.
::['''Chorus''']
:Seguiremos adelante,
:como junto a ti seguimos,
:y con Fidel te decimos:
: «¡Hasta siempre, Comandante!»
{{Col-break}}
دەقی شیعرەکە بە وەرگێڕانی کوردی؛ لەتۆوە فێری خۆشەویستی بووین
:لە بەرزایییەکانی مێژووەوە
:لەو شوێنەی کە ڕۆژی ئازایەتی تۆ
:سنورێکت بۆ مەرگ کێشا
::'''کۆرس''':
::لێرەوە بە ڕوونی دەمێنێتەوە،
::خۆشەویستی بە ڕوونی
::بۆ ھەبوونە بەنرخەکەی تۆ
::فەرماندە چێ گیڤارا
:دەستە جوان و بەھێزەکەت
:گڕی بە مێژوودا
:کاتێک ھەمووان لە سانتا کلارا
:ھەڵسان بۆ بینینی تۆ
::['''کۆرس''']
:ھاتنت گڕی بە بای شەماڵدا
:لەگەڵ خۆرەتاوی بەھار
:بۆ چاندنی ئاڵاکە
:لەژێر ڕۆشنایی خەندەکانت
::['''کۆرس''']
:خۆشەویستی شۆڕشگێرییەکەت
:بەرەو بەڵێنێکی نوێت دەبات
:لەوێ چاوەڕێی چاونەترسیت دەکەن
:لە ھێزە ئازادەکەت
::['''کۆرس''']
:ئێمە بەردەوام دەبین
:ھەروەک چۆن ئەوکاتە شوێنت کەوتین
:وە لەگەڵ [[فیدێل کاسترۆ|فیدێل]] پێتدەڵێین:
:"بۆ ھەتاھەتایە، فەرماندە!"
{{col-end}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Refbegin}}
*[https://web.archive.org/web/20090922022444/http://www.hey-che.com/poems-and-speeches-of-che-guevara.html Poems & speeches about Che Guevara]
*[http://www.marxists.org/subject/art/music/puebla-carlos/lyrics/hasta-siempre.htm ''Hasta Siempre Comandante''] - English & Spanish lyrics
* {{YouTube|86LSuXi5TLU|''Hasta Siempre''}} performed live by [[Nathalie Cardone]]
* {{YouTube|br1VJEN5-x4|''Hasta Siempre''}} performed live by [[Silvio Rodríguez]]
*[http://alltheversions.blogspot.com/2010/06/carlos-puebla-1917-1989-cuba-spanish.html ''All versions of Some musics''] - 200 versions of Hasta Siempre, Comandante
{{Refend}}
{{چێ گیڤارا}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
[[پۆل:سروودەکانی سەبارەت بە شۆڕشگێڕەکان]]
[[پۆل:وێناکردنی کولتووری چێ گیڤارا]]
my5iy46afyuturt8969k96k9v58d9vu
تیۆرمی ئیقلیدس
0
166785
1683848
1683416
2026-10-08T20:07:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683848
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''تیۆرمی ئیقلیدس''' ({{بە ئینگلیزی|Euclid's theorem}}) یەکێک لە [[تیۆرم]]ە سەرەکییەکانە لە [[تیۆریی ژمارەکان]]دا و دەڵێت، [[ژمارەی سەرەتایی|ژمارە سەرەتایییەکان]] کۆتایی نەھاتوون، واتە بێکۆتا لە ژمارەی سەرەتایی ھەیە. ئەم تیۆرمە لە چەندین ڕێگەی جیاواز [[سەلماندن (ماتماتیک)|دەسەلمێنرێت]]. یەکەم جار لەلایەن [[ئیقلیدس]] لە کتێبی [[توخمەکانی ئیقلیدس]]دا سەلمێندرا.
ئیقلیدس بۆ سەلماندنی ئەم تیۆرمە ڕێگەی ناکۆکی یان دژیەکی (contradiction) بەکار ھێنا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Euclid's_theorem| سەردێڕ=Euclid's theorem | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{MathWorld|urlname=EuclidsTheorems|title=Euclid's Theorem}}
* [http://aleph0.clarku.edu/~djoyce/java/elements/bookIX/propIX20.html Euclid's Elements, Book IX, Prop. 20] (Euclid's proof, on David Joyce's website at Clark University)
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|تیۆریی ژمارەکان}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:تیۆرمەکانی ژمارە سەرەتایییەکان]]
srvy4owhdf4p0bw12gdzw89cgeg80kk
بیڵی جۆڵ
0
166803
1683952
1681330
2026-10-08T20:39:23Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683952
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox musical artist
|origin=[[Hicksville, New York]], U.S.
|associated_acts=
|label={{flatlist|
* [[Columbia Records|Columbia]]
* [[Artie Ripp#Family Productions|Family Productions]]
* [[Sony Classical]]}}
|years_active=١٩٦٥– ئێستا
|occupation={{flatlist|
* Musician
* singer-songwriter
* composer}}|genre={{flatlist|
* [[Rock music|Rock]]<ref name="bio-allmusic1"/>
* [[soft rock]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ripitup.co.nz/music/new-article-page/ |دوایین=Johnstone |یەکەم=Andrew |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=[[Rip It Up (magazine)|Rip It Up]] |سەردێڕ=A General Guide to Soft Rock |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150928174505/http://www.ripitup.co.nz/music/new-article-page/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref>
* [[Pop music|pop]]
}}
|instrument={{flatlist|
* Vocals
* piano<!--- If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first per: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_musical_artist#instrument--->
}}
|birth_place=زە بڕۆنکس، نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
|name=بیڵی جۆڵ
|birth_date={{Birth date and age|mf=yes|1949|5|9}}
|birth_name=ویلیەم ماڕتن جۆڵ
|background=solo_singer
|alt=
|caption=
|image=Billy Joel Shankbone NYC 2009.jpg
|website={{URL|billyjoel.com}}
}}
'''ویلیەم ماڕتن جۆڵ''' (لەدایکبووی ٩ی ئایاری ١٩٤٠) گۆرانیبێژ، [[ئاوازدانەر]] و پیانۆژەنێکی ئەمریکییە. جۆڵ نازناوی «پیاوی پیانۆکە»ی پێدراوە بەھۆی سەرکەوتنە مەزنەکەی گۆرانی Piano Man کە بە گۆرانی ناوبراو ناسرا. ئەو خاوەنی ١٢ ئەلبوومە کە لەنێوان ساڵانی ١٩٧١ بۆ ١٩٩٣ بڵاوی کردۆتەوە. جۆڵ یەکێک لە پرفرۆشترین ھونەرمەندانی مێژوو بە فرۆشتنی ١٥٠ میلیۆن بەرھەم لەسەرتاسەری جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.newsday.com/entertainment/music/backstage-pass-1.811987/billy-joel-named-kennedy-center-honoree-1.6060431|سەردێڕ=Billy Joel named Kennedy Center honoree|دوایین=Gamboa|یەکەم=Glenn|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=[[Newsday]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130922061840/http://www.newsday.com/entertainment/music/backstage-pass-1.811987/billy-joel-named-kennedy-center-honoree-1.6060431|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
جۆڵ لە ساڵی ١٩٤٩ لە بڕۆنکسی نیویۆڕک لەدایکبووە و لە لۆنگ ئایلند گەورە بووە، کە ئەم شوێنانە کاریگەرییان بەسەر شێوازی [[مۆسیقا]] و گۆرانییەکانیانەوە ھەبوو. لە تەمەنێکی بچووکدا، دایکی وانەی پیانۆیی پێداوە. دوای وازھێنانی لە قوتابخانە بە مەبەستی کاری ھونەری، جۆڵ لەگەڵ ھەندێ باندی گۆرانیگوتن بەشداربووە بۆ ماوەیەکی کات، بەرلەوەی لە ساڵی ١٩٧١ یەکەمین ئەلبوومی خۆی بڵاوبکاتەوە. لە ساڵی ١٩٧٢، جۆڵ سەرنجی کۆڵۆمبیا پیکجەرزی بەلای خۆیەوە ڕاکێشا کاتێک گۆرانی "Captain Jack"ی لە ڕادیۆ گوتبوویەوە و ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کۆمپانیاکە دووەمین و بەناوبانگترین ئەلبوومی بۆ بڵاوبکاتەوە بەناوی Piano Man و دوای ئەوەش دوو ئەلبوومی دیکەی بەناوەکانی Streetlife Serenade و Turnstiles بڵاوکردەوە. دواتر لە ساڵی ١٩٧٧لە بەناوبانگترین و پڕفرۆشترین ئەلبوومەکانی بڵاوکردەوە بەناوی The Stranger. ئەلبوومەکە زیاتر لر ١٠ میلیۆن کۆپی لێ فرۆشراو تا ئەمڕۆژەش بە باشترین و سەرکەوتووترین ئەلبوومی جۆڵ دادەنرێت.
ئەلبوومی داھاتووی جۆڵ بەناوی "شەقامی ٥٢ەمین - 52nd Street" لە ساڵی ١٩٧٨ بڵاوکرایەوە و بووە یەکەمین ئەلبوومی کە بچێتە ڕیزبەندی ئەلبوومەکانی ھەفتەی بیلبۆرد. ئەلبوومەکانی داھاتووی جۆڵ دوورکەوتنەوە لە شێوازی ئاسایییەکەی خۆی و ھەوڵێکی جدی جۆڵ بوو بە یادکردنەوەی سەردەمی لاویەتی خۆی و گوتنەوەی گۆرانی ژانرەی ڕۆک بە گۆرانییەکانی "Rock and Roll To Me" و "The Longest Time" و "Uptown Girl". دوای بڵاوکردنەوەی ھەردوو ئەلبوومی The Brige و Storm Front لەساڵەکانی ١٩٨٦ و ١٩٨٩، جۆڵ ھەڵسا بە بڵاوکردنەوەی دوازدەھەمین و دوایین ئەلبوومی خۆی بەناوی River of Dreams لە ساڵی ١٩٩٣.
لە ماوەی بیست ساڵ کاروانی ھونەری، جۆڵ خاوەن ٣٣ گۆرانی بووە کە پلەی یەکەمیان لە ڕیزبەندی گۆرانییەکانی ھەفتانە وەرگرتووە. جۆڵ بۆ ٢٣ خەڵاتی گڕامی پاڵێوراوە و پێنچ دانەی بردۆتەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Billy Joel|بیڵی جۆڵ}}
* {{وێبگەی فەرمی}}
* {{IMDb name|0005055}}
*{{ئینستاگرام|id=billyjoel}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:بیڵی جۆڵ| ]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی جوو]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:مولحیدانی ئەمریکا]]
[[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]]
[[پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی سەدەی ٢١ەمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی نێری ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
011qv9kzb3ikgtcv3xlagyk4d68y38e
مەولانزادە ڕەفعەت
0
167141
1683954
1681247
2026-10-08T20:39:43Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683954
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
مەولانزادە ڕەفعەت بەگ (لەدایکبووی ١٨٦٩) کەسایەتیی ناودار، نووسەر، ڕۆژنامەنووسس و سیاسەتمەدار كوردی سەردەمی عوسمانییەکانە و کوڕی عەبدولرەحمان ناجمە، سەرنووسەری ڕۆژنامەی سربستی بووە،<ref>[https://www.researchgate.net/publication/366425458_mwlanzad_ft_bg مەولانزادە ڕەفعەت بەگ (کتێب)]</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تورکیا|کوردستان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تورکیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
niuc25k7hkh0fcpogcja4px32l0e1px
نوتێلا
0
168106
1683755
1683169
2026-10-08T17:10:33Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683755
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{خاوێنکردن}}
}}
{{Infobox prepared food
| name = نوتێلا
| image = Logo Nutella.svg
| country = [[ئیتالیا]]
| region = پییەمۆنت
| creator = فێرێرۆ
| introduced = {{start date and age|١٩٦٤}}
| course =
| type = سپرێد
| served =
| main_ingredient = [[شەکر]]، ڕۆنی خورما، [[بندوق]]، کەرەی کاکاو، پاودەری شیر
| variations =
| calories = ٨٠ (لە ١٥ گم)
| other =
}}
'''نوتێلا''' ({{IPA-it|nuˈtɛlla}}) براندێکی سپرێدی بندوقی کاکاوی شیرینە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Ayto|یەکەم=John|سەردێڕ=Nutella|ڕێکەوت=٢٠١٣|ناونیشان=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199640249.001.0001/acref-9780199640249-e-2087|ئیش=The Diner’s Dictionary|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|زمان=en|doi=10.1093/acref/9780199640249.001.0001|ژپنک=٩٧٨٠١٩٩٦٤٠٢٤٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Michele-Ferrero|سەردێڕ=Michele Ferrero {{!}} Italian industrialist|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190327093659/https://www.britannica.com/biography/Michele-Ferrero|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ناونیشان=http://www.brandrepublic.com/News/732842/Nutella-hands-4m-job-Krow-ahead-relaunch/ |سەردێڕ=Nutella hands £4m job to Krow ahead of relaunch |ئیش=Brand Republic News |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠١١ |archive-date=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111216201317/http://www.brandrepublic.com/News/732842/Nutella-hands-4m-job-Krow-ahead-relaunch |url-status=dead }}</ref> نوتێلا لەلایەن کۆمپانیای فێرێرۆوە بەرهەم دەهێنرێت و یەکەم جار لە ١٩٦٤ خرایە بازاڕەوە، یەکەم دانەی لە ١٩٦٣ دروستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/magazine-27438001|سەردێڕ=Nutella: How the world went nuts for a hazelnut spread|دوایین=Mitzman|یەکەم=Dany|ئیش=[[BBC News Magazine]]|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref>
== پێکھاتەکان ==
* ڕۆنی خورما
* شەکەر
* بندوق
* ھاڕاوەی کاکاو
* شیری وشک
== زیانەکانی نوتێلا ==
ڕێکخراوی ئەورپی بۆ پاراستنی ماددە خۆراکییەکان، لە ساڵی ٢٠١٦ ڕایگەیاند ڕۆنی خورما لە پێکھاتەی نوتێلادا دەبێتە جۆرێک لە شێرپەنجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ناونیشان=https://arabic.rt.com/news/858574-%D9%85%D9%83%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%88%D8%AA%D9%8A%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%83%D8%A9/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191215040907/https://arabic.rt.com/news/858574-%D9%85%D9%83%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%88%D8%AA%D9%8A%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%83%D8%A9/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{کۆمنز|Nutella|نوتێلا}}
* {{وێبگەی فەرمی|http://www.nutella.com/en/|وێبگەی جیھانیی نوتێلا}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|خۆراک|ھیندستان|کۆمپانیا|ئیتاڵیا}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
{{ھیندستان-کۆلکە}}
[[پۆل:تەشەنەکان (خۆراک)]]
2rksiau4mz07qkht0ysk9q4zj772v63
نەخۆشخانە
0
168134
1684107
1291212
2026-10-08T22:37:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە)
1684107
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:'One_of_the_wards_in_the_hospital_at_Scutari'._Wellcome_M0007724_-_restoration,_cropped.jpg|وێنۆک|نەخۆشخانێکی قەدیمی]]
'''نەخۆشخانە''' یان '''خەستەخانە''' ({{بە ئینگلیزی|Hospital}}، {{بە عەرەبی|مستشفى}}) شوێنێکی تایبەتکراوە بۆ چارەسەری [[نەخۆش]]، لەلایەن تاقمی [[پزیشک]]ی شارەزا چارەسەری نەخۆش دەکرێت، نەخۆشخانە یان لەلایەن [[حکوومەت]]ەوە بە بەڕێوە دەبرێت یان لەلایەن کەرتی تایبەت بەڕێوە دەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/مستشفی|سەردێڕ=مستشفى|زمان=عەرەبی|سەردان=٢٤ی نابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Hospital|سەردێڕ=Hospital|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی نابی ٢٠٢٠}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نەخۆشی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{کۆمنز|Hospital|نەخۆشخانە}}
; بنکەدراوە
* [https://www.who.int/hospitals/en/ نەخۆشخانەکانی ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری|نژیاروانی|ئەندازیاری}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{نژیاروانی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشخانەکان| ]]
1orq55g1whymy4zaije5r20xobas01e
بێخواییی مەسیحی
0
168151
1683913
1682192
2026-10-08T20:22:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683913
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:2005-11-20_-_United_Kingdom_-_England_-_London_-_Hyde_Park_-_Speakers'_Corner_4887898959.jpg|وێنۆک|گۆشەی وتاردەران، ھاید پارک، شاری [[وێستمینستەر]]، [[بەریتانیا]]]]
'''بێخواییی مەسیحی''' یان '''بێباوەڕیی مەسیحی''' سیستمێکی ئەخلاقی و مەزھەبییە لەسەر بنەمای ژیان و فێرکردنەکانی [[عیسا]] کە لە [[پەیمانی نوێ]] دا ئاماژەی پێکراوە و ھەرچەندە پەیڕەوکارەکانی باوەڕیان بە خودای مەسیحی نییە و پەیڕەوی بیروباوەڕی ئایینی مەسیحی یی نین، بەڵام پەیڕەوی لە فێرکردنە ڕەوشتییەکانی مەسیح دەکەن ھەرچەندە مەسیحییە [[بێدین]]ەکان باوەڕیان بە ئەلوھییەتی عیسا نییە، بەڵام خاڵێکی ناوەندی لە چەمکی ئەوان داگیر دەکات، چونکە زۆربەی بێدینانی مەسیحی عیسا بە مامۆستایەکی ڕەوشت بەرز و نموونەیەکی باڵا تر دەزانن و فێرکردنەکانی قبوڵ دەکەن، بەڵام ڕەتکردنەوەی بیرۆکەی خوانەناسی، چونکە باوەڕیان بە خودا نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|الأخير=Ogletree|الأول=Thomas|سەردێڕ=professor at Yale University|ناونیشان=http://religiousstudies.yale.edu/ogletree|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٣| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140415021343/http://religiousstudies.yale.edu/ogletree | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٥ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref><ref name="Ogletree">Ogletree, Thomas W. The Death of God Controversy. New York: Abingdon Press, 1966.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|دین}}
{{ئایین-کۆلکە}}
[[پۆل:بێخوایی]]
[[پۆل:ئایین]]
[[پۆل:مەسیحیەت و دینەکانی تر]]
1odj78t39o75eam94eunb35ol9t0d8o
بۆ دوایین جار
0
168519
1683980
1680767
2026-10-08T20:45:30Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683980
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریدانی تەلەڤیزیۆن
| ناو = بۆ دوایین جار
| وێنە =
| سەردێڕ =
| ناو٢ =
| جۆر = دراما، تەنز، کۆمەڵایەتی، تاوان
| فۆرمات =
| دەرھێنەر = ئەکبەر مەنسور فەلاح
| دروستکەر = سدیقە سیحەت
| پەرەپێدەران =
| نووسەر = محەممەد ڕەزا ئاریان
| پێشکەشکار =
| حەکەمەکان =
| دەنگەکان =
| گێڕدراوەتەوە =
| مۆسیقای_دەستپێک =
| مۆسیقای_کۆتا =
| ئاوازدانەر =
| وڵات = [[ئێران]]
| زمان = [[فارسی]]
| ژمارەی_وەرزەکان =
| ژمارەی_زنجیرەکان = ١
| ژمارەی_ئەڵقەکان = ٣٠
| شوێن = [[تاران]]
| کامێرا =
| ماوەی_پەخش =
}}
'''بۆ دوایین جار''' ({{بە فارسی|برای اخرین بار}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانییە، لە دەرھێنانی ئەکبەر مەنسور فەلاح کە لە ساڵی ٢٠٠٧ز بەرامبەر بە ١٣٨٦ی [[کۆچی ھەتاوی]] لە مانگی [[ڕەمەزان]]دا و لە کەناڵی تارانەوە بڵاوکراوەتەوە. ئەم درامایە دواتر لەڕێگای [[کەناڵی سەحەری کوردی]] دۆبلاژکراوە بۆ سەر زمانی کوردی.
== چیرۆک ==
چیرۆکی دراماکە باس لە کابرایەکی دەوڵەمەندی خاوەن کارگە دەکات بەناوی (قەندی) کە دەیان کرێکار لەبەردەستی کاردەکەن. چیرۆکی دراماکە بە جۆرێکە کە یەکێک لە کرێکارە یاخییەکانی کارگەکە بەناوی (حەبیب) کە لەڕێی پورزاکەیەوە (سەمەد) ھاتووەتە ناو کۆمپانییاکەوە، بەھۆی توڕەیی لە خاوەن کارگەکە کۆمەڵێک قسە دەکات کە ئەبێتە ھۆی دەرکردنی. دواتر لەکاتی پاڕانەوەیدا بۆ گەڕانەوەی بۆ کارگەکە خاوەنەکەی بریندار ئەبێ و کە ئەم پێی وایە مردووە ھەربۆیە لەگەڵ پورزاکەی ھەوڵی شاردنەوەی دەدەن.
مناڵەکانی قەندی لەگەڵ زاوا و بوکەکەیدا بەجۆرێک تەماحیان ھەیە کە ئاواتیان ئەوەیە باوکیان بەزوویی بمرێ و جارێکی تر نەیبیننەوە تا ببنە خاوەنی ھەموو سامانەکەی، بەڵام ئاشقبوونی حەبیب بۆ یەکێک لە کچەکانی خاوەن کارگە، تەواوی پلانەکان دەگۆڕێت.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/ |سەردێڕ = برای آخرین بار|زمان = فارسی|سەردان = ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]
ryvungj8bwlrbvgct49pil96r0jttl5
مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)
0
168793
1683768
1683610
2026-10-08T18:49:21Z
Bilalinfo
57400
پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار
1683768
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''مارگرێت ھیفیڵد ھامیڵتن''' (لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە ئەمریکا) زانای کۆمپیوتەر، ئەندازیاری سیستەم و خاوەنکارێک بوو. لە «MIT Instrumentation Laboratory» بەڕێوبەری بەشی [[ئەندازیاریی نەرمامێر|ئەندازیاریی نەرمەواڵە]] بووە. یەک لە ئەرکەکانی ئەو دەزگایە پەرەپێدانی نەرمەواڵە بوو بۆ پڕۆگرامی [[ئەپۆلۆ ١١|ئەپۆڵۆی]] [[ناسا]]. دواتر لە کامبریدج، [[ماساچووسیتس]] دوو کۆمپانیای سۆفتوێری دامەزراند.
مارگرێت زیاتر لە ١٣٠ توێژینەوە و ڕاپۆرتی دەربارەی ٦٠ پڕۆژە و ٦ بەرنامەی گەورە بڵاوکردووەتەوە. و یەکێک بووە لەوانەی چەمکی «[[ئەندازیاریی نەرمامێر|software engineering]]»یان داھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The NASA Heritage Of Creativity|ناونیشان=http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160529035816/http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=2003 Annual Report of the NASA Inventions & Contributions Board|بڵاوکەرەوە=NASA}}</ref>
لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، لەلایەن [[باراک ئۆباما|باڕاک ئۆباما]]، سەرۆکی ئەو کاتەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەت یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] مەدالیای سەربەستی پێ بەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-11-16 |سەردێڕ=President Obama Names Recipients of the Presidential Medal of Freedom |ناونیشان=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/11/16/president-obama-names-recipients-presidential-medal-freedom |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=whitehouse.gov |زمان=en}}</ref>
== ژیانی پێشینە و پەروەردە ==
مارگارێت ئیلاین ھیفێڵد لە ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە پاوڵی، ئیندیانا لەدایکبووە،<ref name="Spicer2017" /> لە باوکی کێنێس ھیفێڵد و دایکی ڕووس ئێستەر ھیفێڵد.<ref name=":0" /><ref>{{cite web |url=http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141216014535/http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |archive-date=December 16, 2014 |access-date=December 15, 2014 |website=Wujek-Calcaterra & Sons – Tributes.com |title=ڕووس ئێستەر ھیفێڵد |url-status=live}}</ref> دواتر خێزانەکە گواستراوەتەوە بۆ [[میشیگان]]،<ref>{{Cite news|date=December 10, 1952|title=ھاتن و چوون و ڕووداوەکان|work=دی ئیڤنینگ نیوز|location=[[سۆڵت ستی. مەری، میشیگان]]|url=https://www.newspapers.com/clip/34522969/the_evening_news/}}</ref> لەوێ لە ساڵی١٩٥٤ قوتابخانەی ئامادەییی ھانکۆکی تەواو کردووە.<ref name=":0" />
لە ساڵی ١٩٥٥ لە [[زانکۆی میشیگن|زانکۆی میشیگان]] لەسەر بەشی بیرکاری خوێندوویەتی بەرلەوەی بگوازرێتەوە بۆ کۆلێژی ئێرڵھام لە [[ئیندیانا]]، کە دایکیشی لەوێ خوێندکار بووبوو.<ref name="michigan">{{Cite web |url=https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917191701/https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |archive-date=September 17, 2016 |access-date=May 25, 2019 |website=[[زانکۆی ویلایەتی یووتا]] |title=پێشەنگەکانی زانستی کۆمپیوتەر |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=August 15, 1969|title=خوێندکاری پێشووی ئێرڵھام ڕۆڵی هەبووە لە گەشتی سەر مانگ|work=پالادیۆم-ئایتم|location=ڕیچمۆند، ئیندیانا|url=https://www.newspapers.com/clip/34523809/palladiumitem/|via=Newspapers.com}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بیرکاری و بڕوانامەی لاوەکیی لە فەلسەفەدا بەدەستھێناوە.<ref name="michigan" /><ref name="earlham">{{Cite web |url=http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518094553/http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |archive-date=May 18, 2015 |access-date=December 15, 2014 |website=کۆلێژی ئێرڵھام |title=خەڵاتەکانی دەرچووانی دیار و خزمەتی بەرچاو بۆ ساڵی ٢٠٠٩}}</ref> ئاماژەی بەوە کردووە کە فلۆرێنس ڵۆنگ، بەڕێوەبەری بەشی بیرکاری لە ئێرڵھام، یارمەتیدەری بووە لەوەی حەز لە [[ماتماتیکی پەتی]] و بوون بە مامۆستای بیرکاری.<ref>{{Cite web |url=https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525203858/https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |archive-date=May 25, 2019 |access-date=May 6, 2019 |website=Makers.com |language=en-us |title=ئەو ژنەی فێری کردم – ساتەوەختی ماکێرز لەگەڵ مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=live}}</ref> هەروەھا ڕایگەیاندووە کە باوکی و باپێری سەرپەرشتیاری ئیلھامبەخشی بوون بۆ ئەوەی بەشی لاوەکیی فەلسەفە بباتە ناو خوێندنەکەیەوە.<ref name="Futurism">{{Cite news|date=July 20, 2016|title=مارگارێت ھامیڵتۆن: چیرۆکی نەگوتراوی ئەو ژنەی ئێمەی برد بۆ سەر مانگ|language=en-US|newspaper=فیوچەریزم|url=http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|url-status=live|access-date=December 12, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220104403/http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|archive-date=December 20, 2016}}</ref>
== ژیانی تایبەتی و کۆچی دوایی ==
ھامیڵتۆن خوشکێکی ھەبوو بە ناو کاتڕین ھیفێڵد.<ref>{{Cite news|last=ئۆنووامێگبو|first=ناتاچی|date=July 20, 2019|title=خوشکەکەی مارگارێت ھامیڵتۆن یادەوەرییەکانی بەش دەکات کاتێک بەساڵاچووانی سیاتڵ ٥٠یەمین ساڵیادی نیشتنەوە لەسەر مانگ یاد دەکەنەوە|url=https://www.seattletimes.com/life/margaret-hamiltons-sister-shares-her-memories-as-seattles-seniors-celebrate-the-50th-anniversary-of-the-moon-landing/|access-date=August 10, 2019|work=سێتڵ تایمز|language=en-US}}</ref>
یەکەم ھاوسەری، جەیمس کۆکس ھامیڵتۆنی<ref name="Stickgold">{{cite news|last=ستیکگۆڵد|first=ئێما|date=August 31, 2014|title=جەیمس کۆکس ھامیڵتۆن لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا؛ پارێزەرێک کە جەنگاوەرێکی هێمن بوو بۆ هەموارکردنی یەکەم|work=[[زە باستان گڵۆب]]|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|url-status=live|access-date=December 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216011645/http://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|archive-date=December 16, 2014}}</ref> لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا ناسیوە کاتێک لە کۆلێژ دەیخوێند. لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٨ لەو هاوینەی کە لە ئێرڵھام دەرچوو ھاوسەرگیرییان کرد.<ref name="Wedding">{{Cite news|date=July 2, 1958|title=هاوسەرگیری لە ڕێوڕەسمی ماڵی کۆبوونەوەی ئێرڵھامدا|work=پالادیۆم-ئایتم|location=ڕیچمۆند، ئیندیانا|url=https://www.newspapers.com/clip/34743426/palladiumitem/|access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Stickgold" /> بۆ ماوەیەکی کورت لە قوتابخانەیەکی گشتیدا لە بۆستن، ئیندیانا وانەی بیرکاریی ئامادەیی و فەرەنسیی وتووەتەوە.<ref name="Wedding" /><ref name="Wayne2011" /> دواتر باریان کرد بۆ [[بۆستن]]، [[ماساچووسیتس]]،<ref name="Wayne2011" /> لەوێ کچێکیان بە ناوی ڵۆرێن بوو کە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٥٩ لەدایکبوو.<ref name=":02" /> لە ساڵی ١٩٦٧ جیا بوونەوە و مارگارێت دوو ساڵ دواتر ھاوسەرگیریی لەگەڵ دان لیکلی کرد.<ref name="Stickgold" /><ref>{{Cite news|last=شێھان|first=ئالان ھـ.|date=November 1, 1972|title=خستنەسەر ڕێڕەوی ''ئیگڵ''|work=[[زە باستان گڵۆب]]|url=https://www.newspapers.com/clip/35911962/the_boston_globe/|access-date=September 22, 2019}}</ref>
ھامیڵتۆن لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە [[کامبریج، ماساچووسیتس]] لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref>{{Cite web |date=2026-10-07 |url=https://news.mit.edu/2026/margaret-hamilton-computing-pioneer-dies-1007 |access-date=2026-10-07 |website=ھەواڵەکانی ئێم ئای تی {{!}} پەیمانگای تەکنەلۆژیی ماساتشۆسیتس |language=en |title=مارگارێت ھامیڵتۆن، پێشەنگی کۆمپیوتەر کە سەرپەرشتی گەشەپێدانی سۆفتوێری بۆ بەرنامەی ئاپۆلۆ دەکرد، لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد}}</ref><ref>{{cite news|last=گابریێل|first=تریپ|date=October 7, 2026|title=مارگارێت ھامیڵتۆن، کە سۆفتوێرەکەی ڕێنمایی ئەرکەکانی ئاپۆلۆی دەکرد، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.nytimes.com/2026/10/07/obituaries/margaret-hamilton-dead.html|accessdate=October 7, 2026|work=[[نیو یۆرک تایمز]]}}</ref>
== خەڵاتەکان ==
[[پەڕگە:Hamilton_Medal_of_Freedom_from_Obama.jpg|345x345پیکسڵ|[[باراک ئۆباما]] [[مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی]] دەبەخشێتە ھامیڵتۆن لە ساڵی ٢٠١٦]]
* لە ساڵی ١٩٨٦ ھامیڵتۆن خەڵاتی ئۆگوستا ئادا ڵۆڤلەیستی لەلایەن کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا پێبەخشرا.<ref name="earlham2" /><ref>{{Cite web |url=http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414183958/http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |archive-date=April 14, 2016 |website=کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا |title=خەڵاتەکانی ئادا ڵۆڤلەیست |url-status=live}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٠٣ خەڵاتی بەخشینی تایبەتی بڕوانامەی بۆشایی ئاسمانی ناسای پێبەخشرا بۆ بەشدارییە زانستی و تەکنیکییەکانی. خەڵاتەکە بڕی ٣٧,٢٠٠ دۆلاری ئەمریکی لەخۆدەگرت، کە گەورەترین بڕی پارەیە لە مێژووی [[ناسا|ناسادا]] بە تاکێک بەخشرابێت.<ref name="HQ_03281">''مایکل براوکوس'' ھەواڵەکانی ناسا [https://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html "ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت"]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124231727/http://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html|date=November 24, 2010}} (٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٣)</ref><ref>{{cite press release|website=ھەواڵەکانی ناسا|url=https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|title=ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226003423/https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|archive-date=December 26, 2017|date=September 3, 2003|url-status=live|quote='سۆفتوێری فڕینی ئاپۆلۆ کە خاتوو ھامیڵتۆن و تیمیەکەی گەشەیان پێدا هەوڵێکی بەڕاستی پێشەنگانە بوو،' بەڕێوەبەری ناسا شۆن ئۆکیف وای وت. 'ئەو چەمکانەی ئەو و تیمەکەی دروستیان کرد بوونە بەردی بناغە بۆ "ئەندازیاریی سۆفتوێر"ی هاوچەرخ. شانازییەکی گەورەیە کە ڕێز لە خاتوو ھامیڵتۆن بگرین بۆ بەشدارییە نائاساییەکانی لە ناسادا،' ئەو وای وت.}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٠٩ خەڵاتی دەرچووانی دیاری لە کۆلێژی ئێرڵھام وەرگرت.<ref name="earlham2" />
* لە ساڵی ٢٠١٦ مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتیی لەلایەن [[باراک ئۆباما|باراک ئۆباماوە]] پێبەخشرا، کە بەرزترین خەڵاتی شارستانییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].<ref name=":3" /><ref name="BBC23112016">{{cite web |date=November 23, 2016 |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124030838/http://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |archive-date=November 24, 2016 |access-date=November 23, 2016 |website=بی بی سی نیوز |language=en |title=ڕێزلێنان بۆ نووسەری سۆفتوێر لە ئەرکی مانگی ئاپۆلۆدا |url-status=live}}</ref><ref name="medal">{{cite web |date=November 23, 2016 |url=http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427153651/http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |archive-date=April 27, 2017 |access-date=June 7, 2017 |website=[[سی بی ئێس نیوز]] |title=کۆشکی سپی ڕێز لە دوو ژنە پێشەنگەکەی تەکنەلۆژیا دەنێت |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=ئەلمێدا |first=ئەندرێس |date=November 22, 2016 |url=http://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706032750/https://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom/ |archive-date=July 6, 2022 |access-date=July 26, 2022 |website=ناسا |title=مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی بەخشرا بە مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=dead}}</ref>
* لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ خەڵاتی هاوڕێی مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەری وەرگرت، کە ڕێز لەو ژن و پیاوە نائاساییانە دەگرێت کە بیرۆکەکانیان لە کۆمپیوتەردا جیهانی گۆڕیوە.<ref name="CHM" /><ref>{{Cite web |date=August 4, 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=i9vi04O6fFw&index=1&list=PLQsxaNhYv8dZhOrds54RHNc9cj89r5Nt6#t=42m20s |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/i9vi04O6fFw |archive-date=December 21, 2021 |website=مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەر |url-status=live |title=وتاری وەرگرتنی خەڵاتی هاوڕێی ساڵی ٢٠١٧}}{{cbignore}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٨ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2018 |url=https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |archive-url=https://web.archive.org/web/20190126113933/https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |archive-date=January 26, 2019 |access-date=January 25, 2019 |website=[[زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا]] |title=بەخشینی دکتۆرای شانازیی زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا بە زانای دیار مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=live}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی واشینگتۆنی پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=February 22, 2019 |url=http://www.thewashingtonaward.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025111553/http://www.thewashingtonaward.com/ |archive-date=October 25, 2020 |access-date=September 30, 2019 |title=مارگارێت ھامیڵتۆن کاندیدبوونی بۆ خەڵاتی واشینگتۆنی ٢٠١٩ قبووڵ دەکات |publisher=کۆمەڵەی ڕۆژئاوایی ئەندازیاران |url-status=dead}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن کۆلێژی بارد پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=May 21, 2019 |url=https://www.annandaleonline.org/s/990/bp18/interior.aspx?sid=990&gid=1&pgid=2887 |website=بارد ئەناندەیڵ ئۆنلاین |title=کۆلێژی بارد - وەرگرانی بڕوانامەی شانازیی ٢٠١٩ |publisher=کۆلێژی بارد}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی دەستکەوتی تەمەنی ئینترێپیدی پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=May 23, 2019 |url=https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190924162857/https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |archive-date=September 24, 2019 |access-date=September 24, 2019 |title=ئاهەنگی سڵاوکردن لە ئازادی |publisher=مۆزەخانەی ئینترێپید |url-status=dead}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٢٢ ناوچووە ناو تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین لە دایتۆن، ئۆهایۆ.<ref>{{cite web |url=https://nationalaviation.org/enshrinee/margaret-hamilton/ |access-date=February 8, 2023 |website=nationalaviation.org |title=کاندیدکراو مارگارێت ھامیڵتۆن |publisher=تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.htius.com ھامیڵتن تێکنۆلۆجیز، ئینک.]
* [https://news.mit.edu/2016/scene-at-mit-margaret-hamilton-apollo-code-0817 ئێم ئای تی نیوز]
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆمپیوتەر|ماتماتیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسپانیا|جاڤا|فڕینی بۆشایی|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Margaret Hamilton (scientist)}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:بەرنامەی ئەپۆلۆ]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]]
[[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]]
[[پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەندازیارانی نەرمەواڵەی ئەمریکا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
rnndoha9qn2lv9suf6n5g74rd3l30t9
1683813
1683768
2026-10-08T20:01:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683813
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''مارگرێت ھیفیڵد ھامیڵتن''' (لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە ئەمریکا) زانای کۆمپیوتەر، ئەندازیاری سیستەم و خاوەنکارێک بوو. لە «MIT Instrumentation Laboratory» بەڕێوبەری بەشی [[ئەندازیاریی نەرمامێر|ئەندازیاریی نەرمەواڵە]] بووە. یەک لە ئەرکەکانی ئەو دەزگایە پەرەپێدانی نەرمەواڵە بوو بۆ پڕۆگرامی [[ئەپۆلۆ ١١|ئەپۆڵۆی]] [[ناسا]]. دواتر لە کامبریدج، [[ماساچووسیتس]] دوو کۆمپانیای سۆفتوێری دامەزراند.
مارگرێت زیاتر لە ١٣٠ توێژینەوە و ڕاپۆرتی دەربارەی ٦٠ پڕۆژە و ٦ بەرنامەی گەورە بڵاوکردووەتەوە. و یەکێک بووە لەوانەی چەمکی «[[ئەندازیاریی نەرمامێر|software engineering]]»یان داھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The NASA Heritage Of Creativity|ناونیشان=http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160529035816/http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=2003 Annual Report of the NASA Inventions & Contributions Board|بڵاوکەرەوە=NASA}}</ref>
لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، لەلایەن [[باراک ئۆباما|باڕاک ئۆباما]]، سەرۆکی ئەو کاتەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەت یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] مەدالیای سەربەستی پێ بەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-11-16 |سەردێڕ=President Obama Names Recipients of the Presidential Medal of Freedom |ناونیشان=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/11/16/president-obama-names-recipients-presidential-medal-freedom |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=whitehouse.gov |زمان=en}}</ref>
== ژیانی پێشینە و پەروەردە ==
مارگارێت ئیلاین ھیفێڵد لە ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە پاوڵی، ئیندیانا لەدایکبووە،<ref name="Spicer2017" /> لە باوکی کێنێس ھیفێڵد و دایکی ڕووس ئێستەر ھیفێڵد.<ref name=":0" /><ref>{{cite web |url=http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141216014535/http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |archive-date=December 16, 2014 |access-date=December 15, 2014 |website=Wujek-Calcaterra & Sons – Tributes.com |title=ڕووس ئێستەر ھیفێڵد |url-status=live}}</ref> دواتر خێزانەکە گواستراوەتەوە بۆ [[میشیگان]]،<ref>{{Cite news|date=December 10, 1952|title=ھاتن و چوون و ڕووداوەکان|work=دی ئیڤنینگ نیوز|location=[[سۆڵت ستی. مەری، میشیگان]]|url=https://www.newspapers.com/clip/34522969/the_evening_news/}}</ref> لەوێ لە ساڵی١٩٥٤ قوتابخانەی ئامادەییی ھانکۆکی تەواو کردووە.<ref name=":0" />
لە ساڵی ١٩٥٥ لە [[زانکۆی میشیگن|زانکۆی میشیگان]] لەسەر بەشی بیرکاری خوێندوویەتی بەرلەوەی بگوازرێتەوە بۆ کۆلێژی ئێرڵھام لە [[ئیندیانا]]، کە دایکیشی لەوێ خوێندکار بووبوو.<ref name="michigan">{{Cite web |url=https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917191701/https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |archive-date=September 17, 2016 |access-date=May 25, 2019 |website=[[زانکۆی ویلایەتی یووتا]] |title=پێشەنگەکانی زانستی کۆمپیوتەر |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=August 15, 1969|title=خوێندکاری پێشووی ئێرڵھام ڕۆڵی هەبووە لە گەشتی سەر مانگ|work=پالادیۆم-ئایتم|location=ڕیچمۆند، ئیندیانا|url=https://www.newspapers.com/clip/34523809/palladiumitem/|via=Newspapers.com}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بیرکاری و بڕوانامەی لاوەکیی لە فەلسەفەدا بەدەستھێناوە.<ref name="michigan" /><ref name="earlham">{{Cite web |url=http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518094553/http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |archive-date=May 18, 2015 |access-date=December 15, 2014 |website=کۆلێژی ئێرڵھام |title=خەڵاتەکانی دەرچووانی دیار و خزمەتی بەرچاو بۆ ساڵی ٢٠٠٩}}</ref> ئاماژەی بەوە کردووە کە فلۆرێنس ڵۆنگ، بەڕێوەبەری بەشی بیرکاری لە ئێرڵھام، یارمەتیدەری بووە لەوەی حەز لە [[ماتماتیکی پەتی]] و بوون بە مامۆستای بیرکاری.<ref>{{Cite web |url=https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525203858/https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |archive-date=May 25, 2019 |access-date=May 6, 2019 |website=Makers.com |language=en-us |title=ئەو ژنەی فێری کردم – ساتەوەختی ماکێرز لەگەڵ مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=live}}</ref> هەروەھا ڕایگەیاندووە کە باوکی و باپێری سەرپەرشتیاری ئیلھامبەخشی بوون بۆ ئەوەی بەشی لاوەکیی فەلسەفە بباتە ناو خوێندنەکەیەوە.<ref name="Futurism">{{Cite news|date=July 20, 2016|title=مارگارێت ھامیڵتۆن: چیرۆکی نەگوتراوی ئەو ژنەی ئێمەی برد بۆ سەر مانگ|language=en-US|newspaper=فیوچەریزم|url=http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|url-status=live|access-date=December 12, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220104403/http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|archive-date=December 20, 2016}}</ref>
== ژیانی تایبەتی و کۆچی دوایی ==
ھامیڵتۆن خوشکێکی ھەبوو بە ناو کاتڕین ھیفێڵد.<ref>{{Cite news|last=ئۆنووامێگبو|first=ناتاچی|date=July 20, 2019|title=خوشکەکەی مارگارێت ھامیڵتۆن یادەوەرییەکانی بەش دەکات کاتێک بەساڵاچووانی سیاتڵ ٥٠یەمین ساڵیادی نیشتنەوە لەسەر مانگ یاد دەکەنەوە|url=https://www.seattletimes.com/life/margaret-hamiltons-sister-shares-her-memories-as-seattles-seniors-celebrate-the-50th-anniversary-of-the-moon-landing/|access-date=August 10, 2019|work=سێتڵ تایمز|language=en-US}}</ref>
یەکەم ھاوسەری، جەیمس کۆکس ھامیڵتۆنی<ref name="Stickgold">{{cite news|last=ستیکگۆڵد|first=ئێما|date=August 31, 2014|title=جەیمس کۆکس ھامیڵتۆن لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا؛ پارێزەرێک کە جەنگاوەرێکی هێمن بوو بۆ هەموارکردنی یەکەم|work=[[زە باستان گڵۆب]]|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|url-status=live|access-date=December 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216011645/http://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|archive-date=December 16, 2014}}</ref> لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا ناسیوە کاتێک لە کۆلێژ دەیخوێند. لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٨ لەو هاوینەی کە لە ئێرڵھام دەرچوو ھاوسەرگیرییان کرد.<ref name="Wedding">{{Cite news|date=July 2, 1958|title=هاوسەرگیری لە ڕێوڕەسمی ماڵی کۆبوونەوەی ئێرڵھامدا|work=پالادیۆم-ئایتم|location=ڕیچمۆند، ئیندیانا|url=https://www.newspapers.com/clip/34743426/palladiumitem/|access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Stickgold" /> بۆ ماوەیەکی کورت لە قوتابخانەیەکی گشتیدا لە بۆستن، ئیندیانا وانەی بیرکاریی ئامادەیی و فەرەنسیی وتووەتەوە.<ref name="Wedding" /><ref name="Wayne2011" /> دواتر باریان کرد بۆ [[بۆستن]]، [[ماساچووسیتس]]،<ref name="Wayne2011" /> لەوێ کچێکیان بە ناوی ڵۆرێن بوو کە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٥٩ لەدایکبوو.<ref name=":02" /> لە ساڵی ١٩٦٧ جیا بوونەوە و مارگارێت دوو ساڵ دواتر ھاوسەرگیریی لەگەڵ دان لیکلی کرد.<ref name="Stickgold" /><ref>{{Cite news|last=شێھان|first=ئالان ھـ.|date=November 1, 1972|title=خستنەسەر ڕێڕەوی ''ئیگڵ''|work=[[زە باستان گڵۆب]]|url=https://www.newspapers.com/clip/35911962/the_boston_globe/|access-date=September 22, 2019}}</ref>
ھامیڵتۆن لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە [[کامبریج، ماساچووسیتس]] لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref>{{Cite web |date=2026-10-07 |url=https://news.mit.edu/2026/margaret-hamilton-computing-pioneer-dies-1007 |access-date=2026-10-07 |website=ھەواڵەکانی ئێم ئای تی {{!}} پەیمانگای تەکنەلۆژیی ماساتشۆسیتس |language=en |title=مارگارێت ھامیڵتۆن، پێشەنگی کۆمپیوتەر کە سەرپەرشتی گەشەپێدانی سۆفتوێری بۆ بەرنامەی ئاپۆلۆ دەکرد، لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد}}</ref><ref>{{cite news|last=گابریێل|first=تریپ|date=October 7, 2026|title=مارگارێت ھامیڵتۆن، کە سۆفتوێرەکەی ڕێنمایی ئەرکەکانی ئاپۆلۆی دەکرد، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.nytimes.com/2026/10/07/obituaries/margaret-hamilton-dead.html|accessdate=October 7, 2026|work=[[نیو یۆرک تایمز]]}}</ref>
== خەڵاتەکان ==
[[پەڕگە:Hamilton_Medal_of_Freedom_from_Obama.jpg|345x345پیکسڵ|[[باراک ئۆباما]] [[مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی]] دەبەخشێتە ھامیڵتۆن لە ساڵی ٢٠١٦]]
* لە ساڵی ١٩٨٦ ھامیڵتۆن خەڵاتی ئۆگوستا ئادا ڵۆڤلەیستی لەلایەن کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا پێبەخشرا.<ref name="earlham2" /><ref>{{Cite web |url=http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414183958/http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |archive-date=April 14, 2016 |website=کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا |title=خەڵاتەکانی ئادا ڵۆڤلەیست |url-status=live}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٠٣ خەڵاتی بەخشینی تایبەتی بڕوانامەی بۆشایی ئاسمانی ناسای پێبەخشرا بۆ بەشدارییە زانستی و تەکنیکییەکانی. خەڵاتەکە بڕی ٣٧,٢٠٠ دۆلاری ئەمریکی لەخۆدەگرت، کە گەورەترین بڕی پارەیە لە مێژووی [[ناسا|ناسادا]] بە تاکێک بەخشرابێت.<ref name="HQ_03281">''مایکل براوکوس'' ھەواڵەکانی ناسا [https://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html "ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت"]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124231727/http://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html|date=November 24, 2010}} (٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٣)</ref><ref>{{cite press release|website=ھەواڵەکانی ناسا|url=https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|title=ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226003423/https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|archive-date=December 26, 2017|date=September 3, 2003|url-status=live|quote='سۆفتوێری فڕینی ئاپۆلۆ کە خاتوو ھامیڵتۆن و تیمیەکەی گەشەیان پێدا هەوڵێکی بەڕاستی پێشەنگانە بوو،' بەڕێوەبەری ناسا شۆن ئۆکیف وای وت. 'ئەو چەمکانەی ئەو و تیمەکەی دروستیان کرد بوونە بەردی بناغە بۆ "ئەندازیاریی سۆفتوێر"ی هاوچەرخ. شانازییەکی گەورەیە کە ڕێز لە خاتوو ھامیڵتۆن بگرین بۆ بەشدارییە نائاساییەکانی لە ناسادا،' ئەو وای وت.}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٠٩ خەڵاتی دەرچووانی دیاری لە کۆلێژی ئێرڵھام وەرگرت.<ref name="earlham2" />
* لە ساڵی ٢٠١٦ مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتیی لەلایەن [[باراک ئۆباما|باراک ئۆباماوە]] پێبەخشرا، کە بەرزترین خەڵاتی شارستانییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].<ref name=":3" /><ref name="BBC23112016">{{cite web |date=November 23, 2016 |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124030838/http://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |archive-date=November 24, 2016 |access-date=November 23, 2016 |website=بی بی سی نیوز |language=en |title=ڕێزلێنان بۆ نووسەری سۆفتوێر لە ئەرکی مانگی ئاپۆلۆدا |url-status=live}}</ref><ref name="medal">{{cite web |date=November 23, 2016 |url=http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427153651/http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |archive-date=April 27, 2017 |access-date=June 7, 2017 |website=[[سی بی ئێس نیوز]] |title=کۆشکی سپی ڕێز لە دوو ژنە پێشەنگەکەی تەکنەلۆژیا دەنێت |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=ئەلمێدا |first=ئەندرێس |date=November 22, 2016 |url=http://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706032750/https://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom/ |archive-date=July 6, 2022 |access-date=July 26, 2022 |website=ناسا |title=مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی بەخشرا بە مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=dead}}</ref>
* لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ خەڵاتی هاوڕێی مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەری وەرگرت، کە ڕێز لەو ژن و پیاوە نائاساییانە دەگرێت کە بیرۆکەکانیان لە کۆمپیوتەردا جیهانی گۆڕیوە.<ref name="CHM" /><ref>{{Cite web |date=August 4, 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=i9vi04O6fFw&index=1&list=PLQsxaNhYv8dZhOrds54RHNc9cj89r5Nt6#t=42m20s |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/i9vi04O6fFw |archive-date=December 21, 2021 |website=مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەر |url-status=live |title=وتاری وەرگرتنی خەڵاتی هاوڕێی ساڵی ٢٠١٧}}{{cbignore}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٨ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2018 |url=https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |archive-url=https://web.archive.org/web/20190126113933/https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |archive-date=January 26, 2019 |access-date=January 25, 2019 |website=[[زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا]] |title=بەخشینی دکتۆرای شانازیی زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا بە زانای دیار مارگارێت ھامیڵتۆن |url-status=live}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی واشینگتۆنی پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=February 22, 2019 |url=http://www.thewashingtonaward.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025111553/http://www.thewashingtonaward.com/ |archive-date=October 25, 2020 |access-date=September 30, 2019 |title=مارگارێت ھامیڵتۆن کاندیدبوونی بۆ خەڵاتی واشینگتۆنی ٢٠١٩ قبووڵ دەکات |publisher=کۆمەڵەی ڕۆژئاوایی ئەندازیاران |url-status=dead}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن کۆلێژی بارد پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=May 21, 2019 |url=https://www.annandaleonline.org/s/990/bp18/interior.aspx?sid=990&gid=1&pgid=2887 |website=بارد ئەناندەیڵ ئۆنلاین |title=کۆلێژی بارد - وەرگرانی بڕوانامەی شانازیی ٢٠١٩ |publisher=کۆلێژی بارد}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی دەستکەوتی تەمەنی ئینترێپیدی پێبەخشرا.<ref>{{Cite web |date=May 23, 2019 |url=https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190924162857/https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |archive-date=September 24, 2019 |access-date=September 24, 2019 |title=ئاهەنگی سڵاوکردن لە ئازادی |publisher=مۆزەخانەی ئینترێپید |url-status=dead}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٢٢ ناوچووە ناو تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین لە دایتۆن، ئۆهایۆ.<ref>{{cite web |url=https://nationalaviation.org/enshrinee/margaret-hamilton/ |access-date=February 8, 2023 |website=nationalaviation.org |title=کاندیدکراو مارگارێت ھامیڵتۆن |publisher=تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.htius.com ھامیڵتن تێکنۆلۆجیز، ئینک.]
* [https://news.mit.edu/2016/scene-at-mit-margaret-hamilton-apollo-code-0817 ئێم ئای تی نیوز]
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆمپیوتەر|ماتماتیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسپانیا|جاڤا|فڕینی بۆشایی|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Margaret Hamilton (scientist)}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:بەرنامەی ئەپۆلۆ]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]]
[[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]]
[[پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەندازیارانی نەرمەواڵەی ئەمریکا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
a0t3ev81sv6yvotf71635nhpy0vy210
بۆب وودھۆرد
0
168800
1683974
1680773
2026-10-08T20:44:30Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683974
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox person
| name = بۆب وودھۆرد
| image = DIG13846-168.jpg
| caption = بۆب وودھۆرد لە ساڵی ٢٠١٦
| birth_name = ڕۆبێرت ئەپشەر وودھۆرد
| birth_date = ٢٦ی ئازاری ١٩٤٣
| birth_place = جنێف، ئیلنۆی، ئەمریکا
| death_date =
| death_place =
| education = بەکالۆریۆس لە بەشی ھونەری زانکۆی یەیڵ
| occupation = ڕۆژنامەنووس
| father = ئەلفرێد وودھۆرد
| spouse = کاسلین میدلکۆف (١٩٦٦-١٩٦٩){{ھن}} فرانسیس کوپەر (١٩٧٤-١٩٧٩){{ھن}}ئێلسا وۆڵش (١٩٨٩-تا ئێستا)
| children = ٢
| known_for = ڕاپۆرتکردنی لەسەر ئابڕووچوونی واتەرگەیت
| credits = واشنتۆن پۆست
| URL = {{url|bobwoodward.com}}
}}
'''بۆب وودھۆرد''' (لەدایکبووی ١٩٤٣) ڕۆژنامەنووسێکی ئەمریکییە و لە ساڵی ١٩٧١ەوە کار بۆ ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست دەکات. بۆب زیاتر لە ھەر شتێک بەناوبانگە بۆ ڕاپۆرتەکانی لەسەر «ئابڕووچوونی واتەرگەیت» کە بە ھاوکاری لەگەڵ کارڵ بارنستەین وایان کرد ڕیچارد نیکسن وەک یەکەم سەرۆکی ئەمریکا لە ساڵی ١٩٧٤ دەست لەکاربکێشێتەوە. جین ڕۆبێرت کە سەرنووسەرێکی پێشووی ڕۆژنامەی نویۆرک تایمزە لە بەرزنرخاندنی کارەکەی بۆب وودھۆرد و کارڵ بارنستەین گووتی «ئەگەری ھەیە کارەکەیان گەورەترین ڕاپۆرتی مێژوو بێت». ھەر سەبارەت بە بۆب وودھۆرد ڕۆژنامەنووسی ناسراوی کەناڵی CBS News بۆب شیفەر دەڵێت «بۆب باشترین پەیامنێری سەردەمی ئێمەیە وە ڕەنگە باشترین پەیامنێری مێژوو بێت» وە ساڵی ٢٠١٤ ڕۆبێرت گەیتس کە پۆستی بەڕێوبەری گشتی CIA و دواتریش پۆستی وەزیری بەرگری ئەمریکای ھەبووە گووتی «خۆزگە دەخوازم بۆبم ببردایەتە ناو CIA یەوە». لەسەر کارکردنیان لە «ئابڕووچوونی واتەرگەیت» بۆب و کارڵ کتێبێکییان بڵاوکردەوە لە ساڵی ١٩٧٤ بەناوی All the President's Men کە بوو بە پڕفرۆشترین کتێبی ئەمریکا لەو ساڵەدا و دوای ٢ ساڵیش کرا بە فیلم. کتێبەکە لەلایەن گۆڤاری تایم دانراوە لە لیستی ١٠٠ باشترین ئەو کتێبانەی کە چیرۆک نین و گۆڤارەکە کتێبەکەی ناوھێناوە بە کاریگەرترین کاری ڕۆژنامەوانی مێژوو. بۆب بەژداری لە نووسینی ١٩ کتێب کردووە بە تەنھایی یان لەگەڵ نووسەرانی دیکە و ١٣ لەو کتێبانە لە پلەی یەکەم ھاتوون بۆ فرۆشتنیان لەسەر ئاستی ئەمریکادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bob Woodward|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Bob-Woodward|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Britannica.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bob Woodward|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/people/bob-woodward/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Washingtonpost.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Bob Woodward}}
*{{IMDb name|940907}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕۆژنامەوانی|سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣]]
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]]
1er7fm937ryjbxj42xjamfae3p2wwdh
نەزاندراو (فیلم)
0
169325
1684190
1405002
2026-10-09T04:34:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە)
1684190
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەزاندراو
| وێنە =
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس =
| دەرھێنەر = جوم کۆلێت سیرا
| بەرھەمھێنەر = جول سیلڤەر، لیۆنارد گۆڵدبێرگ، ئەندرێو ڕۆنا
| نووسین = ئۆلیڤەر بەتشەر
| سەرچاوەی چیڕۆک =
| چەشن =
| کاست =
| موزیک = جۆن ۆتمان، ئەلێکسەندەر ڕوود
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری = تیمۆتی ئەلڤێرسۆن
| ستۆدیۆ =
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = وارنەر برۆس. پیکچەرز
| ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی شوباتی ٢٠١١ (ئەمریکا)
| ماوەی فیلم = ١١٣ خولەک
| وڵات = [[ئەمریکا]]{{ھن}}[[ئەڵمانیا]]{{ھن}}[[فەرەنسا]]{{ھن}}شانشینی یەکگرتوو
| زمان = [[ئینگلیزی]]
| زنجیرە =
| تێچوون = ٤٠–٥٠ میلیۆن دۆلار
| داھات = ١٣٦٬١ میلیۆن دۆلار
| خەڵاتەکان =
| بەشی پێشوو =
| بەشی دواتر =
}}
'''نەزاندراو''' ({{بە ئینگلیزی|Unknown}}) فیلمێکی ئەکشنی ساڵی ٢٠١١یە، لە دەرھێنانی جۆم کۆلێت سیرایە، ئەستێرەکانی فیلمەکە [[لیام نیسن]]، [[دایان کرووگەر]]، جێنوەری جۆنێس، [[ئەیدن کوێن]]، فرانک لانجێلا.<ref name="MovieWeb">[http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE "Unknown White Male Starts Principal Photography"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006135018/http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE |date= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ }}. MovieWeb.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> ئەم فیلمە جۆیل سیلڤەر و لیۆنارد گۆلدبێرگ و ئەندرو ڕۆنا بەرھەمیان ھێنراوە، لەسەر بنەمایی ڕۆمانی فەرەنسی ساڵی ٢٠٠٣ی دیدیر ڤان کاویلەرت، کە بە زمانی ئینگلیزی لە دەرەوەی سەرم چاپ کراوە، وەکو سیناریۆیەک لەلایەن ئۆلیڤەر بۆچەر و ستیفن کۆرنوێڵەوە ھەموار کراوە.<ref name="nytimes">Dargis, Manohla (2011-02-17). [http://movies.nytimes.com/2011/02/18/movies/18unknown.html "Me, My Doppelgänger and a Dunk in the River"]. ''[[The New York Times]]''. Retrieved 2011-02-18.</ref> ئەو ڕیوایەتە بەدەوری پرۆفیسۆرێکدا دەخولێێتەوە، کە لە کۆمایەکی چوار ڕۆژە وەخەبەر دێت، و دایدەتاشی بۆ سەلماندنی ناسنامەکەی پاش ئەوەی کەس ناناسێتەوە بە ژنەکەیەوە.
لە ١٨ی شوباتی ٢٠١١ لەئەمریکا دەرچوو، فیلمەکە پێداچوونەوەی تێکەڵی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت، و بڕی ١٣٦ میلیۆن دۆلاری بەرامبەر بەبودجەی ٣٠ میلیۆن دۆلارییەکەی کۆکردەوە.
== چیرۆک ==
دکتۆر مارتن ھاریس و لیزی ھاوسەری خۆیان گەیاندە بەرلین بۆ سەمیتی بایووەتەکنەلۆجی لە ئوتێلەکە ھاریس بۆی دەردەکەوێت جانتاکەی لە فڕۆکەخانە بەجێ ھێشتوە و بە تاکسییەک چوو بۆ ئەوەی بیدۆزنەوە، تاکسییەکە لە ڕووداوێکدا تێوەگلاوە و خۆی دەگلێنێ بە ناو Spree، ھۆشی لە دەست دەدات، شوفێرەکە ڕزگاری دەکات، بەڵام لە شوێنی ڕوداوەکە ھەڵدێت. ھاریس لە نەخۆشخانە ھۆشی خۆی دەھێنێتەوە، دوای ئەوەی لە نەخۆشخانە خەوتبوو لە کۆمایەکی چوار ڕۆژە. کاتێک ھاریس دەگەڕێتەوە بۆ ھۆتێل، ھاوسەرەکەی لەگەڵ پیاوێکی تردا دەدۆزرێتەوە ئەو دەڵێت ئەم پیاوە مێردەکەیەتی و ڕایدەگەیەنێت کە ھاریس ناناسن پۆلیس بانگ دەکرێت، ھاریس ھەوڵ دەدات پەیوەندی بکات بە ھاوکارێک بەناوی ڕۆدنی کۆڵ، بەڵام ھیچ سوودی نەبوو.
== ڕۆڵەکان ==
* [[لیام نیسن]]: وەک دکتۆر مارتن ھاریس
* [[دایان کرووگەر]]: وەک گینا
* جێنوەری جۆنێس: وەک ئێلیزابێت
* [[ئەیدن کوێن]]: مارتنی دووەم
* فڕانک لانجێلا: وەک بڕۆفیسۆر ڕۆدنی
== بەرھەمھێنان ==
وێنەگرتنە سەرەکییەکە کە لە سەرەتای شوباتی ٢٠١٠ لە شاری بەرلینی ئەڵمانیا و لە ستۆدیۆکانی فیلمی بابلسبێرگ بەرێوەچوو،<ref name="MovieWeb">[http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE "Unknown White Male Starts Principal Photography"]. MovieWeb.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> پردەکە کە [[تەکسی]]یەکەی لێ نقوم دەبێت، پردی «ئۆبەرباومبرووکێیە» شەقامی فریدریشستراوسێ بۆ چەند شەوێک بەھۆی تەقەکردن لە ئۆتۆمبێلەکەوە قەدەغە کرا، چەند تەقەکردنێک لە ھوتێل ئەدلۆن بەردەکەوێت. بە وتەی ڕۆنا ئەندرو بودجەکە ٤٠ میلیۆن دۆلار بووە،<ref>[https://web.archive.org/web/20110203073429/http://www.emanuellevy.com/comment/unknown-shooting-in-berlin/ "Unknown Shooting in Berlin"]. EmanuelLevy.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> کۆمپانیای ناسەرەکی ئەمریکی لە (تاریک کاسڵ ئینتەرتێمێنت) کە کۆمپانیای بەرھەمھێنەر جۆیل سیلڤەرە، ٣٠ میلیۆن دۆلاری پێشکەش کردووە،<ref name="LABox">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://latimesblogs.latimes.com/entertainmentnewsbuzz/2011/02/movie-projector-big-mommas-i-am-number-four-unknown.html |سەردێڕ=Movie Projector: 'I Am Number Four' to be No. 1 at holiday weekend box office [Updated] |دوایین=Fritz |یەکەم=Ben |دوایین٢=Kaufman |یەکەم٢=Amy |ئیش=[[Los Angeles Times]] |بڵاوکەرەوە=[[Tribune Company]] |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> دەرونەکانی فیلمە گشتییەکانی ئەڵمانیا بە بڕی ٤٬٦٥ میلیۆن یۆرۆ (زیاتر لە ٦ میلیۆن دۆلار) پشتیوانی بەرھەمھێنانیان کردووە، کارەکە ناوی نێرێکی سپی نەناسراو بوو.
== بڵاوکردنەوە ==
نەناسراو لە ٦١مین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بەرلین لە پێشبڕکێ نمایش کرا.<ref name="Competition">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |سەردێڕ=The 'Competition' of the 61st Berlinale |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ئیش=Berlinale.de |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110122005844/http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122005844/http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |date=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ }}</ref> لە ١٨ی شوباتی ٢٠١١ لەئەمریکا دەرچوو. لە ڕۆتن تۆمەیتۆز کە حەوزێکی پێداچوونەوەیە، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندی ی ٥٥٪ی وەرگرت، لەسەر بنەمای ٢٠٠ پێداچوونەوە، کۆدەنگی ڕەخنەیی سایتەکە ئەوە دەخوێنێتەوە، " لیام نیسن تا ڕاددەیەکی زۆر باڕ بۆ کارەکان بەرز بکاتەوە، بەڵام نەزانراو زۆر وەرگیراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unknown (2011)|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/unknown_white_male |ئیش=[[Rotten Tomatoes]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> و نەگونجاوە، سوود لە گریمانە سەرنجڕاکێشەکەی وەربگری. بینەران ڕاپرسیان کرد لەلایەن سینەماکۆر سکۆر نمرەی بە تێکڕایی بی+ بە پێوەری ئەی+ بۆ ئێف. ڕیچارد ڕۆپەر نمرەیەکی بی+ی بە فیلمەکە داوە و نووسیویەتی " ھەندێک جار ماقولی نەناسراو تا خاڵی شکاندن درێژ دەبێتەوە، بەڵام باش دەڕوات و نمایشەکان زۆر بەھێزن و لە کۆتاییدا وەڵامی زۆربەی پرسیارەکان دەداتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unknown reviews|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/unknown-2011 |بڵاوکەرەوە=[[Metacritic]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> Audiences polled by [[CinemaScore]] gave the film an average grade of "B+" on an A+ to F scale.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.cinemascore.com |سەردێڕ=Unknown–CinemaScore |ئیش=cinemascore.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> و ئەمە فیلمێکی زۆر خۆشە. «جەستن چانگی جۆری» وەک وەرزشێکی ھەست و دەروونی ماندووکەر وەسفی کرد. کۆی گشتی بڕی نەناسراوەکە ٦٣٬٧ میلیۆن دۆلار بوو لە ئەمریکای باکوور و ٧٢٬٤ میلیۆن دۆلاریش لە ناوچەکانی تر بوو بە کۆی گشتی ١٣٦٬١ میلیۆن دۆلار یەکەم ھەفتەی یەکەمی دەرچونی بە ٢١٬٩ میلیۆن دۆلار تەواو کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.warnerbros.com/unknown}}
* {{IMDb title|1401152}}
* {{AllMovie title|503332}}
* {{Mojo title|unknownwhitemale11}}
* {{Rotten Tomatoes|unknown_white_male}}
* {{Metacritic film|unknown-2011}}
{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|شانشینی یەکگرتوو|ژاپۆن|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فەڕەنسا|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Unknown}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]]
[[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی لەبیرچوونەوە]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر لە ئەورووپا]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]]
apq14m8xok5yi5l7gkdj323wq82vqfq
1684294
1684190
2026-10-09T09:05:21Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684294
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەزاندراو
| وێنە =
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس =
| دەرھێنەر = جوم کۆلێت سیرا
| بەرھەمھێنەر = جول سیلڤەر، لیۆنارد گۆڵدبێرگ، ئەندرێو ڕۆنا
| نووسین = ئۆلیڤەر بەتشەر
| سەرچاوەی چیڕۆک =
| چەشن =
| کاست =
| موزیک = جۆن ۆتمان، ئەلێکسەندەر ڕوود
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری = تیمۆتی ئەلڤێرسۆن
| ستۆدیۆ =
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = وارنەر برۆس. پیکچەرز
| ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی شوباتی ٢٠١١ (ئەمریکا)
| ماوەی فیلم = ١١٣ خولەک
| وڵات = [[ئەمریکا]]{{ھن}}[[ئەڵمانیا]]{{ھن}}[[فەرەنسا]]{{ھن}}شانشینی یەکگرتوو
| زمان = [[ئینگلیزی]]
| زنجیرە =
| تێچوون = ٤٠–٥٠ میلیۆن دۆلار
| داھات = ١٣٦٬١ میلیۆن دۆلار
| خەڵاتەکان =
| بەشی پێشوو =
| بەشی دواتر =
}}
'''نەزاندراو''' ({{بە ئینگلیزی|Unknown}}) فیلمێکی ئەکشنی ساڵی ٢٠١١یە، لە دەرھێنانی جۆم کۆلێت سیرایە، ئەستێرەکانی فیلمەکە [[لیام نیسن]]، [[دایان کرووگەر]]، جێنوەری جۆنێس، [[ئەیدن کوێن]]، فرانک لانجێلا.<ref name="MovieWeb">[http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE "Unknown White Male Starts Principal Photography"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006135018/http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE |date= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ }}. MovieWeb.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> ئەم فیلمە جۆیل سیلڤەر و لیۆنارد گۆلدبێرگ و ئەندرو ڕۆنا بەرھەمیان ھێنراوە، لەسەر بنەمایی ڕۆمانی فەرەنسی ساڵی ٢٠٠٣ی دیدیر ڤان کاویلەرت، کە بە زمانی ئینگلیزی لە دەرەوەی سەرم چاپ کراوە، وەکو سیناریۆیەک لەلایەن ئۆلیڤەر بۆچەر و ستیفن کۆرنوێڵەوە ھەموار کراوە.<ref name="nytimes">Dargis, Manohla (2011-02-17). [http://movies.nytimes.com/2011/02/18/movies/18unknown.html "Me, My Doppelgänger and a Dunk in the River"]. ''[[The New York Times]]''. Retrieved 2011-02-18.</ref> ئەو ڕیوایەتە بەدەوری پرۆفیسۆرێکدا دەخولێێتەوە، کە لە کۆمایەکی چوار ڕۆژە وەخەبەر دێت، و دایدەتاشی بۆ سەلماندنی ناسنامەکەی پاش ئەوەی کەس ناناسێتەوە بە ژنەکەیەوە.
لە ١٨ی شوباتی ٢٠١١ لەئەمریکا دەرچوو، فیلمەکە پێداچوونەوەی تێکەڵی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت، و بڕی ١٣٦ میلیۆن دۆلاری بەرامبەر بەبودجەی ٣٠ میلیۆن دۆلارییەکەی کۆکردەوە.
== چیرۆک ==
دکتۆر مارتن ھاریس و لیزی ھاوسەری خۆیان گەیاندە بەرلین بۆ سەمیتی بایووەتەکنەلۆجی لە ئوتێلەکە ھاریس بۆی دەردەکەوێت جانتاکەی لە فڕۆکەخانە بەجێ ھێشتوە و بە تاکسییەک چوو بۆ ئەوەی بیدۆزنەوە، تاکسییەکە لە ڕووداوێکدا تێوەگلاوە و خۆی دەگلێنێ بە ناو Spree، ھۆشی لە دەست دەدات، شوفێرەکە ڕزگاری دەکات، بەڵام لە شوێنی ڕوداوەکە ھەڵدێت. ھاریس لە نەخۆشخانە ھۆشی خۆی دەھێنێتەوە، دوای ئەوەی لە نەخۆشخانە خەوتبوو لە کۆمایەکی چوار ڕۆژە. کاتێک ھاریس دەگەڕێتەوە بۆ ھۆتێل، ھاوسەرەکەی لەگەڵ پیاوێکی تردا دەدۆزرێتەوە ئەو دەڵێت ئەم پیاوە مێردەکەیەتی و ڕایدەگەیەنێت کە ھاریس ناناسن پۆلیس بانگ دەکرێت، ھاریس ھەوڵ دەدات پەیوەندی بکات بە ھاوکارێک بەناوی ڕۆدنی کۆڵ، بەڵام ھیچ سوودی نەبوو.
== ڕۆڵەکان ==
* [[لیام نیسن]]: وەک دکتۆر مارتن ھاریس
* [[دایان کرووگەر]]: وەک گینا
* جێنوەری جۆنێس: وەک ئێلیزابێت
* [[ئەیدن کوێن]]: مارتنی دووەم
* فڕانک لانجێلا: وەک بڕۆفیسۆر ڕۆدنی
== بەرھەمھێنان ==
وێنەگرتنە سەرەکییەکە کە لە سەرەتای شوباتی ٢٠١٠ لە شاری بەرلینی ئەڵمانیا و لە ستۆدیۆکانی فیلمی بابلسبێرگ بەرێوەچوو،<ref name="MovieWeb">[http://www.movieweb.com/news/NECwkLHKG4aSGE "Unknown White Male Starts Principal Photography"]. MovieWeb.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> پردەکە کە [[تەکسی]]یەکەی لێ نقوم دەبێت، پردی «ئۆبەرباومبرووکێیە» شەقامی فریدریشستراوسێ بۆ چەند شەوێک بەھۆی تەقەکردن لە ئۆتۆمبێلەکەوە قەدەغە کرا، چەند تەقەکردنێک لە ھوتێل ئەدلۆن بەردەکەوێت. بە وتەی ڕۆنا ئەندرو بودجەکە ٤٠ میلیۆن دۆلار بووە،<ref>[https://web.archive.org/web/20110203073429/http://www.emanuellevy.com/comment/unknown-shooting-in-berlin/ "Unknown Shooting in Berlin"]. EmanuelLevy.com. Retrieved 2011-02-21.</ref> کۆمپانیای ناسەرەکی ئەمریکی لە (تاریک کاسڵ ئینتەرتێمێنت) کە کۆمپانیای بەرھەمھێنەر جۆیل سیلڤەرە، ٣٠ میلیۆن دۆلاری پێشکەش کردووە،<ref name="LABox">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://latimesblogs.latimes.com/entertainmentnewsbuzz/2011/02/movie-projector-big-mommas-i-am-number-four-unknown.html |سەردێڕ=Movie Projector: 'I Am Number Four' to be No. 1 at holiday weekend box office [Updated] |دوایین=Fritz |یەکەم=Ben |دوایین٢=Kaufman |یەکەم٢=Amy |ئیش=[[Los Angeles Times]] |بڵاوکەرەوە=[[Tribune Company]] |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> دەرونەکانی فیلمە گشتییەکانی ئەڵمانیا بە بڕی ٤٬٦٥ میلیۆن یۆرۆ (زیاتر لە ٦ میلیۆن دۆلار) پشتیوانی بەرھەمھێنانیان کردووە، کارەکە ناوی نێرێکی سپی نەناسراو بوو.
== بڵاوکردنەوە ==
نەناسراو لە ٦١مین فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بەرلین لە پێشبڕکێ نمایش کرا.<ref name="Competition">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |سەردێڕ=The 'Competition' of the 61st Berlinale |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ئیش=Berlinale.de |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110122005844/http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122005844/http://www.berlinale.de/en/presse/pressemitteilungen/wettbewerb/wettbewerb-presse-detail_8532.html |date=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ }}</ref> لە ١٨ی شوباتی ٢٠١١ لەئەمریکا دەرچوو. لە ڕۆتن تۆمەیتۆز کە حەوزێکی پێداچوونەوەیە، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندی ی ٥٥٪ی وەرگرت، لەسەر بنەمای ٢٠٠ پێداچوونەوە، کۆدەنگی ڕەخنەیی سایتەکە ئەوە دەخوێنێتەوە، " لیام نیسن تا ڕاددەیەکی زۆر باڕ بۆ کارەکان بەرز بکاتەوە، بەڵام نەزانراو زۆر وەرگیراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unknown (2011)|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/unknown_white_male |ئیش=[[Rotten Tomatoes]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> و نەگونجاوە، سوود لە گریمانە سەرنجڕاکێشەکەی وەربگری. بینەران ڕاپرسیان کرد لەلایەن سینەماکۆر سکۆر نمرەی بە تێکڕایی بی+ بە پێوەری ئەی+ بۆ ئێف. ڕیچارد ڕۆپەر نمرەیەکی بی+ی بە فیلمەکە داوە و نووسیویەتی " ھەندێک جار ماقولی نەناسراو تا خاڵی شکاندن درێژ دەبێتەوە، بەڵام باش دەڕوات و نمایشەکان زۆر بەھێزن و لە کۆتاییدا وەڵامی زۆربەی پرسیارەکان دەداتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unknown reviews|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/unknown-2011 |بڵاوکەرەوە=[[Metacritic]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> Audiences polled by [[CinemaScore]] gave the film an average grade of "B+" on an A+ to F scale.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.cinemascore.com |سەردێڕ=Unknown–CinemaScore |ئیش=cinemascore.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> و ئەمە فیلمێکی زۆر خۆشە. «جەستن چانگی جۆری» وەک وەرزشێکی ھەست و دەروونی ماندووکەر وەسفی کرد. کۆی گشتی بڕی نەناسراوەکە ٦٣٬٧ میلیۆن دۆلار بوو لە ئەمریکای باکوور و ٧٢٬٤ میلیۆن دۆلاریش لە ناوچەکانی تر بوو بە کۆی گشتی ١٣٦٬١ میلیۆن دۆلار یەکەم ھەفتەی یەکەمی دەرچونی بە ٢١٬٩ میلیۆن دۆلار تەواو کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.warnerbros.com/unknown}}
* {{IMDb title|1401152}}
* {{AllMovie title|503332}}
* {{Mojo title|unknownwhitemale11}}
* {{Rotten Tomatoes|unknown_white_male}}
* {{Metacritic film|unknown-2011}}
{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|شانشینی یەکگرتوو|ژاپۆن|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فەڕەنسا|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Unknown}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]]
[[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی لەبیرچوونەوە]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر لە ئەورووپا]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشن و ھەستبزوێنە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]]
pgvr0bin9nnuspojpuluqh4e2f1nlmi
نەریتەکە (فیلم)
0
169349
1684187
1519157
2026-10-09T04:34:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە)
1684187
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی فیلم
| ناو = نەریتەکە
| وێنە =
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| سەرباس =
| دەرھێنەر = دەیڤد براکنەر
| بەرھەمھێنەر = جۆناتان کۆڤێندیش، ڕیچارد ھۆڵمس
| نووسین =
| سەرچاوەی چیڕۆک =
| چەشن =
| کاست =
| موزیک = بێن لۆڤێت
| وێنەگری سینەمایی =
| دەستکاری = ماڕک تۆونس
| ستۆدیۆ =
| کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = ئی وەن فیلمس
| ڕێکەوتی دەرچوون = ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧
| ماوەی فیلم = ٩٤ خولەک
| وڵات = شانشینی یەکگرتوو
| زمان = [[ئینگلیزی]]
| زنجیرە =
| تێچوون =
| داھات = ١٬٦ میلیۆن دۆلار
| خەڵاتەکان =
| بەشی پێشوو =
| بەشی دواتر =
}}
'''نەریتەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Retual}}) فیلمێکی ترسناکی ٢٠١٧ی بەڕیتانییە، لەلایەن دەیڤد بڕاکنەر دەرھێنراوە، جۆی بارتۆن نووسیوێتی، ئەستێرەکانی فیلمەکە ڕەیف سپاڵ، ئارشەر عەلی، ڕۆبێرت جەیمس، سام تراگتۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='The Ritual' Review: David Bruckner Shows Promise in Familiar Horror Tale {{!}} TIFF 2017|ناونیشان=http://collider.com/the-ritual-review-david-bruckner/|وێبگە=Collider|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> فیلمەکە لەسەر بنەمای ڕۆمانی ساڵی ٢٠١١ بە ھەمان ناو لەلایەن ئادەم نیڤێڵ دەرکراوە.
== چیرۆک ==
پێنج ھاوڕێی زانکۆ، فیڵ، دۆم، ھاچ، لۆکا، ڕۆب، لە مەیخانەیەک کۆبوونەوە و گفتوگۆ لەسەر پلانەکان دەکەن بۆ گەشتی گروپێکی لاو. ڕۆب پێشنیاری شاخەوانی دەکات لە سوید، بەڵام ڕێکاری لێ وەردەگرێت پاشان لوک و ڕۆب بە پێشنیاری لوک دەچنە دوکانێک بۆ کڕینی کحول، بەڵام دزییەکی دێتە سەر. لوک خۆی حەشارداوە کاتێک ڕۆب بە ترسەوە بەستوویەتی وەک ئەوەی دزەکان بۆ بەھابەنرخەکانی ئەو یان ئەو دەلەرزن لوک خەریک بوو دەست وەربدات، بەڵام بڕیار دەدات دژی ئەوە بێت پێش ئەوەی دزەکان ڕۆب بکوژن بەھۆی ڕەتکردنەوەی دەستبەردابوون لە ئەڵقەی ھاوسەرگیرییەکەی و یاخی بوون لە داواکارییەکانیان.
== ڕۆڵەکان ==
* ڕەیف سپاڵ: وەک لوک
* ئارشەر عەلی وەک فیڵ
* ڕۆبێرت جەیمس: وەک ھاچ
* سام تراگتۆن: وەک دۆم
* پۆڵ ڕید: وەک ڕۆبێرت
== بەرھەمھێنان ==
فیلمەکە لە شوێنی خۆی لە چیاکانی کارپاتی ڕۆمانیا دەرکراوە.<ref>https://www.shorehamherald.co.uk/news/horror-film-ritual-features-southwick-actor-1074836</ref> ئەم فیلمە لەلایەن بروکنێرەوە دەستنیشان کرا (بێن لۆڤێت) ھاوڕێی درێژ و ھاوکاری بەردەوامی یارمەتی داوە، ھەروەھا لۆڤێت فیلمی ساڵی ٢٠٠٧ی سیگناڵ و ماڵی شەوی ٢٠٢٠ی تۆمار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Reeves|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=[Exclusive Interview] Composer Ben Lovett On THE NIGHT HOUSE, David Bruckner and His Deep Cut Connection to Alkaline Trio|ناونیشان=https://nofspodcast.com/exclusive-interview-composer-ben-lovett-on-the-night-house-david-bruckner-and-his-deep-cut-connection-to-alkaline-trio/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Nightmare on Film Street}}</ref>
== بڵاوکردنەوە ==
فیلمەکە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرنتۆ نمایشکرا، کە تێیدا مافی دابەشکردنی نێودەوڵەتی بە [[نێتفلیکس]] بە بڕی ٤٬٧٥ میلیۆن دۆلار فرۆشرا،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/toronto-horror-film-ritual-sells-netflix-475-million-1037956|سەردێڕ=Toronto: Horror Film 'The Ritual' Sells to Netflix for $4.75 Million (Exclusive)|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|زمان=en}}</ref> فیلمەکە بە شێوەیەکی سینەمایی لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ لە بەریتانیا لەلایەن eOne Filmsەوە بڵاو بووەوە، و لە ماوەی کارکردنیدا زیاتر لە ١ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە، دواتر لە ٩ شوباتی ٢٠١٨ بە نێتفلیکس بڵاوبوویەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://nofspodcast.com/ritual-heading-netflix-february/|سەردێڕ=THE RITUAL Heading to Netflix This February {{!}} Nightmare on Film Street|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=Nightmare on Film Street|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|زمان=en-US}}</ref> لە ماڵپەڕی گەڕاندنەوە ڕۆتن تۆمەیتۆزدا، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندیی ٧٣٪ی لەسەر بنەمای ٨٦ پێداچوونەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/the_ritual_2017|سەردێڕ=The Ritual (2017)|ئیش=[[Rotten Tomatoes]]|بڵاوکەرەوە=[[Fandango Media]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> ھەروەھا ڕێژەی مامناوەندیی ٦٬١/١٠ بووە، ڕەخنەگرانەکەی ماڵپەڕەکەدا باس لەوە دەکەن: "دەرھێنەر دەیڤد بروکنەر بەکارھێنانی جوانی ڕێکبەندی سکاندیناڤی و کاستێکی تەرخانکراو بۆ گەیاندنی قۆزێک دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Ritual Reviews |ئیش=[[Metacritic]]|ناونیشان=https://metacritic.com/movie/the-ritual|بڵاوکەرەوە=[[CBS Interactive]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> ئەگەر ناسراو بێت، چیرۆکی ترسناک" لە میتاڕەخنەگردا، فیلمەکە تێکڕای نمرەی مامناوەندی ھەیە کە ٥٧ نمرەیە لە کۆی ١٠٠، لەسەر بنەمای ١٨ ڕەخنەگر، کە ئاماژە بە "پێداچوونەوەی تێکەڵ یان مامناوەند" دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/the-ritual-2018|سەردێڕ=The Ritual Movie Review & Film Summary (2018) {{!}} Roger Ebert|دوایین=Abrams|یەکەم=Simon|وێبگە=www.rogerebert.com|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
*{{IMDb title|5638642}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|دەیەی ٢٠١٠}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەهریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون]]
[[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لەسەرەتای ٢٠١٧ دەرھێنراون]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمەکانی وەن ئینتەرتەیمێنت]]
[[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستایینەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە قوربانیی مرۆیی]]
[[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکە فۆلکلۆرییەکان]]
3rqlerimiilu1utwl0shfzudnbczi6k
نەواف ئەحمەد جابر سەباح
0
169514
1684240
1367788
2026-10-09T07:35:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کووەیت-کۆلکە)
1684240
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''نەواف ئەحمەد جابر سەباح''' ({{بە عەرەبی|الشيخ نواف الاحمد الجابر الصباح}}؛ لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٣٧-مردن ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kuwait’s Emir Sheikh Nawaf al-Ahmad al-Jaber al-Sabah dies at 86|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/16/kuwaits-emir-sheikh-nawaf-al-ahmad-al-jaber-al-sabah-dies-at-86-state-tv|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Al Jazeera|زمان=en}}</ref> لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ تا ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ وەک ١٦ ھەمین ئەمیری کوێت حکومڕانی کردووە دوای مردنی [[سەباح ئەحمەد جابر سەباح]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kuwaiti emir admitted to hospital, condition stable: State media|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/29/kuwaiti-emir-admitted-to-hospital-condition-stable-state-media|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Al Jazeera|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ وەک جێنشینی میری کووەیت دەستنیشنکرا، دوای دەنگدانی ئەنجومەنی نیشتمانی بە فەرمی وەک میر دەستبەکار دەبێت. وەک وەزیری ناوخۆ و بەرگری کاری کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Nawaf_Al-Ahmad_Al-Jaber_Al-Sabah|سەردێڕ=Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah|زمان=ئینگلیزی|سەردان= ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah}}
{{S-start}}
{{S-hou|[[ئال سەباح]]|٢٥ی حوزەیرانی|١٩٣٧|١٦ی کانوونی یەکەمی|٢٠٢٣}}
{{S-reg}}
{{S-bef|before=[[سەباح ئەحمەد جابر سەباح]]}}
{{S-ttl|title=[[پێڕستی ئەمیرەکانی کووەیت|ئەمیری کووەیت]]|years=٢٠٢٠–٢٠٢٣}}
{{S-aft|after=[[مەشعەل ئەحمەد جابر سەباح]]}}
{{S-end}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کووەیت|سیاسەت|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{کووەیت-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]]
g1ar5hi99trhfbsg0aj0weweinds8qo
نیکی کەریمی
0
169898
1683694
1518879
2026-10-08T16:33:32Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683694
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''نیکی کەریمی''' ({{بە فارسی|نیکی کریمی}}؛ لەدایکبووی ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧١ لە [[تاران]]، [[ئێران]]) ئەکتەر، سیناریۆنووس و دەرھێنەرێکی ئێرانییە.
[[پەڕگە:Atabai movie press conference 2020-02-07 07.jpg|وێنۆک|نیکی کەریمی لە کۆنفرانسی فیلمی ئاتابای، ٢٠٢٠]]
== ژیان ==
نیکی لە تاران لەدایکبووە و ھەرلەوێ پێگەیشتووە، کارە ھونەرییەکانی دەست پێ کردووە بە ڕۆڵگێڕان لەسەر تەختی شانۆ کاتێک کە لە قوتابخانەی ئامادەیی بوو، یەکەمین ڕۆڵگێڕانی ئەو لە فیلمێک دابوو لە ساڵی ١٩٨٩ بەناوی ''وسوسە'' لە دەرھێنانی ''جمشید حیدری''، یەکەمین دەرکەوتنی گەورەی لە سینەمادا لە ساڵی ١٩٩٠ دا بوو لە فیلمی ''عروس'' لە دەرھێنانی ''بھروز افخمی''، پاشان ڕۆڵیگێڕاوە لە فیلمی ''سارا'' و ''پری'' لە دەرھێنانی ''داریوش مھرجویی''.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی |سەردان = ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Niki Karimi}}
* [https://web.archive.org/web/20060402214456/http://nikikarimi.ir/ وێبگەی فەرمی]
* {{IMDb name|0439312}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمە سیناریۆنووسەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]]
o9ns4valwq8v3auar76a5aizlmjzjoi
نێرگس محەممەدی
0
170023
1683725
1518946
2026-10-08T16:38:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683725
wikitext
text/x-wiki
{{سەبارەت بە|خانمەکتەرە ئێرانییەکە|چالاکوانە ئێرانییەکە|نەرگس محەممەدی (چالاکوانی مافی مرۆڤ)}}
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''نێرگس محەممەدی''' ({{بە فارسی|نرگس محمدی}}؛ لەدایکبووی ٢٩ی ئازاری ١٩٨۳) ئەکتەرێکی سینەما و تەلەڤیزیۆن و شانۆی ئێرانییە.
محەممەدی یەکەم جار ڕووی کردووەتە کاری شانۆیی، و یەکەمین ئامادەبوونی لە سینەمادا لە فیلمی ''ریسمان باز''، لە دەرھێنانی ''مھرشاد کارخانی''، ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''آناھیتا'' و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''[[ستایش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ستایش]]'' بوونە ھۆی پەیداکردنی ناوبانگی نێرگس.
لە ساڵی ٢٠١٧ لەگەڵ علی اوجی ھاوسەرگیریی کردووە.
== فیلمۆگرافی ==
=== تەلەڤیزیۆن ===
* [[ستایش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ستایش ٣]] (٢٠١٩)
* بوی باران (٢٠١٩)
* زعفرانی (٢٠١٦)
* معمای شاە (٢٠١٥)
* ما فرشتە نیستیم (٢٠١٤)
* [[ستایش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ستایش ٢]] (٢٠١٤)
* شاید برای شما ھم اتفاق بیفتد (٢٠١٤)
* میلیاردر (٢٠١٢)
* ششمین نفر (٢٠١١)
* [[ستایش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ستایش]] (٢٠١٠)
=== فیلمە تەلەڤیزیۆنییەکان ===
* ھوای خنک (٢٠١٥)
* کویر (٢٠١٤)
=== فیلمەکان ===
* ھوس ٢٠١٧
* مسلخ ٢٠١٦
* قرارمون پارک شھر ٢٠١٦
* دربست ٢٠١٥
* عملیات مھد کودک ٢٠١٢
* ساعت شلوغی ٢٠١١
* آناھیتا ٢٠٠٨
* سوپر استار ٢٠٠٨
* اخراجی ھا ٢ ٢٠٠٨
* ریسمان باز ٢٠٠٧
* تنھایی باد ٢٠٠٤
== شانۆ ==
* ڕاپورتھای شبانە دکتر مصدق ٢٠١٦
* نظمییە زنان ٢٠١٢
== خەڵاتەکان ==
خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن لە ڤیستیڤاڵی شانۆیی فەجر ٢٠١٦
== سەرچاوەکان ==
{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی|سەردان = ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|3156053}}
* {{ئینستاگرام|nargesmohammadi_narges}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Narges Mohammadi (Actress)}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
1htdzqz0a8qwgf6zz3m3kp47e6fane4
نیکۆلاس تێنبەرگین
0
170580
1683670
1446520
2026-10-08T13:38:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە)
1683670
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''نیکۆلاس تێنبەرگین''' (بە [[ئینگلیزی]] :Nikolaas Tinbergen؛ ١٥ی نیسانی ١٩٠٧ – ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٨)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nikolaas Tinbergen Facts|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1973/tinbergen/facts/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> زانا و توێژەرێکی خەڵکی بەریتانیا بوو. ساڵی ١٩٧٣ [[خەڵاتی نۆبڵ]]ی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بە ھاوبەشی لەگەل [[کاڕڵ ڤۆ فریش]] و [[کۆنراد لۆرێنز]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1973|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1973/summary/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|شانشینی یەکگرتوو|باڵندەکان|ژینناسی|گیانلەبەران|دەروونناسی}}
{{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikolaas Tinbergen}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی]]
[[پۆل:دوور لە وڵاتانی ھۆڵەندی لە شانشینی یەکگرتوو]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]]
[[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]]
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆلێژی مێرتن، ئۆکسفۆرد]]
qq9al21ffi52iylm0bm7lezkrru9lsd
نیوکاسڵ، دێلەوەیر
0
171139
1683828
1683591
2026-10-08T20:04:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683828
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[File:Habs_new_castle_county_court_house.jpg|link=https://simple.wikipedia.org/wiki/File:Habs_new_castle_county_court_house.jpg|وێنۆک|دادگای{{بەستەری مردوو|url=https://simple.wikipedia.org/wiki/File%3AHabs_new_castle_county_court_house.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} کۆنی شارەکە]]
'''نیوکاسڵ''' شارێکی [[دێلاوێر|دێلەوەیر]]<nowiki/>ە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. شارەکە دەکەوێتە پاڵ [[ڕووباری دێلەوەیر]]. بەپێی ئامارێکی ٢٠٠٠، دانیشتووانی شآرەکە ٣،٨٦٢ کەس دەبن.{{GR|2}}
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|New Castle, Delaware}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەکانی دێلاوێر]]
7xjy61ybsj10kp3kuvhnehs737vykys
نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ
0
171689
1684110
1612563
2026-10-08T22:38:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684110
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:نەخۆشخانەی سە نتەری دڵ .jpg|وێنۆک|212x212پیکسڵ|نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ - هەولێر]]'''نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ''' نەخۆشخانەیەکی حکوومییە لە شاری هەولێر،<ref>[https://www.rudaw.net/sorani/lifestyle/240220157 پزیشکانی نەشتەرگەریی دڵ لە هەولێر: پشکنین و چارەسەر بکەنە خۆڕایی]، ماڵپەڕی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]، ٢٤ی شووباتی ٢٠١٥ بڵاوکراوەتەوە.</ref> ساڵی ٢٠٠٧ کراوەتەوە. دکتۆر كامیل نامیق سەرۆکی نەخۆشخانەکەیە.<ref>[https://xebat.net/ku/%D9%86%DB%95%D8%AE%DB%86%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C%E2%80%AE-%E2%80%AC%D8%B3%DB%95%D9%86%D8%AA%DB%95%D8%B1%DB%8C%E2%80%AE-%E2%80%AC%D8%AF%DA%B5-%D9%84%DB%95-%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E/ نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ لە هەولێر، دوو ئامێری دیکەی قەستەرە زیاد دەکات]{{بەستەری مردوو|url=https://xebat.net/ku/%D9%86%DB%95%D8%AE%DB%86%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C%E2%80%AE-%E2%80%AC%D8%B3%DB%95%D9%86%D8%AA%DB%95%D8%B1%DB%8C%E2%80%AE-%E2%80%AC%D8%AF%DA%B5-%D9%84%DB%95-%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E/ |date=ئایاری ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی دەزگای [[خەبات (ڕۆژنامە)|خەبات]]، ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
* [http://www.erbilcardiaccenter.org/index.php ماڵپەڕی نەخۆشخانەی پسپۆڕی نەشتەرگەری-سەنتەری دڵ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211230153835/http://erbilcardiaccenter.org/index.php |date=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان]]
[[پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر]]
[[پۆل:نەخۆشخانەکان لە عێراق]]
j2agvl617z0lf6zrss8pdjhjw6shnyo
نەخۆشخانەی نانەکەلی
0
171694
1684109
1519068
2026-10-08T22:38:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684109
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nanakaly hospital.JPG|وێنۆک|301x301پیکسڵ|تەلاری نەخۆشخانەی نانەکەلی]]'''نەخۆشخانەی نانەکەلی''' نەخۆشخانەیەکی حکوومییە دەکەوێتە شاری [[ھەولێر|هەولێر]]،<ref>[https://www.hawlergov.org/app/node/577 پارێزگاری هەولێر بڕی 100 ملیۆن دیناری بۆ چارەسەرکردنی بەپەلەی فریاکەوتنەکانی هەولێر تەرخانکرد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120082501/https://www.hawlergov.org/app/node/577 |date=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی پارێزگای هەولێر، ٩ی شوباتی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[https://www.nrttv.com/News.aspx?id=32399&MapID=1 کازم فاروق: خەریکە نەخۆشخانەی ھیوا دەکرێت بە قوربانی نەخۆشخانەیەکی ئەھلی]، [[ئێن ئاڕ تی|ئێن ئارتی]]، ١٩ی تەمموزی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.
</ref><ref>[https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=19740 نەخۆشخانەیەکى هەولێر لەبارەى گرتە ڤیدیۆیەکەوە رونکردنەوە دەدات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120082700/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=19740 |date=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی زەمەن پرێس، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> له لایەن ئەحمەد ئیسماعیل نانەکەلی وەک دیاریی بەخشراوە بە فەرمانگەی تەندروستیی گشتی هەولێر. نەخۆشخانەکە لە ١٦ی ئایاری ٢٠٠٤ دا کرایەوە. نەخۆشخانەکە تایبەتە بە دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی خوێن (هیماتۆلۆجی) و بەربوونی خوێن و [[شێرپەنجەی خوێن]] (ئۆنکۆلۆجی). دکتۆر سامی ئەحمەد بەڕێوبەری ئێستای نەخۆشخانەکەیە.<ref>[http://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=80324&Jor=1 بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی نانەکەلی: لە ٢٠٠ هەزاری کەسی هەرێم ١٠٠ کەس تووشی نەخۆشی شێرپەنجە دەبن]، سپی میدیا، ٢١ی ئابی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0804202023 دوای بەرنامەیەکی بەرپرسیار، نەخۆشخانەی نانەکەلی تووشبوویەکی شێرپەنجە وەردەگرێت]، ڕووداو، ٨ی نیسانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
لە ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥، نەخۆشەکانی هیماتۆلۆجی و ئۆنکۆلۆجی بە شێوەیەکی لاوەکی بەڕێ دەکرا لە لایەن پزیشکی هەناوە، چونکە خوێندنی پسپۆڕی تایبەت لە بارەدا نەبوو لە کوردستان. لە کۆتایی ساڵی (٢٠٠٥) دا، خوێندنی پسۆری تایبەتمەندی بە نەخۆشییەکانی هیماتۆلۆجی و ئۆنکۆلۆجی کرایەوە بە سەرپەرشتی پرۆفیسۆر ئەنوەر شێخە. لەو کاتەوە، نەخۆشەکانی هیماتۆلۆجی و ئۆنکۆلۆجی بەڕێوە دەبرێن لە لایەن پزیشکانی نیشتەجێی دێریین و پسپۆڕ.
بەهۆی نەبوونی شوێن و نەخۆشخانەی پێویستی تایبەت بە شێرپەنجە، لە شارەکانی دیکەی کوردستان و عێراق، خەڵک ڕوو لە نەخۆشخانەی نانەکەلی دەکەن، بەجۆرێک بەپێی ئامارێکی ساڵی ٢٠٢٠، نزیکەی ٤٠٪ نەخۆشەکان لە دەرەوەی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] بوونە.<ref>[https://www.rudaw.net/sorani/health/040220203 بەرپرسانی نەخۆشخانەی نانەکەلی: 40%ی نەخۆشەکانمان لە دەرەوەی هەرێمی کوردستانەوە دێن]، ماڵپەڕی [[ڕووداو (وێبگە)|ڕووداو]]، ٥ی شووباتی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref>
== تەلار ==
نەخۆشخانەکە لە دوو بینا پێکهاتووە. یەکەم بینا کە لە ساڵی (٢٠٠٤) دا دروستکراوە، لە دوو نهۆم پێکهاتووە. نهۆمی یەکەم بەشی کارگێڕی و کلینیکی ڕاوێژکاری بۆ بینینی نەخۆش دەگرێتەوە. هەروەها نهۆمی دووەم بریتیە له تاقیگە و بانکی خوێن.
بینای دووەم لە ساڵی (٢٠١٦) دا دروستکراوە و پێکهاتووە لە سێ نهۆم و ژێرزەمینێک، کە ئەم بەشانە و خزمەتکوزارییانەی خوارەوە لە خۆ دەگرێت:
* '''ژێرزەمین:''' پێکهاتووە لە بەشی تیشک بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان بە ئامێری (تیشک، سۆنەر، مامۆگرافی، سی تی سکان).
* '''نهۆمی یەکەم:''' پێکهاتووە لە سێ بەش و پرسگە و ژووری چاوەڕوانی.
# بەشی یەکەم بریتییە لە دەرمانخانە، ژوری بینینی نەخۆشەکانی خوێن (هیماتۆلۆجی)، هەروەها دوو هۆڵی گەورە تایبەت بە نەخۆشەکانی گەورە ساڵان، و هۆڵێکی گەورە تایبەت بە منداڵان کە بە مەبەستی پێشوازی کردن لە نەخۆشەکانی فریاکەوتن و پێدانی چارەسەری کیمیاوی بەکاردێت.
# بەشی دووەم بریتییە لە ژووری بینینی نەخۆشەکانی شێرپەنجەی گرێکان (ئۆنکۆلۆجی) لەگەڵ سێ هۆڵ بۆ پێشوازیکردن و چارەسەرکردنی نەخۆشەکانی ئۆنکۆلۆجی.
# بەشی سێیەم بریتییە لە ژوورێکی بینینی نەخۆشەکانی خوێن بەربوونی بۆماوەیی (هیمۆفیلیا) لەگەڵ هۆڵێکی تایبەت بە پێدانی چارەسەر بە نۆخۆشەکانی هیمۆفیلیا.
* '''نهۆمی دووەم:''' تایبەتە بە ژوورەکانی مانەوەی نەخۆش کە پێکهاتووە لە بەشی پیاوان، ئافرەتان، و منداڵان لەگەڵ ژووری پزیشک و پەرستیاری ئیشکگر.
* '''نهۆمی سێیەم:''' پێکهاتووە لە دوو هۆڵی کۆبوونەوە لەگەڵ ژووری تایبەت بە خوێندنی بۆردی کوردستانی، هەروەها نیوەی نهۆمەکە تەرخان کراوە بۆ بەشی چاندنی [[مۆخی ئێسک]] بە هیوای دانان و دروستکردنی لە داهاتوویەکی نزیکدا.
هەروەها نموونەیەک لە ئاماری نەخۆشخانەی نانەکالی: لە مانگی تشرینی یەکەمی (٢٠٢٠) دا، ٣٤٠٣ نەخۆش سەردانی بەشی ڕاوێژکارییان کردووە، ١٢٣ نەخۆش فایلی تازەیان کردۆتەوە، ٢٨٥٥٦ نەخۆش پشکنینی تاقیگەیان بۆ کراوە، ١٨٢ نەخۆش پشکنینی تیشکیان کردووە، ٣٠٣ نەخۆش پشکنینی سۆنەریان کردووە، ١٣٤ نەخۆش پشکنینی مۆخی ئێسکیان بۆ کراوە، ٥١ نەخۆش پشکنینی پلازمایان بۆ کراوە ، ٦٢ نەخۆش سی تی سکانیان بۆ کراوە.
== بەشەکانی نەخۆشخانەی نانەکەلی ==
* نەخۆشییەکانی خوێن (هیماتۆلۆجی/هێمۆفیلیا)
* نەخۆشییەکانی شێرپەنجەی گرێکان (ئۆنکۆلۆجی)
* فریاکەوتن
* پزیشکایەتی منداڵان
* چارەسەرکردنی کیمیایی
* تیشک (رادیۆلۆجی)
* تاقیگە
* دەرمانخانە
* بانکی خوێن
* کارگێری
* فێرکاری
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان]]
[[پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر]]
kcajqnvy8md07tknokyanxg3ljy7bd6
بۆ پێشەوە! ھیند (فیلمی ٢٠٠٧)
0
171749
1683979
1680768
2026-10-08T20:45:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683979
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox film
| name = بۆ پێشەوە! ھیند
| image =
| caption =
| alt =
| director =شیمیت ئەمین
| producer =ئادیتا چۆپرا
| starring = [[شاروخ خان]]{{ھن}}[[Vidya Malvade]]{{ھن}}[[Shilpa Shukla]]{{ھن}}[[Sagarika Ghatge]]{{ھن}}[[Chitrashi Rawat]]{{ھن}}[[Vivan Bhatena]]{{ھن}}[[Mohit Chauhan (ئەکتەر)|Mohit Chauhan]]{{ھن}}[[Joyshree Arora]]{{ھن}}[[Vibha Chibber]]{{ھن}}[[Anaitha Nair]]
| music = سەلیم سولەیمان
| cinematography =سودیپ چاتەرجی
| editing =ئەمیتاب شوکلا
| story = جەیدیپ سەحنی
| screenplay = جەیدیپ سەحنی
| writer = جەیدیپ سەحنی
| studio = یاش ڕاج فیلم
| distributor = یاش ڕاج فیلم
| released = {{Film date|df=y|2007|8|10}}
| runtime = ١٥٣ خوولەک
| country ={{flag|India}}
| language =ھیندی
| budget = {{INRConvert|200|m|year=2007}}<ref name=boistates07>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficeindia.com/Collections/movie_collections/budget/2007?fm=1#.VqEtfFMrLFw |سەردێڕ=Highest Budget Movies 2007: Box Office India |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Box Office India]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151003201728/http://www.boxofficeindia.com/Collections/movie_collections/budget/2007?fm=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref>
| gross = {{INRConvert|1.09|b|year=٢٠٠٧}}
}}
'''بۆ پێشەوە ھیند''' (بە [[ھیندی]]: चक दे इंडिया) فیلمێکی وەرزشی [[بۆلیوود]]ی ھیندییە لە دەرھێنانی شیمیت ئەمین لە ١٠ی ئابی ٢٠٠٧ لە ھیندستان بڵاو کرایەوە و یەکێکە لە فیلمەکانی [[شاروخ خان]].<ref name=helping/><ref name="pumpkin"/><ref name="weekend"/><ref name="nprinterview"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|http://www.yashrajfilms.com/microsites/cdi/cdi.html}}
*[http://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=234 '' بۆ پێشەوە! ھیند''] لە [[بۆکس ئۆفیس ئیندیا]]
* {{IMDb title|0871510| بۆ پێشەوە! ھیند}}
*{{Mojo title|id=chakdeindia|title= بۆ پێشەوە! ھیند}}
*{{AllMovie title|id=391250|title= بۆ پێشەوە! ھیند}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ژن|وەرزش|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧]]
[[پۆل:فیلمە وەرزشییە ھیندییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ھیندی]]
[[پۆل:فیلمە ئوسترالییە ھیندییەکان]]
[[پۆل:فیلمە فێمینیستەکانی ھیندستان]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری دەلھی وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە ھیندییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان لە ئوسترالیا]]
dx11i3osjjh1a6wc8oa0479kl46e5hn
نەخۆشخانەی ھیڤی منداڵان
0
171816
1684111
1612418
2026-10-08T22:38:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684111
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆشخانەی هیڤی فێرکردن''' ناسراوە بە '''نەخۆشخانەی هیڤی منداڵان''' نەخۆشخانەیەکە دەکەوێتە شاری [[پارێزگای دهۆک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Nations Iraq - نەخۆشخانەی هێڤی فێرکاری: چیرۆکی خزمەتگوزاریی رزگارکردنی ژیانێک|ناونیشان=http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=13017%3A%D9%86%DB%95%D8%AE%DB%86%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D9%87%DB%8E%DA%A4%DB%8C-%D9%81%DB%8E%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AE%D8%B2%D9%85%DB%95%D8%AA%DA%AF%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8E%DA%A9&Itemid=674&lang=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.uniraq.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429020913/http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=13017:%D9%86%DB%95%D8%AE%DB%86%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D9%87%DB%8E%DA%A4%DB%8C-%D9%81%DB%8E%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AE%D8%B2%D9%85%DB%95%D8%AA%DA%AF%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8E%DA%A9&Itemid=674&lang=ku|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WHO EMRO {{!}} New neonatal intensive care unit at Heevi Paediatric Hospital gives newborns a fighting chance {{!}} Iraq-news {{!}} Iraq|ناونیشان=http://www.emro.who.int/irq/iraq-news/new-neonatal-intensive-care-unit-at-heevi-pediatric-hospital.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.emro.who.int|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308163318/http://www.emro.who.int/irq/iraq-news/new-neonatal-intensive-care-unit-at-heevi-pediatric-hospital.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بۆنی بیرە نەوتەكان 9 كەسی رەوانەی نەخۆشخانە كرد|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/52000-%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%95-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%83%D8%A7%D9%86-9-%D9%83%DB%95%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%DB%95%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D9%86%DB%95%D8%AE%DB%86%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95-%D9%83%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net}}</ref> مێژووی کردنەوەی بۆ ساڵی ٢٠٠٤ دەگەڕێتەوە، پێش کردنەوەی بەشێک بووە لە [[نەخۆشخانەی ئازادی (دھۆک)|نەخۆشخانەی ئازادی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دهۆک.. 70% ی منداڵانی نەخۆش ئاوارەن|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=43887&Jor=9|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> نەخۆشخانەی هیڤی جگە نەخۆشانی ناو شاری دهۆک، لە [[شێخان]]، [[زوممار|زوومار]] و [[سنجار|شنگال]] و شوێنەکانی تری دەووروبەری شار نەخۆش وەردەگرن و چارەسەری دەکەن.
یەکەی فێربوونی تەندروستی بۆ قوتابیانی کۆلێژی پزیشکی لە [[زانکۆی دھۆک|زانکۆی دهۆک]] و ئەو قوتابیانەی کە پلەی بەرزی وەک ماستەر و دکتۆرا دەخوێنن دابینکراوە.
== بەشەکان ==
بەشەکانی نەخۆشخانەی هێڤی پێکدێت لە<ref name=":0" />
* نەشتەرگەری گشتی
* دڵ و هەناو
* تیشك و سۆنار
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|تەندروستی|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان]]
[[پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک]]
9sx7jmca0fra90jn7irjsvysxhw9p9y
پیشە
0
172470
1683752
1683347
2026-10-08T17:09:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئابووری|ئابووری]]
1683752
wikitext
text/x-wiki
'''پیشە''' سەرقاڵی و پەرژان بە کارێکەوەیە کە بنچینەکەی ڕاھێنراویی پەروەردەیی و پسپۆڕانەیە و، مەبەست لێی ئەوەیە کە لە بەرامبەر ھەقدەسێکی ڕاستەوخۆ و سنووردارەوە، ئامۆژگاری و ڕاوێژ و خزمەت بە شێوەیەکی بێلایەن و ئۆبژەکتیڤک پێشکەش بە کەسێ یا کەسانێ بکرێ.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Profession|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Profession&oldid=1054646120|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>[[New Statesman]], 21 April 1917, article by [[Sidney Webb]] and [[Beatrice Webb]] quoted with approval at paragraph 123 of a report by the UK Competition Commission, dated 8 November 1977, entitled [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20140402141250/http://www.competition-commission.org.uk/rep_pub/reports/1976_1979/108architects.htm ''Architects Services''] (in Chapter 7).</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.professions.org.au/what-is-a-professional|سەردێڕ=What is a Profession|بڵاوکەرەوە=Australian Council of Professions|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220901054651/https://www.professions.org.au/what-is-a-professional/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|url-status=dead}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|People by occupation|پیشە}}
{{تووڵی دەروازە|زانست|ئابووری}}
[[پۆل:پیشەکان]]
k00nozwlg8s0jvtkoyqwvqhr1svqgo2
نەشتەرگەری قەیسەریە
0
173327
1684214
1519182
2026-10-09T04:38:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684214
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Cesarian the moment of birth3.jpg|وێنۆک|تیمێکی پزیشکی شێوازی نەشتەرگەریی قەیسەریە ئەنجام دەدەن]]
'''نەشتەرگەریی قەیسەریە''' شێوازێکی نەشتەرگەرییە کە تێیدا منداڵ لە سکی دایک دەردەھێنرێ لە ڕێگەی کردنەوەی سکی دایک بە شێوازی زانستی نەشتەرگەریی پزیشکی. ئەم نەشتەرگەرییە زیاتر بۆیە ئەنجام دەدرێت کە دەرھێنانی منداڵ لە ڕێگەی ئەندامی زاوزێوە زۆر جار دایکەکە یان منداڵەکە دەخاتە مەترسییەوە.<ref name="NIH2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Pregnancy Labor and Birth|ناونیشان=https://www.womenshealth.gov/pregnancy/childbirth-and-beyond/labor-and-birth|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170728021055/https://www.womenshealth.gov/pregnancy/childbirth-and-beyond/labor-and-birth|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Office on Women’s Health, U.S. Department of Health and Human Services}}{{PD-notice}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{Authority control}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|زانست|ژن}}
{{پۆلی کۆمنز|Caesarean section}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:تەندروستی ئافرەتان]]
[[پۆل:مناڵبوون]]
[[پۆل:تەندروستیی ژنان]]
rsrdn4498xanwpckc85w5xhi9nc4zqr
نیشتمانی ھاوبەش (یاداشت)
0
174092
1683839
1683473
2026-10-08T20:06:17Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683839
wikitext
text/x-wiki
{{وەسف|Memoir by Justin Trudeau}}
{{Infobox book
| name = Common Ground
| image = Common Ground - Book Cover.png
| author = [[جەستن تروودۆو]]
| country = کەنەندا
| language = ئینگلیزی
| genre = [[یاداشت]]
| publisher = [[HarperCollins]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.harpercollins.com/9780062376701/common-ground| سەردێڕ=Common Ground – Justin Trudeau – Hardcover| بڵاوکەرەوە=[[HarperCollins]]| ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref>
| release_date = ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤
| pages = 352<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.amazon.ca/Common-Ground-Justin-Trudeau/dp/1443433373/| سەردێڕ=Common Ground: Justin Trudeau| بڵاوکەرەوە=[[Amazon.com]]| ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref>
| isbn = 978-1-4434-3337-2
| media_type = Print ([[Hardcover|hardback]], paperback)
| preceded_by =
| followed_by =
}}
'''نیشتمانی ھاوبەش''' کتێبێکیساڵی ٢٠١٤ی [[جەستن تروودۆو]]ی سەرۆک وەزیرانی ئێستای کەنەدایە. کاتێک ئەم یاداشتەی چاپ کرد سەرۆکی پارتی لیبراڵی کەنەدا بوو، نیشتمانی ھاوبەش یادگاری و ئەو ئەزموونانەی تروودۆوە کە لەمنداڵییەوە بینیویەتی یاداشتی کردوون.
== پێشینە و پوختەی یاداشتەکە ==
پەرتوکەکە لەلایەن CBC ەوە بە " زۆر بەھەوڵی خۆی بۆ پێناسەکردنی خۆی پێش ئەوەی ڕکابەرە سیاسییەکانی بۆی بکەن " وەسفکراوەو ھەم یادێکی ڕامیاری و کەسییە.<ref>https://www.cbc.ca/news/politics/justin-trudeau-memoir-7-surprising-revelations-from-common-ground-1.2805502</ref> ترودۆوو ناونیشانی منداڵی خۆی، تێکشکانی ھاوسەرگیری دایک و باوکی، خەباتی دایکی لەگەڵ کێشەی تەندروستی دەروونی، مردنی براکەی و بڕیاری خۆپێگەیاندنی بۆ نووسینگەی گشتی.<ref>https://www.thestar.com/news/canada/2014/10/17/justin_trudeau_turns_his_life_into_an_open_book.html</ref>
== پێشوازی ==
لە سەربەرگی پەرتوکەکە کرافۆرد کیلیان شتێکی نووسیوە کە دەڵێت «پەرتوکێکی ڕوونە، دەبێت بخوێندرێتەوە، ھەر چ بۆچوونێکی سیاسیت ھەیە» ھەروەھا ناوی ناوە «بیلدنگسڕۆمانی»، دەڵێت «ئەوکەسەی ئەم پەرتوکەی نووسیوە کە ژیاننامە و یاداشتن کەسێکی زۆر زیرەک و چاولێکەرێکی چاکە ھەروەھا لە ڕووی سیاسییەوە لە باوکی زیرەکترە».<ref>https://thetyee.ca/Culture/2015/11/04/Justin-Trudeau-Common-Ground/</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کتێب-کۆلکە}}
eu48xf4cs3ntyylqtya3z5bzpfpc58z
نەخۆشیی زگی
0
175344
1684142
1519098
2026-10-09T01:34:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە)
1684142
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆشیی زگی''' یان '''نەخۆشیی سلیاک''' ({{بە ئینگلیزی|Celiac disease}}) جۆرێکە لە نەخۆشیی بەرھەمی کاردانەوەی [[کۆئەندامی بەرگری]] کە دەزگای بەرگریی لەش ھێرش دەکاتەوە سەر خانەکانی لەش، بەھۆی پڕۆتینێک کە بەرگری لەش بە بێگانە دەیناسێنی کە لە گەنم و جۆ و ھەرزندا ھەیە بە ناوی ''گلووتن'' کە دەبێتە ھۆی تێکچوونی ناوپۆشی ڕیخۆڵە.
ڕیخۆڵەکان دەپوکێنەوە و کورت دەبنەوە و ساف دەبن.
ئەم نەخۆشییە زیاتر و بەتایبەت لە منداڵی شەش مانگ بەرەو سەرەوە دەست پێدەکات. ھەندێک جاریش مرۆڤی گەورە تووشی دەبێت لە تەمەنێکی مام ناوەندەوە.
== نیشانەکان ==
# سکچوون و ھەڵئاوسانی سک
# کەمبوونی ماددەی ئاسن
# داخورانی ئێسکەکان
# شکانی بێ ھۆکاری ئیسکەکان
# کەمبوونی کالیسیۆم و ڤیتامینەکان
# لاوازی و ھیلاک بوونی بەردەوام
# تێکچوونی سووڕی مانگانەی خانمان
# خەمۆکی
== دەستنیشانکردن ==
* پشکنینی خوێن بۆ دیاری کردنی دژە تەنی گلووتین، ھەندێ جار بە زۆری لە منداڵی ژیر تەمەن ٢ ساڵ ئەم پشکنینە نەخۆشییەکە دەست نیشان ناکات.
* نازووری ڕیخۆڵە کە زۆربەی جار بەم نازوورە نەخۆشییە دەست نیشان دەکرێت.
== چارەسەر ==
# ئەم نەخۆشییە نەخۆشییەکی بەرگری لەشە و ھەروەھا بۆماوەیییە بۆیە ھیچ چارەسەرێکی نییە، تەنیا چارەسەر خۆپاراستنە لەو خواردنانەی کە پڕۆتینی ''گلووتنی'' تێدایە. وەک گەنم و جۆ و ھەرزن.
# وەرگرتنی ڤیتامینەکان، بەزۆری ڤیتامین (E, B١٢, D, B٩,) لەگەڵ [[کالیسیۆم]] و ماددەی ئاسن.
== سەرچاوەکان ==
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئازاری ٢٠٢١}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Coeliac disease|نەخۆشیی زگی}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|پەرستاری|ژینناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:بەدخۆراکی]]
jbo4lx6v7fmhwiltd3q6tshvcxv02fm
بێتی فریدن
0
175384
1683939
1681345
2026-10-08T20:37:23Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683939
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس|بەند=Q234604|پێڕستی ڕەش=زمانی زگماکی، زمانی زگماکی، Described at URL, Hair color,Eye color، زمانەکانی ئاخاوتن، خێزان، خزمەکان، Candidacy in election}}'''بێتی فریدن''' ({{بە ئینگلیزی|Betty Friedan}}؛ ٤ی شوباتی ١٩٢١ - ٤ی شوباتی ٢٠٠٦) ژنە چالاکوان و نووسەری فێمێنیستی ئەمریکی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why We Can’t Stop Talking About Betty Friedan|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2021/02/03/us/betty-friedan-feminism-legacy.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Rachel|دوایین=Shteir}}</ref> ئەو یەکێک بوو لە پێشەوایانی بزووتنەوەی ژنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. ئەو لە ساڵی ١٩٦٣ کتێبێکی بەناوی ڕازی ژنان (''The Feminine Mystique)'' بڵاوکردەوە، کە زۆرجار بە ھۆکاری تەوژمی شەپۆڵی دووەمی فێمێنیزمی ئەمریکا دادەنرێت لە سەدەی بیستەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Betty Friedan {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Betty-Friedan|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> بێتی ھاودامەزرێنەر و یەکەم سەرۆکی ڕێکخراوی نیشتمان بوو بۆ ژنان (''NOW'')، کە ئامانجی ڕێکخراوەکە کە ژنان لە نێو کۆمەڵگای ئەمریکی تەواو یەکسانبن لەگەڵ پیاوەکان.
بێتی دەرچووی بەشی دەروونزانی بوو لە زانکۆی کالیفۆرنیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Betty Friedan|ناونیشان=https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/betty-friedan|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=National Women's History Museum|زمان=en}}</ref>
لە ڕۆژی ٤ی شوباتی ٢٠٠٦، لە یادی لەدایکبوونی ٨٥ ساڵیدا بە نەخۆشی دڵ کۆچی دواییی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rowbotham|یەکەم=Sheila|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Obituary: Betty Friedan|ناونیشان=http://www.theguardian.com/news/2006/feb/06/guardianobituaries.gender|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref>
== ژیانی کەسی ==
لە ساڵی ١٩٤٧، ھاوسەرگیری لەگەڵ کارل فریدنی بەرھەمھێنەری شانۆ کرد، دواتر لە ساڵی ١٩٦٩ جیابوونەوە. ئەوانن بەیەکەوە سێ منداڵیان بوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Betty Friedan|بێتی فریدن}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مافەکانی مرۆڤ|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١]]
[[پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:نووسەرانی فێمینیست]]
[[پۆل:جووە ئەگنۆستیکەکان]]
[[پۆل:فێمینیستە جووەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ھەنگاری-جولەکە]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
sv8rqznw6ie039j5ryrnzbxlaps7kgy
نەزیھە محیەدین
0
176730
1684199
1519163
2026-10-09T04:36:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە)
1684199
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس|بەند=Q13574559|پێڕستی ڕەش=Has list، بواری کار ،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، Time period ، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election، بەشێکە لە}}'''نەزیھە محیەدین''' (بە [[زمانی تورکی]]: Nezihe Muhiddin؛ ١٨٨٩ - ١٠ی شووباتی ١٩٥٨<ref>[http://www.turkkadinlarbirligi.org/index.php?p=genel_icerik&content=tarihce_tuzuk Tarihçe/Tüzük] in website of Türk Kadınlar Birliği.</ref>) ژنە چالاکوانی [[مافەکانی ژنان]] و داکۆکیکار لە مافی دەنگدانی ژن، [[نووسەر]]، [[ڕۆژنامەنووس]] و کەسایەتی سیاسیی [[تورک]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Arslanbenzer|یەکەم=Hakan|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Nezihe Muhiddin: A Turkish suffragette|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/portrait/2018/01/06/nezihe-muhiddin-a-turkish-suffragette|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Daily Sabah|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kitap Yayınevi|ناونیشان=https://www.kitapyayinevi.com/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.kitapyayinevi.com|زمان=tr-TR}}</ref>
ئەو لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]]، لەکاتی حوکمڕانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] بەیەکێک لە ژنە چالاکوانە دیارەکانی ئەو سەردەمە دادەنرێت کە هەوڵ و تێکۆشانی زۆری کرد بۆ چەسپاندنی مافەکانی ژنان. ناوی ئەو لە سەرەتای هەڵگیرساندنی بزووتنەوەی [[فێمینیزم|فێمێنیستی]] دەهێنرێت لە [[تورکیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sin of Being a Woman: In Conversation with Director Ümran Safter|ناونیشان=https://bosphorusreview.com/the-sin-of-being-a-woman-in-conversation-with-director-mran-safter|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Bosphorus Review Of Books|زمان=en-US}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Erkmen Güngördü|یەکەم=Sedef|ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=NEZİHE MUHİDDİN AND HER IDEAL|ناونیشان=http://tisej.com//?MSID=20190701135213067539|journal=Third Sector Social Economic Review|بەرگ=٥٤|پەڕەکان=١٤٩٦-١٥١٠|doi=10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.09.1169}}</ref> ئەو لە ساڵی ١٩٢٧، پارتی ژنی گەل (KHF)ی دامەزراند، بەمەش ئەو بووە یەکەم دامەزرێنەری پارتێکی سیاسیی لە تورکیا. ئەو لە ساڵانی ١٩٢٤ بۆ ١٩٢٧، بووە سەرۆکی یەکێتیی ژنان، هەروەها هاوکاربوو لە بڵاوکردنەوەی گۆڤارێک بەناوی ڕێگای ژنانی تورک (''Turk Kadin Yolu)''.
نەزیهە لە ژیانیدا ٢٠ ڕۆمان، ٣٠٠ چیڕۆک، شانۆ و سیناریۆی نووسی.
نەزیھە محیەدین لە ڕۆژی ١٠ی شووباتی ١٩٥٨ کۆچی دواییی کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}}
{{پۆلی کۆمنز|Nezihe Muhiddin}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{تورکیا-کۆلکە}}
[[پۆل:خەلکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]]
[[پۆل:نووسەرانی تورک]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٥٨]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩]]
[[پۆل:نووسەرانی فێمینیست]]
[[پۆل:فێمینیزم و مێژوو]]
[[پۆل:نووسەرانی ژنی تورک]]
d6uvdtvlzbhepswzsim3r0aurmu109s
نەمام غەفووری
0
177451
1684228
1446589
2026-10-09T07:33:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1684228
wikitext
text/x-wiki
'''نەمام مەحموود ئاغای کاکە زیاد''' ناسراو بە '''نەمام غەفووری'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zahir|یەکەم=Saman|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=دکتۆر نەمام محمود ئاغای کاکە زیاد بە ڤایرۆسی کۆرۆنا کۆچی دوایی کرد،|ناونیشان=https://kurdistantv.net/index.php/ku/2021/04/02/kurdistan/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%DB%86%D8%B1-%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D8%A6%D8%A7%D8%BA%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%95-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C-%DA%A4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%86%D8%B3%DB%8C-%D9%83%DB%86%D8%B1%DB%86%D9%86%D8%A7-%D9%83%DB%86%DA%86%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=دەزگای سەتەلایتی کوردستان|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607004313/https://kurdistantv.net/index.php/ku/2021/04/02/kurdistan/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%DB%86%D8%B1-%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D8%A6%D8%A7%D8%BA%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%95-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C-%DA%A4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%86%D8%B3%DB%8C-%D9%83%DB%86%D8%B1%DB%86%D9%86%D8%A7-%D9%83%DB%86%DA%86%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> (١٩٦٨ – ١ی نیسانی ٢٠٢١)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdish activist Dr. Nemam Ghafouri dies from COVID-19 in Sweden|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/24205-Kurdish-activist-Dr.-Nemam-Ghafouri-dies-from-COVID-19-in-Sweden|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net|زمان=en}}</ref> کەسایەتی [[پزیشک]] و [[چاکەکاری]] [[کورد]]ی عێراقی-[[سوێد]]ی بوو. ئەو ماوەی ٣٥ ساڵ لە [[سوێد]] ژیا، دواتر بۆ کارە ڕێکخراوەیییەکان و ھاوکاریکردنی ئێزدییەکان گەڕاوەتەوە کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ISIS Forced Them Into Sexual Slavery. Finally, They’ve Reunited With Their Children.|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2021/03/12/world/middleeast/yazidi-isis-slaves-children.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Jane|دوایین=Arraf}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نێچیرڤان بارزانی بە تەلەفۆن سەرەخۆشی لە بنەماڵەی دکتۆر نەمام غەفووری دەکات|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0204202115|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref>
نەمام سەرۆکی ڕێکخراوەی ھاریکاریی ھاوبەش بۆ کوردستان بوو، لەڕێی ئەو ھاوکارییانەی لە دەرەوە بەدەستی دەھێنا ئەوا لە ھاوکاریکردنی ئاوارە ئێزدییەکان بەکاری دەھێنا وەک لە دابینکردنی دەرمان، پڕۆسەی خوێندن و فێربوونی زمانی ئینگلیزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kewan|سەردێڕ=بڕیارەکانی بەغدا ژیانی ئاوارە ئێزدییەکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکانی سەختتر کردووە|ناونیشان=https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-14-02/2017-12-28-23-15-18/item/3457-2018-05-29-22-03-14|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.hawler.in|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607004313/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-14-02/2017-12-28-23-15-18/item/3457-2018-05-29-22-03-14|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
لە ڕۆژی ١ی نیسانی ٢٠٢١، بەھۆی تووشبوونی بە پەتای [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]]، نەمام لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا لە [[ستۆکھۆڵم]] کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dr. Nemam Ghafouri, activist who helped Yazidis in Iraq, Syria dead at 52|ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/in-memory-of-dr-nemam-ghafouri-activist-who-helped-yazidis-663946|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kurdish-Swedish humanitarian Neman Ghafouri dies from Covid-19 in Stockholm|ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/world/kurdish-swedish-humanitarian-neman-ghafouri-dies-from-covid-19-in-stockholm-1.1195748|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=The National|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]]
[[پۆل:سویدییەکانی بە ڕەگەز کورد]]
tgekh1r4qyu7grf3drfj4smolnrvzn7
ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری
4
177584
1683625
1683607
2026-10-08T12:32:33Z
Bilalinfo
57400
/* ماسیی ڕەشی بچکۆلە */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]])
1683625
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(48h)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 1
|minthreadstoarchive = 2
}}
{{ئەرشیڤەکان}}
<!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە ------------------------------------->
بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]).
{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}}
<div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}}
سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە.
</div><div class="user-show">
'''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە.
== [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٣٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە لە چەشنی تاوانکاری و داستاننھێنی. لە نووسین و دەرھێنانی ھومەن سەیدیی
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Frog_(series).png
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Frog (series).png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٥٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری پۆلیسی- مەتەڵاوی کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە.
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cankel_(2025_TV_series).jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Cankel (2025 TV series).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[براوڵ ستارس]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٨:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن =
| سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brawl_Stars_logo_2025.svg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Brawl Stars logo 2025.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[ئاکسێل مۆلەر]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|2}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٠٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = تاقیکردنەوە
| ناساندن =
| سەرچاوەی پەڕگە = تاقیکردنەوە
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] {{نەکرا}} تەنیا بۆ تاقیکردنەوە بوو [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣٥، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن =
}}
== [[سەنتووری (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٢٩، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە چەشنی دراما. لە دەرهێنراوی داریوش مهرجویییە لە ساڵی ۲۰۰٦
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Santori.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Santori.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| لێدوانەکان =
}}
:سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٥:٥٦، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== [[ژن و منداڵ (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە.
| ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[دوژمنی ژن (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨١٩٦٣٤}}
<!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە -->
<!-- end -->
{{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ
| سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. -->
}}
== [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨٢٢٧٥٣}}
<!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە -->
<!-- end -->
{{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی.
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. -->
}}
mi6go7mdg3vxmso8j1x3ntrn188r530
1684360
1683625
2026-10-09T11:21:44Z
Bilalinfo
57400
/* تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩ */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]])
1684360
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(48h)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 1
|minthreadstoarchive = 2
}}
{{ئەرشیڤەکان}}
<!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە ------------------------------------->
بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]).
{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}}
<div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}}
سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە.
</div><div class="user-show">
'''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە.
== [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٣٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە لە چەشنی تاوانکاری و داستاننھێنی. لە نووسین و دەرھێنانی ھومەن سەیدیی
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Frog_(series).png
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Frog (series).png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٥٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری پۆلیسی- مەتەڵاوی کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە.
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cankel_(2025_TV_series).jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Cankel (2025 TV series).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[براوڵ ستارس]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٨:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن =
| سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brawl_Stars_logo_2025.svg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Brawl Stars logo 2025.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[ئاکسێل مۆلەر]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|2}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٠٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = تاقیکردنەوە
| ناساندن =
| سەرچاوەی پەڕگە = تاقیکردنەوە
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] {{نەکرا}} تەنیا بۆ تاقیکردنەوە بوو [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣٥، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن =
}}
== [[سەنتووری (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٢٩، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە چەشنی دراما. لە دەرهێنراوی داریوش مهرجویییە لە ساڵی ۲۰۰٦
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Santori.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Santori.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| لێدوانەکان =
}}
:سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٥:٥٦، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== [[ژن و منداڵ (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە.
| ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[دوژمنی ژن (فیلم)]] ==
{{ڕەوشی داواکاری|1}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
}}
== [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨١٩٦٣٤}}
<!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە -->
<!-- end -->
{{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن
| ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ
| سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. -->
}}
== [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨٢٢٧٥٣}}
<!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە -->
<!-- end -->
{{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی.
| سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. -->
}}
== [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢١، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٩٠٤٩٠٤}}
<!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە -->
<!-- end -->
{{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}}
{{داواکاریی بارکردنی پەڕگە
| واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
| ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە
| ناساندن =
| سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg
| زانیاریی زیاتر =
| ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە -->
| بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. -->
}}
qje3en8opsjen11tbe60l6wre7i1x6e
نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر
0
177592
1684215
1445176
2026-10-09T04:39:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684215
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Sex reassignment surgery.jpg|وێنۆک|180px]]
'''نەشتەرگەری دانانەوەی جێندەر''' یان '''نەشتەریگەری دانانەوەی سێکس'''(ڕەگەز) (بە ئینگلیزی: Sex reassignment surgery)ناوەکانی تری وەک ('''SRS, GRS''') چارەسەرییەکە کە بۆ کەسێکی [[ترانسجێندەر]] ئەنجام ئەدرێت لەلایەن شارەزایان بۆ چارەسەرکردن و ھێنانەوەی جێندەری کەسی دیاریکراو بۆ جێندەرەکەی خۆی کە لەگەل [[ناسنامەی جێندەری|ناسنامە جێندەرییەکەی]] ئەگونجێت. پرۆسەکە بەشێکی چارەسەرە بۆ ئەوانەی [[نائارامیی جێندەری|نائارامی جێندەریان]] ھەیە.
ڕێکخراوە پسپۆرەکانی بواری پزیشکی شێوازی ستانداردی چارەسەریان دامەزراندووە کە پێش ئەوەی کەسەکە نەشتەرگەرییەک بکات بەم ستانداردانە تێپەردەبێت.
'''نەشتەرگەرییەکان بۆ کەسێکی بەکوڕ لەدایک بوو'''، بەڵام [[ناسنامەی جێندەری|ناسنامە جێندەرییەکەی]] [[مێ]]یە بریتییە لە نەشتەرگەری: [[ڤاجنەپلاستی|ڤێجاینۆپلاستی]]، [[نەشتەرگەری گەورەکردنی مەمک|نەشتەرگەری مەمک]]، [[ئۆرکئاکتمی]]، [[نەشتەرگەریی مێینەکردنی ڕوخسار]]، [[چارەسەری دەنگ (ترانسجێندەر)|نەشتەری بەمێینەکردنی دەنگ]]، [[کەمکردنەوەی سایرۆکۆندرۆپلاستی]] لەنێوان ئەوانی تر.
'''نەشتەرگەرییەکان بۆ کەسێکی بەکچ لەدایک بوو'''، بەڵام ناسنامە جێندەرییەکەی [[نێر]]ە بریتییە لە نەشتەرگەری: نەشتەرگەری مەمک، [[نەشتەگەری میتۆدیۆپلاستی]]، [[فالۆپلاستی]]، [[سکرۆتۆپلاستی]]، [[ھایستێرستۆمی]]
جگە لە نەشتەرگەرییەکە لەوانەیە داوایان لێ بکرێ [[چارەسەری دانانەوەی ھۆرمۆنی]]ش وەربگرن بۆ [[چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر (نێر بۆ مێ)|کچان]] و [[چارەسەری ھۆرمۆنیی ترانسجێندەر (مێ بۆ نێر)|کوڕان.]]<ref name="Clements">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Clements|یەکەم١=K. C.|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Gender Confirmation (Formerly Reassignment) Surgery: Procedures|ناونیشان=https://www.healthline.com/health/transgender/gender-confirmation-surgery|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Healthline|زمان=en}}</ref><ref name="pmid5726922">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hoopes JE, Knorr NJ, Wolf SR|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٦٨|سەردێڕ=Transsexualism: considerations regarding sexual reassignment|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_journal-of-nervous-and-mental-disease_1968-11_147_5/page/510|journal=J. Nerv. Ment. Dis.|بەرگ=١٤٧|issue=5|پەڕەکان=٥١٠–٦|doi=10.1097/00005053-196811000-00007|pmid=٥٧٢٦٩٢٢|s2cid=22252676}}</ref>
== نەشتەرگەری ==
=== تایلەند ===
دکتۆر سوپۆرن واتانیوساکول لە تایلەند، بە پێشرەوی نەشتەرگەری ناسراوە لە جیھان لە بواری نەشتەرگەری [[ترانسجێندەری کچ]]، کە تەکنیکی نەشتەرگەری تایبەت بەخۆی داھێناوە بۆ نەشتەرگەرییەکە کە لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٠وە نەشتەرگەرییەکان دەکات ھەروەھا شارەزایە لە بواری بە مێینەکردنی ڕووخسار <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Admin|سەردێڕ=Dr. Suporn Watanyusakul MD - Chonburi|ناونیشان=https://www.medtravel.asia/listing/dr-suporn-watanyusakul-md-chonburi/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=MedTravel Asia|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Watanyusakul|یەکەم=Suporn|ڕێکەوت=2019-11|سەردێڕ=Vaginoplasty Modifications to Improve Vulvar Aesthetics|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31582028/|journal=The Urologic Clinics of North America|بەرگ=٤٦|issue=4|پەڕەکان=٥٤١–٥٥٤|doi=10.1016/j.ucl.2019.07.008|issn=1558-318X|pmid=٣١٥٨٢٠٢٨}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ترانسجێندەر|مافەکانی مرۆڤ|لێکۆڵێنەوەی جێندەری}}
{{پۆلی کۆمنز|Gender-affirming surgery}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ترانسجێندەر]]
[[پۆل:گوێزانەوەی جێندەر و دەرمان]]
8j50aebjr8ix28yceqvl01imhas3eqr
نەھەنگی بکوژ
0
177747
1684318
1405052
2026-10-09T10:35:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە)
1684318
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەهەنگی بکوژ''' بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: orcinus orca [[گوانداران|گواندارێک]] [[دەریا|دەریاییو]] گەورەترین [[گیانلەبەر]] دەریایی یە. نەهەنگی بکوژ لە [[ئۆقیانووس]]، سەرانسەر [[جیھان|جیهاندا]] هەیە. جۆرێکیان تەنیا لە [[ماسی]] دەخۆن، جۆرێک تر لە [[فۆک]]، شێر دەریاییو بەراز دەریایی دەخوات. نەهەنگی بکوژ دوژمنی نیە کە بیخوات. نەهەنگی بکوژ فرە کۆمەڵایەتییە( سەربەئاپۆرە ).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دلالاندر|یەکەم=بنوا|سەردێڕ=هەنبانە بۆرینەی گیانلەبەران|بڵاوکەرەوە=زانست پەژوو|ساڵ=١٣٩١ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٦٠٠-١٠٣-٤٨٨-٦|شوێن=تاران|پەڕەکان=١٥٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Burnett|یەکەم=Emily|سەردێڕ=Orcinus orca (killer whale)|ناونیشان=https://animaldiversity.org/accounts/Orcinus_orca/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Animal Diversity Web|زمان=en}}</ref>
== وێنەکان ==
<gallery>
Orca internal anatomy.svg|
Orca Schaedel Senckenberg.jpg| |alt=A skeleton is suspended on metal framework, which incorporates an outline of the soft tissue along a median cross-section of the animal. The jaws host many sharp teeth, and pectoral fin bones are attached to the lower ribs. The backbone stretches away out of frame; no hind limb bones can be seen. The outline includes an upright dorsal fin and rounded forehead
0703 SD Breaching02.jpg|
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Orcinus orca}}
{{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گیانلەبەران}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:گیانلەبەران]]
[[پۆل:گیانلەبەرانی گۆشتخۆر]]
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]]
s743q06cfwa1t6ta5e17w9iz5xfw6iq
نێوانەڕووی ھێڵ-فەرمان
0
177950
1683771
1518976
2026-10-08T19:33:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683771
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[File:Linux_command-line._Bash._GNOME_Terminal._screenshot.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Linux_command-line._Bash._GNOME_Terminal._screenshot.png|وێنۆک|300x300پیکسڵ|گرتەشاشەیەکی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3ALinux_command-line._Bash._GNOME_Terminal._screenshot.png%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C300x300%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%DA%AF%D8%B1%D8%AA%DB%95%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} نمونەی 'تاو'ێکی 'باش' [[Bash (Unix shell)|Bash]] لەسەر تێرمیناڵی ٣ی فێدۆرا ١٥.]]
'''نێوانەڕووی هێڵ-فەرمان''' (ئینگلیزی: command-line interface -CLI) ئەنجامدەرێکی فەرمانە بۆ پرۆگرامێکی کۆمپیوتەر لە شێوازی دەقدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is CLI|ناونیشان=https://www.w3schools.com/whatis/whatis_cli.asp|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.w3schools.com}}</ref> ئەو پرۆگرامەی فەرمانەکە جێبەجێ ئەکات پێی ئەوترێ '''وەرگێڕی هێڵ-فەرمان''' یان '''چارەسەرکەری هێڵ-فەرمان'''. [[سیستمی بەکارخەری|سیستمە کارگێڕیەکان]] لە [[قاوغ|قاوخی]] کۆمپیوتەرێکدا ڕووکاری هێڵ-فەرمان جێبەجێ ئەکەن لەسەر کردارەکانی سیستمە کارگێڕیەکە. لە [[لینوکس|لینوکسدا]] ئەمە لە پرۆگرامی [[تێرمیناڵ]] و لە [[مایکرۆسۆفت ویندۆز|ویندۆزیشدا]] "دۆس" یان پاوەرشێڵ نمونەی پرۆگرامەکانین. لە سیستەمە کارگێڕیەکاندا یەک لە دوو نێوانەڕووی بەکار هاتوە کە ئەوی دیکە [[نێوانەڕووی گرافیکیی بەکارهێنەر]]<nowiki/>ە.
== پێڕست ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Command-line interface}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی ھەڵسوکەوتی مرۆڤ و کۆمپیوتەر]]
jo0unlwab7az9522b67ppym83xrsah0
نێرگی
0
178082
1683726
1649615
2026-10-08T16:38:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683726
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێرگی
| ناوی_فەرمی = نرگی - Nergi
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Nergi
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3363|frame-long=44.9214|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری مەرگەوەڕ|مەرگەوەڕ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1474
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 974
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێرگی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مەرگەوەڕ]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نێرگی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەلیم بەگ]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەوتەوا]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەمکان، ورمێ|مەمکان]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕەزگە، ورمێ|ڕەزگە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٧٤) کەس و (١٦٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
d14dhnbuuejph0zq4b61l3rnhfwnd4l
نیۆفاشیزم
0
178141
1683704
1404952
2026-10-08T16:35:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە)
1683704
wikitext
text/x-wiki
'''نیۆفاشیزم''' ({{بە فەڕەنسی|Néofascisme}}، {{بە ئینگلیزی|Neo-fascism}}) بزاڤێک لەدوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]]ە کە تا قەبارەیەکی زۆر [[فاشیزم]]ی لەگەڵە. نیۆفاشیزم بزاڤانێکی وەکوو: [[دەسەڵاتخوازی]]، [[نەتەوەیی]]، [[بێگانەترسی]] و [[دژی کۆچبەری]] و ھەروەھا دژایەتی [[دیموکراسیی لیبڕاڵ]]، [[لیبرالیزم]]، [[مارکسیزم]]، [[کۆمۆنیزم]] و [[سۆشیالیزم]]ی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم١=Peter|دوایین١=Fritzsche|سەردێڕ=Terrorism in the Federal Republic of Germany and Italy: Legacy of the '68 Movement or 'Burden of Fascism'?|journal=Terrorism and Political Violence|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٩|issn=0954-6553|پەڕەکان=٤٦٦–٤٨١|بەرگ=١|issue=4|doi=10.1080/09546558908427039}}</ref>
== تورکیا ==
{{ئەمانەش ببینە|گورگە بۆرەکان}}
گورگە بۆرەکان گرووپێکی [[تورک]]یی [[ئەڵتراناسیۆنالیزم]]<ref>Harry Anastasiou, ''The Broken Olive Branch: Nationalism, Ethnic Conflict, and the Quest for Peace in Cyprus'', Vol. 2, (Syracuse University Press, 2008), 152.</ref><ref>Martin van Bruinessen, ''Transnational aspects of the Kurdish question'', (European University Institute, Robert Schuman Centre, 2000), 27.[https://books.google.com/books?id=secJAQAAMAAJ&q=Grey+Wolves+ultranationalist+inpublisher:University&dq=Grey+Wolves+ultranationalist+inpublisher:University&hl=en&sa=X&ei=th_2UJHvNYS-2gXHxIFw&ved=0CC0Q6AEwADgK]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Alexander |یەکەم=edited by Yonah |سەردێڕ=Turkey : terrorism, civil rights, and the European Union |ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London |ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٤٤١٦٣٦|edition= 1. publ.|نووسەر٢=Brenner, Edgar H. |نووسەر٣=Krause, Serhat Tutuncuoglu |پەڕە=٦}}</ref> و نیۆفاشیزمن<ref name="Political Terrorism p. 674">Political Terrorism, by Alex Peter Schmid, A. J. Jongman, Michael Stohl, Transaction Publishers, 2005p. 674</ref><ref>Annual of Power and Conflict, by Institute for the Study of Conflict, National Strategy Information Center, 1982, p. 148</ref><ref name="Fascism 1993, p. 171">The Nature of Fascism, by Roger Griffin, Routledge, 1993, p. 171</ref><ref name="Terrorist Groups 2003, p. 45">Political Parties and Terrorist Groups, by Leonard Weinberg, Ami Pedahzur, Arie Perliger, Routledge, 2003, p. 45</ref><ref>The Inner Sea: The Mediterranean and Its People, by Robert Fox, 1991, p. 260</ref><ref name="consort">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.consortiumnews.com/archive/story33.html|سەردێڕ=On the Trail of Turkey's Terrorist Grey Wolves|نووسەر=Martin A. Lee|بڵاوکەرەوە=The Consortium|ڕێکەوت=1997|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140805180040/http://www.consortiumnews.com/archive/story33.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=dmy-all}}
</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/455qbfex.asp|سەردێڕ=Crime of the Century|نووسەر=Thomas Joscelyn|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٠٥|ئیش=Weekly Standard|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140713054325/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/455qbfex.asp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> لە [[تورکیا]]یە. ھەروەھا گورگە بۆرەکان وەکوو گرووپێکی [[تیرۆریزم|تیرۆریستی]] دەناسرێت.<ref name="Political Terrorism p. 674"/><ref name="Fascism 1993, p. 171"/><ref name="Terrorist Groups 2003, p. 45"/>
ئەم ڕێکخراوە نیۆفاشیزمە سەر بە [[پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست]]ە و لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٩٦٠ زایینی لەلایەن [[ئاڵپ ئەرسلان تورکەش]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| بڵاوکەرەوە = Springer| ژپنک = ٩٧٨-٠-٢٣٠-١٠٣٣٨-٢| دوایین = Michael| یەکەم = M.| سەردێڕ = Resolving the Cyprus Conflict: Negotiating History| ڕێکەوت = ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[فاشیزم]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Wikiquote|Neofascism|نیۆفاشیزم}}
{{Commons category|Neofascism}}
* [https://web.archive.org/web/20130930081524/http://www.themodernword.com/eco/eco_blackshirt.html Eternal Fascism: Fourteen Ways of Looking at a Blackshirt]، [[ئێمبێرتۆ ئێکۆ]] پێڕستی ١٤ تایبەتی فاشیزم، بڵاوبوونەوە لە ساڵی ١٩٩٥.
* [https://www.politicalresearch.org/2016/12/12/what-is-fascism-2/ What is Fascism?]، ھەندێک لە بزاقەکان لەلایەن مەتیو ئێن. لایێنز.
* [http://www.publiceye.org/fascist/berlet_fascism.html Fascism] لەلایەن چیپ بێرلێت.
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|سیاسەت|زانستی سیاسەت}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:نیۆفاشیزم| ]]
[[پۆل:فاشیزم]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
[[پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان]]
[[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]]
g98ul2nbc613yee5wjjq66k69qt1jps
1683734
1683704
2026-10-08T17:02:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683734
wikitext
text/x-wiki
'''نیۆفاشیزم''' ({{بە فەڕەنسی|Néofascisme}}، {{بە ئینگلیزی|Neo-fascism}}) بزاڤێک لەدوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]]ە کە تا قەبارەیەکی زۆر [[فاشیزم]]ی لەگەڵە. نیۆفاشیزم بزاڤانێکی وەکوو: [[دەسەڵاتخوازی]]، [[نەتەوەیی]]، [[بێگانەترسی]] و [[دژی کۆچبەری]] و ھەروەھا دژایەتی [[دیموکراسیی لیبڕاڵ]]، [[لیبرالیزم]]، [[مارکسیزم]]، [[کۆمۆنیزم]] و [[سۆشیالیزم]]ی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم١=Peter|دوایین١=Fritzsche|سەردێڕ=Terrorism in the Federal Republic of Germany and Italy: Legacy of the '68 Movement or 'Burden of Fascism'?|journal=Terrorism and Political Violence|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٩|issn=0954-6553|پەڕەکان=٤٦٦–٤٨١|بەرگ=١|issue=4|doi=10.1080/09546558908427039}}</ref>
== تورکیا ==
{{ئەمانەش ببینە|گورگە بۆرەکان}}
گورگە بۆرەکان گرووپێکی [[تورک]]یی [[ئەڵتراناسیۆنالیزم]]<ref>Harry Anastasiou, ''The Broken Olive Branch: Nationalism, Ethnic Conflict, and the Quest for Peace in Cyprus'', Vol. 2, (Syracuse University Press, 2008), 152.</ref><ref>Martin van Bruinessen, ''Transnational aspects of the Kurdish question'', (European University Institute, Robert Schuman Centre, 2000), 27.[https://books.google.com/books?id=secJAQAAMAAJ&q=Grey+Wolves+ultranationalist+inpublisher:University&dq=Grey+Wolves+ultranationalist+inpublisher:University&hl=en&sa=X&ei=th_2UJHvNYS-2gXHxIFw&ved=0CC0Q6AEwADgK]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Alexander |یەکەم=edited by Yonah |سەردێڕ=Turkey : terrorism, civil rights, and the European Union |ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London |ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٤٤١٦٣٦|edition= 1. publ.|نووسەر٢=Brenner, Edgar H. |نووسەر٣=Krause, Serhat Tutuncuoglu |پەڕە=٦}}</ref> و نیۆفاشیزمن<ref name="Political Terrorism p. 674">Political Terrorism, by Alex Peter Schmid, A. J. Jongman, Michael Stohl, Transaction Publishers, 2005p. 674</ref><ref>Annual of Power and Conflict, by Institute for the Study of Conflict, National Strategy Information Center, 1982, p. 148</ref><ref name="Fascism 1993, p. 171">The Nature of Fascism, by Roger Griffin, Routledge, 1993, p. 171</ref><ref name="Terrorist Groups 2003, p. 45">Political Parties and Terrorist Groups, by Leonard Weinberg, Ami Pedahzur, Arie Perliger, Routledge, 2003, p. 45</ref><ref>The Inner Sea: The Mediterranean and Its People, by Robert Fox, 1991, p. 260</ref><ref name="consort">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.consortiumnews.com/archive/story33.html|سەردێڕ=On the Trail of Turkey's Terrorist Grey Wolves|نووسەر=Martin A. Lee|بڵاوکەرەوە=The Consortium|ڕێکەوت=1997|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140805180040/http://www.consortiumnews.com/archive/story33.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=dmy-all}}
</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/455qbfex.asp|سەردێڕ=Crime of the Century|نووسەر=Thomas Joscelyn|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٠٥|ئیش=Weekly Standard|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140713054325/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/455qbfex.asp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> لە [[تورکیا]]یە. ھەروەھا گورگە بۆرەکان وەکوو گرووپێکی [[تیرۆریزم|تیرۆریستی]] دەناسرێت.<ref name="Political Terrorism p. 674"/><ref name="Fascism 1993, p. 171"/><ref name="Terrorist Groups 2003, p. 45"/>
ئەم ڕێکخراوە نیۆفاشیزمە سەر بە [[پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست]]ە و لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٩٦٠ زایینی لەلایەن [[ئاڵپ ئەرسلان تورکەش]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| بڵاوکەرەوە = Springer| ژپنک = ٩٧٨-٠-٢٣٠-١٠٣٣٨-٢| دوایین = Michael| یەکەم = M.| سەردێڕ = Resolving the Cyprus Conflict: Negotiating History| ڕێکەوت = ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[فاشیزم]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Wikiquote|Neofascism|نیۆفاشیزم}}
{{Commons category|Neofascism}}
* [https://web.archive.org/web/20130930081524/http://www.themodernword.com/eco/eco_blackshirt.html Eternal Fascism: Fourteen Ways of Looking at a Blackshirt]، [[ئێمبێرتۆ ئێکۆ]] پێڕستی ١٤ تایبەتی فاشیزم، بڵاوبوونەوە لە ساڵی ١٩٩٥.
* [https://www.politicalresearch.org/2016/12/12/what-is-fascism-2/ What is Fascism?]، ھەندێک لە بزاقەکان لەلایەن مەتیو ئێن. لایێنز.
* [http://www.publiceye.org/fascist/berlet_fascism.html Fascism] لەلایەن چیپ بێرلێت.
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|سیاسەت|زانستی سیاسەت|ئیتاڵیا}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:نیۆفاشیزم| ]]
[[پۆل:فاشیزم]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
[[پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان]]
[[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]]
1l8fd4a2iavm7s2g0nv0290rq3t2dxr
نێچەلا
0
179162
1683780
1649610
2026-10-08T19:34:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683780
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێچەلا
| ناوی_فەرمی = Nêyçala - نیچالان - Neychalan
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.684|frame-long=44.7504|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری برادۆست|برادۆست]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1525
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 616
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێچەلا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری برادۆست]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نێچەلا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەسکەندەراوا]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی شڕک]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دەربەند، برادۆست|دەربەند]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەلوونە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦١٦) کەس و (١٠٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
qdh4uturmwa0hj1bw6ruuzmcnf4w6b2
نەناس
0
179225
1684238
1649583
2026-10-09T07:35:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684238
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەناس
| ناوی_فەرمی = Nanas - ناناس - Nānās
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.1988|frame-long=45.2535|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دۆڵ|دۆڵ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1510
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 500
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەناس''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دۆڵ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەناس''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زێوە، دۆڵ|زێوە]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نازناز]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ترسەبڵاغ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٠٠) کەس و (١٠٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
7kb473pdqmqrq1kkrw3onzv7bfeti3g
نەژدەرە
0
179238
1684262
1649573
2026-10-09T07:39:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684262
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناڕێ
| ناوی_فەرمی = Nejdere - نژدەرە- Nazhdara
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.2647|frame-long=45.1698|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دۆڵ|دۆڵ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1878
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناڕێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دۆڵ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''ناڕێ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجی بەکەولوو]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سیاوان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەمانە]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عاڵیاوێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠) کەس و (٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
iokht0ed11atqm1vu22yp4kqbpl8p1l
نەورۆز بوڵاغی
0
179261
1684247
1649579
2026-10-09T07:36:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684247
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەورۆز بوڵاغی
| ناوی_فەرمی = Newrozbilaxî - نوروزبلاغی - Nowruz Bolaghi
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3401|frame-long=45.243|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو|چەمێ بەراندێزا نشیو]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1326
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 12
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەورۆز بوڵاغی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەورۆز بوڵاغی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عێیسەرلوو]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەمانە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجی بەکەولوو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢) کەس و (٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
gih3p70ig1mmasbm9r3y4fd9iuspkxe
نەشتەرگەریی مێینەکردنی ڕوخسار
0
179486
1684216
1405016
2026-10-09T04:39:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684216
wikitext
text/x-wiki
'''نەشتەرگەریی مێینەکردنی ڕوخسار''' ({{بە ئینگلیزی|Facial feminization surgery}}) (کورتکراوە: '''FFS''') چەند پرۆسەیەکن تێیدا ڕوخساری مرۆڤێکی نێر دەگۆڕدرێت بۆ شێوە و ئەندازەی ڕوخساری مرۆڤی مێ.
== نەشتەرگەری ==
بۆ ھەندێک ژنی ترانسجێندەر نەشتەرگەری FFS پێویستە بۆ ئەوەی [[نائارامیی جێندەری|نائارامیی جێندەرییەکەی]] باشتر ببێت و بارودۆخی تەندروستی جێگیرتر بێت<ref name="wpathMedNed">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WPATH Clarification on Medical Necessity of Treatment, Sex Reassignment, and Insurance Coverage for Transgender and Transsexual People Worldwide|ناونیشان=http://www.wpath.org/site_page.cfm?pk_association_webpage_menu=1352&pk_association_webpage=3947|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150814225232/http://www.wpath.org/site_page.cfm?pk_association_webpage_menu=1352&pk_association_webpage=3947|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=World Professional Association for Transgender Health}}</ref><ref name="wpath2011">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=2012|سەردێڕ=Standards of Care for the Health of Transsexual, Transgender, and Gender Nonconforming People, Version 7|ناونیشان=http://www.wpath.org/uploaded_files/140/files/Standards%20of%20Care,%20V7%20Full%20Book.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150814230505/http://www.wpath.org/uploaded_files/140/files/Standards%20of%20Care%2C%20V7%20Full%20Book.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=World Professional Association for Transgender Health|پەڕە=٥٨|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> نەشتەرگەرییەکە دەتوانێت بە شێوەیەک گرنگ بێت تەنانەت لە [[نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر|نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەریش]] گرنگ تر بێت بۆ ئەوەی بارودۆخی کەسەکە جێگیر تر بکات و پلەی نائارامیی جێندەرییەکەی کەمتر بکاتەوە و یارمەتی [[ترانسجێندەر (کچ)|ژنی ترانسجێندەر]] بدات بۆ ئەوەی ئاسوودە بێت لە بەشداریکردنی بۆنە کۆمەڵایەتییەکان.<ref name="Morrison2016rev2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Morrison SD, Vyas KS, Motakef S, Gast KM, Chung MT, Rashidi V, Satterwhite T, Kuzon W, Cederna PS|ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=Facial Feminization: Systematic Review of the Literature|journal=Plast. Reconstr. Surg.|بەرگ=١٣٧|issue=6|پەڕەکان=١٧٥٩–٧٠|doi=10.1097/PRS.0000000000002171|pmid=٢٧٢١٩٢٣٢|s2cid=23174099}}</ref><ref name="Altman2012rev2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Altman K|ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Facial feminization surgery: current state of the art|journal=Int J Oral Maxillofac Surg|بەرگ=٤١|issue=8|پەڕەکان=٨٨٥–٩٤|doi=10.1016/j.ijom.2012.04.024|pmid=٢٢٦٨٢٢٣٥}}</ref>
ھەرچۆنێک بێت پێویستە کەسەکە بوەستێت و ئارام بگرێت تا گەشەی دەوەستێت ئینجا نەشتەرگەرییەکە بکات
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ترانسجێندەر}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ترانسجێندەر کچ]]
[[پۆل:گوێزانەوەی جێندەر و دەرمان]]
[[پۆل:ژنێتی]]
mu2umvm6jhggiboluhaf5igft8a76o0
نەمرەکان (فیلم)
0
179859
1684234
1559072
2026-10-09T07:34:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە)
1684234
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}
{{Infobox film|name=نەمرەکان|image=Eternals (film) poster.jpeg|alt=|caption=پۆستەری بڵاوبونەوە|director=کلۆی جۆی|screenplay={{Plainlist|
* Chloé Zhao{{refn|group=N|Zhao is credited both as a solo writer and as part of a writing team with Burleigh.<ref name="VarietyTeaser" /><ref name="WGA" />}}
* پێتریک بورلی
* ڕایەن فیرپۆ
* [[کاز فیرپۆ]]
}}|story={{Plainlist|
* ڕەیان ڕیۆ
* کاز فریپۆ
}}|based_on=کۆمیکی نەمرەکان|producer={{Plainlist|
* [[کێڤن فیگی]]
* [[نەیت مۆری]]
}}|starring={{Plainlist|
<!-- Per billing block -->
* [[جێما چان]]
* [[ڕیچارد مادن]]
* [[کومەیل نانجیەنی]]
* [[لیا مکیو]]
* [[بڕایەن تایری ھێنری]]
* [[لاورن ریدلۆف]]
* [[باری کۆگن]]
* [[ما دۆنگ-سیۆک|دۆن لی]]
* [[ھەریش پەتێڵ]]
* [[کیت ھارینگتن]]
* [[سەلما ھایەک]]
* [[ئەنجلینا جۆلی]]
}}|cinematography=بێن دەیڤس|editing={{Plainlist|
* [[Craig Wood (film editor)|کرێگ وود]]
* [[دێڵن تیچنۆر]]
}}|music=ڕامین دەجوادی|studio=[[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]]|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]|released=١٨ی١٠ی٢٠٢١|runtime=١٥٧ دەقە|country=ویلایەتە یەگرتووەکانی ئەمریکا|language=ئینگلیزگ|budget=٢٠٠ ملیۆن دۆلار|gross=٤٠١ملیۆن دۆلار}}'''''نەمرەکان''''' ({{بە ئینگلیزی|Eternals}}) [[فیلمی سووپەرھیرۆ|فیلمێکی سووپەرھیرۆی]] ئەمریکییە لەسەر ڕەگەزێک بە [[نەمرەکان (کۆمیکس)|ھەمان ناوەوە]] دروستکراوە، فیلمەکە لەلایەن [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]] بەرهەمهێنراوە و لەلایەن [[واڵت دێزنی ستۆدیۆز مۆشن پیکچەرز]] دەرهێنراوە، فیلمەکە [[پێڕستی فیلمەکانی جیهانی سینەماییی مارڤڵ|٢٦ەم فیلمی]] [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]ە (MCU). لە دەرھێنانی [[کڵۆی چاو]]ە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://movie.douban.com/subject/30223888/ | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = movie.douban.com|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190723155219/https://movie.douban.com/subject/30223888/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=136316.html | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = allocine.fr|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201021003518/https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=136316.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان = https://www.cineplex.de/film/the-eternals/366114/ | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = cineplex.de |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210103233243/https://www.cineplex.de/film/the-eternals/366114/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١| ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی ئایاری ٢٠٢١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە سیناریۆکەی لەگەڵ پاتریک بورلێ و ریان فیرپۆ و کاز فیرپۆ نووسی. ئەکتەرەکانی [[کاستی پڕ ئەستێرە]]ن کە [[جێما چان]] و [[ڕیچارد مادن]] و [[کەمیل نانجیانی]] و [[لیا مکهیو]] و [[بریان تیری هێنری]] و [[لورێن ڕیدلوف]] و [[باری کێۆگان]] و [[ما دۆنگ سێۆک]] و [[هاریش پاتێڵ]] و [[کیت ھارینگتۆن]] و [[سەلما هایێک]] و [[ئەنجلینا جۆولی]] دەگرێتەوە. لە فیلمەکەدا، هەتاهەتاییەکان، ڕەگەزێکی ئاسمانی نەمرە، لە خۆشاردن دێنە دەرەوە بۆ پاراستنی زەوی لە ڕکابەرە کۆنەکانیان [[دێڤیەنتز (کۆمیکس)]].
لە نیساندا، سەرۆکی ستۆدیۆکانی مارڤڵ کێڤن ڤیگی ڕایگەیاند فیلمێک لەسەر هەتاهەتاییەکان دەستی بە ئامادەکردن کردووە، لە ئایاردا ریان فیرپۆ و کاز فیرپۆ بۆ نووسینی سیناریۆکە بە کرێگیران. چاو دانرا تا لە کۆتاییەکانی ئەیلوولدا دەرهێنان بکات، ئازادییەکی زۆری لە مافی داهێنانی پێدرا، کە وایلێکرد زیاتر لە فیلمەکانی تری MCU لە دەرەوەی ستۆدیۆ تۆمار بکرێت.
== تێبینییەکان ==
{{سەرچاوەکان|گرووپ=N}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{sisterlinks|display=''Eternals''|d=y|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|q=no|wikt=no|s=no|species=no|c=Category:Eternals (film)}}
* {{Official website}} لەسەر [[Marvel.com]]
* {{IMDb title}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|ئالاسکا|ئیسپانیا|شانشینی یەکگرتوو|دیزنی|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک|لەندەن}}
{{پۆلی کۆمنز|Eternals (film)}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ھەتاھەتاییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلم دەربارەی خەڵکی نابیست]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]]
[[پۆل:فیلمەکان لە ساڵی ٢٠٢٤ دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئالاسکا دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای هیندی دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون]]
[[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]]
[[پۆل:مشتومڕی فیلمەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]]
[[پۆل:مشتومڕەکانی دیزنی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەکتەران]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کۆنترۆڵکردنی دەروون]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بۆشایی ئاسماندا ڕوودەدەن]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای ھیندی دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە دوورگەکانی کەناری وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]]
[[پۆل:مشتومڕەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی لە فیلمدا]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]]
[[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بابل داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیامانەی لە مۆمبای داندراون]]
45gq7du8it1b9rp386yrl3i0txm0fu6
1684291
1684234
2026-10-09T09:03:18Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684291
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}
{{Infobox film|name=نەمرەکان|image=Eternals (film) poster.jpeg|alt=|caption=پۆستەری بڵاوبونەوە|director=کلۆی جۆی|screenplay={{Plainlist|
* Chloé Zhao{{refn|group=N|Zhao is credited both as a solo writer and as part of a writing team with Burleigh.<ref name="VarietyTeaser" /><ref name="WGA" />}}
* پێتریک بورلی
* ڕایەن فیرپۆ
* [[کاز فیرپۆ]]
}}|story={{Plainlist|
* ڕەیان ڕیۆ
* کاز فریپۆ
}}|based_on=کۆمیکی نەمرەکان|producer={{Plainlist|
* [[کێڤن فیگی]]
* [[نەیت مۆری]]
}}|starring={{Plainlist|
<!-- Per billing block -->
* [[جێما چان]]
* [[ڕیچارد مادن]]
* [[کومەیل نانجیەنی]]
* [[لیا مکیو]]
* [[بڕایەن تایری ھێنری]]
* [[لاورن ریدلۆف]]
* [[باری کۆگن]]
* [[ما دۆنگ-سیۆک|دۆن لی]]
* [[ھەریش پەتێڵ]]
* [[کیت ھارینگتن]]
* [[سەلما ھایەک]]
* [[ئەنجلینا جۆلی]]
}}|cinematography=بێن دەیڤس|editing={{Plainlist|
* [[Craig Wood (film editor)|کرێگ وود]]
* [[دێڵن تیچنۆر]]
}}|music=ڕامین دەجوادی|studio=[[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]]|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]|released=١٨ی١٠ی٢٠٢١|runtime=١٥٧ دەقە|country=ویلایەتە یەگرتووەکانی ئەمریکا|language=ئینگلیزگ|budget=٢٠٠ ملیۆن دۆلار|gross=٤٠١ملیۆن دۆلار}}'''''نەمرەکان''''' ({{بە ئینگلیزی|Eternals}}) [[فیلمی سووپەرھیرۆ|فیلمێکی سووپەرھیرۆی]] ئەمریکییە لەسەر ڕەگەزێک بە [[نەمرەکان (کۆمیکس)|ھەمان ناوەوە]] دروستکراوە، فیلمەکە لەلایەن [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]] بەرهەمهێنراوە و لەلایەن [[واڵت دێزنی ستۆدیۆز مۆشن پیکچەرز]] دەرهێنراوە، فیلمەکە [[پێڕستی فیلمەکانی جیهانی سینەماییی مارڤڵ|٢٦ەم فیلمی]] [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]ە (MCU). لە دەرھێنانی [[کڵۆی چاو]]ە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://movie.douban.com/subject/30223888/ | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = movie.douban.com|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190723155219/https://movie.douban.com/subject/30223888/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=136316.html | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = allocine.fr|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201021003518/https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=136316.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان = https://www.cineplex.de/film/the-eternals/366114/ | سەردێڕ = زانیاری دەربارەی ھەتاھەتاییەکان | بڵاوکەرەوە = cineplex.de |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210103233243/https://www.cineplex.de/film/the-eternals/366114/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١| ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی ئایاری ٢٠٢١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە سیناریۆکەی لەگەڵ پاتریک بورلێ و ریان فیرپۆ و کاز فیرپۆ نووسی. ئەکتەرەکانی [[کاستی پڕ ئەستێرە]]ن کە [[جێما چان]] و [[ڕیچارد مادن]] و [[کەمیل نانجیانی]] و [[لیا مکهیو]] و [[بریان تیری هێنری]] و [[لورێن ڕیدلوف]] و [[باری کێۆگان]] و [[ما دۆنگ سێۆک]] و [[هاریش پاتێڵ]] و [[کیت ھارینگتۆن]] و [[سەلما هایێک]] و [[ئەنجلینا جۆولی]] دەگرێتەوە. لە فیلمەکەدا، هەتاهەتاییەکان، ڕەگەزێکی ئاسمانی نەمرە، لە خۆشاردن دێنە دەرەوە بۆ پاراستنی زەوی لە ڕکابەرە کۆنەکانیان [[دێڤیەنتز (کۆمیکس)]].
لە نیساندا، سەرۆکی ستۆدیۆکانی مارڤڵ کێڤن ڤیگی ڕایگەیاند فیلمێک لەسەر هەتاهەتاییەکان دەستی بە ئامادەکردن کردووە، لە ئایاردا ریان فیرپۆ و کاز فیرپۆ بۆ نووسینی سیناریۆکە بە کرێگیران. چاو دانرا تا لە کۆتاییەکانی ئەیلوولدا دەرهێنان بکات، ئازادییەکی زۆری لە مافی داهێنانی پێدرا، کە وایلێکرد زیاتر لە فیلمەکانی تری MCU لە دەرەوەی ستۆدیۆ تۆمار بکرێت.
== تێبینییەکان ==
{{سەرچاوەکان|گرووپ=N}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{sisterlinks|display=''Eternals''|d=y|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|q=no|wikt=no|s=no|species=no|c=Category:Eternals (film)}}
* {{Official website}} لەسەر [[Marvel.com]]
* {{IMDb title}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|ئالاسکا|ئیسپانیا|شانشینی یەکگرتوو|دیزنی|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک|لەندەن}}
{{پۆلی کۆمنز|Eternals (film)}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ھەتاھەتاییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلم دەربارەی خەڵکی نابیست]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]]
[[پۆل:فیلمەکان لە ساڵی ٢٠٢٤ دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئالاسکا دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای هیندی دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون]]
[[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]]
[[پۆل:مشتومڕی فیلمەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]]
[[پۆل:مشتومڕەکانی دیزنی]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەکتەران]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کۆنترۆڵکردنی دەروون]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بۆشایی ئاسماندا ڕوودەدەن]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای ھیندی دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە دوورگەکانی کەناری وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]]
[[پۆل:مشتومڕەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی لە فیلمدا]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]]
[[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بابل داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]]
[[پۆل:ئەو فیامانەی لە مۆمبای داندراون]]
[[پۆل:فیلمە درامایییە ئەکشنە ئینگلیزییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان لە ئوسترالیا]]
[[پۆل:فیلمە درامایییە سووپەرھیرۆکان]]
eu72njcffjjtwm695zg0es1ilpj1zut
نیوئۆرلەنس
0
179923
1684067
1683583
2026-10-08T21:25:47Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684067
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Flag of New Orleans, Louisiana.svg|وێنۆک|ئاڵا]]
'''نیوئۆرلەنس''' یان (ئۆرلەنسی نوێ) بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ) شارێکە لە شارەکانی [[ئەمەریکا]] وە گەورەترین شارە لە ویلایەتی [[لویزیانا]] شارەکە ٩٠٧ کیلۆمەتر دووجایە و بەپێی لێکۆلینەوەیەک کە لە ٢٠١٧دا کراوە ڕێژەی دانیشتووانی ٣٩٣ ھەزار و ٢٩٢ کەسە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=U.S. Census Bureau QuickFacts: New Orleans city, Louisiana|ناونیشان=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/neworleanscitylouisiana/PST120219|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.census.gov|زمان=en}}</ref>
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{Official website|http://www.nola.gov|}}
* {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/*/http://www.new-orleans.la.us/|date=*}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|نیوئۆرلەنس|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|فەڕەنسا|مێژوو}}{{Authority control}}
{{پۆلی کۆمنز|New Orleans}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەکانی لویزیانا]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧١٨]]
[[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ویلایەتەکان لە ئەمریکا]]
43g3zpgs6kfelesf36eqjcjwb6ib2ra
نێونەتەوەیی (ڕوونکردنەوە)
0
179938
1683775
1362816
2026-10-08T19:33:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە)
1683775
wikitext
text/x-wiki
{{wiktionary|International|نێودەوڵەتی}}زاراوەی '''نێونەتەوەیی''' یان '''نێودەوڵەتی''' وەکوو ناوێک بە واتای «لە نێوان نەتەوەکان دێت» یان «ڕێکەوتنی نەتەوەکان لەسەر شتێک» دێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=international|ناونیشان=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/international|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=dictionary.cambridge.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Definition of international {{!}} Dictionary.com|ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/international|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.dictionary.com|زمان=en}}</ref>
== گواستنەوە ==
* [[ناڤیستار ئینتەرناشناڵ]]
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ئەنترناسیۆنال]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|زمان}}
{{زمان-کۆلکە}}
[[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]]
k15zowbilo8oib61x53go4hiza0z78f
مێترۆنیدازۆل
0
180123
1684000
1680328
2026-10-08T20:48:56Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1684000
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Metronidazol.svg|وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە]]
'''مێترۆنیدازۆل''' دژە زیندەیەکە کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی چەنەھا جۆر لە ھەوکردن، دەرمانەکە کاردەکات بە وەستاندنی گەشەی بەکتریا و مشەخۆرەکان، ئەم دژە زیندەیە تەنھا چەن بەکتریا و مشەخۆر چارەسەر ئەکات ناتوانێت ڤایرۆس چارەسەر بکات نمونە وەک (ئەنفلوەنزا)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Metronidazole Oral: Uses, Side Effects, Interactions, Pictures, Warnings & Dosing - WebMD|ناونیشان=https://www.webmd.com/drugs/2/drug-6426/metronidazole-oral/details|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.webmd.com|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|کیمیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Metronidazole}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
[[پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان]]
[[پۆل:لقەکانی فایزەر]]
[[پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]]
hma1m52gxtz7k0kmya2cqwb29u82xkw
نەڕان
0
180201
1684261
1577912
2026-10-09T07:39:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684261
wikitext
text/x-wiki
{{بێلایەنی}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەڕان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە =
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[سنە (شارستان)|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ =
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ =
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٬٠٠٠
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = نەتەوە و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوەی کورد|کورد]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گوندی نەڕان''' سەر بە شاری سنە و لە [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای کوردستانە]] کە لە ٢٥ کیلۆمەتری [[باشووری ڕۆژھەڵات]]ی [[سنە]] و لە ڕێگای سنە بۆ کامیاران ھەڵکەوتووە و حەشیمەتی زیاتر لە ١٠٠٠ کەس و زیادتر لە ٢٠٠ بنەماڵەی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=اسلوب|یەکەم=جاذبه های تاریخی ایران جاذبه های طبیعی ایران جاذبه های گردشگری ایران کجاست جاذبه های گردشگری سنندج جاهای دیدنی جاهای دیدنی ایران کجاست جاهای دیدنی سنندج دیدنیهای ایران دیدنیهای سنندج ڕوستای نران نویسنده:|سەردێڕ=روستای نران {{!}} جاهای دیدنی ایران|ناونیشان=https://seeiran.ir/روستای-نران/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢١|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://seeiran.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>
[[گوند]]ی نەڕان ھەم خاوەن سروشتی جوان و تایبەتە و ھەم لە باری [[مێژوو|مێژوویییەوە]] بەناوبانگە چونکوو کەسایەتییەکی گەورەی تێدا پەروەردە کراوە و نێژراوە ئەویش کەسێک نییە جگە لە [[سنجەرخان وەزیری|سنجەرخانی]] قارەمان. ئیشی خەڵکی گوندەکە زیاتر [[ئاژەڵ|ئاژەڵداری]] و باخدارییە و بەرھەمەکانیشیان گوێز، شڵانە و سێو و … ە. ئەگەر لە باری شێوەی بیناسازی گوندەکەشەوە بمانەوێت باس بکەین دەبێ بڵێین کە ماڵەکان بە شێوەی پلیکانی دروست کراوە کە لەم جۆرەدا سەربانی خانوویەک دەبێتە حەوشەی خانوویەکی دیکە و ئەوەش ھەر لە بەر کوێستانی بوونی ناوچەکە و لە ئاکامدا کەم بوونی جێگا بۆ کردنەوەی خانووەکانە. سەبارەت بە ناوی گوندەکەش چەند ڕا ھەیە ھەندێک دەڵێن ناوی گوندەکە دەگەڕێتەوە بۆ پێش ھاتنی [[ئیسلام]] و لە وشەی "نەڕ" بە واتای گەورە کە وشەیەکی ئاوێستایییە و لەبەر ئەوە ئەوەیان پێوتووە کە کەسانێک لەوێ ژیانیان کردووە لە باری جەستەیییەوە بەھێز بوون و پاشگری " ان" کە پاشگری شوێنە. ھەندێکش دەڵێن کە وشەکە سەرەتا "نەھران" بووە کە وشەیەکی [[زمانی عەرەبی|عەرەبییە]] بە واتای دوو جۆی ئاو ئەویش لەبەر ئەوە کە کانییەک لە کێوێکی ئەو گوندەوە دێتە خوارەوە و دەبێتە دوو لقەوە. یەکێک لە [[کێو|کێوە]] ھەرە بەناوبانگەکانی پارێزگای کوردستان کێوی سوڵتان سراجەدینە کە ھەر لە ئەو گوندە ھەڵکەوتووە و ھەموو ساڵێک گەشتیاری ناوخۆیی و بیانی زۆر سەردانی دەکەن. لە کانییە بەناوبانگەکانی گوندی نەڕانیش دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر: سەراو، مشتەوا، کانی دریک، چاوکە، کانی ڕۆن، کانی ساولی و …. خەڵکی گوندی نەڕان ھەر بە زاراوەی ئەردەڵانی قسە دەکەن. ھەر وەک لە سەرەتاوە ئاماژەی پێدرا گوندی نەڕان شوێنی لەدایکبوونی کەسایەتیی بەناوبانگ و جێ شانازی [[کورد]]، [[سنجەرخان وەزیری|سنجرخانە]] کە ھەر لە ئەو گوندە پەروەردە بووە و لە سەردەمی ھێرشی [[خەڵکی ڕووس|ڕووسەکان]] بۆ سەر [[ئێران]] گیانفیدایی و بوێری زۆری لە خۆیەوە نیشان دا و ھەر لە ئەو شەڕەشدا دەکوژرێت و لە گوندەکەی خۆی بە خاک دەسپێردرێت. ئێستا گۆڕی ئەو پیاوە گەورە کوردە لە ئاوایی نەڕانە و ساڵانە گەشتیاری زۆریش ھەر بەو بۆنەوە سەردانی گوندی نەڕان دەکەن.
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شارستانی سنە]]
byu36wavhx67hhy14fhhmubeo17u60u
نەرەڵە
0
182661
1684189
1649594
2026-10-09T04:34:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684189
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەرەڵە
| ناوی_فەرمی = Nerler - نرلر - Narlar
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3637|frame-long=45.0181|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەراندێز|بەراندێز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1603
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 212
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەرەڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەراندێز]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەرەڵە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جافریان]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[لاجانی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاغبوڵاغ]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سیتک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١٢) کەس و (٣٢) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
ivzez06z7ekhdm5j8r7rr5quvz2v5ox
نەفتالی بێنێت
0
182750
1684225
1567768
2026-10-09T07:33:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە)
1684225
wikitext
text/x-wiki
{{کەمبەستەر}}{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''نەفتالی بێنێت''' ({{بە عیبری|נַפְתָּלִי בֶּנֶט}}؛ لەدایکبووی ٢٥ی ئازاری ١٩٧٢) [[سیاسەتوان]] و [[بازرگان]]ێکی [[ئیسرائیل]]ییە کە لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ وەک [[سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل]] کاری کردووە، و لە ١ی تەممووز تا ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ وەک جێگرەوەی سەرۆک وەزیران خزمەتی کردووە. لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢٢ ڕێبەری پارتی «ڕاستی نوێ» بوو، پێشتریش لە نێوان ساڵانی ٢٠١٢ بۆ ٢٠١٨ ڕێبەری پارتی سیاسی زایۆنی ئایینی و ڕاستڕەوی توندڕەوی «ماڵی جوولەکە» بووە.
بێنێت کوڕی کۆچبەرانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]ە، لە [[حەیفا]] لەدایکبووە و گەورە بووە. بێنێت لە یەکەکانی ھێزی تایبەتی «سایەرێت مەتکال» و «[[ماگلان]]» لە [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل]] خزمەتی کردووە و فەرماندەیی چەندین ئۆپەراسیۆنی شەڕی کردووە، دواتریش بووەتە خاوەنکار لە بواری [[نەرمەکاڵا]]. لە ساڵی ١٩٩٩، کۆمپانیای ئەمریکی «[[سیۆتا]]»ی بە ھاوبەشی دامەزراند و بووە ھاوبەشی خاوەندارییەتی. کۆمپانیاکە لە ساڵی ٢٠٠٥ بە ١٤٥ ملیۆن دۆلار فرۆشرا. ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری «[[سۆلوتۆ]]» بووە، کە خزمەتگوزارییەکی کۆمپیوتەری ھەوری ئیسرائیلییە و لە ساڵی ٢٠١٣ بە بڕی ١٠٠ بۆ ١٣٠ ملیۆن دۆلار فرۆشراوە.
بێنێت لە ساڵی ٢٠٠٦ وەک سەرۆکی ستافی [[بێنیامین نێتانیاھوو]] تا ساڵی ٢٠٠٨ چووە ناو بواری [[سیاسەت]]ەوە. لە ساڵی ٢٠١٠ تا ٢٠١٢ بەڕێوەبەری ئەنجومەنی «یەشا» بووە. لە ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ [[ئایێلێت شاکێد،]] بزووتنەوەی دەرەوەی پەرلەمانی «ئیسرائیلی من»یان دامەزراند. لە ساڵی ٢٠١٢، بێنێت وەک ڕێبەری پارتی «ماڵی جوولەکە» ھەڵبژێردرا. لە ھەڵبژاردنی [[کنێسێت]] لە ساڵی ٢٠١٣، کە یەکەم ھەڵبژاردن بوو پارتی «ماڵی جوولەکە» بە ڕێبەرایەتی بێنێت تێدا بەشدار بێت، پارتەکە ١٢ کورسی لە کنێسێت بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٥ لە سەردەمی سەرۆک وەزیران بێنیامین نێتانیاھوو وەک وەزیری ئابووری و خزمەتگوزارییە ئایینییەکان کاری کردووە، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٥ وەک [[وەزیری پەروەردە]] دەستنیشان بکرێت. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٨، بێنێت پارتی «ماڵی جوولەکە»ی جێھێشت بۆ پێکھێنانی پارتی «ڕاستی نوێ». دوای ئەوەی لە ھەڵبژاردنی نیسانی ٢٠١٩ی [[کنێسێت]] کورسییەکەی لەدەستدا، لە حوزەیرانی ٢٠١٩ لەلایەن نێتانیاھووەوە لە پۆستی وەزیری پەروەردە دوورخرایەوە. لە ھەڵبژاردنی ئەیلوولی ٢٠١٩ی کنێسێت کورسییەکەی وەرگرتەوە و نوێنەرایەتی «ڕاستی نوێ»ی دەکرد (کە ئێستا ئەندامی ھاوپەیمانی «[[یامینا]]»یە)، و وەک وەزیری بەرگری دەستنیشانکرا، پێش ئەوەی ساڵی دواتر پۆستەکە جێبھێڵێت.
لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢١ی کینێسێت، ھاوپەیمانی «یامینا» بە ڕێبەرایەتی بێنێت ٧ کورسی بەدەستھێنا. لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١، بێنێت لەسەر حکوومەتێکی خولی لەگەڵ [[یایر لاپید]] ڕێککەوت، کە بەپێی ئەوە بێنێت تا ساڵی ٢٠٢٣ وەک سەرۆک وەزیرانی [[ئیسرائیل]] کار دەکات، دوای ئەوەش لاپید تا ساڵی ٢٠٢٥ ئەو ڕۆڵە دەگرێتە ئەستۆ. بێنێت لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ سوێندی یاسایی خوارد. لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، دوای شکستی ھاوپەیمانییەکە لە تێپەڕاندنی پڕۆژەیاساکان لە کینێسێت، بێنێت ڕای گەیاند کە داوای دەنگدان دەکات بۆ ھەڵوەشاندنەوەی کنێسێت و دوای ھەڵوەشاندنەوەکە لە پۆستی سەرۆک وەزیران دەکشێتەوە و لاپید دەبێتە جێگرەوەی. لە ٢٩ی حوزەیران ڕایگەیاند کە لە ھەڵبژاردنی یاسادانانی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٢٢دا خۆی کاندید ناکاتەوە. لاپید لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ وەک سەرۆک وەزیران جێگەی گرتەوە، لەکاتێکدا بێنێت وەک جێگرەوەی سەرۆک وەزیران شوێنی لاپیدی گرتەوە. لە ٦ی تشرینی دووەمدا دەستلەکارکێشانەوەی خۆی وەک جێگرەوەی سەرۆک وەزیران ڕاگەیاند، کە لە ٨ی تشرینی دووەمەوە چووە بواری جێبەجێکردنەوە. بێنێت لە نیسانی ٢٠٢٥ پارتێکی سیاسی نوێی لەژێر ناوی کاتیی «بێنێت ٢٠٢٦» تۆمار کرد.<ref>https://www.timesofisrael.com/yamina-party-officially-splits-into-new-right-jewish-home-national-union/</ref><ref>https://www.timesofisrael.com/bennett-repeats-success-with-new-100-million-exit/</ref><ref>https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21569080-rival-right-winger-may-be-rattling-incumbent-prime-minister-newly-hatched</ref><ref>https://www.jpost.com/diplomacy-and-politics/final-election-count-right-bloc-61-center-left-59-seats/article-300802</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{کۆمنز}}
* {{وێبگەی فەرمی}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ئیسرائیل|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانستی سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئیسرائیل]]
[[پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]]
[[پۆل:بازرگانان لە نەرمەواڵەدا]]
[[پۆل:خەڵکی حەیفا]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی عیبری لە ئورشەلیم]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]]
rxn8o5hlr7hkk7lh9zrfc85jk4pw4t4
نەسراوا
0
182815
1684204
1649589
2026-10-09T04:37:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684204
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەسراوا
| ناوی_فەرمی = Nasirava - ناصرآباد - Nasrabad
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5166|frame-long=44.9|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 2117
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 217
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەسراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەسراوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سنجلک]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نوشانا ناوێ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قشڵاقا تەرزلیا]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زەنگلان، دەشت|زەنگلان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١٧) کەس و (٤١) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
53pf7auuvd3u8fsz7uwlguazzzlriyz
ناوچەکانی ئینگلتەرا
0
182942
1683908
1682409
2026-10-08T20:21:08Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683908
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Image label begin|image=BlankMap-EnglandRegions.png|width=370|float=left}}
{{Image label small|x=0.83|y=0.77945944|scale=370|text=ڕۆژھەڵات}}
{{Image label small|x=0.736|y=0.916|scale=370|text=لەندەن}}
{{Image label small|x=0.6297297|y=0.9891892|scale=370|text=باشووری ڕۆژھەڵات}}
{{Image label small|x=0.2891892|y=1.03|scale=370|text=باشووری ڕۆژئاوا}}
{{Image label small|x=0.6|y=0.6|scale=370|text=میدلەندی ڕۆژھەڵات}}
{{Image label small|x=0.4189189|y=0.7|scale=370|text=میدلەندی ڕۆژئاوا}}
{{Image label small|x=0.54|y=0.378378|scale=370|text=یورکشیر و ھامبر}}
{{Image label small|x=0.4683784|y=0.17837837|scale=370|text=باکووری ڕۆژھەڵات}}
{{Image label small|x=0.34864864|y=0.26756757|scale=370|text=باکووری ڕۆژئاوا}}
{{Image label end}}
'''ناوچەکانی ئینگلتەرا''' بەشێک لە پڕبایەخترین دابەشکردنەکانی وڵاتی [[ئینگلتەرا]]یە لە [[بریتانیای مەزن]]. وڵاتی ئینگلەند لەلایەن دەوڵەتی ئەو وڵاتە و لە ساڵی ١٩٩٨ بە ٩ ناحیە یان ناوچە دابەش کرا. ئەم دابەشکردنە بە مەبەستی ئاسانکردنی سەرژمێری ئەنجام درا. ھەر ناوچە ئیدارەیەکی ھەیە کە لەژێر چاودێریی دەوڵەتی ناوەندی لە بواری کشتوکاڵ، فێرکاری، پیشەسازی، فەرمانبەران و بوارەکانی دیکە کار دەکات.
{| class="wikitable sortable"
|-
! ناوی ناوچە !! ناوی ناوەند !! مشارە km2 !! ژمارەی دانیشتووان !! کەڵەکە
|-
||[[باکووری ڕۆژھەڵاتی ئینگلتەرا]]
||[[نیوکاسڵ]]
||٨٬٥٩٢
||٢٬٥٩٧٬٠٠٠
||٣٠٢٫٣
|-
||[[باکووری ڕۆژاوای ئینگلتەرا]]
|[[سەنت ھلنز، مرزیساید]]
|align="right"| ١٤٬١٦٥
|align="right"|٧٬٠٥٢٬٠٠٠
|align="right"|٤٩٧٫٨
|-
|[[میدلەندی ڕۆژاوا]]
|[[بێرمینگام]]
|align="right"| ١٣٬٠٠٤
|align="right"|٥٬٦٠٢٬٠٠٠
|align="right"|٤٣٠٫٨
|-
|[[میدلەندی ڕۆژھەڵات]]
|[[ملتون ماوبری]]
|align="right"|١٥٬٦٢٧
|align="right"|٤٬١٧٢٬١٧٩
|align="right"|٢٦٧
|-
|[[لەندەنی گەورە]]
|[[سیتی لەندەن]]
|align="right"|١٬٥٧٢
|align="right"|٨٬١٧٤٬٠٠٠
|align="right"|٥٬١٩٩٫٧
|-
|[[ڕۆژھەڵاتی ئینگلتەرا]]
|[[فلمپتون]]
|align="right"|١٩٬١٢٠
|align="right"|٥٬٨٤٧٬٠٠٠
|align="right"|٣٠٥٫٨
|-
|[[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئینگلتەرا]]
|[[گیلدفۆرد]]
|align="right"|١٩٬٠٩٦
|align="right"|٨٬٦٣٥٬٠٠٠
|align="right"|٤٥٢٫٢
|-
|[[باشووری ڕۆژاوای ئینگلتەرا]]
|[[بریستوڵ]]
|align="right"|٢٣٬٨٢٩
|align="right"|٥٬٢٨٩٬٠٠٠
|align="right"|٢٢٢
|-
|[[یورکشایر و ھامبر]]
|[[ویکفیلد]]
|align="right"|١٥٬٤٢٠
|align="right"|٥٬١٤٢٬٤٠٠
|align="right"|٣٣٣٫٥
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Regions of England}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
tnju5l1alox8qzbagy78233dbcbs8fq
نەزەراوا
0
183031
1684200
1649593
2026-10-09T04:36:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684200
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەزەراوا
| ناوی_فەرمی = Nezerava - نظرآباد افتخار - Nazarābād
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.4861|frame-long=45.2112|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تورکەمان|تورکەمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1278
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 151
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەزەراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تورکەمان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەزەراوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[لەشەنلی]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەنجەر قشڵاقی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئوچۆلەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٥١) کەس و (٣٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
ar39qqlchh3zkxqnx0z2tjv4v0co6dt
نەزەراوا قەڵا
0
183074
1684201
1649591
2026-10-09T04:36:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684201
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەزەراوا قەڵا
| ناوی_فەرمی = Nezerava Qele - نظرآباد قلعە - Nazarabad Qaleh
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.4936|frame-long=45.2037|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تورکەمان|تورکەمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1279
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 111
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەزەراوا قەڵا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تورکەمان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەزەراوا قەڵا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسارا قاپوچلو]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئوچۆلەر]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەبەت، تورکەمان|تەبەت]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەندایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١١) کەس و (٢٨) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
3so8ubojsemkqh8mj2yiwrvmlqpi7lt
نێیبن
0
183339
1683795
1649608
2026-10-08T19:37:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683795
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێیبن
| ناوی_فەرمی = Naybîn - نایبین - Naybin
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.4099|frame-long=45.2226|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تورکەمان|تورکەمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1284
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 422
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێیبن''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تورکەمان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نێیبن''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسارا تورکەمان]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دارباڕوو]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خدراوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٢٢) کەس و (١٠٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
ldgup5twcttf24k4gyfil0dyw6r2o2r
بیۆنگ یۆنگ-تای
0
184555
1683950
1681332
2026-10-08T20:39:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683950
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{Infobox officeholder|image=Byeon Yeong-tae.jpg|birth_date={{birth date|1892|12|15}}|module={{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=lavender
|hangul = {{linktext|변|영|태}}
|hanja = {{linktext|卞|榮|泰}}
|rr = بیۆن یۆنگ-تای
|mr = Pyŏn Yŏngt'ae}}|party=لیبرال|spouse=|death_place=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|death_date={{death date and age|1969|3|10|1892|12|15}}|birth_place=[[سینچۆن]], [[ھوانگھای]] Province, [[جۆسۆن]]|successor=(دوای ئەوەی پۆستەکە گەڕێنرایەوە لەدووەم کۆماریدا.) [[ھیۆ جیۆنگ]]|imagesize=|predecessor=[[بایک دو-جین]]|deputy=|term_end=٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٥٤|term_start=٢٨ی حوزەیرانی ١٩٥٤|order=پێنجەم [[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور]]|name='''پیون یۆنگ-تای''' <br>변영태|honorific-prefix=[[Excellency|پایە بەرز]]|footnotes=ھەروەھا وەک پیون یۆنگ-تای ئەخوێنرێتەوە}}'''بیۆنگ یۆنگ-تای''' (لەدایکبووی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٨٩٢ بۆ ١٠ ئازاری ١٩٦٩) سیاسەتوانێکی کۆریای باشوور بوو، پێنجەم سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور بوو.<ref>Yahu! Baekgwasajeon 야후! 백과사전 [Yahoo! Encyclopedia], s.v. "Byeon Yeong-tae" 변영태, {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://kr.dictionary.search.yahoo.com/search/dictionaryp?subtype=enc&pk=13858600&field=id&p=%EB%B0%B1%EB%91%90%EC%A7%84|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120709105645/http://kr.dictionary.search.yahoo.com/search/dictionaryp?subtype=enc&pk=13858600&field=id&p=%EB%B0%B1%EB%91%90%EC%A7%84|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120709105645/http://kr.dictionary.search.yahoo.com/search/dictionaryp?subtype=enc&pk=13858600&field=id&p=%EB%B0%B1%EB%91%90%EC%A7%84 |date= ٩ی تەممووزی ٢٠١٢ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}
{{s-start}}
{{succession box|before=[[بایک دو-جین]]|after=[[ھیۆ جیۆنگ]]<br>(دوای ئەوەی پۆستەکە گەڕێنرایەوە)|title=پێنجەم [[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور]]|years=١٩٥٤}}
{{s-end}}{{Prime Ministers of South Korea}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|4=ژیاننامە|5=یاسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Pyon Yong-tae}}
{{کۆریای باشوور-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٦٩]]
[[پۆل:وەزیرانی دەرەوەی کۆریای باشوور]]
mz1x3neg3eueycys9l7uf96m6q9zgag
نیکۆلاس بێرگاس
0
185564
1683669
1518842
2026-10-08T13:37:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، یاسا-کۆلکە)
1683669
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{Infobox scientist|birth_name=|alma_mater=|footnotes=|religion=|prizes=|influenced=|influences=|author_abbrev_zoo=|author_abbrev_bot=|known_for=Political activity during Revolution, [[Animal magnetism]]|doctoral_students=|doctoral_advisor=|work_institutions=|image=Nicolas Bergasse.jpg|field=|ethnicity=|nationality=فەرەنسی|citizenship=|residence=فەڕەنسا|death_place=پاریس|death_date={{d-da|28 May 1832|24 January 1750}}|birth_place=[[لیۆن]]|birth_date=٢٤ی کانوونی دووەمی ١٧٥٠|image_size=|signature=}}'''نیکۆلاس بێرگاس''' (لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٧٥٠ تا ٢٨ی ئایاری ١٨٣٢) پارێزەر، فەیلەسووف، سیاسەتوانێکی فەڕەنسی بوو لە سەردەمی شۆڕشی فەڕەنسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolas Bergasse (1750-1832)|ناونیشان=https://data.bnf.fr/fr/12203826/nicolas_bergasse/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=data.bnf.fr|زمان=fr}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Authority control}}
{{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|ژیاننامە|فەلسەفە|یاسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolas Bergasse}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
{{یاسا-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزەرانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:خەڵکی لیۆن]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٠]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٣٢]]
1kczp8xuppz47vkzffzhxutoodj53vb
نەخچوان تەپە
0
186851
1684103
1649598
2026-10-08T22:37:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684103
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەخچوان تەپە
| ناوی_فەرمی = نخجوانتپە - Nakhjavan Tappeh
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر = Nexcivan Tepe
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7118|frame-long=45.1033|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی نازی|نازی]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا ئەڤراز|نازیا ئەڤراز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1299
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = 105
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[زستان]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٤٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەخچوان تەپە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا ئەڤراز]]، [[ناوچەی نازی]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
'''نەخچوان تەپە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەلوان]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عیسالی زەمی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دانقرالی]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باغیستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتوان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٥) کەس و (٢٨) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئەرمەنییەکان]] پێکھاتووە.
* بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] دەدوێن.
== ئایین ==
ئایینی ئەم گوندە لە [[مەسیحی]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ورمێ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]]
t6iw4faf1nn1g553kfils8ues4o032w
تاوۆ ھۆنگجینگ
0
187049
1683897
1682456
2026-10-08T20:19:19Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683897
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{Infobox person|name=تاوۆ ھۆنگجینگ <br>陶弘景<br>{{small|{{small|{{nobold|[[#Names|''other names'']]}}}}}}|image=TaoHongJing.jpg|image_size=180px|caption=تاوۆ ھۆنگجینگ|birth_date=٣٠ی نیسانی ٤٥٦|birth_place=[[نانجینگ]]، [[جیانگسو]]|death_date={{Death date and age|536|4|19|456|4|30|df=y}}|death_place=[[نانجینگ]]، [[جیانگسو]]|occupation=نووسەر، خۆشنووس، کیمیاگەر، دەرمانناس، ئەستێرەناس، مۆسیقاژەن}}'''تاوۆ ھۆنگجینگ''' (٤٥٦ بۆ ٥٣٦) نووسەر، خۆشنووس، کیمیاگەر، دەرمانناس، مۆسیقاژەن، ئەستێرەناس بوو لە سەردەمی زنجیرە فەرمانرەواییەکانی باکوور و باشوور.
{{wikisourcelang|zh|author:陶弘景|Author: 陶弘景}}
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.goldenelixir.com/taoism/tao_hongjing.html Tao Hongjing (456–536)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210720142926/https://www.goldenelixir.com/taoism/tao_hongjing.html |date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١ }}, The Golden Elixir
* [http://en.daoinfo.org/wiki/Tao_Hongjing Tao Hongjing], FYSK Daoist Culture Centre
* [http://www.encyclopedia.com/environment/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tao-hongjing Tao Hongjing], [[:en:HighBeam_Research|HighBeam Research]]
{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|پزیشکی|زانست|ژیاننامە|مێژوو|کیمیا|مۆسیقا}}
{{پۆلی کۆمنز|Tao hongjing}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ٤٥٦]]
[[پۆل:مردووانی ٥٣٦]]
[[پۆل:کیمیازانە چینییەکان]]
[[پۆل:دەرمانناسە چینییەکان]]
[[پۆل:زانستخوازەکانی نانجینگ]]
[[پۆل:ھونەرمەندەکانی نانجینگ]]
[[پۆل:نووسەرەکانی نانجینگ]]
[[پۆل:ژەنەڕالەکانی باشووری چی]]
[[پۆل:ژەنەڕالەکانی جیانگسو]]
[[پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی پێنجەم]]
[[پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی شەشەم]]
[[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ٥ەم]]
[[پۆل:سەدەی پێنجەم لە چین]]
[[پۆل:ئەستێرەناسە چینییەکانی سەدەی ٦ەم]]
[[پۆل:مۆسقاژەنەکانی نانجینگ]]
[[پۆل:نووسەرانی زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی باکوور و باشوور]]
[[پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی لیو سۆنگ]]
[[پۆل:سەدەی شەشەم لە چین]]
[[پۆل:پزیشکانی جیانگسو]]
[[پۆل:نووسەرانی زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی لیانگ]]
[[پۆل:خۆشنووسانی زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی باکوور و باشوور]]
[[پۆل:وتارنووسانی زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی باکوور و باشوور]]
o4zexqr8lohh6df0nuhlu8dy19yeac5
نەمسا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
0
187612
1684235
1460480
2026-10-09T07:34:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە)
1684235
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''[[نەمسا]]''' یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]''' لە [[تۆکیۆ]] .٦٠ وەرزشوان (٣١ پیاو، ٢٩ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، بەدمینتۆن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Wraber erfüllt sich Olympia-Traum|ناونیشان=https://www.bvz.at/sport/sportmix/tokio-2021-wraber-erfuellt-sich-olympia-traum-neudoerfl-badminton-print-277042256|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.bvz.at|زمان=de}}</ref> کاراتێ، جۆدۆ، تێنسی سەرمێز، گۆڕەپان و مەیدان، گۆڵف،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Admin|سەردێڕ=Golf: Wiesberger skips the Olympic Games|ناونیشان=https://sportsbeezer.com/allsports/golf-wiesberger-skips-the-olympic-games/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=SportsBeezer|زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|url=https://sportsbeezer.com/allsports/golf-wiesberger-skips-the-olympic-games/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> جمناسیک، لەگەڵ چەندین یاری دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee - Olympic News|ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=International Olympic Committee|زمان=en}}</ref> ئەمە بیست و ھەشتەمین بەشداربووی نەمسا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٨٩٦. بە شێوەیەکی گشتی ئوسترالیا توانیویەتی ٣١٩ مەدالیای جۆراوجۆر بەدەست بھێنێت لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشتری لە ئۆڵمپیاد.
== یارییەبەشداربووەکان ==
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی نەمسا ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! width=180|وەرزش
! width=55|پیاو
! width=55|ژن
! width=55|گشتی
|-
| align=left|[[Artistic swimming at the 2020 Summer Olympics|Artistic swimming]] || — || ٢ || ٢
|-
| align=left|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || ٣ || ٣ || ٦
|-
| align=left|[[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] || ١ || ٠ || ١
|-
| align=left|[[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]] || ١ || ٤ || ٥
|-
| align=left|[[Cycling at the 2020 Summer Olympics|Cycling]] || ٦ || ٢ || ٨
|-
| align=left|[[Equestrian at the 2020 Summer Olympics|Equestrian]] || ٢ || ٣ || ٥
|-
| align=left|[[Golf at the 2020 Summer Olympics|Golf]] || ٢ || ١ || ٣
|-
| align=left|[[Gymnastics at the 2020 Summer Olympics|Gymnastics]] || ٠ || ١ || ١
|-
| align=left|[[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || ٢ || ٤ || ٦
|-
| align=left|[[Karate at the 2020 Summer Olympics|Karate]] || ٠ || ١ || ١
|-
| align=left|[[Modern pentathlon at the 2020 Summer Olympics|Modern pentathlon]] || ١ || ٠ || ١
|-
| align=left|[[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] || ٠ || ٣ || ٣
|-
| align=left|[[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]] || ٣ || ٣ || ٦
|-
| align=left|[[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || ١ || ١ || ٢
|-
| align=left|[[Skateboarding at the 2020 Summer Olympics|Skateboarding]] || ٠ || ١ || ١
|-
| align=left|[[Sport climbing at the 2020 Summer Olympics|Sport climbing]] || ١ || ١ || ٢
|-
| align=left|[[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || ٣ || ٢ || ٥
|-
| align=left|[[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]] || ٣ || ٣ || ٦
|-
| align=left|[[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] || ١ || ١ || ٢
|-
|-class="sortbottom"
! گشتی|| ٢٩ || ٣١ || ٦٠
|}
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|وەرزش}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Austria at the 2020 Summer Olympics}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
[[پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]]
baxok8xl9ehr7k5b1h31n34m1kscp6u
بروسلا
0
189238
1684020
1680121
2026-10-08T20:52:52Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684020
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ئز}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}}
}}
'''بروسلا''' ({{بە ئینگلیزی|Brucella}}) بەکتریایەکی گڕام نێگەتیڤە،<ref name=Sherris>{{بیرخستنەوەی کتێب| veditors = Ryan KJ, Ray CG | سەردێڕ = Sherris Medical Microbiology | ناونیشان = https://archive.org/details/sherrismedicalmi0000unse_q1i3 | edition = 4th | بڵاوکەرەوە = McGraw Hill | ساڵ = ٢٠٠٤| ژپنک = ٩٧٨-٠-٨٣٨٥-٨٥٢٩-٠}}</ref><ref name= Lopez-GoniICallaghanDO>{{بیرخستنەوەی کتێب| نووسەر= Lopez-Goni, I |editor= O'Callaghan, D | ساڵ=٢٠١٢| سەردێڕ=''Brucella'': Molecular Microbiology and Genomics | بڵاوکەرەوە=[[Caister Academic Press]] | ژپنک= ٩٧٨-١-٩٠٤٤٥٥-٩٣-٦}}</ref> شێوەکەی coccobacillia و non_ spore forming، واتە توانای دروستکردنی سپۆری نییە. ئەم بەکتریایە توانای جووڵانی نییە واتە non_ motile، و پێویستی بە ئۆکسجینە بۆ مانەوە لە ژیان و ھەندێک دووانە ئوکسیدی کاربۆن، سێ جۆری سەرەکی لەم بەکتریایەمان ھەیە کە دەبنە ھۆکاری نەخۆشی بۆ مرۆڤ.
# B.melitensis
# B.abortus
# B.suise
# B.canis ئەم جۆرە کەمتر لەوانی تر تووشی نەخۆشیمان دەکات، جۆرەکان جیاکراونەتەوە بەھۆی بەرھەمھێنانی urease و H2S بەکتریای ''بروسلا'' تووشی نەخۆشی Brucellosis (حەمەی ماڵتا) دەکات. ئەم بەکتریایە تووشی ئاژەڵەکانیش دەبێت، بە جۆرە جیاوازکانییەوە. ھەندێک لە جۆرەکانی ئەم بەکتریایە دەتووانرێت ببینرێت لە مانگا، و بزن و مەڕ، وشتر، ئەم بەکتریایە دەتووانرێت بگوازرێتەوە لە ئاژەڵەکانەوە بۆ مرۆڤ بەھۆی ئەو کارلێکەی کە مرۆڤ ھەیەتی لەگەڵ ئەم گیاندارانە، ھەروەھا ئەم بەکتریایە لە دایکەوە دەتووانرێت بگۆازرێتەوە بۆ کۆڕپەلەکەی لە ڕێگەی شیرپێدانی، و لە ڕێگای سێکسیش دەتووانرێت بگۆازرێتەوە.
== نیشانەکان ==
نیشانەکانی ئەو نەخۆشییەی کە بەکتریای ''بروسلا'' تووشمان دەکات بڕیتین لە:
* تا واتە بەرزبوونی پلەی گەرمی
* سەر ئێشە
* پشت و سک ئێشان
* بێ تاقەتی و لاوازبوون
* ئارەقکردنی زۆر لە شەوان
* ئارەزووی خواردن لە دەست دەدات و کێشی کەم دەبێت
== دەست نیشانکردنی بەکتریاکە ==
دەست نیشان کردنی ئەم بەکتریایە:
# چاندنی بەکتریایەکە لە ڕێگەی خوێن یان بوون ماروو bone marrow and blood culture.
# Serological test brucella agglutination test ئەمەیان زۆر باوە.
# PCR
# Latex agglutination Test
== چارەسەرکرن ==
بەگشتی دژە بەکتریا بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی ئەم بەکتریایە زۆرترین دژە بەکتریاکانیش ئەمانەن:
# Doxycycline
# Streptomycin
# Ciprofloxocin
# Rifampin
# Tetracyclin
# ceftriaxone
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Brucella|بروسلا}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
4cy2bvg9nrnl4j1iunlqprzzbg0c8bo
نەگەزی!
0
190883
1684312
1362992
2026-10-09T10:34:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە)
1684312
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = نەگەزی!
| image = Negezi!.jpg
| alt =
| caption =
| director = {{Plainlist|
* [[ئاراس کۆیی|ئاراس فاتح]]
* بەختیار فەتاح
}}
| screenplay = ئاراس فاتح
| starring = {{Plainlist|
* ئاراس فاتح
* ساز ئیبراھیم
* کارزان جەلال
* شۆڕش قادر کەریم
}}
| cinematography = {{Plainlist|
* سامان جەلال
* ڕێبین ئەحمەد
}}
| editing = ئاراس فاتح
| music =
| studio =
| distributor = [[کەناڵی کوردسات]]
| released = ٢٠٠٥
| runtime = ٢٤ خولەک
| language = کوردی
}}
'''''نەگەزی!''''' کورتە فیلمێکی ٢٠٠٥ی [[فیلمی کۆمێدی|کۆمێدی]]ی [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]ی مۆسیقاییی کوردییە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://facebook.com/story.php?story_fbid=366663535028091&id=100050533417633|سەردێڕ=«کارێک بۆ مێژوو خەپە گیان ساڵی 2005»|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> کە لەلایەن [[ئاراس کۆیی|ئاراس فاتح]] و بەختیار فەتاحەوە دەرھێندراوە و لە [[پاڵەوانی چیڕۆک|پاڵەوانییەتی]]ی ئاراس فاتحە.
فیلمەکە یەکێکە لە فیلمە ناسراوەکانی نێو کورد و بە بەناوبانگترین کاری ئاراس فاتح دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.org/nrt2/News.aspx?id=6992&MapID=4|سەردێڕ=ئاراسی "خەپە گیان" بە شمشێرەوە دەگەڕێتەوە|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210831223438/https://www.nrttv.org/nrt2/News.aspx?id=6992&MapID=4|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== کورتە ==
فیلمەکە باسی ئاراس دەکات، کوڕێک کە لە ئەورووپاوە ھاتووەتەوە بۆ کوردستان، کە شەیدای کچێک دەبێت و بەھۆیەوە چەند ڕووداوێک بەسەریدا ڕوودەدەن.
== کاست ==
<!-- کاستەکە بەپێی ناوەکانی کۆتاییی فیلمەکە نووسراوە. -->
=== سەرەکی ===
* [[ئاراس کۆیی|ئاراس فاتح]] بە ڕۆڵی ئاراس
* ساز ئیبراھیم بە ڕۆڵی خەپە گیان
* کارزان جەلال بە ڕۆڵی خڕە
* شۆڕش قادر کەریم بە ڕۆڵی حەمە
=== چایخانە ===
* عومەر قادر فەرەج
* کۆسار تۆفیق
* کەمال ڕەشید
* عەبدولڕەحمان ڕەحیم
* عوسمان ساڵح
* مام کەریم
* ئارام غەفوور
* حەمەسوور
=== بۆیاخچی ===
* بنار ئەبوبەکر نووری
* بڕوا عەبدولڕەحمان
=== شۆفێر ===
* ئاریان ئازاد
* سالار کەمال عەلی
* سالار عەبدوڵڵا
* ڕێباز شێخ محەممەد
* بەختیار محەممەد
=== نەخۆشخانە ===
* دیار جۆڵا
* دەڵاڵ خالب ئەمین
* یادگار محەممەد
=== دیلان ===
* سەروەر محیەدین
* ھاوکار ئەحمەد
* کوردی مەولود
* بەختیار عەزیز
* ئامانج محەممەد
* سارا کەمال
* پەیمان حەسەن
* ئەوین موستەفا
* ئالان جەمال
* ھەڵمەت حەمە سەید
=== ڕۆڵەکانی دیکە ===
* نەجمەدین ئەبوبەکر بە ڕۆڵی باوکی کچەکە
* یوھان عوسمان (گرجوگۆڵ) بە ڕۆڵی بووکەڵە
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|13075702}}
{{فیلمە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|مۆسیقا|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە کوردییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥]]
n8lfqrb8zqjnb1t1ml0onj5kfrsq8eo
نەبەزێنراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
0
191281
1683807
1519020
2026-10-08T19:39:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە)
1683807
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| name = Invincible
| image = Invincible_title_card.jpg
| caption = Title card as seen in the first episode
| genre = {{Plainlist|
* [[Superhero fiction|Superhero]]
* [[Action fiction|Action]]
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[دراما]]
* [[Science fiction]]
* [[Thriller (genre)|Thriller]]
}}
| creator = [[Robert Kirkman]]
| based_on = {{based on|''[[Invincible (comics)|Invincible]]''|Robert Kirkman|[[Cory Walker]]|[[Ryan Ottley]]}}
| director = <!-- only list if one for entire series -->
| voices = {{Plainlist|
* [[Steven Yeun]]
* [[Sandra Oh]]
* [[J. K. Simmons]]
}}
| composer = [[John Paesano]]
| country = United States
| language = English
| num_seasons = 1<!--Only increment as a new season has been released, per the documentation of the template!-->
| num_episodes = 8<!--Only increment as a new episode has been released, per the documentation of the template!-->
| list_episodes =
| executive_producer = {{Plainlist|
* Simon Racioppa
* Robert Kirkman
* David Alpert
* [[Catherine Winder]]
* [[Seth Rogen]]
* [[Evan Goldberg]]
}}
| producer = Maude Lewis
| editor =
| runtime = 42–49 minutes<ref name="Invincible S1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Invincible Season 1 |ناونیشان=https://www.amazon.com/Invincible-Season-1-Official-Trailer/dp/B08WJP55PR/|بڵاوکەرەوە=Amazon.com |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١}}</ref>
| company = {{Plainlist|
* [[Skybound Entertainment]]
* Skybound North
}}
| distributor = [[Amazon Studios]]
| network = [[Amazon Prime Video]]
| first_aired = {{Start date|2021|3|25}}
| last_aired = {{End date|present}}
| website = https://www.amazon.com/dp/B08WJMRHYZ
}}
'''''نەبەزێنراو''''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[سووپەرهیرۆ لە ئەنیمەیشن|سووپەرهیرۆی]] [[ئەنیمەیشن بۆ پێگەیشتووان|ئەنیمەیشنی پێگەیشتووانی]] ئەمریکییە، لەسەر زنجیرەیەکی [[ئیمەیج کۆمیکس]]ی [[نەبەزێنراو (کۆمیکس)|بەهەمان ناوەوە]] لەلایەن [[ڕۆبێرت کیرکمان]]، و [[کۆری واکەر]] و [[رایان ئۆتلی]] دروستکراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Kirkman's Invincible TV Show Includes Several Walking Dead Actors|ناونیشان=https://www.gamespot.com/articles/robert-kirkmans-invincible-tv-show-includes-severa/1100-6480169/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=GameSpot|زمان=en-US}}</ref> کە لەسەر [[ئەمازۆن ڤیدیۆ]] لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢١ پەخشکرا و ستایشی ڕەخنەگران بۆ ئەنینەیشنەژەی، و ڕیزبەندی ئەکشنەکەی، و ڕۆڵگێڕانەکەی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Kirkman's Animated Series 'Invincible' Gets Premiere Date On Amazon|ناونیشان=https://deadline.com/2021/01/robert-kirkmans-animated-series-invincible-premiere-date-amazon-clip-watch-1234678592/|دوایین=Petski|یەکەم=Denise|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> ئەستێرەکانی زنجیرەکە [[ستیڤن یون]] و [[ساندرا ئۆه]] و [[جەی کەی سیمۆنز]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Romano|یەکەم=Evan|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Invincible’ Might Actually Have the Greatest Voice Cast Ever|ناونیشان=https://www.menshealth.com/entertainment/g36202569/invincible-amazon-prime-voice-cast-characters/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=[[Men's Health]]|زمان=en-US}}</ref> ڕووداوەکانی زنجیرەکە بە دەوری [[نەبەزێنراو (کەسایەتی)|ماڕک گرەیسۆنی]] ١٧ ساڵان و گۆڕانەکەی بۆ [[سووپەرهیرۆ]] لەژێر ڕێنمایی باوکی [[ئۆمینی مان]]، بەهێزترین بوونەوەری هەسارەکە، دەسوڕێتەوە. لە نیسانی ٢٠٢١دا، [[ئەمازۆن (کۆمپانیا)|ئەمازۆن]] زنجیرەکەی بۆ وەرزی دووەم و سێیەم نوێکردەوە.<ref name="S2&S3Renewal"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|6741278}}
{{پۆلی کۆمنز|Invincible (TV series)}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠٢٠|کەنەدا}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی ئەمازۆن ڤیدیۆ]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١]]
[[پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]]
[[پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تایبەت بە ستۆدیۆکانی ئەمازۆن]]
ttxn3rxzg8mswq7z3ifo0z1g4eooem2
1684049
1683807
2026-10-08T21:15:01Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684049
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| name = Invincible
| image = Invincible_title_card.jpg
| caption = Title card as seen in the first episode
| genre = {{Plainlist|
* [[Superhero fiction|Superhero]]
* [[Action fiction|Action]]
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[دراما]]
* [[Science fiction]]
* [[Thriller (genre)|Thriller]]
}}
| creator = [[Robert Kirkman]]
| based_on = {{based on|''[[Invincible (comics)|Invincible]]''|Robert Kirkman|[[Cory Walker]]|[[Ryan Ottley]]}}
| director = <!-- only list if one for entire series -->
| voices = {{Plainlist|
* [[Steven Yeun]]
* [[Sandra Oh]]
* [[J. K. Simmons]]
}}
| composer = [[John Paesano]]
| country = United States
| language = English
| num_seasons = 1<!--Only increment as a new season has been released, per the documentation of the template!-->
| num_episodes = 8<!--Only increment as a new episode has been released, per the documentation of the template!-->
| list_episodes =
| executive_producer = {{Plainlist|
* Simon Racioppa
* Robert Kirkman
* David Alpert
* [[Catherine Winder]]
* [[Seth Rogen]]
* [[Evan Goldberg]]
}}
| producer = Maude Lewis
| editor =
| runtime = 42–49 minutes<ref name="Invincible S1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Invincible Season 1 |ناونیشان=https://www.amazon.com/Invincible-Season-1-Official-Trailer/dp/B08WJP55PR/|بڵاوکەرەوە=Amazon.com |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١}}</ref>
| company = {{Plainlist|
* [[Skybound Entertainment]]
* Skybound North
}}
| distributor = [[Amazon Studios]]
| network = [[Amazon Prime Video]]
| first_aired = {{Start date|2021|3|25}}
| last_aired = {{End date|present}}
| website = https://www.amazon.com/dp/B08WJMRHYZ
}}
'''''نەبەزێنراو''''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[سووپەرهیرۆ لە ئەنیمەیشن|سووپەرهیرۆی]] [[ئەنیمەیشن بۆ پێگەیشتووان|ئەنیمەیشنی پێگەیشتووانی]] ئەمریکییە، لەسەر زنجیرەیەکی [[ئیمەیج کۆمیکس]]ی [[نەبەزێنراو (کۆمیکس)|بەهەمان ناوەوە]] لەلایەن [[ڕۆبێرت کیرکمان]]، و [[کۆری واکەر]] و [[رایان ئۆتلی]] دروستکراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Kirkman's Invincible TV Show Includes Several Walking Dead Actors|ناونیشان=https://www.gamespot.com/articles/robert-kirkmans-invincible-tv-show-includes-severa/1100-6480169/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=GameSpot|زمان=en-US}}</ref> کە لەسەر [[ئەمازۆن ڤیدیۆ]] لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢١ پەخشکرا و ستایشی ڕەخنەگران بۆ ئەنینەیشنەژەی، و ڕیزبەندی ئەکشنەکەی، و ڕۆڵگێڕانەکەی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Kirkman's Animated Series 'Invincible' Gets Premiere Date On Amazon|ناونیشان=https://deadline.com/2021/01/robert-kirkmans-animated-series-invincible-premiere-date-amazon-clip-watch-1234678592/|دوایین=Petski|یەکەم=Denise|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> ئەستێرەکانی زنجیرەکە [[ستیڤن یون]] و [[ساندرا ئۆه]] و [[جەی کەی سیمۆنز]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Romano|یەکەم=Evan|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Invincible’ Might Actually Have the Greatest Voice Cast Ever|ناونیشان=https://www.menshealth.com/entertainment/g36202569/invincible-amazon-prime-voice-cast-characters/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=[[Men's Health]]|زمان=en-US}}</ref> ڕووداوەکانی زنجیرەکە بە دەوری [[نەبەزێنراو (کەسایەتی)|ماڕک گرەیسۆنی]] ١٧ ساڵان و گۆڕانەکەی بۆ [[سووپەرهیرۆ]] لەژێر ڕێنمایی باوکی [[ئۆمینی مان]]، بەهێزترین بوونەوەری هەسارەکە، دەسوڕێتەوە. لە نیسانی ٢٠٢١دا، [[ئەمازۆن (کۆمپانیا)|ئەمازۆن]] زنجیرەکەی بۆ وەرزی دووەم و سێیەم نوێکردەوە.<ref name="S2&S3Renewal"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|6741278}}
{{پۆلی کۆمنز|Invincible (TV series)}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠٢٠|کەنەدا}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی ئەمازۆن ڤیدیۆ]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١]]
[[پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]]
[[پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تایبەت بە ستۆدیۆکانی ئەمازۆن]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی پێگەیشتن]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]]
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای ئیمەیج کۆمیکس]]
5vam3sqbw629ajm3nfxqwjvy9ktydqg
بێبەش (شاعیر)
0
192072
1683948
1681337
2026-10-08T20:38:42Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683948
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''مەسعوود کوڕی مەلا عەبدوڵڵای شەنەغەیی''' (١٩٣٢ [[ھەولێر]]، [[عێراق]] ‒ ١١ ئایاری ١٩٩٨ [[ھەولێر]])، مەلا و شاعیرێکی کورد بوو. لەو کاتەی خۆی بە شاعیر ناسیوە نازناوی «بێبەش»ی بۆ خۆی ھەڵبژاردووە، لە ھەندێ شیعریدا بەکاری ھێناوە.
== ژیان ==
باوکی بێبەش مەلای مزگەوتی ناو بازاڕی ھەولێر بوو (لە ھەولێر مزگەفتی ناوەندی باژێڕی پێ دەڵێن). سەرەتای خوێندن و ھەموو قۆناغەکانی زانستی ئیسلامی و زمانی عەرەبی لای باوکی بووە.
بێبەش دەنگی خۆش بووە، بایەخی زۆری بە تەجویدی قورئان داوە. شارەزایی لەو زانستەدا پەیدا کردووە لە ڕووی تیۆری و پراکتیکەوە. لە ساڵی ١٩٥٦ ھەندێ لە ھونەری [[تەجوید]]ی قورئانی گۆڕیوەتە سەر زمانی کوردی و بە کتێب بڵاوی کردووەتەوە. بەشێک لە خوێندنەکانی بە دەنگی خۆی تۆمار کراون.
گوزەران و بەڕێوەچوونی ژیانی لە ڕووی داراییەوە لەسەر مەلایەتی بووە. لە مزگەوتێکی بچووکی گەڕەکی خۆیان مەلایەتی کردووە، بەڵام بەگشتی بە پێچەوانەی مەلایان لە کۆمەڵگەی کوردەواریدا ئەوەندە لێیانەوە نزیک نەبووە، زیاتر پەیوەندی لەگەڵ ڕۆشنبیر و شاعیر و نووسەر و مووچەخۆران بووە. جوببە و عەمامەی لەبەر نەکردووە، لە پێشاندا شەرواڵ و مرادخانی و لە پاشاندا ڕانک و چۆغەی لەبەر کردووە.
بێبەش کەسێکی قسە خۆش و ڕۆح سووک بوو، نوکتە لە دەمی نەدەکەوت، لە ھیچ پرس و ھەڵوێستێکدا دانەدەما، ھەولێری زۆر خۆشدەویست، بە درێژایی ژیانی لێی دوور نەکەوتەوە. تا لە ڕۆژی ٢٥ی ئایاری ١٩٩٨ لە ھەولێر کۆچی دوایی کرد.
== سەرچاوەکان ==
* مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕەکانی ٦٢٧ تا ٦٣٧، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦.
{{شیعری نوێی کوردی}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|وێژەی کوردی}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی ھەولێر]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٩٨]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:شاعیرانی کورد]]
gqruoz74qchzjypa1rzk8xclkjh085e
نەجاشی (نازناو)
0
193464
1684080
1460056
2026-10-08T22:33:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1684080
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}'''نەجاشی''' وشەیەکی حەبەشییە بە واتای پاشا و دەسەڵاتدار دێت، ئەو نازناوە بۆ ئەوانە بەکارھاتووە کە دەسەڵاتداری شانشینی ئەکسیوم بوون لە [[ئەسیوبیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Team|یەکەم=Almaany|سەردێڕ=تعریف و شرح و معنی نجاشی بالعربی فی معاجم اللغة العربیة معجم المعانی الجامع، المعجم الوسیط، اللغة العربیة المعاصر، الرائد، لسان العرب، القاموس المحیط - معجم عربی عربی صفحة 1|ناونیشان=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/نجاشی/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.almaany.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Definition of NEGUS |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/negus |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.merriam-webster.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Milkias|یەکەم=Paulos|ناونیشان=https://books.google.co.uk/books?id=YbtcTwtUWrwC&q=Haile+Selassie,+western+education,+and+political&redir_esc=y#v=snippet&q=Haile%20Selassie,%20western%20education,%20and%20political&f=false|سەردێڕ=Haile Selassie, Western Education, and Political Revolution in Ethiopia|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Cambria Press|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢١٩٦-٩١٤-٣|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|پاشایەتی}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:دەسەڵاتدارانی ئەسیوبیا]]
[[پۆل:نازناوی خانەدانەکان]]
[[پۆل:سەرۆکی دەوڵەتەکان]]
h78vtaxr9z2o3d8f5rhmow5v5afj969
نێعمەت عەلی سایە
0
194266
1683730
1436659
2026-10-08T16:39:22Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683730
wikitext
text/x-wiki
{{کەسایەتی
| ناو = نێعمەت عەلی سایە
| وێنە =
| قەبارەی وێنە = 250px
| سەردێری وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٤٧
| ڕێکەوتی مردن = ٢٠١٣
| شوێنی مردن =
| ھۆکاری مردن =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی لەدایکبوون = [[مەندەلی]]، [[پارێزگای دیالە|دیالە]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ناوەکانی تر =
| نەژاد =
| شارومەندێتی =
| ڕادەی خوێندەواری =
| دایەن =
| پیشە = [[نووسەر]]، [[لێکۆڵەر]] و [[فەرھەنگ|فەرھەنگنووس]]
| ساڵانی چالاکی =
| خاوەنکار =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| باڵا =
| کێش =
| ناسراو بەھۆی =
| سەرناو =
| وادە =
| پێشوو =
| جێگر =
| حیزب =
| بەرانبەرەکان =
| ئایین =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| باوک =
| خزمەکان =
| پەیوەندییەکان =
| خەڵاتەکان =
|واژوو =
| ماڵپەڕ =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێعمەت عەلی سایە''' (١٩٤٧ لە [[مەندەلی]] - ٢٠١٣) نووسەر، [[فەرھەنگنووس]] و لێکۆڵینەری کوردە کە بەھۆی نووسینی فەرھەنگی کوردی-عەرەبیی [[گەوھەری گەرمەسێر]] ناسراو و بەناوبانگە.<ref name="ئەحواری موتەمەدن ١">[https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=783445 ئەحواری موتەمەدن: ''گەرمەسێر: وشەکانێک بۆ سوپاس...'' (بە عەرەبی)، نووسینی ئەحمەد ئەحمەد مەندەلاوی، نووسراو لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref>
== ژیان ==
نێعمەت عەلی سایە لە ساڵی ١٩٤٧ لە شاری [[مەندەلی]] لە دایک بوو. پۆلی سەرەتایی ھەتا ناوەندیی لە مەندەلی تێپەڕاند و لە ساڵی ١٩٦٨ لە کۆلێژی وێژە لە بواری زمانی ئینگلیزی دەستی بە خوێندن کردن.<ref name="از این ولایت ١">[http://welatem.blogfa.com/post/827/ از این ولایت: ''نووسەری یەکەمین فەرھەنگۆکی کوردیی کەڵھوڕی کۆچی دوایی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣؛] سەردان لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.</ref>
یەکەمین بەرھەمی نێعمەت عەلی سایە چیرۆکێک بە [[زمانی عەرەبی]] بوو. بەڵام بەدوای ماوەیەک دەستی بە نووسین بە [[زمانی کوردی]] کرد و ھەوڵی دا کە بە کوردیی باشووری (فەیلی/کەڵھوڕی) بنووسێت.<ref name="از این ولایت ١">[http://welatem.blogfa.com/post/827/ از این ولایت: ''نووسەری یەکەمین فەرھەنگۆکی کوردیی کەڵھوڕی کۆچی دوایی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣؛] سەردان لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.</ref>
نێعمەت عەلی سایە دەستی بە خوێندن و لێکۆڵێنەوە لە بابەت کوردیی باشووری کرد و توانیو یەکێک لە گەورەترین فەرھەنگۆکەکانی ئەم شێوەزارە کوردییە لەژێر ناوی فەرھەنگی گەوھەری گەرمەسێر بەدی بھێنێت کە لە ساڵی ١٩٨٨ لە بەغدا چاپ و بڵاو کرا.<ref name="ئەحواری موتەمەدن ١">[https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=783445 ئەحواری موتەمەدن: ''گەرمەسێر: وشەکانێک بۆ سوپاس...'' (بە عەرەبی)، نووسینی ئەحمەد ئەحمەد مەندەلاوی، نووسراو لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> ھەروەھا بۆ شێوەزاری کوردیی باشووری ڕێزمانێک نووسی کە لە ساڵی ٢٠٠٤ لە چاپ درا.
== بەرھەمەکان ==
* سایە، نێعمەت عەلی. ''[[گەوھەری گەرمەسێر]]، کوردی-عەرەبی بە زاری کەلھوڕی''، سێ بەرگ، بەغداد ١٩٨٨.
* سایە، نێعمەت عەلی. ٢٠٠٤. ''ڕێزمانی کوردی: زاری کەڵھوڕی''، سلێمانی: وەزارەتی ڕۆشنبیری، بەڕێوەبەرێتیی گشتیی چاپ و بڵاوکردنەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{زمانی کوردی}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٣]]
[[پۆل:فەرھەنگنووسانی خەڵکی عێراق]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:فەرھەنگنووسانی کورد]]
kb5l13epfgkjdbfgtwl6bwvgk4akijs
برایانی سەبری
0
194469
1684023
1680118
2026-10-08T20:53:22Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684023
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''برایانی سەبری''' یان '''نەوەکانی سابیر''' یاخود '''برایانی سابیری''' دەستەیەکی مۆسیقایی پاکستانی بوون کە دەنگبێژی مۆسیقای سۆفی قەواڵی بوون و لە نزیکەوە پەیوەندیان بە جیهانی پەنهانیەوە هەبوو. بە یەکێک لەگەورەترین دەنگبێژانی قەواڵی دادەنرێن لەهەموو سەردەمەکاندا. برا سەبریەکان لەلایەن غوڵام فەرید سەبری و مەقبوول ئەحمەد سەبری برایەوە بەڕێوەدەبرێن زۆر جار بە شای شایانی قەواڵی (پاشای پاشاکانی قەواڵی) ناودەبرێن و بە باڵوێزی هەستبزوێنانی پاکستانیش دەناسرێن. ئەو دەستەیە سەرەتا لە تەمەنی ١١ ساڵیدا لەلایەن مەقبوولەوە دامەزرابوو کە دواتر بە پارتی باچا قەواڵ ناسێنرا. برا گەورەکەیان غوڵام پاش سووربوونی باوکیان چووە پاڵ دەستەکە و ئەو بوو بە سەرۆکی دەستەکە دواتر بە برایانی سەبری ناسێنران. یەکەمین تیپی دەنگبێژی سۆفی گەری بوون کە هونەری قەواڵییان بردە ئەمریکا و وڵاتانی دیکەی ڕۆژئاوا، هەروەها یەکەم تیپی هونەری سۆفیگەری ئاسیایی بوون کە لە هۆڵی کارنگی نیویۆرک لە ساڵی ١٩٧٥ نمایشیان کرد برایانی سەبری لە ئاستی جیهانیدا کۆمەڵێک نمایشی ڕۆحیان بە قەواڵی داوە.
== ئەندامە دێرینەکان ==
*غوڵام فەرید سەبری (١٩٣٠ لە کالیانا لە ڕۆژهەڵاتی پەنجەب - 5ی نیسانی 1994 لە کەراچی؛ دەنگی پێشەنگ، هارمۆنیۆم)
*مەقبوول ئەحمەد سەبری (12ی تشرینی یەکەمی 1945 لە کالیانا – 21ی ئەیلولی 2011 لە ئەفریقای باشوور؛ دامەزرێنەر و سەرۆکی گرووپەکە تا مردنی لە ساڵی 2011 دەنگی سەرەکی،(هارمۆنیۆم)
*کەمال ئەحمەد خان سەبری (1935-2001؛ دەنگبێژی، سوارماندال، فلێکساتۆن)
*محمود غەزنەوی سەبری (7ی نیسانی 1949 لە کاراچی - 21ی حوزەیرانی 2021 لە کەراچی؛ دەنگبێژ، دەهۆڵی بۆنگۆ، تامبۆرین؛ دووەم گۆرانیبێژی سەرەکی/ هارمۆنیۆم دوای کۆچی غوڵام فەرید سەبری لە ساڵی 1994؛ سەرۆکی تیپەکە بوو لە دوای مردنی مەقبوڵ ئەحمەد سەبری لە ساڵی 2011
*عومەر دەراز (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*عەبدولعەزیز (چەپڵەدان/کۆرس)
*مەسیحەدین (کۆرس، تانپورە)
*عەبدولکەریم (دۆڵەکە)
*محەمەد ئەنوەر (نال، تەبلە)
*ئەمجەدا فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/ کۆرس، تا مردنی باوکی)، پشتگیریکردنی دەنگبێژ تا ساڵی 1996، پێشەنگی دەنگی، هارمۆنیۆم لە باندە جیاکانی خۆیدا (تیرۆرکراو لە 22ی حوزەیرانی 2016)
*فەزاڵ ئیسلام سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*عەزمەتی فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*سەروات فەرید سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*ناڤید کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*زبەیر کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*شومەیل مەقبوول سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*جاوید کەمال سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*غوڵام جیلانی (چەپڵەدان/کۆرس)
*عەبدولغەنی (دۆڵەکە)
*زەفەر ئیسلام سەبری (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*محەمەد ئەکرەم وەرسی (چەپڵەلێدان/کۆرس)
*نەدیم سیدیکوی (چەپڵە لێدان/کۆرس)
*محەمەد عەتیق سەبری (چەپڵەلێدان/کۆرس)
==پێشینە==
براکانی سەبری لە باوکیانەوە فێری [[مۆسیقا]] بوون، عینایەتی حوسێن سەبری و کوڕەکانی لە قەوالی و مۆسیقای کلاسیکی هیندیەوە ڕاهێنانیان کردووە. غوڵام فەرید سەبری و کەمال ئەحمەد سەبری و مەقبوول ئەحمەد سەبری زیاتر زانیاری خۆیان لە مۆسیقادا لە ژێر سایەی مامۆستا فاتحدین خان و مامۆستا ڕەمەزان خان و مامۆستا لەتیف حوسێن خان بەبریلی شەریف پەرەپێداوە. هەروەها زانیاری خۆیان لە بواری نووسینی قەوالی و هۆنراوەکانیان زیاتر کرد لە سایەی حەیرات عەلی شا وارسی کە مامۆستای ڕۆحیەکانیان بوو.
یەکەم نمایشی گشتی غوڵام لە فیستیڤاڵی ساڵانەی ئورس(١٩٤٦) لە بەردەم شا لە کالیانا (ئێستا لە هەریانای هیندستان) ئەنجامداوە. بەشداری لەهاندانی لایەنگرانی پارتی قەوالی مەسعود کاڵان خان لەهندستان کردبوو دوای ئەوەی خێزانەکەیان لە کالیانا بەرەو کاراچی پاکستان گواستەوە ئەمیش دوای ئەوەی شارەکەیان کەوتە پارچەی هیندستان لە ساڵی ١٩٤٧. لە پاکستان بازرگانێکی دەوڵەمەند نزیکی کردەوە و لە دانیشتنی شەواندا هاوبەشیی پێ کرد، بەڵام وەڵامی غلام فەرید ئەوە بوو کە ئەو تەنها دەیویست قەوالی بڵێت و ئەو پێشنیارەی ڕەتکردەوە کە گۆرانی و شێوازی تر بچرێت.
مەقبوول لە تەمەنی گەنجییەوە بەهرەی مۆسیقیشی نیشاندا، کە لەلایەن مامۆستای خوێندنگاکەیەوە فێری ببو کە دواتر داوای لە باوکی مەقبوول کرد زیاتر هانی بدات و لە بواری مۆسیقادا ڕێنوێنی بکات. ساڵی ١٩٥٥ کاتێک مەقبوول تەمەنی یازدە ساڵان دەبوو، براژنەکەی لە شانۆیەکی شاری کەراچی کاری گۆرانی بۆ وەرگرت و تێیدا یەکەم نمایشی گشتی خۆی پێشکەش کرد دواتر بە هاوکاری باوکی لە تەمەنی یازدە ساڵیدا گروپێکی قەواڵی پێکهێنا و ناوی و یەکەم نمایشی گشتی گروپەکە لە ساڵی ١٩٥٦ لە مەراسیمێکی ئورسدا بوو کە لە ماڵی جەمیل ئامروحی بەڕێوەچوو و بە ئامادەبوونی چەندین قەوال خوێن و دەنگبێژی تر.
پاش ماوەیەکی کەم و دوای سووربوونی باوکیان، غوڵام چووە پاڵی و بووە سەرۆکی تیپەکە، کە سەرەتا بە غوڵام فەرید سەبری قەوال دەناسرا دواتر ناوی دەستەکە گۆڕدرا بۆ غلام فەرید سەبری – مەقبوول ئەحمەد سەبری قەوال دەستەکە لە ماوەی گەشتەکانیان بۆ ئەمریکا لە ساڵی ١٩٧٥دا( بەیت گۆردن) پێشنیاری بۆ کردن کە ناوی باندەکە زۆر درێژە، بۆیە گۆڕییان بۆ براکانی سەبری.
==بەرهەمەکانیان==
===کارە لەپێشینەکانیان===
برایانی سەبری سەرەتا بە نمایشکردن لە مەزارگە سۆفییەکان و کۆبوونەوەی تایبەت دەستیان بە پیشەی خۆیان کرد، یەکەم تۆمارکردنیان لە ساڵی ١٩٥٨ بە فەرمی لە ژێر ناونیشانی ئێم ئای پاکستان بڵاو کرایەوە، ئوردوو قەوەلی بوو بە ناونیشانی "مێرا کۆی نەهی هەی تیرا سیوە".
===١٩٧٠===
دەیەی ١٩٧٠ سەردەمی زێرین و سەرهەڵدانی برا سەبریەکان بوو. ئەوان تاکە رۆپی قەواڵین بە پلەی "پۆلی یەکەم" لە کۆمپانیای تەلەفزیۆنی پاکستان.
ساڵی ١٩٧٠ حکومەتی پاکستان ناردیان بۆ نیپال وەک نوێنەر بۆ هاوسەرگیرییەکی شاهانە
لە ماوەی حەفتاکاندا برایان سەبری گەورەترین نمایشیان لە قەوالی پێشکەش کرد کە بریتی بوون لە "بەهر دۆ ژۆلی میری یا محەمەد"، "تاجدارێ حەرام"، "ئەی شەرابی چۆرد دی پینا"، "خواجە کی دیڤانی"، و "سەر ئی لا ماکان سێتڵەب هوی"
چەند قەوالخوێنێک کە لەلایەن ئەوانەوە قەوالیان دەخوێند دەوت تەنانەت لەفیلمەکانیشدا ئامادەبوون که در سال ۱۹۷۰ در [[فیلم]] چاند سورج، "Aaye Hai Tere Dar Pe Toh Kuch Le Ke Jaen Ge" در سال ۱۹۷۲ فیلم ایلم، "بهار دو ژولی مری یا محمد" در سال ۱۹۷۵ در فیلم بینال بدل برسات، "بابا فەرید سەرکار" لە فیلمی 1974ی سەستا خوون مێهنگا پانی،[7] "تیری نەزرکرم کا سەحرا میل" لە فیلمی ساچایی ساڵی 1976، "مامور هورها های" در سال ۱۹۷۷ فیلمی به نام دایار پیگهمبران و "خورشید ریسالات" در فیلم سلطان هند در سال ۱۹۷۹.
ساڵی 1972 کۆنسێرتێکی خێرخوازیان بۆ دروستکردنی قوتابخانەی منداڵانی پاکستان لە ئەبوزەبی ئەنجامدا هەر لەو ساڵەدا بە هاوکاری ئاژانسەکانی ئەستێرەی ڕۆژهەڵات، برایانی سەبری لە شارەکانی جۆراوجۆری [[ئینگلتەرا]] وەک لەندەن، برادفۆرد، بێرمینگهام و مانچستەر نمایشیان کرد کە زۆر بەناوبانگ بوو داهاتی ئەم پرۆگرامانە بەخشرایە سندوقی یارمەتی بومەلەرزە پاکستان
براکانی سەبری یەکەم هونەرمەندی قەواڵی بوون کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئەوروپا و وڵاتانی دیکەی ڕۆژئاوا نمایشیان کرد ئەوان یەکەم نیشاندەری قەواڵی بوون بۆ ڕۆژئاوا کاتێک لە هۆڵی کارنگی نیویۆرک لە ساڵی 1975 نمایشیان کرد، لەلایەن بێیت گۆردن لە کۆمەڵگای ئاسیا بەرزکرایەوە و سپۆنسەریان کرد براکانی سەبری لە ئەمەریکا و کەنەدا لەژێر چاودێری بەرنامەی هونەری نمایشی کۆمەڵەی ئاسیا لە ساڵی 1975 نمایشیان کرد و بەرنامەیەکی قەوەلییان لە سەنتەری تەلەڤیزیۆنی کۆلێژی بروکلین تۆمار کرد.
لە ساڵی 1975، برایانی سەبری لە کۆنسێرتی ڕاستەوخۆ لە ئەفریقای باشوور گەشتیان کرد و نمایشیان کرد. چێڤرلێت بە ئیلهامی کۆنسێرتە زیندووەکانیان لە ئەفریقای باشوور ئۆتۆمبێلێکی ئۆتۆماتیکی بەخشی بە برایانی سەبری، کە بەخشیویانە بۆ گەشەکردنی منداڵانی هەژار هەروەها داهاتی کۆنسێرتە زیندووەکانیان بەخشی لەو گەشتەدا بەرەو حەسانەوەی قڕی لە ئەفریقای باشوور
براکانی سەبری لە هۆڵی ڕۆیاڵ ئەلبێرت لە 20ی حوزەیرانی 1976 لە فیستیڤاڵی جیهانی ئیسلام نمایشیان کرد. [8] لە مانگی نیسانی 1978 ئەلبومی قەواڵی لە ئەمریکا تۆمار کرا، لە کاتێکدا برایانی سەبری لە گەشتدا بوون پێداچوونەوەی نیویۆرک تایمز ئەلبومەکەی بە "هاوتای سەماکردنی دەروێشەکان" و "مۆسیقای هەست" وەسف کرد. لە ساڵی 1977 براکانی سەبری گەشتی هندستان کرد کۆنسێرتەکانیان لە لایەن چەندین کەسایەتی بەناوبانگی بۆلیوود ئامادە بوون لەو گەشتەدا ئەفتاب ئی ڕیسالات مەدینە می هەی تۆمار کرد کە لە فیلمی بالیوودی ساڵی 1979 سوڵتان هیندی خواجە گاریب نەواز نمایشکرا ڤیدیۆی مۆسیقای ئافتاب ئی ڕیسالات تەنانەت دەرکەوتنێکی لە لایەن برایانی سەبریەوە هەبوو و لێدانێکی بلاکبۆستەر بوو. [10]
لە ساڵی 1977 ئەلبومەکەی پاکستانیان تۆمار کرد: مۆسیقای قەوال بۆ کۆمەڵەی مۆسیقای نەریتی یۆنسکۆ کە دواتر لە ساڵی 1990 لە لایەن ئاوڤیدیسەوە بە شێوەی سی دی بڵاو کرایەوە
لە ساڵی 1979 کۆنسێرتێکی خێرخوازییان بۆ دروستکردنی قوتابخانەی هونەری کەراچی ئەنجامدا کە دواتر لە ئەلبومی کۆنسێرتی برایانی سەبری لە هۆڵی ئەستۆریۆمی عەلی بەهای بڵاو کرایەوە
===١٩٨٠===
لە مانگی حوزەیرانی 1981، برایان سەبری لە پەیمانگای شاهانەی ستێرکی لە ئەمستردام نمایشیان کرد کە لە ئەلبومی تاسلیم بڵاو کرایەوە. [11]
ساڵی 1982 لەفیلمی سەحارەی لەگەڵ قەواڵی بەناوبانگیان " تاجدارحەرام" دەرکەوتن. هەمان ساڵ لەهۆتێلی میدوەی بۆ دروستکردنی نەخۆشخانەی ئەلشیفا لەنزیک فڕۆکەخانەی کەراچی نمایشیان کرد
لە ساڵی 1983 ئەلبومی نازرێ شا کەریمیان بۆ یادکردنەوەی جوبیلی زێڕینی شازادە ئاغاخان بە سپۆنسەری گروپی تاجیکۆ تۆمارکرد داهاتی ئەم ئەلبوومە بەخشرایە نەخۆشخانەی ئاگاخان لە کەراچی [12] لە 3ی ئابی 1985 بەرنامەیەک لە هۆتێل شێراتن کراچی بەڕێوەچوو و 141,500/- بۆ سندوقی لافاوی بەنگلادیش کۆکرایەوە.
لە ساڵی 1985دا مەقبوول ئەلبومێکی تەنیایی غەزەلی لەبەردەم بینەرێکی زیندوو لە کەراچی تۆمارکرد؛ ئەلبومەکە وەک ئەیوارگی بڵاو کرایەوە، کە لێدانێکی بلاکبۆستەر بوو. ئەلبومەکە کۆمەڵێک شێعری پەخشانی سووکی هەبوو کە لەلایەن فەرهاد شەهزادەوە نووسراوە.
لە ساڵی 1988 ئێم ئای پاکستان ئەلبومی غەزەلی تاکێکی دیکەی بڵاوکردەوە لەلایەن مەقبوولەوە بەناونیشانی ترێ گونگرۆ تۆت گای بۆ کیا کە لێدانێک بوو. هەمان ساڵ گۆرانیەکی قەواڵی بۆ دەرهێنەری موزیک ئەنۆ مەلیک لەفیلمی هیندیی گنگا جامونا ساراسواتی تۆمارکرد کە وێنەی لەسەر میتون چاکرابۆرتی بوو. [14] (پێویستی بە ڕوونکردنەوەیە)
لە ساڵی 1989 برایانی سەبری لە کۆنسێرتەکانی ڤیستیڤاڵی WOMAD کە لە بەریتانیا و فەرەنسا بەڕێوەچوون پێشکەشیان کرد. لە ماوەی گەشتەکەیاندا بۆ بەریتانیا لە ساڵی 1989، برایانی سەبری ئەلبومێکیان تۆمار کرد کە لە ساڵی 1990 وەک ئەلبومی یە حەبیب لە ڕیکۆردەکانی جیهانی ڕاستەقینە پیتەر گابریل بڵاو کراوەتەوە. ئەلبوم یا حەبیب لە چوار گۆرانی درێژ پێکهاتووە، کە هەریەکەیان دەنگی بەهێز و هەستیار و زۆر جار بە ئاوازی ڕیتمی، تەبلە و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەکانی هارمۆنیۆمی مێزمەریک پێکدێن، کە سەلماندیان یەکێک لە گەورەترین لێدانەکانی برای سەبرییە
===١٩٩٠===
لە ساڵی 1990 برایانی سەبری لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قەوەلی لە ئینگلتەرا نمایشیان کرد
لە ساڵی 1991دا غوڵام گەشتی ئەوروپای کرد و لە شانشینی یەکگرتوو و ئەڵمانیاش قاوەلی نمایش کرد هەروەها لە ڤیستیڤاڵی هایماتکلێنجی کە لە ساڵی 1991 لە ئەڵمانیا بەڕێوەچوو، پێشکەش کرد هەمان ساڵ مەقبوول لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قۆوەلی کە لە ئەفریقای باشوور بەڕێوەچوو، گەشت و نمایشیان کرد
لە ساڵی 1992 برایانی سەبری بە سەرۆکایەتی غوڵام و مەقبوول گەشتی ئوسترالیایان کرد و لە شانۆی هۆپ لە شاری مێلبۆرنی ئوسترالیا نمایشیان کرد گەشتەکەیان بۆ ئوسترالیا سپۆنسەر کرا لەلایەن هاوڕێیانی زانکۆی ولۆنگۆنگ. (16) هەمان ساڵ لە کۆکەرەوەیەکی پارە لە دوبەی نمایشیان کرد بۆ سوود وەرگرتن لە نەخۆشخانەی شێرپەنجەی یادگاری شاوکات خانم لە ساڵی 1992دا لە وڵاتانی جۆراوجۆر بۆ فیستیڤاڵی سەڕک نمایشیان کرد
لە ساڵی 1993 برایانی سەبری جارێکی تر گەشتی ئەمریکایان کرد و لە کۆنسێرتە جۆراوجۆرەکانی قۆوەلی لەوێ نمایشیان کرد.
===٢٠٠٠===
براکانی سەبری لە کۆنسێرتەکانی ئاهەنگی نێودەوڵەتی مارکتۆبێردۆرف لە ساڵی 2000 لە ئەڵمانیا نمایشیان کرد. [20]
مەقبوول و محمود چەندین گەشتی هیندستانیان ئەنجامدا و ئەلبومەکانی جۆراوجۆریان تۆمار کرد کە لەلایەن تیک میوزیکەوە بڵاوکرانەوە
مەقبوول ئەحمەد سەبری و محمود غەزنەوی سەبری پێشەنگی برایانی سەبری لە مۆسکۆ، 2001
محمود غەزنەوی سەبری نمایش لە مۆسکۆ 2001
لە ساڵی 2001دا، کەمال، دووەم گەورەترین برای سەبری، دوای ئازاردانی دووەمین هێرشی دڵ گیانی لەدەستدا دوای مردنیشی بەکارهێنانی ئامێرەکانی وەک سوارماندال (زێتر) و چیدیە تارەنگ (فلێکساتۆن) لە گروپی برایانی سەبری کۆتایی هات. دواتر هەمان ساڵ، برایان سەبری لە DOM لە فیستیڤاڵی کلتوری ڕۆژهەڵاتی فەرش لە 17ی نۆڤەمبەری 2001 لە مۆسکۆ نمایشیان کرد، کە دواتر لە ساڵی 2003 وەک ئەلبوومی ژیان لە مۆسکۆ – دیوانی بڵاو کرایەوە.
===دەرچوانی قوتابخانەی برایانی سەبری===
زۆرێک لە برایانی سەبری بە شێوەیەکی زۆر بە سەرکێشتر دەزانن لە نوسرەتی فاتیح عەلی خان (22) عەزیز میان ماستەر بوو لە پێشکەشکردنی مەستەمکردن وەک نزیکایەتی لەگەڵ خوادا و وتی: زیاتر لە 3000 جووت لەگەڵ ئەو میتافۆرەدا. نوسرەتی فاتیح عەلی خان تەواوخواز بوو لە باسکردنی جوانی خالقی سەرنجڕاکێشی مێینەدا. برایانی سەبری چەندین جووتی بەناوبانگ و شیعریان خوێندەوە کە وەک بەشێک لە کەلتووری سۆفیانە، لە خواوەند و نزیکایەتییان پێشکەش دەکرد ئەوان زیاتر سەرنجیان خستە سەر حەمد (ستایشی خودا)، نەعات (ستایشی پێغەمبەری پیرۆز) و مەنقابات ('ستایشی گەل و پیرۆزیەکان'). لە ماوەی 1970کاندا کوپێک لە نێوان دوو گەورەترین گۆرانیبێژی سۆفیدا دەستی پێکرد کاتێک برایان سەبری یەکێک لە گەورەترین لێدانەکانیان بە ناوی "بەهر دۆ ژۆلی میری" بڵاوکردەوە، لە کاتێکدا عەزیز میان گەورەترین لێدانی خۆی لە "شارەبی سەرەکی" بڵاو کردەوە پێشبڕکێکە زۆر شەڕانگێزتر بوو کاتێک برایانی سەبری بە شێوەی قەواڵی بە ناونیشانی "ئەی شەرابی، وۆرد دی پینا" ('ئۆ مەست، دەست لە خواردنەوە هەڵگرن") لە میان تەوژمێکی بەرازیان بڵاو کردەوە ئەم قەواڵیە بوو بە لێدانێکی خێرا، بە شێوازێکی ئاسایی جێگیر و کۆنترۆلکراو و هیپنۆتیک گۆرانی دەوترێت. میان خێرا بوو بۆ گەڕانەوە. لە سێیەمین ڕۆژی دەرچوونی "ئەی شەرابی، وۆرد دی پینا" دایڕشت و تۆماری کرد وەڵامەکەی میان بەخێرایی بوو بە لێدان. لە وەڵامەکەیدا براکانەکەی لادا. میان وتی کە برایان زۆر ئاسایین و پەیوەندی ڕۆحیان لەگەڵ خوای گەورەدا وەک ئەو نیە. کاتێک میان ڕەخنەی لە برایانی سەبری گرت سەبارەت بە زانینیان لە سۆفیگەری و خۆشەویستی خوا، تۆڵەیان کردەوە و بە لێدانەکەیان بە "سەقیە ئاور پیلا" وەڵامیان دایەوە، کە ڕاستەوخۆ سەرنجیان خستە سەر خۆشەویستی مەستیان بۆ خوا و لەسەر بنەمای زانینی سۆفی ئیمی-پاکستان کە هەردوو تۆمارەکەی بڵاوکردەوە، بانگەشەی ئەوەی کرد کە میان و برایانی سەبری زیاتر لە دوو ملیۆن ئێڵ پی و کاسێتیان لەم شەڕە فرۆشتووە
هەرچەندە براکانی سەبری و میان ڕکابەرییەکی پیشەیییان هەبوو، بەڵام پەیوەندی دۆستانەیان لەگەڵ یەکتردا هێشتەوە.
==ئەلبومەکانیان==
* 1970 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – O' Laaj Mori Rakh '' (Columbia)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Maqbool-Sabri-Party-O-Laaj-Mori-Rakh/release/9968504 | سەردێڕ=Ghulam Farid, Maqbool Sabri & Party* – O' Laaj Mori Rakh|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1970 ''Devotional Songs'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.desimovies.biz/products/devotional-songs-1975-vinyl-the-sabri-brothers-party|سەردێڕ=Devotional Songs (1970s)|وێبگە=Desimovies.biz|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211112041726/https://www.desimovies.biz/products/devotional-songs-1975-vinyl-the-sabri-brothers-party|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* 1970 ''Qawwali – Ya Mohammad Nigah-e-Karam'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.desimovies.biz/products/qawwali-1970-vinyl-music-maqbool-sabri|سەردێڕ=Qawwali (1970)|وێبگە=Desimovies.biz|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211112041731/https://www.desimovies.biz/products/qawwali-1970-vinyl-music-maqbool-sabri|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* 1970 ''Qawwali – Mere Khoon e Arzoo Ko'' (EMI Pakistan)
* 1971 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Balaghal Ula Be Kamalehi'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-%D8%A8%D9%84%D8%BA-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%81/release/6075241 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – بلغ العلٰی بکمالہ Balaghal Ula be Kamalehi|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1972 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Aaye Ri More Angna Moinud Din'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Maqbool-Sabri-Qawal-And-Party-Aaye-Ri-More-Angna-Moinud-Din/release/9989910 | سەردێڕ=Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal and Party* – Aaye Ri More Angna Moinud Din|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1972 ''Qawwali – Karam Asiyo Par Ho'' (EMI Pakistan)
* 1974 ''Nazrana E Aqidat'' (Angel Records)
* 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Sab Se Bara Darbar-E-Madina'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/The-Sabri-Brothers-Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmad-Sabri-Qawwal-And-Party/release/11507267 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri and Maqbool Ahmad Sabri Qawwal and Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Teri Surat Nigahon Men'' (His Master's Voice)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/The-Sabri-Brothers-Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmad-Sabri-Qawwal-And-Party/release/11245095 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri and Maqbool Ahmad Sabri Qawwal and Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Mohammad Ki Chatai Ne Bhi '' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Party/release/6587122 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri, Maqbool Ahmed Sabri Qawwal & Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1975 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Na Samjho Khak Ka Putla'' (Odeon) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Ghulam-Farid-Sabri-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-Party/release/6587090 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ghulam Farid Sabri, Maqbool Ahmed Sabri Qawwal & Party|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1975 ''Sabri Brothers – More Ghar Aj Mohammed Aaye'' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Sabri-Brothers/release/7956447 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Sabri Brothers|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1975 ''Sabri Brothers – Ya Mohammad Noor-e-Mujasim'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Sabri-Brothers/release/6710590 | سەردێڕ=Sabri Brothers* – Sabri Brothers|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1976 ''Deewani Kawaja Ki Deewani / O Sharabi Chod De Peena'' (EMI Pakistan)
* 1977 ''Sabri Brothers – Aaye Hain Woh'' (Shalimar Recording Company Limited)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Sabri-Brothers-Aaye-Hain-Woh/release/9963396 | سەردێڕ=Sabri Brothers* – Aaye Hain Woh|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1977 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Ya Sahebal Jamal'' (Odeon)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Ghulam-Farid-Sabri-And-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwal-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D8%B1/release/3920866 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Ya Sahib ul Jamal|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1977 ''Pakistan : The Music of Qawwal'' (UNESCO)
* 1977 ''Ghulam Farid Maqbool Sabri Qawal And Party – Bhar Do Jholi Meri Ya Mohammed'' (Angel Records)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Haji-Ghulam-Farid-Sabri-Haji-Maqbool-Ahmed-Sabri-Qawwali-/release/8424823 | سەردێڕ=Haji Ghulam Farid Sabri*, Haji Maqbool Ahmed Sabri* – Qawwali (Bhardo Jholi Meri Ya Muhammad)|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1978 ''Qaw Allis Vol. 6 – Gulam Shabri Live Recording in S. Africa'' (Ashirwad)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.45worlds.com/tape/media/ab187 | سەردێڕ=Tape: Shabri Brothers – Qaw Allis Vol. 6|وێبگە=45worlds.com}}</ref>
* 1978 ''Kawwali Musicians from Pakistan'' ([[Arion (record label)|Arion]])
* 1978 ''Qawwali – Sufi Music From Pakistan'' ([[Nonesuch Records|Nonesuch]])
* 1979 ''Music of Pakistan – Qawwali – Live in Concert'' (Vinyl LP Record, 1979)
* 1979 ''Sabri Brothers Qawwal'' (EMI Pakistan)
* 1979 ''Shikwa Jawab Shikwa'' (EMI Pakistan)
* 1980 ''Greatest Qawwali's of Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)
* 1980 ''Latest Qawwalis from Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://open.spotify.com/track/2ztJAzGVyTabKAe3ofyMCb|سەردێڕ=Yaaron Kisi Qatil Se Kabhi|وێبگە=Open.spotify.com|ڕێکەوت=نیسانی ١٩٨٠}}</ref>
* 1980 ''Sabri Brothers in Concert – Vol.1–3'' (EMI Pakistan)
* 1980 ''Sabri Brothers Live Concert Vol −16 (EMI Pakistan)''
* 1980 ''Sabri Brothers – Mehfil-E-Programme Vol −17 (EMI Pakistan)''
* 1982 ''Jhoot Ke Paon Nahin Hain'' (EMI Pakistan)
* 1982 ''Sabri Brothers – Ghulam Farid & Maqbool Sabri'' (EMI Pakistan)
* 1982 ''Maqbool Ahmed Sabri – Urdu Ghazal'' ([[His Master's Voice]])
* 1983 ''New Qawwali's By Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)
* 1983 ''Nazr-e-Shah Karim'' (AEA)
* 1984 ''Jogan Daata Di'' (EMI Pakistan)
* 1985 ''Hits of Sabri Brothets ''(EMI Pakistan)
* 1985 ''Awargi '' ([[سی بی ئێس|CBS]])
* 1986 ''Ya Muhammad Nigahe Karam'' (EMI Pakistan)
* 1987 ''Sur Bahar " Amir Khusro "'' (EMI Pakistan)
* 1988 ''Shan-E-Aulia'' (EMI Pakistan)
* 1988 ''Maqbool Ahmed Sabri – Tere Ghungroo Toot Gaye Toh Kya – Ghazals'' (EMI Pakistan)
* 1988 ''Live at Allah Ditta Hall (UK Tour)''
* 1990 ''Sabri Brothers New Qawwali's 1990'' (EMI Pakistan)
* 1990 ''The Music of the Qawwali'' ([[Auvidis]], [[UNESCO]])
* 1990 ''Ya Habib'' ([[Real World Records|Real World]])<ref name="LarkinGE"/>
* 1993 ''Qawwali Masterworks'' ([[Piranha]])
* 1993 ''Doolha Heryale [Doolha Hariyaale]'', (Shalimar Recording Company)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.discogs.com/Haji-Ghulam-Farid-Sabri-Doolha-Heryaley/release/8879892 | سەردێڕ=The Sabri Brothers – Doolha Heryaley|وێبگە=Discogs.com}}</ref>
* 1993 ''Bangai Baat Unka Karam Ho Gaya Vol 2 -'' (Oriental Strar Agencies)
* 1993 ''Pyar Ke Morr Live in Concert''(Oriental Star Agencies)
* 1993 ''La Ilah Ki Boli Bol'' (EMI Pakistan)
* 1994 ''Shehanshah-e-Qawwali Ki Yaad Mein – Vol.1–2'', (EMI Pakistan)
* 1994 ''Savere Savere'' (Oriental Star Agencies)
* 1994 ''La Elah Ki Boli Bol'' (Oriental Star Agencies)
* 1994–97 ''Greatest Hits of Sabri Brothers, Vol.1–3'' ([[Sirocco]])
* 1994 ''Milta Hai Kya Namaz Mein – Live in UK'' (Oriental Star Agencies)
* 1995 ''Maqbool Ahmed Sabri – Aawargi Vol 3'' (Eastern Music Productions)
* 1996 ''Jami'' (Piranha)
* 1996 ''Ya Mustapha [Ya Mustafa]'', ([[Xenophile Records|Xenophile]])
* 1996 ''Allah Baqi'' (Oriental Star Agencies)
* 1996 ''Ae Mere Hamnasheen'' (Oriental Star Agencies)
* 1996 ''Khawaja Ki Diwani – Live in Europe 1981'' (Oriental Star Agencies)
* 1996 ''[[Tajdar-e-Haram]]'' (Oriental Star Agencies)
* 1997 ''Nazan Hai Jis Pai Husn'' (Oriental Star Agencies)
* 1997 ''Maikadah – Live in Concert'' (Oriental Star Agencies)
* 1997 ''Balaghul Ula Bekamalehi '' (Oriental Star Agencies)
* 1998 ''Hazir Hain'' (Oriental Star Agencies)
* 1999 ''Madeena Na Dekha'' (Sonic Enterprises)
* 2000 ''Madina Mujhe De De'' (Tips Music Company)
* 2001 ''Ya Raematal Lilalmin'' (Oriental Star Agencies)
* 2002 ''Dar Pe Deewane Aaye Hai'' (Tips Music Company)
* 2003 ''Bindia Lagaon Kabhi'' (Oriental Star Agencies)
* 2003 ''Jhoole Jhoole Ji Mohammad'' (Oriental Star Agencies)
* 2003 ''Live in Moscow Diwani'', (Long Arms Record)
* 2003 ''Tasleem'' Live At [[Royal Tropical Institute]], Amsterdam, 1981 (PAN Records)
* 2004 ''Aaj Rang Hai Ri'' (Tips Music Company)
* 2004 ''Rabb E Akbar'' (Tips Music Company)
* 2005 ''Jitna Diya Sarkar Ne Mujhko'' (Oriental Star Agencies)
* 2005 ''Mangte Hai Karam Unka'' (Oriental Star Agencies)
* 2006 ''Mera Koi Nahi Hai Tere Siwa – Recreated Versions By Maqbool Ahmed Sabri'' (SB Enterprises)
* 2007 ''Ajmer Ko Jana Hai'' (Oriental Star Agencies)
* 2007 ''Posheeda Posheeda – Live in Concert UK'' (Oriental Star Agencies)
* 2007 ''Piya Ghar Aya'' (Oriental Star Agencies)
* 2016 ''Showcase Southasia, Vol.18 – Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)
;Contributing artist
* 1965 ''Ishq E Habib & Eid Mubarak – Movie Tracks'' (Columbia & EMI Pakistan)
* 1975 ''Devotional Qawwalis From Films'' (EMI Pakistan)
* 1987 ''Sher E Yazdaan Ali Ali'' (EMI Pakistan)
* 1987 ''Maikhana – Aziz Miyan & Sabri Brothers'' (EMI Pakistan)
* 1991 ''Music in Asian Islam'' (Recordings And Liner Notes, MCM)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.maisondesculturesdumonde.org/node/256 | سەردێڕ=MUSIC IN ASIAN ISLAM | وێبگە=Maisondesculturesdumonde.org | ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925111403/http://www.maisondesculturesdumonde.org/node/256 | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* 1996 ''[[The Rough Guide to the Music of India and Pakistan]]'' ([[World Music Network]])
* 2006 ''The Best of Sabri Brothers & Nusrat Fateh Ali Khan'' (EMI Pakistan)
* 2012 ''Great Works of Amir Khusro – Vol 1 & 2'' (Virgin Records, India)
* 2014 ''Essential Sufi Meditations – Famous Songs of Pakistan with the Masters Nusrat Fateh Ali Khan, Sabri Brothers, And Rahat Fateh Ali Khan'' (Celebration Sounds)
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Sabri Brothers}}
[[پۆل:موسڵمانانی پاکستانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ھیندی لە سەدەی ٢٠ەم]]
sn36apdo2l0w0b1qdyzepl1pmayaney
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/ژمارەی پەڕەکان بەپێى بۆشایی ناو
4
195080
1684127
1678860
2026-10-09T00:03:26Z
CdRBot
8950
Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا ***
1684127
wikitext
text/x-wiki
<center>
<big>'''ژمارەی پەڕەکان بەپێی بۆشایی ناو'''</big>
<big>نوێکراوەتەوە لەلایەن '''[[User:CdRBot|CdRBot]]''' ''٠٠:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''</big>
</center>
'''ڕیزبەندی ویکیپیدیای کوردی: {{formatnum:{{Wikipedia rank by size|ckb}}}}'''
{| class="wikitable"
|+ ژمارەی پەڕەکان بەپێی بۆشایی ناو
|-
! زنجیرە !! بۆشایی ناو !! کۆی گشتی !! پەڕەی ڕەوانەکەر !! پەڕەی ناڕەوانەکەر
|-
| 0 || {{ns:0}} || ١٣٩٢٦٨ || ٥٤٢٨٣ || ٨٤٩٨٥
|-
| 1 || {{ns:1}} || ٢٦٤١١ || ٢٨٨٩ || ٢٣٥٢٢
|-
| 2 || {{ns:2}} || ٣٩٦٥ || ٢٤١ || ٣٧٢٤
|-
| 3 || {{ns:3}} || ١٨٧٧١ || ٢١٩ || ١٨٥٥٢
|-
| 4 || {{ns:4}} || ٢١١٥ || ٦٥٤ || ١٤٦١
|-
| 5 || {{ns:5}} || ٢٠٥ || ٣٧ || ١٦٨
|-
| 6 || {{ns:6}} || ٣٠٧٣ || ٢٢ || ٣٠٥١
|-
| 7 || {{ns:7}} || ٥٦ || ٠ || ٥٦
|-
| 8 || {{ns:8}} || ٦٧٣ || ٨ || ٦٦٥
|-
| 9 || {{ns:9}} || ٤٥ || ٠ || ٤٥
|-
| 10 || {{ns:10}} || ١٦٤٣٨ || ٣٩٠٩ || ١٢٥٢٩
|-
| 11 || {{ns:11}} || ٤٣٥ || ٦١ || ٣٧٤
|-
| 12 || {{ns:12}} || ٥٠ || ١٨ || ٣٢
|-
| 13 || {{ns:13}} || ١٣ || ٢ || ١١
|-
| 14 || {{ns:14}} || ٤٦٢٨٥ || ٢١١٤ || ٤٤١٧١
|-
| 15 || {{ns:15}} || ٤٤٢ || ٨٠ || ٣٦٢
|-
| 100 || {{ns:100}} || ٥٣٨٠ || ١٩٢ || ٥١٨٨
|-
| 101 || {{ns:101}} || ٩٥ || ٨ || ٨٧
|-
| 102 || {{ns:102}} || ٧٤ || ١٢ || ٦٢
|-
| 103 || {{ns:103}} || ٢٩ || ٤ || ٢٥
|-
| 118 || {{ns:118}} || ٢١ || ١٤ || ٧
|-
| 710 || {{ns:710}} || ٢ || ٠ || ٢
|-
| 828 || {{ns:828}} || ١١٣٩ || ٧ || ١١٣٢
|-
| 829 || {{ns:829}} || ٣١ || ٠ || ٣١
|}
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
ivics3omo9m2dy7izvwnvdv75xsoy19
نەزر کوڕی حارس
0
198970
1684191
1519160
2026-10-09T04:35:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە)
1684191
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Ali Beheading Nadr ibn al-Harith in the Presence of the Prophet Muhammad. Miniature from volume 4 of a copy of Mustafa al-Darir’s Siyar-i-Nabi. Istanbul; c. 1594 The David Col..jpg|وێنۆک|تابلۆیەکی لە سیێر نەبی، سەربڕینی نەزر کوڕی حارس بە ئامادەبوونی [[محەممەد]] و ھاوەڵەکانی]]
'''نەزر کوڕی حارس''' ({{Lang-ar|النضر إبن الحارث}}) پزیشکێکی بتپەرستی عەرەب بوو کە لە ھەمان کات و ناوچەی پێغەمبەری ئیسلام [[محەممەد]] دەژیا، دوای [[جەنگی بەدر]] گیرا و پاشان لەسێدارەدرا. دوای شەڕەکە محەممەد بڕیاری دا بگەڕێتەوە مەدینە لەکاتێکدا محەممەد دەگەڕایەوە بۆ مەدینە، بەپێی ڕاپۆرتەکان بەڵام بەڵگەیەکی پێگەیشت سەبارەت بە دابەشکردنی تاڵانی جەنگ، ئەمە ھەر تەفسیرێک ئایەتی [[ئەنفال (سوورەت)|سوورەتی ئەنفال]]ی قورئان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Haykal|یەکەم١=Muḥammad Ḥusayn|سەردێڕ=The life of Muhammad|بڵاوکەرەوە=Islamic Book Trust|شوێن=Petaling Jaya|ژپنک=٩٧٨-٩٨٣-٩١٥٤-١٧-٧|پەڕە=٢٥٠|edition=Malaysian|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fOyO-TSo5nEC&pg=PA250#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>
بەپێی کتێبە ڕەسەنەکانی [[مێژووی ئیسلام]]، دوو دیل - نەزر کوڕی حارس و عوقبە کوڕی ئەبو موعیع- لەلایەن [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی]]یەوە سەربڕاون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Savant|یەکەم١=Sarah Bowen|سەردێڕ=The New Muslims of Post-Conquest Iran: Tradition, Memory, and Conversion|ڕێکەوت=ی ی 2013|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٢٩٢٣١-٤|پەڕە=١٧٦|ناونیشان=https://books.google.co.uk/books/about/The_New_Muslims_of_Post_Conquest_Iran.html?id=9U4CAQAAQBAJ&redir_esc=y|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>
== ژیان ==
نەزر کوڕی [[حارس کوڕی کەلەدە|حارس کوڕی کەلدە]]، پزیشکێک بوو کە لە قوتابخانەی گوندی شاپووری ئێران دەرچوو، نەزر کوڕی حارسیش پزیشک و دکتۆری حیجاز بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Shahîd|یەکەم١=Irfan|سەردێڕ=Byzantium and the Arabs in the sixth century|بڵاوکەرەوە=Dumbarton Oaks Research Library and Collection|شوێن=Washington, D.C.|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٤٠٢-٣٤٧-٠|پەڕە=١٧٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=js30HODt2aYC&pg=PA179|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>
لە تایفەوە ھاتبوو و چیرۆکە [[زمانی فارسی|فارسی]]یەکانی ڕۆستەم و ئیسفەندیاری دەگەراندەوە.
بەپێ نەریتە ئیسلامییەکان وەک موقەتیلی کوڕی سلێمان، نەزر محەممەدی بە دزی ئایەتە [[قورئان|قورئانییەکانی]] لەسەر بنەمای چیرۆکەکانی خەڵکی دێرین تۆمەتبار کردبوو.
ئەو دوای [[شەڕی بەدر|جەنگی بەدر]] گیرا و پاشان لەسێدارەدرا. موھار عەلی دەڵێت لەکاتێکدا [[محەممەد]]ی بە دزی تۆمەتبار کردووە بە تاوانی تر لەسێدارە دراوە ھەرچەندە دیاری ناکات چی بووە، ھەرچەندە نەزر کوڕی حارس بە یەکێک لە بکوژەکان کە ھەوڵی کوشتنی محەممەدی داوە پێش کۆچکردنی بۆ مەدینە ناودەبرێت.
ھەرچەندە دێیڤید ساموئل مارگۆلوس دەڵێت ئەو بەھۆی گرفتی خۆی و گاڵتەکردن بە محەممەد لە سێدارە دراوە، وەشانێک کە لەلایەن ھەندێک لە سەرچاوە موسڵمانەکانی سەدەی نۆیەم و دەیەمەوە لەوانە تەبەری پشتگیری دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Savant|یەکەم١=Sarah Bowen|سەردێڕ=The New Muslims of Post-Conquest Iran: Tradition, Memory, and Conversion|ڕێکەوت=ی ی 2013|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٢٩٢٣١-٤|پەڕە=١٧٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9U4CAQAAQBAJ&pg=PA174|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>
== ئایەتی قورئان دەربارەی سەربڕینی نەزر کوڕی حارس ==
ھەروەھا [[ئیبن کەسیر]] لەکتێبی تەفسیری خۆی ئاماژە بەم ڕووداوە دەکات ئایەتی ٣١ی [[ئەنفال (سوورەت)|سوورەتی ئەنفال]] لەسەر نەزر کوڕی حارس ئاشکراکراوە. ڕوونکردنەوەکەی ئیبن کاثیر لەسەر ئایەتی ٣١ی [[ئەنفال (سوورەت)|سوورەتی ئەنفال]] بەم شێوەیەیە:
{{cquote|bgcolor=#F0FFF0|
نەزر سەردانی ئێرانی کرد و چیرۆکی ھەندێک پاشای ئێرانی وەک [[ڕۆستەم]] و ئیسفەندیار فێر بوو. کاتێک گەڕایەوە بۆ مەککە، زانی کە پێغەمبەر ئایەتەکانی قورئانی دەگێڕایەوە کە لە خواوە بۆ خەڵک نێردراوە. ھەرکاتێک پێغەمبەر جەماوەرێک بەجێدەھێشت نەزر تێیدا دانیشتبوو، نەزر دەستیدەکرد بەگێڕانەوەی ئەو چیرۆکانەی کە لە ئێران فێر بوو، پاشان ڕای گەیاند سوێند بە خوا، کێ چیرۆکێکی باشتری ھەیە بۆ گێڕانەوە، من یان محەممەد. کاتێک خوای گەورە ڕێگەی دا بە موسڵمانان بۆ گرتنی عەندر لە بەدر، پێغەمبەری خوا فەرمانی دا کە سەری لە پێش ببڕدرێت، ئەوەش کرا، ھەموو سوپاسگوزاری بۆ خوایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Al-Quran Ibn Kathir Tafsir|ناونیشان=https://www.alim.org/quran/tafsir/ibn-kathir/surah/8/31|وێبگە=www.alim.org|بڵاوکەرەوە=Alim.org|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en-us}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Safiu-Rahman Al-Mubarakpuri|یەکەم١=Shaykh|سەردێڕ=Tafsir ibn kathir (10 volumes ; abridged).|شوێن=[Lieu de publication non identifié]|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩١٤٤-٠٢٠-٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>
}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|مێژوو}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی ئیسلام]]
[[پۆل:خەڵکی مەککە]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]]
[[پۆل:مردووانی ٦٢٤]]
pljbl2f5vwxakf3uozsxe2ro3yiql0m
نێرگز خانمی شارەزووری
0
199422
1683721
1518944
2026-10-08T16:37:52Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683721
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ئاماژەی زیاتر}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نێرگز خانمی شارەزووری''' (ھەروەھا؛ نێرگز خانمی جاف، نەرگز خانم، دایە نەرگز/نەرگس)، ناوی نێرگز کچی مەلا شوکروڵڵا جافی شارەزوورییە. شاعیر و تەموورەژەنێکی کوردە. ساڵی ١٣١٣ی زایینی (٧١٣ی کۆچی) لەدایکبووە لە [[شارەزوور]]<ref>http://www.yaresan.com/about-yaresan/articles/660-660 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220110175623/http://www.yaresan.com/about-yaresan/articles/660-660 |date=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نضال المرأة الكوردية|ناونیشان=https://shafaq.com/ar/مقـالات/نضال-المر-ة-الكوردية|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=نضال المرأة الكوردية}}</ref>لە ساڵی ١٣٧٦ زایینی لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا لە گوندی شێخان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان مردووە و لەوێ نێژراوە. شیعرەکانی نێرگز خانم بە کوردیی ناوەندی و بنزاراوەی جافی نووسراون. لە کتێبی ئایینیی یارسان [[سەرەنجام|"سەرەنجام]]" و لە بەشی "'''دەورەی عابیدین'''" نووسراون. نێرگز خانم ھاوسەری شاعیر و کەسایەتیی ئایینیی یارسان [[عابدینی جاف|عابیدینی جاف]]ە.<ref>https://m.ahewar.org/s.asp?aid=722882&r=0&cid=0&u=&i=5503&q=</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Othman|یەکەم=Didar|سەردێڕ=نێرگز خانمی شارەزووری و عابدینی جاف، ئەو ژن و مێردەی کە زیاتر لە شەش سەد ساڵ لەمەوبەر گەڕانەوە سەر ئاینی باوباپیرانیان، کێ بوون؟|ناونیشان=http://www.historyofkurd.com/2018/03/08/%d9%86%db%8e%d8%b1%da%af%d8%b2-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%85%db%8c-%d8%b4%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%b2%d9%88%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%b9%d8%a7%d8%a8%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%81%d8%8c-%d8%a6/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=History Of Kurdistan}}</ref>نێرگز خانم و عابیدینی ھاوسەری باوەڕداری ئایینی یارسان بوون و لە زۆربەی شیعرەکانیاندا ھەستی خۆیان بۆ ئایینی یارسان دەردەبڕن. وا دەردەکەوێت کە نێرگز خانمی شارەزووری لە ساڵی ١٣٣٥ی زایینییەوە دەستی کردووە بە نووسینی شیعر و ھۆزان؛ لە سەردەمی ڕابەری گەورەی یارسانەکان [[سوڵتان سەھاک|سان سەھاکی بەرزنجی]].
== نموونەی شیعر ==
شیعرەکانی نێرگز خانم بە کێشی خۆماڵیی ھەشت بڕگەیی نووسراون.<ref>https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8347&cor=5&related=2</ref> لە نموونە شیعرییەکانی:
"بادەم یارە و جامم یارە
شادیم یارە و کامم یارە
بیرم یارە و ھۆشم یارە
ھۆچی چی ھەر نۆشم یارە"
"بنیامن لە جەم بادە دەدا
ساقی بە صەف سادە دەدا
دەرسی ڕێگەی جادەدا
مێردان لە بەد دەکەن حاشا
دەوریان داوە لە دەوری شا
پێمان دەکەن گشت تەماشا
قەومێ، بە من نەیبێ باوەڕ
نەیەت بۆ جەم یاری یاوەر
لای من وەکی تۆکی ساوەر
ھەر کە، لەم دین یەقین نەکا
بە دڵ، لە جەم ئامین نەکا
خودام ئەوە باد دین نەکا
ھەر کە، بۆ یار خۆی نەکوژێ
کەردەی لە جەم یار نەڕژێ
بنیام ڕجای بۆ ناوێژی
ھەر کە، نەگرێ قەولی دروست
بێ دین ئەوە. وەک بتپەرست
مەحروم دەبێ ئەو لە جەم شت
ھەر کە، شکی ببێ بە دڵ
باوەڕ نەکا بە شای عادڵ
کەردەی نەقدی دەبێ باتڵ
ھەر کە، لە جەم نەگرێ ئەرکان
بە ڕاست نەگرێ دینی سوڵتان
ئاخر دەبێ ئەو پەشیمان
ھەر کە، بە یار بدا ئازار
کردەی ناچێ بۆ ناو تۆمار
ھەرگیز لە خاو نابێ بێدار"
"ڕاستە زەعیفەم دامەنی کۆتا نییە ڕیشم
بۆ بەستەی شەرت سەد مێردم نییە ھاملۆ"
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|شیعر|ھونەرەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٣١٣]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:ژنانی کورد]]
dwpjot3u9x2haz0x6ccin7nsr4zwz7g
تاکی
0
199607
1683891
1682464
2026-10-08T20:18:18Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683891
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = تاکی
| pushpin_map_alt =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|多気町}}}}
| native_name_lang = ja
| settlement_type = [[List of towns in Japan|Town]]
<!-- images, nickname, motto -->| image_skyline = File:Ohka, Taki.Ckk-83-1 c13a 14.jpg
| imagesize =
| image_alt =
| image_caption = Ōka, Taki
| image_flag = Flag of Taki, Mie.svg
| flag_alt =
| image_seal = Emblem of Taki, Mie.svg
| pushpin_map_caption =
| image_shield =
| shield_alt =
| image_blank_emblem =
| nickname =
| motto = <!-- maps and coordinates -->
| image_map = Taki in Mie Prefecture Ja.svg
| map_alt =
| map_caption = Location of Taki in Mie Prefecture
| pushpin_map = Japan
| pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
| leader_name1 = <!-- etc. , up to leader_title4 / leader_name4 -->
<!-- display settings -->| official_name =
| subdivision_name3 = [[Taki District, Mie|Taki]]
<!-- established -->| coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) -->
| coordinates_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
<!-- location -->| subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]]
| subdivision_name = [[ژاپۆن]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]]
| subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]]
| subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]]
| subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ|میێ]]
| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]]
| coordinates = {{coord|34|29|46.1|N|136|32|46.3|E|region:JP|display=inline,title}}
| established_date =
| established_title = <!-- Settled -->
| founder =
| named_for = <!-- seat, smaller parts -->
| seat_type = <!-- defaults to: Seat -->
| seat = <!-- government type, leaders -->
| government_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
| leader_party =
| leader_title = - Mayor
| leader_name = Yukio Kubo
| leader_title1 =
| seal_alt =
| total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->
| population_as_of = August 2021
| postal_code =
| area_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
| area_total_km2 = 103.06
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note = <!-- elevation -->
| elevation_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
| elevation_m = <!-- population -->
| population_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
| population_total = 14210
| area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) -->
| population_density_km2 = auto
| population_est =
| pop_est_as_of =
| population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool -->
| population_note = <!-- time zone(s) -->
| timezone1 = [[Japan Standard Time]]
| utc_offset1 = +9
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code -->
| postal_code_type =
| unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric -->
<!-- area -->| area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink -->
| blank4_info_sec1 =
| blank_name_sec1 = Symbols
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = • Tree
| blank1_info_sec1 = ''[[Cinnamomum camphora]]''
| blank2_name_sec1 = • Flower
| blank2_info_sec1 = ''[[Lilium]] japonicum''
| blank3_name_sec1 = • Bird
| blank3_info_sec1 = [[Japanese white-eye]]
| blank4_name_sec1 =
| area_code = <!-- blank fields (section 1) -->
| blank5_info_sec1 =
| blank5_name_sec1 =
| blank6_name_sec1 =
| blank6_info_sec1 =
| blank7_name_sec1 =
| blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) -->
| blank_name_sec2 = Phone number
| blank_info_sec2 = 0598-38-1111
| blank1_name_sec2 = Address
| blank1_info_sec2 = 1600 Ōka, Taki-chō, Taki-gun, Mie-ken 519-2181
<!-- website, footnotes -->| website = {{Official website|www.town.taki.mie.jp/}}
| footnotes =
}}
'''تاکی''' (多気町, تاکی-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە [[پارێزگای میێ]] لە [[ژاپۆن]]، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ١٤،٢١٠ خەملێنراوە<ref name="Taki-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Taki town official statistics|ناونیشان=https://www.town.taki.mie.jp/life/index.html|شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref> و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ١٠٣٫٠٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category-inline}}
* {{official|http://www.town.taki.mie.jp/}} {{in lang|ja}}
{{Mie}}{{Authority control}}
{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Taki, Mie}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ]]
fruukrtocqlpenllp42xi1yfqmodqo9
برۆنوین بانکرۆفت
0
199700
1684014
1680126
2026-10-08T20:52:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684014
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{وەرگێڕدراوی ویکیپیدیا}}{{Infobox artist
| name = Bronwyn Bancroft
| resting_place_coordinates =
| signature =
| awards =
| patrons =
| works = ''Prevention of AIDS'' (1992){{ھن}}Tempe Reserve sports centre (2004)
| movement =
| training =
| field =
| nationality = Australian
| resting_place =
| image = BronwynBancroftWikipediaProfile.jpg
| death_place =
| death_date =
| birth_place = [[Tenterfield, New South Wales]], Australia
| birth_date = {{birth year and age|1958}}
| birth_name =
| caption = Self-portrait ''''''
| alt = photograph
| imagesize =
| signature_alt =
}}
'''برۆنوین بانکرۆفت''' (لە دایکبووی ١٩٥٨) ھونەرمەندێکی ئوسترالییە، و لە نێوان یەکەم دیزاینەرانی مۆدی ئوسترالی کە بانگھێشت کراون بۆ نمایشکردنی کارەکانی لە پاریس. لە تایمەرفیڵد لە نیو ساوت وێڵز لەدایک بووە و لە کانبێرا و سیدنی ڕاھێنراوە، بانکرۆفت وەک دیزاینەری فاشیۆن کاری کردووە و ھونەرمەند و وێنەگر و بەڕێوبەری ھونەرە.<ref name="NMApanel2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Aird, Michael|نووسەر٢=Bell, Richard|نووسەر٣=Kee, Vernon Ah|نووسەر٤=Bancroft, Bronwyn|نووسەر٥=Heiss, Anita|نووسەر٦=Enoch, Wesley|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Panel 1: Who you callin' urban?|ناونیشان=http://www.nma.gov.au/audio/transcripts/NMA_urban1_20070706.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110611142903/http://www.nma.gov.au/audio/transcripts/NMA_urban1_20070706.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠١٠|ئیش=Who You Callin' Urban? forum|بڵاوکەرەوە=National Museum of Australia|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
لە ساڵی ١٩٨٥، بانکرۆفت دوکانێکی دامەزراند بە ناوی دیزاینەر ئەبۆریجیناڵس، دەستی کرد بە فروشتنی ئەو قوماشانەی کە لەلایەن ھونەرمەندانی ئەبۆریجیناڵەوە دروست کرابوون بە ئەوانەی خویشییەوە. ئەو ئەندامی دامەزرێنەری کۆمپانیای ھونەرمەندانی بومالی ئەبۆریجیناڵ بوو. کاری ھونەریی بانکرۆفت لەلایەن گەلەری نەتەوەیی ئوسترالیا و گەلەری ھونەری نیو ساوت وێلز و پێشانگای ھونەری ئوسترالیای ڕۆژاوا بەڕێوەدەچێت.
کاری ھونەری بۆ زیاتر لە ٢٠ کتێبی منداڵان دابین کردووە، لەوانە سترادبرۆک دریمتایم لەلایەن نووسەر و چالاکوان ئۆدگێرۆ نۆنۆکۆکال و کتێبەکانی ھونەرمەند و نووسەر سالی مۆرگان ئەو لیژنەی دیزاینی وەرگرتووە، لەوانە یەکێک بۆ دەرەوەی سەنتەرێکی وەرزشی لە سیدنی.
بانکرۆفت مێژوویەکی دوورودرێژی ھەیە لە تێوەگلانی لە بەڕێوەبەرایەتیی چالاکی و ھونەری کۆمەڵگە و وەک ئەندامی تەختەی گەلەری نەتەوەیی ئوسترالیا خزمەتی کردووە. لە ھەڵمەتێکدا بۆ ھۆشیارکردنەوەی نەخۆشی ئایدز لە ئوسترالیا لە وێنەکێشانی نەخۆشی [[ئایدز]] (١٩٩٢) بەکارھاتووە. بانکرۆفت خزمەتی کردووە لە بۆردەکانی دەزگای کۆکردنەوەی مافی چاپ ڤایسکۆپی و کۆلێژی ترانبی ئابۆریجیناڵ و بۆردی ھونەرمەندان لە [[مۆزەخانەی ھونەری]] ھاوچەرخ، سیدنی.<ref name="Watson">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watson|یەکەم=Ken|سەردێڕ=The Oxford Companion to Aboriginal art and culture|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_0195506499|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٠-١٩-٥٥٠٦٤٩-٩|editor=Sylvia Kleinert and Margot Neale|شوێن=Oxford|پەڕەکان=[https://archive.org/details/isbn_٠١٩٥٥٠٦٤٩٩/page/٥٣٢ ٥٣٢]–٥٣٣|chapter=Bancroft, Bronwyn}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />{{تووڵی دەروازە|ژن|ھونەرەکان|ژیاننامە|ئوسترالیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Bronwyn Bancroft}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی]]
37w0pdho0bbm3in6hfcrsvci2rg9yxi
برایان بووت
0
203209
1684024
1680115
2026-10-08T20:53:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684024
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
'''برایان چارڵز بووت''' ({{بە ئینگلیزی|Brian Charles Booth}}؛ ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٣ – ١٩ی ئایاری ٢٠٢٣) یاریزانێکی پێشووی کریکێتی ئوسترالی بوو، کە لە ٢٩ یاری تاقیکردنەوەی نێوان ساڵانی ١٩٦١ و ١٩٦٦ و ٩٣ یاری ئاستی یەکەم بۆ نیو ساوت وێڵز یاریی کردووە. بووت لەسەر گۆڕەپانەکە بە وەرزشەوان ناسراوە و زۆربەی کات لەکاتی باسکردنی ئاکار و وەرزشدا بانگخوازیی بۆ مەسیحییەت دەکرد.<ref>Booth and White, p. 9.</ref><ref name="o">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Player Oracle BC Booth|ناونیشان=https://cricketarchive.com/cgi-bin/player_oracle_reveals_results2.cgi?playernumber=1153&opponentmatch=exact&playername=Meckiff&resulttype=All&matchtype=All&teammatch=exact&startwicket=&homeawaytype=All&opponent=&endwicket=&wicketkeeper=&searchtype=InningsList&endscore=&playermatch=contains&branding=cricketarchive&captain=&endseason=&startscore=&team=&startseason=|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CricketArchive}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ژیاننامە|ئوسترالیا|کریکێت|وەرزش}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Brian Booth}}
[[پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئوسترالیا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]]
eaamrdqqvuwy5hle600f6d85c56pbcu
نەخشەی کەشوھەوای کراوە
0
203378
1684101
1519053
2026-10-08T22:36:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە)
1684101
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox company|logo=OpenWeather-Logo.jpg|logo_size=256px|name=نەخشەی کەشوھەوای کراوە|owner=OpenWeather Ltd.|foundation=٢٠١٢|founder=دێن ئوکلۆڤ، ئۆلگا ئوکلۆڤا|homepage={{url|openweathermap.org}}|area_served=جیھان|hq_location=لەندەن، شانشینی یەکگرتوو}}
'''نەخشەی کەشوھەوای کراوە''' بریتیە لە خزمەتگوزارییەکی کەشناسی سەرھێڵ، کە لەلایەن OpenWeather Ltd خاوەنداری دەکرێ و ھەڵدەستێ بە پێدانی زانیاری [[کەش|کەشوھەوا]] بۆ جیھان لەڕێی داتای [[ناوبەستی بەرنامەسازیی بەرنامەی بەکاربەری|ناوبەستی بەرنامەسازی]] بۆ زانینی ڕەوشی ھەنووکەیی و [[پێشبینی کەشوھەوا|پێشبینییەکانی ڕۆژانی داھاتوو]]، لەگەڵ زانیاری کەشی مێژوویی بۆ ھەر شوێنێکی جوگرافی کە داتاکەی بەردەست بێت لە ڕاژەکانی وێبسایتەکەدا، کۆمپانیاکە خولەک بە خولەک زانیاری [[دابارین|دابارینی]] ناوچەیی پێشکەش دەکات بەپێی پێشبینییەکان بۆ ھەر شوێنێک کە بتەوێ، ھەروەھا بڵاوکردنەوەی زانیاری ڕەوشی ھەوا بۆ [[فڕۆکەخانە]] و وەرگرەکانی [[مانگی دەستکرد|مانگە دەستکردەکان]] لەسەر زەوی.
کۆمپانیاکە بەنزیکەیی خاوەنی ٢ ملیۆن بەکارھێنەری بەردەوامە بۆ وەرگرتنی زانیاری کەشوھەوا لەلایەن چەندین [[پرۆگرامساز]] و کۆمپانیای جیاوازەوە بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Partners and solutions - OpenWeatherMap|ناونیشان=https://openweathermap.org/examples|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=openweathermap.org}}</ref>
لە ساڵی ٢٠١٥ دا کۆمپانیای [[گووگڵ|گۆگڵ]] OpenWeatherMap ھەڵبژارد وەک وەرگری داتای کەشوھەوا و زیادیکرد بۆ سکریپتی [[گۆگڵ ئاد]] کە خزمەتگوزاری ڕیکلامیی دەکات لەسەر بنەمای بارودۆخی کەشوھەوای ناوخۆ وەک پلەی گەرمی، شێ و ھەوری، ھەر لە ھەمان ساڵدا گۆگڵ فێرکاری بڵاوکردەوە لەسەر چۆنیەتی بەکارھێنانی داتای OpenWeatherMap بۆ پیشاندانی دۆخی کەشوھەوا لەسەر [[گووگڵ ماپس|نەخشەکانی گۆگڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Google Maps for Work|ناونیشان=https://github.com/google/maps-for-work-samples/blob/master/samples/maps/OpenWeatherMapLayer/OpenWeatherMapLayer.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=GitHub|بڵاوکەرەوە=Google}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٢٠ کۆمپانیای [[سامسۆنگ]] خزمەتگوزارییەکانی OpenWeatherMap بەردەستکرد لە ستۆدیۆکانی کاتژمێرە زیرکەکانی [[کاتژمێری زیرەکی گالاکسی|Galaxy Watch]] وەک سەرچاوەی داتای کەشوھەوا.<ref name="Galaxy Watch">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Weather|ناونیشان=https://developer.samsung.com/galaxy-watch-design/studio/tutorial/dev-weather.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Samsung developers|بڵاوکەرەوە=Samsung}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٢٠ دا کۆمپانیاکە بەرنامەی تایبەتی خۆی بۆ ھەردوو سیستەمی کارپێکەری [[ئەندرۆید]] و [[ئای ئۆ ئێس]] بڵاوکردەوە.
== ھاوشێوەکان ==
* [[ئەکواوێدەر]]
* [[کلیماسێڵ]]
* DarkSky (داتا گشتییەکانی ڕاگیران پاش کڕینەوەی لەلایەن کۆمپانیای [[ئەپڵ]])
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی}}
* {{ناونیشان|https://openweather.co.uk/|Corporate website}}
* {{توویتەر}}
* [http://www.slideshare.net/Dennsy/gisconf-2012 Open GIS Conference 2012]
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|کەشوھەوا}}
{{پۆلی کۆمنز|OpenWeatherMap}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
[[پۆل:Category:كەشوھەوا]]
[[پۆل:Category:کۆمپانیا دابینکەرەکانی ڕەوشی ھەوا و پێشبینی]]
r24adyyi47rf3sj7oizp2czuobwekvv
براونشڤایگ
0
203559
1684027
1680112
2026-10-08T20:54:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1684027
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox German location|type=شار|postal_code=38100–38126|ruling_party3=|ruling_party2=|ruling_party1=|party=SPD|Bürgermeistertitel=Oberbürgermeister|mayor=Ulrich Markurth|website=[http://www.braunschweig.de/ Braunschweig.de]|Adresse=|divisions=19 [[borough]]s|Gemeindeschlüssel=03 1 01 000|licence=BS|area_code=0531, 05307, 05309|PLZ-alt=3300|pop_metro=1150000<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.zgb.de/barrierefrei/content/regionalplanung/pdf/RenKCO2/Projektbeschreibung_Energiekonzept_Pressemappe.pdf|format=PDF|سەردێڕ=Regionales Energiekonzept für den Großraum Braunschweig|بڵاوکەرەوە=Zgb.de|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130709043747/http://www.zgb.de/barrierefrei/content/regionalplanung/pdf/RenKCO2/Projektbeschreibung_Energiekonzept_Pressemappe.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|name=براونشڤایگ|pop_ref=<ref name="population_LSKN">[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung "Bevölkerungsfortschreibung"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }} en alemán). Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen. December 31, 2011. Accessed August 5, 2012.</ref>|Stand=2011-12-31|population=250556|area=192.13|elevation=75|district=Kreisfreie Stadt|state=Lower Saxony|image_plan=Lower Saxony BS.svg|coordinates={{coord|52|16|N|10|31|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=DEU Braunschweig Flag.svg|image_coa=DEU Braunschweig COA.svg|image_caption=Kohlmarkt|image_photo=Braunschweig Kohlmarkt.jpg|other_name=Brunswick|year=سەدەی ٩یەم}}'''براونشڤایگ''' شارێکە لە باکوری [[ئەڵمانیا]]، لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ساکسۆنیای خواروو]] شارەکە ئەگەری ھەیە لە سەدەی نۆییەمی زاینی دۆزرابێتەوە، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٤٥،٠٠٠ دەخەملێنرێت و زانکۆییەکی تەکنیکی لێیە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}
<references />
{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا|ئەورووپا}}
{{پۆلی کۆمنز|Braunschweig}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەکانی ساکسۆنیای خواروو]]
[[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]]
[[پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک]]
3z2ckwa47a9u3o0je2y8157ogasnhf3
ناوچەی ئارنسبێرگ
0
203687
1683907
1682411
2026-10-08T20:20:58Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683907
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ئارنسبێرگ
| established_date =
| website = {{url|https://www.bezreg-arnsberg.nrw.de/}}
| population_density_km2 = auto
| population_as_of = {{#time:j F Y|{{Population Germany|key=059|datref=STAND}} }}
| population_total = {{Population Germany|key=059 }}
| population_footnotes = {{#tag:ref| {{Population Germany|key=059|datref=QUELLE}} }}
| area_total_km2 = 8002.34
| seat = [[Arnsberg]]
| seat_type = Region seat
| extinct_date =
| extinct_title = Disestablished
| established_title =
| native_name = Regierungsbezirk Arnsberg
| subdivision_name1 = [[North Rhine-Westphalia]]
| subdivision_type1 = [[States of Germany|State]]
| subdivision_name = [[ئەڵمانیا]]
| subdivision_type = وڵات
| coordinates_footnotes =
| coor_pinpoint =
| coordinates =
| map_caption = Map of [[North Rhine-Westphalia]] highlighting Arnsberg
| image_map = North rhine w rb ARB.svg
| settlement_type = [[Regierungsbezirk]]
| native_name_lang = de
| registration_plate = AR
}}
'''ئارنسبێرگ''' یەکێکە لە پێنج ویلایەتەکەی باکووری ڕاین لە ئەڵمانیا، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی باکوری وڵاتەکە، بەشی بەرزاییەکانی ساورلاند و بەشی ڕۆژھەڵاتی ناوچەی ڕور دادەپۆشێت.
{|
|''Kreise''
(ناوچە گوندەوارییەکان)
# [[ئێنەپ-ڕور-کرایس]]
# [[ھۆخزاوالاندکرایس]]
# [[مارکیش کرایس]]
# [[ئۆلپ (ناوچە)|ئۆلپ]]
# [[زیگن-ویتگنشتاین]]
# [[سۆشت (ناوچە)|سوشت]]
# [[ئونا (ناوچە)|ئونا]]
|''Kreisfreie Städte''
(شارە سەربەخۆکان یان "شارەکان")
# [[بۆخوم]]
# [[دۆرتموند]]
# [[ھاگن]]
# [[ھام (شارێکی ئەڵمانیا)|ھام]]
# [[ھێرن ئەڵمانیا|ھێرن]]
|}
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Regierungsbezirk Arnsberg|ناوچەی ئارنسبێرگ}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٥]]
[[پۆل:ناوچە بەڕێوەبەرایەتییەکانی پڕوسیا]]
[[پۆل:جوگرافیای باکووری ڕاین-وێستفالیا]]
[[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨١٥ لە پڕوسیا]]
[[پۆل:ناوچە بەڕێوەبەرایەتییەکان لە ئەڵمانیا]]
[[پۆل:وێستفالیا]]
8x7txbezxkit2ktau5wjyt8se5go27u
نێگەتیڤ
0
203843
1683791
1404961
2026-10-08T19:36:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە)
1683791
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Pozytyw i negatyw.jpg|وێنۆک|وێنەی پۆزەتیڤی ڕەنگ (A) و نەرێنی (B)، وێنەی پۆزەتیڤی یەکڕەنگ (C) و نەرێنی (D)]]
'''نێگەتیڤ''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Negative) لە [[وێنەگری]]دا فیلمێکە کە بەر ڕووناکی کەوتووە و چاپ کراوە و جێگیرە و لە ڕووناکی ژوورەکەدا دەبینرێت. نێگەتیڤەکان لە قەبارەی جیاواز دروست کراون بۆ قەبارەی کامێرا (کامێرای قەبارەی بچووک، کامێرای قەبارەی مامناوەند و کامێرای قەبارەی گەورە). بۆ نموونە شووشەی کلاودیۆن بە [[فیلمی ١٣٥]] ھەتا [[فیلمی تەخت]]ی کامێرای مامۆت بە نێگەتیڤ ناودەبرێت ئەگەر لەگەڵ ئەو گرەوانەی لەسەرەوە باسکران بگونجێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://archive.bespoke.co.uk/press-room?option=com_content&view=article&id=1921|سەردێڕ=HP Introduces Large Format Photo Negative Application for Fine-art Quality Professional Photo Edition|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=Bespoke News Archive|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171107112417/http://archive.bespoke.co.uk/press-room?option=com_content&view=article&id=1921|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== مێژوو ==
لە ساڵی ١٨٢٦دا یەکەم دروستکردنی وێنەی نەرێنی لەلایەن زانای فەڕەنسی [[نیسفۆر نیپس]] ئەنجام درا. وێنەکە، بەناونیشانی ''نیشاندان لە پەنجەرە لە لێ گراس'' وێنەی بەشێک لە بینای خانووبەرەکانی نیپس و دیمەنی دەوروبەرە. پێشکەوتنی [[فیلمی فۆتۆگرافی]] و [[وێنەگرتنی مۆنۆکرۆم]] لە چەند دەیەی دواتردا بە خێرایی پەرەی سەند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kodakdigitizing.com/blogs/news/history-of-negative-photography|سەردێڕ=History of Negative Photography|وێبگە=Aperture:A Kodak Digitizing Blog|نووسەر=Sommerfield, Katy|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref>
== وێنەی نێگەتیڤ ==
[[پەڕگە:Dust bowl, Texas Panhandle, TX fsa.8b27276 edit.jpg|وێنۆک|وێنەکە [[گەردەلوولی تۆز]] نیشان دەدات لە ماوەی [[تۆز بۆڵ]] [[تێکزاس پانھاندل]]]]
[[پەڕگە:Dust bowl, Texas Panhandle, TX fsa.8b27276 negative.jpg|وێنۆک|نێگاتیڤێک لە وێنەی پێشوو. بە پەرۆشییەوە، وا دەردەکەوێت کە وێنەی سەرەکی بێت.]]
{| class="wikitable" style="float:right;margin:1rem;"
|-
! ڕەنگی پۆزەتیڤ !! ڕەنگی نێگەتیڤ
|- style="height:20px"
| style="background-color:#550e0c" | || style="background-color:#aaf1f3" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#ff0000" | || style="background-color:#00ffff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#006400" | || style="background-color:#ff9bff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#00ff00" | || style="background-color:#ff00ff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#0000ff" | || style="background-color:#ffff00" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#ff7f00" | || style="background-color:#0080ff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#800080" | || style="background-color:#7fff7f" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#ffb6c1" | || style="background-color:#00493e" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#964b00" | || style="background-color:#69b4ff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#ffcc99" | || style="background-color:#003366" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:#000000" | || style="background-color:#ffffff" |
|- style="height:20px"
| style="background-color:grey" | || style="background-color:grey" |
|}
یەک وێنەی پۆزەتیف وێنەیەکی ئاسایییە. وێنەیەکی نێگەتیڤ تێکڕا تێکچووە، کە تێیدا ڕووبەری ڕووناکی تاریک دەردەکەون و بە پێچەوانەوە. وێنەی ڕەنگی نێگەتیڤ زیاتر ڕەنگی تەواوکەرییە لەگەڵ ناوچە سوورەکان کە دەردەکەون، سەوزەکان ماگنتا دەردەکەون، و شینەکان زەرد دەردەکەون، و بە پێچەوانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rFGT92vh6ZcC&q=inverse+complementary+colours&pg=PA340|سەردێڕ=Adobe Creative Suite 3 Bible|دوایین١=Padova|یەکەم١=Ted|دوایین٢=Murdock|یەکەم٢=Kelly L.|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-١٣٠٦٧-٤|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>
زۆرجار نێگەتیڤەکانی فیلم کۆنتراستی کەمتریان ھەیە، بەڵام مەودایەکی فراوانتری دینامیک، لە وێنە ئەرێنییە چاپکراوەکانی کۆتایی. جیاوازییەکە زیاتر دەبێت کاتێک چاپ دەکرێن لەسەر [[پەڕەی فۆتۆگرافی]]. کاتێک وێنەی فلیمی نەرێنی دەھێنرێتە ناو شوێنی دیجیتاڵی، ڕەنگە کۆنتراستی ئەوان ڕێکبخرێت لە کاتی سکان کردن یان زیاتر، بە شێوەیەکی ئاسایی، لە کاتی دوای پڕۆسەی دوایدا.
== فیلمی نێگەتیڤ ==
[[پەڕگە:Filmstrip.jpg|وێنۆک|70px|ڕاست|شریتێک لە چوار ڕەنگی نێگەتیڤی لەسەر ٣٥ میلیمەتر فیلم کە چەند وێنەیەک نیشان دەدات.]]
فیلم بۆ کامێراکان کە فۆرماتی ٣٥ ملیمەتر بەکاردێنن ھێشتا دەفرۆشرێت وەک شریتێکی درێژ لە وێنەکێشانی وێنەیی داپۆشراو و پێچراو [[پلاستیک]] کە لە کاسێتێکی تەسکی سووکدا ھەڵگیراوە. پێش ھەر بەرکەوتنێک، میکانیزمێک لە ناو کامێراکە بەکاردێت بۆ ڕاکێشانی ناوچەیەکی نەبڕاوی شریتەکە لە کاسێتەکە و بۆ شوێنی پشت [[لێنزی کامێرا]]. کاتێک ھەموو بەرکەوتنەکان دروست کراون شریتەکە دووبارە دەڕژێتەوە ناو کاسێتەکە.
دوای ئەوەی فیلمەکە لە ڕووی کیمیایییەوە پەرەی پێدرا، شریتەکە زنجیرەیەک وێنەی بچووکی نێگەتیڤ پیشان دەدات. ئەمە بە شێوەیەکی ئاسایی دەبڕدرێت بۆ بەشەکان بۆ چارەسەرکردنی ئاسانتر. کامێراکانی فۆرماتی مامناوەندی ١٢٠ بەکاردێنن، کە شریتێک لە نێگەتیڤەکان بە پانیی ٦٠&١٠ میلی متر بەرھەم دەھێنێت، و کامێرای فۆرماتی گەورە ھەر وێنەیەک لەسەر یەک شیت لە فیلم دا دەگرن کە لەوانەیە بە گەورەیی 20 x 25&cm (8 x ١٠ ئینچ)یان تەنانەت گەورەتریش بێت. ھەرکام لەم وێنەگیراوانە لەوانەیە بە نەرێنی ناوببرێن و ھەموو شریتێک یان کۆمەڵە وێنەیەک بە کۆمەڵ بە «نێگەتیڤەکان» ناوببرێن. ئەوان وێنەی سەرەکین، کە ھەموو چاپە ئەرێنییەکان لێی وەردەگیرێن، بۆیە بە چاودێری تایبەتەوە مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت و خەزن دەکرێن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Negative photography}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامێرەکانی وێنەگری]]
[[پۆل:وێنەگری]]
p58wrrzzzm4hzek44rdh050si1oiuug
نەجەفاوا
0
204085
1684093
1649601
2026-10-08T22:35:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684093
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەجەفاوا
| ناوی_فەرمی = نجفآباد - Najafabad
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.43475|frame-long=47.59617|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەرواڵ|تەرواڵ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری لەک|لەک]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٧٦٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەجەفاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری لەک]]، [[ناوچەی تەرواڵ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''نەجەفاوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەسراوا]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[فەراوا]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جافیر]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شەیدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٣)کەس و (١٣)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]]
* [[گوندەواری لەک]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی قوروە}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
p64gobxs4x5mz854zvzonjmrgvoph3f
نەیبەند
0
204181
1684327
1644504
2026-10-09T10:36:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684327
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەیبەند
| ناوی_فەرمی = نی بند - Ney Band
| ناوی_خۆماڵی = نەیوەن
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.21236|frame-long=48.07542|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی دڵوەران|دڵوەران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دڵوەران|دڵوەران]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٢٠٤٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠٧
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەیبەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دڵوەران]]، [[ناوچەی دڵوەران]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''نەیبەند''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەتارقویی]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[داشکەسەن]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەھارلو]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باغلوجە، دڵوەران|باغلوجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠٧)کەس و (٧٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[ئازەرییەکان]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]]
* [[گوندەواری دڵوەران]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی قوروە}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
pyqzsi8hx773o7fc6dy743cs9da9kqq
نەھمەتاوا
0
204356
1684316
1644467
2026-10-09T10:34:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684316
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەھمەتاوا
| ناوی_فەرمی = نعمتآباد - Nematabad
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.04209|frame-long=47.82817|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا|چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٢٢٣١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەھمەتاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]]، [[ناوچەی چەرداوڕۆ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''نەھمەتاوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەنگیناوا]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەکیەی سەرێ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەلیاوا]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەجیاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٠)کەس و (٧)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]]
* [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی قوروە}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
nx0l412f26o8llu65728th4z1xqlsas
نەوری
0
207572
1684251
1649574
2026-10-09T07:37:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684251
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەوری
| ناوی_فەرمی = ندری - Nedri
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.76247|frame-long=47.52757|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ|دەوروبەر]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٨٨٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٩٥
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەوری''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''نەوری''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەیسمیری]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حوسێناوای گورگان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چل ئەمیران]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلیاوا، نەجەفاوا|عەلیاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٥)کەس و (٣١)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
== ئایین و زمان ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی بیجاڕ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
h4ej5k0wno7j49m4nwhvo120n54qoeu
نیوەڕۆ
0
207606
1683640
1362743
2026-10-08T13:33:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە)
1683640
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Big Brum from Hill Street - geograph.org.uk - 499120.jpg|وێنۆک|تاوەرێکی کاتژمێر لە [[بێرمینگھام]]، [[ئینگلتەرا]]، کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ پیشان دەدات]]
'''نیوەڕۆ''' یان '''نیو ڕۆژ''' ({{بە ئینگلیزی|Noon}}) کاتژمێر ١٢ لە کاتی ڕۆژدایە. وەک کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ دەنووسرێت یان ١٢:٠٠ (بەکارھێنانی کاتژمێری ٢٤ کاتژمێر)یان ١٢٠٠ (کاتی سەربازی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.volker-quaschning.de/articles/fundamentals1/index_e.html |سەردێڕ=The Sun as an Energy Resource}}</ref>
نیوەڕۆی خۆری ئەو کاتەیە کە [[خۆر]] وا دەردەکەوێت پەیوەندی بکات بە بەرزترین خاڵ لە خولانەوەکەیدا لە [[کات]]ێکی دیاریکراو و شوێنێکدا کە خەڵک لە ناوچەکەیان دەیبینن. ئەمە کاتێکە کە خۆر دەگاتە بەرزترین خاڵی ئاشکرا لە ئاسماندا، لە کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆدا. کاتی ناوخۆیی یان کاتژمێری نیوەڕۆی خۆری پشت دەبەستێت بە [[ھێڵی درێژی]] و کات و ڕۆژژمێر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Think Lent is Tough? Take a Look at Medieval Lenten Practices |ناونیشان=https://sspx.org/en/news-events/news/think-lent-tough-take-look-medieval-lenten-practices |بڵاوکەرەوە=[[SSPX]] |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=English |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228081659/https://sspx.org/en/news-events/news/think-lent-tough-take-look-medieval-lenten-practices |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دوانیوەڕۆ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{Parts of a day}}{{تووڵی دەروازە|ئەستێرەناسی|گەردوون}}
{{پۆلی کۆمنز|Noon}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:نیوەڕۆ]]
[[پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک]]
[[پۆل:دیاردە سروشتییەکان]]
18tama8klonmfrn5228m26z02m78h27
1683737
1683640
2026-10-08T17:04:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کات|کات]]
1683737
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Big Brum from Hill Street - geograph.org.uk - 499120.jpg|وێنۆک|تاوەرێکی کاتژمێر لە [[بێرمینگھام]]، [[ئینگلتەرا]]، کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ پیشان دەدات]]
'''نیوەڕۆ''' یان '''نیو ڕۆژ''' ({{بە ئینگلیزی|Noon}}) کاتژمێر ١٢ لە کاتی ڕۆژدایە. وەک کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ دەنووسرێت یان ١٢:٠٠ (بەکارھێنانی کاتژمێری ٢٤ کاتژمێر)یان ١٢٠٠ (کاتی سەربازی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.volker-quaschning.de/articles/fundamentals1/index_e.html |سەردێڕ=The Sun as an Energy Resource}}</ref>
نیوەڕۆی خۆری ئەو کاتەیە کە [[خۆر]] وا دەردەکەوێت پەیوەندی بکات بە بەرزترین خاڵ لە خولانەوەکەیدا لە [[کات]]ێکی دیاریکراو و شوێنێکدا کە خەڵک لە ناوچەکەیان دەیبینن. ئەمە کاتێکە کە خۆر دەگاتە بەرزترین خاڵی ئاشکرا لە ئاسماندا، لە کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆدا. کاتی ناوخۆیی یان کاتژمێری نیوەڕۆی خۆری پشت دەبەستێت بە [[ھێڵی درێژی]] و کات و ڕۆژژمێر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Think Lent is Tough? Take a Look at Medieval Lenten Practices |ناونیشان=https://sspx.org/en/news-events/news/think-lent-tough-take-look-medieval-lenten-practices |بڵاوکەرەوە=[[SSPX]] |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=English |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228081659/https://sspx.org/en/news-events/news/think-lent-tough-take-look-medieval-lenten-practices |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دوانیوەڕۆ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{Parts of a day}}{{تووڵی دەروازە|ئەستێرەناسی|گەردوون|کات}}
{{پۆلی کۆمنز|Noon}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:نیوەڕۆ]]
[[پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک]]
[[پۆل:دیاردە سروشتییەکان]]
dku1pby7sfoecbh7w0v8ai9c97bqqhv
نەجەفاوا، بیجاڕ
0
207857
1684094
1649599
2026-10-08T22:35:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684094
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەجەفاوا
| ناوی_فەرمی = نجفآباد - Najafabad
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.79386|frame-long=47.23835|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نەجەفاوا|نەجەفاوا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٨٦٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤١٩
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''<span style="color:#090;"> نەجەفاوا </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەجەفاوا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری نەجەفاوا]]یە.
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''<span style="color:#090;"> نەجەفاوا </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دەروێش خاکی]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی کۆن]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیشڵاخلو]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نەوبەھار، نەجەفاوا|نەوبەھار]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤١٩)کەس و (١١٩)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
== ئایین و زمان ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی بیجاڕ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
buntn8vyzozs85w6anjj20ppze7es4o
نەوبەھار، نەجەفاوا
0
207973
1684242
1649581
2026-10-09T07:35:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684242
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەوبەھار
| ناوی_فەرمی = نوبھار - Now Bahar
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.79883|frame-long=47.2054|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١ = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نەجەفاوا|نەجەفاوا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٩٠٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٨
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''<span style="color:#090;"> نەوبەھار </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەجەفاوا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ناو ==
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
'''<span style="color:#090;"> نەوبەھار </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
* لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاڵمەقوڵاغ]].
* لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[پشتەنگ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نەجەفاوا، بیجاڕ|نەجەفاوا]].
* لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسار چەرموو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٦٨)کەس و (٧٨)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە.
== ئایین و زمان ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٦ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی بیجاڕ}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{پارێزگای کوردستان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
senbp0mb03icl8qu1njxka0ysrusz1d
مێرسیدس بێنتسۆ
0
209663
1683998
1680372
2026-10-08T20:48:32Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}
1683998
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''مێرسیدس بێنتسۆ'''، ناوی تەواویی لیندا ماریا رۆین ({{بە ئینگلیزی|Mercedes Bentso}}) [[ڕاپ|ڕاپەرێکی]] فینلەندییە،<ref name=Yle2021april>[Rapper Mercedes Bentso clashed with an association working against school [[bullying]]] [https://yle.fi/uutiset/3-11871873 Rap-artisti Mercedes Bentso joutui napit vastakkain koulukiusaamista vastaan toimivan yhdistyksen kanssa]. [[Yle]].fi. Retrieved 9 July 2021</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ وەک ڕاپەرێک چالاکە، وە ژانرەکەی [[ڕاپی گانگستا|ڕاپی گانگستە]]. گۆرانیەکانی باس لە بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر دەکەن لە ڕابردوویدا، و دەربارەی ئەوەی کە دەبێتە قوربانی توندوتیژی.<ref name=YleDocuProject>[Documentary project: Never again – rapper Mercedes Bentson's story] [https://yle.fi/aihe/artikkeli/2019/03/08/dokumenttiprojekti-ei-koskaan-enaa-rap-artisti-mercedes-bentson-rehellinen Dokumenttiprojekti: Ei koskaan enää – rap-artisti Mercedes Bentson rehellinen tarina]. [[Yle]].fi. Retrieved 9 July 2021</ref>
==سەرچاوەکان==
<references />{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە|ژن}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:ژەنیارانی فینلاندی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپ]]
9ummwpvbze9fssw2otsotfnkdv0auvb
نێد کێلی
0
209786
1683713
1669511
2026-10-08T16:36:32Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە)
1683713
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Ned Kelly in 1880.png|وێنۆک]]
'''نێد کێلی''' ({{بە ئینگلیزی|Ned Kelly}}) [[دارستاننشین]]ێکی ئوستورالی بوو.<ref name=dfat>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dfat.gov.au/facts/national_icons.html |سەردێڕ=About Australia: National Icons |ئیش=Department of Foreign Affairs and Trade |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111019233119/http://dfat.gov.au/facts/national_icons.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بووە کەسایەتییەکی ڕەمزی لە مێژوو، فۆلکلۆر، کتێب، ھونەر و فیلمی ئوستورالیا. وەک ھێمایییەکی نیشتیمانی وێنەکەی بەکارھێنراوە لە ئاھەنگی کردنەوەی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠]] لە سیدنی، لە یارییەکدا یادی کراوەتەوە بەناوی "... وەک یاری نێد کێڵی …" وشەی یاری لەم حاڵەتەدا بە مانای ئازا دێت.<ref name="kp">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vhd.heritage.vic.gov.au/vhd/heritagevic#detail_places;14253|سەردێڕ=Kelly Papers|ئیش=Heritage Places and Objects|بڵاوکەرەوە=Heritage Council of Victoria|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005070220/http://vhd.heritage.vic.gov.au/vhd/heritagevic#detail_places;14253|url-status=dead}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئوسترالیا}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Ned Kelly}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٤]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٨٠]]
[[پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری]]
1uhwo4x5uk9wg2sns60nu7307qcmynd
نیکتوونز
0
209977
1683656
1518817
2026-10-08T13:35:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683656
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nicktoons-on-Nickelodeon-Animation-Studio-logo.png|وێنۆک]]
'''نیکتوونس''' ({{بە ئینگلیزی|Nicktoons}}) بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنییە کە ئەنیمەیشن بەرهەم دەهێنێت و لە کەناڵی تەلەڤیزیۆنی منداڵان نیکویڵدۆن پەخش دەکرێت. پێش ساڵی ١٩٩١، نیکویڵدۆن بە زۆری زنجیرەی ئەنیمەیشنی بیانی پەخش دەکرد، بیرۆکەی نیکتۆنس لە ساڵی ١٩٨٩ دروست بوو و لە ڕۆژی یەکشەممەی ١١ی ئابی ١٩٩١. یەکەم نیکتوون بریتیبوو لە "دووگ" کە پەخش دەکرا، بە دوایدا روگراتس، هەروەها بەرنامەی رێن و ستیمپی. ئەم بەرنامانە هەموو یەکشەمەیەک دووبارە دەکرایەوە.
==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}
<references />
{{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicktoons}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
o0kirpclaeoaeq9iiitg219fnyfdj10
1684065
1683656
2026-10-08T21:24:15Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684065
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Nicktoons-on-Nickelodeon-Animation-Studio-logo.png|وێنۆک]]
'''نیکتوونس''' ({{بە ئینگلیزی|Nicktoons}}) بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنییە کە ئەنیمەیشن بەرهەم دەهێنێت و لە کەناڵی تەلەڤیزیۆنی منداڵان نیکویڵدۆن پەخش دەکرێت. پێش ساڵی ١٩٩١، نیکویڵدۆن بە زۆری زنجیرەی ئەنیمەیشنی بیانی پەخش دەکرد، بیرۆکەی نیکتۆنس لە ساڵی ١٩٨٩ دروست بوو و لە ڕۆژی یەکشەممەی ١١ی ئابی ١٩٩١. یەکەم نیکتوون بریتیبوو لە "دووگ" کە پەخش دەکرا، بە دوایدا روگراتس، هەروەها بەرنامەی رێن و ستیمپی. ئەم بەرنامانە هەموو یەکشەمەیەک دووبارە دەکرایەوە.
==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}
<references />
{{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicktoons}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
[[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشن کە لەلایەن کۆمپانیای ڤیاکۆم سی بی ئێس خاوەندارێتی دەکرێت]]
jeldzz965tfmlf2ytl6g9yxnhisl8a9
نەزر کوڕی کینانە
0
211184
1684192
1463493
2026-10-09T04:35:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1684192
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}'''نەزری کوڕی کینانە''' [[کونیە|کونیەکەی]] ئەبوو یەخلودە، باپیری دوازدەیەمی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەدە]]، ھەندێک لە ڕەگەزناسان دەڵێن نازناوی قوڕەیش بووە و بنچینەی ھۆزی [[قوڕەیش]] بۆ ئەو دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ص11 - کتاب نسب قریش - ولد النضر بن کنانة - المکتبة الشاملة الحدیثة|ناونیشان=https://al-maktaba.org/book/2922/10|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=al-maktaba.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الدرر السنیة|ناونیشان=https://dorar.net/hadith/search?q=+%22+نحن+بنو+النضر+بن+کنانة&st=p&xclude=&fillopts=on&t=0&d%5B%5D=1|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=dorar.net}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{باب و باپیرانی محەممەد}}
{{تووڵی دەروازە|محەممەد|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٢ەم]]
[[پۆل:قوڕەیش]]
ryekus4j7e1v4f3on4jo3g3z5tlwfv0
نیڵ درەکمان
0
211355
1683700
1518889
2026-10-08T16:34:22Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683700
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
| image = Neil Druckmann SDCC 2015.jpg
| caption = درەکمان لە ساڵی ٢٠١٥
| birth_date = {{birth date and age|1978|12|5}}
| birth_place = [[ئیسرائیل]]
| nationality = ئیسرائیلی، ئەمریکی
| occupation = داهێنەر، دەرهێنەر، نووسەر، پرۆگرامەر
| employer = [[ناری دۆگ]]
| title = هاوسەرۆک
| years_active = ٢٠٠٤ – تا ئێستا
| spouse = مایا درەکمان
| alma_mater = زانکۆی کارنیج مێلۆن
| signature = Neil Druckmann signature.svg
}}
'''نیڵ درەکمان''' ({{بە ئینگلیزی|Neil Druckmann}}) ( لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨) نووسەر، دیزاینەر، پرۆگرامەر و داهێنەرێکی ئیسرائیلی-ئەمریکییە، هەروەها هاوسەرۆکی ستۆدیۆیی [[ناری دۆگ]]ە. باشترین کاری دیاری بریتییە لە دروستکردنی زنجیرە یارییەکانی وەک ئانچارتد و [[دوایینی ئێمە]]. تا تەمەنی ١٠ ساڵی لە ئیسرائیل لە دایک بووە و گەورە بووە، دوواتر دەچێتە نێو کارەکانی ئینتەرتەیمێنت و شارەزاییەکی باشی لە تەکنیکی چیرۆکبێژی هەیە بۆ یارییەکان. درەکمان زانستی کۆمپیوتەری خوێندووە لە زانکۆی کارنجی مێلۆن پێش ئەوەی بەدوای کاردا بگەڕێت لە پیشەسازی یاری ڤیدیۆیی، یەکەم کاری لەسەر یاری ڤیدیۆیی وەک کارگێڕێک بوو لە ناری دۆگ.
==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی نیسانی ٢٠٢٢}}
<references />
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسرائیل|ھۆڵیوود|ژیاننامە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Neil Druckmann}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان]]
[[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:براوەکانی بافتا (خەڵک)]]
[[پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەکان]]
kezklo5f0yacpvk7me2yzp78b0u1p5e
1684058
1683700
2026-10-08T21:20:30Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684058
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
| image = Neil Druckmann SDCC 2015.jpg
| caption = درەکمان لە ساڵی ٢٠١٥
| birth_date = {{birth date and age|1978|12|5}}
| birth_place = [[ئیسرائیل]]
| nationality = ئیسرائیلی، ئەمریکی
| occupation = داهێنەر، دەرهێنەر، نووسەر، پرۆگرامەر
| employer = [[ناری دۆگ]]
| title = هاوسەرۆک
| years_active = ٢٠٠٤ – تا ئێستا
| spouse = مایا درەکمان
| alma_mater = زانکۆی کارنیج مێلۆن
| signature = Neil Druckmann signature.svg
}}
'''نیڵ درەکمان''' ({{بە ئینگلیزی|Neil Druckmann}}) ( لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨) نووسەر، دیزاینەر، پرۆگرامەر و داهێنەرێکی ئیسرائیلی-ئەمریکییە، هەروەها هاوسەرۆکی ستۆدیۆیی [[ناری دۆگ]]ە. باشترین کاری دیاری بریتییە لە دروستکردنی زنجیرە یارییەکانی وەک ئانچارتد و [[دوایینی ئێمە]]. تا تەمەنی ١٠ ساڵی لە ئیسرائیل لە دایک بووە و گەورە بووە، دوواتر دەچێتە نێو کارەکانی ئینتەرتەیمێنت و شارەزاییەکی باشی لە تەکنیکی چیرۆکبێژی هەیە بۆ یارییەکان. درەکمان زانستی کۆمپیوتەری خوێندووە لە زانکۆی کارنجی مێلۆن پێش ئەوەی بەدوای کاردا بگەڕێت لە پیشەسازی یاری ڤیدیۆیی، یەکەم کاری لەسەر یاری ڤیدیۆیی وەک کارگێڕێک بوو لە ناری دۆگ.
==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی نیسانی ٢٠٢٢}}
<references />
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسرائیل|ھۆڵیوود|ژیاننامە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Neil Druckmann}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان]]
[[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:براوەکانی بافتا (خەڵک)]]
[[پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەکان]]
[[پۆل:خەڵکی کەناری ڕۆژاوا]]
m87el9qvxv042itbck127iz9vntm8tw
بۆردی ئەزموونی
0
211672
1683970
1680778
2026-10-08T20:43:50Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683970
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:Breadboard.JPG|وێنۆک]]
بۆردی ئەزموونی یان برێدبۆرد ({{بە ئینگلیزی|Breadboard}}) بریتییە لە بۆردێکی شێوە تەخت کە دروستکراوە لە پلاستیک و کانزای گەیەنەر (زۆربەی کات لە مس)؛ کە بەکار دێت بۆ پێکەوەبەستنی پێکھاتە ئەلکترۆنییەکان بۆ دروستکردنی [[سووڕی کارەبا|سووڕێکی کارەبایی]] بێ ئەوەی پێویست بکات پێکھاتەکان پێکەوە لەحیم بکرێن. وە دەتوانرێت دووبارە بەکار بھێنرێتەوە، ئەمەیش وا دەکات کە ئاسان بێت بۆ بەکارھێنانی بۆ مەبەستی ئامادەسازیی تاقیکردنەوەی کاتی و ئەزموون بۆ ڕێکخستنی سووڕە کارەباییەکان.
== سەرچاوەکان ==
{{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢}}
{{تووڵی دەروازە|وزە|تەکنۆلۆژیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Breadboards}}
{{وزە-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
smnag1mqjsq79dpslpu352anxw2hr9q
میشێل ئۆنیل
0
212224
1684029
1680080
2026-10-08T20:54:22Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684029
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = میشێل ئۆنیل
| honorific-suffix =
| image = Michelle O'Neill (cropped from Martin McGuinness, Michelle O'Neill, Mary Lou McDonald and Gerry Adams).jpg
| caption = ئۆنیل لە ٢٠١٧
| office1 = 4th جێگری وەزیری یەکەمی ئیرلەندای باکوور
| alongside1 = خزمەتکردن لەگەڵ ئارلین فۆستەر و پاول گیڤان
| term_start1 = ١١ کانوونی دووەم ٢٠٢٠
| term_end1 = ٤ی شوباتی 2022 {{ref label|ch|a|}}
| predecessor1 = مارتن ماکگواینس (٢٠١٧)
| successor1 = ''بەتاڵ''
| office3 = جێگری سەرۆکی سین فین
| president3 = ماری لو مکدۆناڵد
| term_start3 = ١٠ شوبات ٢٠١٨
| term_end3 =
| predecessor3 = ماری لو مکدۆناڵد
| successor3 =
| office4 = وەزیری تەندروستی
| term_start4 = ٢٥ ئایار ٢٠١٦
| term_end4 = ٢ ئازار ٢٠١٧
| predecessor4 = سیمۆن ھامیلتۆن{{ھن}}(تەندروستی، خزمەتگوزاری کۆمەڵایەتی و سەلامەتی گشتی)
| successor4 = ڕۆبن سوان
| office5 = وەزیری کشتوکاڵ و گەشەپێدانی گوندەکان
| term_start5 = ٥ ئایار ٢٠١١
| term_end5 = ٦ ئایار ٢٠١٦
| predecessor5 = میشێل گیلدێرنو
| successor5 = میشێل گیلدێرنو{{ھن}}(کشتوکاڵ و ژینگە و کاروباری گوندەکان)
| office6 = سەرۆکی شارەوانی دەنگانۆن و تیرۆنی باشوور]]
| term_start6 = حوزەیران ٢٠١٠
| term_end6 = حوزەیران ٢٠١١
| predecessor6 = فرانکی مۆلۆیی
| successor6 = کێنیت ڕید
| office7 = ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانان
| term_start7 = ٧ ئازار ٢٠٠٧
| term_end7 =
| predecessor7 = جیرالدین دۆگان
| successor7 =
| birth_name = میشێل دۆریس
| birth_date = {{birth date and age|1977|1|10|df=y}}
| birth_place = [[Fermoy]], [[County Cork]], ئیرلەند
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| party = سین فین
| spouse = {{marriage|Paddy O'Neill|1995|2014|end=sep.}}
| children = ٢
| alma_mater =
| website = {{url|sinnfein.ie/contents/14972|Official website}}|
| footnotes = {{note|ch|a}}O'Neill left the role of dFM when [[Arlene Foster]] resigned as FM on 14 June 2021. She was reappointed dFM alongside FM [[Paul Givan]] on 17 June 2021.
}}
'''میشێل ئۆنیل''' ({{lang-en|Michelle O'Neill}}) سیاسەتمەدارێکی [[ئیرلەند]]ییە کە لە نێوان ساڵانی ٢٠٢٠ و ٢٠٢٢ وەک جێگری وەزیری یەکەمی ئیرلەندای باکوور خزمەتی کردووە ئەو لە ساڵی ٢٠١٨ەوە وەک جێگری سەرۆکی سین فین خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانان (MLA) بۆ مید ئولستێرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eimear McGovern: Michelle O’Neill’s journey from young mother to political leader is inspirational|ناونیشان=https://www.belfasttelegraph.co.uk/life/michelle-oneills-journey-from-young-mother-to-political-leader-is-inspirational-41645729.html|وێبگە=belfasttelegraph|بڵاوکەرەوە=belfasttelegraph.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Francis|یەکەم١=Alannah|سەردێڕ=Who is Michelle O'Neill? Sinn Fein official in line to become Northern Ireland's first minister|ناونیشان=https://inews.co.uk/news/michelle-o-neill-sinn-fein-official-northern-ireland-first-minister-2022-ni-election-1617377|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ئیش=inews.co.uk|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Michelle O'Neill}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|شانشینی یەکگرتوو}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
jjepdzlqywi4scmp9sqldh52wfefq6p
نیشتمان
0
212399
1683750
1683471
2026-10-08T17:08:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] و [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]
1683750
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنانەکانی دیکە}}
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|280px|[[شۆڕشی فەڕەنسی]]، سیمبولی زانین بە نیشتمان.]]
'''نیشتمان''' شوێنێکە کە ناسنامەیەکی نەتەوەیی یان [[گرووپی ئێتنیکی|ئێتنیکی]] تێیدا دروستبووە. پێناسەکە دەتوانێت بە سادەیی بە مانای وڵاتی لەدایکبوونی مرۆڤیش بێت. وەک ناوێکی تایبەت بەکاردەھێنرێت، ھەروەھا ھاوتاکانی لە زمانەکانی دیکەدا زۆرجار واتایەکی ناسیۆنالیستی نەتەوەیییان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Definition of HOMELAND |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/homeland |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.merriam-webster.com |زمان=en}}</ref> دەتوانرێت نیشتمان بە نیشتمانی باوک، وڵاتی دایک، یان وڵاتی دایک ناوببرێت، ئەمەش بەپێی چاند و زمانی ئەو نەتەوەیەی کە قسەی لەسەر دەکرێت. ھەرچەندە وشەکە وشەگەلی تری لێ دروست دەبێت، وەک ''[[نیشتمانپەروەری|نیشتمانپەروەر]]'' و ''[[نیشتمانپەروەری|نیشتمانپەرست]]''، زیاتر لە تانوپۆیەکی [[ناسیۆنالیزم|ناسیۆنالیستیدا]] بەکاردەھێنرێت. وڵاتی دایکی، سەرزەمینی دایکی، وڵاتی باوکی، سەرزەمینی باوکی، زێدی باب و باپیران و زۆر ناوی تریشی پێ دەوترێ.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[وڵات]]
* [[سەرزەوی (جوگرافیای سیاسی)|سەرزەوی]]
* [[ناسیۆنالیزم]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Homeland}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|مافەکانی مرۆڤ|کۆمەڵگا|ئەڵمانیا|سیاسەت}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:جوگرافیای چاندی]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزم]]
[[پۆل:نیشتمانپەروەری]]
[[پۆل:شۆپپارێزی]]
61xa460p41o3zrnieho0eipb27cahm6
مەعنەویکردن (زانستی کۆمپیوتەر)
0
213024
1683960
1681001
2026-10-08T20:40:58Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683960
wikitext
text/x-wiki
{{Quote box|quote=جەوھەری مەعنەویکردن بریتییە لە پاراستنی ئەو زانیاریانەی کە لە چوارچێوەیەکی دیاریکراودا پەیوەندیدارن، و لەبیرکردنی ئەو زانیاریانەی کە لەو چوارچێوەیەدا پەیوەندییان نییە..|source=– جۆن گوتتاگ<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| edition = Spring 2013 | بڵاوکەرەوە = The MIT Press | ژپنک = ٩٧٨-٠-٢٦٢-٥١٩٦٣-٢| دوایین = Guttag | یەکەم = John V. | سەردێڕ = Introduction to Computation and Programming Using Python | ناونیشان = https://archive.org/details/introductiontoco0000gutt |شوێن= Cambridge, Massachusetts | ڕێکەوت = ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>|width=25%}}
لە [[ئەندازیاریی کۆمپیوتەر]] و [[زانستی کۆمپیوتەر]]دا مەعنەویکردن بریتییە لە:
* پرۆسەی لابردنی وردەکاری پەیوەست بە فیزیک، بۆشایی یان کات<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Colburn|یەکەم=Timothy|دوایین٢=Shute|یەکەم٢=Gary|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Abstraction in Computer Science|ناونیشان=https://doi.org/10.1007/s11023-007-9061-7|journal=Minds and Machines|زمان=en|بەرگ=١٧|issue=2|پەڕەکان=١٦٩–١٨٤|doi=10.1007/s11023-007-9061-7|issn=1572-8641}}</ref> یان شاردنەوەی ھەندێ تایبەتمەندی بۆ ئەوەی تەرکیز بکرێتە سەر تایتمەندی گرنگتری سیستمەکان کە بایەخیان زیاترە، بە گشتی وەک پرۆسەی «گشتاندن» وایە.
* دروستکردنی تەنی بابەتیی مەعنەوی بە وێناکردنی کۆمەڵە تایبەتمەندی تەنی نا مەعنەوی یان سیستم بۆ دیراسەکردن - دەکاتە ئەنجامی پرۆسەی مەعنەویکردن.
مەعنەویکردن بە گشتی بریتییە لە بابەتێکی بنچینەیی زانستی کۆمپیوتەر و پرۆگرامسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kramer|یەکەم=Jeff|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Is abstraction the key to computing?|ناونیشان=https://doi.org/10.1145/1232743.1232745|journal=Communications of the ACM|بەرگ=٥٠|issue=4|پەڕەکان=٣٦–٤٢|doi=10.1145/1232743.1232745|issn=0001-0782}}</ref> پرۆسەی مەعنەویکردن دەکرێ ھەروەھا بە «مۆدێلکردن» بناسێنرێت و نزیکە لە [[تیۆری|تیۆر]] و [[دیزاین]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|زانستی کۆمپیوتەر|جاڤا}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:زانستی کۆمپیوتەر]]
[[پۆل:دەرھەستکاری]]
[[پۆل:بەرنامەسازی]]
[[پۆل:ئەندازیاری بەرنامەسازی]]
[[پۆل:بەڕێوبردنی داتا]]
64x1kiylux3pn647dcfwdmf0y47s659
نێجیریا لە ئۆڵۆمپیاد
0
213414
1683710
1518907
2026-10-08T16:36:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە)
1683710
wikitext
text/x-wiki
[[نێجیریا|نەیجیریا]] بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٢ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاددا کرد، لەو کاتەوە جگە لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ کە بایکۆت کرا بەشداری سەرجەم خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەکردووە. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٨ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کرد، وەرزشوانانی نەیجیریا بەگشتی ٢٥ مەدالیای ئۆڵۆمپیادیان بەدەستھێناوە، کە زۆربەیان لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان و بۆکسێندا بوون. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا لە ساڵی ١٩٩٦ مەدالیای زێڕی بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٨، دوای بڕیاری لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی بۆ لێسەندنەوەی مەدالیای تیمی ڕاکردنی ٤ × ٤٠٠ مەتری ئەمریکی دوای ئەوەی ئەنتۆنیۆ پێتیگریو دانی بەوەدا نا کە دەرمانی وەزەبەخشی بەکارھێناوە، ڕکابەرە نەیجیرییەکانیان مەدالیای زێڕیان وەرگرت. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نەیجیریا لە ساڵی ١٩٥١ دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympic Games: results, medals, statistics, analytics|ناونیشان=http://olympanalyt.com/OlympAnalytics.php?param_pagetype=MedalsByGames¶m_dbversion=¶m_country=NGR¶m_games=¶m_sport=ALL|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=olympanalyt.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220710085453/http://olympanalyt.com/OlympAnalytics.php?param_pagetype=MedalsByGames¶m_dbversion=¶m_country=NGR¶m_games=¶m_sport=ALL|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Moinzadeh|یەکەم=Mehdi|سەردێڕ=YOUTOPIA/ABOUT:BLANK|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1515/9783839439555-025|ئیش=In Zukunft!|پەڕەکان=٢٨٧–٣٠٢|بڵاوکەرەوە=transcript Verlag|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref>
== پێرستی بەشدارییەکان ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
=== ئۆڵۆمپیادی ھاوینە ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
|-
!خوول
!وەرزشوان
|style="background:gold; width:4.5em; font-weight:bold;"|زێڕ
|style="background:silver; width:4.5em; font-weight:bold;"|زێو
|style="background:#cc9966; width:4.5em; font-weight:bold;"|بڕۆنز
!style="width:4.5em; font-weight:bold;"|گشتی
!style="width:4.5em; font-weight:bold;"|پلە
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1952}} || ٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1956}} || ١٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1960}} || ١٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1964}} || ١٨ || ٠ || ٠ || ١ || ١ || ٣٥
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1968}} || ٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1972}} || ٢٥ || ٠ || ٠ || ١ || ١ || ٤٣
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1976}} || colspan=22| ''did not participate''
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1980}} || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1984}} || ٣٢ || ٠ || ١ || ١ || ٢ || ٣٠
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1988}} || ٦٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1992}} || ٥٥ || ٠ || ٣ || ١ || ٤ || ٣٨
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|1996}} || ٦٥ || ٢ || ١ || ٣ || ٦ || ٣٢
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2000}} || ٨٣ || ١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٤١
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2004}} || ٧٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٢ || ٦٨
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2008}} || ٧٤ || ٠ || ٣ || ٢ || ٥ || ٥٧
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2012}} || ٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2016}} || ٧١ || ٠ || ٠ || ١ || ١ || ٧٨
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2020}} || ٥٥ || ٠ || ١ || ١ || ٢ || ٧٤
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2024}} || colspan=6; rowspan=3| ''future event''
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2028}}
|-
|align=right| {{GamesName|SOG|2032}}
|-
!colspan=2| Total !! ٣ !! ١١ !! ١٣ !! ٢٧ !! ٧٤
|}
{{col-2}}
=== ئۆڵۆمپیادی زستانە ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
|-
!خوول
!وەرزشوان
|style="background:gold; width:4.5em; font-weight:bold;"|زێڕ
|style="background:silver; width:4.5em; font-weight:bold;"|زێو
|style="background:#cc9966; width:4.5em; font-weight:bold;"|بڕۆنز
!style="width:4.5em; font-weight:bold;"|گشتی
!style="width:4.5em; font-weight:bold;"|پلە
|-
|align=right| {{GamesName|WOG|2018}} || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|WOG|2022}} || ١ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || –
|-
|align=right| {{GamesName|WOG|2026}} || colspan=6| ''future event''
|-
!colspan=2| Total !! ٠ !! ٠ !! ٠ !! ٠ !! –
|}
{{col-end}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|ئۆڵۆمپیاد}}
{{پۆلی کۆمنز|Nigeria at the Olympic Games}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
lnxy3g8onfejitwqndo0e108qarnpnr
نیکاراگوا لە ئۆڵۆمپیاد
0
213790
1683655
1518803
2026-10-08T13:35:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە)
1683655
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[نیکاراگوا]] بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٨ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد، لەو کاتەوە جگە لە ساڵی ١٩٨٨ بەشداری سەرجەم خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەکردووە. ھەروەھا نیکاراگوا ھیچ کاتێک بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە نەکردووە، ئەمە جگەلەوەی ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نیکاراگوا لە ساڵی ١٩٥٩ دامەزراوە و ھەمان ساڵ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە بەفەرمی ناسێندرا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Nicaragua_at_the_Olympics|سەردێڕ=Nicaragua at the Olympics|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}
{{نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|ئۆڵۆمپیاد}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicaragua at the Olympic Games}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکاراگوا لە ئۆڵۆمپیاد]]
4rrf46tqiwucijupen2b7kh51umf9yz
تیۆریی واپرینگێنی
0
214559
1683841
1683424
2026-10-08T20:06:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683841
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''تیۆریی واپرینگێنی''' یان '''وەپرینگێنی (واتە پرینگاندنەوە)''' تیۆرییەکە سەبارەت بە شەڕ و بە تایبەت چەک و چۆلی ناوەکی. بەپێی ئەم تیۆرییە، چەکی ناوەکی بەھۆی توانایی توناکاری شەدید، پێش بە شەڕ و پیکدادان دەگرن. لە واپرینگێنیدا، ھەرەشەیەکی سنووردار دەتوانێ لایەنی بەرامبەر لە ھەر جۆرە پەلامارێک سارد بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=deterrence {{!}} political and military strategy {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/deterrence-political-and-military-strategy|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|شەڕی سارد}}
{{کۆلکە}}
[[پۆل:ئاسایشی نێودەوڵەتی]]
ox5bche8jen6q3swrz8m9k32rdha8lp
نیکۆ گۆنزالێس
0
214593
1683665
1362755
2026-10-08T13:37:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە)
1683665
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٣|youthclubs1=[[یانەی تۆپی پێی مۆنتانیێرۆس|مۆنتانیێرۆس]]|youthyears2=٢٠١٣–٢٠٢٠|youthclubs2=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|years1=٢٠١٩–٢٠٢١|clubs1=[[یانەی بارسێلۆنای بی|بارسێلۆنا بی]]|caps1=٢٧|goals1=٠|years2=٢٠٢١–|clubs2=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|caps2=٢٧|goals2=٢|nationalyears1=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam1=ئیسپانیا ژ١٧|nationalcaps1=٧|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢١–|nationalteam2=ئیسپانیا ژ٢١|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=٠|club-update=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|ntupdate=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|وێنە=Nico Gonzalez (cropped).jpg|ناو=نیکۆ گۆنزالێس|سەردێڕ=نیکۆ لە کاتی یاریکردن بۆ بارسێلۆنا لە ٢٠٢١|ناوی تەواو=نیکۆلاس گۆنزالێس ئیگلێسیاس|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٢|١|٣}}|شوێنی لەدایکبوون=[[لا کۆرونیا]]، ئیسپانیا|جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=١٤
}}
'''نیکۆلاس گۆنزالێس ئیگلێسیاس''' ({{بە ئیسپانی|Nicolás González Iglesias}}؛ لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ius|سەردێڕ=Nico Gonzalez – Bio, Net Worth, Contract, Salary, Age, Dating, Girlfriend, Family, Parents, Nationality, Facts, Height, Wiki, Current Team, Position|ناونیشان=https://gossipgist.com/nico-gonzalez|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Gossip Gist|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220529123102/https://gossipgist.com/nico-gonzalez|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolas Gonzalez Biography|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/player/bio/_/id/323986/nicolas-gonzalez|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=ESPN|زمان=en}}</ref> ھەروەھا ناسراوە بە '''نیکۆ'''، [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری ئیسپانییە، کە وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاستێک]] یاری بۆ یانەی تۆپی پێی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] ئیسپانی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nico {{!}} 2021/2022 player page {{!}} Midfielder {{!}} FC Barcelona Official website|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/67849/nicolas-gonzalez-iglesias|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.fcbarcelona.com|زمان=en}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
کوڕی یاریزانی پێشووی تۆپی پێی ئیسپانی و ئەفسانەی [[دێپۆرتیڤۆ لا کۆرونیا]] [[فران گۆنزالێس]]ە و کوڕەزای [[خۆسێ ڕامۆن]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=El Barça atará al hijo de Fran|ناونیشان=https://as.com/futbol/2021/04/15/primera/1618514859_788607.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Diario AS|زمان=es}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|وەرزش|ژیاننامە|ئیسپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolás González Iglesias}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا]]
ctigpm45e8i59mwqymgo2b0ujse82st
1684062
1683665
2026-10-08T21:23:15Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684062
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٣|youthclubs1=[[یانەی تۆپی پێی مۆنتانیێرۆس|مۆنتانیێرۆس]]|youthyears2=٢٠١٣–٢٠٢٠|youthclubs2=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|years1=٢٠١٩–٢٠٢١|clubs1=[[یانەی بارسێلۆنای بی|بارسێلۆنا بی]]|caps1=٢٧|goals1=٠|years2=٢٠٢١–|clubs2=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|caps2=٢٧|goals2=٢|nationalyears1=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam1=ئیسپانیا ژ١٧|nationalcaps1=٧|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢١–|nationalteam2=ئیسپانیا ژ٢١|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=٠|club-update=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|ntupdate=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|وێنە=Nico Gonzalez (cropped).jpg|ناو=نیکۆ گۆنزالێس|سەردێڕ=نیکۆ لە کاتی یاریکردن بۆ بارسێلۆنا لە ٢٠٢١|ناوی تەواو=نیکۆلاس گۆنزالێس ئیگلێسیاس|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٢|١|٣}}|شوێنی لەدایکبوون=[[لا کۆرونیا]]، ئیسپانیا|جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=١٤
}}
'''نیکۆلاس گۆنزالێس ئیگلێسیاس''' ({{بە ئیسپانی|Nicolás González Iglesias}}؛ لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ius|سەردێڕ=Nico Gonzalez – Bio, Net Worth, Contract, Salary, Age, Dating, Girlfriend, Family, Parents, Nationality, Facts, Height, Wiki, Current Team, Position|ناونیشان=https://gossipgist.com/nico-gonzalez|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Gossip Gist|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220529123102/https://gossipgist.com/nico-gonzalez|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolas Gonzalez Biography|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/player/bio/_/id/323986/nicolas-gonzalez|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=ESPN|زمان=en}}</ref> ھەروەھا ناسراوە بە '''نیکۆ'''، [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری ئیسپانییە، کە وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاستێک]] یاری بۆ یانەی تۆپی پێی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] ئیسپانی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nico {{!}} 2021/2022 player page {{!}} Midfielder {{!}} FC Barcelona Official website|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/67849/nicolas-gonzalez-iglesias|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.fcbarcelona.com|زمان=en}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
کوڕی یاریزانی پێشووی تۆپی پێی ئیسپانی و ئەفسانەی [[دێپۆرتیڤۆ لا کۆرونیا]] [[فران گۆنزالێس]]ە و کوڕەزای [[خۆسێ ڕامۆن]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=El Barça atará al hijo de Fran|ناونیشان=https://as.com/futbol/2021/04/15/primera/1618514859_788607.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Diario AS|زمان=es}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|وەرزش|ژیاننامە|ئیسپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolás González Iglesias}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یوونایتد]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
990vqnh8uzhucd2psszoq4d1eo9v92g
کەرتی گشتی
0
214672
1683838
1683496
2026-10-08T20:06:07Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683838
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Employment in the UK Public Sector, December 2013.png|وێنۆک]]
'''کەرتی گشتی''' یان '''کەرتی دەوڵەتی''' ناونیشانی بەشێک لە ئابوورییە کە بوودجەکەی لەلایەن دەوڵەتەوە تەرخان دەکرێ و خزمەتگەلی سەرەتاییی وەک پۆلیس، ئامۆژیاری و بەرگری دابین دەکات.
لە وڵاتانی سۆسیالیستیدا، نزیک بە ھەمووی ئابووری لە کەرتی گشتیدا خۆی دەبینییەوە و زۆربەی ھەرەزۆری خزمەتگەلی ئابووری لە کەرتی گشتیدا دابین دەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is the Public Sector? Definition & Examples|ناونیشان=https://www.privacysense.net/terms/public-sector/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=PrivacySense.net|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220727144329/https://www.privacysense.net/terms/public-sector/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|url-status=dead}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کەرتی خۆوەندی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئابووری|کۆمەڵگا}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Public sector}}
[[پۆل:ئابووری گشتی]]
qgjde9up7ck1gms9har4pl91gnbmaux
نەکیحەت خانم
0
214744
1684308
1519267
2026-10-09T10:33:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684308
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەکیحەت خانم''' یەکەم ھاوسەری پاشای [[سەفەوی]] [[شا عەباسی دووەم]] بوو (ل. ١٦٤٢–١٦٦٦).
ئەو ژنە بە ڕەچەڵەک چرکاسی بوو. لە بنەڕەتدا خەزووری (کۆیلە) بوو، دایکی جێنشینی عەباسی دووەم بوو، [[شا سولەیمانی یەکەم]] (م. ١٦٦٦–١٦٩٤). (.{{sfn|Matthee|2012|page=56}}{{sfn|Newman|2008|pages=55, 93, 100}}{{sfn|Bierbrier|1998|pages=٦٦, ٧٣}}
نەکیحەت ھاوشێوەی مێینەکانی دیکەی دەرباری شاھانە موڵک و ماڵی بە مەزارگە [[شیعە]]کان لە [[عێراق]] بە وەسیەت ھێنا، کە لە دوای [[گرێبەستی زەھاب]]ەوە (١٦٣٩) «بە شێوەیەکی فەرمی» لەژێر کۆنترۆڵی [[عوسمانی]]یەکاندا بوون.{{sfn|Newman|2008|page=١٠٠}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٣}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مێژوو|ئێران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شیعە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:ژنانی سەدەی ١٧یەم]]
[[پۆل:ژنە ئێرانییەکانی سەدەی ١٧یەم]]
t12b1ugtsjcen4189or2a305tzd4367
برایان برۆبی
0
215246
1684025
1680114
2026-10-08T20:53:42Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684025
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=|image_size=600x600|youthyears1=٢٠١٠-|youthclubs1=ئەمستەردامشێ|youthyears2=٢٠١٠–٢٠١٨|youthclubs2=ئەیاکس|years1=٢٠١٨–٢٠٢١|clubs1=لاوانی ئەیاکس|caps1=٣٢|goals1=١٦|years2=٢٠٢٠–٢٠٢١|clubs2=ئەیاکس|caps2=١٢|goals2=٣|years3=٢٠٢١–٢٠٢٢|clubs3=لایپزیگ|caps3=٩|goals3=٠|years4=٢٠٢٢|clubs4=ئەیاکس (خواستن)|caps4=١١|goals4=٧|years5=٢٠٢٢-|clubs5=ئەیاکس|caps5=١|goals5=١|nationalyears1=٢٠١٧|nationalteam1=ھۆڵەندای خوار ١٥ ساڵان|nationalcaps1=٦|nationalgoals1=٤|nationalyears2=٢٠١٧|nationalteam2=ھۆڵەندای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps2=٥|nationalgoals2=٥|nationalyears3=٢٠١٧–٢٠١٩|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps3=٢٤|nationalgoals3=١٦|medaltemplates={{Medal|Country|{{fb|Netherlands}}}}
{{MedalCompetition|[[UEFA European Under-17 Championship]]}}
{{Medal|W|[[2018 UEFA European Under-17 Championship|England 2018]]|}}
{{Medal|W|[[2019 UEFA European Under-17 Championship|Ireland 2019]]|}}|club-update=تەممووزی ٢٠٢٢|nationalteam-update=١٩ ئایاری ٢٠١٩}}
برایان ئبینیزەر ئادی برۆبی (لەدایکبووی ١ی شوباتی ٢٠٠٢) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی ھۆڵەندییە کە وەک ھێرشبەر یاری دەکات بۆ یانەی خولی نایابی ھۆڵەندی [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]].
== کاروانی یانە ==
=== کاروانی سەرەتایی ===
برۆبی دەستی بە کاروازی لاوێتی کرد لەگەڵ AFC پێش ئەوەی بەشدار بێت لە ئەکادیمیای [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] لە ساڵی ٢٠١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ajax legt goaltjesdief Brobbey (16) vast|ناونیشان=https://www.vi.nl/nieuws/ajax-legt-goaltjesdief-brobbey-16-vast|ئیش=Voetbal International|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|زمان=nl}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brian Brobbey {{!}} Ajax Showtime|ناونیشان=https://www.ajaxshowtime.com/brian-brobbey|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=ajaxshowtime.com|زمان=nl}}</ref>
=== ئەیاکس ===
برۆبی یەکەمین یاری خۆی لە خولی ھۆۆڵەندی بۆ [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] ئەنجامدا لە ٣١ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٠، وەک یەدەگ ھاتە یاریگا و گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٥–٢ بەسەر فۆرتونا سیتارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ajax thrash Fortuna Sittard 5-2|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/club/fortuna-sittard/143/video/4222847|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=ESPN}}</ref> یەکەمین یاری خۆی لە [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|ئەورووپا]]دا ئەنجامدا لە قۆناغی کۆمەڵەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەرامبەر ئەتلانتا لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ و ئاستەکەی ستایش کرا لەلایەن ڕاھێنەر [[ئیریک تین ھاگ|ئێریک تێن ھاگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Brian Brobbey: Ajax boss Ten Hag commends Ghana target despite Champions League disappointment|ناونیشان=https://www.goal.com/en-us/news/brian-brobbey-ajax-boss-ten-hag-commends-ghana-target/1mh7iwv8ufx5p1kvk71jplthwy|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Goal}}</ref>
لە ٣ی [[شوبات]]ی ٢٠٢١، بەڕێوەبەری تۆپی پێی ئەیاکس مارک ئۆڤەرمارس، پشت ڕاستی کردەوە کە برۆبی یانەکە جێ دەھێڵێت لە کاتی کۆتایی ھاتنی گرێبەستەکەی لە کۆتایی وەرز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Brobbey to leave Ajax|ناونیشان=http://www.football-oranje.com/brobbey-to-leave-ajax/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Football Oranje}}</ref> برۆبی یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە پاڵەوانێتییەکی ئەورووپی لە ١٨ی شوبات، دووەم گۆڵی ئەیاکسی تۆمار کرد لە یاری یەکەمی قۆناغی ٣٢ ی [[خولی ئەورووپا]] کە بردنەوەیان تۆمار کرد لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر لیڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Weah on target but Ajax stun Lille|ناونیشان=https://www.ligue1.com/Articles/MATCH-REPORTS/2021/02/18/weah-on-target-but-ajax-stun-lille-usmnt-europa-league|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Ligue 1}}</ref>
=== لایپزیگ ===
لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢١، لایپزیگ گرێبەستی لەگەڵ برۆبی ڕاگەیاند.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=RasenBallsport Leipzig - Brobbey joins RB Leipzig|ناونیشان=https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/New-signing-Brian-Brobbey.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210312100752/https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/New-signing-Brian-Brobbey.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=RB Leipzig Official Website|زمان=en}}</ref> لە ١ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢١ پەیوەندی کرد بە یانەکەوە.<ref name=":0"/>
==== گەڕانەوە بۆ ئەیاکس بە خواستن ====
لە ٢٧ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠٢١، ڕاگەیەندرا کە برۆبی دەگەڕێتەوە بۆ ئەیاکس بۆ ماوەی شەش مانگ بە خواستن بە بێ ھەبوونی بژاردەی کڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Brian Brobbey keert op huurbasis terug bij Ajax, geen optie tot koop|ناونیشان=https://www.parool.nl/sport/brian-brobbey-keert-op-huurbasis-terug-bij-ajax-geen-optie-tot-koop~b98cdef7/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Het Parool}}</ref> ئەو درێسی ژمارە ١٨ی پێبەخشرا، کە پێشتر لەو وەرزەدا لەلایەن یۆرگن ئکێلێنکامپەوە لەبەردەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brobbey: 'Ten Hag zei na één wedstrijd tegen me: Tijd dat je terug naar huis komt'|ناونیشان=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/1012391/brobbey-ten-hag-zei-na-n-wedstrijd-tegen-me-tijd-dat-je-terug-naar-huis-komt.html}}</ref> یەکەم یاریکردنی خۆی لە ١٦ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠٢٢ ئەنجامدا لە یارییەک لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر ئۆترێخت وەک ھێرشبەری سەرەکی، دوو گۆڵی تۆمارکرد پێش ئەوەی لە خولەکی ٧٠ دابنیشێت بۆ یاریزان داڤی کلاسن لە بردنەوەی ٣–٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Utrecht vs. Ajax|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2022/01/16/netherlands/eredivisie/stichting-fc-utrecht/afc-ajax/3512625/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Soccerway}}</ref>
=== گەڕانەوە بۆ ئەیاکس ===
لە ٢٢ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢٢، [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] گرێبەستێکی پێنج ساڵەی لەگەڵ برایان برۆبی واژوو کردبە بڕی ١٦٫٣٥ ملیۆن [[یۆرۆ]] و ٣ ملیۆن یۆرۆی زیادکراو کە بەپێی ئاست و یاریکردن دەبەخشرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ajax Returns Brian Brobbey on a Permanent Deal|ناونیشان=https://onlineqatarcasino.com/ar/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Qatar Casino|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220727082818/https://onlineqatarcasino.com/ar/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ajax and RB Leipzig reach agreement for Brian Brobbey|ناونیشان=https://english.ajax.nl/articles/ajax-and-rb-leipzig-reach-agreement-for-brian-brobbey|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Ajax}}</ref>
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
برۆبی ڕەچەڵەکی غانییە و لە ھۆڵەندا لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ajax-debutant Brobbey 'moet behaagd worden': 'Contract loopt af, is ook politiek'|ناونیشان=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/951791/ajax-debutant-brobbey-moet-behaagd-worden-contract-loopt-af-is-ook-politiek-.html|وێبگە=www.voetbalprimeur.nl}}</ref> برۆبی بانگھێشت کرا بۆ ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان لە ھەردوو جامی ئەورووپی خوار ١٧ ساڵی ٢٠١٨ و ٢٠١٩، ھەردوو پاڵەوانێتییەکەیان یەک بە دوای یەک بردەوە.
== ژیانی کەسی ==
برای بچووکی یاریزانانی تۆپی پێ دێریک لوکاسێن، کێڤن لۆکاسێن، و ساموێل برۆبییە.<ref>{{Soccerway|brian-brobbey/520146}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
=== یانە ===
{{Updated|٣٠ تەممووزی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=B. Brobbey|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/brian-brobbey/520146/|وێبگە=Soccerway|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |جامی نیشتیمانی
! colspan="2" |ئەورووپا
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!ئاست
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="4" |لاوانی ئەیاکس
|٢٠١٨–١٩
|خولی پلە دووی ھۆڵەندی
|٢
|٠
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|٢
|٠
|-
|٢٠١٩–٢٠
|خولی پلە دووی ھۆڵەندی
|١٣
|٧
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٣
|٧
|-
|٢٠٢٠–٢١
|خولی پلە دووی ھۆڵەندی
|١٧
|٩
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٧
|٩
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٣٢
!١٦
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!٣٢
!١٦
|-
|[[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]]
|٢٠٢٠–٢١
|[[خولی نایابی ھۆڵەندا]]
|١٢
|٣
|٠
|٠
|٧
|٣
| colspan="2" | -
|١٩
|٦
|-
|لایپزیگ
|٢٠٢١–٢٢
|[[بۆندسلیگا]]
|٩
|٠
|١
|٠
|٤
|٠
| colspan="2" | -
|١٤
|٠
|-
|ئەیاکس (خواستن)
|٢٠٢١–٢٢
|خولی نایابی ھۆڵەندا
|١١
|٧
|١
|٠
|١
|٠
| colspan="2" | -
|١٣
|٧
|-
| rowspan="2" |ئەیاکس
|٢٠٢٢–٢٠٢٣
|خولی نایابی ھۆڵەندا
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|١
|٠
|١
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!١١
!٧
!١
!٠
!١
!٠
!١
!٠
!١٤
!٧
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!٦٤
!٢٦
!٢
!٠
!١٢
!٣
!١
!٠
!٧٩
!٢٩
|}
{{تێبینییەکان}}
== خەڵاتەکان ==
'''ئەیاکس'''
* خولی نایابی ھۆڵەندا: ٢٠٢٠–٢١، ٢٠٢١–٢٢
* [[جامی ھۆڵەندا]] : ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://english.ajax.nl/articles/neres-stoppage-time-goal-seals-dutch-cup-win/#|سەردێڕ=Neres' stoppage-time goal seals Dutch Cup win|بڵاوکەرەوە=Ajax website|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref>
'''ھۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان'''
* پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٧ ساڵان: ٢٠١٨، ٢٠١٩<ref name="YouthTwo">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Netherlands clinch title|ناونیشان=https://www.uefa.com/under17/season=2019/matches/round=2000947/match=2027448/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UEFA}}</ref><ref name="NetherlandsYouth">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sky Sports|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Netherlands win U17 European Championship after penalty shootout win over Italy|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/12348/11380131/netherlands-win-u17-european-championship-after-penalty-shootout-win-over-italy|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Sky Sports}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تد|ژیاننامە|تۆپی پێ|وەرزش|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Brian Brobbey}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]]
[[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
twfwac9m8fgbpsngz9tfz1ck52agg4u
نەخچیڤان
0
215385
1684104
1404975
2026-10-08T22:37:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئازەربایجان-کۆلکە)
1684104
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەخچیڤان''' پایتەختی [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]] لە [[ئازەربایجان]] کە بە ھەمان ناوە، دەکەوێتە ٤٥٠ کم (٢٨٠ میل) لە ڕۆژاوای [[باکوو]]. [[شارەوانی]] نەخچیڤان لە شاری نەخچیوان و شارۆچکەی عەلی ئاباد و گوندەکانی باشباشی، بولقان، ھاچینییەیت، قەرەچوق، قەرەخەنبەیلی، تومبوڵ، قەرەغالیق و داشدوز پێکدێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&bkod=3637 |سەردێڕ=Belediyye Informasiya Sistemi |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&bkod=3637 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ |زمان=az |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەسەر دامێنی چیای زەنگەزووردا بڵاوبووەتەوە، لە کەناری ڕاستی ڕووباری نەخچیڤان بە بەرزی ٨٧٣ م (٢٨٦٤ پێ) لە ئاستی دەریاوە.
== جوگرافیا ==
شارەکە بەسەر دامێنی زنجیرەی زەنگێزوردا بڵاوبووەتەوە، لە کەناری ڕاستی ڕووباری نەخچیڤان بە بەرزی نزیکەی ١٠٠٠ م (٣٣٠٠ پێ).
لافاو و وەرینی خاک بەھۆی کەمبوونەوەی ڕووپۆشی دارستانەکان بەدرێژایی کەنارەکانی ڕووبارەکان بەرزبووەوە.<ref name=goodiz>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Hay|یەکەم١=Mark|سەردێڕ=How Environmentalism Can Foster Nation-Building|ناونیشان=http://magazine.good.is/articles/pride-and-regrowth-in-nakhchivan|وێبگە=magazine.good.is|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141113144746/http://magazine.good.is/articles/pride-and-regrowth-in-nakhchivan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئەنجامدا، پڕۆژەکانی دارستانکردنەوە لە شارەکەدا جێبەجێ کران بۆ ھاندانی چاندنی دار.<ref name=goodiz/>
== کولتوور ==
شارەکە خاوەنی چەندین چالاکیی کولتووری و خزمەتگوزاری و مۆزەخانەیە. کۆشکی [[حەیدەر عەلیێڤ]] کە پێشانگای ھەمیشەیی نیگارکێشی ناوخۆیی و ھۆڵێکی شانۆی بۆ بینەرێکی ١٠٠٠ کەسی ھەیە، ھەروەھا شانۆیەکی ئۆپێرا کە بەم دوایییە نۆژەن کراوەتەوە لە سەردەمی سۆڤیەتدا کە شانۆی درامای مۆسیقی دەوڵەتی نەخچیڤان شانۆگەری و کۆنسێرت و میوزیکاڵ و ئۆپێرا تێیدا بەدی دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ilham Aliyev attended a ceremony to commemorate the 90th anniversary of the Nakhchivan Autonomous Republic.|ناونیشان=http://en.president.az/articles/11356|وێبگە=en.president.az|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141113155704/http://en.president.az/articles/11356|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
زۆرێک لە شوێنە ڕۆشنبیرییەکانی شارەکە لە ساڵی ٢٠١٨دا ئاھەنگیان گێڕا کاتێک نەخچیڤان وەک پایتەختی ڕۆشنبیری ئیسلامی دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nakhchivan to be capital of Islamic Culture in 2018|ناونیشان=http://en.apa.az/news_nakhchivan_to_be_capital_of_islamic_cult_191628.html|وێبگە=en.apa.az|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413064943/http://en.apa.az/news_nakhchivan_to_be_capital_of_islamic_cult_191628.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== دانیشتووانی بەرچاو ==
* [[حەیدەر عەلیێڤ]]
* [[حوسێن جاوید]]
* [[جەلیل مەمەدگولوزادە]]
* [[عەبدوڕەحمان فەتالیبەیلی]]
* [[خێتچۆ]]
* [[جەمشید ناخچیڤانسکی]]
* [[بەھروز کەنگەرلی]]
* [[ڕزا تەحمەسیب]]
* [[حوسێن خان ناخچیڤانسکی]]
* [[نازلی نەجەفۆڤا]]
* [[عەلی محەممەدالی ئۆغڵو حەسەنۆڤ]]
* [[ئاگیل مامادۆڤ (تۆپی پێ، لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٩)]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Nakhchivan (city)}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئازەربایجان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئازەربایجان-کۆلکە}}
[[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ئازەربایجان|نەخچیڤان]]
[[پۆل:کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]
[[پۆل:قەزاکانی ئازەربایجان]]
[[پۆل:پارێزگای ئێریڤان]]
[[پۆل:دابەشکارییەکانی کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]
ixox1xqbmrvta301xw4um6e677whsui
نەخچیڤان یوزد
0
215666
1684105
1404976
2026-10-08T22:37:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە)
1684105
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ناخیچێڤان یوزد''' یەکێک بوو لە یوزد ("پارێزگا") لە [[پارێزگای ئێریڤان]] لە [[جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١-١٩١٧)|جێگری پاشایەتی قەفقاز]] لە [[ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا]]. لە باکوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ شارور-دارالایەز ئوێزدی پارێزگاکە، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ زانگەزور ئوێزدی [[پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل]] و لە باشوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ فارس. ئوێزد زۆربەی ئیکسکلاڤی ھاوچەرخی ناخیچێڤانی ئازەربایجان و باشووری ڕۆژاوای [[پارێزگای سیونیک]]ی ئەرمینیای ئێستای لەخۆگرتبوو. ناوەندی ئیداری ئوێزد شاری ناخیچەوان ([[نەخچیڤان]]) بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tsutsiev|یەکەم=Arthur|translator=Nora Seligman Favorov|سەردێڕ=Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus|ساڵ=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|شوێن=New Haven|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١٥٣٠٨-٨|پەڕە=٥٩}}</ref>
== جوگرافیا ==
ڕیلیفی ئوێزد بە شێوەیەکی سەرەکی شاخاوی بوو و زۆربەی زەوییە نزمەکان بە درێژایی [[ڕووباری ئاراس]] بوون. بەرزترین لووتکەکانی ئوزد (کەمبیل بە بەرزی ١١١٨٨ پێ (٣٤١٠ م)؛ دامەرا-داگ بە بەرزی ١١ ھەزار و ٠٩٠ پێ (٣٣٨٠ م)؛ و [[چیای کاپوتجۆگ]] بە بەرزی ١٢ ھەزار و ٨٥٥ پێ (٣٩١٨ م) بەدرێژایی [[زنجیرە چیای قەرەباخ]] ھەڵکەوتوون کە سنووری ڕۆژھەڵات پێکدەھێنن کیوکی-داگ لە ١٠٬٢٨٢ پێ (٣٬١٣٤ م) لە شارور-دارالایاز یوزد لە باکوور بەرزبووەوە خاکی ئوزدەکان.<ref name="brockhaus">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gatchina3000.ru/big/070/70821_brockhaus-efron.htm|script-title=ru:Большой энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Нахичевань|trans-title=Brockhaus and Efron Encyclopedia Dictionary. Nakhichevan Uyezd|زمان=ru}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی نەخچیڤان]]
[[پۆل:ئویزدەکانی پارێزگای ئێریڤان]]
[[پۆل:مێژووی جوگرافی ئازەربایجان]]
ab2yga5yyml5qgmqiu9nt1o1eq1c3el
تانگوی نیانزۆ
0
215912
1683901
1682451
2026-10-08T20:19:58Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683901
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=2019-07-17 SG Dynamo Dresden vs. Paris Saint-Germain by Sandro Halank–020.jpg|youthyears1=٢٠٠٨–٢٠١٢|youthclubs1=ئیپینای ئەتلەتیکۆ|youthyears2=٢٠١٢–٢٠١٣|youthclubs2=سێنارت مۆیسی|youthyears3=٢٠١٣–٢٠١٦|youthclubs3=فۆنتەین بلیاو|youthyears4=٢٠١٦–٢٠١٩|youthclubs4=ئەکادیمیای پاریس سان جێرمان|years1=٢٠١٩–٢٠٢٠|clubs1=پاریس سان جێرمان|caps1=٦|goals1=٢|years2=٢٠٢٠–٢٠٢٢|clubs2=بایەرن میونشن|caps2=٢٣|goals2=١|years3=٢٠٢٢-|clubs3=سیڤیلیا|caps3=٠|goals3=٠|nationalyears1=٢٠١٧–٢٠١٨|nationalteam1=ھەڵبژاردەی فەڕەنسای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps1=١١|nationalgoals1=٣|nationalyears2=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam2=ھەڵبژاردەی فەڕەنسای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps2=١٨|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠١٩|nationalteam3=ھەڵبژاردەی فەڕەنسای خوار ١٨ ساڵان|nationalcaps3=١٢|nationalgoals3=١|nationalyears4=٢٠٢١-|nationalteam4=ھەڵبژاردەی فەڕەنسای خوار ٢٠ ساڵان|nationalcaps4=٦|nationalgoals4=١|club-update=٨ ئایاری ٢٠٢٢|nationalteam-update=٢٧ ئازاری ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalCountry|{{FRA}}}}
{{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}}
{{MedalCompetition|[[FIFA U-17 World Cup]]}}
{{Medal|3rd|[[2019 FIFA U-17 World Cup|2019]]|}}}}
'''نیانزۆ تانگوی-ئۆستن کواسی''' (لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٢)، ناسراو بە '''تانگوی نیانزۆ'''، یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری فەڕەنسییە کە یاری دەکات وەک پشتی [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار]] بۆ یانەی [[لالیگا]] [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیا]].
== کاروانی یانە ==
=== پاریس سان-جێرمان ===
دەرچووی ئەکادیمیای [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان-جێرمان]] بوو، نیانزۆ یەکەم یاری پیشەگەری خۆی لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣–١ لە خولدا بەرامبەر مۆنبیلییە.<ref name="prodebut">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=MONTPELLIER VS. PSG 1 - 3|ناونیشان=https://us.soccerway.com/matches/2019/12/07/france/ligue-1/montpellier-herault-sport-club/paris-saint-germain-fc/3030709/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> دوای چەند ڕۆژێکی تر، لە یەکەم یاری خۆی لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] یاری کرد کاتێک پاریس ٥–٠ سەرکەوتن بەسەر [[گاڵاتاسەرای|گالاتاساری]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=One to watch: Tanguy Kouassi|ناونیشان=https://www.ligue1.com/Articles/ONE-TO-WATCH/2020/03/18/tanguy-kouassi|وێبگە=ligue1.com}}</ref>
نیانزۆ یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٠ی جامی فەڕەنسا بەرامبەر ڕییمز لە ٢٢ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Neymar, PSG Top Stade De Reims 3-0 to advance to Coupe de la Ligue Final|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2872668-neymar-psg-top-stade-de-reims-3-0-to-advance-to-coupe-de-la-ligue-final|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Bleacher Report}}</ref> ئەم گۆڵەی کە تۆمارکرد چوار ھەزارەمین گۆڵ بوو لە مێژووی یانەی پاریس سان جێرمان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Reims 0-3 Paris Saint-Germain: Kouassi nets landmark goal as PSG cruise into Coupe de la Ligue Final|ناونیشان=https://www.goal.com/en-us/match/reims-v-psg/aalquewe7zjkpqd9a86nbq1re|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Goal}}</ref> دوو گۆڵی یەکەمی خۆی لە خولی فەڕەنسیدا (لیگ١) تۆمارکرد لە یارییەکدا لە دەرەوەی یاریگای خۆیان کە ٤–٤ بەرامبەر بوون لەگەڵ ئامینس لە ١٥ شوباتی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=European roundup: PSG and Amiens battle to remarkable 4-4 draw|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2020/feb/15/european-roundup-psg-amiens-leipzig-werder-bremen|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=The Guardian}}</ref> لە ١١ی ئازار، نیانزۆ کۆتا یاری خۆی بۆ پاریس ئەنجامدا، بە بردنەوەی ٢–٠ لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەرامبەر [[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیای دۆرتمۆند]]. دوای تەواوبوونی گرێبەستەکەی، یانەکەی پاریسی بەجێھێشت و بە خۆڕایی گرێبەستی لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tanguy KOUASSI|ناونیشان=https://histoiredupsg.fr/tanguy-kouassi|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Histoire du PSG|زمان=fr}}</ref>
=== بایەرن میونشن ===
لە ١ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢٠، یانەی بۆندسلیگا بایەرن میونشن گرێبەستێک بۆ ماوەی چوار ساڵ لەگەڵ نیانزۆ ڕاگەیاند.<ref name="bayernsigned">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FC Bayern sign Tanguy Nianzou Kouassi|ناونیشان=https://fcbayern.com/en/news/2020/07/press-release-fc-bayern-sign-tanguy-nianzou-kouassi|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=fcbayern.com}}</ref> لە ٢٨ی تشرینی دووەمدا یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣–١ لە خولدا بەرامبەر [[یانەی شتوتگارت|ڤی ئێف بی شتوتگارت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=VfB Stuttgart vs Bayern Munich|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/match?gameId=576628|وێبگە=ESPN}}</ref> لە ١٢ی کانوونی یەکەمدا، نیانزۆ تووشی پێکان ھات و بۆ ماوەی یەک بۆ دوو مانگ دوورکەوتەوە. پێکانەکە بەھۆی پێکانێکی پێشوو بوو کە لە سەرەتای وەرزی ٢٠٢٠–٢١ ڕوویدابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dillon|یەکەم=John|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tanguy Nianzou reinjures leg, out another 1-2 months|ناونیشان=https://www.bavarianfootballworks.com/2020/12/12/22171521/bayern-munich-tanguy-nianzou-muscle-injury-leg-two-months-france-hansi-flick-leon-goretzka|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=bavarianfootballworks.com}}</ref> گەڕانەوەی ئەو درەنگتر بوو لەوەی چاوەڕوان دەکرا، چونکە وەک یەدەگ بەشداری کرد لە لە یارییەکدا کە ١–١ بوون بەرامبەر یونیۆن بەرلین لە ١٠ی نیسانی ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bayern Munich vs. Union Berlin|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2021/04/10/germany/bundesliga/fc-bayern-munchen/1-fc-union-berlin/3331834/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Soccerway}}</ref>
=== سیڤیلیا ===
لە ١٧ی ئابی ٢٠٢٢، نیانزۆ گرێبەستێکی بۆ ماوەی پێنج ساڵ لەگەڵ یانەی [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیای]] ئیسپانی واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bayern inserts buy-back clause in Nianzou deal with Sevilla|ناونیشان=https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Kuwait Online|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=WELCOME, TANGUY NIANZOU!|ناونیشان=https://sevillafc.es/en/actual/news/tanguy-nianzou-signs|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Sevilla|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220817163225/https://www.sevillafc.es/en/actual/news/tanguy-nianzou-signs|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
لە فەڕەنسا لەدایکبووە، نیانزۆ بە ڕەچەڵەک ئیڤوارییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Football: Tout savoir sur Tanguy Nianzou Kouassi, le défenseur ivoirien qui évolue au Paris Saint-Germain - Abidjanshow.com|ناونیشان=https://www.abidjanshow.com/football-tout-savoir-sur-tanguy-nianzou-kouassi-le-defenseur-ivoirien-qui-evolue-au-paris-saint-germain/|وێبگە=www.abidjanshow.com|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191221225717/https://www.abidjanshow.com/football-tout-savoir-sur-tanguy-nianzou-kouassi-le-defenseur-ivoirien-qui-evolue-au-paris-saint-germain/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نیانزۆ یاریزانێکی لاوانی فەڕەنسییە. بەشێک بوو لەو پێکھاتەیەی کە گەیشتە پێش کۆتایی لە پاڵەوانێتی ئەورووپی خوار ١٧ ساڵانی ٢٠١٩.
بەشێکی گرنگ بوو لە تیمی فەڕەنسا کە پلەی سێیەمی بەدەستھێنا لە جامی جیھانی خوار ١٧ ساڵانی فیفا لە ٢٠١٩دا. ھەر حەوت یارییەکەی فەڕەنسا بە سەرەکی یاری کرد و گۆڵی یەکسانی تۆمارکرد لە بردنەوەی تیپەکەی پێش چارەکی کۆتایی ٦–١ بەرامبەر ئیسپانیا.<ref name="u17wcgoal">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Match - Espagne - France - FFF|ناونیشان=https://www.fff.fr/equipes-de-france/8/u18/matchs/2966/2019-11-11/espagne-france|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200922113607/https://www.fff.fr/equipes-de-france/8/u18/matchs/2966/2019-11-11/espagne-france|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
{{Updated|٨ ئایاری ٢٠٢٢}}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |جام
! colspan="2" |کیشوەرەکان
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!ئاست
!ئەپەکان
!ئامانجەکان
!ئەپەکان
!ئامانجەکان
!ئەپەکان
!ئامانجەکان
!ئەپەکان
!ئامانجەکان
!ئەپەکان
!ئامانجەکان
|-
|[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان-جێرمان]]
|٢٠١٩–٢٠
|خولی فەڕەنسی
|٦
|٢
|٣
|٠
|2<ref group="lower-alpha" name="UCL">Appearances in [[UEFA Champions League]]</ref>
|٠
|2<ref group="lower-alpha">Appearances in [[Coupe de la Ligue]]</ref>
|١
|١٣
|٣
|-
| rowspan="4" |[[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|Bayern Munich]]
|٢٠٢٠–٢١
|[[بۆندسلیگا]]
|٦
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٦
|٠
|-
|٢٠٢١–٢٢
|بۆندسلیگا
|١٧
|١
|١
|٠
|٤<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>
|٠
|٠
|٠
|٢٢
|١
|-
|٢٠٢٢–٢٣
|بۆندسلیگا
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٢٣
!١
!١
!٠
!٤
!٠
!٠
!٠
!٢٨
!١
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!٢٩
!٣
!٤
!٠
!٦
!٠
!٢
!١
!٤١
!٤
|}
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
== ڕێزلێنان ==
'''پاریس سان-جێرمان'''
* خولی پلە یەکی فەڕەنسی: ٢٠١٩–٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=PSG champions as season ended|ناونیشان=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/04/30/psg-champions-season-ended-ligue-1|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Ligue 1}}</ref>
* جامی فەڕەنسا: ٢٠١٩–٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=PSG win French Cup as fans return|زمان=en-GB|ئیش=BBC Sport|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53532177|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>
* جامی لیگ: ٢٠١٩–٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ramsay|یەکەم=George|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=PSG completes domestic treble after French League Cup final victory against Lyon|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2020/08/01/football/psg-lyon-french-league-cup-final-spt-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=CNN}}</ref>
* دووەم بوون لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا: ٢٠١٩–٢٠
'''بایەرن میونشن'''
* بۆندسلیگا: ٢٠٢٠–٢١، ٢٠٢١–٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayern-munich-crowned-german-champions-2020-21-lewandowski-flick-davies-15756|سەردێڕ=Bayern Munich crowned Bundesliga champions|بڵاوکەرەوە=Bundesliga|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref>
* جامی سوپەری ئەڵمانیا: ٢٠٢١، ٢٠٢٢<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Lewandowski double as Bayern Munich overcome Borussia Dortmund to win the Supercup|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-dortmund-bayern-munich-live-supercup-line-ups-stats-haaland-lewandowski-16902|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Bundesliga Official|بڵاوکەرەوە=[[Bundesliga]]}}</ref>
'''فەڕەنسا خوار ١٧ ساڵان'''
* پلەی سێیەمی جامی جیھانی خوار ١٧ ساڵانی فیفا: ٢٠١٩<ref name="fifa">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=FIFA.com|سەردێڕ=FIFA U-17 World Cup Brazil 2019 - France|ناونیشان=https://www.fifa.com/u17worldcup/teams/team/1888290/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190710161618/https://www.fifa.com/u17worldcup/teams/team/1888290/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=FIFA.com}}</ref>
'''تاکەکەسی'''
* تیتی دی ئۆر: ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tanguy Kouassi sacré Titi d'Or 2019|ناونیشان=https://www.psg.fr/equipes/the-club/content/tanguy-kouassi-sacre-titi-dor-2019|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=PSG.fr|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200823050136/https://www.psg.fr/equipes/the-club/content/tanguy-kouassi-sacre-titi-dor-2019/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەڵمانیا|فەڕەنسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Tanguy Nianzou}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]]
[[پۆل:CS1 German-language sources (de)]]
[[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لیل]]
cja5k26y2cpkjpku8f9lrawyc8rhg3k
گابرێل مارتینێلی
0
215913
1683746
1683532
2026-10-08T17:07:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] و [[دەروازە:دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٠٠]]
1683746
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{| class="infobox vcard"
| colspan="4" class="infobox-image" |[[پەڕگە:Gabriel_Martinelli_2020.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gabriel_Martinelli_2020.jpg|بێچوارچێوە]]<div class="infobox-caption">مارتینێلی لە کاتی یاریکردن بۆ ئەرسیناڵ لە ٢٠٢٠</div>
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |زانیاری کەسی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ناوی تەواو
| colspan="3" class="infobox-data nickname" |گابرێل تیۆدۆرۆ مارتینێلی سیلڤا
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ڕێکەوتی لەدایکبوون
| colspan="3" class="infobox-data" |١٨ حوزەیرانی ٢٠٠١ (٢١ ساڵ)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |جێگای لەدایکبوون
| colspan="3" class="infobox-data birthplace" |گوارولھۆس، بەڕازیل
|-
! scope="row" class="infobox-label" |باڵا
| colspan="3" class="infobox-data" |١٫٧٨ مەتر
|-
! scope="row" class="infobox-label" |جێگای یاری
| colspan="3" class="infobox-data role" |ھێرشبەر، باڵەکان
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |زانیاری یانە
|-
! scope="row" class="infobox-label" |تیمی ئێستا
| colspan="3" class="infobox-data org" |ئەرسیناڵ
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ژمارە
| colspan="3" class="infobox-data" |١١
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |کاروانی لاوێتی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٠–٢٠١٤
| colspan="3" class="infobox-data" |کۆرینسیانس
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٤–٢٠١٨
| colspan="3" class="infobox-data" |لتوانۆ
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |کاروانی پیشەگەری
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ساڵەکان
| class="infobox-data infobox-data-a" |'''تیم'''
| class="infobox-data infobox-data-b" |یارییەکان
| class="infobox-data infobox-data-c" |گۆڵەکان
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٨–١٩
| class="infobox-data infobox-data-a" |ئتوانۆ
| class="infobox-data infobox-data-b" |١٧
| class="infobox-data infobox-data-c" |(٦)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٩-
| class="infobox-data infobox-data-a" |ئەرسیناڵ
| class="infobox-data infobox-data-b" |٥٩
| class="infobox-data infobox-data-c" |(١٣)
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |ھەڵبژاردەی نیشتیمانی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٩-
| class="infobox-data infobox-data-a" |بەڕازیل خوار ٢٣ ساڵان
| class="infobox-data infobox-data-b" |٨
| class="infobox-data infobox-data-c" |(١)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠٢٢-
| class="infobox-data infobox-data-a" |بەڕازیل
| class="infobox-data infobox-data-b" |٣
| class="infobox-data infobox-data-c" |(٠)
|}
'''گابریێل تیۆدۆرۆ مارتینێلی سیلڤا''' (لەدایکبووی ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠١)، ناسراو بە '''گابرێل''' مارتینێلی، یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری بەڕازیلییە کە یاری دەکات [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|وەک ھێرشبەر]] بۆ یانەی پرێمییەرلیگ یانەی ئەرسیناڵ و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]].
لە گوارولھۆس لە بەڕازیل لەدایکبووە و گەورە بووە، مارتینێلی دەستی بە کاروانی پیشەگەری لە یانە کرد بۆ ئیتوانۆ، پێش ئەوەی لە تەممووزی ٢٠١٩، لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا گرێبەستێک لەگەڵ ئەرسیناڵ واژوو بکات.
لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، مارتینێلی یاری بۆ بەرازیل دەکات لە ئاستی خوار تەمەن ٢٣ ساڵان. یارمەتی بەڕازیلی دا بۆ بردنەوەی مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپی لە تۆپی پێی پیاوان لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]].
== کاروانی یانە ==
=== ئتوانۆ ===
لە شاری گوارولحوس لە ساو پاولۆ (شارێک لە بەڕازیل) لەدایکبووە، مارتینێلی لە ساڵی ٢٠١٠ دەستی بە کاروانی پیشەگەری کرد، یاری بۆ تیمی فوتساڵی کۆرینسیانس دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Ele fez mais de 200 gols na base do Corinthians, foi para o Ituano e agora é testado no United|trans-title=He scored more than 200 goals at Corinthians' youth setup, went to Ituano and now is trialled at United|ناونیشان=http://www.espn.com.br/noticia/714199_ele-fez-mais-de-200-gols-na-base-do-corinthians-foi-para-o-ituano-e-agora-e-testado-no-united|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[ESPN Brasil]]|زمان=pt-BR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190424041811/http://www.espn.com.br/noticia/714199_ele-fez-mais-de-200-gols-na-base-do-corinthians-foi-para-o-ituano-e-agora-e-testado-no-united|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای ئەوەی سەرکەوتوو بوو، لە ساڵی ٢٠١٥دا گواسترایەوە بۆ ئتوانۆ و دواتر لە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]] تاقیکردنەوەی ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Quem é Martinelli? Artilheiro da Copinha trocou o Corinthians pelo Ituano e é monitorado pelo Barça|trans-title=Who is Martinelli? ''Copinha'' goalscorer changed Corinthians for Ituano and is targeted by ''Barça''|ناونیشان=https://globoesporte.globo.com/sp/tem-esporte/futebol/times/ituano/noticia/quem-e-martinelli-artilheiro-da-copinha-trocou-o-corinthians-pelo-ituano-e-e-monitorado-pelo-barca.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Globo Esporte]]|زمان=pt-BR}}</ref>
لە ٤ی [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠١٧، مارتینێلی یەکەم گرێبەستی پیشەگەری خۆی واژوو کرد تا [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Promessa do Galo, Gabriel Martinelli assina até 2022|trans-title=Prospect of ''Galo'', Gabriel Martinelli signs until 2022|ناونیشان=http://jornalperiscopio.com.br/site/promessa-galo-gabriel-martinelli-assina-ate-2022/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Jornal Periscópio|زمان=pt-BR}}</ref> لە ١٧ی ئازاری ساڵی دواتردا یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا، وەک یەدەگ لە جێگەی گۆڵکاری یارییەکە کلاودینھۆ لە بردنەوەی ٢–١ی جامی پاولیستا (جامێکی بەڕازیل) لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر سان بێنتۆ؛ لە تەمەنی ١٦ ساڵ و نۆ مانگیدا، بوو بە لاوترین یاریزان کە یاری بۆ یانەکە بکات لە سەدەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Gabriel Martinelli é o atleta mais jovem a estrear no Ituano|trans-title=Gabriel Martinelli is the youngest player to debut at Ituano|ناونیشان=https://www.ituanofc.com/gabriel-martinelli-e-o-atleta-mais-jovem-a-estrear-no-ituano/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Ituano FC|زمان=pt-BR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190703172917/https://www.ituanofc.com/gabriel-martinelli-e-o-atleta-mais-jovem-a-estrear-no-ituano/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
مارتینێلی یەکەم گۆڵی لە پیشەگەریدا تۆمارکرد لە ٨ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠١٨، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٤–١ بەرامبەر تابۆن دا سێررا، بۆ جامی پاولیستا لەو ساڵەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Taboão da Serra 1 × 4 Ituano – Com início avassalador, Galo vence e assume liderança|trans-title=Taboão da Serra 1–4 Ituano – With a storming start, ''Galo'' win and take on leadership|ناونیشان=https://www.futebolinterior.com.br/futebol/Copa-Paulista/Unica/2018/noticias/2018-09/ituano-atropela-taboao-da-serra-e-assume-lideranca-na-copa-paulista|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Futebol Interior|زمان=pt-BR}}</ref> بە شێوەیەکی ھەمیشەیی بەرزکرایەوە بۆ پێکھاتەی یەکەم بۆ جامی پاولیستای ٢٠١٩، شەش گۆڵی تۆمارکرد لە ماوەی پاڵەوانێتییەکەدا، کە گۆڵکاری یانەکە بوو لە پاڵەوانێتییەکەدا و گەیشتنە چارەکی کۆتایی؛ گرنگترین خاڵەکان بریتین لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر براگانتینۆ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩.
=== ئەرسیناڵ ===
مارتینێلی بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لەلایەن ژمارەیەک یانەوە سەرنجی لەسەر ھەبوو، بەڵام گرێبەستێکی درێژخایەنی لەگەڵ یانەی [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەر لیگ]] [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ واژوو کرد، بە تێچووی ٦ ملیۆن پاوەند (٤٦٫٩ ملیۆنی دراوی بەڕازیلی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli to join club|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/gabriel-martinelli-join-club|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> بە ھەبوونی پاسپۆرتی ئیتاڵی، مارتینێلی ئەو مەرجانە نەیگرتەوە کە پێویستە بۆ یانەکانی ئینگلتەرا بۆ واژووکردنی یاریزانانی ئەمریکای باشوور نەبوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gabriel Martinelli does not rule out he could play for Italy|ناونیشان=https://tribuna.com/en/arsenal/news/3546797/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Tribuna.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200123114115/https://tribuna.com/en/arsenal/news/3546797/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو لەگەڵ پێکھاتەی یەکەمی ئەرسیناڵ گەشتی کرد بۆ گەشتی پێش وەرزەکەیان لە ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosser|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Arsenal confirm pre-season tour squad with Koscielny missing|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-confirm-2019-preseason-tour-squad-laurent-koscielny-missing-a4187796.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Evening Standard|زمان=en}}</ref> گۆڵێکی تۆمارکرد لە یەکەمین یاری نا فەرمیدا، لە بردنەوەی ٣–٠ پێش وەرز بەرامبەر کۆلۆرادۆ ڕاپیدس ڕاپیدز لە ١٦ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli scores as youthful Arsenal team open US tour with win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49000746|وێبگە=BBC Sport}}</ref> پلانی سەرەتایی بۆ مارتنیلی کە لە سەرەتادا ئەوەبوو لە وەرزی یەکەمیدا بۆ تیمی دووەم و ئەکادیمیا یاری بکات، پاشان بە ھێواشی لە ھێل ئێندەوە (پێکھاتەی دووەم) بۆ پێکھاتەی یەکەم لە کاروانەکەیدا. لەگەڵ ئەوەشدا، ئاستە سەرنجڕاکێشەکەی پێش وەرز و کوالیتی مارتینێلی لە ڕاھێنانەکان ھانی ئارسیناڵ دا کە لەوانەیە ئامادەبێت بۆ باگکردنی بۆ پێکھاتەی یەکەم.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Watts|یەکەم=Charles|سەردێڕ=Arsenal transfer talk - Released list confirmed, Nketiah's contract, Marquinhos imminent and Lopez|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=tg7z5vJZul8&t=393s|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref>
==== ٢٠١٩ ٢٠٢٢: وەرزی یەکەمی و پێشکەوتن ====
مارتینێلی لە ١١ی ئابی ٢٠١٩ یەکەمین یاری خۆی لە پریمەرلیگ ئەنجامدا لە بردنەوەی ١–٠ بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یونایتد|نیوکاسڵ یونایتد،]] لە خولەکی ٨٤ وەک یەدەگ لە جێگەی ھێنریک میختاریان ھاتە یاریگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chowdhury|یەکەم=Saj|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Newcastle 0–1 Arsenal: Pierre-Emerick Aubameyang strike seals win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49223797|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ٢٤ی ئەیلوول، مارتینێلی دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یەکەمین یاریی دا بۆ یانەکە کە بە شێوەی سەرەکی یاری بکات لە بردنەوەی ٥–٠ بەرامبەر یانەی [[پاڵەوانێتی پلە یەکی تۆپی پێی ئینگلیزی (چامپیۆنشیپ)|چامپیۆنشیپ]] نۆتینگام فۆرێست لە جامی ئی ئێف ئێڵ. ئاستەکەی لەلایەن ڕاھێنەری سەرەکی یونای ئێمری ستایش کرا، کە وتی: «ئەوە برسییە لەوەی ئەو دەرفەتە ھەبێت بۆ یارمەتیدانی ئێمە، زۆر سەربەزرە، شەڕ دەکات. پێم گوت کە ئارام بێت بۆ دەرفەتی یاریکردن کە وەک خۆی دەیکرد بیکات. ئەوەی کرد. شایانی ئەوە بوو».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=Arsenal 5–0 Nottingham Forest: Unai Emery praises Gabriel Martinelli after League Cup brace|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49723455|وێبگە=BBC Sport}}</ref>
مارتینێلی دووەم یاری خۆی بۆ ئەرسیناڵ ئەنجامدا لە بردنەوەی ٤–٠ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر ستاندەرد لیێج لە [[خولی ئەورووپا]] لە ٤ی [[تشرینی یەکەم]]، کە تێیدا دوو گۆڵی دیکەی تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|سەردێڕ=Arsenal 4–0 Standard Liege: Gabriel Martinelli impresses in ruthless win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49874359|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=BBC Sport}}</ref> مارتینێلی بەردەوام بوو لە گۆڵ تۆمارکردن، گۆڵی یەکسان کردنەوەی تۆمار کرد لە بردنەوەی ٣–٢ لە یاریگای بەسەر ڤیتۆریا گیومارەنس لە ٢٤ی تشرینی یەکەم، بە لێدانی سەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Substitute Nicolas Pepe rescued Arsenal with two sublime free-kicks in the last 10 minutes of their Europa League group game against Vitoria Guimaraes at Emirates Stadium|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50159121|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە قۆناغی چوارەمی جامی خولدا لە ٣٠ی تشرینی یەکەم، مارتینێلی دوو گۆڵی دیکەی تۆمارکرد لە یارییەکدا کە ٥–٥ لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] بەرامبەر بوون و ھەروەھا لە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە گۆڵی تۆمار کرد بەڵامئەرسیناڵ لە کۆتاییدا دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Liverpool beat Arsenal on penalties to secure their place in the quarter-finals of the Carabao Cup after 10 goals were scored in a thrilling contest at Anfield|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50148250|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ئەنجامدا، بوو بە یەکەم یاریزان کە چوار جار گۆڵ تۆمار بکات لە چوار یەکەمین یاری کە بەشێووەی سەرەکی یاری بکات لەدوای ئیان ڕایت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawnay|یەکەم=Oliver|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli: Incredible stat emerges as Arsenal teenager nets seventh goal for Gunners against Liverpool|ناونیشان=https://talksport.com/football/622882/gabriel-martinelli-incredible-arsenal-liverpool/|بڵاوکەرەوە=Talk Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Olley|یەکەم=James|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Liverpool 5-5 Arsenal: Four things we learned as Mesut Ozil and Gabriel Martinelli impress|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-four-things-we-learned-mesut-ozil-gabriel-martinelli-impress-liverpool-a4274866.html|بڵاوکەرەوە=The Standard}}</ref> ڕۆڵی مارتینێلی لەلایەن ڕاھێنەری لیڤەرپوول یۆرگن کلۆپەوە ستایش کرا، کە بە «بەھرەی سەدەیەکە» ناوی برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jurgen Klopp waxes lyrical about Gabriel Martinelli: 'He came from wherever and is really unbelievable!'|ناونیشان=https://tribuna.com/en/arsenal/news/3501752/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Tribuna.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200123114050/https://tribuna.com/en/arsenal/news/3501752/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
ڕۆڵگێڕانی مارتینێلی بووە ھۆی ئەوەی خەڵاتی یاریزانی مانگی ئەرسیناڵ بۆ مانگی تشرینی یەکەم وەربگرێت، کە ٧٥٪ی کۆی دەنگەکانی وەرگرت، دوای ئەو ماتۆ گاندۆزی و نیکۆلاس پێپێ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Martinelli is our October Player of the Month|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-our-october-player-month|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> دوای دەستنیشانکردنی ڕاھێنەری کاتی فرێدی لونگبێرگ، مارتینێلی یەکەم یاری خۆی لە پریمەرلیگ بە شێوەی سەرەکی کرد، گۆڵی یەکسانی تۆمارکرد بۆ ئەرسیناڵ لە بردنەوەی٣–١ بەارمبەر یانەی وێست ھام یونایتد لە ٩ی [[کانوونی یەکەم]]. لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، مارتینێلی گۆڵێکی تۆمارکرد لە ٢١ ی کانوونی دووەم لە [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی،]] کە بووە یەکەم لاو کە دە گۆڵ لە وەرزێکدا بۆ ئەرسیناڵ تۆمار بکات لەدوای نیکۆلاس ئەنێلکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Johnston|یەکەم=Neil|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Arsenal showed the "togetherness and leadership" that Mikel Arteta is demanding as they overcame David Luiz's red card to twice fight back and share the spoils in an eventful London derby|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51101529|وێبگە=BBC Sport}}</ref> گۆڵەکە دواتر لەلایەن ھاندەرانی یانەکەوە بە گۆڵی وەرزی ئەرسیناڵ ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Martinelli wins 2019/20 Goal of the Season|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-wins-201920-goal-season|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
لە ٣ی تەممووز، مارتینێلی گرێبەستێکی نوێی بۆ ماوەی چوار ساڵ واژوو کرد، لەگەڵ بژاردەی یانەکە بۆ ساڵێکی زیاتر، تا ساڵی ٢٠٢٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Benge|یەکەم=James|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=James Benge on Twitter: "Gabriel Martinelli's contract is a four year deal with a club option to extend it".|ناونیشان=https://twitter.com/jamesbenge/status/1279105933990416385|بڵاوکەرەوە=Twitter}}</ref> ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، مارتینێلی تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠ دوورخرایەوە، بەھۆی پێکانەوە و نەشتەرگەری لە دوای ئەوەی لە ڕاھێنانەکان تووشی پێکان بوو لە ٢١ حوزەیران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Martinelli signs new long-term contract|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-signs-new-long-term-contract|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> لە ١٩ی کانوونی یەکەمدا گەڕایەوە و لە یەدەگەوە بەشداری کرد بۆ یاریکردن بۆ ١٩ خولەکی کۆتایی لە دۆڕاندنیان لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر [[ئێڤەرتۆن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McNulty|یەکەم=Phil|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Eighth Premier League defeat for Gunners this season|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/55268094|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە کاتی گەرمبوون بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یونایتد|نیوکاسڵ یونایتد]] لە جامی ئێف ئەی (یەکێتی ئینگلتەرا) لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، تووشی پێکان بوو بوو و ڕیس نیلسۆن جێگەی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mikel Arteta has revealed Gabriel Martinelli was 'in tears' after sustaining a worrying injury in the warm-up ahead of Arsenal's FA Cup tie on Saturday|ناونیشان=https://talksport.com/football/fa-cup/815232/arsenal-gabriel-martinelli-injury-warm-up-fa-cup-arteta-warning/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Talk Sport}}</ref> مارتینێلی گەڕایەوە بۆ یاریکردن لە پاڵەوانێتی ئەورووپی لە ١٨ی شوبات، ١٣ خولەک یاری کرد لە یارییەکدا ١–١ بەرامبەربوون لەگەڵ [[بەنفیکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawkes|یەکەم=Phil|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Bukayo Saka warned his Arsenal team-mates that they cannot put a foot wrong when they face Benfica in the second leg of their Europa League last-32 tie after his goal earned them a draw in the first game in Rome|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56103089|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> یەکەم گۆڵی وەرزەکەی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر شێفیڵد یونایتد لە ١١ی نیسان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Gabriel Martinelli scored in his first start since January as Arsenal ended a run of four games without a win with victory over the Premier League's bottom club Sheffield United|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56629081|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref>
مارتینێلی یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە وەرزی ٢٠٢١–٢٢ بەرامبەر نیوکاسڵ یونایتد لە ٢٧ی تشرینی دووەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Begley|یەکەم=Emlyn|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Arsenal eventually broke Newcastle United down to leave Eddie Howe's side bottom of the Premier League without a win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59356976|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> ئەم گۆڵەی لە کۆتاییدا پلەی سێیەمی بەدەستھێنا لە جوانترین گۆڵەکانی وەرزەکە لەلایەن یانەی ئەرسیناڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=🏆 2021/22 Goal of the Season: The winner is…|ناونیشان=https://www.arsenal.com/premier-league-goal-of-the-season-vote-winner-granit-xhaka-manchester-united|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=🏆 2021/22 Goal of the Season: The winner is…|زمان=en}}</ref>
لە ١٨ی کانوونی یەکەمدا، دوو گۆڵی تۆمارکرد بەرامبەر لیز یونایتد سێ ڕۆژ دواتر، کە یەکەم دوو گۆڵی بوو لە پریمەرلیگ، یەکەم گۆڵەکەی بریتی بوو لە ٧٬٠٠٠ەم گۆڵی ئەرسیناڵ لە تۆپی پێی ئینگلیزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mallows|یەکەم=Thomas|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Two goals from Gabriel Martinelli helped Arsenal sweep past an injury-hit Leeds at Elland Road|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59618480|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Match report: Leeds 1-4 Arsenal|ناونیشان=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2021-Dec-18/leeds-1-4-arsenal-match-report|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Analysis: Our 7,000 top-flight goals|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/analysis-our-7000-top-flight-goals|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢، مارتینێلی بە دوو کارتی زەرد لە ماوەی چوار چرکەدا کرایە دەرەوە لە دژی وۆڵبەر ھاپتۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Martinelli sent off|ناونیشان=https://www.express.co.uk/sport/football/1564235/Arsenal-s-Gabriel-Martinelli-sent-off-for-two-yellow-cards-in-thirty-seconds-vs-Wolves|بڵاوکەرەوە=Daily Express}}</ref> ئەمە یەکەم کارتی سوور بوو لە کاروانی پیشەیدا. کارتە سوورەکە ھەندێک مشتومڕی لێکەوتەوە کاتێک ھەردوو زەردەکەی وەرگرت لە ماوەی یەک کرداردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rio Ferdinand didn't hold back when asked for his opinion on Martinelli's crazy red card v Wolves|ناونیشان=https://www.givemesport.com/87971567-martinelli-red-card-rio-ferdinand-was-not-happy-with-decision-to-send-off-arsenal-star|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=GiveMeSport|زمان=en-GB}}</ref>
لە ٥ی ئابی ٢٠٢٢، مارتینێلی بۆ ئەرسیناڵ گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی٢–٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر یانەی کریستاڵ پاڵەس،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Martinelli wants to prove for Brazil to become a starter in the World Cup|ناونیشان=https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Kuwait Online|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> کە بووە یەکەم بەرازیلی کە گۆڵی سەرەتایی وەرزەکە تۆمار بکات لە وەرزێکی [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەرلیگدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Martinelli makes history with opening goal|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2722348|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Friday review: Arsenal open with a hard-fought win|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2713932|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Three things we noticed against Palace|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/three-things-we-noticed-against-palace|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
مارتینێلی لە بەرازیل لەدایکبووە و لە ڕەچەڵەکی ئیتاڵییە لە ڕێگەی باوکییەوە؛ خاوەنی ھەردوو ڕەگەزنامەی بەرازیل-ئیتاڵییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brown|یەکەم=Cy|سەردێڕ=5 Things To Know About New Arsenal Attacker Gabriel Martinelli|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/cybrown/2019/07/02/5-things-to-know-about-new-arsenal-attacker-gabriel-martinelli/|وێبگە=Forbes}}</ref><ref name=":0"/> لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٩، مارتینێلی لەلایەن ڕاھێنەری [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] تیتییەوە بانگھێشت کرا بۆ ڕاھێنانی ئامادەکاری بۆ کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Martinelli, do Ituano, é chamado por Tite para treinos da Seleção na Copa América|trans-title=Martinelli, from Ituano, is called up by Tite for trainings of the ''Seleção'' in the Copa América|ناونیشان=https://globoesporte.globo.com/sp/tem-esporte/futebol/times/ituano/noticia/martinelli-do-ituano-e-chamado-por-tite-para-treinos-da-selecao-na-copa-america.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Globo Esporte|زمان=pt-BR}}</ref> لە [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠١٩، مارتینێلی بۆ بەرازیلی خوار ٢٣ ساڵان دەرکەوت لە فێستیڤاڵی یەکگرتووی تۆپی پێی نێودەوڵەتی ئیسپانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Seleção Brasileira Olímpica definida para encarar os EUA na Espanha|trans-title=Olympic Brazil squad set to face the USA in Spain|ناونیشان=https://www.cbf.com.br/selecao-brasileira/noticias/selecao-base-masculina/selecao-brasileira-olimpica-definida-para-encarar-os-eua-na-espanha|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Football Confederation]]|زمان=pt-BR}}</ref>
لە ٢ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢١، مارتینێلی لە پێکھاتەی بەڕازیل بۆ ئۆڵۆمپیادی ھاوینی ٢٠٢٠ ناونرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Com mudanças, Jardine anuncia os 22 convocados para defender o Brasil nas Olimpíadas de Tóquio|ناونیشان=https://ge.globo.com/olimpiadas/noticia/noticias-selecao-olimpica-22-jogadores-convocados-toquio-japao-jardine.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Globo Esporte}}</ref> لە ٣ی [[ئاب]]، مارتینێلی دووەم گۆڵی بەڕازیلی تۆمارکرد بە لێدانی سزا بۆ بردنەوە لە [[مەکسیک]] لە پێش کۆتایی ئۆڵۆمپیادا، پێش ئەوەی ببێتە خاوەنی مەدالیای زێڕین دوای ئەوەی بەڕازیل لە ئیسپانیا بردەوە چوار ڕۆژ دواتر .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil defended their Olympic men's football title following a dramatic extra-time victory over Spain|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58129614|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref>
لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ لە پێکھاتەی ٢٥ کەسی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بۆ پاڵاوتنەکانی جامی جیھانی فیفا ٢٠٢٢ دژی چیلی و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بۆلیڤیا|بۆلیڤیا]] ناونرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Greg Lea Contributions from Conor Pope|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Brazil World Cup 2022 squad: Tite names his final qualification squad|ناونیشان=https://www.fourfourtwo.com/features/brazil-world-cup-2022-squad-players-qatar-line-up|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=fourfourtwo.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Arsenal star Martinelli receives first Brazil call-up as Neymar returns for upcoming 2022 World Cup qualifiers {{!}} Goal.com|ناونیشان=https://www.goal.com/en-om/news/arsenal-martinelli-first-brazil-call-up-neymar-returns-2022/bltc0478cfa914f83b2|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.goal.com}}</ref> مارتینێلی یەکەمین یاری نێودەوڵەتیی خۆی ئەنجامدا کاتێک بە یەدەگ لە جێگەی [[ڤینیسیۆس جۆنیۆر|ڤینیسیۆس]] جونیۆر ھاتە یاریگاوە لە کۆتا ١٤ خولەکی بردنەوەی بەڕازیل ٤–٠ بەرامبەر چیلی لە [[یاریگای ماراکانا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Internationals: Pepe, Tierney and Odegaard score|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/internationals-pepe-tierney-and-odegaard-score|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.arsenal.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil vs. Chile - Football Match Summary - March 24, 2022 - ESPN|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/561015|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=ESPN.com|زمان=en}}</ref>
== شێوازی یاریکردن ==
ھێرشبەرێکی بەھێزە و ناسراوە جووڵە خێرا و کاریگەرەکانی، مارتینێلی دەتوانێت چەند یاریزانێکی ڕکابەر ببڕێت و ھەل دروست بکات یاخود گۆڵ تۆمار بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Martinelli's 'all-round game exceptional' - Arsenal boss Arteta|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/articles/c72lky4pvdeo|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=BBC Sport|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=pmanalytics|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Gabriel Martinelli – Player Analysis|ناونیشان=https://pmanalytics.wordpress.com/2020/08/05/gabriel-martinelli-player-analysis/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=PM Analytics|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bil|یەکەم=Toni|دوایین٢=zic|سەردێڕ=Gabriel Martinelli: A spark of hope for Arsenal|ناونیشان=https://totalfootballanalysis.com/article/gabriel-martinelli-scout-report-tactical-analysis-tactics|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Total Football Analysis Magazine|زمان=en-GB}}</ref>
== میدیا ==
مارتینێلی بەشدار بوو لە زنجیرە درامای وەرزشی ئەمازۆن ھەمووی یان ھیچ: ئەرسیناڵ (ئینگلیزی: All or Nothing: Arsenal)، کە دۆکومێنتاری یانەکە بوو بە بەسەربردنی کات لەگەڵ ستافی ڕاھێنەران و یاریزانان و لە ھەردوو ناوەوە و دەرەوەی یاریگا بە درێژایی وەرزی ٢٠٢١–٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Full 'All Or Nothing' trailer released|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/full-all-or-nothing-trailer-released|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
=== یانە ===
{{Updated|١٣ ئابی ٢٠٢٢}}<ref name="SW">{{Soccerway|gabriel-teodoro-martinelli-silva/533164|Martinelli|access-date=4 February 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |لیگای دەوڵەت
! colspan="2" |جامی نیشتیمانی
! colspan="2" |جامی لیگا
! colspan="2" |کیشوەرەکان
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!ئاست
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="3" |ئتوانۆ
|٢٠١٨
|پاولیستا
| colspan="2" | -
|٣
|٠
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٧
|٤
|٢٠
|٤
|-
|٢٠١٩
|زنجیرەی D
|٠
|٠
|١٤
|٦
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٤
|٦
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٠
!٠
!١٧
!٦
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!١٧
!٤
!٣٤
!١٠
|-
| rowspan="5" |[[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]]
|٢٠١٩–٢٠
|پرێمییەر لیگ
|١٤
|٣
| colspan="2" | -
|٣
|٠
|٢
|٤
|٧
|٣
| colspan="2" | -
|٢٦
|١٠
|-
|٢٠٢٠–٢١
|پرێمییەر لیگ
|١٤
|٢
| colspan="2" | -
|١
|٠
|١
|٠
|٦
|٠
|٠
|٠
|٢٢
|٢
|-
|٢٠٢١–٢٢
|پرێمییەر لیگ
|٢٩
|٦
| colspan="2" | -
|١
|٠
|٦
|٠
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|٣٦
|٦
|-
|٢٠٢٢–٢٣
|پرێمییەر لیگ
|٢
|٢
| colspan="2" | -
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
| colspan="2" | -
|٢
|٢
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٥٩
!١٣
! colspan="2" |-
!٥
!٠
!٩
!٤
!١٣
!٣
!٠
!٠
!٨٦
!٢٠
|-
|ئەرسیناڵ خوار ٢١ ساڵان
|٢٠٢٠–٢١
| colspan="1" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١
|٠
|١
|٠
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!٥٩
!١٣
!١٧
!٦
!٥
!٠
!٩
!٤
!١٣
!٣
!١٨
!٤
!١٢١
!٣٠
|}
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
=== نێودەوڵەتی ===
{{Updated|٦ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name="NFT">{{NFT player|86871|access-date=30 March 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]
|-
!ساڵ
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
|٢٠٢٢
|٣
|٠
|-
!کۆی گشتی
!٣
!٠
|}
== خەڵاتەکان ==
'''بەرازیل خوار ٢٣ ساڵان'''
* [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە|ئۆڵۆمپیادی ھاوینە]]: ٢٠٢٠<ref name="FIFA">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Men's Olympic Football Tournament Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/mensolympic/tokyo2020/teams/1889256|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=FIFA|بڵاوکەرەوە=[[FIFA]]}}</ref>
جامی ئێف ئەی ١٩–٢٠
'''تاکەکەسی'''
* باشترین یاریزانی لاوی ساڵی پاولیستا: ٢٠١٩<ref name="FPF">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Corinthians, Jean Mota e Martinelli dominam premiação do campeonato|trans-title=Corinthians, Jean Mota and Martinelli dominate the tournament's awards|ناونیشان=http://www.futebolpaulista.com.br/Noticias/Detalhe.aspx?Noticia=11136|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Federação Paulista de Futebol]]|زمان=pt-BR}}</ref>
* پێکھاتەی ساڵی پاولیستا :٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Corinthians e Santos dominam lista de melhores do Paulistão; veja seleção do campeonato|ناونیشان=https://ge.globo.com/sp/futebol/campeonato-paulista/noticia/corinthians-e-santos-dominam-lista-de-melhores-do-paulistao-veja-selecao-do-campeonato.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=ge|زمان=pt-br}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|بەڕازیل|ئیتاڵیا|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Gabriel Martinelli}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
lhuf1mqxang988rfcr9fwyb1vuknrc9
1684051
1683746
2026-10-08T21:17:44Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684051
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{| class="infobox vcard"
| colspan="4" class="infobox-image" |[[پەڕگە:Gabriel_Martinelli_2020.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gabriel_Martinelli_2020.jpg|بێچوارچێوە]]<div class="infobox-caption">مارتینێلی لە کاتی یاریکردن بۆ ئەرسیناڵ لە ٢٠٢٠</div>
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |زانیاری کەسی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ناوی تەواو
| colspan="3" class="infobox-data nickname" |گابرێل تیۆدۆرۆ مارتینێلی سیلڤا
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ڕێکەوتی لەدایکبوون
| colspan="3" class="infobox-data" |١٨ حوزەیرانی ٢٠٠١ (٢١ ساڵ)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |جێگای لەدایکبوون
| colspan="3" class="infobox-data birthplace" |گوارولھۆس، بەڕازیل
|-
! scope="row" class="infobox-label" |باڵا
| colspan="3" class="infobox-data" |١٫٧٨ مەتر
|-
! scope="row" class="infobox-label" |جێگای یاری
| colspan="3" class="infobox-data role" |ھێرشبەر، باڵەکان
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |زانیاری یانە
|-
! scope="row" class="infobox-label" |تیمی ئێستا
| colspan="3" class="infobox-data org" |ئەرسیناڵ
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ژمارە
| colspan="3" class="infobox-data" |١١
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |کاروانی لاوێتی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٠–٢٠١٤
| colspan="3" class="infobox-data" |کۆرینسیانس
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٤–٢٠١٨
| colspan="3" class="infobox-data" |لتوانۆ
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |کاروانی پیشەگەری
|-
! scope="row" class="infobox-label" |ساڵەکان
| class="infobox-data infobox-data-a" |'''تیم'''
| class="infobox-data infobox-data-b" |یارییەکان
| class="infobox-data infobox-data-c" |گۆڵەکان
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٨–١٩
| class="infobox-data infobox-data-a" |ئتوانۆ
| class="infobox-data infobox-data-b" |١٧
| class="infobox-data infobox-data-c" |(٦)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٩-
| class="infobox-data infobox-data-a" |ئەرسیناڵ
| class="infobox-data infobox-data-b" |٥٩
| class="infobox-data infobox-data-c" |(١٣)
|-
! colspan="4" class="infobox-header" |ھەڵبژاردەی نیشتیمانی
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠١٩-
| class="infobox-data infobox-data-a" |بەڕازیل خوار ٢٣ ساڵان
| class="infobox-data infobox-data-b" |٨
| class="infobox-data infobox-data-c" |(١)
|-
! scope="row" class="infobox-label" |٢٠٢٢-
| class="infobox-data infobox-data-a" |بەڕازیل
| class="infobox-data infobox-data-b" |٣
| class="infobox-data infobox-data-c" |(٠)
|}
'''گابریێل تیۆدۆرۆ مارتینێلی سیلڤا''' (لەدایکبووی ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠١)، ناسراو بە '''گابرێل''' مارتینێلی، یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری بەڕازیلییە کە یاری دەکات [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|وەک ھێرشبەر]] بۆ یانەی پرێمییەرلیگ یانەی ئەرسیناڵ و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]].
لە گوارولھۆس لە بەڕازیل لەدایکبووە و گەورە بووە، مارتینێلی دەستی بە کاروانی پیشەگەری لە یانە کرد بۆ ئیتوانۆ، پێش ئەوەی لە تەممووزی ٢٠١٩، لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا گرێبەستێک لەگەڵ ئەرسیناڵ واژوو بکات.
لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، مارتینێلی یاری بۆ بەرازیل دەکات لە ئاستی خوار تەمەن ٢٣ ساڵان. یارمەتی بەڕازیلی دا بۆ بردنەوەی مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپی لە تۆپی پێی پیاوان لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]].
== کاروانی یانە ==
=== ئتوانۆ ===
لە شاری گوارولحوس لە ساو پاولۆ (شارێک لە بەڕازیل) لەدایکبووە، مارتینێلی لە ساڵی ٢٠١٠ دەستی بە کاروانی پیشەگەری کرد، یاری بۆ تیمی فوتساڵی کۆرینسیانس دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Ele fez mais de 200 gols na base do Corinthians, foi para o Ituano e agora é testado no United|trans-title=He scored more than 200 goals at Corinthians' youth setup, went to Ituano and now is trialled at United|ناونیشان=http://www.espn.com.br/noticia/714199_ele-fez-mais-de-200-gols-na-base-do-corinthians-foi-para-o-ituano-e-agora-e-testado-no-united|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[ESPN Brasil]]|زمان=pt-BR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190424041811/http://www.espn.com.br/noticia/714199_ele-fez-mais-de-200-gols-na-base-do-corinthians-foi-para-o-ituano-e-agora-e-testado-no-united|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای ئەوەی سەرکەوتوو بوو، لە ساڵی ٢٠١٥دا گواسترایەوە بۆ ئتوانۆ و دواتر لە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]] تاقیکردنەوەی ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Quem é Martinelli? Artilheiro da Copinha trocou o Corinthians pelo Ituano e é monitorado pelo Barça|trans-title=Who is Martinelli? ''Copinha'' goalscorer changed Corinthians for Ituano and is targeted by ''Barça''|ناونیشان=https://globoesporte.globo.com/sp/tem-esporte/futebol/times/ituano/noticia/quem-e-martinelli-artilheiro-da-copinha-trocou-o-corinthians-pelo-ituano-e-e-monitorado-pelo-barca.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Globo Esporte]]|زمان=pt-BR}}</ref>
لە ٤ی [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠١٧، مارتینێلی یەکەم گرێبەستی پیشەگەری خۆی واژوو کرد تا [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Promessa do Galo, Gabriel Martinelli assina até 2022|trans-title=Prospect of ''Galo'', Gabriel Martinelli signs until 2022|ناونیشان=http://jornalperiscopio.com.br/site/promessa-galo-gabriel-martinelli-assina-ate-2022/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Jornal Periscópio|زمان=pt-BR}}</ref> لە ١٧ی ئازاری ساڵی دواتردا یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا، وەک یەدەگ لە جێگەی گۆڵکاری یارییەکە کلاودینھۆ لە بردنەوەی ٢–١ی جامی پاولیستا (جامێکی بەڕازیل) لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر سان بێنتۆ؛ لە تەمەنی ١٦ ساڵ و نۆ مانگیدا، بوو بە لاوترین یاریزان کە یاری بۆ یانەکە بکات لە سەدەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Gabriel Martinelli é o atleta mais jovem a estrear no Ituano|trans-title=Gabriel Martinelli is the youngest player to debut at Ituano|ناونیشان=https://www.ituanofc.com/gabriel-martinelli-e-o-atleta-mais-jovem-a-estrear-no-ituano/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Ituano FC|زمان=pt-BR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190703172917/https://www.ituanofc.com/gabriel-martinelli-e-o-atleta-mais-jovem-a-estrear-no-ituano/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
مارتینێلی یەکەم گۆڵی لە پیشەگەریدا تۆمارکرد لە ٨ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠١٨، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٤–١ بەرامبەر تابۆن دا سێررا، بۆ جامی پاولیستا لەو ساڵەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Taboão da Serra 1 × 4 Ituano – Com início avassalador, Galo vence e assume liderança|trans-title=Taboão da Serra 1–4 Ituano – With a storming start, ''Galo'' win and take on leadership|ناونیشان=https://www.futebolinterior.com.br/futebol/Copa-Paulista/Unica/2018/noticias/2018-09/ituano-atropela-taboao-da-serra-e-assume-lideranca-na-copa-paulista|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Futebol Interior|زمان=pt-BR}}</ref> بە شێوەیەکی ھەمیشەیی بەرزکرایەوە بۆ پێکھاتەی یەکەم بۆ جامی پاولیستای ٢٠١٩، شەش گۆڵی تۆمارکرد لە ماوەی پاڵەوانێتییەکەدا، کە گۆڵکاری یانەکە بوو لە پاڵەوانێتییەکەدا و گەیشتنە چارەکی کۆتایی؛ گرنگترین خاڵەکان بریتین لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر براگانتینۆ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩.
=== ئەرسیناڵ ===
مارتینێلی بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لەلایەن ژمارەیەک یانەوە سەرنجی لەسەر ھەبوو، بەڵام گرێبەستێکی درێژخایەنی لەگەڵ یانەی [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەر لیگ]] [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ واژوو کرد، بە تێچووی ٦ ملیۆن پاوەند (٤٦٫٩ ملیۆنی دراوی بەڕازیلی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli to join club|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/gabriel-martinelli-join-club|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> بە ھەبوونی پاسپۆرتی ئیتاڵی، مارتینێلی ئەو مەرجانە نەیگرتەوە کە پێویستە بۆ یانەکانی ئینگلتەرا بۆ واژووکردنی یاریزانانی ئەمریکای باشوور نەبوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gabriel Martinelli does not rule out he could play for Italy|ناونیشان=https://tribuna.com/en/arsenal/news/3546797/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Tribuna.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200123114115/https://tribuna.com/en/arsenal/news/3546797/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو لەگەڵ پێکھاتەی یەکەمی ئەرسیناڵ گەشتی کرد بۆ گەشتی پێش وەرزەکەیان لە ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosser|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Arsenal confirm pre-season tour squad with Koscielny missing|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-confirm-2019-preseason-tour-squad-laurent-koscielny-missing-a4187796.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Evening Standard|زمان=en}}</ref> گۆڵێکی تۆمارکرد لە یەکەمین یاری نا فەرمیدا، لە بردنەوەی ٣–٠ پێش وەرز بەرامبەر کۆلۆرادۆ ڕاپیدس ڕاپیدز لە ١٦ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli scores as youthful Arsenal team open US tour with win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49000746|وێبگە=BBC Sport}}</ref> پلانی سەرەتایی بۆ مارتنیلی کە لە سەرەتادا ئەوەبوو لە وەرزی یەکەمیدا بۆ تیمی دووەم و ئەکادیمیا یاری بکات، پاشان بە ھێواشی لە ھێل ئێندەوە (پێکھاتەی دووەم) بۆ پێکھاتەی یەکەم لە کاروانەکەیدا. لەگەڵ ئەوەشدا، ئاستە سەرنجڕاکێشەکەی پێش وەرز و کوالیتی مارتینێلی لە ڕاھێنانەکان ھانی ئارسیناڵ دا کە لەوانەیە ئامادەبێت بۆ باگکردنی بۆ پێکھاتەی یەکەم.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Watts|یەکەم=Charles|سەردێڕ=Arsenal transfer talk - Released list confirmed, Nketiah's contract, Marquinhos imminent and Lopez|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=tg7z5vJZul8&t=393s|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref>
==== ٢٠١٩ ٢٠٢٢: وەرزی یەکەمی و پێشکەوتن ====
مارتینێلی لە ١١ی ئابی ٢٠١٩ یەکەمین یاری خۆی لە پریمەرلیگ ئەنجامدا لە بردنەوەی ١–٠ بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یونایتد|نیوکاسڵ یونایتد،]] لە خولەکی ٨٤ وەک یەدەگ لە جێگەی ھێنریک میختاریان ھاتە یاریگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chowdhury|یەکەم=Saj|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Newcastle 0–1 Arsenal: Pierre-Emerick Aubameyang strike seals win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49223797|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ٢٤ی ئەیلوول، مارتینێلی دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یەکەمین یاریی دا بۆ یانەکە کە بە شێوەی سەرەکی یاری بکات لە بردنەوەی ٥–٠ بەرامبەر یانەی [[پاڵەوانێتی پلە یەکی تۆپی پێی ئینگلیزی (چامپیۆنشیپ)|چامپیۆنشیپ]] نۆتینگام فۆرێست لە جامی ئی ئێف ئێڵ. ئاستەکەی لەلایەن ڕاھێنەری سەرەکی یونای ئێمری ستایش کرا، کە وتی: «ئەوە برسییە لەوەی ئەو دەرفەتە ھەبێت بۆ یارمەتیدانی ئێمە، زۆر سەربەزرە، شەڕ دەکات. پێم گوت کە ئارام بێت بۆ دەرفەتی یاریکردن کە وەک خۆی دەیکرد بیکات. ئەوەی کرد. شایانی ئەوە بوو».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=Arsenal 5–0 Nottingham Forest: Unai Emery praises Gabriel Martinelli after League Cup brace|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49723455|وێبگە=BBC Sport}}</ref>
مارتینێلی دووەم یاری خۆی بۆ ئەرسیناڵ ئەنجامدا لە بردنەوەی ٤–٠ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر ستاندەرد لیێج لە [[خولی ئەورووپا]] لە ٤ی [[تشرینی یەکەم]]، کە تێیدا دوو گۆڵی دیکەی تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|سەردێڕ=Arsenal 4–0 Standard Liege: Gabriel Martinelli impresses in ruthless win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49874359|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=BBC Sport}}</ref> مارتینێلی بەردەوام بوو لە گۆڵ تۆمارکردن، گۆڵی یەکسان کردنەوەی تۆمار کرد لە بردنەوەی ٣–٢ لە یاریگای بەسەر ڤیتۆریا گیومارەنس لە ٢٤ی تشرینی یەکەم، بە لێدانی سەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Substitute Nicolas Pepe rescued Arsenal with two sublime free-kicks in the last 10 minutes of their Europa League group game against Vitoria Guimaraes at Emirates Stadium|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50159121|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە قۆناغی چوارەمی جامی خولدا لە ٣٠ی تشرینی یەکەم، مارتینێلی دوو گۆڵی دیکەی تۆمارکرد لە یارییەکدا کە ٥–٥ لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] بەرامبەر بوون و ھەروەھا لە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە گۆڵی تۆمار کرد بەڵامئەرسیناڵ لە کۆتاییدا دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sanders|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Liverpool beat Arsenal on penalties to secure their place in the quarter-finals of the Carabao Cup after 10 goals were scored in a thrilling contest at Anfield|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50148250|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ئەنجامدا، بوو بە یەکەم یاریزان کە چوار جار گۆڵ تۆمار بکات لە چوار یەکەمین یاری کە بەشێووەی سەرەکی یاری بکات لەدوای ئیان ڕایت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawnay|یەکەم=Oliver|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gabriel Martinelli: Incredible stat emerges as Arsenal teenager nets seventh goal for Gunners against Liverpool|ناونیشان=https://talksport.com/football/622882/gabriel-martinelli-incredible-arsenal-liverpool/|بڵاوکەرەوە=Talk Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Olley|یەکەم=James|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Liverpool 5-5 Arsenal: Four things we learned as Mesut Ozil and Gabriel Martinelli impress|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-four-things-we-learned-mesut-ozil-gabriel-martinelli-impress-liverpool-a4274866.html|بڵاوکەرەوە=The Standard}}</ref> ڕۆڵی مارتینێلی لەلایەن ڕاھێنەری لیڤەرپوول یۆرگن کلۆپەوە ستایش کرا، کە بە «بەھرەی سەدەیەکە» ناوی برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jurgen Klopp waxes lyrical about Gabriel Martinelli: 'He came from wherever and is really unbelievable!'|ناونیشان=https://tribuna.com/en/arsenal/news/3501752/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Tribuna.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200123114050/https://tribuna.com/en/arsenal/news/3501752/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
ڕۆڵگێڕانی مارتینێلی بووە ھۆی ئەوەی خەڵاتی یاریزانی مانگی ئەرسیناڵ بۆ مانگی تشرینی یەکەم وەربگرێت، کە ٧٥٪ی کۆی دەنگەکانی وەرگرت، دوای ئەو ماتۆ گاندۆزی و نیکۆلاس پێپێ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Martinelli is our October Player of the Month|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-our-october-player-month|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> دوای دەستنیشانکردنی ڕاھێنەری کاتی فرێدی لونگبێرگ، مارتینێلی یەکەم یاری خۆی لە پریمەرلیگ بە شێوەی سەرەکی کرد، گۆڵی یەکسانی تۆمارکرد بۆ ئەرسیناڵ لە بردنەوەی٣–١ بەارمبەر یانەی وێست ھام یونایتد لە ٩ی [[کانوونی یەکەم]]. لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، مارتینێلی گۆڵێکی تۆمارکرد لە ٢١ ی کانوونی دووەم لە [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی،]] کە بووە یەکەم لاو کە دە گۆڵ لە وەرزێکدا بۆ ئەرسیناڵ تۆمار بکات لەدوای نیکۆلاس ئەنێلکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Johnston|یەکەم=Neil|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Arsenal showed the "togetherness and leadership" that Mikel Arteta is demanding as they overcame David Luiz's red card to twice fight back and share the spoils in an eventful London derby|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51101529|وێبگە=BBC Sport}}</ref> گۆڵەکە دواتر لەلایەن ھاندەرانی یانەکەوە بە گۆڵی وەرزی ئەرسیناڵ ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Martinelli wins 2019/20 Goal of the Season|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-wins-201920-goal-season|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
لە ٣ی تەممووز، مارتینێلی گرێبەستێکی نوێی بۆ ماوەی چوار ساڵ واژوو کرد، لەگەڵ بژاردەی یانەکە بۆ ساڵێکی زیاتر، تا ساڵی ٢٠٢٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Benge|یەکەم=James|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=James Benge on Twitter: "Gabriel Martinelli's contract is a four year deal with a club option to extend it".|ناونیشان=https://twitter.com/jamesbenge/status/1279105933990416385|بڵاوکەرەوە=Twitter}}</ref> ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، مارتینێلی تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠ دوورخرایەوە، بەھۆی پێکانەوە و نەشتەرگەری لە دوای ئەوەی لە ڕاھێنانەکان تووشی پێکان بوو لە ٢١ حوزەیران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Martinelli signs new long-term contract|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/martinelli-signs-new-long-term-contract|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> لە ١٩ی کانوونی یەکەمدا گەڕایەوە و لە یەدەگەوە بەشداری کرد بۆ یاریکردن بۆ ١٩ خولەکی کۆتایی لە دۆڕاندنیان لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر [[ئێڤەرتۆن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McNulty|یەکەم=Phil|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Eighth Premier League defeat for Gunners this season|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/55268094|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە کاتی گەرمبوون بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یونایتد|نیوکاسڵ یونایتد]] لە جامی ئێف ئەی (یەکێتی ئینگلتەرا) لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، تووشی پێکان بوو بوو و ڕیس نیلسۆن جێگەی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mikel Arteta has revealed Gabriel Martinelli was 'in tears' after sustaining a worrying injury in the warm-up ahead of Arsenal's FA Cup tie on Saturday|ناونیشان=https://talksport.com/football/fa-cup/815232/arsenal-gabriel-martinelli-injury-warm-up-fa-cup-arteta-warning/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Talk Sport}}</ref> مارتینێلی گەڕایەوە بۆ یاریکردن لە پاڵەوانێتی ئەورووپی لە ١٨ی شوبات، ١٣ خولەک یاری کرد لە یارییەکدا ١–١ بەرامبەربوون لەگەڵ [[بەنفیکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawkes|یەکەم=Phil|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Bukayo Saka warned his Arsenal team-mates that they cannot put a foot wrong when they face Benfica in the second leg of their Europa League last-32 tie after his goal earned them a draw in the first game in Rome|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56103089|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> یەکەم گۆڵی وەرزەکەی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر شێفیڵد یونایتد لە ١١ی نیسان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Gabriel Martinelli scored in his first start since January as Arsenal ended a run of four games without a win with victory over the Premier League's bottom club Sheffield United|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56629081|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref>
مارتینێلی یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە وەرزی ٢٠٢١–٢٢ بەرامبەر نیوکاسڵ یونایتد لە ٢٧ی تشرینی دووەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Begley|یەکەم=Emlyn|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Arsenal eventually broke Newcastle United down to leave Eddie Howe's side bottom of the Premier League without a win|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59356976|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> ئەم گۆڵەی لە کۆتاییدا پلەی سێیەمی بەدەستھێنا لە جوانترین گۆڵەکانی وەرزەکە لەلایەن یانەی ئەرسیناڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=🏆 2021/22 Goal of the Season: The winner is…|ناونیشان=https://www.arsenal.com/premier-league-goal-of-the-season-vote-winner-granit-xhaka-manchester-united|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=🏆 2021/22 Goal of the Season: The winner is…|زمان=en}}</ref>
لە ١٨ی کانوونی یەکەمدا، دوو گۆڵی تۆمارکرد بەرامبەر لیز یونایتد سێ ڕۆژ دواتر، کە یەکەم دوو گۆڵی بوو لە پریمەرلیگ، یەکەم گۆڵەکەی بریتی بوو لە ٧٬٠٠٠ەم گۆڵی ئەرسیناڵ لە تۆپی پێی ئینگلیزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mallows|یەکەم=Thomas|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Two goals from Gabriel Martinelli helped Arsenal sweep past an injury-hit Leeds at Elland Road|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59618480|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Match report: Leeds 1-4 Arsenal|ناونیشان=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2021-Dec-18/leeds-1-4-arsenal-match-report|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Analysis: Our 7,000 top-flight goals|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/analysis-our-7000-top-flight-goals|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢، مارتینێلی بە دوو کارتی زەرد لە ماوەی چوار چرکەدا کرایە دەرەوە لە دژی وۆڵبەر ھاپتۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Martinelli sent off|ناونیشان=https://www.express.co.uk/sport/football/1564235/Arsenal-s-Gabriel-Martinelli-sent-off-for-two-yellow-cards-in-thirty-seconds-vs-Wolves|بڵاوکەرەوە=Daily Express}}</ref> ئەمە یەکەم کارتی سوور بوو لە کاروانی پیشەیدا. کارتە سوورەکە ھەندێک مشتومڕی لێکەوتەوە کاتێک ھەردوو زەردەکەی وەرگرت لە ماوەی یەک کرداردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rio Ferdinand didn't hold back when asked for his opinion on Martinelli's crazy red card v Wolves|ناونیشان=https://www.givemesport.com/87971567-martinelli-red-card-rio-ferdinand-was-not-happy-with-decision-to-send-off-arsenal-star|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=GiveMeSport|زمان=en-GB}}</ref>
لە ٥ی ئابی ٢٠٢٢، مارتینێلی بۆ ئەرسیناڵ گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی٢–٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر یانەی کریستاڵ پاڵەس،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Martinelli wants to prove for Brazil to become a starter in the World Cup|ناونیشان=https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Kuwait Online|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> کە بووە یەکەم بەرازیلی کە گۆڵی سەرەتایی وەرزەکە تۆمار بکات لە وەرزێکی [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەرلیگدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Martinelli makes history with opening goal|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2722348|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Friday review: Arsenal open with a hard-fought win|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2713932|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Josh|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Three things we noticed against Palace|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/three-things-we-noticed-against-palace|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
مارتینێلی لە بەرازیل لەدایکبووە و لە ڕەچەڵەکی ئیتاڵییە لە ڕێگەی باوکییەوە؛ خاوەنی ھەردوو ڕەگەزنامەی بەرازیل-ئیتاڵییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brown|یەکەم=Cy|سەردێڕ=5 Things To Know About New Arsenal Attacker Gabriel Martinelli|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/cybrown/2019/07/02/5-things-to-know-about-new-arsenal-attacker-gabriel-martinelli/|وێبگە=Forbes}}</ref><ref name=":0"/> لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٩، مارتینێلی لەلایەن ڕاھێنەری [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] تیتییەوە بانگھێشت کرا بۆ ڕاھێنانی ئامادەکاری بۆ کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Martinelli, do Ituano, é chamado por Tite para treinos da Seleção na Copa América|trans-title=Martinelli, from Ituano, is called up by Tite for trainings of the ''Seleção'' in the Copa América|ناونیشان=https://globoesporte.globo.com/sp/tem-esporte/futebol/times/ituano/noticia/martinelli-do-ituano-e-chamado-por-tite-para-treinos-da-selecao-na-copa-america.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Globo Esporte|زمان=pt-BR}}</ref> لە [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠١٩، مارتینێلی بۆ بەرازیلی خوار ٢٣ ساڵان دەرکەوت لە فێستیڤاڵی یەکگرتووی تۆپی پێی نێودەوڵەتی ئیسپانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Seleção Brasileira Olímpica definida para encarar os EUA na Espanha|trans-title=Olympic Brazil squad set to face the USA in Spain|ناونیشان=https://www.cbf.com.br/selecao-brasileira/noticias/selecao-base-masculina/selecao-brasileira-olimpica-definida-para-encarar-os-eua-na-espanha|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Football Confederation]]|زمان=pt-BR}}</ref>
لە ٢ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢١، مارتینێلی لە پێکھاتەی بەڕازیل بۆ ئۆڵۆمپیادی ھاوینی ٢٠٢٠ ناونرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Com mudanças, Jardine anuncia os 22 convocados para defender o Brasil nas Olimpíadas de Tóquio|ناونیشان=https://ge.globo.com/olimpiadas/noticia/noticias-selecao-olimpica-22-jogadores-convocados-toquio-japao-jardine.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Globo Esporte}}</ref> لە ٣ی [[ئاب]]، مارتینێلی دووەم گۆڵی بەڕازیلی تۆمارکرد بە لێدانی سزا بۆ بردنەوە لە [[مەکسیک]] لە پێش کۆتایی ئۆڵۆمپیادا، پێش ئەوەی ببێتە خاوەنی مەدالیای زێڕین دوای ئەوەی بەڕازیل لە ئیسپانیا بردەوە چوار ڕۆژ دواتر .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil defended their Olympic men's football title following a dramatic extra-time victory over Spain|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58129614|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref>
لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ لە پێکھاتەی ٢٥ کەسی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بۆ پاڵاوتنەکانی جامی جیھانی فیفا ٢٠٢٢ دژی چیلی و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بۆلیڤیا|بۆلیڤیا]] ناونرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Greg Lea Contributions from Conor Pope|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Brazil World Cup 2022 squad: Tite names his final qualification squad|ناونیشان=https://www.fourfourtwo.com/features/brazil-world-cup-2022-squad-players-qatar-line-up|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=fourfourtwo.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Arsenal star Martinelli receives first Brazil call-up as Neymar returns for upcoming 2022 World Cup qualifiers {{!}} Goal.com|ناونیشان=https://www.goal.com/en-om/news/arsenal-martinelli-first-brazil-call-up-neymar-returns-2022/bltc0478cfa914f83b2|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.goal.com}}</ref> مارتینێلی یەکەمین یاری نێودەوڵەتیی خۆی ئەنجامدا کاتێک بە یەدەگ لە جێگەی [[ڤینیسیۆس جۆنیۆر|ڤینیسیۆس]] جونیۆر ھاتە یاریگاوە لە کۆتا ١٤ خولەکی بردنەوەی بەڕازیل ٤–٠ بەرامبەر چیلی لە [[یاریگای ماراکانا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Internationals: Pepe, Tierney and Odegaard score|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/internationals-pepe-tierney-and-odegaard-score|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.arsenal.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil vs. Chile - Football Match Summary - March 24, 2022 - ESPN|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/561015|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=ESPN.com|زمان=en}}</ref>
== شێوازی یاریکردن ==
ھێرشبەرێکی بەھێزە و ناسراوە جووڵە خێرا و کاریگەرەکانی، مارتینێلی دەتوانێت چەند یاریزانێکی ڕکابەر ببڕێت و ھەل دروست بکات یاخود گۆڵ تۆمار بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Martinelli's 'all-round game exceptional' - Arsenal boss Arteta|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/articles/c72lky4pvdeo|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=BBC Sport|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=pmanalytics|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Gabriel Martinelli – Player Analysis|ناونیشان=https://pmanalytics.wordpress.com/2020/08/05/gabriel-martinelli-player-analysis/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=PM Analytics|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bil|یەکەم=Toni|دوایین٢=zic|سەردێڕ=Gabriel Martinelli: A spark of hope for Arsenal|ناونیشان=https://totalfootballanalysis.com/article/gabriel-martinelli-scout-report-tactical-analysis-tactics|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Total Football Analysis Magazine|زمان=en-GB}}</ref>
== میدیا ==
مارتینێلی بەشدار بوو لە زنجیرە درامای وەرزشی ئەمازۆن ھەمووی یان ھیچ: ئەرسیناڵ (ئینگلیزی: All or Nothing: Arsenal)، کە دۆکومێنتاری یانەکە بوو بە بەسەربردنی کات لەگەڵ ستافی ڕاھێنەران و یاریزانان و لە ھەردوو ناوەوە و دەرەوەی یاریگا بە درێژایی وەرزی ٢٠٢١–٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Full 'All Or Nothing' trailer released|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/full-all-or-nothing-trailer-released|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
=== یانە ===
{{Updated|١٣ ئابی ٢٠٢٢}}<ref name="SW">{{Soccerway|gabriel-teodoro-martinelli-silva/533164|Martinelli|access-date=4 February 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |لیگای دەوڵەت
! colspan="2" |جامی نیشتیمانی
! colspan="2" |جامی لیگا
! colspan="2" |کیشوەرەکان
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!ئاست
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="3" |ئتوانۆ
|٢٠١٨
|پاولیستا
| colspan="2" | -
|٣
|٠
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٧
|٤
|٢٠
|٤
|-
|٢٠١٩
|زنجیرەی D
|٠
|٠
|١٤
|٦
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١٤
|٦
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٠
!٠
!١٧
!٦
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!١٧
!٤
!٣٤
!١٠
|-
| rowspan="5" |[[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]]
|٢٠١٩–٢٠
|پرێمییەر لیگ
|١٤
|٣
| colspan="2" | -
|٣
|٠
|٢
|٤
|٧
|٣
| colspan="2" | -
|٢٦
|١٠
|-
|٢٠٢٠–٢١
|پرێمییەر لیگ
|١٤
|٢
| colspan="2" | -
|١
|٠
|١
|٠
|٦
|٠
|٠
|٠
|٢٢
|٢
|-
|٢٠٢١–٢٢
|پرێمییەر لیگ
|٢٩
|٦
| colspan="2" | -
|١
|٠
|٦
|٠
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|٣٦
|٦
|-
|٢٠٢٢–٢٣
|پرێمییەر لیگ
|٢
|٢
| colspan="2" | -
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
| colspan="2" | -
|٢
|٢
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٥٩
!١٣
! colspan="2" |-
!٥
!٠
!٩
!٤
!١٣
!٣
!٠
!٠
!٨٦
!٢٠
|-
|ئەرسیناڵ خوار ٢١ ساڵان
|٢٠٢٠–٢١
| colspan="1" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١
|٠
|١
|٠
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!٥٩
!١٣
!١٧
!٦
!٥
!٠
!٩
!٤
!١٣
!٣
!١٨
!٤
!١٢١
!٣٠
|}
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
=== نێودەوڵەتی ===
{{Updated|٦ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name="NFT">{{NFT player|86871|access-date=30 March 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]
|-
!ساڵ
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
|٢٠٢٢
|٣
|٠
|-
!کۆی گشتی
!٣
!٠
|}
== خەڵاتەکان ==
'''بەرازیل خوار ٢٣ ساڵان'''
* [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە|ئۆڵۆمپیادی ھاوینە]]: ٢٠٢٠<ref name="FIFA">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Men's Olympic Football Tournament Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/mensolympic/tokyo2020/teams/1889256|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=FIFA|بڵاوکەرەوە=[[FIFA]]}}</ref>
جامی ئێف ئەی ١٩–٢٠
'''تاکەکەسی'''
* باشترین یاریزانی لاوی ساڵی پاولیستا: ٢٠١٩<ref name="FPF">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Corinthians, Jean Mota e Martinelli dominam premiação do campeonato|trans-title=Corinthians, Jean Mota and Martinelli dominate the tournament's awards|ناونیشان=http://www.futebolpaulista.com.br/Noticias/Detalhe.aspx?Noticia=11136|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Federação Paulista de Futebol]]|زمان=pt-BR}}</ref>
* پێکھاتەی ساڵی پاولیستا :٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Corinthians e Santos dominam lista de melhores do Paulistão; veja seleção do campeonato|ناونیشان=https://ge.globo.com/sp/futebol/campeonato-paulista/noticia/corinthians-e-santos-dominam-lista-de-melhores-do-paulistao-veja-selecao-do-campeonato.ghtml|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=ge|زمان=pt-br}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|بەڕازیل|ئیتاڵیا|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Gabriel Martinelli}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
ar843x2sawv0re24x6ww20wzslhihya
نیکۆلای چێرنیخ
0
216288
1683677
1656682
2026-10-08T13:39:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە)
1683677
wikitext
text/x-wiki
'''نیکۆلای ستێپانۆڤیچ چێرنیخ''' (بە ڕووسی: Никола́й Степа́нович Черны́х) (٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٣١–٢٥ی ئایاری ٢٠٠٤<ref>Казакова, Р. К. ''[http://gamma400.lebedev.ru/docs/2005-astr.pdf Памяти Николая Степановича Черных] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230327224337/http://gamma400.lebedev.ru/docs/2005-astr.pdf |date=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣ }}''. Труды Государственного астрономического института им. П. К. Штернберга, Т. 78, М. , 2005. – 115 с.</ref>) فەلەکناسێکی [[سۆڤیەت]] لەدایکبووی [[ڕووسیا]] و دۆزینەوەی ھەسارە بچووکەکان و دوورەپەرێزەکان بوو لە ڕوانگەی فیزیای فەلەکەکانی کریم لە ناوچنی، تاوان<ref name="springer-Chernykh">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ = Dictionary of Minor Planet Names – (2325) Chernykh
|دوایین = Schmadel | یەکەم = Lutz D.
|بڵاوکەرەوە = Springer Berlin Heidelberg
|پەڕە = ١٨٩|ڕێکەوت = ٢٠٠٧|ژپنک = ٩٧٨-٣-٥٤٠-٠٠٢٣٨-٣|doi = 10.1007/978-3-540-29925-7_2326 |chapter = (2325) Chernykh}}</ref>
== ژیاننامە و کار ==
چێرنیخ لە شاری [[عوسمان]] لە [[ڕووسیا]] لە [[ئۆبلاستی ڤۆرۆنژ]]،<ref name="MPC-Usman'grad">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ = 16515 Usman'grad (1990 VN14)
|ئیش= Minor Planet Center
|ناونیشان = http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=16515
|ڕێکەوتی سەردان = ١٠ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref>
<!-- end of reflist -->
لە [[ئۆبلاستی لیپێتسک]]ی ئێستا لەدایکبووە. تایبەتمەند بووە لە بواری ئەستێرەپێوانی و داینامیکی تەنە بچووکەکان لە [[کۆمەڵەی خۆر]]دا و لە ساڵی ١٩٦٣ەوە لە ڕوانگەی فیزیکی ئەستێرەیی کریما کاری کردووە.
چێرنیخ دوو دوورەپەرێزی دەوری 74P/Smirnova–Chernykh و 101P/Chernykh دۆزییەوە. ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر گەورەی ئەستێرەی دۆزییەوە، لەوانە بە تایبەتی ٢٨٦٧ Šteins و ئەستێرەی ترۆجان 2207 Antenor. چێرنیخ لەگەڵ ھاوسەر و ھاوکارەکەی لیودمیلا چێرنیخ کاریان کردووە. ئەستێرەی 2325 Chernykh کە لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن فەلەکناسی چیکی ئەنتۆنین مرکۆسەوە دۆزرایەوە، وەک ڕێزێک بۆ ئەوان ناونراوە<ref name="springer-Chernykh"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikolay Stepanovich Chernykh}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئوکراینا|ڕووسیا|گەردوون}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئوکراینا-کۆلکە}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:ئەستێرەناسەکانی سۆڤیەت]]
sofh7cikkiria45p9cgyjiddlo55h1e
نەجران
0
216346
1684083
1519031
2026-10-08T22:33:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە)
1684083
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|City in Najran Province, Saudi Arabia}}
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox settlement
| official_name = نەجران
| image_skyline = Najran Fort, Saudi Arabia.jpg
| image_caption = قەڵای نەجر
| image_map =
| mapsize = 250px
| map_caption = جێگای لە [[عەرەبستانی سعوودی|شانشینی سعودیە]]
| image_flag =
| flag_link =
| flag_size =
| image_shield =
| shield_link =
| shield_size =
| pushpin_map = Saudi Arabia
| subdivision_name = [[پەڕگە:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] [[Saudi Arabia]]
| subdivision_type1 = ناوچە
| subdivision_name1 = ھەرێمی نەجران
| parts_type =
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| leader_title = پارێزگار
| leader_name = [[فاریس ئەلشەقاف]]
| leader_name1 = Jelawi bin Abdulaziz bin Musaed bin Jelawi Al Saud
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| established_title = دۆزراوە
| established_date = ٢٠٠٠ساڵ پێش زایین
| established_title2 = ھەژمارکراو [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] ١٩٣٤
| established_date2 =
| established_title3 =
| established_date3 =
| unit_pref = Metric
| area_magnitude =
| area_total_km2 =
| area_total_sq_mi =
| area_metro_km2 =
| area_urban_km2 =
| elevation_m = ١٢٩٣
| area_footnotes =
| population_note = [[شارەوانی]] نەجران
| population_as_of = ٢٠١٧
| population_total = ٥٠٥٫٦٥٢
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi =
| population_urban =
| population_metro =
| population_footnotes =
| utc_offset = +٣
| utc_offset_DST = +٣
| postal_code_type = Postal Code
| postal_code =
| area_code = (+٩٦٦) ١٧
| website = {{URL|http://www.najran.gov.sa}}
| coordinates = {{coord|17|29|30|N|44|7|56|E|region:SA|display=inline}}
}}
'''نەجران''' (بە [[عەرەبی]]: نَجرانْ Najrān)، شارێکە لە باشووری ڕۆژاوای [[سعودیە]] لە نزیک سنووری وڵاتی [[یەمەن]]. پایتەختی پارێزگای نەجرانە، یەکێکە لەو شارانەی بەخێرایی گەشەی سەندووە، ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ١٩٧٤، ٤٧٫٥٠٠ کەس بوو، بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠١٧، ژمارەی دانیشتووانەکەی بەرزبووەتەوە بۆ ٥٠٥٫٦٥٢ کەس. نەجرانییەکان لە زۆرینەی [[موسڵمان]]ی [[شیعە]]ی ئیسماعیلی پێکدێن، سوننەکانی [[حەنبەلی]] و [[شافعی]] و [[مالیکی]] دووەم گەورەترین گرووپی ئایینین لە شارەکەدا، [[شیعەی زەیدی|شیعەکانی زەیدیش]] بچووکترین گرووپی ئایینی پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Najran {{!}} History, Significance, Region, & Population {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Najran-Saudi-Arabia|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
https://www.britannica.com/place/Najran-Saudi-Arabia
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عەرەبستانی سعوودی}}
{{پۆلی کۆمنز|Najran}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}}
[[پۆل:ناوەندی پارێزگاکانی عەرەبستانی سعوودی]]
[[پۆل:شارە عەرەبییەکان]]
[[پۆل:شارەکانی عەرەبستانی سعوودی]]
f0lr291b7tkm14blbcasrj03pbn9adw
نیکۆلاسی دووەمی ڕووسیا
0
216573
1683672
1404939
2026-10-08T13:38:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1683672
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Mikola_II_(cropped)-2.jpg|وێنۆک|نیکۆلاسی دووەمی ڕووسیا]]
'''نیکۆلای دووەم''' یان '''نیکۆلای دووەم ئەلێکساندرۆڤیچ ڕۆمانۆڤ''' (١٨ی ئایار (ڕۆژژمێری جوولیانی ٦ی ئایاری) ١٨٦٨ – ١٧ی تەممووزی ١٩١٨)، لە کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕووسیا بە پیرۆز نیکۆلاسی ھەڵگری سۆز ناسراوە دوا [[ئیمپراتۆری ڕووسیا]] بوو، پاشا لە کۆنگرێسی [[پۆڵەندا]] و دوکی گەورەی [[فینلاند]]، لە ١ی تشرینی دووەمی ١٨٩٤ تا دەستلەکارکێشانەوەی لە ١٥ی ئازاری ١٩١٧. نیکۆلاس پشتگیری لەو چاکسازییە ئابووری و سیاسییانە کرد کە سەرۆکوەزیرانەکەی [[سێرگی ویت]] و [[پیۆتر ستۆلیپین]] پێشیان دەخست. ئەو بانگەشە بۆ مۆدێرنکردن دەکات لەسەر بنەمای قەرزی بیانی و پەیوەندی نزیک لەگەڵ [[فەرەنسا]]، بەڵام بەرەنگاری پێدانی ڕۆڵی سەرەکی بە پەرلەمانی نوێ (دوما) بووەوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Figes, Orlando |سەردێڕ=A People's Tragedy, The Russian Revolution: 1891–1924 |ناونیشان=https://archive.org/details/peoplestragedyru0000fige |ڕێکەوت=1998|بڵاوکەرەوە=Penguin Books USA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/peoplestragedyru٠٠٠٠fige/page/٢٢ ٢٢]–٢٣|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٢٤٣٦٤-٢}}</ref><ref name="Longworth, Phillip 2006 233">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Longworth, Phillip |سەردێڕ=Russia:The Once and Future Empire From Pre-History to Putin |ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Russia/4IuBJ-8BG64C?hl=en&gbpv=1&bsq=Nicholas|ڕێکەوت=2006|بڵاوکەرەوە=St. Martin's Press|پەڕەکان=٢٣٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٢-٣٦٠٤١-٢}}</ref> لە کۆتاییدا، پێشکەوتن بەھۆی پابەندبوونی نیکۆلاس بە دەسەڵاتی خۆسەپێن،<ref name="Longworth, Phillip 2006 233"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Figes, Orlando |سەردێڕ=A People's Tragedy, The Russian Revolution: 1891-1924 |ناونیشان=https://archive.org/details/peoplestragedyru0000fige |ڕێکەوت=1998|بڵاوکەرەوە=Penguin Books USA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/peoplestragedyru٠٠٠٠fige/page/٢٢ ٢٢]–٢٣|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٢٤٣٦٤-٢}}</ref> دژایەتییەکی بەھێزی ئەرستۆکراتی و شکستەکانی [[سوپای ڕووسیا]] لە جەنگی ڕووسیا-ژاپۆن و [[جەنگی جیھانی یەکەم]]دا، تێکچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=MacMillan, Margaret |سەردێڕ=The Road to 1914:The War That Ended Peace |ناونیشان=https://archive.org/details/warthatendedpeac0000macm_v6l6 |ڕێکەوت=2014|بڵاوکەرەوە=Random House Trade Paperbacks |پەڕە=[https://archive.org/details/warthatendedpeac٠٠٠٠macm_v٦l٦/page/١٧٦ ١٧٦]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٨٠٦٦-٠}}</ref><ref name="Alexander Rabinowitch 2008 1">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Alexander Rabinowitch|سەردێڕ=The Bolsheviks in Power: The First Year of Soviet Rule in Petrograd|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BEoBCGJ4VqYC&pg=PA1|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Indiana UP|پەڕە=١|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٢٢٠٤٢-٤}}</ref><ref name="Willmott, H.P. 2003 147">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Willmott, H.P. |سەردێڕ= World War I |ناونیشان=https://archive.org/details/firstworldwar0000will_2003 |ڕێکەوت=2003 |بڵاوکەرەوە=Dorling Kindersley Publishing |پەڕە=[https://archive.org/details/firstworldwar٠٠٠٠will_٢٠٠٣/page/١٤٧ ١٤٧]|ژپنک=٠-٧٨٩٤-٩٦٢٧-٥}}</ref> تا مانگی ئازاری ساڵی ١٩١٧، پشتیوانی گشتی بۆ نیکۆلاس داڕما و ناچار بوو دەست لە تەختی پاشایەتی ھەڵبگرێت، بەمەش کۆتایی بە دەسەڵاتی ٣٠٤ ساڵەی شانشینی ڕۆمانۆڤ بەسەر [[ڕووسیا]]دا ھات (١٦١٣–١٩١٧).
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پاشایەتی|ڕووسیا|مێژوو|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicholas II of Russia}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکۆلاسی دووەمی ڕووسیا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٨]]
[[پۆل:مردووانی ١٩١٨]]
[[پۆل:پاشا لە سێدارەدراوەکان]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]]
[[پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون]]
[[پۆل:حاکمەکانی فینلاند]]
[[پۆل:مارشاڵی مەیدانی بەریتانی]]
1k2hlfne3i7o0pkrfs81agtpky98242
نیکۆلای لۆباچێڤسکی
0
216653
1683675
1404941
2026-10-08T13:38:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە)
1683675
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Lobachevsky_03_crop.jpg|وێنۆک|نیکۆلای ئیڤانۆڤیچ لۆباچێڤسکی]]
'''نیکۆلای ئیڤانۆڤیچ لۆباچێڤسکی''' (بە ڕووسی: Никола́й Ива́нович Лобаче́вский،١ کانوونی یەکەم ([[ساڵنامەی جوولیانی]] ٢٠ی تشرینی دووەم) ١٧٩٢ – ٢٤ی شوبات (ساڵنامەی جوولیانی ١٢ شوبات) ١٨٥٦) بیرکار و ئەندازەناسێکی [[ڕووسی]] بوو، بە پلەی یەکەم بە کارەکانی لەسەر ئەندازەیی ھایپەربۆلیک ناسرابوو، ئەگەرنا بە ئەندازەیی لۆباچێڤسکی ناسراوە، ھەروەھا بەھۆی لێکۆڵینەوە بنەڕەتییەکانی لەسەر ئینتیگراڵەکانی دیریچلێت، کە بە فۆرمولەی ئینتیگراڵی لۆباچێڤسکی ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= Soviet Science|بڵاوکەرەوە= Taylor & Francis|پەڕە= ٣٢٩|chapter=The History of Science|وتەگێڕانەوە= Though Lobachevsky appears to have invented non-Euclidean geometry without the help of the Almighty, he built a church on the instructions of the University council. It is said that he was an atheist.}}</ref>
[[ویلیام کینگدۆن کلیفۆرد]] بەھۆی کاراکتەری شۆڕشگێڕانەی بەرھەمەکەیەوە لۆباچێڤسکی بە «کۆپەرنیکۆسی ئەندازەیی» ناوبرد<ref>This is a quote from G. B. Halsted's translator's preface to his 1914 translation of ''The Theory of Parallels'': "What Vesalius was to Galen, what Copernicus was to Ptolemy that was Lobachevsky to Euclid." — William Kingdon Clifford</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikolai Lobachevsky}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕووسیا|ماتماتیک}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٥٦]]
[[پۆل:کەسانی خەڵکی کازان]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی ڕووس]]
kifb2icmxybj0q2oz2iirs6cxfaxi8s
نیکۆلای ڤۆزنێسنسکی
0
216695
1683680
1362769
2026-10-08T13:39:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683680
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Voznesenskiy_NA.jpg|وێنۆک|نیکۆلای ڤۆزنێسنسکی]]
'''نیکۆلای ئەلێکسیڤیچ ڤۆزنێسنسکی''' ({{بە ڕووسی| Никола́й Алексе́евич Вознесе́нский}}; ١ی کانوونی یەکەم (١٨ی تشرینی دووەمی- تشرینی یەکەم) ١٩٠٣ – ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠) سیاسەتمەدار و پلاندانەرێکی ئابووری [[سۆڤیەت]] بووە کە سەرپەرشتی بەڕێوەبردنی [[گۆسپلان]] (کۆمیتەی پلاندانانی دەوڵەت)ی کردووە لە کاتی جەنگی [[ئەڵمانیا]] و سۆڤیەتدا. ڤۆزنێسنسکی پارێزەری [[ئاندرێ ژدانۆڤ]] بوو، لە مانگی ئایاری ١٩٤٠ وەک جێگری سەرۆک وەزیران دەستنیشانکرا.<ref name=":0">[[Simon Sebag Montefiore]], ''Stalin: The Court of the Red Tsar'', Weidenfeld & Nicolson: 2003, p.310. {{ISBN|1-4000-4230-5}}</ref> لە سەرەتای جەنگدا ڕاستەوخۆ بەشداری لە بوژانەوەی بەرھەمھێنانی پەیوەست بە جووڵەی پیشەسازی بەرەو ڕۆژھەڵات ھەبوو. بەرھەمی ئەو: ئابووری یەکێتی سۆڤیەت لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا<ref>Washington, DC: Public Affairs Press, 1948.</ref> باسی ئەو ساڵەیە.
دوای جەنگ، ڤۆزنێسنسکی لە کاتی کاروباری لینینگراددا گۆشەگیری لەسەر کرا. لە دادگایەکی نھێنیدا بە تاوانی خیانەت تاوانبار کرا و سزای لە سێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا و ھەمان ڕۆژ لە سێدارە درا. لە ساڵی ١٩٥٤ چاککرایەوە.<ref name="hrono_ru">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://hrono.ru/biograf/bio_we/voznesen_n.php|سەردێڕ=Вознесенский Николай Алексеевич, Биографический указатель|زمان=ru|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.hrono.ru}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikolai Vosnesenky}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای پرۆفیسۆرە سوورەکان]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین]]
[[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]]
[[پۆل:ئابوورزانانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئابوورزانانی ڕووس]]
[[پۆل:کۆمیساری گەل و وەزیرانی یەکێتی سۆڤیەت]]
7u7f2h4mg8k8e0ou7z1zkg7kg9k9y84
نەوەی پرسیارکەر (خاتوو. مارڤڵ)
0
217040
1684258
1562678
2026-10-09T07:38:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684258
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}{{Infobox television episode|series=[[خاتوو مارڤڵ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) |خاتوو مارڤڵ]]|image=Ms. Marvel "Generation Why" poster.jpg|caption=پۆستەری بڵاوکراوە|limited=ی|episode=١|director=[[Adil El Arbi and Bilall Fallah|عادل و بیلال]]|writer=[[بێشا ک. عەلی]]|producer=[[بێشا ک. عەلی]]|photographer=[[ڕۆبرێخت ھێیڤارت]]|editor={{Plainlist|
* نۆنا خودای
* سابرینا پلیسکۆ
}}|release_date={{Start date|2022|06|08}}|length=٤٩دەقە|guests_title=کارەکتەرەکان|guests=* [[ئاریان مۆیادی]] ڕۆلی [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئ - ئێڵ|پ. کلێڤەر]]
* [[ئەلیسا ڕینەر]] ڕۆلی بریکار دیڤی
* [[جۆردان فێرستمان]] ڕۆلی جەیب ویلسۆن
* [[ئەنجالی بیھمانی]] ڕۆلی پورە ڕووبی
* سۆفیس مەحەم ڕۆلی پورە زارا|next=[[تێکشکان (خاتوو. مارڤڵ) |تیکشکان]]|episode_list=خاتوو._مارڤڵ_(زنجیرەی_تەلەڤیزیۆنی)#زنجیرە_دراماکان}}"'''نەوەی پرسیارکەر'''" یەکەم ئەڵقەی [[کورتەزنجیرە|کورتە زنجیرە]] تەلەفزیۆنی ئەمریکی [[خاتوو مارڤڵ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|خاتوو مارڤڵە]]، کە لەلایەن [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]] دروستکراوە و کارەکتەری [[کامالا خان|خاتوو. ماڕڤڵی]] تێدایە. ئەڵقەکە بەدوای کامالا خاندا دێت، کە ھاندەرێکی سەرسەختی تۆڵەسەندنەوەکانە، بە تایبەتی [[کارۆل دانڤێرس / کاپتن مارڤێڵ]]، کاتێک ھەوڵدەدات بەشداری لە کۆبوونەوەی تۆڵەسەنەرەوەکان بکات، تەنھا بۆ ئەوەی ھێزی خۆی بەدەستبھێنێت. ئەڵقەکە بەشێکە لە [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]، بە بەردەوامی لەگەڵ فیلمەکانی ئەم زنجیرەیە ھاوبەشی دەکات. لە نووسینی سەرۆکی نووسەری بیشا ک.عەلی و دەرھێنانی لەلایەن عادل و بیلال (عادیل ئەلعەربی و بیلال فەللە).
ئیمان ڤێلانی وەک کەمەلا خان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت، شان بەشانی مات لینتز، یاسمین فلێچەر، زینۆبیا شرۆف، موھان کاپور، سەعگار شێخ، لۆرێل مارسدن، ئەزھەر عوسمان. عەلیبۆ نووسینی ئەڵقەکە دەست بەکار بوو و تا مانگی ئابی ٢٠١٩ وەک سەرۆکی نووسەری زنجیرەکە خزمەت بکات، ئەلعەربی و فەلاح تا مانگی ئەیلولی ٢٠٢٠ پەیوەندییان بە زنجیرەکەووە کرد بۆ دەرھێنانی دوو ئەڵقە.
زنجیرەی " نەوەی پرسیارکەر" لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە کەناڵی [[دیزنی+]] بڵاوکرایەوە، ئەڵقەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشی کرا و تیشکی خستە سەر دیمەنە ناوازەکان و شانۆیی ڤێلانی.
== چیرۆک ==
کامالا خان ھەرزەکارێکی تەمەن ١٦ ساڵە لە قۆناغی ئامادەیی و خەڵکی شاری جێرسی سیتی لە ویلایەتی نیوجرسییە و یەکێکە لە ھەوادەرەکانی تۆڵەسەندنەوەکان، بەتایبەتی کارۆل دانڤێرس / کاپتن مارڤڵ. دوای ئەوەی شکستیان ھێنا لە تاقیکردنەوەیەکی سەیارە لێخوڕین، کامالا و باشترین ھاوڕێی برۆنۆ کارێلی پلانێک دروست دەکەن بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسی ھەوادارانی «کۆبونەوەی تۆڵەسەنەرەوەکان» لە کەمپی لیھای لە ھەمان کاتدا کامالا و برونۆ خۆیان لە یاسا توندەکانی دایک و باوکیان بەدوور گرت. کامالا پاکەتێک لە داپیرەیەوە وەردەگرێت کە ئەو شتانەی کە دایکی وەک شتە خراپەکان دەیبینێت، بەڵام کامالا سەرسام دەبێت بە یەکێک لە شتەکان کە دەستبەندێکی زێڕینە. ئەو دەستبەندە دەباتە کۆنگرەکە، بەنیازە وەک بەشێک لە جلی کاپتن ماڕڤڵ بەکاری بھێنێت. لەکاتێکدا خۆی ئامادە دەکات بۆ ئەوەی بچێتە سەر شانۆ، کامالا دەستبەندەکە لەبەر دەکات، بەڵام وێنەگرتنەکە توانای بنیاتەکانی وزەی پێدەبەخشێت و دەستبەندەکە کارا دەکات، کە لە کۆتاییدا وێرانکاری لە کۆنگرەکەدا دروست دەکات. [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئ - ئێڵ|برونۆ]] بەپەلە کامالا دەباتەوە ماڵەوە، لەوێ لەلایەن دایکیەوە سەرزەنشت دەکرێت.
لە دیمەنێکی ناوەڕاستی زنجیرەکەدا، بریکارەکانی وەزارەتی کۆنترۆڵی زیانەکان [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئ - ئێڵ|پ. کلێڤری]] و سەدی دیڤەر سەیری ڤیدیۆیەکی ڕووداوەکەی کامالا دەکەن لە کۆبونەوەی تۆڵەسەنەرەوەکان.
== بەرهەمهێنان ==
=== پەرەپێدان ===
لە مانگی ئابی ٢٠١٩، [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]] دەستی بە پەرەپێدان کرد لەسەر خاتوو. مارڤڵ بەهاوکاری [[دیزنی+]] لەگەڵ بێشا ک. عەلی وەک سەرۆکی نووسەران،<ref name="MsMarvelTHR">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kit|یەکەم١=Borys|دوایین٢=Goldberg|یەکەم٢=Lesley|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ='Ms. Marvel' Series in the Works for Disney+ (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ms-marvel-series-works-disney-1234216|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190823211208/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ms-marvel-series-works-disney-1234216|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠٢٠، عادل عەربی و بیلال فەلاح بەکرێگیراوەکان بۆ دەرهێنانی دوو ئەڵقەی زنجیرەکە،<ref name="Directors">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Couch|یەکەم=Aaron|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ='Ms. Marvel' Finds Directors in Pakistani Oscar Winner, 'Bad Boys For Life' Filmmakers (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ms-marvel-finds-directors-in-pakistani-oscar-winner-bad-boys-for-life-filmmakers-exclusive|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200918212719/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ms-marvel-finds-directors-in-pakistani-oscar-winner-bad-boys-for-life-filmmakers-exclusive|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="DirectorsEpCounts">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alber|یەکەم=Caitlin|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Here's Who's Directing Marvel's 'Secret Invasion' Disney+ Series|ناونیشان=https://collider.com/secret-invasion-directors-marvel-show-disney-plus/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210516032847/https://collider.com/secret-invasion-directors-marvel-show-disney-plus/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[Collider (website)|Collider]]}}</ref>لەنێوانیاندا ئەڵقەی یەکەم.<ref name="ProductionBrief">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ms. Marvel Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/ms_60e9f172.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220618000950/https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/ms_60e9f172.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Disney Media and Entertainment Distribution]]|پەڕەکان=١–٢}}</ref> بەرهەمهێنەرانی جێبەجێکار بریتیبوون لە کیڤن فیجی، لویس دیسپۆزیتۆ، ڤیکتۆریا ئەلۆنسۆ و براد ویندەربام لە [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]]، جگە لە سانا ئامانات، هاوکار دروستکەری کامالا خان، ئێل ئاربی، فەلاح و عەلی.<ref name="ProductionBrief2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ms. Marvel Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/ms_60e9f172.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220618000950/https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/ms_60e9f172.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Disney Media and Entertainment Distribution]]|پەڕەکان=١–٢}}</ref> ئەڵقەی یەکەم بەناونیشانی "نەوەی پرسیارکەر"<ref name="DenOfGeekReview">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Howard|یەکەم=Kristen|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ms. Marvel Episode 1 Review: Generation Why|ناونیشان=https://www.denofgeek.com/tv/ms-marvel-episode-1-review/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220608165840/https://www.denofgeek.com/tv/ms-marvel-episode-1-review/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Den of Geek]]}}</ref> لە نووسینی عەلی<ref name="WGACredits">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ms. Marvel - WGA Directory|ناونیشان=https://directories.wga.org/project/1223468/ms-marvel/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220527173123/https://directories.wga.org/project/1223468/ms-marvel/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Writers Guild of America West]]}}</ref>لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦ لە کەناڵی [[دیزنی+]] بڵاوکرایەوە.<ref name="PremiereDate">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vary|یەکەم=Adam B.|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ='Ms. Marvel' Trailer Introduces Marvel Studios' First Muslim Superhero in Disney Plus Series|ناونیشان=https://variety.com/2022/tv/news/ms-marvel-trailer-disney-plus-1235205029/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220315152144/https://variety.com/2022/tv/news/ms-marvel-trailer-disney-plus-1235205029/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref>
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.marvel.com/articles/tv-shows/ms-marvel-kamala-khan-episode-1-recap-disney-plus Episode recap] at [[Marvel.com]]
* [https://www.newjerseyavengercon.com/ New Jersey AvengerCon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220630200637/https://www.newjerseyavengercon.com/ |date=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ }} viral marketing website
* [https://web.archive.org/web/20220616004742/https://www.youtube.com/c/SlothBabyProductions Sloth Baby Productions] viral marketing YouTube channel (archived)
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|فیلم}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:پایڵتی تەلەڤیزیۆنە ئەمریکییەکان]]
nvkmybyvyfr8988pmmnd33p335r8gfg
نەجییە کچی وەلید
0
217065
1684092
1585589
2026-10-08T22:35:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە)
1684092
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەجییەی کچی وەلید کوڕی موغەیرە''' ھاوەڵێکی [[محەممەد|پێغەمبەر]] بوو. کچی [[وەلید کوڕی موغەیرە]] و خوشکی [[خالید کوڕی وەلید]]ە. نەجییە یەکێک بوو لەو ژنانەی پێش ئەوەی مێردەکانیان ببنە [[موسڵمان]] ئەوان موسڵمان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ناصر|یەکەم=آية|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=بحث عن الوليد بن المغيرة المخزومي|ناونیشان=https://mqaall.com/al-waleed-bin-al-mugheera-al-makhzoumi/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=مقال|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220909091717/https://mqaall.com/al-waleed-bin-al-mugheera-al-makhzoumi/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>ھەندێک لەو ژنانە ڕێگرییان لێکرا کە [[کۆچ]] بکەن لەکاتێکدا مێردەکانیان ھێشتا موسڵمان نەبوون.{{Citation needed|date=June 2007}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|محەممەد|ئیسلام}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
[[پۆل:ژنە سەحابەکان]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]]
onpqtyaolen673s1dujxslqjbs272ye
نەبووەت
0
217201
1683799
1649607
2026-10-08T19:37:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683799
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەبووەت
| ناوی_فەرمی = شهرک نبوت - Shahrak-e Nabovat
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=11 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەبووەت'''
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1
| پۆتانەکان = {{coord| 33.8544 |N| 46.2712 |E|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری نەبووەت|نەبووەت]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٣٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١،٥٠٩
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلهوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەبووەت''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەبووەت]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری نەبووەت]]ە.
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١،٥٠٩)کەس و (٤٣٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلهوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ئەیوان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]]
l134qsjrjcupe1ynrr8syd2kj0kz8iw
نەرگسی
0
217281
1684185
1649595
2026-10-09T04:34:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684185
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەرگسی
| ناوی_فەرمی = نرگسی - Nargesi
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=13 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەرگسی'''
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1
| پۆتانەکان = {{coord| 33.8416 |N| 46.2546 |E|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری نەبووەت|نەبووەت]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1140
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەرگسی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەبووەت]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٦)کەس و (٢٠)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ئەیوان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]]
76fg4vasm3e9zd6fsfg46qwae7dyo63
نەھرخان سەروو
0
217336
1684315
1649571
2026-10-09T10:34:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684315
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەھرخان سەروو
| ناوی_فەرمی = نھرخان علیا - Nahrkhan-e Olya
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=13 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەھرخان سەروو'''
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1
| پۆتانەکان = {{coord| 33.8824| 46.2015 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی زەڕنە|زەڕنە]]
| جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری کەلان|کەلان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1068
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠٢
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەھرخان سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری کەلان]]، [[ناوچەی زەڕنە]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
پیشەی زۆربەی خەڵکی ئەم گوندە ئاژەڵدارییە، ئەم گوندە بنکەی تەندروستی، باخچەی ساوایان، قوتابخانەی سەرەتایی، مزگەوت، مارکێت، زۆربەی خەڵکی ئەم گوندە ھەمەتین. کە ئاماژەیە بۆ ناوی ھەمەت، خەڵکی گوندەکە نەوەکانی ئەون. وە لە درەختی بنەماڵەی ئەم گوندەدا خودی ھەمەت نەوەی ئەخمێیە، بۆیە لە بێژەکردنی خەڵکی ناوچەکەدا ھەندێک جار بە خەڵکی ئەم گوندە بە خاڵ ئەخمێ ناودەبرێت کە بە واتای تیرەی ئەخمێ دێت. بێگومان بنەماڵەی دیکەش ھەن لەگەڵ بنەماڵەی کۆھی و ئەمیری و ڕەحیمی و ئەوانی تر کە بەھۆی ئەو پەیوەندییانەی لە ڕابردوودا کراون، ڕوویان لێکردووەتە ئێرە و ئێستا بە بەشێک لە خەڵکی ئەم گوندە دادەنرێت، بەڵام زۆرینەی خەڵکی ئەو گوندە ھێشتا نەوەکانی ھەمەتن.
نزیکی لە شاخ و ڕووبار و دەشتەکە کە دەڕوانێتە گوندەکە وایکردووە ئەم گوندە لە ڕوانگەیەکی سروشتییەوە زۆر سەرنجڕاکێش بێت. ئەم گوندە لەم دواییانەدا بە جێبەجێکردنی پڕۆژەی کوێخای گوندەکان ڕووناک کراوەتەوە، ھەروەھا شەقامی سەرەکی گوندەکەش قیر کراوە. دەستەواژەی جۆخان کە لە زمانی خەڵکی ئەم گوندەدا بۆ ناونانی گوندەکە بەکاردێت، لە جۆگەی ئاوەوە وەرگیراوە کە لە خوار ئەم گوندەوە تێدەپەڕێت و لەلایەن خەڵکەوە بۆ ئاودێری بەکاردێت. ناوی نەھەرخانیش لەم پرسە وەرگیراوە.
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٠٢)کەس و (١٠٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ئەیوان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]]
1bls9w9833eca7dciq1yi71uqp1j5do
نەھرخان خواروو
0
217337
1684314
1649572
2026-10-09T10:34:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684314
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەھرخان خواروو
| ناوی_فەرمی = نهرخان سفلی - Nahrkhan-e Sofla
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=13 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەھرخان خواروو'''
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1
| پۆتانەکان = {{coord| 33.8908| 46.1915 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی زەڕنە|زەڕنە]]
| جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری کەلان|کەلان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1055
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٦
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەھرخان خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری کەلان]]، [[ناوچەی زەڕنە]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٦)کەس و (٤٤) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ئەیوان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]]
c625kkqjtw1v3s90i6o8kl4c74v83ao
کتێبی مۆرمۆن
0
217343
1683912
1682316
2026-10-08T20:21:49Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683912
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Mormon-book.jpg|وێنۆک]]
'''کتێبی مۆرمون''' دەقێکی ئایینی بزووتنەوەی پیرۆزەکانی ڕۆژانی دوایییە، کە بەپێی تیۆلۆژیای پیرۆزی ڕۆژانی دوایی، نووسراوەکانی پێغەمبەرانی کۆن لەخۆدەگرێت کە لە کیشیوەری ئەمریکا لە ٦٠٠ی پێش زایین تا ٤٢١ی زایینی ژیاون{{sfn|Hardy|2010|p=6}}{{sfn|Givens|2009|pp=٦–١١}} بۆ یەکەمجار لە ئازاری ١٨٣٠ لەلایەن [[جۆزێڤ سمیت]] بڵاو دەکرێتەوە<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.josephsmithpapers.org/paper-summary/book-of-mormon-1830/7|سەردێڕ=The Book of Mormon: An Account Written by the Hand of Mormon, Upon Plates Taken from the Plates of Nephi ''(1830 edition)''|بڵاوکەرەوە=[[E. B. Grandin]]|ساڵ=١٨٣٠|شوێن=Palmyra, NY}}</ref>{{sfn|Hardy|2010|p=٣}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|مەسیحییەت|دین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کتێب}}
{{پۆلی کۆمنز|Book of Mormon}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
e68725qseot3sctojpnt4dc24f3wb3o
نەمیر
0
217678
1684236
1649584
2026-10-09T07:35:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684236
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەمیر
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-fa| نمیر }}<br>{{lang-en| Namir }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| قەبارەی_وێنە = 300px
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا =
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{ Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.9515|47.3590}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەمیر'''
| دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1
| پۆتانەکان = {{coord| 33.9515|47.3590 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ھلێران|ھلێران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی جەزمان|جەزمان]]
| جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]]
| ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری زەردەڵان|زەردەڵان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]]
| ناوی_سەرۆک =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = 1832
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ
| دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|لەکی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٨٧
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەمیر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری زەردەڵان]]، [[ناوچەی جەزمان]]، [[شارستانی ھلێران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref>
== دانیشتووان ==
* بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref>
* دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن.
* بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref>
== ئایین ==
* ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شارستانی ھلێران}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:شارستانی ھلێران]]
[[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان| ھلێران]]
[[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان| ھلێران]]
[[پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران]]
[[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
7f9hxqagevdvxpe0wm0kng3hnnven8i
تاوانە جەنگییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
0
218223
1683899
1682454
2026-10-08T20:19:38Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683899
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''تاوانە جەنگییەکانی ئەمریکا''' ئاماژەن بۆ پێشێلکردنی یاسا و داب و نەریتی جەنگ کە لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکاوە لە دوای واژۆکردنی پەیماننامەی لاهایەوە ئەنجامدراون. لەوانە لەسێدارەدانی شەڕڤانە دیلەکان، خراپ مامەڵەکردن لەگەڵ دیلەکان لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا، بەکارهێنانی توندوتیژی دژی غەیرە شەڕکەرانی مەدەنی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.]] دەتوانرێت [[تاوانی جەنگی|تاوانی جەنگ]] لە ڕێگەی یاسای تاوانەکانی جەنگی ساڵی ١٩٩٦ دادگایی بکرێن.
زۆربەی [[تاوانی جەنگی|تاوانەکانی جەنگ]] لەلایەن [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی]] و رێککەوتننامەی جنێڤ و یاساکانی جەنگەوە کە پەیوەندییان بە یاسا نێودەوڵەتییەکانەوە هەیە پێناسە کراون. تۆمەتی [[تاوانی جەنگی|تاوانی جەنگ]] کە لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]] ئەنجامدراوە تا ئێستا لە هیچ دادگایەکی نێودەوڵەتیدا لێپێچینەوەی لەگەڵ نەکراوە و نە سەلمێنراوە، بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] خۆی هەوڵیداوە لێپێچینەوە لەگەڵ ھێزە سەربازییەکانی بکات کە تۆمەتبارن بە [[تاوانی جەنگی|تاوانی جەنگ]]. بەڵام [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] (بە پێچەوانەی زۆربەی [[ئەورووپا|وڵاتانی ئەورووپا]] و وەک هەندێک وڵاتی دیکەی وەک [[ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Harvard International Review|ناونیشان=http://hir.harvard.edu/index.php?page=article&id=1922&p=2|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100804225052/http://hir.harvard.edu/index.php?page=article&id=1922&p=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ڕووسیا]]، [[چین]]، و [[ھیندستان|هیندستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=What is a war crime?|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1420133.stm|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en-GB}}</ref> نهبووه بە ئهندامی [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی]]. یەکێک لە مەرجەکانی حکوومەتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بۆ وەرگرتنی ئەندامێتی لەم دادگایە، مەحاڵنبوونی لێکۆڵینەوەیە لە [[تاوانی جەنگی|تاوانە جەنگییەکانی]] سەربازەکانی، چونکە پێی وایە ئەم جۆرە دادگایانە "دەتوانن بە ئاسانی ببنە یارییەکی ململانێی سیاسی".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://www.usembassy.at/en/download/pdf/icc_pa.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20031129170524/http://www.usembassy.at/en/download/pdf/icc_pa.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== کوشتنی ھیندییە سوورەکان ==
لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٨٩٠، کەتیبەی حەوتەمی سوارچاکی ئەمریکا ٤٠٠ پیاو و ژن و منداڵی [[سوورپێستەکان|ھیندییە سوورەکان]] لە ئەژنۆی بریندار لە [[داکۆتای باشوور]] کۆمەڵکوژ کرد.
== جەنگی جیھانیی دووەم ==
بە سەرنجدان بەوەی کە هاوپەیمانان [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانی دووەمیان]] بردبووەوە، هیچ کام لە تاوانەکانی جەنگی ئەمریکا لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمدا]] لەلایەن دادگاوە لێکۆڵینەوەیان لەسەر نەکرا. بەڵام هەندێک لەو تۆمەتانەی کە گوایە تاوانی جەنگی ئەمریکا خراونەتە پاڵ بریتین لە:
*توێژەرێک بەناوی ڕیچارد ویگەرز ئەمریکای تۆمەتبار کرد بەوەی هێزەکانی لە [[ئەڵمانیا]] ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بوونەتە هۆی نەبوونی خۆراکی پێویست بۆ دیلەکانی جەنگی ئەڵمانیا و هەروەها هاوڵاتیانی مەدەنی ناوچەی ژێر کۆنترۆڵی ئەوان، کە بووە هۆی مردنی هەزاران ئەڵمانی بەهۆی برسێتیەوە.<ref>Richard Dominic Wiggers. "The United States and the Refusal to Feed German Civilians after World War II" پەڕە. ۲۸۸.</ref>
== شەڕی عێراق ==
مەیجر ژەنەڕاڵی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ئەمریکا]] ئەنتۆنی تاگوبا لە راپۆرتێکدا رایگەیاند کە سەرۆکی ئەمریکا [[جۆرج دەبلیوو بوش]] بە شێوەیەکی سیستماتیک رێگەی بە ئەشکەنجەدان لە [[عێراق]] داوە، بەمەش تاوانێکی جەنگی ئەنجامداوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فلیپین|عێراق|ئەفغانستان}}
{{پۆلی کۆمنز|War crimes committed by the United States}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{فلیپین-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:مێژووی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
rr1bdhtdhuntgficnl9z7up91bm10pl
نیکا شاکەرەمی
0
218234
1683654
1404932
2026-10-08T13:35:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683654
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان =
| ناو = نیکا شاکەرەمی
| ناوی خۆماڵی = نیکا شاکرمی
| وێنە =
| قەبارەی وێنە =
| لێدوانی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون = نیکا شاهکرمی
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|٢٠٠٥|١٠|٢|df=y}}
| شوێنی لەدایکبوون = [[خوڕەماوە]]، [[ئێران]]
| ڕێکەوتی ونبوون = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢
| شوێنی ونبوون = شەقامی کشاوەرزی تاران
| ڕەوشی ونبوون =
| ڕێکەوتی مەرگ = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|٢٠٢٢|٠٩|٢٠|٢٠٠٥|١٠|٠٢|df=y}}
| شوێنی مەرگ = [[تاران]]، ئێران
| ھۆکاری مەرگ = لێدان لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە
| شوێنی گۆڕ = گۆڕستانی گوندی حەیاتولغەیب سەر بە شاری خوڕەماوە
| پۆتانەکانی گۆڕ =
| نەتەوە = ئێرانی
| ناوەکانی تر =
| پەروەردە = قوتابی ھونەر لە خولی دواناوەندی
| خوێندنگە =
| پیشە =
| وەکیل =
| بەرامبەرەکان =
| ئایین =
| دایک = نەسرین شاکەرەمی
| باوک = عەباس شاکەرەمی
| خزمەکان = ئایدا شاکەرەمی {{small|(خوشک)}}{{ھن}}ئاتەش شاکەرەمی {{Small|(پوور)}}{{ھن}}موحسین شاکەرەمی{{small|(خاڵ)}}{{ھن}}کیانووش شاکەرەمی{{small|(مام)}}
| خەڵاتەکان =
| ڕێزلێنان =
}}
'''نیکا شاکەرەمی''' ({{بە فارسی|نیکا شاکرمی}}؛ ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ – ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) کچێکی خۆپیشاندەری بەشدار لە [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]]دا بوو کە لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامییەوە کوژرا.<ref>https://www.theguardian.com/global-development/2022/oct/07/another-teenage-girl-dead-at-hands-of-irans-security-forces-reports-claim</ref> ئەو لە درێژەی خۆپیشاندانەکان لە ٢٠ی ئەیلوول، لەو کاتە کە لە ئاخرین پەیوەندیی تەلەفۆنیدا گوتبووی [[پۆلیس|ھێزەکان]] بەدوایدا کەوتوون، لە شەقامی کشاوەرزی تاران ونبوو. تەرمی ئازارپێگەیشتووی نیکا، دوای ١٠ ڕۆژان لە [[بەندیخانەی کەھریزەک|کەھریزەک]] لەلایەن خێزانەکەیەوە ناسرایەوە. دواتر تەرمەکەی لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە ڕفێندرا و بەشێوەیەکی نھێنی بەخاکسپێردرا.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نیروهای امنیتی جسد نیکا شاکرمی را «ربودند و مخفیانه» به خاک سپردند|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-63125642|بڵاوکەرەوە=بی بی سیی فارسی|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref>
ھەندێک سەرچاوەی متمانەپێکراو ئەگەری دەستدرێژیی سێکسیی ھێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان بۆ سەر نیکا شاکەرەمی بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ادعای دروغین رژیم درباره قتل نیکا شاکرمی خشم مردم رابرانگیخت|ناونیشان=https://women.ncr-iran.org/fa/%d9%82%d8%aa%d9%84-%d9%86%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%b4%d8%a7%da%a9%d8%b1%d9%85%db%8c/|ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref>
== ژیاننامە ==
نیکا شاکەرەمی لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥<ref name="BBC body stolen"/> لە [[پارێزگای لوڕستان]] لەدایکبوو.<ref name=":14">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=جزئیات جدید مرگ مشکوشاکرمی {{!}} دمینسپسمسخپبه تظاهرات رفته باشد اما ... {{!}} جمجمه و سر او متلاشی شده است {{!}} چرا پیکر نیکا در تهران دفن نشد؟ |زمان=fa |ئیش=Hamshahri |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/710131/جزئیات-جدید-مرگ-مشکوک-نیکا-شاکرمی-دایی-مادر-نیکا-شاید-به-تظاهرات |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221005164839/https://www.hamshahrionline.ir/news/710131/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> تەنیا ھەندێک لەبارەی پێشینەی نیکاوە زانیاری لەبەردەستە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Daragahi |یەکەم=Borzou |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Editor's letter: We can only be in awe of young women such as Nika Shakarami |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/independentpremium/editors-letters/iran-protests-death-mahsa-amini-nika-shakarami-b2195269.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221004230658/https://www.independent.co.uk/independentpremium/editors-letters/iran-protests-death-mahsa-amini-nika-shakarami-b2195269.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The Independent |زمان=en}}</ref> ئەو پەیوەندیی خێزانی لەگەڵ [[خوڕەماوە]] لە باشووری ڕۆژاوای ئێراندا ھەبووە،<ref name=":1" /> شارەکە زێدی باوکی بووە.<ref name="BBC body stolen">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ghobadi |یەکەم=Parham |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Iran: Teen protester Nika Shakarami's body stolen, sources say |زمان=en-GB |ئیش=[[بی بی سی|BBC News]] |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63128510 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221005180616/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63128510 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> ئەو منداڵی دووەمی خێزانەکەی بوو.<ref name=":14" /> ئەو لەگەڵ خوشکی دایکی<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ سالهای که پیکرش پس از ۸ روز پیدا شد |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/733438/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221006042111/https://www.radiozamaneh.com/733438/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Radio Zamaneh |زمان=fa-IR}}</ref><ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ali |یەکەم=Haniya |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=İran'da Mahsa Amini protestolarında hayatını kaybeden genç kadınlar |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cyx500k71rqo |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221005180616/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63128510 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[بی بی سی|BBC News]] Türkçe |زمان=tr}}</ref> لە [[تاران]]، پایتەختی ئێران دەژیا<ref name=":3" /><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Nika Shakarami: Tod der Jugendlichen befeuert Proteste in Iran |زمان=de |ئیش=Der Spiegel |ناونیشان=https://www.spiegel.de/ausland/nika-shakarami-tod-der-teenagerin-befeuert-proteste-in-iran-a-ccdbcabf-8188-4cff-b70c-2cabe871f54b |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221005080933/https://www.spiegel.de/ausland/nika-shakarami-tod-der-teenagerin-befeuert-proteste-in-iran-a-ccdbcabf-8188-4cff-b70c-2cabe871f54b |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|issn=2195-1349}}</ref> و لە کافتریایەکدا کاری دەکرد.<ref name=":3" /> ئەو لەدوای مردنی باوکییەوە ڕووی لە تاران کردبوو. دەگوترێت شاکەرەمی زۆر حەزی لە نیگارکێشی بووە.<ref name=":14" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|ئێران}}
{{پۆلی کۆمنز|Nika Shakarami}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]]
[[پۆل:خەڵکی خوڕەماوە]]
[[پۆل:لوڕ]]
[[پۆل:مێژووی کۆماری ئیسلامی ئێران]]
[[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]]
[[پۆل:دەستبەسەرکراوانی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]]
qow0wji4duvvp7y5yeqq23kqrv9fvgo
نەخۆشیی مۆبییەس
0
218397
1684147
1519099
2026-10-09T01:35:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684147
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەخۆشی مۆبیەس''' نەخۆشییەکی دەگمەنی تێکچوونی دەمارییە کە دەناسرێتەوە بە لاوازی یان ئیفلیجی ڕووخسار، کە بە زۆری دەماری شەشەم و حەوتەم. و ھەنێکجاریش دەمارەکانی تریش تووشدەب. نەخۆشییەکە دەکرێ لە کاتی لەدایکبوونەوە ھەبێت، ئەگەر بێت دەماری حەوتەم تووش بێت، ئەوا کەسەکە ناتوانێت ھەستەکان دەرببڕێت وەکوو زەردەخەنەکردن یان ھەستەکانی تری سەر ڕووخسار، وەکوو جوڵاندنی برۆکان، لێوەکان، ھەندێک کەسی حاڵەتی مۆبیەس ئیفلیجی تەواو لە ڕووخساریان ھەیە، کەسانی تووشبوو بە حاڵەتەکە وەک ھەر کەسێکی ئاسایی تر ھۆشمەندی و زیرەکیان کێشەی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Moebius Syndrome|ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/moebius-syndrome/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders)|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Möbius, P. J.|ساڵ=١٨٨٨|سەردێڕ=Ueber angeborene doppelseitige Abducens-Facialis-Lahmung|journal=Münchener Medizinische Wochenschrift|بەرگ=٣٥|پەڕەکان=٩١–٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Möbius syndrome}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ئاڵۆزیی دەماری]]
[[پۆل:حاڵەتە دەگمەنەکان]]
2vik4akrxxgceb5rt7xulb68r1z09fg
نەخۆشیی وێرنەر
0
218425
1684150
1519102
2026-10-09T01:35:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684150
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆشیی وێرنەر<ref name="Andrews">James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). ''Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology''. (10th ed.). Saunders. {{ISBN|0-7216-2921-0}}.</ref>''' نەخۆشییەکی دەگمەنی [[زاڵی (بۆماوەزانی)|بۆماوەیییە]] کە نەخۆشییەکە دەبێتە ھۆی زوو بەتەمەن داچوون<ref name="pmid 9288107">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gray MD, Shen JC, Kamath-Loeb AS, Blank A, Sopher BL, Martin GM, Oshima J, Loeb LA|ساڵ=١٩٩٧|سەردێڕ=The Werner syndrome protein is a DNA helicase|journal=Nat. Genet.|بەرگ=١٧|issue=1|پەڕەکان=١٠٠–٣|doi=10.1038/ng0997-100|pmid=٩٢٨٨١٠٧|s2cid=20587915}}</ref> نەخۆشییەکە لەلایەن زانای ئەڵمانی ئۆتۆ وێرنەر دۆزرایەوە لە ١٩٠٤<ref>{{WhoNamedIt|synd|892}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Werner|یەکەم١=Otto|سەردێڕ=On cataract in conjunction with scleroderma. Otto Werner, doctoral dissertation, 1904, Royal Ophthalmology Clinic, Royal Christian Albrecht University of Kiel|journal=Adv. Exp. Med. Biol.|ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٨٤-٧٨٥٥-٦|زنجیرە=Advances in Experimental Medicine and Biology|بەرگ=١٩٠|پەڕەکان=١–١٤|doi=10.1007/978-1-4684-7853-2_1|pmid=٣٩٠٩٧٦٢}}</ref> نەخۆشییەکە دەگمەنە و لە سەد ھەزار لەدایک بوو دانەیەک تووشی دەبێت<ref name="Doiscience">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hasty P, Campisi J, Hoeijmakers J, van Steeg H, Vijg J|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Aging and genome maintenance: lessons from the mouse?|journal=Science|بەرگ=٢٩٩|issue=5611|پەڕەکان=١٣٥٥–٩|doi=10.1126/science.1079161|pmid=١٢٦١٠٢٩٦|s2cid=840477}}</ref> (ئەگەرچیش نەخۆشییەکە لەە ژاپۆن و ساردینیا بەرزترە، کە لە بیست بۆ چل ھەزار لەدایک بوو یەک کەس تووشی دەبێت، یەک کەس لە پەنجا ھەزار کەس)<ref name="ghr">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Werner syndrome|ناونیشان=http://ghr.nlm.nih.gov/condition/werner-syndrome|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠١٣|وێبگە=Genetics Home Reference}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Masala MV, Scapaticci S, Olivieri C, Pirodda C, Montesu MA, Cuccuru MA, Pruneddu S, Danesino C, Cerimele D|ساڵ=٢٠٠٧|سەردێڕ=Epidemiology and clinical aspects of Werner's syndrome in North Sardinia: description of a cluster|journal=Eur J Dermatol|بەرگ=١٧|issue=3|پەڕەکان=٢١٣–٦|doi=10.1684/ejd.2007.0155|doi-broken-date=31 July 2022|pmid=١٧٤٧٨٣٨٢}}</ref> لەوەتەی ٢٠٠٦وە ١٬٣٠٠ کەیس تۆمارکراون<ref name="Navarro">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Navarro CL, Cau P, Lévy N|ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Molecular bases of progeroid syndromes|journal=Hum. Mol. Genet.|بەرگ=١٥ Spec No ٢|پەڕەکان=R١٥١–٦١|doi=10.1093/hmg/ddl214|pmid=١٦٩٨٧٨٧٨}}</ref> نەخۆشەکان تا پێش تەمەنی ھەرزەکاریش بە ئاسایی گەشەیان کردووە.<ref name="Epstein">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Epstein CJ, Martin GM, Schultz AL, Motulsky AG|ساڵ=١٩٦٦|سەردێڕ=Werner's syndrome a review of its symptomatology, natural history, pathologic features, genetics and relationship to the natural aging process|journal=Medicine (Baltimore)|بەرگ=٤٥|issue=3|پەڕەکان=١٧٧–٢٢١|doi=10.1097/00005792-196605000-00001|pmid=٥٣٢٧٢٤١}}</ref> بچووکترین نەخۆشیش کە حاڵەتەکەی لێ بینرا بێت تەمەنی شەش ساڵان بووە<ref name="Leis">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=GeneReviews|vauthors=Oshima J, Martin GM, Hisama FM|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=University of Washington, Seattle|veditors=Pagon RA, Bird TD, Dolan CR|شوێن=Seattle WA|chapter=Werner Syndrome|pmid=٢٠٣٠١٦٨٧|id=[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1514/ NBK1514]|orig-year=1993–|display-editors=etal|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/n/gene/TOC/}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
jpujz83i5fq3idjot68ixhttoiqwsyn
1684296
1684150
2026-10-09T09:06:58Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684296
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆشیی وێرنەر<ref name="Andrews">James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). ''Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology''. (10th ed.). Saunders. {{ISBN|0-7216-2921-0}}.</ref>''' نەخۆشییەکی دەگمەنی [[زاڵی (بۆماوەزانی)|بۆماوەیییە]] کە نەخۆشییەکە دەبێتە ھۆی زوو بەتەمەن داچوون<ref name="pmid 9288107">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gray MD, Shen JC, Kamath-Loeb AS, Blank A, Sopher BL, Martin GM, Oshima J, Loeb LA|ساڵ=١٩٩٧|سەردێڕ=The Werner syndrome protein is a DNA helicase|journal=Nat. Genet.|بەرگ=١٧|issue=1|پەڕەکان=١٠٠–٣|doi=10.1038/ng0997-100|pmid=٩٢٨٨١٠٧|s2cid=20587915}}</ref> نەخۆشییەکە لەلایەن زانای ئەڵمانی ئۆتۆ وێرنەر دۆزرایەوە لە ١٩٠٤<ref>{{WhoNamedIt|synd|892}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Werner|یەکەم١=Otto|سەردێڕ=On cataract in conjunction with scleroderma. Otto Werner, doctoral dissertation, 1904, Royal Ophthalmology Clinic, Royal Christian Albrecht University of Kiel|journal=Adv. Exp. Med. Biol.|ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٨٤-٧٨٥٥-٦|زنجیرە=Advances in Experimental Medicine and Biology|بەرگ=١٩٠|پەڕەکان=١–١٤|doi=10.1007/978-1-4684-7853-2_1|pmid=٣٩٠٩٧٦٢}}</ref> نەخۆشییەکە دەگمەنە و لە سەد ھەزار لەدایک بوو دانەیەک تووشی دەبێت<ref name="Doiscience">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hasty P, Campisi J, Hoeijmakers J, van Steeg H, Vijg J|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Aging and genome maintenance: lessons from the mouse?|journal=Science|بەرگ=٢٩٩|issue=5611|پەڕەکان=١٣٥٥–٩|doi=10.1126/science.1079161|pmid=١٢٦١٠٢٩٦|s2cid=840477}}</ref> (ئەگەرچیش نەخۆشییەکە لەە ژاپۆن و ساردینیا بەرزترە، کە لە بیست بۆ چل ھەزار لەدایک بوو یەک کەس تووشی دەبێت، یەک کەس لە پەنجا ھەزار کەس)<ref name="ghr">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Werner syndrome|ناونیشان=http://ghr.nlm.nih.gov/condition/werner-syndrome|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠١٣|وێبگە=Genetics Home Reference}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Masala MV, Scapaticci S, Olivieri C, Pirodda C, Montesu MA, Cuccuru MA, Pruneddu S, Danesino C, Cerimele D|ساڵ=٢٠٠٧|سەردێڕ=Epidemiology and clinical aspects of Werner's syndrome in North Sardinia: description of a cluster|journal=Eur J Dermatol|بەرگ=١٧|issue=3|پەڕەکان=٢١٣–٦|doi=10.1684/ejd.2007.0155|doi-broken-date=31 July 2022|pmid=١٧٤٧٨٣٨٢}}</ref> لەوەتەی ٢٠٠٦وە ١٬٣٠٠ کەیس تۆمارکراون<ref name="Navarro">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Navarro CL, Cau P, Lévy N|ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Molecular bases of progeroid syndromes|journal=Hum. Mol. Genet.|بەرگ=١٥ Spec No ٢|پەڕەکان=R١٥١–٦١|doi=10.1093/hmg/ddl214|pmid=١٦٩٨٧٨٧٨}}</ref> نەخۆشەکان تا پێش تەمەنی ھەرزەکاریش بە ئاسایی گەشەیان کردووە.<ref name="Epstein">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Epstein CJ, Martin GM, Schultz AL, Motulsky AG|ساڵ=١٩٦٦|سەردێڕ=Werner's syndrome a review of its symptomatology, natural history, pathologic features, genetics and relationship to the natural aging process|journal=Medicine (Baltimore)|بەرگ=٤٥|issue=3|پەڕەکان=١٧٧–٢٢١|doi=10.1097/00005792-196605000-00001|pmid=٥٣٢٧٢٤١}}</ref> بچووکترین نەخۆشیش کە حاڵەتەکەی لێ بینرا بێت تەمەنی شەش ساڵان بووە<ref name="Leis">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=GeneReviews|vauthors=Oshima J, Martin GM, Hisama FM|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=University of Washington, Seattle|veditors=Pagon RA, Bird TD, Dolan CR|شوێن=Seattle WA|chapter=Werner Syndrome|pmid=٢٠٣٠١٦٨٧|id=[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1514/ NBK1514]|orig-year=1993–|display-editors=etal|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/n/gene/TOC/}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
[[پۆل:حاڵەتە دەگمەنەکان]]
ieqqjlv0sip52m9tib6kzm34ypwgez7
نەخۆشیی دەستی نامۆ
0
218426
1684141
1519097
2026-10-09T01:34:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684141
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆشیی دەستی نامۆ''' یان '''دکتۆر سترەینج لەڤ سیندرەم<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Panikkath|یەکەم١=Ragesh|دوایین٢=Panikkath|یەکەم٢=Deepa|دوایین٣=Mojumder|یەکەم٣=Deb|دوایین٤=Nugent|یەکەم٤=Kenneth|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=The alien hand syndrome|journal=Proceedings (Baylor University. Medical Center)|بەرگ=٢٧|issue=3|پەڕەکان=٢١٩–٢٢٠|doi=10.1080/08998280.2014.11929115|pmc=٤٠٥٩٥٧٠|pmid=٢٤٩٨٢٥٦٦}}</ref>''' نەخۆشییەکە کە تیادا بەوە دەناسرێتەوە نەخۆش کۆنتڕۆلی تەواوی نییە بەسەر تەواوی جووڵەکانی دەستی<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Biran|یەکەم١=Iftah|دوایین٢=Giovannetti|یەکەم٢=Tania|دوایین٣=Buxbaum|یەکەم٣=Laurel|دوایین٤=Chatterjee|یەکەم٤=Anjan|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=The alien hand syndrome: What makes the alien hand alien?|journal=Cognitive Neuropsychology|بەرگ=٢٣|issue=4|پەڕەکان=٥٦٣–٥٨٢|citeseerx=10.1.1.537.6357|doi=10.1080/02643290500180282|issn=0264-3294|pmid=٢١٠٤٩٣٤٤|وتەگێڕانەوە=The alien hand syndrome is a deeply puzzling phenomenon in which brain-damaged patients experience their limb performing seemingly purposeful acts without their intention. Furthermore, the limb may interfere with the actions of their normal limb.|s2cid=15889976}}</ref> زۆربەی ئەو حاڵەتە پزیشکیانەی کە لەژێر ئەو نەخۆشییە پۆلێن دەکرێن، بە زۆری تووشی دەستی چەپ دەبێت<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Aboitiz|یەکەم١=F.|دوایین٢=Carrasco|یەکەم٢=X.|دوایین٣=Schröter|یەکەم٣=C.|دوایین٤=Zaidel|یەکەم٤=D.|دوایین٥=Zaidel|یەکەم٥=E.|دوایین٦=Lavados|یەکەم٦=M.|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=The alien hand syndrome: classification of forms reported and discussion of a new condition|journal=Neurological Sciences|بەرگ=٢٤|issue=4|پەڕەکان=٢٥٢–٢٥٧|doi=10.1007/s10072-003-0149-4|issn=1590-1874|pmid=١٤٦٥٨٠٤٢|وتەگێڕانەوە=The term "alien hand" refers to a variety of clinical conditions whose common characteristic is the uncontrolled behavior or the feeling of strangeness of one extremity, most commonly the left hand.|s2cid=24643561}}</ref> زۆر زاراوەی تر ھەیە کە ئاماژە بۆ ھەمان نەخۆشی بدات بەڵام بە شێوەیەکی نەگونجاو بەکاردێن<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Aboitiz|یەکەم١=F.|دوایین٢=Carrasco|یەکەم٢=X.|دوایین٣=Schröter|یەکەم٣=C.|دوایین٤=Zaidel|یەکەم٤=D.|دوایین٥=Zaidel|یەکەم٥=E.|دوایین٦=Lavados|یەکەم٦=M.|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=The alien hand syndrome: classification of forms reported and discussion of a new condition|journal=Neurological Sciences|بەرگ=٢٤|issue=4|پەڕەکان=٢٥٢–٢٥٧|doi=10.1007/s10072-003-0149-4|issn=1590-1874|pmid=١٤٦٥٨٠٤٢|وتەگێڕانەوە=A large variety of complex, abnormal, involuntary motor behaviors have been described following callosal lesions which may or may not be accompanied by hemispheric damage, especially in the frontal medial region. Although the different terminologies used to describe these movements attempt to address their clinical specificity, there is a noticeable nosological confusion in the literature which results in assigning similar names, often inappropriate, to diverse phenomena and vice versa. One example of such confusion is the group of syndromes labeled as "alien hand"[1], "anarchic hand" [2, 3], "way-ward hand" [4, 5], "intermanual conflict"[6] and "diagonistic dyspraxia" [7, 8].|s2cid=24643561}}</ref> کەسی تووشبوو لەوانەیە دەست بۆ شتانێک ببات و بییەوێ دەستکارییان بکات بەبێ ئەوەی خۆی بییەوێت، بە ڕادەیەک کە دەەستەکەی تری بەکاردێنێت بۆ ڕێگە گرتن لە دەستە نامۆکە لە دەستکاریکردنی شتەکانی دەوروبەر<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Assal|یەکەم١=Frédéric|دوایین٢=Schwartz|یەکەم٢=Sophie|دوایین٣=Vuilleumier|یەکەم٣=Patrik|ساڵ=٢٠٠٧|سەردێڕ=Moving with or without will: functional neural correlates of alien hand syndrome|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_annals-of-neurology_2007-09_62_3/page/301|journal=Annals of Neurology|بەرگ=٦٢|issue=3|پەڕەکان=٣٠١–٣٠٦|doi=10.1002/ana.21173|pmid=١٧٦٣٨٣٠٤|s2cid=14180577}}
* {{lay source|template=cite web|title=Alien Hand Syndrome: Nerve Impulses Can Cause Movement Even When Person Is Unaware|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2007/07/070717014413.htm|website=ScienceDaily|date=July 17, 2007}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ئاڵۆزیی دەماری]]
[[پۆل:حاڵەتە دەگمەنەکان]]
[[پۆل:کۆنیشانەکان]]
d6iemlfd1k0lys3v7sq08zvw2jgrgei
نەخۆشی غودە
0
218763
1684115
1519086
2026-10-08T22:39:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684115
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Thyroid History Timeline {{!}} American Thyroid Association|ناونیشان=https://www.thyroid.org/about-american-thyroid-association/clark-t-sawin-history-resource-center/thyroid-history-timeline/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210803202257/https://www.thyroid.org/about-american-thyroid-association/clark-t-sawin-history-resource-center/thyroid-history-timeline/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>نەخۆشی غودە (Thyroid disease)
ڕژێنی پەریزادە (غدە الدرقییە)
ئەم ڕژێنە لەشێوەی پەپوولەدایە دەکەوێتە بەشی خوارەوەی پێشەوەی مل قەبارەکەی نزیکەی ٥ سانتیمەتر و کێشی نزیکەی ٢٠ گرام دەبێت، فەرمانی سەرەکی دەڕژێنە دەردانی ھەردوو ھۆرمۆنی T3 و T4 کە کاری سەرەکیان ڕێکخستنی مێتابۆلیزم و پلەی گەرمیی لەش و لێدانیدڵە.
بەگشتی دوو جۆر نەخۆشی غودە ھەیە:
① غودەی تەمەڵ(خمور الغدە): کە وەک پێویست ھۆرمۆن دەرنادات.
② غودەی ھار (غودە السامە): واتە زیاد دەردانی ھۆرمۆنی غودە.
ثایرۆید ھەڵدەستێ بە ڕژاندنی ثایرۆکسین (Thyroxine T4) کە تەمەنی یەک ھەفتەیە و بڕێکی بچووک
(Triiodothyronine T3)
کە تەمەنی تەنھا ١٨ کاتژمێر و بری لە %٨٥ ی لە خوێندا لە (T4) و دروست دەبێت.
بەشێوەیەکی گشتی ئەم نەخۆشییە بەڕێژەیەکی زیاتر لەڕەگەزی (مێ) بەدەر دەکەوێت وەک لەڕەگەزی (نێر)، ھەندێ جار ھۆکاری ئەمنەخۆشییە بۆماوەیییە.
== نیشانەکانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قصور الغدة الدرقية - الأعراض والأسباب - Mayo Clinic (مايو كلينك)|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/ar/diseases-conditions/hypothyroidism/symptoms-causes/syc-20350284|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.mayoclinic.org}}</ref> زۆربونی ھۆرمۆنی ثایرۆید (Hyperthyroidism) ==
① دابەزینی کێشی لەش.
② خێرابوونی لێدانی دڵ.
③ سکچوون.
④ گەورەبوونی ڕژێنەکە.
⑤ زوو تووڕە بوون.
⑦ لەش گەرمی.
⑧ ماندووێتی.
⑨ دەست لەرزین.
== نیشانەکانی کەمی ھۆرمۆنی ثایرۆید (Hypothyroidism) ==
① بێ ھێزی.
② وشک بوونی پێست و قژھەڵوەرین.
③ بەرگەنەگرتنی سەرما.
④ کەم بوونی ئارەقە.
⑤ لاوازکردنی مێشک.
⑥ تێک چوونی باری دەروونی.
⑦ کەم خوێنی.
⑧ قەبزی.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
adkzk5h6rxln9xnyb3wap3r2tqhx3ab
نەگۆڕی گەردوونی
0
219150
1684311
1519277
2026-10-09T10:33:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە)
1684311
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەگۆڕی''' نەگۆڕی گەردوونی یان گەردوونناسی (زۆرجار بە پیتی گەورەی یۆنانی lambda Λ ھێما دەکرێت)، لە گەردوونناسیدا، لەلایەن [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەلبێرت ئەنیشتاینەوە]] خرایەڕوو بۆ دەستکاریکردنی تیۆری [[ڕێژەیی گشتی]] بەمەبەستی بەدەستھێنانی وەسفی گەردوونێکی وەستاو. دوای ڕوانگەکردنەکانی ئێدوین ھابل کە نیشانیدا ڕەنگە جیھان ئیستاتیک نەبێت، ئەنیشتاین وازی لە نەگۆڕی گەردوونی ھێنا و تیۆرییەکەی لەسەر بنەمای گۆڕانکارییەکانی گەردوون بنیادنایەوە. بەڵام دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٨دا دەرکەوت کە کشانیی گەردوون تاوددانی ھەیە، زاناکان جارێکی دیکە بەرەو نەگۆڕی [[ئەستێرەناسی|گەردوونناسی]] ئاراستەبوونەوە. نەگۆڕی گەردوونی Λ لە ''ھاوکێشەکانی بواری ئەنیشتاین'' بەم شێوەی خوارەوە دەردەکەوێت
: <math>R_{\mu \nu} -\frac{1}{2}R\,g_{\mu \nu} + \Lambda\,g_{\mu \nu} = {8 \pi G \over c^4} T_{\mu \nu}</math>
کە ''R'' سکەلیەری ڕیچییە، ''g'' تێنسەر مەتریکە ، و ''T'' تێنسۆری وزە-تەوژمە .<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=ثابت کیھانشناسی|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C&oldid=33847501|ئیش=ویکیپدیا، دانشنامھٔ آزاد|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref>
*
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|زانست|گەردوون|فیزیک}}
{{سەرچاوەکان}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:تەقینەوە گەورەکە]]
[[پۆل:گەردوونناسی فیزیایی]]
[[پۆل:ئەلبێرت ئاینشتاین]]
1cx4nt3wbd0gixdegdzmks8waut6b86
مێژووی سرووشتی (پلینی)
0
219462
1683993
1680579
2026-10-08T20:47:30Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683993
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Naturalishistoria.jpg|وێنۆک]]
'''مێژووی سرووشتی''' ({{بە ئینگلیزی|Natural History}}) بەرھەمێکی پلینی گەورەیە، گەورەترین و تاکە بەرھەمە کە لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمە]]وە تا سەردەمی نوێ مابێتەوە، مێژووی سروشتی ئەو زانیاریانە کۆدەکاتەوە کە لە نووسەرانی دیکەی کۆن کۆکراونەتەوە. سەرەڕای ناونیشانی بەرھەمەکە، بواری بابەتەکەی تەنیا بەو شتە سنووردار نییە کە ئەمڕۆ مێژووی سرووشتی لێی تێدەگات، پلینی پانتایی خۆی بەم شێوەیە پێناسە دەکات "جیھانی سروشتی، یان ژیان".<ref>''Natural History'' I:13</ref> لە پانتاییدا [[ئینسایکڵۆپیدیا|ئینسایکڵۆپیدییە]]، بەڵام پێکھاتەکەی وەک ئینسایکلۆپیدیایەکی نوێ نییە. تاکە بەرھەمی پلینییە کە لە ژیاندا مابێتەوە، و دوا بەرھەمە کە بڵاوی کردۆتەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب|مێژوو|ژینناسی|وێژە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Naturalis Historia}}
{{کتێب-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:پزیشکیی ڕۆمانی دێرین]]
[[پۆل:زانستنامە لاتینییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکان دەربارەی مێژوویی سرووشتی]]
r24363ynwfqiwoh8f18jzsoparvedo4
نەخشەی کەشوھەوا
0
219492
1684100
1415236
2026-10-08T22:36:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە)
1684100
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Surface analysis.gif|وێنۆک|شیکارییەکی کەشوھەوای ڕووی زەوی بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦]]
'''نەخشەی کەشو ھەوا''' ({{بە ئینگلیزی|Weather Map}}) نەخشەیەکی جوگرافییە کە ئەنجامی چاودێریکردنەکان لە تۆڕێکی وێستگە کەشناسییەکان لە ھەندێک خاڵ لە کاتدا بە ژمارە و ھێما لەسەری نیشان دەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Encarta|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://encarta.msn.com/dictionary_/chart.html|سەردێڕ=Chart|بڵاوکەرەوە=[[Microsoft Corporation]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071101020123/http://encarta.msn.com/dictionary_/chart.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> ئەم جۆرە ھێڵکاریانە بە بەردەوامی لەلایەن خزمەتگوزاری کەش وھەوا چەند جارێک لە ڕۆژێکدا کۆدەکرێنەوە، شیکارییەکانیان کارێکی سەرەکییە کە پێشبینی کەشوھەوای دواتر چالاک دەکات. نەخشەی کەشوھەوا دەتوانێت ناوچەیەک لە نیوەگۆیەکەوە یان تەواوی گۆی زەوی تا ناوچەیەکی بچووک بگرێتەوە، پێوەرەکانی نەخشە بەپێی ئەوە دەگۆڕێت (لە ١:٣٠ ملیۆنەوە بۆ ١:٢٫٥ ملیۆن).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Jay Snively|بڵاوکەرەوە=MAPS GPS|ناونیشان=http://www.maps-gps-info.com/maps-gps-glossary-hij.html|سەردێڕ=H-I-J|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ساڵ=٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180402215158/http://www.maps-gps-info.com/maps-gps-glossary-hij.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|گەردوون|کەشوھەوا|فڕین|کەشوھەوا}}
{{پۆلی کۆمنز|Weather and climate maps}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
[[پۆل:جۆرەکانی نەخشەکان]]
[[پۆل:داھێنانە بریتانییەکان]]
065man8wdl4v5sbcmyq64lvgv24tek8
نێڵەگین
0
219546
1683794
1649609
2026-10-08T19:36:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683794
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێڵەگین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| نیلکین }}<br>{{lang-en| Nêlagin }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.93145| 44.36852}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێڵەگین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 35.93145| 44.36852 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سێگردکان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = قایمقام
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٨٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێڵەگین''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی سێگردکان]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای کۆیە}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:کۆیە]]
rzsfoqrayo6hdf1vu8zfq15eabl0wb2
نیکس
0
219797
1683657
1362751
2026-10-08T13:35:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە)
1683657
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Nix best view.jpg|وێنۆک]]
'''نیکس''' ({{بە ئینگلیزی|Nix}}) مانگەکانی [[پلووتۆ|پلۆتۆ]]، بە تیرەکەی لە {{convert|49.8|km|mi|abbr=on}} لە درێژترین ڕەھەندەکەیدا. لەگەڵ دەرەوەیترین مانگی پلۆتۆ [[مانگی ھیدرا]] لە ١٥ دۆزرایەوە ئایار ٢٠٠٥ لەلایەن فەلەکناسەکانەوە بە بەکارھێنانی تەلیسکۆپی بۆشاییی ھەبڵ، و ناوی [[نیکس (ئەفسانە)]]، خوداوەندی شەوی یۆنانی بووە. نیکس سێیەم مانگی [[پلووتۆ|پلۆتۆ]] بە دووری، لە نێوان مانگەکانی Styx و Kerberos دەسوڕێتەوە.<ref>https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/aaa486</ref>
نیکس لەگەڵ [[پلووتۆ|پلۆتۆ]] و مانگەکانی دیکەی لەلایەن کەشتی ئاسمانی ''[[ئاسۆی نوێ]]'' وێنەی گیرا کاتێک لە مانگی تەممووزی ٢٠١٥ لەلایەن سیستەمی پلۆتۆوە فڕی.<ref name="UniverseToday">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Cain, Fraser|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=مانگی پلۆتۆ نیکس|ناونیشان=http://www.universetoday.com/13905/plutos-moon-nix/|ڕێکەوتی سەردان=26 شوباتی 2019|ماڵپەڕ=www.universetoday.com}}</ref> وێنەکانی کەشتی ئاسمانی ''ئاسۆی نوێ'' ناوچەیەکی گەورەی سووراوی لەسەر نیکس ئاشکرا دەکەن کە پێدەچێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nix}}
{{تووڵی دەروازە|گەردوون|فیزیک|زانست|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:مانگەکانی پلۆتۆ]]
[[پۆل:تەنە فەلەکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٥ دۆزراونەتەوە]]
[[پۆل:نیکس]]
2tur2wqj3jfajo7bfhqvmcfoz5vqmss
نیگن سمیت
0
219836
1683698
1404947
2026-10-08T16:34:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683698
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Negan-JDM TWD.png|وێنۆک|نیگن]]
'''نیگن''' (ناوی تەواوی: '''نیگن سمیت''') ({{بە ئینگلیزی|Negan Smith}}) کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە زنجیرە کتێبی کۆمیک [[مردووی گەڕۆک (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|مردووی ڕۆیشتوو]] و لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکاندا بە ھەمان ناو. ئەو سەرکردەی ڕزگارکەران بوو، کە کۆمەڵێک ڕزگاربوو لە پەناگەدا کە ستەم لە کۆمەڵگا ڕزگاربووەکانی دیکە دەکەن و ناچاریان دەکەن ڕێزیان لێبگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bleedingcool.com/2012/07/13/talking-to-the-walking-dead-panel/ |سەردێڕ=Talking To The Walking Dead Panel |دوایین=Johnston |یەکەم=Rich |ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٢|وێبگە=[[Bleeding Cool]] |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> لە کۆمیکەکاندا دەرکەوتنی کەسایەتییەکە لەسەر بنەمای ھێنری ڕۆلینز دامەزراوە، وەک چارلی ئادلارد پشتڕاستی کردەوە. [[جێفری دین مۆرگان]] لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەدا ڕۆڵی نیگن دەگێڕێت، بۆ یەکەمجار لە کۆتایی وەرزی شەشەمدا دەرکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/walking-dead-negan-jeffrey-dean-836243 |سەردێڕ='Walking Dead' Casts Major Comics Villain Negan |دوایین=Goldberg |یەکەم=Lesley |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر|The Hollywood Reporter]] |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref>
دوای ئەوەی [[ڕیک گرایمس]] و ھاوڕێ ڕزگاربووەکانی ڕێککەوتن لەسەر دەستپێکردنی پەیوەندی بازرگانی لەگەڵ کۆمەڵگەی ھیڵتۆپ، لەلایەن ڕزگارکەرەکانەوە دەکەونە بۆسە و ناچارن پابەندبن بە فەرمانەکانی نیگن بۆ ئەوەی نیوەی پێداویستییەکانیان بدەن بە ڕزگارکەران، وەک کۆمەڵگاکانی دیکە. سەرەتا گوێڕایەڵ بوون، ڕیک و ئەوانی تر بە نھێنی لەگەڵ کۆمەڵگاکانی دیکەی ناوچەی واشنتۆن دی سی پیلانگێڕی دەکەن بۆ ئەوەی خۆیان بۆ شەڕ دژی ڕزگارکەران ئامادە بکەن.
دوای شکستی بە دەستی کۆمەڵگەکان بە سەرۆکایەتی ڕیک، ساڵانێک زیندانی دەکرێت تاوەکو کاڕۆڵ وەک ھاوپەیمانێکی دوودڵ لە دژی گرووپی چرپەکەرەکان ڕازی دەبێت کە ئازادی بکات بۆ تۆڵەکردنەوە. دوای ئەوەی نیگن سەرکردەکانی چرپەکەرەکان [[ئەلفا (مردووی گەڕۆک)|ئەلفا]] و دواتر [[بێتا (مردووی گەڕۆک )|بێتا]] دەکوژێت، ڕزگاربووانی دیکە بە دوودڵی وەک ئەندامێکی فەرمی کۆمەڵگاکەیان وەری دەگرن.
مۆرگان ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرتووە بەھۆی ڕۆڵی نیگن لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەدا، خەڵاتی تەلەڤیزیۆنی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگرانی بۆ باشترین ئەکتەری میوان لە زنجیرە درامادا، خەڵاتی فیلمی ئێم تی ڤی بۆ باشترین خراپەکار، و خەڵاتی کەیوان بۆ باشترین میوان بەدەستھێناوە وەک ڕۆڵی سەرەکی لە تەلەڤیزیۆن. کاتێک ڕۆڵی نیگنیان پێشکەش کرد پێی، مۆرگان ڕاستەوخۆ پەسەندی کردبوو، چونکە پێشتر ھەواداری کۆمیکەکانی مردووی گەڕۆک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.syfy.com/syfywire/marvel-star-wars-the-walking-dead-win-big-at-2017-saturn-awards |سەردێڕ=Marvel, Star Wars, The Walking Dead win big at 2017 Saturn Awards |دوایین=Siegel |یەکەم=Lucas |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=[[Syfy#Syfy Wire|Syfy Wire]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئابی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809092306/http://www.syfy.com/syfywire/marvel-star-wars-the-walking-dead-win-big-at-2017-saturn-awards |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://screenertv.com/television/the-walking-dead-jeffrey-dean-morgan-reaction-negan/ |سەردێڕ=Jeffrey Dean Morgan's reaction to playing Negan on 'The Walking Dead' is perfect |دوایین=Pruner |یەکەم=Aaron |ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[Screener (website)|Screener]] |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref>
== دەرکەوتن ==
[[جێفری دین مۆرگان]] لە ساڵی ٢٠١٥ وەک نیگن وەرگیرا. یەکەم دەرکەوتنی لە تەلەڤیزیۆنی لە کۆتاییی وەرزی شەشەمدا ئەنجامدا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمیک|ترسناک|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کارەکتەرەکان کە لەلایەن ڕۆبەرت کیرکمانەوە دروستکراون]]
[[پۆل:کارەکتەرەکانی فیلمی مردووی گەڕۆک (پاشکۆ)]]
[[پۆل:وێنەی کۆمیکەکان کارەکتەری نێر]]
mj1671mz09l8qtnul9g18w3yushnnum
نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا
0
220960
1684179
1010951
2026-10-09T04:33:04Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1684179
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:PlayStation Vita logo.svg|وێنۆک]]
'''نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا''' ({{بە ئینگلیزی|PlayStation Vita system software}}) [[سیستمی بەکارخەری]] فەرمی کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی پلەیستەیشن ڤیتا و [[ تەلەڤیزیۆنی پلەیستەیشن]]ە. ڵایڤ-ئیریا وەک پێستی گرافیکی خۆی بەکاردەھێنێت. نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا زیادکردنێکی ھەڵبژێردراوی ھەیە کە پاکێجی پلەیستەیشن مۆبایل Runtimeە. ئەم سیستمە لەسەر بنەمای یونیکس دامەزراوە کە لە FreeBSD و NetBSD وەرگیراوە.<ref>https://doc.dl.playstation.net/doc/psvita-oss/freebsd.html</ref>
==تەکنۆلۆژیا==
ڵایڤ-ئیریا ڕووکارێکی بەکارھێنەری گرافیکییە بۆ نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی کۆمپیوتەر ئینتەرتەینمەنتەوە پەرەی پێدراوە. ڕووکارەکە تایبەتمەندی شاشەیەکی بەرکەوتنی نوێی ھەیە و وەک شاشەی تەوەرە کاردەکات، ئەمەش ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات باز بدەن لە نێوان بەشە جیاوازەکانی شوێنی یارییەکەدا. کۆنسلی نەوەی ھەشتەمی پلەیستەیشن ڤیتا و تەلەڤیزیۆنی پلەیستەیشن لەبری ڕووکاری پێشووی XrossMediaBar (XMB) LiveArea وەک پێستێکی گرافیکی بەکاردەھێنن. ناوی پلەیستەیشن Dynamic Menuە.<ref>https://www.ign.com/articles/2011/01/27/ngps-livearea-detailed</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|کۆمپانیا|کۆمپیوتەر}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:سیستمە بەکارخەرییەکانی مۆبایل]]
87v2ilbg356d6776zhey5tjudcsb9is
1684295
1684179
2026-10-09T09:06:10Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684295
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:PlayStation Vita logo.svg|وێنۆک]]
'''نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا''' ({{بە ئینگلیزی|PlayStation Vita system software}}) [[سیستمی بەکارخەری]] فەرمی کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی پلەیستەیشن ڤیتا و [[ تەلەڤیزیۆنی پلەیستەیشن]]ە. ڵایڤ-ئیریا وەک پێستی گرافیکی خۆی بەکاردەھێنێت. نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا زیادکردنێکی ھەڵبژێردراوی ھەیە کە پاکێجی پلەیستەیشن مۆبایل Runtimeە. ئەم سیستمە لەسەر بنەمای یونیکس دامەزراوە کە لە FreeBSD و NetBSD وەرگیراوە.<ref>https://doc.dl.playstation.net/doc/psvita-oss/freebsd.html</ref>
==تەکنۆلۆژیا==
ڵایڤ-ئیریا ڕووکارێکی بەکارھێنەری گرافیکییە بۆ نەرمەکاڵای سیستمی پلەیستەیشن ڤیتا کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی کۆمپیوتەر ئینتەرتەینمەنتەوە پەرەی پێدراوە. ڕووکارەکە تایبەتمەندی شاشەیەکی بەرکەوتنی نوێی ھەیە و وەک شاشەی تەوەرە کاردەکات، ئەمەش ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات باز بدەن لە نێوان بەشە جیاوازەکانی شوێنی یارییەکەدا. کۆنسلی نەوەی ھەشتەمی پلەیستەیشن ڤیتا و تەلەڤیزیۆنی پلەیستەیشن لەبری ڕووکاری پێشووی XrossMediaBar (XMB) LiveArea وەک پێستێکی گرافیکی بەکاردەھێنن. ناوی پلەیستەیشن Dynamic Menuە.<ref>https://www.ign.com/articles/2011/01/27/ngps-livearea-detailed</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|کۆمپانیا|کۆمپیوتەر}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:سیستمە بەکارخەرییەکانی مۆبایل]]
[[پۆل:سیستمی کارپێکردنی ARM]]
5sdmz6kt7eofx2lmxln90umrqayn4ie
بێدار بەخت
0
220993
1683938
1681348
2026-10-08T20:37:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683938
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty|image=|caption=|name=بێردار بەکێرت|title=بیست و دووھەمین سەرۆکی شانشینی تیمورییەکانی ھیندستان|full name=|birth_date=٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠|birth_place=[[یانگون]]، [[میانمار]]، [[بۆرمای بەریتانی]].|death_date={{death year and age|1980|1920}}|death_place=[[ڕۆژاوای بەنگال]] [[کۆلکەتا]] {{IND}}|burial_place=|spouse=سوڵتانا بەگم|father=[[جەمشید بەخت]]|mother=سوڵتانا نادر بەگم|issue=[[کەمالی فاتیمە]]|house=[[شانشینی تیمورید]]|predecessor=[[جەمشید بەخت]]|successor=دۆسیەی مشتومڕاوی زیائەدین تووسی (نێر)، کچەکانی}}
بێردار بەکێرت({{lang-en|Bedaar Bakht}})دوا پیاوسالاری بێ جێگەی مشتومڕی بنەماڵەی شاھانەی ئیمپراتۆرییەتی موغەکان بوو، بنەماڵەی تیمورید.
== ژیان ==
بەردار بەکت لە ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠ لەدایک بووە. دوای مردنی باوکی بەخت [[جەمشید بەخت]] لە ساڵی ١٩٢١، حکوومەتی بەریتانیا وازی لە پێدانی خانەنشینی شاھانەی [[ئیمپراتۆریەتی موغەکان]] ھێنا لە بەرژەوەندی یارمەتییەکی بچووکی ١٦ پاوەند لە مانگێکدا بۆ بەیدار. دوای دوو ساڵ، مامی بەدال بەکت بەخت و خوشکە بچووکەکەی بەکت، عومەر ئاڵا بیگم، بردە دەھلی بۆ ئەوەی داوای لە حکوومەت بکات مووچەی خانەنشینی بگەڕێنێتەوە، بەڵام دەزگای ھەواڵگری بەریتانیا مامی بەختی دەستگیرکرد و ڕەوانەی دەھلی کرد، مەرجێکی پێشکەش کرد بۆ ئازادکردنی کە… لەگەڵ سەرکردەکانی کۆنگرێس کۆدەبووەوە و ناسنامەی بەکتۆر ئاشکرا نەدەکرد، مامی بەکتۆر ناچار بوو ئەو مەرجە قبوڵ بکات لە بەرامبەر ئازادکردنیدا. لەسەر ئامۆژگاری سەرکردەی موسڵمانانی ناوچەکە، ھێواجا حەسەن نیزامی، پوورە بەکت خۆی و خوشکەکەی ھێنایە کۆلکەتا و ڕووی لە شاھی ئیمام بالای مێژوویی کرد. لەو کاتەوە باکێت دەستی کرد بە وەرگرتنی [[خانەنشینی]] بە بڕی ٥٠ پاوەند لە حکوومەتی بەریتانیا تا ھیندستان سەربەخۆیی بەدەست ھێنا و حکوومەت گۆڕا بۆ [[خانەنشینی]] ٤٠٠ پاوەند لە مانگێکدا. بەڵام بۆ باکێت، ئەو بڕە پارەیە بەزەحمەت بەس بوو بۆ ئەوەی بتوانێت بتوانێت ژیانی ھاوسەر و منداڵەکانی بژی. بە درێژایی ژیانی لە خەمۆکیدا نوقم بوو، ناوبەناو چێژی لە ئاوازدانانی شیعر وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Surviving Mughals live an unenviable legacy of their past imperial glory|ناونیشان=https://www.indiatoday.in/magazine/living/story/19861031-surviving-mughals-live-an-unenviable-legacy-of-their-past-imperial-glory-801355-1986-10-31|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210322091135/https://www.indiatoday.in/magazine/living/story/19861031-surviving-mughals-live-an-unenviable-legacy-of-their-past-imperial-glory-801355-1986-10-31|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=India Today|زمان=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
بەکت لە ساڵی ١٩٨٠ کۆچی دوایی کرد بەبێ ئەوەی ھیچ میراتگرێکی نێر بەجێبھێڵێت و پرسی پیاوسالاری [[خانەدانی تیمورید| بنەماڵەی تیمورید]] لەو کاتەوە تووشی مشتومڕ بووە. لە نێو نەوەکانی بنەماڵەی تەیمورید کە تا ئێستا لە ژیاندا ماون، بەناوبانگترینیان [[جاکۆب زیۆدین توسی|جاکۆب زیۆدین توسییە]]. ({{lang-en|Yaqoob Ziauddin Tucy}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|سەردێڕ=Royal descendant struggles for survival|ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Royal-descendant-struggles-for-survival/articleshow/5862064.cms|وێبگە=THE TIMES OF INDIA|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|ھیندستان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ھیندستان-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
r9zj3982m8trzd7cq9albryslg1eyj5
نیکۆلاس ئۆتامێندی
0
222383
1683668
1391954
2026-10-08T13:37:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ئەرژەنتین-کۆلکە)
1683668
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلاس ئۆتامێندی''' (لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٨٨)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین]] بوو لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]ی [[قەتەر]] کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolás Otamendi Benfica Defender, Profile & Stats {{!}} Premier League|ناونیشان=https://www.premierleague.com/players/6058/Nicolás-Otamendi/overview|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.premierleague.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Argentina's Otamendi focused on Benfica|ناونیشان=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/argentinas-otamendi-focused-benfica-2022-12-27/|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en|دوایین=Reuters}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|ئەرژەنتین|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئەفغانستان|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolás Otamendi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{ئەرژەنتین-کۆلکە}}
[[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]]
[[پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]]
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی]]
[[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]]
f3sglp3hjc6r0zz7bdwbh0ies33tf9z
1684061
1683668
2026-10-08T21:22:49Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684061
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلاس ئۆتامێندی''' (لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٨٨)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین]] بوو لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]ی [[قەتەر]] کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicolás Otamendi Benfica Defender, Profile & Stats {{!}} Premier League|ناونیشان=https://www.premierleague.com/players/6058/Nicolás-Otamendi/overview|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.premierleague.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Argentina's Otamendi focused on Benfica|ناونیشان=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/argentinas-otamendi-focused-benfica-2022-12-27/|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en|دوایین=Reuters}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|ئەرژەنتین|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئەفغانستان|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolás Otamendi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{ئەرژەنتین-کۆلکە}}
[[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]]
[[پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]]
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی]]
[[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
gpjqtiftxjd65qmxxhqhvp5x3rwk22x
نەرێ
0
222521
1684188
1383824
2026-10-09T04:34:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە)
1684188
wikitext
text/x-wiki
لە [[لۆژیک|لۆژیکدا]]، '''نەرێ''' یەکێ لە [[ئامراز (لۆژیک)|ئامرازەکانە]]. ئەگەر [[قەزیە (لۆژیک)|قەزیەیەکی]] پێ بدەی، نەرێنیی دەکاتەوە، ئەگەر P بگرێ دەیکا بە not P. نەرێ بە شێوەی <math>\neg P</math> یا <math>\mathord{\sim} P</math> یا <math>\overline{P}</math> دەنووسرێ. نەرێی ھەموو قەزیەک [[زڕ (لۆژیک)|درۆیە]] ئەگەر قەزیەکە [[ڕاستی|ڕاست]] و، ڕاستە ئەگەر قەزیەکە درۆ بێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weisstein|یەکەم=Eric W.|سەردێڕ=Negation|ناونیشان=https://mathworld.wolfram.com/Negation.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=mathworld.wolfram.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Logic and Mathematical Statements - Worked Examples|ناونیشان=https://www.math.toronto.edu/preparing-for-calculus/3_logic/we_3_negation.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=www.math.toronto.edu}}</ref> کەوایە، نەرێکردن [[پەیوەندیدەری لۆژیکی|پەیوەندیدەرێکی]] [[یەکانی|یەکانییە]] کە وکوو کردەوەیەک دەکرێ لەسەر [[چەمک|تێگەیشتەکان]] و قەزیەکان و [[بایەخی دروستی|بایەخەکانی ڕاستی]] و [[ڕاڤە (لۆژیک)|ڕاڤەکاندا]] بە کار ببردرێ.
خشتەی دروستیی نەرێکردن ئاوەھایە:
:{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-"
| <math> P </math> || <math> \neg P </math>
|-
| دروست || زڕ
|-
| زڕ || دروست
|}
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Negation}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|فەلسەفە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕێزمان]]
[[پۆل:وشە ماتماتیکییەکان]]
[[پۆل:زاراوە فەلسەفییەکان]]
[[پۆل:لۆژیک]]
[[پۆل:لۆژیکی ماتماتیکی]]
nx2bi46r24htaoai2ido72edgzugfns
نەرمەک
0
225820
1684178
1560176
2026-10-09T04:32:54Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684178
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Narmak in Tehran map (Black).JPG|وێنۆک|نەخشەی نەرمەک لە تاران (ڕەش)]]
'''نەرمەک''' ناوی گەڕەکێکە کە دەکەوێتە ناوچەی ٨ و ٤ ڕۆژهەڵات و باکووری ڕۆژھەڵاتی [[تاران]] . لە ڕابردوودا دێھی ٩ کم لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تەجریش و ٥ کم لە ڕێگای خێرای [[کێوی دەماوەند|دەماوەندەوە]] بۆ تاران دوورە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معنی نارمک {{!}} لغتنامه دهخدا|ناونیشان=http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9|بڵاوکەرەوە=www.vajehyab.com|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230108163651/https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=وقتی نارمک کوچک بود|ناونیشان=http://www.hamshahrionline.ir/news/91348/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF|بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230108163652/https://www.hamshahrionline.ir/news/91348/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا }}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Narmak}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
l1ffhfqq3pxltt7nau5nj8bf74jvjel
نەورەس
0
226709
1684252
1601895
2026-10-09T07:37:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684252
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Seagull in flight by Jiyang Chen.jpg|وێنۆک|120px]]
'''نەورەس''' جۆرێکی باڵندەن کە لە ھەموو جیھاندا بڵاوبوونەتەوە، و جۆرەکانیان لە [[نیوەگۆی باکوور|نیوەگۆی باکووردا]] زیاترە لە ناوچەکانی دیکەی جیھان. نەورەسەکان بە گشتی باڵندەی مامناوەند تا گەورەن و بەزۆری ڕەنگیان سپی یان خۆڵەمێشییە. ئەم باڵندانە زۆرجار نیشانەی ڕەشیان لەسەر باڵ یان سەریان ھەیە. قاچەکانیان پەڕدارە و نووکەکانیان ئەستوور و درێژن. ھەردوو باڵندەی نێر و مێ لەیەک دەچن و لەسەر زەوی یان لە ئاوەکاندا ھێلانە دەکەن. نەورەس لە [[ماسی]] و قڕکەر و نەرمەلۆکە و [[مێروو]] و [[تەرم|لاشەی]] ئاژەڵ و ھەروەھا میوە و کەرەستەی ڕوەکی دەخوات. ئەم باڵندەیە لە بەندەر ئەنزالی زۆر باوە و دیمەنێکی جوان بە دەریا دەبەخشێت. ''مریشکی نەورۆزی'' ''مارمێلکە، مریشکی'' ماسیخۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ترجمە کلمە seagull بە فارسی {{!}} دیکشنری انگلیسی بیاموز|ناونیشان=https://dic.b-amooz.com/|بڵاوکەرەوە=دیکشنری بیاموز|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://dic.b-amooz.com/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> یان یاو (لە بنەماڵەی [[تیرە (ژینناسی)|تیرەن]] لە ڕیزبەندی سالیمسانان ١٠٠ [[جۆر (ژینناسی)|جۆر]] لەخۆدەگرێت لە ٢٢ [[جنس (ژینناسی)|ڕەگەزدا]]، کە جۆری جۆراوجۆری ھەیە لەوانە پرێستۆدرای و بۆشایی ئاو.
== جۆرەکان ==
«نەورەسی بچووک» کە ناوی زانستی ''Larus minutus''، لە باکووری [[ئەورووپا]] و [[ئاسیا]] دەژی. ھەروەھا مەلە بچووکەکانی ئەم باڵندەیە لە بەشێک لە باکووری [[کەنەدا]] ھەن. ئەم باڵندەیە کۆچبەرە، لە [[زستان|زستاندا]] کۆچ دەکەن بۆ کەناراوەکانی ئەورووپای ڕۆژاوا و [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]] و - ژمارەیەکی کەم - بەرەو باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. نەورەسی بچووک بچووکترین جۆری خێزانەکەیە. درێژی ئەم باڵندەیە لە نێوان ٢٥ بۆ ٢٧ سم و درێژی باڵەکانی ٧٥ بۆ ٨٠ سم و کێشی نزیکەی ٦٨ بۆ ١٣٣ گرامە. ڕەنگی پەڕەکانی ئەم باڵندەیە خۆڵەمێشی کاڵە. نووکەکەی تەسک و ڕەشە و قاچەکانی سووری تۆخن. نەورەسێکی بچووک دوای سێ ساڵ پێدەگات. ئەم باڵندانە لە ڕووی ئاوەوە خۆراکەکانیان دەدۆزنەوە و دەیخۆن - بەزۆری بە غەواس - ھەروەھا مێرووی بچووک لە ھەوادا ڕاو دەکەن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|وڵاتەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|گیانلەبەران|کەشوھەوا|جوگرافیا|ژینناسی|باڵندەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Laridae}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:مەلەکان]]
[[پۆل:مەلە ئاوییەکان]]
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
4qj0pahg7qdivefgac7q52ncvszmh5a
نیھاڵ ئاتسز
0
226777
1683703
1547032
2026-10-08T16:34:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە)
1683703
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer|name=نیھاڵ ئاتسز|image=Nihal atsiz2.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=مەحمەت ناییل ئۆغلو حوسێن نیھاڵ|birth_date=١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٠٥|birth_place=قازیکۆی، [[قوستەنتینە]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nihal-atsiz.com/yazi/h-nihal-atsizin-hayati.html|سەردێڕ = Hüseyin Nihal Atsız'ın hakkında}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.turkedebiyati.org/yazarlar/nihal-atsiz.html|سەردێڕ=Nihal Atsız Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304065733/http://www.turkedebiyati.org/yazarlar/nihal-atsiz.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.turkcebilgi.com/h%C3%BCseyin_nihal_ats%C4%B1z |سەردێڕ=Hüseyin Nihal Atsız – Türkçe Bilgi |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220830215009/https://www.turkcebilgi.com/h%C3%BCseyin_nihal_ats%C4%B1z |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.milliirade.com/?p=37035|سەردێڕ = Eskişehir Milli İrade Gazetesi – Eskişehir Haberleri}}</ref>|death_date={{Death date and age|1975|12|11|1905|01|12}}|death_place=ئیچەرەنکۆی، [[ئەستەمبوڵ]], [[تورکیا]]|resting_place=گۆرستانی قەراجائەحمەت، ئەستەمبوڵ|occupation=نووسەر و ڕۆماننووس و شاعیر و فەیلەسوف|language=تورکی|nationality=تورکی|citizenship=|education=مێژووی ئەدەب|alma_mater=ئامادەیی ئەستەنبوڵ|period=|genre=|subject=|movement=|notableworks=|spouse=مەھپارە ھانوم (1931–35){{ھن}}بەدڕییە ئاتسز (1936–75)|children=٣ (١ بەخێوکردن)|awards=|signature=|signature_alt=|years_active=|module=|website=|portaldisp=}}
'''نیھاڵ ئاتسز''' (١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٠٥ – ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٥)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Ölüm yıl dönümünde Hüseyin Nihal Atsız kimdir?|ناونیشان=https://www.haberler.com/olum-yil-donumunde-huseyin-nihal-atsiz-kimdir-11525652-haberi/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Haberler.com|زمان=tr}}</ref> نووسەر و ڕۆماننووس و شاعیرێکی ناسراوی سەروو نەتەوەیی [[تورکیا|تورک]] بووە. نیھال ئاتسیز خۆی وەک [[ڕەگەزپەرستی|ڕەگەزپەرست]] و [[پان تورکیزم|پان تورکیست]] و [[توورانیزم|تورانیست]] ناساندووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|سەردێڕ=Pan-Turkism in Turkey|بڵاوکەرەوە=C. Hurst & Company|ساڵ=١٩٨١|ژپنک=٠-٩٠٥٨٣٨-٥٧-٢|شوێن=London|پەڕەکان=٩٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=İçimizdeki Şeytanlar (Hüseyin Nihal Arsiz)|ناونیشان=https://www.bilgicik.com/yazi/icimizdeki-seytanlar-huseyin-nihal-atsiz/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=bilgicik.com|زمان=Turkish}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guttstadt|یەکەم=Corry|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oebVDvecEGMC&q=%22Nihal+Atsiz+was+an+avid+Nazi+sympathizer.+He+called+himself+a+%27racist%2C+pan-Turkist+and+Turanist%27%2C+and+was+an+open+anti-Semite.+From+1934+onward%2C+Atsiz+published+the+Turanist+journal+Orhun%2C+in+which+he+advocated+a+Greater+Turkish+Empire+extending+from+the+Mediterranean+to+the+Pacific.+His+Turkism+was+based+on+ties+of+blood+and+race%3B+he+advocated+a+return+to+pre-Islamic+Turkish+beliefs.%22&pg=PA40|سەردێڕ=Turkey, the Jews, and the Holocaust|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٧٦٩٩١-٤|پەڕەکان=٤٠|زمان=en}}</ref> لە ژیانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|ڕەخنەگری ئیسلام]] بووە، و ئیسلامی بەجێھێشت تا ببێتە [[تەنگرییەت|تەنگریست]].<ref name=":42">Cenk Saraçoğlu, [https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=GAJeOvIAAAAJ&citation_for_view=GAJeOvIAAAAJ:Y0pCki6q_DkC Nihal Atsız's World-View and Its Influences on the Shared Symbols, Rituals, Myths and Practices of the Ülkücü Movement]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Yobazlık Bir Fikir Müstehasesidir (Hüseyin Nihal Atsiz)|ناونیشان=https://www.bilgicik.com/yazi/yobazlik-bir-fikir-mustehasesidir-huseyin-nihal-atsiz/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=bilgicik.com|زمان=Turkish}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
نیھال ئاتسیز لە ١٢ی ژانویەی ١٩٠٥ لە شاری ئەستەنبوڵ لەدایک بووە. باوکی فەرماندەی ھێزی دەریایی مەھمەت نایل بەی بوو، لە بنەماڵەی چیفتچیئۆغڵوی تۆرول، گوموشانێ؛ و دایکی فاتمە زێھرا، کچی فەرماندەی ھێزی دەریایی عوسمان فێڤزی بەی، لە بنەماڵەی کادیئۆغڵوی شاری ترابزۆن. نیھال ئاتسیز دوو کوڕی لە ھاوسەری دووەمی بەدرییە ئاتسیز بووە، کە لە ساڵی ١٩٣٥ ھاوسەرگیری لەگەڵدا کردووە.<ref name=":8">Uzer, Umut (2016),p.129</ref> یاغمور ئاتسیز، ڕۆژنامەنووس و نووسەری چەپ و دکتۆر بوغرا ئاتسیز، ئەکادیمیست و نووسەری ناسیۆنالیست؛ ھەروەھا کچێکی بەخێوکراوی ھەبووە: کانییە ئاتسیز. ھاوسەرگیرییەکە لە ساڵی ١٩٧٥ جیابووەتەوە.<ref name=":8">Uzer, Umut (2016),p.129</ref>
== پەروەردە و ژیانی پیشەیی ==
لە دوو قوتابخانەی فەرەنسی و یەکێکیان ئەڵمانی و یەک قوتابخانەی تورکی خوێندوویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ercilasun|یەکەم١=Ahmet Bican|سەردێڕ=Atsız, Türkçülüğün Mistik Önderi|ڕێکەوت=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٢٢٢١٠٦٨|پەڕەکان=٢٥–٢٧|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=Ultra-Nationalist Literature in the Turkish Republic: A Note on the Novels of Hüseyin Nihâl Atsiz|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4284299|journal=Middle Eastern Studies|بەرگ=٣٩|issue=2|پەڕەکان=٢٠٩|doi=10.1080/714004510|issn=0026-3206|jstor=4284299|s2cid=144973696}}</ref> لە ساڵی ١٩٢٢ دەستی بە خوێندن کرد لە قوتابخانەی پزیشکی سەربازی بەڵام بەھۆی ڕەگەزپەرستییەکەیەوە دەرکرا، چونکە ڕەتیکردەوە سڵاو لە سەربازێکی تورکی بەڕەچەڵەک عەرەب بکات کە لە ساڵی ١٩٢٥دا پلەیەکی باڵای ھەبوو لە چاو ئەو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aytürk|یەکەم=Ilker|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=The Racist Critics of Atatürk and Kemalism, from the 1930s to the 1960s|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41305314|journal=Journal of Contemporary History|بڵاوکەرەوە=Sage Publications|بەرگ=٤٦|issue=2|پەڕەکان=٣١٤|doi=10.1177/0022009410392411|jstor=41305314|via=JSTOR|s2cid=159678425}}</ref> لە کۆلێژی مامۆستایان لە ئەستەنبوڵ و قوتابخانەی ئەدەبی زانکۆی ئەستەنبوڵ دەستی بە خوێندن کردووە و لە ساڵی ١٩٣٠ لە ھەردوو زانکۆکە دەرچووە، بووەتە پرۆفیسۆر بەڵام لە ساڵی ١٩٣٢ بەھۆی گۆڕینی مێژوو و زیاتر ڕەگەزپەرستانەی کردووە، دەرکراوە.<ref>Aytürk, Ilker (April 2011), p.316</ref> لە ساڵی ١٩٦٩ خانەنشین بوو.<ref>Uzer, Umut (2016), p.127</ref>
== سیاسەت ==
نیھال ئاتسیز ئایدیۆلۆگێکی گرنگ بوو کە لە ساڵانی سەرەتای کۆماری تورکیادا ژیاوە. ئاتسیز ڕقی لە ئەتاتورک بوو، چونکە ئەتاتورک «بە ڕادەی پێویست ڕەگەزپەرست و ناسیۆنالیستی نەبوو».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Karabulak|یەکەم١=Ozan|سەردێڕ=Atsız ve Türkçülüğün Yarım Asrı – Süreli Yayınlarda Türk Milliyetçiliğinin Seyri (1931–1975)|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Ötüken Neşriyat|ژپنک=٩٧٨٦٠٥١٥٥٦٣٠٧|پەڕە=١٨٤-٢٠٧|زمان=tr}}</ref>
ڕەگەزپەرستییەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی دژی عەرەب، کورد، ئێرانی، یۆنانی، ئەرمەنی، جوولەکە، ڕەشپێست، چینی، و موسڵمانەکان بوو. ئەو ئیلھامبەخش بوو بۆ دروستکردنی [[گەنجانی ئاتسز]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Uzer|یەکەم١=Umut|سەردێڕ=An Intellectual History of Turkish Nationalism|ناونیشان=https://archive.org/details/intellectualhist0000uzer|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The University of Utah Press|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٧٨١-٤٦٥-٨|شوێن=Utah|پەڕە=[https://archive.org/details/intellectualhist٠٠٠٠uzer/page/١٣٢ ١٣٢]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ercilasun|یەکەم١=Ahmet Bican|سەردێڕ=Atsız, Türkçülüğün Mistik Önderi|ڕێکەوت=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٢٢٢١٠٦٨|زمان=tr}}</ref>
ئەو بە تێڕوانینی ناسیۆنالیستی و ھەڵمەتی چالاکانەی دژی ئیسلام و کۆمۆنیستەکان و ئەو کەسانە ناسرابوو کە بە [[خیانەتکار]]ی تورکیای دەزانی. ھەروەھا بە گۆڕینی ئایینی [[تەنگرییەت]] و زیاتر بەناوبانگکردنی ناسرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Uzer|یەکەم=Umut|سەردێڕ=Identity and Turkish Foreign Policy: The Kemalist Influence in Cyprus and the Caucasus|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٨٨٥-٥٦٩-٤|پەڕەکان=٤٨–٤٩}}</ref> ئاتسیز ئاماژەی بەوەشکرد، ھەر تورکێک موسڵمان بێت، ئیتر تورک نییە.<ref name=":4">Cenk Saraçoğlu, [https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=GAJeOvIAAAAJ&citation_for_view=GAJeOvIAAAAJ:Y0pCki6q_DkC Nihal Atsız's World-View and Its Influences on the Shared Symbols, Rituals, Myths and Practices of the Ülkücü Movement]</ref>
ئەو پێی وابوو کە نابێت تورک و غەیرە تورک ھاوسەرگیری بکەن و ناسیۆنالیزم لە خۆشەویستی گرنگترە.<ref>Uzer, Umut (2016), pp.132–133</ref>
نووسەری زیاتر لە ٣٠ کتێب و چەندین وتار بووە و دژایەتییەکی توندی لەگەڵ حکوومەتی [[عیسمەت ئینۆنو]] کردووە، کە ڕەخنەی لێگرتووە بەھۆی ھاوکاری لەگەڵ کۆمۆنیستەکان. تۆمەتبار کرا بەوەی کە ھاوسۆزی حکوومەتی [[ئەڵمانیای نازی|نازییە]]<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|سەردێڕ=Pan-Turkism in Turkey|بڵاوکەرەوە=C. Hurst & Company|ساڵ=١٩٨١|ژپنک=٠-٩٠٥٨٣٨-٥٧-٢|شوێن=London|پەڕەکان=٩٤}}</ref><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guttstadt|یەکەم=Corry|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oebVDvecEGMC&q=nihal+atsiz+nazi&pg=PA40|سەردێڕ=Turkey, the Jews and the Holocaust|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٧٦٩٩١-٤|زمان=en}}</ref> و پیلانی ڕووخاندنی حکوومەتی تورکیا دادەڕێژێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özkırımlı|یەکەم=Umut|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zlBoAAAAMAAJ|سەردێڕ=Tormented by history: nationalism in Greece and Turkey|دوایین٢=Sofos|یەکەم٢=Spyros A|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٧٠٠٥٢-٨|شوێن=New York|پەڕەکان=١٣٦|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{وێژەی تورکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Nihal Atsız}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|تورکیا|ڕۆمانەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{تورکیا-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٦٥]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی ئیسلام]]
[[پۆل:شاعیرانی تورک]]
[[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]]
[[پۆل:ناسیۆنالیزمی تورکی]]
[[پۆل:ڕەگەزپەرستی لە تورکیا]]
[[پۆل:دژەکوردبوون]]
35fpw3t3096sxf5ktnjfa6oxvntqifo
نەمری
0
226927
1684232
1682562
2026-10-09T07:34:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە)
1684232
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Fountain of Eternal Life crop.jpg|وێنۆک| کانیاوی ژیانی هەتاهەتایی لە شاری کلیڤلاند لە ویلایەتی ئۆهایۆ بە هێمای "مرۆڤ لە سەرووی مردنەوە هەڵدەستێت، دەستی بەرەو سەرەوە دەبات بۆ لای خودا و بەرەو ئاشتی" وەسف دەکرێت]]
'''نەمری''' یاخوود '''ژیانی هەتاهەتایی''' زاراوەیەکە گووزارشت لە ژیان دەکات لە شێوەی رۆحی یاخوود فیزیکی بۆ ماوەیەکی بێسنوور دیاری دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://archive.org/details/singularityisnea00kurz|سەردێڕ=تاکایەتی نزیکە: کاتێک مرۆڤەکان بایۆلۆجی تێدەپەڕێنن، ڤایکینگەکان.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130309003803/http://archive.org/details/singularityisnea00kurz|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
<ref>سەرچاوەی تیۆری سۆمای یەکجار بەکارهێنراو، کۆپیەکی پارێزراو لە ١٤ شووباتی ساڵی ٢٠١٧ لە ماڵپەری [[وەیباک مەشین]] </ref>
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fightaging.org/archives/2012/07/a-single-issue-political-party-for-longevity-science.php|سەردێڕ=پارتێکی سیاسی تاک پرس بۆ زانستی تەمەن درێژی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160323145750/https://www.fightaging.org/archives/2012/07/a-single-issue-political-party-for-longevity-science.php|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ئەوە شێوازەک لە شێوەکانی ژیانی بێ کۆتا یاخوود بێ مردن جا ئەو ژیانە جەستەیی بێت یان مرۆڤ بێت یاخوود نامرۆیی بێت یان ڕۆحی بێت بە جۆرێک لە نەمریی دادەنرێت،هەندێک لە قوتابخانە فەلسەفییەکان کە بانگەوازی نەمری دەکەن باوەڕیان بە توانای گەیشتن بە کەسێکی نەمر هەیە ئەویش لە ڕێگەی لێکۆڵینەوە و گەڕانە زانستییەکانەوە، لە کاتێکدا زۆربەی ئایینەکان ئەم بیرۆکەیە ڕەتدەکەنەوە و پێیان وایە خودا تاکە نەمرە.
==سەرچاوە==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|دین|پزیشکی|فەلسەفە}}
{{پۆلی کۆمنز|Immortality}}
{{ئایین-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:ئایین]]
[[پۆل:پزیشکی]]
[[پۆل:فەلسەفە]]
[[پۆل:ژیانی دوای مردن]]
[[پۆل:نەمریی]]
[[پۆل:نەمری]]
lo4el2flujl5yl0ejhi3a9544du58dy
ناتان ئەلتەرمان
0
226945
1683934
1681443
2026-10-08T20:36:13Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683934
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ناتان ئاڵتەرمان''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: נתן אלתרמן، ١٤ی ئابی ١٩١٠ – ٢٨ی ئازاری ١٩٧٠) [[شاعیر]]، شانۆنامەنووس، [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووس]] و وەرگێڕی [[ئیسرائیل]]ی بووە. ھەرچەندە ئەلتەرمان ھەرگیز ھیچ پۆستێکی ھەڵبژێردراوی بەدەستەوە نەبووە، بەڵام کاریگەرییەکی زۆری ھەبووە لە سیاسەتی سۆسیالیستی زایۆنیستیدا، چ پێش دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسرائیلی مۆدێرن و چ دوای دامەزراندنی دەوڵەتی مۆدێرن لە ساڵی ١٩٤٨.<ref>[https://news.google.com/newspapers?nid=883&dat=19460823&id=DjohAAAAIBAJ&sjid=JmEEAAAAIBAJ&pg=6630,1973515 ''Song of the "Illegals"''.] ''The Canadian Jewish Chronicle'', August 23, 1946, page 12. Includes an English translation.</ref>
== خەڵات و ناساندن ==
* لە ساڵی ١٩٥٧ ئاڵتەرمان خەڵاتی بیالیک بۆ ئەدەبیاتی پێبەخشرا.<ref name=bialik>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = List of Bialik Prize recipients 1933–2004 (in Hebrew), Tel Aviv Municipality website| ناونیشان = http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20071217143811/http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217143811/http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf |date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ }}</ref>
* لە ساڵی ١٩٦٨ خەڵاتی ئیسرائیلی پێبەخشرا، بۆ ئەدەبیات.<ref name=prize>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Israel Prize Official Site – Recipients in 1968 (in Hebrew)| ناونیشان = http://cms.education.gov.il/EducationCMS/Units/PrasIsrael/Tashkag/Tashlab_Tashkag_Rikuz.htm?DictionaryKey=Tashkah}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Nathan Alterman}}
{{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئیسرائیل|ڕۆژنامەوانی|پۆڵەندا|شیعر|نووسین|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:شاعیرانی جوو]]
[[پۆل:وەرگێڕان بۆ زمانی عیبری]]
[[پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:شاعیرانی زمانی عیبری]]
[[پۆل:وەرگێڕەکان لە ڕووسی]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]]
oeaoxo4a7srs6zyai5oedpwd8zi7pqa
ڕائیلی
0
227066
1683765
1682826
2026-10-08T17:30:36Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]]
1683765
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Raelian symbol.svg|وێنۆک|هێمای ئایینی ڕائیلیزم ]]
'''ڕائیلیزم''' ئایینێکە کە بیرۆکەکەی پەیوەستە بە مرۆڤە گریمانەییەکانی دەرەوەی زەوی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.guardian.co.uk/international/story/0%2C3604%2C865915%2C00.html|سەردێڕ=تۆماس پاوڵ ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢: نووسەری وەرزشی و بێگانەکان و کولتێک کە ٥٥ هەزار باوەڕداریان هەیە|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030108015235/http://www.guardian.co.uk/international/story/0%2C3604%2C865915%2C00.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>، ڕائیلیزم لەلایەن ڕۆژنامەنووسی پێشووی ئۆتۆمبێلی وەرزشی فەرەنسی [[ڕائیل|کلۆد فۆریلۆن]] لە ساڵی ١٩٧٤ لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا لە دوای کۆنفرانسێکی بەرفراوان دامەزراوە و بە گەورەترین ئایینی نامۆ لە جیهاندا وەسف دەکرێ.
[[پەڕگە:Adam, Eve, and Elohim (Raëlism).png|وێنۆک| ئادەم و حەوا و ئیلۆهیمی لە دەرەوەی زەوی (بەپێی بزووتەوەی ڕائیلیزم)]]
==باوەڕەکانیان==
ڕائیلییەکان پێیان وایە فۆریلۆن کە بە [[ڕائیل]] ناوی دەبەن، لە بوونەوەرەکانی [[ئیلۆھیم|ئیلۆهیمەوە]] زانست و ڕێنمایی وەرگرتووە، کە بوونەوەرێکن بەپێی باوەڕەکەیان لە مرۆڤەوە نزیکن و ئەوانەن کە دەرکەوتەکانی ژیانیان لەسەر هەسارەی زەوی دروست کردووە، هەروەها ڕائیلییەکان پێیان وایە کە ئەم بوونەوەرانە لە ڕابردوودا گەیشتوونەتە سەر زەوی و لە ڕابردوودا وەک “خودا” یان “فریشتە” بۆ مرۆڤ دەرکەوتوون و هۆکاری دامەزراندنی زۆرێک لە ئایینە ناسراوەکانی ئەمڕۆ بوون<ref> بارێت دەیڤید ساڵی ٢٠٠١. کتێب باوەڕدارانی نوێ: ڕاپرسییەک لە مەزهەب و کولتوری و ئایینە بەدیلەکان، لەندەن</ref>.
==سەرچاوە==
{{سەرچاوەکان}}
==بەستەری دەرەکی==
* [https://rael.org/ ماڵپەڕی فەرمی بزوتنەوەی ڕائیلی]
* [http://raelradio.net/news.php ڕادیۆی فەرمی ڕائیلیەکان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205121358/http://raelradio.net/news.php |date= ٥ی شوباتی ٢٠٢٣ }}
* [https://raelianews.org/ هەواڵ و بۆچوونەکان لەسەر بزووتنەوەی ڕائیل]
{{تووڵی دەروازە|دین|سێکسناسی|فەڕەنسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Raëlians}}
[[پۆل:ئایین]]
[[پۆل:گەردوون]]
[[پۆل:ڕائیلی]]
[[پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان]]
oeaf56odytc4bm2c1yeuc4okj72aq25
نەھەنگی شین
0
227525
1684320
1483735
2026-10-09T10:35:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە)
1684320
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Anim1754 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|220x440px|وێنۆک]]
'''نەھەنگی شین'''<ref>معجم الحيوان للفريق أمين معلوف دار الرائد العربي بيروت لبنان الطبعة الثالثة 1985 ص 27 و 107 و 212</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=إدوار غالب|ناونیشان=https://archive.org/details/3_20200824_202008/الموسوعة%20فى%20علوم%20الطبيعة%20_%20تبحث%20فى%20الزراعة%20و%20النبات%20%204/|سەردێڕ=الموسوعة في العلوم الطبيعية|بڵاوکەرەوە=دار المشرق بيوت|edition=الثانية|بەرگ=الأول|پەڕە=٤٧٣}}</ref> ([[ناوی زانستی]]: ''Balaenoptera musculus'') [[گیانلەبەر|شیردەرێکی]] دەریایییە و سەر بە ڕیزبەندی نەھەنگی بالینییە، بەھۆی درێژییەکەی کە ٣٠ مەترە (٩٨ پێ)<ref>J. Calambokidis and G. Steiger (1998). ''Blue Whales''. Voyageur Press</ref> و کێشی ١٧٠ تۆنە یان زیاتر، گەورەترین ئاژەڵە کە تا ئێستا ناسراوە.
نەھەنگی شین تا سەرەتای [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]] لە نزیکەی ھەموو [[ئۆقیانووس|ئۆقیانوسەکانی]] [[زەوی]]دا زۆر بوون، ڕاوچییەکانی نەھەنگ بۆ ماوەی زیاتر لە سەدەیەک ڕاویان دەکردن تاوەکو لە لێواری لەناوچووندا بوون، بەڵام کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٦٦ دا پارێزگارییان لێکردن، ئەمەش بووە ھۆی باشتربوونی بارودۆخیان، و ڕاپۆرتێکی [[٢٠٠٢|ساڵی ٢٠٠٢]] ژمارەی نەھەنگی شین بە نزیکەی ٥٠٠٠ بۆ ١٢ ھەزار نەھەنگی شین لە سەرانسەری جیھاندا خەمڵاندووە، و لایەنیکەم لە پێنج گرووپدا دەبینرێن، و ڕاپۆرتێکی نوێتر کە لەسەر جۆری [[نەھەنگی کوورتەباڵا]] ئەنجامدراوە ئاماژەی پێکردووە کە ئەم خەمڵاندنە ڕەنگە کەمخەمڵاندنێک بێت، و لە لیستی سووری ئەو جۆرانەیە کە مەترسی لەناوچوونیان ھەیە، نەھەنگی شین وەک ئاژەڵێک کە ئەگەری لەناوچوونی ھەیە پۆلێن دەکرێت. گەورەترین کۆبوونەوەی نەھەنگی شین پێش ئۆپەراسیۆنەکانی ڕاوکردنی نەھەنگ لە ناوچەی [[جەمسەری باشوور]] بوو، ژمارەیەکی نزیکەی ٢٣٩٬٠٠٠ نەھەنگ (لە ٢٠٢ بۆ ٣١١ ھەزار نەھەنگە)،<ref name="Ant">T.A. Branch, K. Matsuoka and T. Miyashita (2004). Evidence for increases in Antarctic blue whales based on Bayesian modelling. ''Marine Mammal Science'' '''20''' (4): 726–754</ref> ئێستا تەنھا گرووپی بچووکتر لەوە مابوونەتەوە، ھەر گرووپێک پێکھاتوون لە نزیکەی دوو ھەزار دانە، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[زەریای هێمن|زەریای ھێمن]] [[ئانتارکتیکا|و ئەنتارکتیکا]] [[ئۆقیانووسی ھیند|و زەریای ھیندی]] دەدۆزرێنەوە، و دوو گرووپیش لە باکووری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسیدا]] بوونیان ھەیە، و لایەنیکەم دوو گرووپ لە [[نیوەگۆی باشوور]]ن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی}}
{{پۆلی کۆمنز|Balaenoptera musculus}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
[[پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]]
ny2yji4yanoad2bydji8cdnbu0l58ly
نۆردیسک فیلم
0
227591
1683858
1683325
2026-10-08T20:09:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683858
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
|name=نۆردیسک فیلم{{ھن}}Nordisk Film A/S
|logo=لۆگۆی_٢٠٢٠ی_نۆردیسک_فیلم.png
|logo_caption=لۆگۆی ئێستای نۆردیسک فیلم، لە ئەیلوولی ٢٠٢٠ەوە.
|former_name=''ئۆلێ ئۆلسن فیلمفابریک''
|type=[[کۆمپانیای لکێنراو|لکێنراو]]
|foundation={{ڕێکەوتی سەرەتا و تەمەن|١٩٠٦|١١|٦}}
|founder=[[ئۆلێ ئۆلسن]]
|location_city=[[ڤالپی]]، [[کۆپنھاگن]]
|location_country=[[دانمارک]]
|key_people=ئاڵن ماتسن ھانسن{{ھن}}(بەڕێوەبەری جێبەجێکار)
|industry=ڕابواردن
|products=فیلم، بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی
|revenue={{Increase}} ٥٥٩ ملیۆن [[یۆرۆ|€]]<small>(٢٠١٨)</small><ref name="AR2012">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = https://www.nordiskfilm.com/about |سەردێڕ = About |بڵاوکەرەوە = Nordisk Film |ڕێکەوتی سەردان = ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>
|operating_income={{Decrease}} ٢٨ ملیۆن [[یۆرۆ|€]] <small>(٢٠١٨)</small><ref name="AR2012" />
|parent=[[ئێگمۆنت گرووپ]]
|subsid=[[گرووپی ستۆدیۆکانی ئەڤەلانچ]]{{ھن}}گڵۆبڵگەیت ئینتەرتەینمنت<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=David |دوایین=Lieberman |newspaper=Deadine |ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشان=https://deadline.com/2016/05/lionsgate-partnership-globalgate-entertainment-local-market-films-1201747841/ |سەردێڕ=Lionsgate Partners With Execs At Film Initiative Targeting Global Local Markets}}</ref><br>[[سووپەرماسیڤ گەیمز]]{{ھن}}[[مێرکووری ستیم]] (٤٠٪)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان=https://www.mercurysteam.com/blog/nordisk-games-acquires-40-ownership-mercurysteam/ | سەردێڕ=Nordisk Games acquires 40% ownership of MercurySteam | ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ | ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230213155034/https://www.mercurysteam.com/blog/nordisk-games-acquires-40-ownership-mercurysteam/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
|homepage={{ناونیشان|nordiskfilm.com}}
}}
'''نۆردیسک فیلم'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nordisk Film A/S - Company Profile and News|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/profile/company/734555Z:DC|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Bloomberg.com|زمان=en}}</ref> ({{بە دانمارکی|Nordisk Film A/S}}) کۆمپانیایەکی ڕابواردنی [[دانمارک|دانمارکییە]] کە لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٠٦ لە شاری [[کۆپنھاگن]] لەلایەن فیلمساز [[ئۆلێ ئۆلسن]] دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Arnedal|یەکەم١=Poul|سەردێڕ=Nordisk Film - en del af Danmark i 100 år|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Aschehoug Dansk Forlag A/S and Nordisk Film A/S|ژپنک=٨٧-١١-٣٠٠٠٨-٦|edition=1}}</ref> لە بواری بەرھەمھێنانی فیلم و بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی و ھەروەھا دابەشکردنی فیلمدا کار دەکات. چوارەم کۆنترین ستۆدیۆی فیلمی جیھانە لە دوای [[کۆمپانیای فیلمی گۆمۆ]]، [[پاتێ]]، و [[تیتانوس]] و کۆنترین ستۆدیۆیە کە تا ئێستا بە چالاکی مابێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bergan|یەکەم=Ronald|سەردێڕ=The Film Guide: A Complete Guide to the World of Cinema|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[DK Publishing]]|ژپنک=٩٧٨٠٧٥٦٦٩١٨٨٢|پەڕە=١٤٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Copenhagen History - copenhagenet.dk|ناونیشان=https://www.copenhagenet.dk/CPH-History.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.copenhagenet.dk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200130003547/https://www.copenhagenet.dk/CPH-History.htm}}</ref>
== فیلمەکان ==
* [[سەگ (فیلم)|''سەگ'']] (٢٠٢٢)
* ''[[تونێل (فیلم)|تونێل]]'' (٢٠١٩)
* [[چلەی ھاوین|''چلەی ھاوین'']] (٢٠١٩؛ ھاوبەرھەمھێنان و دابەشکردن لە سکاندیناڤیا)
* ''[[٩ی نیسان (فیلم)|٩ی نیسان]]'' (٢٠١٥)
* ''[[جەنگێک]]'' (٢٠١٥)
* ''[[کاتێک گیانلەبەران خەو دەبینن]]'' (٢٠١٤)
* ''[[یارمەتی! من ماسیم]]'' (٢٠٠٠)
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|http://www.nordiskfilm.com/}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|دانمارک}}
{{پۆلی کۆمنز|Nordisk Film}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{دانمارک-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
psfjgrz0mcxgzz7yqkttp8av3xn5yih
مێژووی یەکێتیی سۆڤیەت
0
228692
1683990
1680654
2026-10-08T20:47:00Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683990
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Coat_of_arms_of_the_Soviet_Union_1.svg|وێنۆک|165x165پیکسڵ| ئاڵای فەرمی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]]]]
'''مێژووی سۆڤیەت''' لە ساڵانی نێوان [[١٩٢٢|ساڵانی 1922]] بۆ [[١٩٩١|1991]] بە شێوەیەکی سەرەکی مێژووی کۆمارە سۆسیالیستییەکانی '''یەکێتی سۆڤیەت''' . ئەم یەکێتییە ئایدیۆلۆژییە لە [[کانوونی یەکەم|مانگی کانوونی دووەمی]] ساڵی ١٩٢٢ لەلایەن سەرکردەکانی [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|پارتی کۆمۆنیستی یەکێتی سۆڤیەت]] دامەزراوە کە تا ڕادەیەک تەنیشت ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا بوو. لەو کاتەدا ئەم وڵاتە نوێیە لە چوار کۆماری هەڵبژێردراو پێکهاتبوو: [[ڕووسیا]] (SFSR)، [[ئوکراینا|ئۆکرانیا]] (SSR)، [[بیلاڕووس|بێلاڕووس]] (SSR) و ترانسکۆقازیا (SFSR).
دەستوورێک لە [[١٩٢٤|ساڵی ١٩٢٤]] داڕێژرا، و سیستەمێکی حکومەتی فیدراڵی دامەزرا لەسەر بنەمای زنجیرەیەک ئەنجومەن کە لە گوندەکان و کارگە و شارۆچکەکان لە ناوچە گەورەکان پێکھاتوون؛ وە ئەم هەرەمی ئەنجومەنە لە ھەریەک لە کۆمارە هەڵبژێردراوەکاندا لە کۆنگرەی گشتی یەکێتی سۆڤیەتدا گەیشتە لوتکەی خۆی. بەڵام لە کۆتاییدا ئەوە ڕوون بووەوە کە ئەم کۆنگرەیە لە ژێر چاودێری دەسەڵاتی دەسەڵاتداردایە، و کە ئەم دەسەڵاتە لە ڕاستیدا لەلایەن [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|حزبی کۆمۆنیستی یەکێتی سۆڤیەت]] بەڕێوەدەبرا، کە لەبری ئەوە لە ڕێگەی مەکتەبی سیاسی لە [[مۆسکۆ]] پایتەختی یەکێتی سۆڤیەت، کۆنترۆڵکرابوو. کە لە ژێر چاودێری [[پیتەری مەزن|پیتەری گەورەدا]] بوو .ئەوە تزارەکان بوون.
== کۆمۆنیزمی جەنگ و سیاسەتی ئابووری نوێ ==
[[پەڕگە:Ruble and poltinnik 1924.png|وێنۆک|408x408پیکسڵ| ڕوبڵی زیو، [[١٩٢٤|ساڵی ١٩٢٤]]]]
قۆناغی چەسپاندنی شۆڕشی [[بۆلشێڤیک|بەلشەفیک]] لە نێوان [[١٩١٧|ساڵانی 1917]] بۆ [[١٩٢١|1921]] بە قۆناغی کۆمۆنیزمی جەنگ ناسراوە . [[بانک|بانکەکان]] و هێڵی ئاسن و هێڵەکانی کەشتیوانی بە نیشتمانی کران و ئابووری دراویش سنووردار کرا. زۆری نەخایاند دژایەتی جددی بڵاوبووەوە. ڕەعیەتەکان ( گوندنشینەکان) دەیانویست داهاتی فرۆشتنی بەرهەمەکانیان بە شێوەی کاش وەربگرن، و ناڕەزاییان دەربڕی لەوەی کە داهاتی زیادەیان لەلایەن حکومەتەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت بۆ دابینکردنی دارایی شەڕی ناوخۆ لە ڕووسیا. لە بەرامبەر دژایەتی جووتیاران، [[ڤلادیمیر لێنین|لینین]] لە ژێر سیاسەتی ئابووری نوێ (NEP) دەستی بە پاشەکشەی ستراتیژی کرد بۆ ناو [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیزمی]] جەنگ. خەڵکی گوندەکە لە پێدانی باجی جوملە بۆ بەرھەمەکانیان ئازاد کران و ڕێگەیان پێدرا بەرهەمی زیادەیان لە بازاڕی کراوەدا بفرۆشن. بازرگانی لە ئەنجامی ڕێگەدان بە بازرگانی تاکەکەسی تایبەت گەشەی کرد. ھەروەھا حکومەت بوو بە بەرپرسیار لە بانکی و گواستنەوە و پیشەسازی قورس و خزمەتگوزارییە گشتیەکان.
ھەرچەندە مانەوەی دژایەتی لە نێو کۆمۆنیستەکاندا بووە ھۆی ڕەخنە لە کۆڵبەرە دەوڵەمەندەکان، یان کوڵەکەکان ، کە سوودمەند بوون لە سیاسەتی ئابووری نوێ، بەڵام ئەو بەرنامەیە سەلماندی کە زۆر بەسوود بوو و ئابووری ڕووسیای زیندوو کردەوە. دوای مردنی لینین لە سەرەتای [[١٩٢٤|ساڵی ١٩٢٤]] ، سیاسەتی ئابووری نوێ لەگەڵ زیادبوونی دژایەتی لە نێوان ئەندامانی ناو [[حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت|پارتی کۆمۆنیستی یەکێتی سۆڤیەتدا]] بەرەوڕوو بووەوە.
== سەرچاوەکان==
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢١ی شوباتی ٢٠٢٣}}
{{پۆلی کۆمنز|History of the Soviet Union}}
{{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|مێژوو|شەڕی سارد}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی ڕووسیا]]
[[پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت]]
[[پۆل:مێژووی یەکێتیی سۆڤیەت و ڕووسیای سۆڤیەت]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
sza6w2czwhvvih78jecc7zkqe0qgbyl
نەحمان ئەڤیگاد
0
228794
1684095
1362846
2026-10-08T22:35:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە)
1684095
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەحمان ئەڤیگاد''' (بە [[عیبری]]: נחמן אביגד، ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٠٥ – ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢)، لە شاری زاوالۆوی پایتەختی گالیسیا (ئەوکات [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان|نەمسا-مەجارستان]]، ئێستا زاڤالیڤ، [[ئوکراینا]]) لەدایکبووە، شوێنەوارناسێکی [[ئیسرائیل]]ی بووە.
ئاڤیگاد لە ساڵی ١٩٥٢ دکتۆرای بەدەستھێناوە، بە دیزەرتەیشنێک لەسەر گۆڕەکانی دۆڵی کیدرۆن لە [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ١٩٤٩ و تا خانەنشینبوونی لە ساڵی ١٩٧٤ لە [[زانکۆی عیبری ئورشەلیم|زانکۆی عیبری]] وانەبێژ بووە.
ئەو دەرھێنەری ھەڵکەندنەکەی بوو لە بەیت شەعریم کە لە ساڵی ١٩٥٣ دەستی پێکرد. ھەروەھا ئەڤیگاد کاری لەسەر ھەڵکۆڵینەکانی مەسادا کردووە، کە کۆمەڵگەی لووتکەی شاخەکانە و لەلایەن ھیرۆدی گەورەوە دروست کراوە. بەشداربووە لە گەڕان بەدوای ئەشکەوتەکانی بیابانی جوولەکەدا، و یەکێک لە پەرتووکەکانی دەریای مردووی بڵاوکردەوە.<ref>Nahman Avigad and Yigael Yadin. A Genesis Apocryphon: A Scroll from the Wilderness of Judaea. Jerusalem: Magnes Press and Heikhal ha-Sefer, 1956.</ref>
ئاڤیگاد لەسەر زۆر بابەت بڵاوی کردەوە، بەتایبەتی لەسەر مۆری عیبری. یەکێک لەو مۆرانەی کە لە ساڵی ١٩٦٤دا دۆزیویەتییەوە، بە شێوەیەکی تاقیکاری ناسێنراوە کە ھی شاژنە ئیزابێل بووە کە لە کتێبی پیرۆزدا باسی لێوە کراوە<ref>Science Daily website. [https://www.sciencedaily.com/releases/2007/10/071026210336.htm "Ancient Seal Belonged To Queen Jezebel"], ''[[Science Daily]]'', October 29, 2007. Accessed November 1, 2007.</ref>بەڵام ئەم ناسینەوەیە لەلایەن کەسانی دیکەوە کێبڕکێی لەسەرە.<ref>Christopher A. Rollston . [http://www.asor.org/seal.article.html "Precarious Scholarship: Problems with Proposing that the Seal of Yzbl was Queen Jezebel's"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226065514/http://www.asor.org/seal.article.html |date=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ }}, ''American Schools of Oriental Research website'', October 12, 2007. Accessed November 1, 2007.</ref> بەپێی زانای کتێبی پیرۆز [[فرانک مۆر کرۆس]]، ئەڤیگاد “بەرزترین ئەپیگرافیستی ئیسرائیل بووە لە نەوەی خۆیدا، و یەکێک بووە لە کەسایەتییە گەورەکانی مێژووی ئەپیگرافی عیبری و [[جوولەکە]]کان.<ref name=bialik>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = List of Bialik Prize recipients 1933-2004 (in Hebrew), Tel Aviv Municipality website| ناونیشان = http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20071217143811/http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217143811/http://www.tel-aviv.gov.il/Hebrew/_MultimediaServer/Documents/12516738.pdf |date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Nahman Avigad}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسرائیل}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]]
[[پۆل:شوێنەوارناسە ئیسرائیلییەکان]]
[[پۆل:جووە نەمسایییەکان]]
pq81ckxjq34zk58phtcdvq0tnqgg1xm
لاز ئەڵۆنسۆ
0
229045
1683623
1676327
2026-10-08T12:29:37Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683623
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Laz Alonso at 53rd Saturn Awards 2026.jpg|وێنۆک]]
'''لازارۆ ئەلۆنسۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Lazaro Alonso}}) (لەدایکبووی ٢٥ی ئازاری ١٩٧٤) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، ئەڵۆنسۆ زیاتر لە فیلمەکانی وەک [[ئەڤەتار (فیلمی ٢٠٠٩)|ئەڤەتار ١]]ی [[جەیمز کامێرۆن]] و خێرا و تووڕەی فێنیکس کالدیڕۆن ناسراوە. ھەروەھا ئەڵۆنسۆ ڕۆڵی لە فیلم و کۆمییکەکانی [[ئەمازۆن ڤیدیۆ]] ھەیە، بەناوەکانی [[دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|دەستەی ھاوڕێکان]] لەژێر ناوی کەسایەتیی خەیاڵیی [[ئێم ئێم (کەسایەتی کۆمیک)|ئێم ئێم]] ڕۆڵ دەگێڕێت. ئەلۆنسۆ لە واشنتۆن لەدایکبووە و گەورە بووە و بە ڕەچەڵەک ئەفرۆ-کوبایییە. خوێندکاری پێشووی زانکۆی ھاواردە.<ref>http://www.kamwilliams.com/2009/03/laz-alonso-fast-furious-interview.html?m=1</ref> ئەلۆنسۆ دەستی بە کاری ھونەری کردووە بە میوانداریکردنی بەرنامەکان لە تۆڕی BET.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bet.com/soul-train-awards |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220212155/https://www.bet.com/soul-train-awards |url-status=dead }}</ref> ئەلۆنسۆ لە کلیپەکانی تۆنی براکستن و عالییە دەرکەوتووە.<ref>https://www.essence.com/galleries/eye-candy-laz-alonso-heats-primetime/#243326</ref> ھەروەھا ئەلۆنسۆ ڕۆڵی یەکێک لە کارەکتەرە سەرەکییەکانی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی Breakout Kings لە ساڵی ٢٠١١ لە وەرزی یەکەم و ئەڵقەی یەکەمی وەرزی دووەمدا بینیوە. ئەلۆنسۆ لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا نیشتەجێیە و ئەو مەسیحییە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمیک|ژیاننامە|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود|ئەکتەران }}
{{پۆلی کۆمنز|Laz Alonso}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئاھەنگگێڕانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کوبا]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
bb3ciupoe08m68jho0xwokmedlzhb68
نەریتی ھۆپوێڵ
0
229133
1684186
1404999
2026-10-09T04:34:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە)
1684186
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Hopewell_Exchange_Network_HRoe_2010.jpg|چەپ|وێنۆک|371x371پیکسڵ|ڕووبەری کارلێککاری ھۆپوێڵ و دەربڕینە ناوخۆییەکانی نەریتی ھۆپوێڵ]]
'''نەریتی ھۆپوێڵ''' (بە [[ئینگلیزی]]: Hopewell) (کە بە ھەڵە دەگوترێت کوولتووری ھۆپوێڵ) زاراوەیەکە بۆ وەسفکردنی لایەنە ھاوبەشەکانی کوولتووری ڕەسەنی ئەمریکی کە بەدرێژایی ڕووبارەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و ناوەڕاستی ڕۆژئاوا لە ساڵی ٢٠٠ پێش زایین تا ٥٠٠ی زایینی گەشەیان کردووە. نەریتی ھۆپوێڵ یەک کولتوور یان کۆمەڵگە نەبوو، بەڵکو کۆمەڵەیەکی بەرفراوان بوو لە دانیشتوانی جیاواز کە لە ڕێگەی تۆڕێک لە ڕێڕەوی بازرگانی ھاوبەشەوە پەیوەندییان بەیەکەوە ھەبوو <ref name="Price">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Douglas T. Price, and Gary M. Feinman|ناونیشان=https://archive.org/details/imagesofpast0005pric|سەردێڕ=Images of the Past, 5th edition|بڵاوکەرەوە=McGraw-Hill|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٧-٣٤٠٥٢٠-٩|شوێن=New York|پەڕەکان=[https://archive.org/details/imagesofpast٠٠٠٥pric/page/٢٧٤ ٢٧٤]–٢٧٧}}</ref> کە بە سیستەمی ئاڵوگۆڕی ھۆپوێڵ ناسراوە. لە مەزنترین ئاستدا سیستەمی ئاڵوگۆڕی ھۆپوێڵ لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکاوە]] تا کەناراوەکانی کەنەدا لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[دەریاچەی ئەنتاریۆ|دەریاچەی ئۆنتاریۆ]] درێژبووەوە. لەناو ئەم ناوچەیەدا کۆمەڵگاکان بەشدارییان لە پلەیەکی بەرزی ئاڵوگۆڕکردندا کرد لەگەڵ گەورەترین چالاکیی بەدرێژایی ڕێڕەوی ئاوەکان. سیستەمی ئاڵوگۆڕی ھۆپوێڵ کەرەستەکانی لە سەرانسەری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکاوە]] وەرگرتووە. زۆربەی شتومەک و کەرەستە نامۆکان بازرگانییان پێوە دەکرا، و لەلایەن ئەو کەسانەی کە لە ناوچە بازرگانییە سەرەکییەکان و و پیشەسازییەکانی بەرھەمھێنان دەژیان وەرگیراون. پاشان ئەم کەسانە ئەم کەرەستانە دەگۆڕن بۆ بەرھەم و لە ڕێگەی تۆڕەکانی ئاڵوگۆڕی ناوخۆیی و ناوچەییەوە ھەناردەیان دەکەن. ئەو بەرھەمانەی کە لەلایەن سیستەمی ئاڵوگۆڕی ھۆپوێڵەوە دروستکراون، لە دوورترین شوێنەوە بڵاوبووەتەوە و زۆرێک لە ناشتنەکان لە دەرەوەی ڕۆژئاوای ناوەڕاست بینراون. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Ancient North America|بڵاوکەرەوە=Thames and Hudson, London|ساڵ=٢٠٠٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Hopewell culture}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{کەنەدا-کۆلکە}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ٣یەمی پ.ز]]
0vt1fhltukp3z2yuoed0cjw0t7q01ox
کەلەرم
0
229934
1683927
1681597
2026-10-08T20:34:04Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683927
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Brassica oleracea0.jpg|وێنۆک]]
'''کەلەرم'''، '''کەلەم''' یان '''لەھانە''' جۆرە سەوزەیەکی پەلکدارە ناوە زانستییەکەی بریتییە لە Brassica oleracea var. capitata. بە پلەی یەکەم کەلەم بەرھەمەکی زستانییە و باشترین پلەی گەرمی بۆ چاندنی ٢٩ پلەی سەتییە. دەکرێ لە پلەی ٧ـ٣٥یش بچێندرێت، و بەرگەی [[پلەی گەرمی]] ٤ی سەتیش دەگرێت بەڵام بەھێواشی دەڕوێت. چاندنی کەلەم لە جۆرە جیاوازەکانی خاکدا سەرکەتوودەبێت. کەلەم دەچیندرێت بە ھەبوونی [[ئاو]]. پاش دوو ڕۆژ لە چاندنی کەلەمەکەی، ئاو دەدرێت؛ و ئاودانیشی دەگۆڕێت بە گۆڕانی جۆری خاکەکەی. پێویستە بەشێوەیەکی ڕێکوپێک ئاو بدرێت ھەموو ٤٥ ڕۆژێک جارێک.<ref>Holubec, V., Uzundzhalieva, K., Vörösváry, G., Donnini, D., Bulińska, Z. & Strajeru, S. 2011. ''Brassica oleracea''.
</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی|خۆراک}}
{{پۆلی کۆمنز|Brassica oleracea var. capitata}}
[[پۆل:گژوگیاکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:براسیکا]]
[[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]]
[[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]]
[[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:ڕوەکە خۆرەنییەکان]]
[[پۆل:سەوزە گەڵاییەکان]]
bl7lmk1wygtyyec04x6w9igv6w9ynst
نەزۆکی
0
229944
1684196
1519162
2026-10-09T04:35:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، سێکسناسی-کۆلکە)
1684196
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەزۆکی''' ({{بە ئینگلیزی|Infertility}}) نەمانی توانای دووگیانبوونە دوای دوو ساڵ لە ژیانی ئاسایی سێکسی بەبێ بەکارھێنانی ھیچ ڕێگرییەک لە دووگیانی بۆ ھەردوو ھاوسەرەکە.
منداڵبوون بە توانای زاوزێکردن واتە توانای زاوزێی مێینە پێناسە دەکرێت و قۆناغەکەی لە ساڵانی پێگەیشتندا دەست پێدەکات لەگەڵ دەستپێکردنی سووڕی مانگانە و دەرکەوتنی تایبەتمەندییە لاوەکییەکانی مێینە و دەستپێکردنی ھێلکەدانەکان بۆ بەرھەمھێنانی ھێلکەی پێگەیشتوو.
تێکچوونی توانای منداڵبوون بە نەتوانینی دووگیانبوون بە شێوەیەکی کاتی واتە لە ماوەیەکی دیاریکراودا بە ھەر ھۆکارێک پێناسە دەکرێت و چارەسەریش دەکرێت ئەگەر ھۆکاری ئەم لاوازییە بزانرێت، و ژنەکەش دەتوانێت دوای ئەوە دووگیان بێت بەبێ ھیچ کێشەیەک، بۆیە تێکچوونی توانای منداڵبوون وەک نەزۆکی ڕێژەیی دادەنرێت.سەبارەت بە نەزۆکی، بە نەتوانینی منداڵبوون بە ھیچ شێوەیەک پێناسە دەکرێت، و دۆخێکە کە چارەسەرکردن تێیدا نەتوانراوە، وەک گیرانی بۆرییەکانی منداڵدان لە ئافرەتان یان کەمی تۆو لە پیاواندا.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=عقم|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D9%82%D9%85&oldid=60006719|ئیش=ويكيبيديا|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Infertility}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی|سێکسناسی|گیانلەبەران}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{سێکسناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەزۆکی]]
[[پۆل:تەندروستیی ژنان]]
sxyu3i67ou8b9omfst0sp42zrj4hsxv
میچورینسک
0
230092
1684002
1680293
2026-10-08T20:49:33Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1684002
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''میچورینسک''' (بە [[ڕووسی]]: Мичу́ринск) دووەم شارۆچکەی پڕ حەشیمەتە لە [[ئۆبلاستی تامبۆڤ]] لە [[ڕووسیا]]. ژمارەی دانیشتووان: ٩٨٬٧٥٨ (سەرژمێری ٢٠١٠)
لە سەرەتادا بە کۆزلۆڤ (Козло́в) ناسرابوو، لە ساڵی ١٦٣٥ لە کۆتایی باکووری [[ھێڵی بێلگۆرۆد]] کە ھێڵێکی بەرگری سنوورییە، دامەزراوە.<ref name="davies-1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Davies|یەکەم١=Brian|سەردێڕ=State power and community in early modern Russia: the case of Kozlov, 1635-1649|ناونیشان=https://archive.org/details/statepowercommun00davi_111|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan|پەڕە=[https://archive.org/details/statepowercommun٠٠davi_١١١/page/n٨٢ ٧٢]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٣٩-٣٢١٣-٦|oclc=٥٣١٦٢٧٠٤}}</ref> دیوارێکی زەوی بە درێژایی ٢٥ کیلۆمەتر بەرەو ڕۆژھەڵات دروست کرا بەسەر چەمی کراوەدا کە بە شێوەیەکی کاریگەر ڕێڕەوی نۆگای گرت، کە ڕێڕەوێکی ھێرشکردنە سەر [[تاتار]]ەکان بوو.
شارۆچکەکە لە ساڵی ١٩٣٢دا ناوی شارۆچکەکە گۆڕدرا بۆ میچورینسک<ref name='official-history'>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of the Area - Michurinsky District (Official Web Site)|ناونیشان=http://www.michrn.ru/about/history/|بڵاوکەرەوە=Michurinsky District|زمان=ru|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211024180723/https://www.michrn.ru/about/history/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەناوی بایۆلۆجی [[ئیڤان میچورین]] کە تاقیگەیەکی بۆماوەیی و کێڵگەیەکی تاقیکردنەوەی کشتوکاڵی لە ناوچەی تامبۆڤ پەرەپێدابوو، تایبەت بوو بە پۆمۆلۆژی (توێژینەوە لە چاندنی میوە) و ھەڵبژاردن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Michurinsk}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:جوگرافیای ئۆبلاستی تامبۆڤ|میچورینسک]]
16qx2i67ymo8ge9coddrnodj0b2v85i
نیوزیلاندییەکان
0
230249
1683829
1683589
2026-10-08T20:04:37Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683829
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:School Strike for Climate in Wellington 13.jpg|وێنۆک|کۆمەڵێک گەنجی نیوزلەندی لە خۆپیشاندانێکی ناڕەزایەتی گۆڕانی کەشوهەوا لە ویلنگتۆن، ساڵی ٢٠١٩|180px]]
'''نیووزیلاندییەکان''' ({{بە ئینگلیزی|New Zealanders}}) خەڵکی نیووزلەندان، [[نیووزیلاند]] وڵاتێکی فرەنەتەوەیییە، شوێنی چەندین خەڵکی نەتەوەیی جیاوازە. لە سەرەتادا تەنھا دانیشتووانی ڕەسەنی ماوری لەخۆدەگرت و نیووزلەندییە ئەورووپییەکان لە [[سەدەی ١٩یەم]]ەوە زاڵ بوون بەسەر پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتووانەکەدا، کە بە شێوەیەکی سەرەکی بە ڕەچەڵەک سکۆتلەندی، [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیز]]، وێڵزی و ئێرلەندی لەخۆدەگرێت، لەگەڵ ڕێژەیەکی کەمتر لە ڕەچەڵەکی ئەورووپی وەک فەرەنسی، ھۆڵەندی، [[سکاندیناڤیا|سکاندیناڤیاکان]]، و سلاڤەکانی باشوور. ژمارەی دانیشتووانی نیشتەجێی نیووزلەندا تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٣ نزیکەی ٤٫٤٧ ملیۆن کەس بووە، ھەرچەندە نزیکەی ٢٢٠ ھەزاریان کەمتر لە پێنج ساڵ لەو وڵاتە نیشتەجێ بوون. ژمارەی دانیشتووانی نیووزلەندا نزیکەی ٥٬١٢٤٬١٠٠ کەس بوو (تا حوزەیرانی ٢٠٢٢).<ref name="Yeo Society">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Walter Ernest O'Neil Yeo – One of the first people to undergo Plastic Surgery |ناونیشان=http://www.yeosociety.com/biographies/Walteryeo-plasticsurgery.htm |بڵاوکەرەوە=The Yeo Society |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180728200834/http://www.yeosociety.com/biographies/Walteryeo-plasticsurgery.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vermillion |یەکەم=Stephanie |سەردێڕ=Polynesia's master voyagers who navigate by nature |ناونیشان=https://www.bbc.com/travel/article/20210726-polynesias-master-voyagers-who-navigate-by-nature |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|نیوزیلاند|جوگرافیا|کۆمەڵگا|مێژوو }}
{{پۆلی کۆمنز|People of New Zealand}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:نیوزیلاندییەکان]]
j385ip33nyhde2g6ci8m3d5m3gkotxp
یەکتاپەرستی (مەسیحییەت)
0
230994
1683885
1682592
2026-10-08T20:16:21Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683885
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Egy az Isten ! - 2014.12.14.JPG|وێنۆک|پەنجەرەیەکی لەسەری نووسراوە "خودا یەکە" لە کڵێسای پوداپێست لە وڵاتی ھەنگاری]]
'''یەکتاپەرستی''' لقێکی [[ناسیانەپەرستی]]ی مەسیحییەتە، کە باوەڕدارەکانی باوەڕیان وایە خودا یەکە و بێ ھاوتایە لە دروستکردنی بوونەوەر و گەردوون.<ref name="Bremer 2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bremer|یەکەم=Thomas S.|سەردێڕ=Formed From This Soil: An Introduction to the Diverse History of Religion in America|بڵاوکەرەوە=[[Wiley-Blackwell]]|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٨٩٢٧-٩|شوێن=[[Chichester|Chichester, West Sussex]]|پەڕە=٢٣٥|chapter=Transcendentalism|lccn=2014030507|وتەگێڕانەوە=Unitarian theology, which developed in the eighteenth and early nineteenth centuries, included a critique of the [[History of Christian theology|traditional Christian theology]] of the [[Trinity]], which regarded [[God in Christianity|God]] as three distinct but unified beings – transcendent [[God the Father|Creator God]], human Savior God (i.e. , [[God the Son|Jesus Christ]]), and immanent Spiritual God (i.e. , the [[Holy Spirit in Christianity|Holy Spirit]]). Unitarians viewed this understanding of God as a later theological corruption, and they embraced a view of God as a singular, unified entity; in most Unitarian theological interpretations, [[Jesus Christ]] retains highest respect as a spiritual and moral teacher of unparalleled insight and sensitivity, but [[Christology|he is not regarded as divine]], or at least his divine nature is not on the same level as the singular and unique [[Creator deity|Creator God]].|chapter-url=https://books.google.com/books?id=GE3YBAAAQBAJ&pg=PA235|s2cid=127980793}}</ref> و باوەڕیان وایە یەسووعی مەسیح لەلایەن خودا ڕێنموویی کراوە و ڕزگاریکەری مرۆڤایییەتییە،<ref name="Bremer 2015"/><ref name="Miano 2003 15">{{بیرخستنەوە|دوایین=Miano|یەکەم=David|سەردێڕ=An Explanation of Unitarian Christianity|ناونیشان=http://americanunitarian.org/explanation.htm|پەڕە=١٥|ساڵ=٢٠٠٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190521191654/http://www.americanunitarian.org/explanation.htm|بڵاوکەرەوە=AUC|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521191654/http://www.americanunitarian.org/explanation.htm |date=٢١ی ئایاری ٢٠١٩ }}</ref><ref>Drzymala, Daren. 2002. ''Biblical Christianity''. Xulon press. p. 122: "Classically, Unitarian Universalist Christians [and Unitarian Christians] have understood Jesus as a Savior because he was a God-filled human being, not a supernatural being."</ref> بەڵام ئەو یەکسان نییە بە خودا.<ref name="Bremer 2015"/><ref name="Miano 2003 15"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jesus Christ: Incarnated or Created? - Was he actually born?|ناونیشان=https://www.biblicalunitarian.com/articles/jesus-christ-incarnated-or-created|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=BiblicalUnitarian.com}}</ref>
بیروباوەڕی یەکتاپەرستی دامەزرا تاوەکوو سەرەتای مەسیحییەت بگەڕێتەوە (یەکتاپەرستەکان مەبەستیان لە شتەکانی دوای سەرەتای مەسیحییەتە) «وەکوو ئەو لادانەی کە دواتر ڕوویدا»،<ref>Joseph Priestley, one of the founders of the Unitarian movement, defined Unitarianism as the belief of primitive Christianity before later corruptions set in. Among these corruptions, he included not only the doctrine of the Trinity, but also various other orthodox doctrines and usages (Earl Morse Wilbur, ''A History of Unitarianism'', [[Harvard University Press]] 1952, pp. 302–303).</ref> و یەکتاپەرستەکان بە گشتی تاوانی ڕەسەن ڕەتدەکەنەوە<ref>From ''The Catechism of the Hungarian Unitarian Church in Transylvanian Romania'': "Unitarians do not teach original sin. We do not believe that through the sin of the first human couple we all became corrupted. It would contradict the love and justice of God to attribute to us the sin of others, because sin is one's own personal action" (Ferencz Jozsef, 20th ed. , 1991. Translated from Hungarian by Gyorgy Andrasi, published in ''The Unitarian Universalist Christian,'' Fall/Winter, 1994, Volume 49, Nos. 3–4; VII:107).</ref><ref>In his history of the Unitarians, David Robinson writes: "At their inception, both Unitarians and Universalists shared a common theological enemy: Calvinism." He explains that they "consistently attacked Calvinism on the related issues of original sin and election to salvation, doctrines that in their view undermined human moral exertion." (D. Robinson, ''The Unitarians and the Universalists'', Greenwood Press, 1985, pp. 3, 17).</ref>
== کەسایەتییە بەناوبانگەکان ==
[[پەڕگە:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|وێنۆک|نیوتن کە بیروباوەڕی ئاریانی ھەبوو و نزیکە لە یەکتاپەرستی]]
کەسایەتییە بەناوبانگەکان لە بەشی زانست، ماتماتیک، و بەشە جۆراوجۆرەکانی تر، کە یەکتاپەرستن بریتین لە [[ڕاڵف واڵدۆ ئێمەرسۆن]]، [[لاینس پۆلینگ]] <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baierlein|یەکەم=Ralph.|سەردێڕ=Newton to Einstein|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press & Assessment]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٠-٥٢١-٤٢٣٢٣-٦|شوێن=Cambridge|پەڕە=٥٤}}</ref> [[جۆرج بووڵ]]، [[سووزان ئەنتۆنی]]. [[فلۆرەنس نایتینجڵ]]، [[فرانک لۆید ڕایت]].
چوار سەرۆکەکەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا [[جۆن ئادەمز]]، [[جۆن کوینسی ئادەمز]]، [[میلارد فلیمۆر]]، [[ویلیام ھۆوارد تافت]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=God in the White House|ناونیشان=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/godinamerica-white-house/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=pbs.org}}</ref> و دیپلۆماتکاری ئەمریکی [[تۆماس جێفەرسۆن]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jefferson's Religious Beliefs|ناونیشان=https://www.monticello.org/site/research-and-collections/jeffersons-religious-beliefs|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=monticello.org}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|دین}}
{{پۆلی کۆمنز|Unitarianism}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
24bkolygbw0acsjfcrgkjbwwlb7jfz5
مێگادێت
0
234422
1683988
1680660
2026-10-08T20:46:40Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683988
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
|Name=مێگادێت
|Background=گرووپ_یان_باند
|image=Megadeth_Live_at_The_O2_2018-06-16.jpg
|caption=مێگادێت لە لەندەن لە ٢٠١٨. لە چەپەوە بۆ ڕاست: [[دەیڤد ئێڵێفسن]]، [[دیرک فێربیورن]]، [[دەیڤ مەستەین]] و [[کیکۆ لۆرێیرۆ]].
|website={{URL|megadeth.com}}
|Landscape=yes
|Alias=فریشتەی کەوتوو (زوو)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/dave-mustaine-once-again-says-david-ellefson-is-not-a-founding-member-of-mego9hhdeth-i-was-the-founder | سەردێڕ=DAVE MUSTAINE Once Again Says DAVID ELLEFSON is Not a Founding Member of MEGADETH: 'I Was the Founder' | ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://blabbermouth.net/news/dave-mustaine-once-again-says-david-ellefson-is-not-a-founding-member-of-mego9hhdeth-i-was-the-founder |date=نیسانی ٢٠٢٣ }}</ref>
|Origin=[[لۆس ئانجلەس]]، کالیفۆڕنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان
|Genre={{hlist|[[تراش مێتاڵ]]{{sfn|Phillips|Cogan|2009|pp=١٥٦-١٥٧}}|[[سپید مێتاڵ]]{{sfn|Phillips|Cogan|2009|pp=١٥٦-١٥٧}}|[[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|ھێڤی مێتاڵ]]{{sfn|Phillips|Cogan|2009|pp=١٥٦-١٥٧}}}}
|Years_active={{hlist|١٩٨٣–٢٠٠٢|٢٠٠٤–ئێستا}}
|Label={{hlist|[[کۆمبات ڕیکۆردز|کۆمبات]]|[[کاپیتۆڵ ڕیکۆردز|کاپیتۆڵ]]|[[سانکچوێری ڕیکۆردز|سانکچوێری]]|[[ڕۆدڕەنەر ڕیکۆردز|ڕۆدڕەنەر]]|ترەیدکرافت|ئێکۆ}}
|Current_members=* [[دەیڤ مەستەین]]
* [[جەیمز لۆمێنزۆ]]
* [[کیکۆ لۆرێیرۆ]]
* [[دیرک فێربیورن]]
}}
'''مێگادێت''' ({{بە ئینگلیزی|Megadeth}}) گرووپێکی [[تراش مێتاڵ|تراش مێتاڵی]] ئەمریکییە کە لە [[لۆس ئانجلەس]] لە ١٩٨٣ لە لایەن گۆرانیبێژ/گیتارژەن [[دەیڤ مەستەین]] پێک ھێنراوە. بە کاری گیتار و شارەزایییە مۆسیقییە ئاڵۆزەکانیان ناسراون، مێگادێت یەکێکە لە «چوار گەورەکە»ی تراش مێتاڵی ئەمریکی لە پاڵ [[مێتالیکا]]، [[ئەنتراکس]] و [[سڵەیەر]]، ھۆکاری پەرەسەندن و ناساندنی چەشنەکەیە.
== ئەندامانی گرووپ ==
'''ئەندامانی ھەنووکەیی'''
* دەیڤ مەستەین – گیتار، گۆرانیبێژیی سەرەکی <small>(١٩٨٣–٢٠٠٢، ٢٠٠٤–ئێستا)</small>
* جەیمز لۆمێنزۆ – بەیس، گۆرانیبێژیی پشتینە <small>(٢٠٠٦–٢٠١٠، ٢٠٢٢–ئێستا)</small>
* کیکۆ لۆرێیرۆ – گیتار، گۆرانیبێژیی پشتینە <small>(٢٠١٥–ئێستا)</small>
* دیرک فێربیورن – تەپڵ <small>(٢٠١٦–ئێستا)</small>
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Megadeth|مێگادێت}}
* {{وێبگەی فەرمی}}
* [https://www.megadetharizona.com مێگادێت، ئەریزۆنا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125224848/https://www.megadetharizona.com/ |date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}
* {{Curlie|Arts/Music/Bands_and_Artists/M/Megadeth/}}
* {{AllMusic|class=artist|id=mn0000406294}}
* {{Discogs artist}}
* {{IMDb name|nm1655103}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٨٣]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:مێگادێت]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٨٣ لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھێڤی مێتاڵەکانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکانی لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی ڕۆدڕەنەر ڕیکۆردز]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە سپید مێتاڵە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە تراش مێتاڵەکانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی یوونیڤەرساڵ ڕیکۆردز]]
cdne4ve5hhd5yq92m4n2q1lrlefowvd
محەممەدعەلی سێپانلۆ
0
234827
1684038
1678826
2026-10-08T21:03:59Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684038
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''محەممەد عەلی سێپانلۆ''' (لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٤٠ لەدایکبووە - لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٥ کۆچی دوایی کردووە) شاعیر، ڕۆژنامەنووس، ڕەخنەگری ئەدەبی، وەرگێڕێکی ئێرانی بووە. جگە لە وەرگێڕانی بەرھەمە ئەدەبییەکان، کۆمەڵە شیعری وەکوو باراج، شۆستە، پەپوولەی وڵاتەکەم دەگرم، دەربەدەری لە نیشتمان، کاتژمێری ھیوا، فیروزە لە تەم و پاییز لەسەر ڕێگای خێرا، بەلەم سواری لە تارانی نووسیوە. ھەروەھا سێپانلۆ بەرھەمی نووسەرانی بەناوبانگی جیھانی وەک ئەلبێرت کامۆ و ژان پۆڵ سارتەری وەرگێڕاوە. خوێندکاری قوتابخانەی یاسای زانکۆی تاران و یەکێک لە ئەندامانی یەکەمی کۆمەڵەی نووسەرانی ئێران بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dw.com/fa-ir/محمدعلی-سپانلو-شاعر-تهران-درگذشت/a-18445239|سەردێڕ=محمدعلی سپانلو، "شاعر تهران" درگذشت {{!}} DW {{!}} 12.05.2015|وێبگە=DW.COM|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.com/persian/arts/2015/05/000000_l51_sepanlou_obit_books|سەردێڕ=محمدعلی سپانلو و 'اسطوره شهر تهران'|وێبگە=BBC News فارسی|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|چاند|کتێب|ئێران|شیعر|ژیاننامە|ئاسیا|کۆمەڵگا}}
{{پۆلی کۆمنز|Mohammad-Ali Sepanlou}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{کتێب-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران]]
4jbhctf1hnseqcdwtmux123yc6vrkog
نێونشینی
0
236070
1683774
1682615
2026-10-08T19:33:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە)
1683774
wikitext
text/x-wiki
'''نێونشینی'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سەجادی|یەکەم=بەختیار|سەردێڕ=فەرھەنگی زاراوەی ڕەخنەیی|بڵاوکەرەوە=ماڵی وەفایی|ساڵ=٢٠٢٢|edition=سێیەم چاپ|پەڕەکان=٢٣٧}}</ref> (بە [[ئینگلیزی]]: ''immanence''؛ بە [[فارسی]]: ''حلول''؛ بە [[عەرەبی]]: ''حلول''، ''لزوم''، ''محایثە'') ئەو گریمانەیە یان ئەو بیروباوەڕە [[فەلسەفە|فەلسەفی]] و [[میتافیزیک|میتافیزیکییەیە]] کە لە بابەت ''پێشگای خوا'' یان ''حوزووری ئیلاھی'' -یەوەیە و پێی وایە خوا خۆی لە جیھانی ماددیدا دەرخستووە، یان خوا جیھانی ماددیی لەبەر گرتووە. نێونشینی زیاتر لە بەرامبەر ''[[بەرزنشینی]]'' یا ''بەرزەجێبوون'' (بە [[ئینگلیزی]]: ''transcedence''؛ بە [[فارسی]] و عەرەبی: ''تعالی'')ەوە دادەنرێت، کە دەڵێت خوا لەوپەڕی جیھانی فیزیکییەوەیە و خۆی نەخزاندووەتە ناو ھەبووکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Immanence|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Immanence&oldid=1154079831|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|دین|فەلسەفە}}
{{ئایین-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:عیرفان]]
mt8eoxxrw08g2at502f4fi40ko4tlih
نەرمامێری گرافیک
0
236321
1684170
1519118
2026-10-09T01:39:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە)
1684170
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس
|وێنە = Xfig screenshot.png
}}
لە گرافیکی کۆمپیوتەردا '''نەرمامێری گرافیک''' ({{بە ئینگلیزی|Graphic Software}}) بریتییە لە [[نەرمامێر|بەرنامەیەکی کۆمپیوتەر]] یان پاکێجی نەرمەکاڵا کە ڕێگە بە کەسێک دەدات دەستکاری وێنەیەکی بینراو بکات لەسەر [[کۆمپیوتەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن برنامج ڕسوم على موقع fileformats.archiveteam.org|ناونیشان=http://fileformats.archiveteam.org/wiki/Graphic_software|بڵاوکەرەوە=fileformats.archiveteam.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن برنامج ڕسوم على موقع babelnet.org|ناونیشان=https://babelnet.org/synset?word=bn:01034621n|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191213163147/https://babelnet.org/synset?word=bn:01034621n|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=11 مايو 2019|بڵاوکەرەوە=babelnet.org|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن برنامج ڕسوم على موقع ark.frantiq.fr|ناونیشان=https://pactols.frantiq.fr/opentheso/?idc=15487&idt=TH_1|بڵاوکەرەوە=ark.frantiq.fr}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|زانست|کۆمەڵگا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا }}
{{پۆلی کۆمنز|Image processing software}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
ohyp9ayymfgxqhedtoe1o5c6nvqnwiy
نەجوا کەرەم
0
236377
1684087
1519035
2026-10-08T22:34:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، لوبنان-کۆلکە)
1684087
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نەجوە کەرەم''' (لەدایکبووی [[٢٦ی شوبات|٢٦ شوباتی]] [[١٩٦٦]])، گۆرانیبێژی [[لوبنان|لوبنانیییە]]، بە یەکێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندەکانی [[جیھانی عەرەب]]ی دادەنرێت. لە ناحیەی زاھلێ لە بنەماڵەیەکی مارۆنی لەدایک بووە. ژیانی وەک مامۆستا دەستی پێکردووە و لە ھەشتاکانی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]] دەستی بە [[گۆرانیبێژی|گۆرانی وتن]] کردووە. لە [[١٩٨٥|ساڵی ١٩٨٥]] بەشداری لە پرۆگرامی «شەوانی لوبنان» کردووە و میدالیای زێڕی بەدەستھێناوە. لە [[١٩٨٩|ساڵی ١٩٨٩]] یەکەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی “ یا ھەبایب ” بڵاوکردەوە، پاشان دووەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی “ خۆری دەوڵەمەندەکان ” لە [[١٩٩٢|ساڵی ١٩٩٢]] بڵاوکردەوە، کە سەرکەوتنی گەورەی بەدەستھێنا، لە ساڵانی دواتردا چەندین ئەلبوومی دیکەی بڵاوکردەوە، بە ڕێژەی یەک ئەلبوومێک لە ساڵێکدا. ڕۆژنامەنووسی لوبنانی جۆرج ئیبراھیم ئەلخوری '''بە خۆری گۆرانی لوبنانی''' ناوی برد.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|لوبنان|ژن|کۆمەڵگا|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Najwa Karam}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{لوبنان-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی لوبنانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی عەرەب]]
8a1yuxb3he3cuq3xzmapo19fz7cn9sa
نەفعی
0
236480
1684226
1412839
2026-10-09T07:33:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە)
1684226
wikitext
text/x-wiki
'''نەفعی''' (لە دایکبووی ١٥٧٢ [[ئەرزڕۆم]] - کۆچی دوایی ١٦٣٥ [[ئەستەمبوڵ]]) [[شاعیر|شاعیرێکی]] گەورەی بەڕەچەڵەک [[کوردە عوسمانیەکان|کوردە]]، شیعرەکانی بەزمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] نووسیووە.<ref>https://www.sozcu.com.tr/2014/gundem/kurtce-egitime-taraftarim-564652/</ref>
[[پەڕگە:Nefi.jpg|وێنۆک]]
== ژیان ==
ناوی ڕاستەقینەی عومەر بەگ شا محەممەد بەگی کوڕی زولقادرە، خەڵکی ئەرزڕۆم. پاشان چۆتە ئەستەمبوڵ لە دەوڵەتدا وەک کۆنترۆڵکەری مینەکان کاری کردووە. بەڵام بەهۆی ڕەخنە و گلەیی و هێرشە ئەدەبییەکانی لەگەڵ دەوڵەت چەندین جار پەیوەندییەکانی لەگەڵ سەرکردەکان تێکچووە و لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٦٣٥ بە خنکاندن لە سێدارەدرا. جگە لە زمانی کوردی و عوسمانی زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی عەرەبی|عەرەبیشی]] باش دەزانی. جگە لە دیوانە عوسمانی و فارسییەکانی کۆمەڵە شیعرێکیشی بە ناوی سیهامی کازا (تیری قەدە) هەیە. لە ئێستادا هیچ زانیارییەک لەسەر بەرهەمەکانی بە زمانی کوردی نییە کە نووسیبێتی یان نا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Shaw|یەکەم=Stanford J. (Stanford Jay)|ناونیشان=http://archive.org/details/historyofottoman00stan|سەردێڕ=History of the Ottoman Empire and modern Turkey|دوایین٢=Shaw|یەکەم٢=Ezel Kural|دوایین٣=Mazal Holocaust Collection. TxSaTAM|ڕێکەوت=1976|بڵاوکەرەوە=Cambridge ; New York : Cambridge University Press|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢١٢٨٠-٩}}</ref>
کەسێک کە لەلایەن نەفعییەوە سوکایەتی پێکراوە، بۆ ئەوەی نەفعی خراپ دەربخات بە (کوردێکی پیس) ناوی دەبات:<blockquote>ئێمە هەمیشە مانای نەفعی ڕوسیحینمان زانیووە
خۆی قەرەجە، بەڵام باوکی کوردی پێلیدە</blockquote>
== بەرهەمەکانی ==
* سیهامی کازا (شیعر)
* دیوانی تورکی
* دیوانی فارسی
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{وێژەی تورکی}}
{{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ژیاننامە|وێژە|شیعر}}
{{پۆلی کۆمنز|Nef'i}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٦٣٥]]
[[پۆل:شاعیرانی تورک]]
rrpoe5qojarqyc7dxu5k66kzm9lo1m6
نیکلۆدیۆن
0
236705
1683660
1362753
2026-10-08T13:36:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە)
1683660
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس
|وێنە=Nickelodeon 2023 logo (outline).svg}}
'''نیکلۆدیۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Nickelodeon}}) کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە و خاوەندارێتی بەشی تۆڕەکانی ئێم تی ڤی لە کۆمپانیای ڤیاکۆم سی بی ئێس دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nickelodeon releases Nick app for iPad|ناونیشان=https://www.engadget.com/2013-02-22-nickelodeon-nick-app.html|بڵاوکەرەوە=AOL}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gustave Hauser 1999 Oral and Video History|ناونیشان=https://www.cablecenter.org/barco-library-hauser-oral-history/item/hauser-gustave.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Cable Center}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=79.086 percent of 116.4 million - Google Search|ناونیشان=https://www.google.com/search?q=79.086+percent+of+116.4+million&oq=79.086+percent+of+116.4+million&gs_l=psy-ab.3...12599.13306.0.14638.2.2.0.0.0.0.205.375.0j1j1.2.0....0...1.1j4.64.psy-ab..0.1.199...35i39k1.0.hxIMpeJwMVM}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٧ بە ناوی «پێنویڵ - pinwheel» دامەزراوە و ناوەکە تا ساڵی ١٩٧٩ بەکاردەھێنرا.کەناڵەکە لە لە زۆر وڵاتاندا بوونی ھەیە، لەوانە نیک یوکەی لە [[شانشینی یەکگرتوو]] و نیکلۆدیۆن ئوسترالیا لە [[ئوسترالیا]]. زۆرجار بە کورتکراوەی نیک ئاماژەی پێدەکرێت کە ناوێکی تاقیکارییە و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆژانی سەرەتای کەناڵەکە.تێدا خانمە ڕۆڵگێڕی ئەمریکی ئاماندا باینز وەک پێشکەشکار بەشداربوو.
کەناڵە عەرەبییەکە لە پاییزی ٢٠١١ ھەڵوەشایەوە، بەڵام لە ٥ی ١ی ٢٠١٥ بە کوالێتی ئێچ دی کرایەوە، ئەمەش ھاوکات بوو لەگەڵ دەستپێکردنی کەناڵی نیکلۆدیۆن جونیۆر بۆ منداڵانی بچووک دوای ئەوەی بەیانیان لە کەناڵی نیکلۆدیۆن پەخشی دەکرد پێش ئەوەی دابخرێت لە ساڵی ٢٠١١، و دوو کەناڵەکە بوون بە پەخشکراوی تایبەت بە کۆدکراوی لە تۆڕی ئۆ ئێس ئێن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|فیلم|کۆمپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nickelodeon (television)}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
[[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
3djv7bg2iwdvd0wj7z2g7sh8guvdi41
نەیریزی
0
236733
1684329
1680558
2026-10-09T10:36:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە)
1684329
wikitext
text/x-wiki
'''ئەبوو عەباس فەزل کوڕی حاتم نەیریزی''' [[ماتماتیکزان]] و [[ئەستێرەناسی|فەلەکناسی]] فارسی خەڵکی نەیریز کە ئێستا دەکاتە [[پارێزگای فارس]] لە [[ئێران|ئێرانە]].<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Brentjes|یەکەم=Sonja|سەردێڕ=Der Ṯābit b. Qurra zugeschriebene Zusatz I, 462 zu Euklid I, 46 in MS Leiden 399,1|ڕێکەوت=1992|ناونیشان=https://doi.org/10.1007/978-3-0348-8599-7_5|ئیش=Amphora: Festschrift für Hans Wussing zu seinem 65. GeburtstagFestschrift for Hans Wussing on the Occasion of his 65th Birthday|پەڕەکان=٩١–١٢٠|editor-last=Demidov|editor-first=Sergei S.|شوێن=Basel|بڵاوکەرەوە=Birkhäuser|زمان=de|doi=10.1007/978-3-0348-8599-7_5|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٤٨-٨٥٩٩-٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|editor2-last=Rowe|editor2-first=David|editor3-last=Folkerts|editor3-first=Menso|editor4-last=Scriba|editor4-first=Christoph J.}}</ref>
== ژیان ==
زانیارییەکی کەم لەبارەی نەیزیرەوە هەیە هەرچەندە نسبەکەی ئاماژەیە بۆ شارۆچکەی نەیریز. لە بەرهەمەکانیدا باسی موعتەدید خەلیفەی [[خەلافەتی عەباسی|عەباسی]] کردووە و بۆیە زانایان وایان لێکداوەتەوە کە نەیریزی لەم ماوەیەدا لە بەغدا گەشەی کردووە. نەیریزی کتێبێکی بۆ موعتەدید لەسەر دیاردەی [[تەوشک|بەرگەهەوا]] نووسیوە لە ساڵی ٣٠٠ کۆچی (٩٢٢ز).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nayrizi|ناونیشان=https://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Nayrizi_BEA.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=islamsci.mcgill.ca|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230201000609/https://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Nayrizi_BEA.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠٢٣|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Al-Nayrizi - Biography|ناونیشان=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Al-Nayrizi/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Maths History|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Namas Te|ناونیشان=https://www.wilbourhall.org/index.html#alnairizi|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.wilbourhall.org}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|گەردوون|ماتماتیک}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٦٠]]
[[پۆل:مردووانی ٩٢٢]]
[[پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام]]
mjszgx34aahi796cs8fa6tnbv1hbz65
نێڵسن کراگ
0
237166
1683793
1518999
2026-10-08T19:36:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683793
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نیلسۆن کراگ''' دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. ئەو بە کارەکانی لە زنجیرە سنووردارەکەی ئەمازۆن پرایم ناسراوە، کە تێیدا وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار و دەرھێنەری ئەڵقەی تاقیکاری و بەشێکی زۆری زنجیرەکە کاری کردووە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ژیاننامە|کۆمەڵگا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
98ydz3bex6stvfw3xijb042ja1fb0xj
نێڵ مۆریز
0
237167
1683792
1518998
2026-10-08T19:36:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683792
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نێڵ ئێچ مۆریز''' (بە [[ئینگلیزی]]: Neal H. Moritz) لەدایکبووی ٦ی حوزەیرانی ١٩٥٩، بەرھەمھێنەری فیلمی ئەمریکییە و دامەزرێنەری کۆمپانیای Original Film. زیاتر لە ٧٠ فیلمی جووڵاوی گەورەی بەرھەمھێناوە کە تا ساڵی ٢٠٢١ بە گشتی زیاتر لە ١١ ملیار دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێناوە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|ھونەرەکان|چاند|کۆمەڵگا|مێژوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Neal H. Moritz}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]]
tsfsqf3dmh35lcixszc8xdpxvt02zqa
نیک وێکسلەر (ئەکتەر)
0
237240
1683652
1672988
2026-10-08T13:35:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683652
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''ساموێل نیکۆلاس وێکسلێر''' ({{بە ئینگلیزی|Nick Wechsler}}) (لەدایکبووی ٣ی ئەیلوولی ١٩٧٨) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. وێکسلەر لە شاری ئەلبوکێرکی ویلایەتی نیو مەکسیکۆ لەدایکبووە.<ref name="tvg">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nick Wechsler|ناونیشان=http://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/190681/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=TV Guide|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412004543/https://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/190681/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/190681/ "Nick Wechsler"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190412004543/https://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/190681/ |date=١٢ی نیسانی ٢٠١٩ }}. ''TV Guide''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2017-01-18</span></span>.</cite></ref><ref name="Hollywood.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nick Wechsler|ناونیشان=http://www.hollywood.com/celebrities/nick-wechsler-58211930/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131190452/http://www.hollywood.com/celebrities/nick-wechsler-58211930/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Hollywood.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Hollywood.com''. Archived from [http://www.hollywood.com/celebrities/nick-wechsler-58211930/ the original] on 2017-01-31<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2017-01-18</span></span>.</cite></ref> کاتێک تەمەنی ١٤ ساڵ بوو، برا گەورەکەی کە تەمەنی ٢٤ ساڵ بوو، بەھۆی شێرپەنجەوە گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jacqui Meddings|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Revenge's Nick Wechsler's naked centrefold shoot for Cosmopolitan|ناونیشان=http://www.cosmopolitan.co.uk/entertainment/centrefolds/news/a35726/nick-wechsler-revenge-naked-centrefold/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=Cosmopolitan UK}}</ref> دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی ڕووی لە [[ھۆلیوود]] کردووە.<ref name="tvg-bio">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Nick Wechsler Biography|ناونیشان=http://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/bio/190681|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=TV Guide|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203042230/http://www.tvguide.com/celebrities/nick-wechsler/bio/190681|url-status=dead}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nick Wechsler}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
ku7b4xn6vhb37x03ifj33drnki0g4yt
پۆسێدۆن
0
237388
1683884
1682634
2026-10-08T20:15:58Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683884
wikitext
text/x-wiki
'''پۆسێدۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Poseidon}})یەکێک بوو لە دوانزە ئۆڵۆمپیەکان لە ئاینی یۆنانی کۆن و [[میتۆلۆژیای یۆنانی|میتۆلۆژیای یۆنانیدا]]، سەرۆکایەتی دەریا و زریان و بوومەلەرزە و ئەسپەکانی دەکرد.<ref name="Burkert1985Poseidon">Burkert 1985, [https://archive.org/details/greekreligion0000burk/page/136/mode/2up?view=theater pp. 136–139].</ref> پارێزەری دەریاوانان و پارێزەری زۆرێک لە شاری یۆنانییەکان بووە. لە ئاینی سەردەمی یۆنانی ئۆڵۆمپیاد، پۆسێدۆن وەک خوداوەندێکی سەرەکی لە پایلۆس و تیبس ڕێزی لێدەگیرا، بە نازناوی ئاینی "زەوی لەرزێنەر"؛<ref name="Burkert1985Poseidon3">Burkert 1985, [https://archive.org/details/greekreligion0000burk/page/136/mode/2up?view=theater pp. 136–139].</ref> لە ئەفسانەی ئارکادیای گۆشەگیردا پێدرا، پەیوەندی بە دیمیتر و پەرسێفۆنەوە هەیە و وەک ئەسپێک و وەک خوداوەندی ئاوەکان ڕێزی لێدەگیرا.<ref name="Nilsson450">Seneca quaest. Nat. VI 6 :Nilsson Vol I p.450</ref> پۆسێدۆن هەردوو پەیوەندییەکەی لەنێو زۆربەی یۆنانیەکان پاراست: وەک ڕامکەر یان باوکی ئەسپەکان سەیر دەکرا، کە بە لێدانی چەقۆ سێ سەرەکەی کانیاوێکی دروست دەکرد (بە زمانی یۆنانی، زاراوەی هەردووکیان پەیوەندییان بەیەکەوە هەیە).<ref name="Nilsson Vol I p.450">Nilsson Vol I p.450</ref> هاوتا ڕۆمانییەکەی بریتییە لە نەپتون.
ھۆمیرۆس و هیسیۆد پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پۆسێدۆن بووە بە پاشای دەریا لە دوای ڕووخاندنی کرۆنۆسی باوکی، جیهان بە تیروپشک لە نێوان سێ کوڕەکەی کرۆنۆسدا دابەش بوو؛ زیووس ئاسمان و هادێس جیهانی ژێرزەوی و پۆسێدۆن دەریای پێدرا، زەوی و چیای ئۆڵۆمپیش سەر بە هەر سێ کەسەکە بوون.<ref name="Burkert1985Poseidon2">Burkert 1985, [https://archive.org/details/greekreligion0000burk/page/136/mode/2up?view=theater pp. 136–139].</ref><ref name="Hesiod, Theogony 456">Hesiod, ''Theogony'' [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0130%3Acard%3D453 456].</ref> لە ئیلیادی ھۆمیرۆسدا، پۆسێدۆن لە کاتی جەنگی تەروادە پشتگیری یۆنانیەکان دەکات لە کە لە دژی تەروادەکانە؛ لە ئۆدێسادا، لە کاتی گەشتە دەریاییەکان لە ترۆیاوە بۆ ماڵەوە بۆ ئیتاکا، پاڵەوانی یۆنانی ئۆدیسێس تووڕەیی پۆسێدۆن وروژێنێت بە کوێرکردنی کوڕەکەی، سایکلۆپس پۆلیفیموس، لە ئەنجامدا پۆسێدۆن بە زریان سزای دەدات، کە دەبێتە هۆی لەدەستدانی تەواوەتی کەشتی و هاوڕێکانی، و دواخستنی گەڕانەوەی بۆ دە ساڵ. هەروەها پۆسێدۆن بابەتی سروودێکی ھۆمیرۆسیشە. لە کتێبی (تیمایۆس و کریتیاس)ی ئەفلاتووندا، دوورگەی ئەفسانەیی ئەتلانتیس، دۆمەینی پۆسێدۆن بووە.<ref name="Plato1971Penguin">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Plato|ناونیشان=https://archive.org/details/timaeuscritias00plat/page/167|سەردێڕ=Timaeus and Critias|بڵاوکەرەوە=[[Penguin Books Ltd]].|ساڵ=١٩٧١|ژپنک=٩٧٨٠١٤٠٤٤٢٦١٨|شوێن=London, England|پەڕەکان=[https://archive.org/details/timaeuscritias٠٠plat/page/١٦٧ ١٦٧]|بەستەری نووسەر=Plato|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref><ref name="ReferenceB">''Timaeus'' 24e–25a, [[Robert Gregg Bury|R. G. Bury]] translation (Loeb Classical Library).</ref><ref name="ReferenceC">Also it has been interpreted that Plato or someone before him in the chain of the oral or written tradition of the report accidentally changed the very similar Greek words for "bigger than" ("meson") and "between" ("mezon") – {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Luce|یەکەم=J.V.|سەردێڕ=The End of Atlantis – New Light on an Old Legend|بڵاوکەرەوە=Thames and Hudson|ساڵ=١٩٦٩|شوێن=London|پەڕە=٢٢٤}}</ref>
بەپێی ئەفسانە، ئەتینا دوای کێبڕکێیەک لەگەڵ پۆسێدۆن بووە خوداوەندی پارێزەری شاری ئەسینای پایتەخت، هەرچەندە لە ئەکرۆپۆلیسدا مایەوە لە شێوەی جێگرەوەی خۆیدا، ئێرێختیۆس، دوای شەڕەکە، پۆسێدۆن لافاوێکی ئەهریمەنیی نارد بۆ دەشتی ژێرزەمین بۆ ئەوەی سزای ئەسینییەکان بدات بەهۆی ئەوەی ئەویان هەڵنەبژاردووە.<ref name="Burkert 1983, pp. 149, 157">Burkert 1983, pp. 149, 157.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|یۆنان|مێژوو|کۆمەڵگا|کتێب|چاند|دین}}
{{پۆلی کۆمنز|Poseidon}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
lxbxwtkocs5m6z10fywlneky4wefj6q
ئەتینا (میتۆلۆژی)
0
237391
1683883
1682636
2026-10-08T20:15:48Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683883
wikitext
text/x-wiki
'''ئاتینا''' ({{بە ئینگلیزی|Athena}}) خوداوەندێکی یۆنانی کۆنە و پەیوەندی بە حیکمەت و شەڕ و پیشەسازی دەستیەوە هەیە،<ref name="Merriam-Webster" />کە دواتر لەگەڵ خوداوەندی ڕۆمانی مینێرڤا هاوکات بووە.{{sfn|Deacy|Villing|2001}} ئەتینا وەک پارێزەر و پارێزەری شارە جیاوازەکانی سەرانسەری یۆنان سەیر دەکرا، بەتایبەتی شاری ئەتینای پایتەخت، کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە ناوی خۆی لێ وەرگرتووە. پارتینۆن لەسەر ئەکرۆپۆلیسی ئەسینای تایبەتە بەو. هێما سەرەکییەکانی بریتین لە کۆتر، دار زەیتون، مار و گۆرگۆنیۆن. لە هونەردا بە گشتی بە کڵاوەوە و ڕمێکی بەدەستەوە وێنا دەکرێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|یۆنان|مێژوو|کۆمەڵگا|کتێب|چاند|دین|ژن}}
{{پۆلی کۆمنز|Athena}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کتێب-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ئایین-کۆلکە}}
34wtr6omlawd043nzimvkm8aj1zm9cr
نیکس (میتۆلۆژی)
0
237397
1683658
1547263
2026-10-08T13:36:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە)
1683658
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
نیکس ({{بە ئینگلیزی|Nyx}}) خوداوەندی یۆنانی و کەسایەتی شەوە. نیکسی کەسایەتییەکی شەو بوو،<ref>Grimal, s.v. Nyx.</ref> لە سەرەتای دروستکردنیدا و دایکی خوداوەندە کەسایەتییەکانی دیکە بوو، وەک هیپنۆس (خەو) و تاناتۆس (مەرگ)، لەگەڵ ئێریبوس (تاریکی). یەکەم منداڵی ئاژاوەگێڕانە. بە شێوەیەکی تایبەت وەک خوداوەندێکی باڵدار وێنا دەکرێت کە هالۆیەکی هەوری تاریکی هەیە یان جلێکی ڕەشی لەبەردایە و بە تەمێکی تاریک دەورە دراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=D'Aulaire|یەکەم=Ingri|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/303182|سەردێڕ=Ingri and Edgar Parin d'Aulaire's Book of Greek myths.|ڕێکەوت=١٩٦٢|ئەوانی تر=Edgar Parin D'Aulaire|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٨٥-٠١٥٨٣-٧|edition=[First edition]|شوێن=Garden City, NY|oclc=٣٠٣١٨٢}}</ref> هاوتا ڕۆمانییەکەی بریتییە لە نۆکس (شەو).
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|یۆنان|مێژوو|کۆمەڵگا|کتێب|چاند|ژن}}
{{پۆلی کۆمنز|Nyx}}
{{کتێب-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{یۆنان-کۆلکە}}
[[پۆل:نیکس]]
hx869lg6bjblurlnkud4uf6t261c57z
نەوت لە بەرامبەر خۆراکدا
0
238011
1684243
1519246
2026-10-09T07:36:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684243
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''بەرنامەی نەوت بەرامبەر خۆراک''' بەرنامەیەکی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بوو کە بە [[بڕیارنامەی ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیاری ژمارە ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ساڵی ١٩٩٥ دەرچوو. بەرنامەیەکە ڕێگەی بە [[عێراق]] دەدا کە بەشێکی دیاریکراو لە [[نەوت]]ەکەی ھەناردە بکات، بۆ ئەوەی سوود لە داھاتەکانی ببینێت بۆ کڕینی پێداویستییە مرۆییەکانی گەلەکەی لەژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکاندا.<ref>https://web.archive.org/web/20170429190724/http://www.moqatel.com/openshare/Behoth/Siasia2/Neftmokaba/index.htm</ref>
== ماوەی بەرنامە ==
بەرنامەی نەوت بەرامبەر خۆراک لە ساڵی ١٩٩٥ دەرچوو و جێبەجێکرا تا ھەڵوەشایەوە لە ساڵی ٢٠٠٣.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|نەتەوە یەکگرتووەکان|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٩٠|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٩٥]]
1q8cj510ktd7jwojqxr9rktgc1hqj9r
1684270
1684243
2026-10-09T07:57:45Z
1silent scientist
51740
/* ماوەی بەرنامە */
1684270
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''بەرنامەی نەوت بەرامبەر خۆراک''' بەرنامەیەکی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بوو کە بە [[بڕیارنامەی ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیاری ژمارە ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ساڵی ١٩٩٥ دەرچوو. بەرنامەیەکە ڕێگەی بە [[عێراق]] دەدا کە بەشێکی دیاریکراو لە [[نەوت]]ەکەی ھەناردە بکات، بۆ ئەوەی سوود لە داھاتەکانی ببینێت بۆ کڕینی پێداویستییە مرۆییەکانی گەلەکەی لەژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکاندا.<ref>https://web.archive.org/web/20170429190724/http://www.moqatel.com/openshare/Behoth/Siasia2/Neftmokaba/index.htm</ref>
==پێشینە و داڕشتن==
بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک بۆ کەمکردنەوەی ئازاری درێژخایەنی خەڵکی مەدەنی دانرا کە لە ئەنجامی سەپاندنی [[بڕیارنامەی ٦٦١ی ئەنجومەنی ئاسایش|سزای گشتگیر بەسەر عێراق]] لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە لە دوای داگیرکردنی [[کووەیت]] لەلایەن عێراقەوە لە ئابی ١٩٩٠ ھاتبووە ئاراوە. [[بڕیارنامەی ٧٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیارنامەی ٧٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ١٥ی ئابی ١٩٩١ پێشکەش کرا بۆ ڕێگەدان بە فرۆشتنی نەوتی عێراق لەبەرانبەر خۆراکدا.<ref>{{cite web|url=http://www.undemocracy.com/S-RES-706(1991).pdf|title=Security Council Resolution 706(1991)|date=15 August 1991|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325053606/http://www.undemocracy.com/S-RES-706(1991).pdf|archive-date=25 March 2009}}</ref>
[[بڕیارنامەی ٧١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیارنامەی ٧١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ١٩ی ئەیلوولی ١٩٩١ پشتڕاستی کردەوە کە عێراق دەتوانێت تا ١٫٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی لە نەوت بفرۆشێت بۆ دابینکردنی بودجەی بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک.<ref>{{cite web|url=http://www.undemocracy.com/S-RES-712(1991).pdf|title=Security Council Resolution 712(1991)|date=19 September 1991|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325053601/http://www.undemocracy.com/S-RES-712(1991).pdf|archive-date=25 March 2009}}</ref> دوای ڕەتکردنەوەیەکی سەرەتایی، عێراق لە ئایاری ١٩٩٦ [[لێکتێگەیشتننامە|یاداشتێکی لێکتێگەیشتن]]ی واژوو کرد بۆ ئەو ڕێکخستنانەی کە پێویست بوو بۆ جێبەجێکردنی ئەو بڕیارنامەیە بگررێنە بەر.
بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک لە کانوونی یەکەمی ١٩٩٦ دەستی پێکرد، و یەکەم بارەکانی خۆراک لە ئازاری ١٩٩٧ گەیشتن. لەسەدا شەستی بیست و شەش ملیۆن دانیشتووی عێراق بە تەواوی پشتیان بە بەشەخۆراکی پلانی نەوت لەبەرانبەر خۆراک دەبەست.
بەرنامەکە سیستمێکی [[سپاردە]]ی بەکارھێنا. نەوتی ھەناردەکراو لە عێراقەوە لەبری ئەوەی بدرێتە حکوومەتی عێراق، لەلایەن وەرگرەکەیەوە پارەکەی دەخرایە ناو ئەژمێرێکی سپاردەوە کە تا ساڵی ٢٠٠١ لەلایەن بانکی [[بی ئێن پی پاریبا]]وە خاوەندارێتی دەکرا. پاشان پارەکە دابەش دەکرا بۆ پێدانی [[قەرەبووی جەنگ]] بە [[کووەیت]]، و ئۆپەراسیۆنە بەردەوامەکانی ھاوپەیمانان و نەتەوە یەکگرتووەکان لەناو عێراقدا. پاشماوەکە، کە زۆربەی داھاتەکە بوو، لەبەردەست حکوومەتی عێراقدا بوو بۆ کڕینی کەلوپەلە ڕێگەپێدراوەکان.
حکوومەتی عێراق تەنھا ڕێگەی پێدرابوو ئەو کەلوپەلانە بکڕێت کە لەژێر سزای ئابووریدا [[گەمارۆ]]یان نەخرابووە سەر. ھەندێک کەلوپەل، وەک کەرەستە خۆراکییە خاوەکان، خێرا دەکران بۆ ناردنی دەستبەجێ، بەڵام بۆ زۆر لە کەلوپەلەکان، لەوانە [[پێنووس|پێنووسەکان]] و [[ترشی فۆلیک]]، پرۆسەکە بە شێوەیەکی باو شەش مانگی دەخایاند. ئەو کەلوپەلانەی پێیان وابوو ئەگەری بەکارھێنانیان لە پەرەپێدانی چەکی کیمیایی، بایۆلۆجی یان ئەتۆمیدا ھەیە، بێ گوێدانە مەبەستی ڕاگەیەندراویان قەدەغە کران.
==ئاماری دارایی==
بە بەھای زیاتر لە ٥٤ ملیار دۆلاری ئەمریکی نەوتی [[عێراق|عێراقی]] لە بازاڕی جیھانیدا فرۆشرا. نزیکەی ٤٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی لەم پارەیە بە مەبەستی دابینکردنی ھاوکاریی [[مرۆڤدۆستی|مرۆڤدۆستانە]] بۆ گەلی عێراق بوو. ئەمەش خۆراک و [[دەرمان]]ی دەگرتەوە، بە لەبەرچاوگرتنی چوارچێوەی [[سزای ئابووری|سزا ئابوورییە]] نێونەتەوەیییەکان. بەشێکی بەرچاو بۆ قەرەبووی [[جەنگی کەنداو]] لە ڕێگەی سندووقی قەرەبووکردنەوە خەرج کرا (٢٥٪ دەستپێکردن لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠). تێچووی کارگێڕی و ئۆپەراسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بەرنامەکە ١٫٢ ملیار دۆلاری ئەمریکی بوو؛ تێچووی [[کۆمیسیۆنی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عێراق|بەرنامەی پشکنینی چەک]]یش لەم پارەیە درا. وردبینییە ناوخۆیییەکان بۆ ڕای گشتی ئاشکرا نەکراون.<ref>{{cite news| url=http://edition.cnn.com/2004/US/05/03/un.oil.for.food.letter | archive-url=https://web.archive.org/web/20040507024513/http://edition.cnn.com/2004/US/05/03/un.oil.for.food.letter/ | url-status=dead | archive-date=7 May 2004 | publisher=CNN| title=U.N. defends oil-for-food letter | date=3 May 2004 | access-date=2010-05-20}}</ref>
==کۆتاییی بەرنامەکە==
{{quote box
|align=right
|width=33%
|quote=بۆیە، ھەواڵە خراپەکە ئەوەیە کە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئاستی ئەرکی ڕێگریکردن لە ڕژێمێکی سەرکەشدا نەبوو لە دزینی بەشێک لە پارەی خۆی. ھەواڵە باشەکە ئەوەیە کە ھەمان دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئاستی ئەرکی ڕێگریکردن لە ھەمان ڕژێم بوو لە بەکارھێنانی چەکی کۆمەڵکوژ، پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی و سەرلەنوێ دروستکردنەوەی ھەڕەشەی سەربازی بۆ سەر دراوسێکانی. زۆربەی چاودێران بەو ئەنجامە دەگەن کە نەتەوە یەکگرتووەکان، ھەرچەندە چاودێریی دارایی لاواز بووبێت، بە دڵنیایییەوە لە پێشینەکانی کارکردنی دروست بووە.
سیستمی سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دژی عێراق، بە بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراکیشەوە، شایەنی لێکۆڵینەوەی وردە نەک لەبەر ئەوەی ئابڕووچوونێک بوو، ھەرچەندە ئابڕووچوون ھەبوو، بەڵکوو لەبەر ئەوەی بە گشتی، سەرکەوتووانەترین بەکارھێنانی سزای نێونەتەوەیییە لە مێژوودا. بەڵگەدارکردنی ھۆکارەکانی ئەو سەرکەوتنە ھێندەی ڕاستکردنەوەی ئەو کەموکوڕییانە گرینگە کە ڕێگەی بە ڕژێمێکی سەرکەش دا، بە ھاودەستی لەگەڵ بازرگانە بێویژدانە نێونەتەوەیییەکان، پارە لە ئەژمێرە عێراقییەکانی بەڕێوەبراو لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بدزێت.<ref>{{cite web|last1=Dobbins|first1=James|title=A Comparative Evaluation of United Nations Peacekeeping|date=11 June 2007 |url=http://www.rand.org/pubs/testimonies/CT284.html|publisher=RAND Corp.|access-date=12 February 2015}}</ref>
|source=–شایەتحاڵی لەسەر «ھەڵسەنگاندنێکی بەراوردکاری بۆ ئاشتیپارێزیی نەتەوە یەکگرتووەکان» لەلایەن [[جەیمز دۆبینز (دیپلۆماتکار)|جەیمز دۆبینز]] پێشکەشکراو لە بەردەم لیژنەی کاروباری دەرەوەی ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ٢٠٠٧
}}
ماوەیەکی کەم پێش ئەوەی [[ھێزی فرەنەتەوەیی لە عێراق|ھێزەکانی ھاوپەیمانان]] بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا [[داگیرکردنی عێراق لە ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] دەست پێبکەن، [[سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[کۆفی عەنان]] بەرنامەکەی ڕاگرت و زیاتر لە ٣٠٠ کرێکاری کە چاودێریی دابەشکردنی پێداویستییەکانیان دەکرد، کشاندەوە.
لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٠٣، عەنان، ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەریتانیا داوایان لە [[ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان]] کرد دڵنیایی بدات لەوەی کە نزیکەی ١٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی لەو کاڵایانەی کە عێراق داوای کردبوون و پێشتر پەسەند کرابوون—لەوانە ٢٫٤ ملیار دۆلار بۆ خۆراک—دەتوانن بچنە ناو وڵاتەوە کاتێک بارودۆخ ڕێگەی دا. ئەو بڕیارنامەیەی لەژێر تاوتوێکردندا بوو ڕوونی کردەوە کە بەرپرسیارێتیی سەرەکی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ لێکەوتە مرۆڤدۆستییەکانی جەنگ دەکەوێتە ئەستۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەریتانیا ئەگەر دەست بەسەر وڵاتەکەدا بگرن. لەژێر [[ڕێککەوتننامەی چوارەمی ژنێڤ]]ی ١٩٤٩دا ئەمانە بەرپرسیارێتیی دەسەڵاتی داگیرکەرن.
لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٠٣، [[بڕیارنامەی ١٤٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] دەسەڵاتی بە [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانان]] بەخشی بۆ بەکارھێنانی داھاتی نەوتی عێراق. پارەی ماوەی بەرنامەکە، کە ١٠ ملیار دۆلار بوو، لە ماوەی شەش مانگی کۆتاییپێھێناندا گواسترایەوە بۆ [[سندووقی پەرەپێدانی عێراق]] لەژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیماناندا؛ ئەمەش نوێنەرایەتیی ١٤٪ی کۆی داھاتی بەرنامەکەی دەکرد لە ماوەی ٥ ساڵدا.
بەرنامەکە بە شێوەیەکی فەرمی لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣ کۆتایی پێھات و ئەرکە سەرەکییەکانی ڕادەستی [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانان]] کران.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/Depts/oip |title=UN Office of the Iraq Program – Oil-for-Food |publisher=United Nations |access-date=7 December 2011}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|نەتەوە یەکگرتووەکان|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٩٠|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٩٥]]
eigdy3ge8aq3b4xoalx5t11ntmwtgjb
1684306
1684270
2026-10-09T10:32:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: لابردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک زیاترە)
1684306
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''بەرنامەی نەوت بەرامبەر خۆراک''' بەرنامەیەکی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بوو کە بە [[بڕیارنامەی ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیاری ژمارە ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ساڵی ١٩٩٥ دەرچوو. بەرنامەیەکە ڕێگەی بە [[عێراق]] دەدا کە بەشێکی دیاریکراو لە [[نەوت]]ەکەی ھەناردە بکات، بۆ ئەوەی سوود لە داھاتەکانی ببینێت بۆ کڕینی پێداویستییە مرۆییەکانی گەلەکەی لەژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکاندا.<ref>https://web.archive.org/web/20170429190724/http://www.moqatel.com/openshare/Behoth/Siasia2/Neftmokaba/index.htm</ref>
==پێشینە و داڕشتن==
بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک بۆ کەمکردنەوەی ئازاری درێژخایەنی خەڵکی مەدەنی دانرا کە لە ئەنجامی سەپاندنی [[بڕیارنامەی ٦٦١ی ئەنجومەنی ئاسایش|سزای گشتگیر بەسەر عێراق]] لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە لە دوای داگیرکردنی [[کووەیت]] لەلایەن عێراقەوە لە ئابی ١٩٩٠ ھاتبووە ئاراوە. [[بڕیارنامەی ٧٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیارنامەی ٧٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ١٥ی ئابی ١٩٩١ پێشکەش کرا بۆ ڕێگەدان بە فرۆشتنی نەوتی عێراق لەبەرانبەر خۆراکدا.<ref>{{cite web|url=http://www.undemocracy.com/S-RES-706(1991).pdf|title=Security Council Resolution 706(1991)|date=15 August 1991|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325053606/http://www.undemocracy.com/S-RES-706(1991).pdf|archive-date=25 March 2009}}</ref>
[[بڕیارنامەی ٧١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیارنامەی ٧١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش]] لە ١٩ی ئەیلوولی ١٩٩١ پشتڕاستی کردەوە کە عێراق دەتوانێت تا ١٫٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی لە نەوت بفرۆشێت بۆ دابینکردنی بودجەی بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک.<ref>{{cite web|url=http://www.undemocracy.com/S-RES-712(1991).pdf|title=Security Council Resolution 712(1991)|date=19 September 1991|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325053601/http://www.undemocracy.com/S-RES-712(1991).pdf|archive-date=25 March 2009}}</ref> دوای ڕەتکردنەوەیەکی سەرەتایی، عێراق لە ئایاری ١٩٩٦ [[لێکتێگەیشتننامە|یاداشتێکی لێکتێگەیشتن]]ی واژوو کرد بۆ ئەو ڕێکخستنانەی کە پێویست بوو بۆ جێبەجێکردنی ئەو بڕیارنامەیە بگررێنە بەر.
بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراک لە کانوونی یەکەمی ١٩٩٦ دەستی پێکرد، و یەکەم بارەکانی خۆراک لە ئازاری ١٩٩٧ گەیشتن. لەسەدا شەستی بیست و شەش ملیۆن دانیشتووی عێراق بە تەواوی پشتیان بە بەشەخۆراکی پلانی نەوت لەبەرانبەر خۆراک دەبەست.
بەرنامەکە سیستمێکی [[سپاردە]]ی بەکارھێنا. نەوتی ھەناردەکراو لە عێراقەوە لەبری ئەوەی بدرێتە حکوومەتی عێراق، لەلایەن وەرگرەکەیەوە پارەکەی دەخرایە ناو ئەژمێرێکی سپاردەوە کە تا ساڵی ٢٠٠١ لەلایەن بانکی [[بی ئێن پی پاریبا]]وە خاوەندارێتی دەکرا. پاشان پارەکە دابەش دەکرا بۆ پێدانی [[قەرەبووی جەنگ]] بە [[کووەیت]]، و ئۆپەراسیۆنە بەردەوامەکانی ھاوپەیمانان و نەتەوە یەکگرتووەکان لەناو عێراقدا. پاشماوەکە، کە زۆربەی داھاتەکە بوو، لەبەردەست حکوومەتی عێراقدا بوو بۆ کڕینی کەلوپەلە ڕێگەپێدراوەکان.
حکوومەتی عێراق تەنھا ڕێگەی پێدرابوو ئەو کەلوپەلانە بکڕێت کە لەژێر سزای ئابووریدا [[گەمارۆ]]یان نەخرابووە سەر. ھەندێک کەلوپەل، وەک کەرەستە خۆراکییە خاوەکان، خێرا دەکران بۆ ناردنی دەستبەجێ، بەڵام بۆ زۆر لە کەلوپەلەکان، لەوانە [[پێنووس|پێنووسەکان]] و [[ترشی فۆلیک]]، پرۆسەکە بە شێوەیەکی باو شەش مانگی دەخایاند. ئەو کەلوپەلانەی پێیان وابوو ئەگەری بەکارھێنانیان لە پەرەپێدانی چەکی کیمیایی، بایۆلۆجی یان ئەتۆمیدا ھەیە، بێ گوێدانە مەبەستی ڕاگەیەندراویان قەدەغە کران.
==ئاماری دارایی==
بە بەھای زیاتر لە ٥٤ ملیار دۆلاری ئەمریکی نەوتی [[عێراق|عێراقی]] لە بازاڕی جیھانیدا فرۆشرا. نزیکەی ٤٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی لەم پارەیە بە مەبەستی دابینکردنی ھاوکاریی [[مرۆڤدۆستی|مرۆڤدۆستانە]] بۆ گەلی عێراق بوو. ئەمەش خۆراک و [[دەرمان]]ی دەگرتەوە، بە لەبەرچاوگرتنی چوارچێوەی [[سزای ئابووری|سزا ئابوورییە]] نێونەتەوەیییەکان. بەشێکی بەرچاو بۆ قەرەبووی [[جەنگی کەنداو]] لە ڕێگەی سندووقی قەرەبووکردنەوە خەرج کرا (٢٥٪ دەستپێکردن لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠). تێچووی کارگێڕی و ئۆپەراسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بەرنامەکە ١٫٢ ملیار دۆلاری ئەمریکی بوو؛ تێچووی [[کۆمیسیۆنی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عێراق|بەرنامەی پشکنینی چەک]]یش لەم پارەیە درا. وردبینییە ناوخۆیییەکان بۆ ڕای گشتی ئاشکرا نەکراون.<ref>{{cite news| url=http://edition.cnn.com/2004/US/05/03/un.oil.for.food.letter | archive-url=https://web.archive.org/web/20040507024513/http://edition.cnn.com/2004/US/05/03/un.oil.for.food.letter/ | url-status=dead | archive-date=7 May 2004 | publisher=CNN| title=U.N. defends oil-for-food letter | date=3 May 2004 | access-date=2010-05-20}}</ref>
==کۆتاییی بەرنامەکە==
{{quote box
|align=right
|width=33%
|quote=بۆیە، ھەواڵە خراپەکە ئەوەیە کە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئاستی ئەرکی ڕێگریکردن لە ڕژێمێکی سەرکەشدا نەبوو لە دزینی بەشێک لە پارەی خۆی. ھەواڵە باشەکە ئەوەیە کە ھەمان دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئاستی ئەرکی ڕێگریکردن لە ھەمان ڕژێم بوو لە بەکارھێنانی چەکی کۆمەڵکوژ، پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی و سەرلەنوێ دروستکردنەوەی ھەڕەشەی سەربازی بۆ سەر دراوسێکانی. زۆربەی چاودێران بەو ئەنجامە دەگەن کە نەتەوە یەکگرتووەکان، ھەرچەندە چاودێریی دارایی لاواز بووبێت، بە دڵنیایییەوە لە پێشینەکانی کارکردنی دروست بووە.
سیستمی سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دژی عێراق، بە بەرنامەی نەوت لەبەرانبەر خۆراکیشەوە، شایەنی لێکۆڵینەوەی وردە نەک لەبەر ئەوەی ئابڕووچوونێک بوو، ھەرچەندە ئابڕووچوون ھەبوو، بەڵکوو لەبەر ئەوەی بە گشتی، سەرکەوتووانەترین بەکارھێنانی سزای نێونەتەوەیییە لە مێژوودا. بەڵگەدارکردنی ھۆکارەکانی ئەو سەرکەوتنە ھێندەی ڕاستکردنەوەی ئەو کەموکوڕییانە گرینگە کە ڕێگەی بە ڕژێمێکی سەرکەش دا، بە ھاودەستی لەگەڵ بازرگانە بێویژدانە نێونەتەوەیییەکان، پارە لە ئەژمێرە عێراقییەکانی بەڕێوەبراو لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بدزێت.<ref>{{cite web|last1=Dobbins|first1=James|title=A Comparative Evaluation of United Nations Peacekeeping|date=11 June 2007 |url=http://www.rand.org/pubs/testimonies/CT284.html|publisher=RAND Corp.|access-date=12 February 2015}}</ref>
|source=–شایەتحاڵی لەسەر «ھەڵسەنگاندنێکی بەراوردکاری بۆ ئاشتیپارێزیی نەتەوە یەکگرتووەکان» لەلایەن [[جەیمز دۆبینز (دیپلۆماتکار)|جەیمز دۆبینز]] پێشکەشکراو لە بەردەم لیژنەی کاروباری دەرەوەی ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ٢٠٠٧
}}
ماوەیەکی کەم پێش ئەوەی [[ھێزی فرەنەتەوەیی لە عێراق|ھێزەکانی ھاوپەیمانان]] بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا [[داگیرکردنی عێراق لە ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] دەست پێبکەن، [[سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[کۆفی عەنان]] بەرنامەکەی ڕاگرت و زیاتر لە ٣٠٠ کرێکاری کە چاودێریی دابەشکردنی پێداویستییەکانیان دەکرد، کشاندەوە.
لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٠٣، عەنان، ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەریتانیا داوایان لە [[ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان]] کرد دڵنیایی بدات لەوەی کە نزیکەی ١٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی لەو کاڵایانەی کە عێراق داوای کردبوون و پێشتر پەسەند کرابوون—لەوانە ٢٫٤ ملیار دۆلار بۆ خۆراک—دەتوانن بچنە ناو وڵاتەوە کاتێک بارودۆخ ڕێگەی دا. ئەو بڕیارنامەیەی لەژێر تاوتوێکردندا بوو ڕوونی کردەوە کە بەرپرسیارێتیی سەرەکی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ لێکەوتە مرۆڤدۆستییەکانی جەنگ دەکەوێتە ئەستۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەریتانیا ئەگەر دەست بەسەر وڵاتەکەدا بگرن. لەژێر [[ڕێککەوتننامەی چوارەمی ژنێڤ]]ی ١٩٤٩دا ئەمانە بەرپرسیارێتیی دەسەڵاتی داگیرکەرن.
لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٠٣، [[بڕیارنامەی ١٤٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] دەسەڵاتی بە [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانان]] بەخشی بۆ بەکارھێنانی داھاتی نەوتی عێراق. پارەی ماوەی بەرنامەکە، کە ١٠ ملیار دۆلار بوو، لە ماوەی شەش مانگی کۆتاییپێھێناندا گواسترایەوە بۆ [[سندووقی پەرەپێدانی عێراق]] لەژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیماناندا؛ ئەمەش نوێنەرایەتیی ١٤٪ی کۆی داھاتی بەرنامەکەی دەکرد لە ماوەی ٥ ساڵدا.
بەرنامەکە بە شێوەیەکی فەرمی لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣ کۆتایی پێھات و ئەرکە سەرەکییەکانی ڕادەستی [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانان]] کران.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/Depts/oip |title=UN Office of the Iraq Program – Oil-for-Food |publisher=United Nations |access-date=7 December 2011}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|نەتەوە یەکگرتووەکان|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٩٠|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
[[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٩٥]]
p0y1fki8z83ht3ykqir8404ok0r49ux
نێوەتەقینەوە
0
238348
1683777
1518980
2026-10-08T19:34:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، وزە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە)
1683777
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس
|وێنە = Explosion and implosion.svg
}}
'''نێوەتەقینەوە''' ئاماژەیە بۆ داڕمانی یان لەناوچوونی پێکھاتەیەک بۆ ناوەوە بەھۆی شکستی لەناکاوی سیستەمی پشتگیری ناوخۆیی. پێچەوانەی تەقینەوەیەکی ئاسایییە، کە پێکھاتەیەک بەھۆی دەردانی وزەی لەناکاوەوە لەیەکتر دەفڕێت. تەقینەوە دەتوانێت لە بینا، پرد، بەنداو، یان ھەر پێکھاتەیەکی تردا ڕووبدات کە بە باشی دیزاین نەکراوە یان پارێزگاری لێ نەکراوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو ھێزانەی کە کاریان لەسەر دەکات. ھەروەھا دەتوانێت لە شتەکانی وەک باڵۆن یان دەفر لەژێر فشارێکی زۆردا ڕووبدات. یەکێک لە ناسراوترین نموونەکانی تەقینەوە، داڕمانی تاوەرە دووانەکانە لە کاتی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولدا. بەھۆی لەکارکەوتنی سیستەمی پشتگیری ناوخۆیی بیناکانەوە ڕوویدا کە بەھۆی ئەو گەرمییە زۆرەی کە لە سووتەمەنی جێتەکانەوە دروست بووە. تەقینەوە دەتوانێت مەترسییەکی زۆری ھەبێت و زیانێکی بەرچاو و لەدەستدانی ژیانی لێبکەوێتەوە؛ بۆیە گرنگە دڵنیا بین لەوەی کە پێکھاتەکان بە دیزاینێکی بەھێز دروست دەکرێن و بە بەردەوامی پارێزگارییان لێدەکرێت بۆ ئەوەی ڕێگری لە لەکارکەوتن بکەن.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئاو|نژیاروانی|وزە|فیزیک|زانست}}
{{پۆلی کۆمنز|Implosions}}
{{نژیاروانی-کۆلکە}}
{{وزە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:میکانیک]]
7r8q8zd7hvm9wm1jsff785pdur1izie
ناڕێکیی کەسایەتی
0
238500
1683870
1683038
2026-10-08T20:11:17Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683870
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ناڕێکی کەسایەتی''' یان '''تێکچوونی کەسایەتی''' پۆلێکە لە تێکچوونی دەروونی کە بە شێوازە [[ئاکار|ڕەفتار]] و پێزانینە جێگیرەکان تایبەتمەندن کە گۆڕانکاری و گونجاندنیان ئەستەمە، و ئەم نەخشە نائاساییانە لە کاتی چوارچێوە کارلێککارییە جیاوازەکاندا دەردەکەون، و لە ڕەفتاری قبوڵکراو لەناو [[چاند|کولتووری]] [[کۆمەڵگە|کۆمەڵگادا]] لادەدەن و ناگونجێن، و ھەمیشە لە گرژی و فشاردایە، <ref name="DSM-5-general personality disorder">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=Fifth|شوێن=Arlington، VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٦٤٦ ٦٤٦]–٦٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221201090557/https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> پێناسەی تێکچوونی کەسایەتی بەپێی سەرچاوەکە دەگۆڕێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ساڵ=١٩٩٣|سەردێڕ=European views on personality disorders: a conceptual history|journal=Comprehensive Psychiatry|بەرگ=٣٤|issue=1|doi=10.1016/0010-440X(93)90031-X|pmid=٨٤٢٥٣٨٧}}</ref> <ref name="millon1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/disordersofperso0000mill_e4c3|سەردێڕ=Disorders of Personality: DSM-IV and Beyond|دوایین٢=Roger D. Davis|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons، Inc.|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٠-٤٧١-٠١١٨٦-X|شوێن=New York|پەڕە=[https://archive.org/details/disordersofperso٠٠٠٠mill_e٤c٣/page/٢٢٦ ٢٢٦]}}</ref>
پێوەرە فەرمییەکان بۆ دەستنیشانکردنی تێکچوونی کەسایەتی یان لە پەرتووکی ڕێنمایی دەستنیشانکردن و ئاماری تێکچوونە دەروونییەکان یان لە [[ئای سی دی|پۆلێنبەندی ئاماری نێونەتەوەییی نەخۆشیەکان و کێشەکانی پەیوەست بە تەندروستیدا]] ھاتووە کە لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندروستی جیھانییەوە]] بڵاوکراوەتەوە.
کەسایەتیییەکە لە [[دەروونناسی|دەروونناسیدا]] وەک کۆمەڵێک تایبەتمەندی یان خووی ڕەفتاری و دەروونی پێناسە دەکرێت کە بە سەقامگیری تایبەتمەندن و جیاوازی تاکەکەسی لە نێوان مرۆڤەکاندا لە چوارچێوەی کولتوورێکی دیاریکراودا پێکدەھێنن، بەم شێوەیە تێکچوونی کەسایەتی بە پشتبەستن بە کولتوور و پێشبینی و خووەکانی کۆمەڵگا پێناسە دەکرێت.
ئەو کەسانەی کە تووشی نەخۆشییەکە بوون بەزۆری کێشەیان لەگەڵ [[پێزانین]]، [[پاڵنەر]] و کارلێککردن لەگەڵ کەسانی دیکە، کۆنترۆڵکردنی پاڵنەرەکان و بێباکیدا ھەیە. بەگشتی دەستنیشانکردنی تێکچوونی کەسایەتی نوێنەرایەتی نزیکەی ٤٠–٦٠٪ی نەخۆشە دەروونییەکان دەکات، ئەمەش وای کردووە ببێتە باوترین دەستنیشانکردن بۆ نەخۆشییە دەروونییەکان. <ref>Saß، H. (2001). "Personality Disorders،" pp. 11301-11308 in Smelser، N. J. & Baltes، P. B. (eds.) ''International encyclopedia of the social & behavioral sciences''، Amsterdam: Elsevier {{Doi|10.1016/B0-08-043076-7/03763-3}} {{ISBN|978-0-08-043076-8}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}}
{{پۆلی کۆمنز|Personality disorders}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]]
k1mpkk7mipvj2xevaux84g36b5sc6vd
نیکۆ ئانان
0
238655
1683663
1518822
2026-10-08T13:36:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە)
1683663
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆ ئانان''' ({{بە ئینگلیزی| Nicco Annan}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر شانۆ]]
[[پۆل:زیندووان]]
8c9rr2riblt5vpu1b9xfjo8mwletnpd
1684063
1683663
2026-10-08T21:23:35Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684063
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆ ئانان''' ({{بە ئینگلیزی| Nicco Annan}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر شانۆ]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
eejo3b61pqycvd0w93c8i1z02xzs1ma
بریتانی لاودا
0
238728
1684012
1680128
2026-10-08T20:51:42Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684012
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بریتانی لاودا''' ({{بە ئینگلیزی| Brittany Lauda}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران|ژن}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی دەنگی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
ibyngqc6rvw60stlhbg3b16wuxai8te
مێژووی پارێزگای خوزستان
0
238863
1683991
1680601
2026-10-08T20:47:10Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683991
wikitext
text/x-wiki
پارێزگای خووزستان دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای [[ئێران]]. مێژووەکەی لە شارستانیەتی [[شارستانیەتی ئیلام|ئیلامی]] کۆنی پێش [[نەژادی ئاری|ئارییەکانە]] تا [[ئێران|کۆماری ئیسلامی]] نوێ درێژ دەبێتەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=History of Khuzestan province|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=History_of_Khuzestan_province&oldid=1162718431|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref>
== پێش مێژوو ==
دەشتی سوسیانا کە ناوەندەکەی لە دەوری سووسا لە باکووری [[پارێزگای خووزستان]] بوو و بووەتە درێژترین و بەرفراوانترین بابەتی لێکۆڵینەوەی شوێنەواریی لە ئێراندا. لە باکووری ڕۆژاوای [[پارێزگای ئیلام]] دەشتی دێ لورانیش ھەیە، کە لە ڕووی [[چاند]]ەوە زۆر لەیەک دەچوون.<ref name=":0" />
== دوای شۆڕشی ئێران ==
=== ململانێی ناوخۆیی دوای شۆڕش ===
دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی لە ساڵی ١٩٧٩]] چالاکیی [[عێراق]] بۆ دابەشکردنی خوزستان چڕتر بووەوە و ئەم [[میری]]یە ڕووداوی مێژوویی ساختەی پەیوەست بەم پارێزگایە و نەخشەی جوگرافی ساختەی بە ژمارەیەکی زۆر بڵاویدەکردەوە، لەم نەخشانەدا تەواوی لێواری باشووری [[زاگرۆس]] و خووزستان و ناوچەکانی دەوروبەری نیشاندەدران کە جیاکراونەتەوە و لکێندراون بە خاکی عێراقەوە. ئەم کردەوانە بەغدای کردە بنکەی بزووتنەوە جوداخوازەکان لە خوزستان و جگە لەوەش چەکێکی زۆر لە عێراقەوە ھاتە ناو خوزستان و نائارامی و پەشێوی لێکەوتەوە.<ref name=":1">بادنج، معصومه (۱۳۹۰). «خوزستان». دانشنامه جهان اسلام. ج. ۱۶. تهران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی. ص. ۴۵۴–۴۶۳. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۴۴۷۰۱۷-۹.</ref>
=== سەرەتای ھێرشی سەربازی عێراق ===
ھێرشی زەمینی عێراق بۆ سەر [[ئێران]] لە ٢٢ی [[ئەیلوول]]ی ١٩٨٠، لە پارێزگای خوزستانەوە دەستیپێکرد و بەشێک لە ناوچەکانی ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە داگیرکران. لە مانگەکانی یەکەمی شەڕدا، ھێزە عێراقییەکان بووستان، سووسەنگەرد، [[خوڕەمشار]] و ھوویزەیان داگیرکرد و شارە گرنگەکانی دیکەی وەک [[ئەھواز]] و [[ئابادان]] گەمارۆدرابوون و لە لێواری کەوتندا بوون. ھەرچەندە زۆرێک لەو ناوچانە تا مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٨١ لەلایەن ھێزەکانی ئێرانەوە ئازادکران، بەڵام خووزستان تا کۆتایی جەنگ ھێشتا زیانی بەرکەوتبوو. تەنانەت دوای [[بڕیارنامەی ٥٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|بڕیارنامەی ٥٩٨]] و لە سەروبەندی دەستپێکردنی دانوستانەکانی ئاشتی لە ٢٢ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٨، عێراق جارێکی دیکە نزیکەی ٣٠ کیلۆمەتر لە ڕێگای ئەھواز-خوڕەمشار لە میحوەرەکانی کوشاک و شەلەمچەیەوە داگیرکرد، بەڵام ھێزەکانی ئێران لە ڕۆژاوا ڕایان گەیاند کە ھێزەکانیان بۆ ڕۆژاوا ڕاونا.<ref name=":1" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو|جوگرافیا}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:مێژووی پارێزگای خووزستان]]
mshglggsvpexar9cooi2a62dq5zqt85
نەخۆشی دیسترۆفی ماسوولکەیی بێکەر
0
239045
1684114
1519084
2026-10-08T22:38:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684114
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەخۆشی دیسترۆفی ماسوولکەیی بێکەر''' (بە ئینگلیزی: BMD، Becker Muscular Dystrophy) نەخۆشییەکی هاوشێوەی نەخۆشی ماسولکەیی دوشێنە، نیشانە کلینیکیەکانی هاوشێوەی هەیە بەڵام سووکترە. ئەم نەخۆشییە لە DMD دەگمەنترە و لە هەر ١٨٥٠٠ منداڵی لەدایکبوونی نێر یەکێکیان تووشی دەبێت.
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|Becker muscular dystrophy}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
1544grnl8dic3jsrm7pvlfaqbilmhj7
نەخۆشی دیسترۆفی ماسولکەیی دوشێن
0
239046
1684113
1519083
2026-10-08T22:38:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684113
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەخۆشی دیسترۆفی ماسولکەیی دوشێن'''، باوترین و توندترین جۆری تێکچوونی ماسولکەییە لە جۆری (X-linked) و [[جێنەتیک|بۆماوەیی]] . یەکێک لە دیاردە سەرەکییەکانی ئەم نەخۆشییە لەناوچوونی [[ماسوولکە|ماسوولکەکانە]] (کە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە کۆنترۆڵکردنی جەستە)، کە لە حاڵەتە سەختەکاندا لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی نەتوانینی ڕۆیشتن و 96% [[کەمتوانی|کەمئەندامی]] و کێشەی [[ھەناسەدان|هەناسەدان]] و [[مەرگ|مردن]] .
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|Duchenne muscular dystrophy}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
p6vclsv7de1oc2nsdp2rifdjhf11bs0
نەخۆشی میزی ڕەش
0
239068
1684116
1519088
2026-10-08T22:39:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684116
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
نەخۆشی '''میزی ڕەش''' یان '''ئەلکاپتۆنوریا''' نەخۆشییەکی بۆماوەییە کە لە ئەنجامی تێکچوونی میتابۆلیزمی ترشە ئەمینیەکانی فینێل ئالانین و تایرۆسین دێتە ئاراوە. لەم [[نەخۆشی|نەخۆشییەدا]] [[ساوا|کۆرپە]] توانای [[کاتابۆلیزم|تێکدانی]] ترشی هاوشێوەی نییە و ئەم مادەیە دەچێتە ناو [[خوێن]] و [[میز|میزیانەوە]] . ترشی هۆمۆجینێتیک یەکێکە لە میتابۆلیتەکانی تایرۆسین . لەم نەخۆشییەدا جینی [[ئەنزیم|ئەنزیمی]] "homogentisic acid oxidase" (بە ناوی تەواوی homogentisate 1,2-dioxygenase و کورتکراوەی HGD) دەگۆڕێت. نیشانەکانی بریتییە لە ئێشی پشت، بەردی گورچیلە، و نەخۆشی دڵە.
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|Alkaptonuria}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
i1w2vjbsqiogms7f0y7aj6ovx6y7df3
نەخۆشیی ویڵسن
0
239069
1684149
1519101
2026-10-09T01:35:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684149
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''نەخۆشی ویڵسن''' نەخۆشییەکی بۆماوەیی ئۆتۆسۆمی [[مێتابۆلیزم|میتابۆلیزمی]] مسە کە تێیدا کۆبوونەوەی [[مس]] لە ئەندام و شانە جیاوازەکاندا دەبینرێت. زیادبوونی کەڵەکەبوونی مس ڕەنگە کەموکوڕییەک بێت لە کارکردنی پەمپێکی بەستنەوەی مسی پڕۆتینی جۆری P. ئەم پەمپە ڕۆڵی هەیە لە دەردانی مس بۆ ناو زەرداو . تێکچوونی کارەکانی دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی مس لە شانەکانی لەش وەک جگەر و مێشک و گورچیلە و خڕۆکە سوورەکانی خوێن. <ref>بیوشیمی_دکتر اکبر جعفرنژاد چاپ 95</ref> کە ئەمەش دەبێتە هۆی نەخۆشی ئەم شانانە و بە گشتی مرۆڤی تووشبوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|Wilson's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
[[پۆل:گەدەڕیخۆڵەناسی]]
[[پۆل:ئاڵۆزیی دەماری]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی جەرگ]]
3m51egx4c5hxhef3zrt61e8598sx1df
نێچیرگری
0
239304
1683779
1362819
2026-10-08T19:34:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە)
1683779
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Polar bear (Ursus maritimus) with its prey.jpg|وێنۆک|[[نێچیرگری تەنیاژی]]: [[ورچی جەمسەری|ورچێکی جەمسەری]] لە کاتی خواردنی [[سەگڵاوی ڕیشن|سەگڵاوێکی ڕیشن]] پاش ڕاوکردنی.]]
[[پەڕگە:Ants eating cicada, jjron 22.11.2009.jpg|وێنۆک|[[نێچیرگری گورزەیی|نێچیرگرە کۆمەڵایەتییەکان]]: کۆمەڵێک لە [[مێروولەی گۆشتخۆر|مێروولە گۆشتخۆرەکان]] پێکەوە [[زیکزیکە|زیکزیکەیەکی]] زۆر لە خۆیان گەورەتر دەخۆن.]]
'''نێچیرگری''' [[کارلێکی ژینناسانە|کارلێکێکی ژینناسانەیە]] کە تێیدا زیندەوەرێک، نێچیرگرەکە، زیندەوەرێکی تر، نێچیرەکەی، دەکوژێت و دەی خوات.<ref name="Ecology">Begon M; Townsend C. & Harper J. 1996. ''Ecology: Individuals, populations and communities''. 3rd ed, Blackwell Science, London. {{ISBN|978-0-86542-845-4}}, {{ISBN|978-0-632-03801-5}}, {{ISBN|978-0-632-04393-4}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Predation|ناونیشان=https://www.biologyonline.com/dictionary/predation|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Biology Articles, Tutorials & Dictionary Online|زمان=en-US}}</ref> یەکێکە لە خێزانێک لە ئاکارە خۆراکییەکان کە [[مشەخۆری]]، وردەنێچیرگری (کە زۆربەی جاران [[خانەخوێ (ژینناسی)|خانەخوێیەکەی]] ناکوژێت) و [[نیمچەمشەخۆر|نیمچەمشەخۆری]] (کە ھەمیشە دەی کوژێت) لەخۆ دەگرێت.
== سەرچاوەکان ==
{{reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Predation|نێچیرگری}}
{{تووڵی دەروازە|ژینناسی|ژینگەناسی|گیانلەبەران}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نێچیرگری]]
[[پۆل:ژینگەناسی]]
q6dbp2f0s2bse4qwhzyrpt6fp52q277
وا درەو کەن دەسەیل م
0
239437
1684348
1519329
2026-10-09T10:41:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە)
1684348
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کتێب
|ناو = وا درەو کەن دەسەیل م
|وێنە =
|ناوی بنەڕەتی =
|دانەر = [[سەعید عبادەتیان]]
|لێکۆڵەر =
|زمان = [[کوردیی باشووری]]
|وڵات = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
|زنجیرە =
|بابەت =
|جۆری ئەدەبی = [[شیعر]]
|بڵاوکەرەوە = دیباچە
|دەرچوون = [[کرماشان]]
|مێژووی دەرچوون = ٢٠٢١
|وەرگێڕ =
|بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو =
|مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان =
|وێنەگر =
|دیزاینەری بەرگ =
|جۆری چاپ =
|ژمارەی پەڕە = ٧٤
|پێوانە =
|کێش =
|پێشتر =
|دواتر =
}}
'''''وا درەو کەن دەسەیل م''''' کتێبێکی [[شیعر]]ی [[سەعید عبادەتیان]]ە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٢١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.<ref name="کتێبخانەی نەتەوەییی ئێران ۱">[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/7311381 کتێبخانەی نەتەوەییی ئێران: ''وا درەو کەن دەسەیل م''،]{{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/7311381 |date=تەممووزی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{سەعید عبادەتیان}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب|شیعر|وێژەی کوردی}}
{{کتێب-کۆلکە}}
[[پۆل:کتێبەکانی سەعید عبادەتیان]]
hi3h9ed0rel7ple7cwo8wyw1cuj1k9a
نیکۆس کازانتزاکیس
0
239673
1683666
1291091
2026-10-08T13:37:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1683666
wikitext
text/x-wiki
'''نیکۆس کازانتزاکیس''' ( [[یۆنان|بە یۆنانی]] : Νίκος Καζαντζάκης، ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٧) [[نووسەر]] ، [[شاعیر]] ، ڕۆژنامەنووس ، [[وەرگێڕان|وەرگێڕ]] و [[گەشتیاری|گەشتیارێکی]] یۆنانی بوو.
== ژیان ==
[[پەڕگە:Nikos_Kazantzakis_1904.jpg|وێنۆک| لە ساڵی ١٩٠٤]]
نیکۆس کازانتزاکیس لە ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ لە شاری هێراکلیون لە [[کریت|دوورگەی کریت]] لەدایکبووە. لەو کاتەدا، کریت لە ژێر کۆنترۆڵی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|حکومەتی عوسمانیدا]] بوو, و نیکۆس لە کەشوهەوای ڕاپەڕینی گەلی کریت دژی عوسمانییەکان گەورە بوو. ماوەیەک لە قوتابخانەی فەرەنسی لە دوورگەی [[ناکسوس|ناکسۆس]] خوێندوویەتی کە لەلایەن دەروێشەکانی کاسۆلیکەوە بەڕێوەدەبرا. <ref>گۆڤاری ئەدەبی چیرۆکی ئازەر</ref> دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، لە ساڵی ١٩٠٢ لە بەشی یاسا زانکۆی ئەتینا نێونووسی کرد و لە ساڵی ١٩٠٦ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٠٧ چووە [[پاریس]] و بووەتە خوێندکاری [[ھێنری بێرگسۆن|هێنری بێرگسۆن]] ،{{ھێڵی نوێ}} فەیلەسوفی بەناوبانگی فەرەنسی.
کازانتزاکیس لە ڕۆمانی [[مەسیحی دیسان لە خاجدراو]] دا زۆڤ بە جوانی ژێردەستەیی و زولم و زۆری عوسلانیەکان نیشان دەدا. لە شەڕی [[بالکان|بەڵکاندا]] چووە ناو سوپای یۆنان و دژی دوژمن شەڕی کردووە و دوای شەڕەکەش کاری بەڕێوەبردنی گشتی لە وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی قبوڵ کردووە و هەروەها نوێنەری [[یوونێسکۆ|یونسکۆ]] بووە لە [[پاریس]] . ساڵی 1947 بۆ درێژەدان بە چالاکییە ئەدەبییەکانی یۆنان بەرەو ئەنتیبس بەجێدەهێڵێت. لە ساڵی ١٩٥٦ لەلایەن کۆمەڵەی نووسەرانی یۆنانیەوە بەربژێر بوو بۆ [[خەڵاتی نۆبێل لە وێژە]] و لە ساڵی ١٩٥٧ دا بە دەنگێکی کەمتر لە [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] خەڵاتەکەی لەدەستدا.
== کار و بیرکردنەوە ==
نیکۆس کازانتزاکیس چاودێری [[شەڕی ناوخۆییی ئیسپانیا|شەڕەکانی ناوخۆی ئیسپانیا]] دەکات و گەشتێکی بۆ [[چین]] و [[ژاپۆن]] و [[میسر]] و [[ئورشەلیم|قودس]] و [[ئیتاڵیا]] و [[ئینگلتەرا]] و [[نەمسا]] و [[قوبرس]] و [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] کردووە . بەرهەمەکانی بۆ زۆربەی زمانەکان وەرگێڕدراون. کتێبی بچووک و سەد لاپەڕەیی "سێر و سێلوک" کە لە ساڵی ١٩٢٣دا چاپ و بڵاوکرایەوە، بنەمای بیری فەلسەفی نووسەرە، کازانتزاکیس دوای سی و دوو ساڵ نووسیویەتی: کتێبی سێر و سێلوک وەک تۆوێک بوو کە بەرهەمەکانی دیکەی منی لێ شین بۆوە و دوای ئەو ، هەموو شتێک کە نووسیم لێکدانەوە و وێنەیەکی ئەو کتێبە بوو. نیکۆس کازانتزاکیس لە ژێر کاریگەری ڕەوتی جیاواز و سەردەمی جیاوازدا بوو، وەک [[مەسیحییەت|مەسیحیەت]] ، [[بودیزم|ئایینی بودا]] ، [[فەلسەفە|فەلسەفەی]] [[فریدریش نیچە]] ، [[ھێنری بێرگسۆن|هێنری بێرگسن]] ، [[ھێنری جەیمز|هێنری جەیمس]] ، [[ئارتەر شۆپنھاوەر|ئارسەر شۆپنهاوێر]] . مەیلی بەرەو [[مارکسیزم]] - [[ڤلادیمیر لێنین|لینینیزم]] بوو، بەڵام هەرگیز ئەندامێتی هیچ حزبێکی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیستی]] قبوڵ نەکرد.
دوایین فریودەری مەسیح و [[مەسیحی دووبارە لە خاجدراو|مەسیحی دیسان لە خاجدراو]] ناونیشانی دوو ڕۆمانە بەناوبانگەکەیە.
[[زۆربای یۆنانی]] ، کە فیلمێکی بە هەمان ناو لەسەری دروستکراوە، ناوی یەکێکی دیکەیە لە ڕۆمانەکانی کە ناوبانگێکی جیهانی هەیە.
جێگەی ئاماژەیە کتێبی [[زۆربای یۆنانی]] و [[ئازادی یا نەمان]] و [[مەسیحی دووبارە لە خاجدراو|مەسیحی دیسان لە خاجدراو]] وەرگێری بەناوبانگی کورد [[محەممەد قازی]] وەریگێراوەتە سەر زمانی فارسی.
== کۆتایی ژیان ==
[[پەڕگە:Kazantzakisgrave.jpg|چەپ|وێنۆک|270x270پیکسڵ| گۆڕی نیکۆس کازانتزاکیس لە شاری هێراکلیۆن. لەسەر گڵکۆیەکە نووسراوە: "نە ئاواتێکم هەیە و نە دەترسم". من ئازادم. »]]
ئەو ڕەخنەی لە [[کڵێسا|کەنیسەی کاسۆلیکی]] و ئۆرتۆدۆکس گرت بە نووسینی کتێبی مەسیحی لە خاچدراو لە ساڵی ١٩٥٤ ئەو کتێبە خرایە لیستی کتێبە قەدەغە کراوەکانەوە ، ئەمەش وایکرد بەناوبانگ بێت لە سەرانسەری جیهاندا. لە [[٢٨ی حوزەیران|٢٨ی حوزەیرانی]] [[١٩٥٦]] ، [[جایزه بینالمللی صلح|خەڵاتی نێودەوڵەتی ئاشتی]] لە [[ڤیێنا|ڤیەنا]] وەرگرت و دوای گەشتێکی کورت بۆ چین، بەهۆی [[شێرپەنجەی خوێن|شێرپەنجەی خوێنەوە]] گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی فرایبۆرگ و لەوێ کۆچی دوایی کرد. لە [[٣ی تشرینی دووەم]] ( [[١٩٥٧]] ) تەرمەکەی هێنرایە یۆنان و لە گۆڕستانێکدا دانرا کە بۆ کەسانی بێناو تەرخانکرابوو. دوای مردنی قەشەی یۆنان بە لادەر ناوی برد و وتی کە ناتوانرێت لە هیچ کەنیسەیەکی یۆنانیدا بنێژرێت. سەرەڕای ئەم فەتوایە، زیاتر لە ٥٠ هەزار کەس لە زێدی خۆی کۆبوونەوە و نیکۆس کازانتزاکیسیان لە زێدی خۆی بە خاک سپێردرا. <ref>عابدی کامیار ، نیکوس کازانتزاکیس روایتی از جانهای بی قرار ، کتێبی "ماه و ادبیات فلسفه"</ref> بەردی گۆڕەکەی بەم شێوەیەیە:
== کتێبەکان ==
[[زۆربای یۆنانی]]
[[مەسیحی دووبارە لە خاجدراو|مەسیحی دیسان لە خاجدراو]]
[[ئازادی یا نەمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikos Kazantzakis}}
{{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|سیاسەت|زمان|یۆنان|فەلسەفە|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:نووسەرانی یۆنانی]]
[[پۆل:شانۆنامەنووسانی یۆنانی]]
[[پۆل:وەرگێڕەکانی دانتێ ئەلیگیێری]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٥٧]]
5kqu9lwn2dngy0tzez1o925731qtdty
تینکیرەر (کەسایەتیی خەیاڵی)
0
239702
1683855
1683404
2026-10-08T20:08:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683855
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس
|وێنە = Tinkerer.jpg
}}
'''تینکیرەر (فینییەس مەیسن)''' کارەکتەری خەیاڵییە کە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئەنیمەیشن|کۆمپانیا|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کۆمیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەکتەران }}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکان کە لە ساڵی ١٩٦٣ ناسێنراون]]
[[پۆل:گەورەخراپەکارەکانی کۆمیکەکانی مارڤڵ]]
lmwn642myx9b56f52sio1czoxyfiy6k
نەخۆشیی کەڕوویی
0
240099
1684157
1519104
2026-10-09T01:37:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە)
1684157
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەخۆشیی کەروویی''' یان '''ھەوکردنی قارچکی''' ({{بە ئینگلیزی |Fungal infection}})<ref name="urlDorlands Medical Dictionary:mycosis">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dorlands Medical Dictionary:mycosis|ناونیشان=http://www.mercksource.com/pp/us/cns/cns_hl_dorlands_split.jsp?pg=/ppdocs/us/common/dorlands/dorland/five/000069303.htm}}</ref> جۆرەھا بارودۆخی جیاوازی ژینگەیی و فیزیۆلۆژی دەتوانێت بەشداربێت لە گەشەکردنی نەخۆشی کەڕوویی. گەشەی [[سپۆڕ|سپۆرەکانی]] قارچک یان بەرکەوتنی ناوخۆیی لەگەڵ پێستدا لەوانەیە ببێتە ھۆی ھەوکردنی بەردەوام؛ بۆیە زۆرجار ھەوکردنی قارچکی لە [[سی (ئەندام)|سییەکان]] یان لەسەر ڕووی پێستەوە دەست پێدەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Is a Fungal Infection?|ناونیشان=http://www.fungalinfections.us/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090619060609/http://www.fungalinfections.us/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ڕوەک|جوگرافیا|زانست|ژینناسی|تەندروستی|لەشی مرۆڤ|پزیشکی|خۆراک}}
{{پۆلی کۆمنز|Diseases and disorders due to fungi}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
d3y302tj49fgjouoeguwukyeo9pf6qk
نەسرین فەخری
0
240188
1684207
1554816
2026-10-09T04:37:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1684207
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:نەسرین فەخری 1.jpg|وێنۆک|نەسرین فەخری لە تەمەنی لاویدا.]]
'''نەسرین محەممەد فەخری عەبدولعەزیز سابوونچی''' ناسراو بە '''نەسرین فەخری''' (٢٧ی یەنایەری ١٩٣٧، [[سلێمانی]] - ١١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٨) نووسەر و ئەکادیمی و زمانزانێکی دیاری [[کورد]] بوو. یەکەم کەس بووە دوکتۆرای لە زمانی کوردیدا بە دەست ھێنابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=نەسرین فەخری؛ ژنە پێشەنگی ئەدەبیاتی زمانی کوردیی|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=339266|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=کوردی - RojNews.News}}</ref> ١١ کتێبی بە زمانی کوردی، ١٠ کتێبیش بە عەرەبی بڵاو کردۆتەوە، ھاوکات ١٢ کتێب بە کوردی و ٣ کتێبی دیکەی بە عەرەبی وەک دەستنووس ماونەتەوە و چاپ نەکراون.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=د.نەسرین فەخری: زانای زمانەوانی|ناونیشان=https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2204|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230802104309/https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2204|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ژیان ==
=== سەرەتای ژیان ===
لە ساڵی ١٩٣٧، نەسرین لە گەڕەکی [[سابوونکەران]] لە شاری سلێمانی لە دایک بووە. باوکی ئەفسەر بووە لە سوپای عێراق، ئەمەش وای کردووە قۆناغەکانی خوێندنی بچنە چەند شارێک لەوانە [[کەرکووک]]، [[ھەولێر]] و [[بەغدا]].
=== خوێندن ===
نەسرین فەخری بڕوانامەی بەکالۆریوسی لە زمانی عەرەبی بە دەست ھێنابوو. دواتر بۆ خوێندن چۆتە [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، لەوێ لە شاری باکۆ دوکتۆرای لە زمانی کوردی بە دەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیاننامەی ئەمڕۆ: پڕۆفیسۆر نەسرین فەخری|ناونیشان=https://jinhaagency.com/so/zhan/zhyannamy-ym-pfysr-nsryn-fkhry-9854|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=JINHAGENCY News|زمان=so}}</ref>
== مردن ==
ڕۆژی ١١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٨، نەسرین فەخری لە شاری سلێمانی کۆچی دوایی دەکات و لە [[گردی سەیوان]] دەنێژرێت.<ref name=":0" />
== بەرھەمەکان ==
* چاوگی بێ واتا لە زمانی کوردیدا: ھۆ و چۆنیەتیی بەکارھێنانی لەم زمانەدا، بەغدا: کۆڕی زانیاری کورد، ١٩٧٣.
* ڕستە و چەمکی ڕستە بە گشتی و تایبەتمەندیەکانی لە زمانی کوردیدا: بەغداد.
* ڕێزمانی کوردی بۆ پۆلی یەکەمی بەشی زمانی کوردیی زانکۆی سەلاحەدین، لەگەڵ [[کوردستان موکریانی]]، ھەولێر: سەلاحەدین
* ڕێنووسی کوردی، ھەولێر: سەلاحەدین.
* یاری لە کۆمەڵی کوردەواریدا لە ڕووی زمانەوە و کاری بۆ سەر کۆمەڵ، بەرگی یەکەم و دووەم، بەغداد: (دار الحریة)، ١٩٩٣؛ بەرگی سێیەم، سلێمانی: سەردەم، ٢٠٠٥.
* دیوانی پێشبینی، بەغداد: ئیلاف.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{زمانی کوردی}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:ژنانی کورد]]
[[پۆل:کوردناسەکان]]
[[پۆل:زمانناسانی کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:نووسەرانی ژنی کورد]]
az6y2u8g756yuwsvr1su41lwe52xa1z
میناتۆ، تۆکیۆ
0
240265
1684006
1680187
2026-10-08T20:50:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684006
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''میناتۆ''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 港区 (東京都))، بە واتای «گەڕەکی میناتۆ» یەکێکە لە ٢٣ گەڕەکەکەی [[تۆکیۆ]]، ٤٩ باڵیۆزخانە لە میناتۆ ھەیە جگە لە نووسینگەی زۆرێک لە کۆمپانیاکانی وەک [[ھۆندا]]، [[میتسوبیشی بۆ پیشەسازی قورس]]، [[میتسوبیشی مۆتۆرز]]، [[ئێن ئی سی]]، [[سۆنی]]، [[تۆشیبا]]، نیکۆن و [[تی دی کەی]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|تۆکیۆ|ژاپۆن|جۆگرافیا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Minato, Tokyo}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
tealn3aaib94x0cx8k1sp3nun0k2bhp
نەیڤەر
0
240994
1684332
1613214
2026-10-09T10:37:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1684332
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس
|وێنە = Naver Logotype.svg
}}
'''نەیڤەر''' (بە [[ھانگول]]ی: 네이버) پلاتفۆرمێکی ئۆنلاینە لە کۆریای باشوور کە لەلایەن [[کۆمپانیای ناڤێر]] بەڕێوەدەبرێت. لە ساڵی ١٩٩٩ وەک یەکەم وێب پۆرتاڵ لە کۆریای باشوور دەستیپێکرد کە [[بزوێنەری گەڕانی وێب|بزوێنەری گەڕانی]] تایبەتی خۆی پەرەپێبدات و بەکاریبھێنێت
تا مانگی [[ئەیلوول|ئەیلولی]] ٢٠١٧، بزوێنەری گەڕانەکەی ٧٤.٧%ی سەرجەم گەڕانەکانی وێبی لە کۆریای باشوور پێک دەهێنا و ٤٢ ملیۆن بەکارهێنەری تۆمارکراوی هەبووە. زیاتر لە ٢٥ ملیۆن کۆری نەیڤەریان كردبوو بە بزوێنەری گەڕانی سەرەکی لە ئامێرەکانیان و لە بەرنامەکەشیی لە مۆبایل ڕۆژانە ٢٨ ملیۆن سەردانیکەری هەیە. نەیڤەر بە '[[گووگڵ|گوگڵی]] کۆریای باشوور'یش ناوزەد کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bogle|یەکەم=Ariel|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Has the Google of South Korea Found a Way to Save Struggling News Outlets?|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/12/naver-news-ad-revenue/547412/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Atlantic|زمان=en}}</ref>
بەهۆی بەرزبوونەوەی ناوبانگەکەی لە [[ژاپۆن]]، ئێستا نەیڤەر کێبڕکێ لەگەڵ کاکاو دەکات بۆ ئەوەی ببێت بە ژمارە یەک لە بازاڕی ژاپۆن بۆ [[ڕۆمان|ڕۆمانی]] وێب و [[کۆمیک|کۆمیکی]] وێبدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ANI|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Naver, Kakao competing for no 1 position in Japanese web comic market|ناونیشان=https://theprint.in/world/naver-kakao-competing-for-no-1-position-in-japanese-web-comic-market/896130/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=ThePrint|زمان=en-US}}</ref>
== بەستەری دەرەکی ==
* [https://www.naver.com/ ماڵپەڕی فەرمی]
* [https://comic.naver.com/ نەیڤەر وێبتۆن]
* [https://section.cafe.naver.com/ نەیڤەرکافێ]
* [https://section.blog.naver.com/ بلۆگی نەیڤەر]
* [https://tv.naver.com/ نەیڤەر تیڤی]
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئابی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|کۆمپانیا|کۆریای باشوور|ئابووری|تەلەڤیزیۆن|تەکنۆلۆژیا }}
{{پۆلی کۆمنز|Naver Corporation}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤیزیۆنی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:گەڕانچییەکانی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت]]
3afaea4pysur0302j3cdcbnzbols62c
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە چالاکەکان
4
241625
1684035
1683200
2026-10-08T21:01:21Z
AramBot
39807
بۆت: نوێکردنەوە
1684035
wikitext
text/x-wiki
{{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}}
{{چینی ناوەند}}
پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}}
بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}}
لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}}
'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''
{{کۆتایی}}
{| class="wikitable sortable" style="margin: auto;"
|+ بۆتە چالاکەکان
|-
! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن
|-
| ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٧٧٢٨٣ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠
|-
| ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٤٩٤٨١ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢
|-
| ٣ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٥٤١ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧
|-
| ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦١٧ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢
|-
| ٥ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٥٧٥ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢
|-
| ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣١٤ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩
|-
| ٧ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٤ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣
|}
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
n6ywaexjsthkp9vhys2s11vt54ooio1
پاپا کلێمێنسی یەکەم
0
241660
1683882
1682663
2026-10-08T20:15:27Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683882
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:StClement1.jpg|چەپ|وێنۆک|150x150پیکسڵ]]
'''پاپا کلێمێنسی یەکەم''' (به </link> یەکێک بووە لە پاپاکانی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] (قەشەی ڕۆما) کە لە [[ڕۆما]] لەدایک بووە و لە نێوان ساڵانی ٨٨ یان ٩٢ تا ٩٧ یان ٩٩ی زایینی پاپا بووە.
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|Clemens I}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|مێژوو}}
[[پۆل:پیرۆزەکانی ئەنگڵیکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١ەم]]
[[پۆل:مردووانی ٩٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٠١]]
[[پۆل:رۆمانی سەدەی یەکەم]]
[[پۆل:پاپاکان]]
pjm0yokurhmcodns59tg1vm71vihhvx
نەخۆشخانەی شاری بۆستن
0
242348
1684108
1519064
2026-10-08T22:37:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684108
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نەخۆشخانەی شاری بۆستن''' (١٨٦٤–١٩٩٦)، لە [[بۆستن]]، [[ماساچووسیتس|ماساشوستس]]، نەخۆشخانەیەکی گشتی بوو، و دەکەوێتە " باشووری کۆتایی". "بە مەبەستی بەکارھێنان و ئاسوودەیی نەخۆشە ھەژارەکان بووە، کە چاودێری پزیشکییان بۆ دابین دەکرێت لەسەر حیسابی شارەکە، و بۆ دابینکردنی شوێنی نیشتەجێبوون و چارەسەری پزیشکی بۆ کەسانی دیکە، کە نایانەوێت وەک وابەستەیەک سەیر بکرێن.<ref name="directory-1864">Boston Directory (1864)</ref> لە ساڵی ١٩٩٦ لەگەڵ نەخۆشخانەی سەنتەری پزیشکی [[زانکۆی بۆستن]] یەکیگرت و سەنتەری پزیشکی بۆستن پێکھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Boston City Hospital can finally stand on its own|ئیش=Boston Herald|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ١٩٩٥}}</ref>
ئەم بینایە لە ئێستادا لەژێر لێکۆڵینەوەدایە بۆ دۆخی ھێماکانی بۆستن لەلایەن کۆمیسیۆنی ھێماکانی بۆستنەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|تەندروستی|لەشی مرۆڤ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی}}
{{پۆلی کۆمنز|Boston City Hospital}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{نژیاروانی-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
lqnxg50j9kfy6chj5ziazd9cxqj61uf
نیت
0
242424
1683835
1683515
2026-10-08T20:05:37Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683835
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:Proportion_of_youth_(aged_15-24_years)_not_in_education,_employment_or_training(Total).png|وێنۆک| ڕێژەی NEET لە نێوان کەسانی تەمەن ١٥ بۆ ٢٤ ساڵ ( [[ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی کار|داتاکانی ILO]],2023)]]
'''نیت''' کورتکراوەی وشەی '''Not in Education, Employment, or Training ە،''' کە بە واتای کەسێک دێت کە " '''نە دەخوێنێت، نە کاردەکات، نە فێری کارامەیییەک دەبێت''' ". ئەم [[پۆلێنی ئاماری|پۆلێنکردنە]] [[شانشینی یەکگرتوو|لە کۆتاییەکانی نەوەدەکاندا لە ئینگلتەرا دەستیپێکردووە]] و بەکارهێنانی بۆ وڵات و ناوچەکانی دیکەش درێژکراوەتەوە، لەوانە [[ژاپۆن]] ، [[کۆریای باشوور]] ، [[چین]] ، [[تایوان]] ، [[کەنەدا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] . گروپی NEET ئەو کەسانەی بێکارن (کەسانی بێ کار و بەدوای کاردا دەگەڕێن) هەروەها کەسانی دەرەوەی هێزی کار (بێ کار و بەدوای کاردا دەگەڕێن) لەخۆدەگرێت. بۆ وەسفکردنی ئەو کەسانەی کە لەم دۆخەدان، بەزۆری ڕێژەی تەمەن بەکاردەهێنرێت بۆ ئەوەی [[خانەنشینی|خانەنشینەکانی]] نەژمێردرێت.
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی
{{پۆلی کۆمنز|NEET}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]]
[[پۆل:دانیشتووناسی]]
d4ml4bqibprlgl0b7houe02fhv4bnao
نەوە خراپەکە
0
242481
1684255
1519257
2026-10-09T07:38:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684255
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس
|وێنە = The_Bad_Seed_2018.jpg
}}
'''نەوە خراپەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Bad Seed}}) [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|فیلمێکی درامای]] [[فیلمی ترسێنەر|ترسناک]] و ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ [[فیلمی تەلەڤیزیۆنی|تەلەڤیزیۆن]] دروست کراوە و لەلایەن ڕۆب لۆوە بۆ ڵایڤ تایم دەرھێنراوە. ھەروەھا لۆو بەرھەمھێنەری جێبەجێکارە و ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت لە فیلمەکەدا، شانبەشانی مکێنا گرەیس، سارا دوگدەیل، مارسی تی ھاوس، لۆرن کاردیناڵ، کریس شیڵدز، [[کارا بوۆنۆ|کارا بوونۆ]]، و دەرکەوتنی تایبەتی پاتی مەککۆرماک. [[ھەستبزوێن (وێژە)|فیلمە]] [[فیلمی ترسێنەر|ترسناکەکە]] لەسەر بنەمای ڕۆمانی ویلیام مارچ لە ساڵی ١٩٥٤ و شانۆنامەی ساڵی ١٩٥٤ و فیلمی ساڵی ١٩٥٦ وەرگیراوە. ''نەوە خراپەکە'' لە سەرەتادا لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ لە کەناڵی ڵایڤ تایم پەخشکرا. ئەمە دووەم [[دووبارە دروستکردنەوە|دووبارەکردنەوەی]] فیلمەکەیە، یەکەمیان فیلمێکی ساڵی ١٩٨٥ بووە. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨، «چاپێکی تایبەت»ی فیلمە تەلەڤیزیۆنییەکە بڵاوکرایەوە کە چاوپێکەوتنەکانی پشت پەردە لەگەڵ لۆو و گرەیس و مەککۆرماکدا نمایشکرا. درێژەی فیلمەکە بە ناوی ''نەوە خراپەکە دەگەڕێتەوە'' لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ بڵاوکرایەوە.
== چیرۆک ==
چیرۆکەکە لە دەوری کچێکی گەنج بە ناوی ئیما گڕۆسمان دەسوڕێتەوە، کە بۆ ھەموو دەوروبەری وەک منداڵێکی بێتاوان و ڕەفتار باش دەردەکەوێت؛ بەڵام لەگەڵ پێشکەوتنی فیلمەکەدا ئەوە ڕوون دەبێتەوە کە ئیما بەو شێوەیە بێتاوان نییە کە پێدەچێت. دەست دەکات بە نیشاندانی ڕەفتاری تێکدەر و دەستکاریکەر، ئەمەش زیان بە کەسانی دەوروبەری دەگەیەنێت. دایک و باوکی، کریستین و ڕۆب، دەست دەکەن بە گومانکردن لەوەی کە شتێکی جددی لە کچەکەیاندا ھەڵەیە.
لەگەڵ قووڵبوونەوەی ڕابردووی ئیمادا، نھێنی شۆککەر سەبارەت بە دایکی بایۆلۆژی و پەروەردەکردنی کێشەدارەکەی دەدۆزنەوە. ھەروەھا نەخشێکی توندوتیژی و فێڵکردن ئاشکرا دەکەن کە پێدەچێت بە نەوەکانی ناو خێزانەکەیاندا گوازرابێتەوە. کریستین تادێت بێھیوا دەبێت لە پاراستنی خێزانەکەی لە مەیلە مەترسیدارەکانی ئیما. داوای یارمەتی لە پزیشکێکی دەروونی دەکات بەناوی دکتۆر مارچ کە پسپۆڕە لە چارەسەرکردنی ئەو منداڵانەی کە کێشەی ڕەفتاریان ھەیە. پێکەوە ھەوڵدەدەن نھێنی پشت ڕەفتارەکانی ئیما ھەڵبکەنەوە و ڕێگەیەک بدۆزنەوە بۆ ئەوەی پێش ئەوەی درەنگ بێت ڕێگری لێبکەن؛ بەڵام ھیچ شتێک سوودی نابێت و منداڵەکە تا دێت زیاتر کەسە نزیکەکانی دەکوژێت و ھیچ ھەستێکی بۆیان نییە، و تەنانەت باوکی خۆشی لەکۆتایی فیلمەکەدا دەکوژێت و بەبێ ئەوەی ھەستی بەرامبەری ھەبێت. لەکۆتاییدا لەگەڵ پووری دەمێنێتەوە و فیلمەکە درێژەی پێ دەدرێت.
== ڕۆڵەکان ==
* مکێنا گرەیس وەک ئێما گڕۆسمان، کچێک کە ھەر کەسێکی بوێت دەکوژێت.<ref name="TBSCast"/>
* ڕۆب لۆی وەک دەیڤید گڕۆسمان، باوکی ئیما<ref name="TBSCast">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Mckenna Grace To Play Young Lead In Rob Lowe's 'The Bad Seed' Lifetime Remake, Original's Patty McCormack To Co-Star|ناونیشان=https://deadline.com/2018/02/mckenna-grace-star-rob-lowe-the-bad-seed-remake-lifetime-patty-mccormack-co-star-1202298386/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
* سارا دوگدەیل وەک کلۆی، دایەنی نوێی ئیما.
* مارسی تی ھاوس وەک خاتوو ئێلیس، مامۆستای ئیما.
* لۆرن کاردیناڵ وەک برایان، سەرپەرشتیاری خانووی دەریاچەی گڕۆسمانەکان.
* کریس شیڵدز وەک شێریف پیتەرسۆن.
* [[کارا بوۆنۆ|کارا بوونۆ]] وەک ئەنجێلا گڕۆسمان خوشکی دەیڤد و خاڵۆزایەکی ئیما کە پزیشکی دەروونی ناسراوە.
* پاتی مەککۆرماک وەک دکتۆر مارچ، پزیشکی دەروونی ئیما، مەککۆرماک پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار وەرگرت بەھۆی ڕۆڵی کچەکەی لە فیلمی ساڵی ١٩٥٦.<ref name="TBSCast"/>
* لۆک ڕۆسلەر وەک میلۆ کورتیس، ھاوپۆلی ئیما.
* شاونا یۆھانسن وەک ماگی کورتیس، دایکی میلۆ.
* ڕۆبێرت ئێگەر وەک کاک کورتیس، باوکی میلۆ.
* جۆن ئیمێت تریسی وەک مارک ویگینز.
* نێڤیس یونیپان وەک کچ -١
* ئانا دیکی وەک کچ -٢
* جوولییەت ھیندڵ وەک کچ -٣
* کارلی بێنتاڵ وەک خاتوو گڕۆسمان، ھاوسەری کۆچکردووی دەیڤد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|ترسناک}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگی منداڵ]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان]]
[[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]]
pb31muxl2n7apy2bim4klg1tfev41k9
نەسرەدین شا
0
242548
1684208
1405010
2026-10-09T04:37:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1684208
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەسیرەدین شا'''، ئەکتەرێکی ھیندییە، لە دایکبووی ٢٠ی تەممووزی ١٩٥٠یە. لە سینەماکانی ھیندستاندا جێگەی خۆی کردووەتەوە. لە بەرھەمە نێودەوڵەتییەکانیشدا ڕۆڵی سەرەکی بینیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Naseeruddin Shah says essential for Muslims to stop feeling persecuted, assert claim on India|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/india/naseeruddin-shah-says-essential-for-muslims-to-stop-feeling-persecuted-assert-claim-on-india/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170602065033/http://indianexpress.com/article/india/naseeruddin-shah-says-essential-for-muslims-to-stop-feeling-persecuted-assert-claim-on-india/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=The Indian Express}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Naseeruddin Shah: The Angel of Chaos|ناونیشان=https://filmcriticscircle.com/journal/naseeruddin-shah-the-angel-of-chaos/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Journal of Indian Cinema|زمان=en-GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221206105659/https://filmcriticscircle.com/journal/naseeruddin-shah-the-angel-of-chaos/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سێ [[خەڵاتی نەتەوەییی فیلم|خەڵاتی نیشتمانی فیلم]]، سێ خەڵاتی فیلمفەیر و جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەری [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز|فێستیڤاڵی ڤێنیز]]. حکوومەتی ھیندستان بە خەڵاتی پادما شری و پادما بوشان ڕێزی لێگرت بەھۆی بەشدارییەکانی لە سینەمای ھیندستان.<ref name="Padma Awards">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=2015|سەردێڕ=Padma Awards|ناونیشان=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151028182142/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Ministry of Home Affairs, Government of India}}</ref> بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە باشترین ئەکتەرەکانی [[سینەمای جیھان]]ی دادەنرێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ژیاننامە|ئەکتەران|ھونەرەکان|بۆڵیوود|فیلم|شانۆ}}
{{پۆلی کۆمنز|Naseeruddin Shah}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی ھیندی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی نیشتمانیی باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ھیندییەکانی خەڵکی مومبای]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی نیشتمانیی باشترین ئەکتەری پاڵپشت]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:ھیندییەکانی بە ڕەچەڵەک ئەفغان]]
nqtu7q56lyoyv269uye4gqk3l638m5d
نێردراوی ھاوکاریی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عێراق
0
243185
1683717
1518942
2026-10-08T16:37:12Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە)
1683717
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس|وێنە=UNAMI_Logo.jpg}}
'''نێردراوی ھاوکاریی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عێراق''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: United Nations Assistance Mission for Iraq) بە بڕیاری ژمارە ١٥٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ١٤ی ئابی ٢٠٠٣ دامەزراوە، پاڵپشتی ھەوڵەکانی گەشەپێدانی نیشتمانیی دەکات لەسەر ئاستی سیاسی و ھەڵبژاردن و مرۆیی لە سەرتاسەری عێراقدا. لە مانگی تەممووزی ٢٠١٧ [[ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان]] ئەرکی نوێنەرایەتی سیاسی نەتەوە یەکگرتووەکانی لە [[عێراق]] بۆ ماوەی ساڵێک درێژکردەوە تا ٣١ی تەممووزی ٢٠١٨.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢ی ١٠ی ٢٠٢٣}}
{{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٠٠|عێراق}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٣ لە عێراق]]
spmjtu850z04j2duyl0ixf0dqujidyy
نەرگس محەممەدی (ھەڵسووڕاوی مافی مرۆڤ)
0
243364
1684184
1404998
2026-10-09T04:33:59Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684184
wikitext
text/x-wiki
{{سەبارەت بە|چالاکوانە ئێرانییەکە|خانمەکتەرە ئێرانییەکە|نێرگس محەممەدی}}
{{Infobox person
| name = نەرگس محەممەدی
| image = Narges Mohammadi (cropped).jpg
| native_name = {{nobold|نرگس محمدی}}
| native_name_lang = ps
| birth_date = {{birth date and age|1972|4|21|df=y}}
| birth_place = [[زەنجان]]، [[ئێران]]
| death_date =
| death_place =
| other_names =
| education = زانکۆی نێودەوڵەتی قەزوین([[Bachelor of Science|BS]])
| organization = {{ubl|[[داکۆکیکارانی ناوەندی مافی مرۆڤ]]|[[ئەنجومەنی نیشتمانی بۆ ئاشتی]]}}
| movement = [[Neo-Shariatism]]<ref>{{Cite thesis |last=Pourmokhtari Yakhdani |first=Navid |title=Iran's Green Movement: A Foucauldian Account of Everyday Resistance, Political Contestation and Social Mobilization in the Post-Revolutionary Period |date=2018 |degree=Ph.D. |publisher=Department of Political Science, University of Alberta |url=https://era.library.ualberta.ca/items/6b552565-6ff8-45a0-a0eb-9d84779db9ec/view/f22a648d-1faf-4f2e-8d71-f0525e09a66e/Pourmokhtari_Navid_201803_PhD.pdf |publication-place=Edmonton |access-date=5 June 2021 |page=178}}</ref>
| spouse = {{marriage|[[تەقی ڕەحمانی]]|1999}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Farangis Najibullah |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Iran: Activist 'Dynamic Duo' Fight for Human Rights |ناونیشان=http://www.rferl.org/a/1079544.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٧|وێبگە=Radio Free Europe/Radio Liberty}}</ref>
| children = ٢
| awards = {{ubl|[[Alexander Langer Award]] (2009)|[[خەڵاتی ساخارۆڤ]] (٢٠١٨) خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی (٢٠٢٣)}}
}}
'''نەرگس''' یان '''نێرگز محەممەدی'''، لە ({{Lang-fa|نرگس محمدی}}؛ لە دایکبووی ٢١ی نیسانی ١٩٧٢)، چالاکی مافی مرۆڤ، زیندانی سیاسی ئێرانی<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=دادگای شۆڕشی تاران سزای 10 ساڵ زیندانی بۆ نەرگس محەممەدی دەرکرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/middleeast/iran/19052016|ئیش=www.rudaw.net|agency=تۆڕی میدیایی رووداو|بڵاوکەرەوە=رووداو|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٦|شوێن=ھەولێر|زمان=ku}}</ref> و براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییە لە ساڵی ٢٠٢٣.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=ئیراندوست|یەکەم١=نیشتمان|سەردێڕ=نێرگز محەممەدی ئێرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاشتی وەرگرت|ناونیشان=https://sverigesradio.se/artikel/نێرگز-محەمەدی-ئێرانی-خەڵاتی-نۆبێلی-ئاشتی-وەرگرت|ئیش=sverigesradio.se|agency=Sveriges Radio AB|بڵاوکەرەوە=ڕادیۆی سویدی ئەی بی|شوێن=ستۆکھۆڵم|زمان=ku}}</ref> ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی باڵای سیاسەتی ڕیفۆرمخوازانی تەحکیم وەحدەت و جێگری سەرۆکی ناوەندی بەرگریکارانی مافی مرۆڤە کە [[شیرین عیبادی]] ھاوڕێی خاوەن خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی سەرۆکایەتی دەکات.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ئێران|مافەکانی مرۆڤ}}
{{پۆلی کۆمنز|Narges Mohammadi}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]]
[[پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل]]
2ji5m97wmtluwa0r1c2re2gotcgm07a
یەسا
0
243650
1683881
1682677
2026-10-08T20:15:16Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683881
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''یەسا''' (بە [[عیبری]]: יִשַׁי) کەسایەتییەکە لە [[پەرتووکی پیرۆز]]دا لە پەرتووکی یەکەمی ساموئێلدا باسی لێوە کراوە و باوکی پاشا [[داوود]] بوو کە سێیەم پاشای ئیسرائیل بوو. یەسا کوڕی عوبێد و نەوەى ڕاغوس موئابی و بۆعازە، لە بەیت لەحم لەدایکبووە و ژیاوە، لە ھۆزی یەھودا بووە و وەک جووتیار و شوان ژیاوە. بەگوێرەی پەرتووکی ساموئێل خوای گەورە داوای لە [[ساموئیل|ساموئێل]] کردووە بچێتە ماڵی یەسا بۆ ئەوەی یەکێک لە کوڕەکانی بکاتە پاشای ئیسرائیل، بۆیە چوو و چاوی بە کوڕەکانی کەوت، خوداش بە ساموئێلی نەگوت کە کامیان ھەڵبژێردراوە بۆ ئەوەی ببێتە پاشای ئیسرائیل، پاشان ساموئێل پرسیاری لە یەسا کرد کە ئایا کوڕێکی ترت ھەیە و پێی وت کە کوڕە بچووکەکەی چاودێری مەڕەکانی دەکات. ساموئێل چووە لای داوود، خوداش بە ساموئێلی گوت کە ئەو کەسەیە کە ھەڵیبژاردووە بۆ ئەوەی ببێتە پاشای ئیسرائیل، بۆیە کردی بە پاشای ئیسرائیل.<ref>https://web.archive.org/web/20170810134824/http://st-takla.org/Full-Free-Coptic-Books/FreeCopticBooks-002-Holy-Arabic-Bible-Dictionary/28_E/E_129.html</ref>
ھەروەھا یەسا داوودی کوڕی لەگەڵ ھەندێک خواردندا نارد بۆ براکانی کە لە شەڕدا بوون و کاتێک چوو بۆ ئەوێ، ڕووبەڕووی جالووتێکی بەھێز بووەوە و بەزاندی.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مەسیحییەت|کتێبی پیرۆز|دین}}
{{پۆلی کۆمنز|Jesse (Biblical figure)}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
tp5yq13suby5u1ie4r8b6k6uqax94j3
ناوچەی بازرگانیی ئازاد
0
243906
1683904
1682423
2026-10-08T20:20:29Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683904
wikitext
text/x-wiki
'''ناوچەی بازرگانیی ئازاد''' (بە ئینگلیزی: Free-trade zone) چەشنێک لە [[ناوچەی ئابووریی تایبەت]]ە.<ref>[https://elibrary.ru/download/elibrary_41726948_30519387.pdf УПРАВЛЕНИЕ ОСОБЫМИ ЭКОНОМИЧЕСКИМИ ЗОНАМИ СУБЪЕКТА] РФ Масаев С.Н. В сборнике: XIII Всероссийское совещание по проблемам управления ВСПУ-2019 Труды. Под общей редакцией Д.А. Новикова. 2019. С. 1773-1778.</ref><ref>Masaev S. [https://ieeexplore.ieee.org/document/8910997 Destruction of the Resident Enterprise in the Special Economic Zone with Sanctions]. Publisher: IEEE. 2019</ref> ناوچەی بازرگانیی ئازاد ناوچەیەکی جوگرافییە کە لەنێویدا [[شتومەک|شتومەکەکان]] بەپێی ڕێسا تایبەتەکانی [[گومرگ|گومرگی]] [[ھاوردەکردن|ھاوردە]] دەکرێن، ھەڵدەگیرێن، مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت، بەرھەمدەھێنرێن، دیسانەوە ڕێکدەخرێن و [[ھەناردەکردن|ھەناردە]] دەکرێنەوە، بێ ئەوەی کە بەگشتی [[باجی گومرگی]]یان لەسەردا ببێت. ناوچەکانی [[بازرگانیی ئازاد]] زۆرتر لە ئەو ناوچانەی کە بۆ بازرگانی چەندین سوودی جوگرافییان ھەیە، -بەسبار دەوری [[بەندەری دەریایی|بەندەر دەریاییە گەورەکان]]، [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی|فڕۆکەخانە نێودەوڵەتییەکان]] و سنوورە نیشتمانییەکان- ڕێکدەخرێن.<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/218417/free-trade-zone "Free-trade zone"], [[Encyclopædia Britannica]]. Retrieved 28 August 2016.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Special economic zones}}
{{تووڵی دەروازە|ئابووری|سیاسەت}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:ناوچە ئابوورییە تایبەتەکان]]
[[پۆل:خۆدزینەوە لە باج]]
[[پۆل:سیاسەتی بازرگانی]]
[[پۆل:بازرگانیی ئازاد]]
hgmo10s56yznt4ylyqxi5l4w1jl0yvc
ناحیەی زاویتە
0
244075
1683932
1681478
2026-10-08T20:35:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683932
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''ناحیەی زاویتە''' یەکێکە لە ناحییەکان لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ناوەندی ئەم ناحییە نزیکەی ١٦ کم لە ناوەندی قەزای دھۆکەوە دوورە، کۆی ڕووبەری ناحیەکە نزیکەی ٤٣٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە و ژمارەی گوندەکانی ناوی نزیکەی ٧١ گوندە. ناوەندی ناحییەکە دەکەوێتە سەر ئەو ڕێگایەی کە ناوەندی [[قەزای دھۆک]] و [[قەزای ئامێدی]] بەیەکەوە دەبەستێتەوە، بە یەکێک لە ھاوینەھەوارە جوانەکان دادەنرێت کە چێژ لە دیمەنە سەرسوڕھێنەرەکانی شاخ و دارستانە چڕەکان وەردەگریرێت، لەم ناوچەیەدا چەندین شوێن و شوێنەوار ھەن، بەو پێیەی زیاتر لە ٢٤ شوێن لەو ناوچەیەدا دەستنیشانکراون، گرنگترینیان کۆشکی بادییە کە لەکاتی [[شاڵاوی ئەنفال|ھەڵمەتەکانی ئەنفالدا]] ڕووخێنرا، ھەروەھا قەڵای مەمیان کە دەکەوێتە سەر چیای کەمکە.
== سەرچاوەکان ==
{{گوندەکانی قەزای دھۆک}}
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای دھۆک}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
hribjgnjkn098amrhwv1gaz1rcn5x8q
نەھەنگی شین (یاری)
0
244196
1684321
1519290
2026-10-09T10:35:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە)
1684321
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''یاری نەھەنگی شین''' ({{بە ئینگلیزی|Blue Whale}}) (بە [[ڕووسی]]: Синий кит) یان '''چالێنجی نەھەنگی شین''' دیاردەیەکە لە [[تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]]دا کە گوایە لە چەند وڵاتێکی جیھاندا بوونی ھەیە و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠١٦، کە «[[یاری]]یەکە» لە کۆمەڵێک چالێنج پێکدێت بۆ ماوەی ٥٠ ڕۆژ، و لە چاڵنجی کۆتاییدا داوا لە یاریزانەکە دەکات خۆی بکوژێت، و زاراوەی «[[نەھەنگی شین]]» لە دیاردەی نەھەنگی کەنار دەریاکانەوە ھاتووە، کە پەیوەندی بە بیرۆکەی خۆکوشتنەوە ھەیە، و گومان دەکرێت سەرچاوەی ژمارەیەک ڕووداوی خۆکوژی بێت بە تایبەت لەنێو [[ھەرزەکاری|ھەرزەکاران]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|مەرگ|کۆمەڵگا|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت|دەیەی ٢٠١٠|ئوکراینا}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{ئوکراینا-کۆلکە}}
[[پۆل:فۆلکلۆر]]
[[پۆل:یاریە ئۆنڵاینەکان]]
[[پۆل:ئەفسانە شارییەکان]]
5zk9c8a0qk67ysu2pniqeb3qc6vihtt
نیکۆ پاز
0
244606
1683664
1553580
2026-10-08T13:37:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەرژەنتین-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە)
1683664
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=نیکۆ پاز|وێنە=|سەردێڕ=|ناوی تەواو=نیکۆلاس پاز مارتینێز<ref name=wf>{{WorldFootball.net|nicolas-paz_2}}</ref>|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٤|٩|٨}}|شوێنی لەدایکبوون=سانتا کروز|جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|ژمارەی یانە=٣٢|youthyears1=٢٠١١-٢٠١٤|youthclubs1=سان خوان|youthyears2=٢٠١٤-٢٠١٦|youthclubs2=تێنریفی|years1=٢٠٢٢-|clubs1=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps1=٢٩|goals1=٧|years2=٢٠٢٣-|clubs2=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps2=٢|goals2=٠|nationalyears1=٢٠٢٢-|nationalteam1=ئەرجەنتین ژ١٥|nationalcaps1=٨|nationalgoals1=٤|nationalyears2=|nationalteam2=|nationalcaps2=|nationalgoals2=|nationalyears3=|nationalteam3=|nationalcaps3=|nationalgoals3=|nationalyears4=|nationalteam4=|nationalcaps4=|nationalgoals4=|nationalyears5=|nationalteam5=|nationalcaps5=|nationalgoals5=|club-update=٢٦ی تشرینی دووەم ٢٠٢٣|nationalteam-update=|medaltemplates=|clubs3=|years3=|goals3=|caps3=|youthclubs3=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|youthyears3=٢٠١٦-٢٠٢٣}}
'''نیکۆلاس پاز مارتینێز''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nicolas Paz؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٤) لە [[وەرزش|وەرزشدا]] بە نیکۆ پاز ناسراوە، [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] [[ئەرژەنتین|ئەرژەنتینییە]] و وەک یاریزانی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] بۆ یانەی ڕیاڵ مەدریدا یاری دەکات. هەروەها کوڕی پابلۆ پاز یاریزانی پێشووی تۆپی پێی ئەرجەنتینییە.
== ژیانی وەرزشی یانەکان ==
=== ڕیال مەدرید ===
==== پیشەی گەنجان ====
==== ٢٠٢٣-٢٤: پێشکەوتنی تیپی یەکەم ====
== پیشەی نێودەوڵەتی ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|ئەرژەنتین|تۆپی پێ}}
{{پۆلی کۆمنز|Nico Paz}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەرژەنتین-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]]
[[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]
qmoqedpa05bbhx70e4gl9txhgdosar7
1683827
1683664
2026-10-08T20:04:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی بێسەرچاوە|ژکزی بێسەرچاوە]]}}
1683827
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=نیکۆ پاز|وێنە=|سەردێڕ=|ناوی تەواو=نیکۆلاس پاز مارتینێز<ref name=wf>{{WorldFootball.net|nicolas-paz_2}}</ref>|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٤|٩|٨}}|شوێنی لەدایکبوون=سانتا کروز|جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|ژمارەی یانە=٣٢|youthyears1=٢٠١١-٢٠١٤|youthclubs1=سان خوان|youthyears2=٢٠١٤-٢٠١٦|youthclubs2=تێنریفی|years1=٢٠٢٢-|clubs1=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps1=٢٩|goals1=٧|years2=٢٠٢٣-|clubs2=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps2=٢|goals2=٠|nationalyears1=٢٠٢٢-|nationalteam1=ئەرجەنتین ژ١٥|nationalcaps1=٨|nationalgoals1=٤|nationalyears2=|nationalteam2=|nationalcaps2=|nationalgoals2=|nationalyears3=|nationalteam3=|nationalcaps3=|nationalgoals3=|nationalyears4=|nationalteam4=|nationalcaps4=|nationalgoals4=|nationalyears5=|nationalteam5=|nationalcaps5=|nationalgoals5=|club-update=٢٦ی تشرینی دووەم ٢٠٢٣|nationalteam-update=|medaltemplates=|clubs3=|years3=|goals3=|caps3=|youthclubs3=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|youthyears3=٢٠١٦-٢٠٢٣}}
'''نیکۆلاس پاز مارتینێز''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nicolas Paz؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٤) لە [[وەرزش|وەرزشدا]] بە نیکۆ پاز ناسراوە، [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] [[ئەرژەنتین|ئەرژەنتینییە]] و وەک یاریزانی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] بۆ یانەی ڕیاڵ مەدریدا یاری دەکات. هەروەها کوڕی پابلۆ پاز یاریزانی پێشووی تۆپی پێی ئەرجەنتینییە.
== ژیانی وەرزشی یانەکان ==
=== ڕیال مەدرید ===
==== پیشەی گەنجان ====
==== ٢٠٢٣-٢٤: پێشکەوتنی تیپی یەکەم ====
== پیشەی نێودەوڵەتی ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|ئەرژەنتین|تۆپی پێ}}
{{پۆلی کۆمنز|Nico Paz}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەرژەنتین-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]]
[[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]
kpfh0v6tm6haza34okrsrpde58ozb1u
1684043
1683827
2026-10-08T21:13:09Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684043
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=نیکۆ پاز|وێنە=|سەردێڕ=|ناوی تەواو=نیکۆلاس پاز مارتینێز<ref name=wf>{{WorldFootball.net|nicolas-paz_2}}</ref>|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٤|٩|٨}}|شوێنی لەدایکبوون=سانتا کروز|جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|ژمارەی یانە=٣٢|youthyears1=٢٠١١-٢٠١٤|youthclubs1=سان خوان|youthyears2=٢٠١٤-٢٠١٦|youthclubs2=تێنریفی|years1=٢٠٢٢-|clubs1=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps1=٢٩|goals1=٧|years2=٢٠٢٣-|clubs2=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps2=٢|goals2=٠|nationalyears1=٢٠٢٢-|nationalteam1=ئەرجەنتین ژ١٥|nationalcaps1=٨|nationalgoals1=٤|nationalyears2=|nationalteam2=|nationalcaps2=|nationalgoals2=|nationalyears3=|nationalteam3=|nationalcaps3=|nationalgoals3=|nationalyears4=|nationalteam4=|nationalcaps4=|nationalgoals4=|nationalyears5=|nationalteam5=|nationalcaps5=|nationalgoals5=|club-update=٢٦ی تشرینی دووەم ٢٠٢٣|nationalteam-update=|medaltemplates=|clubs3=|years3=|goals3=|caps3=|youthclubs3=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|youthyears3=٢٠١٦-٢٠٢٣}}
'''نیکۆلاس پاز مارتینێز''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nicolas Paz؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٤) لە [[وەرزش|وەرزشدا]] بە نیکۆ پاز ناسراوە، [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] [[ئەرژەنتین|ئەرژەنتینییە]] و وەک یاریزانی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] بۆ یانەی ڕیاڵ مەدریدا یاری دەکات. هەروەها کوڕی پابلۆ پاز یاریزانی پێشووی تۆپی پێی ئەرجەنتینییە.
== ژیانی وەرزشی یانەکان ==
=== ڕیال مەدرید ===
==== پیشەی گەنجان ====
==== ٢٠٢٣-٢٤: پێشکەوتنی تیپی یەکەم ====
== پیشەی نێودەوڵەتی ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|ئەرژەنتین|تۆپی پێ}}
{{پۆلی کۆمنز|Nico Paz}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەرژەنتین-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]]
[[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
lb2pn14h7k72ya0t7m9lmtbcqfsbyjn
برژاو
0
245415
1684018
1680123
2026-10-08T20:52:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684018
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''برژاو :''' (١٩٢٣- ١٩٩٨ ) چالاکی سیاسی و شاعیر
== سەرەتای ژیان و خوێندنی ==
[[پەڕگە:برژاو.jpg|وێنۆک|'''برژاو''']]
ناسناوی سەیید برایم کوڕی حاجی سەیید سەعید کوڕی سەیید برایمەفەندی کوڕی سۆفی سەیدەی ھەولێری کوڕی سەیید عەلیی بەرزنجییە، ١٩٢٣ لە شاری کۆیە ھاتووەتە دنیاوە. خوێندنی حوجرەی لای مەلا حەبیب و مەلا کەمال بووە. ئەمجا خراوەتە قوتابخانەی سەرەتاییی یەکەمی کۆیە و تا پۆلی شەشەمی بڕیوە. بەڵام لەبەر کێشەی خێزانی و نالەباریی گوزەران، دەستیی لێھەڵگرتووە و بووە بە سەرباز.<ref name=":0">کەریم شارەزا، کۆیە و شاعیرانی، بەرگی دووەم، چاپخانەی شەھاب- ھەولێر، ٢٠١٣، ل١٤٢-١٤٩؛ وێنە و لاپەڕەیەکی ژیاننامەکەی، ئامادەکراوی بەڕێز ڕەھبەری سەیید برایم.</ref><ref name=":1">گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەکەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ل 8013 - 8014 ، ئامادەکردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوکراوەکانی بنکەی ژین بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .</ref>
== ژیانی سیاسی ==
پاشان گەڕاوەتەوە و دووکانێکی کردووەتەوە. ١٩٤٨ پێی ناوەتە دنیای سیاسەت و چووەتە ڕیزی (پارتی دیموکراتی کورد) و بووە بە ئەندامی لیژنەی ناوچەی کۆیە و ئەندامێتیی لیژنەی پشکنین و چاودێریی تێدا کردووە تا ١٩٦٥ و لەو پێناوەدا یەخەگیری گیران و سەغڵەتی بووە. ساڵانی ھەشتایش بەھۆی پێشڕەو و ڕەھبەری کوڕانیەوە کە پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوون، بە خێزانەوە ڕەوانەی گرتووخانەی (فەزەیڵییە- الفضلیة)ی بەغدا و (شەیحییات)ی بیابانی نوگرەسەلمان کراوە.[<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== کۆچی دوایی ==
ڕۆژی ٣/٨/١٩٩٨ کۆچیدواییی کردووە و لە کۆیە بەخاک سپێردراوە<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== ئەدەب و شعر ==
برژاو، لە ساڵی ١٩٤٣وە بە کاریگەریی شاعیرانی پێش خۆی دەستی داوەتە شیعرنووسین، ناسناوەکانی (برژاو، دەھری، بلە، سەیدەڕووتە)ی ھەبووە، بەڵام خۆی ھەر برژاوی بەکارھێناوە و زیاتریش بە سەیید برایم ناوبانگی دەرکردووە. سەردەمی ڕاپەڕینی کانوونی دووەمی ١٩٤٨، پەیامنێریی بۆ گۆڤاری "نزار"یشی کردووە .<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
5w6fnjvpt9sw73ccxqpzf3go4b84nsp
بێت میدلێر
0
245563
1683943
1681341
2026-10-08T20:38:03Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683943
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox person|name=بێت میدلێر|image=Bette Midler 2021 Kennedy Center Honors (cropped).jpg|caption=مێدلێر لەساڵی ٢٠٢١|birth_date={{birth date and age|1945|12|01}}|birth_place=ھواوی|occupation={{flat list|
* گۆرانیبێژ
* ئەکتەر
* کۆمیدی
* نوسەر
}}|years_active=١٩٦٥-ئێستا|spouse={{Marriage|مارتین|1984}}|children=سۆفی|awards=[[List of awards and nominations received by Bette Midler|Full list]]|module={{Infobox musical artist
| embed = yes
| instrument = {{flat list|
* دەنگی
* گیتار
}}
| genre = {{flat list|
* گۆرانی پۆپ
* دەنگ
* پۆپ
* [[Comedy music|musical comedy]]
}}
| label = {{flat list|
* ستۆدیۆی ئەتڵەس
* ستۆدیۆی وارنەر برۆس
* ستۆدیۆی کۆڵۆمبیا
* گروپی وارنەر میوزیک
}}
| associated_acts = [[Barry Manilow]]
| website = [http://bettemidler.com/ bettemidler.com]
}}|alias=شاجوانی ئیلاھی}}
'''بێت میدلێر''' ({{بە ئینگلیزی|Bette Midler}}؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٥)<ref name="tca">''[[Inside the Actors Studio]]'', 2004</ref> گۆرانیبێژ و ئەکتەری کۆمیدی و نووسەری ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler Biography (1945–)|ناونیشان=http://www.filmreference.com/film/58/Bette-Midler.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ئیش=Film Reference}} Source notes: "Born December 1, 1945, in Paterson, NJ (some sources cite Honolulu, HI or Aiea, HI); raised in Aiea, HI".</ref> بەدرێژایی ژیانی ھونەری کە زیاتر لە پەنجا ساڵە دەخایەنێت، میدلێر چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە چوار خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب، سێ خەڵاتی گرامی، سێ خەڵاتی پرایم تایم ئیمی، دوو خەڵاتی تۆنی و ڕێزلێنانی سەنتەری کێنێدی، جگە لە پاڵێوراوان بۆ دوو [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]] و خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی.
میدلێر لە شاری ھۆنۆلولو لە ھاوایی لەدایکبووە، دەستی بە ژیانی پیشەیی خۆی کردووە لە چەندین شانۆگەری دەرەوەی برادۆی، پێش ئەوەی لە کۆتاییەکانی شەستەکاندا لە فیلمەکانی فیدلەر لەسەر سەقف و ڕزگاربوون لە برادۆی دەستگیربکەن. لە ساڵی ١٩٧٠ کاتێک دەستی بە گۆرانی وتن کرد لە حەمامە کۆنتینێنتاڵەکان کە حەمامێکی ھاوڕەگەزبازانی ناوخۆییە و توانی شوێنکەوتوویەکی ناوەکی دروست بکات. لە ساڵی ١٩٧٠ەوە میدلێر ١٤ ئەلبوومی ستۆدیۆیی وەک ھونەرمەندێکی تاکە کەسی بڵاوکردووەتەوە، زیاتر لە ٣٠ ملیۆن تۆماری لە سەرانسەری جیھاندا فرۆشتووە، ھەروەھا چوار ئەلبوومی زێڕین و سێ ئەلبوومی پلاتینیۆم و سێ ئەلبوومی مالتیپلاتینیۆمی لەلایەن RIAA وەرگرتووە.<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11842187|سەردێڕ=Bette Midler: I wouldn't make it now|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|یەکەم=Sinead|دوایین=Garvan|ئیش=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gold & Platinum Searchable Database – August 01, 2014|ناونیشان=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?content_selector=gold-platinum-searchable-database|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=RIAA}}</ref> زۆرێک لە گۆرانییەکانی بوونە گۆرانییە بەناوبانگەکانی ھێڵبەندییەکان، لەوانە گۆرانییەکانی "ڕۆز"، "با لە ژێر باڵەکانم"، "دەتەوێت سەما بکەیت"، "بووگی ووگی باگل بۆی" و "لە دوورەوە". [[خەڵاتی گرامی]] بۆ باشترین ھونەرمەندی نوێ، باشترین گۆرانی پۆپی مێینە بۆ گۆرانی "گوڵ" و تۆماری ساڵی بەدەستھێنا بۆ گۆرانی " ھەوا دەیدات لە باڵەکانم ".
لە ساڵی ٢٠٠٨ میدلێر گرێبەستێکی لەگەڵ سیزارز پاڵاس لە لاس ڤێگاس واژۆ کرد بۆ وەرگرتنی شوێنی نیشتەجێبوون بە ناوی بێت میدلەر: کچە نمایشکارەکە دەبێت بەردەوام بێت کە لە ساڵی ٢٠١٠ کۆتایی ھات، ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی زیندووکردنەوەی فیلمی سڵاو, دۆلی! بۆ یەکەمجار لە شانۆی شوبێرت لە نیسانی ٢٠١٧ نمایشکرا،<ref name="Playbill">Viagas, Robert (January 10, 2017). [http://www.playbill.com/article/bette-midlers-hot-ticket-hello-dolly-adds-two-performances "Bette Midler's Hot-Ticket ''Hello, Dolly!'' Adds Two Performances"]. ''[[Playbill]]''.</ref><ref>Ale Russian, [http://people.com/theater/bette-midler-first-photo-hello-dolly-broadway/ "Hello, Bette! See the First Photo of Bette Midler in ''Hello, Dolly!'' Broadway Revival,"] ''People'', March 14, 2017.</ref> ئەم نمایشە یەکەم ڕۆڵی سەرەکی بوو لە فیلمیکی میوزیکی برادۆی.<ref>Kaitlin Fontana, [https://www.vulture.com/2017/03/heres-your-first-look-at-bette-midler-in-hello-dolly.html "Here's Your First Look at Bette Midler in ''Hello, Dolly!'',"] ''Vulture'', March 15, 2017.</ref> میدلێر خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەر لە فیلمێکی میوزیکی وەرگرت بەھۆی ڕۆڵگێڕانەکەیەوە.
== سەرەتای ژیان ==
بێت میدلێر لە شاری ھۆنۆلولو لە ھاوایی لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ruhlmann|یەکەم=William|سەردێڕ=Artist Biography Bette Midler|ناونیشان=https://www.allmusic.com/artist/bette-midler-mn0000053739/biography|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[AllMusic.com]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1973/12/04/archives/stage-miss-m-divine-bette-midler-begins-month-at-the-palace.html|سەردێڕ=Stage: Miss M. Devine|یەکەم=Ian|دوایین=Dove|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٣|وتەگێڕانەوە=Despite Bette Midler's Honolulu birthplace, New York has always regarded her as homegrown and hometown.|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> خێزانەکەی یەکێک بوون لەو خێزانە کەمانەی جولەکە لە گەڕەکێکدا کە زۆربەیان ئاسیایی بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=The Religious Affiliation of Singer, Actress, Comedian Bette Midler|ناونیشان=http://www.adherents.com/people/pm/Bette_Midler.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060302191559/http://www.adherents.com/people/pm/Bette_Midler.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Adherents.com}}</ref> دایکی ڕوت، دروومان و ژنە ماڵەوە بووە، باوکی فرێد میدلێر لە بنکەیەکی ھێزی دەریایی لە ھاوایی وەک نیگارکێش کاردەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler, Biography (1945–)|ناونیشان=http://www.filmreference.com/film/58/Bette-Midler.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=FilmReference.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Bette Midler: The Divine Miss Bubbe|ناونیشان=http://www.jewishjournal.com/the_ticket/item/bette_midler_the_divine_miss_bubbe|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Jewish Journal}}</ref> ھەروەھا خانووەکانی بۆیاخ کردووە. ھەردوو دایک و باوکەکە لە ویلایەتی نیوجرسی لەدایکبوون. ناوی لە ئەکتەری ناوداری ئەمریکی بێت دەیڤسەوە ناونراوە، ھەرچەندە دەیڤس ناوی یەکەمی خۆی بە دوو بزوێن گوتووە (و لە ڕووی فۆنێتیکییەوە وەک "بێتی" دەنگ دەدات) و میدلێر یەک بزوێن بەکاردەھێنێت (و لە ڕووی فۆنێتیکییەوە وەک "بێت" دەنگ دەدات).<ref name="tca2">''[[Inside the Actors Studio]]'', 2004</ref> لە شاری ئاییا گەورە بووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی ڕادفۆرد لە شاری ھۆنۆلولو خوێندوویەتی.<ref>[http://www.radgrad63.org/rg_senior2.html The Class of 1963! We're Radgrads!] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080501200137/http://www.radgrad63.org/rg_senior2.html|date=May 1, 2008}}</ref> لە ھەڵبژاردنی قوتابخانەی ھۆس لە ساڵی ١٩٦١دا بە "زۆرترین قسەکەر" ھەڵبژێردرا، و لە ساڵی کۆتایی خوێندنیدا (پۆلی ١٩٦٣) بە "دراماتیکترین" ھەڵبژێردرا.<ref>[http://www.radgrad63.org/rg_classnewsp.html High School Hoss Elections] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050205050729/http://www.radgrad63.org/rg_classnewsp.html|date=February 5, 2005}}</ref> میدلێر لە زانکۆی ھاوایی لە مانۆا پسپۆڕی درامای بەدەستھێناوە بەڵام دوای سێ وەرز وازی لێھێنا. لە فیلمی ھاوایی لە ساڵی ١٩٦٦ وەکو ئەکتەری پاڵپشتی پارەی بەدەستھێنا.<ref name="oprah">{{بیرخستنەوەی ئەڵقە|سەردێڕ=Bette Midler: 62 and Heading for Vegas!|زنجیرە=[[The Oprah Winfrey Show]]|ناونیشان=http://www.oprah.com/oprahshow/The-Divine-Miss-M/3|airdate=January 28, 2008|کەناڵ=Harpo Productions, Inc}}</ref>
== پیشە ==
=== ١٩٧٢-١٩٨٠: شاجوانی ئیلاھیم و سەرکەوتن ===
میدلێر یەکەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی شاجوانی ئیلھامیم لە ستۆدیۆی ئەتڵەم لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٧٢ بڵاوکردەوە، ئەلبوومەکە لەلایەن باری مانیلۆوە ھاوبەشی بەرھەمھێنا کە ئەو کاتە ڕێکخەر و بەڕێوەبەری مۆسیقای بێتە بوو. ئەلبوومەکە گەیشتە ڕیزبەندی ١٠ باشترین ئەلبوومی بیلبۆرد و بووە ئەلبوومێکی ملیۆن فرۆشی کە بڕوانامەی پلاتینیۆمی بەدەستھێناوە،<ref name="RIAA">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gold & Platinum Searchable database-Bette Midler|ناونیشان=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?content_selector=gold-platinum-searchable-database|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Recording Industry Association of America}}</ref> بەمەش میدلەر خەڵاتی گرامی لە ساڵی ١٩٧٣ بۆ باشترین ھونەرمەندی نوێ بەدەستھێنا.<ref name="Grammy">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Past Winners Search-Midler|ناونیشان=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=midler&title=&year=All&genre=All|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Grammy.com}}</ref> سێ تاکە گۆرانی بەناوبانگی تێدابوو- "دەتەوێت سەما بکەین?"، "ھاوڕێ"، و "بۆگی ھۆگی کوڕە"- کە سێیەمیان بووە یەکەم گۆرانی ژمارە یەک لە گۆرانییەکانی ھاوچەرخی گەورەساڵانی میدلەر.<ref name="Whitburn">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Whitburn|یەکەم=Joel|سەردێڕ=Top Adult Contemporary 1961–2001|ناونیشان=https://archive.org/details/joelwhitburnstop0000whit_v8v3|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Record Research, Inc. 3rd edition|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٨٢٠-١٤٩-٩|شوێن=Menomonee Falls, Wisconsin|پەڕە=[https://archive.org/details/joelwhitburnstop٠٠٠٠whit_v٨v٣/page/١٧٠ ١٧٠]}}</ref> " بوگل بۆی " بووە بەرگێکی سەرکەوتووی ڕۆکی ئاوازی کلاسیکی سوینگ کە لە سەرەتادا لە ساڵی ١٩٤١ لەلایەن خوشکانی ئەندرۆسەوە ناسێندرا و بەناوبانگ بوو،<ref name="tony">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Search Past Winners-1974|ناونیشان=http://www.tonyawards.com/p/tonys_search?start=15&year=1974&award=All&lname=&fname=&show=|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130724111137/http://www.tonyawards.com/p/tonys_search?start=15&year=1974&award=All&lname=&fname=&show=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=TonyAwards.com}}</ref> کە میدلێر چەندین جار وەک بت و ئیلھامبەخشی خۆی ئاماژەی پێکردووە، ھەروەک لە یەکەم دەرکەوتنی لە بەرنامەی شۆی ئەمشەو لەگەڵ جۆنی کارسۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler|ناونیشان=http://www.emmys.com/celebrities/bette-midler|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Emmys.com}}</ref> میدلێر لە چاوپێکەوتنێکدا بە کارسۆنی وتووە کە ھەمیشە دەیەوێت وەک خوشکەکان بجوڵێت و پاتی ئەندرۆی بیری ھێنایەوە: "کاتێک بۆ یەکەمجار پێشەکیەکەم لە ڕادیۆ بیست، پێم وابوو تۆمارە کۆنەکەی ئێمەیە، کاتێک بێتێ لە شانۆی ئەمفی لە لۆس ئەنجلۆس کردەوە، ساڵی ١٩٩٦".<ref name="Thighs">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Thighs and Wispers|ناونیشان=http://www.betteontheboards.com/boards/album-09.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717134410/http://www.betteontheboards.com/boards/album-09.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=betteontheboards.com|df=mdy-all}}</ref> من و ماکسین چووینە پشت کورسییەکان بۆ بینینی، یەکەم قسەکانی ئەوە بوو کە 'چی دیکەت تۆمار کردووە؟'" لە میانی کۆنسێرتێکی دیکەی میدلەردا،<ref name="Grammy2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Past Winners Search-Midler|ناونیشان=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=midler&title=&year=All&genre=All|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Grammy.com}}</ref> ماکسین چووە سەر شانۆ و زەنگی شەرەفی پێشکەشی کرد. بێتێ گۆرانییەکانی دیکەی خوشکەکانی ئەندرۆس تۆمارکرد، لەوانە " لە مەزاجدا " و "لولبەی بۆردوەی".<ref name="ReferenceA">Sforza, John: "Swing It! The Andrews Sisters Story" University Press of Kentucky, 2000; 289 pages.</ref>
=== ١٩٨١-١٩٨٩: "ھەوا دەیدات لە ژێر باڵەکانم"، کەناراوەکان، و گەڕانەوەی بۆ ناو ھێڵکارییەکان ===
میدلێر کاری لەسەر پڕۆژەی کۆمیدی کێشەدار ''جینێکس'' کردووە! لە ساڵی ١٩٨١. بەڵام لە کاتی بەرھەمھێناندا، خۆلێدان لەگەڵ ھاوئەستێرەی فیلمەکە کێن وال و دەرھێنەری فیلمەکە، دۆن سیگل، دروست بوو. فیلمەکە لە ساڵی ١٩٨٢ بڵاوکرایەوە، فلۆپێکی سەرەکی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/people/chart/?id=bettemidler.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٥|وێبگە=Box Office Mojo}}</ref> میدلێر تا ساڵی ١٩٨٦ لە ھیچ فیلمێکی تردا دەرنەکەوت؛ بەڵام ھەڵبژاردەیەکی سەرەتایی بوو بۆ شاجوان ھانیگان لە فیلمی ئانی ساڵی ١٩٨٢.<ref name="Jet">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ={{-'}}We Are The World' Tune Brings Out The Best of America's 46 Stars|پەڕە=١٦|ئیش=Jet|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ١٩٨٥|بڵاوکەرەوە=Johnson Publishing Company|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CbMDAAAAMBAJ&q=jackson%20%22we%20are%20the%20world%22&pg=PA16|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لە ماوەی ئەو چوار ساڵەدا، سەرنجی لەسەر کاری مۆسیقای خۆی بوو و لە ساڵی ١٩٨٣، ئەلبوومی ''بیبێ لۆچی'' ی بڵاوکردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler|ناونیشان=https://variety.com/t/bette-midler|وێبگە=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> کە لەلایەن چاک پلۆتکین بەرھەم ھێنرا، کە بە کارەکانی لەگەڵ بۆب دیلان و بروس سپرینگستین ناسرابوو. ئەلبوومەکە سێ تاکە بەرھەمی لەخۆگرتبوو: بالەدای "ھەموو شتێک کە پێویستە بزانم"، کە بەرگی گۆرانی "تۆ بەفیڕۆدانی کاتە دڵخوازەکەی منیت"ی مارشال کرێنشای خەڵکی دیترۆیت- کە میدلێر دوای ئەوەی ٤٥ گۆرانییەکەی "ڕۆژێک بەڕێگەیەک"ی لێدا، عاشقی بوو. —و وەرگرتنی میدلێر لەسەر "دڕندەی بارگرانی" ڕۆڵینگ ستۆن.<ref name="RIAA2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gold & Platinum Searchable database-Bette Midler|ناونیشان=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?content_selector=gold-platinum-searchable-database|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Recording Industry Association of America}}</ref> ھەروەھا ئەلبوومێکی تەواو کۆمیدی بڵاوکردەوە (کە چەند گۆرانییەکی بەستراوەتەوە بە کۆمیدیاکە) بە ناوی ئەمشەو فڕێ دەدرێت لە ساڵی ١٩٨٥.<ref name="Grammy3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Past Winners Search-Midler|ناونیشان=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=midler&title=&year=All&genre=All|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Grammy.com}}</ref>
=== ١٩٩٠-١٩٩٩: کاری ئەکتەری و دەرکەوتنی لە تەلەفیزیۆن ===
بەرگەکەی میدلێر لە ساڵی ١٩٩٠ بۆ گۆرانی "لە دوورەوە"ی جولی گۆڵد، یەکەم پێشکەشکردنی حەوتەمین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆی بەناوی ھەندێک خەڵک (١٩٩٠)، لە پلەی یەکەمی ھێڵکاری بلیبۆر بوو و پلەی پلاتینیۆمی لە ئەمریکا بەدەستھێنا. ھەر لەو ساڵەدا لەگەڵ ترینی ئەلڤارادۆ وەک کارەکتەری سەرەکی لە فیلمی درامای ستێلا لەلایەن جۆن ئێرمان ڕۆڵی سەرەکی گێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Past Recipients|ناونیشان=http://wif.org/past-recipients|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110724120329/http://www.wif.org/past-recipients|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=wif.org}}</ref> سێیەم فیلمی درێژ لە ڕۆمانی ستێلا دالاس لە ساڵی ١٩٢٠ لە نووسینی ئۆلیڤ ھیگینز پرۆتی، میدلەر ڕۆڵی دایکێکی تاقانە و بێزارکەری نیشانداوە کە لە واتەرتاون لە نیویۆرک دەژی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Diva Las Vegas|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0118703/awards?ref_=tttr_ql_op_1|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=IMDb}}</ref> کە بڕیاریداوە ھەموو ئەو دەرفەتانەی بە کچەکەی بدات کە ھەرگیز نەیتوانیوە، لە کۆتاییدا قوربانییەکی بێ خۆپەرستانە دەدات بۆ دڵنیابوون خۆشبەختی ئەو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=MOVIE REVIEWS : Melodrama: Was this 'Stella,' a loony Midler remake, really necessary?|ئیش=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ١٩٩٠|ناونیشان=https://movies.nytimes.com/movie/review?res=9C0CEED6123FF931A35751C0A966958260|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|یەکەم=Janet|دوایین=Maslin}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Stella|بڵاوکەرەوە=[[Chicago Sun Times]]|ناونیشان=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19900202/REVIEWS/2020305|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130105003552/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19900202/REVIEWS/2020305|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> فیلمەکە پێداچوونەوەی مامناوەندی بەدەستھێنا، لە کاتێکدا میدلێر یەکەم پاڵێوراوی خەڵاتی ڕازی بوو بۆ فیلمی خراپترین ئەکتەری کچ.
لەگەڵ وودی ئالن ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی دیمەنەکانی مۆڵێک لە ساڵی ١٩٩١، دیسانەوە لەگەڵ پاوڵ مازورسکی. لە فیلمەکەدا کارەکتەری ئالن بۆ دیبۆرا ھاوسەری نووسەرەکەی کە میدلێر ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت، دوای ساڵانێک لە ژیانی ھاوسەرگیری بەختەوەر ئاشکرای دەکات کە پەیوەندی خۆشەویستی ھەبووە و لە ئەنجامدا داوای جیابوونەوەی لێدەکەوێتەوە. فیلمەکە ئاستێکی خراپی پێشکەش کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=THREE-DAY WEEKEND BOX OFFICE : A Replay of the Top Fhree|ئیش=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ١٩٩١|ناونیشان=https://articles.latimes.com/1991-02-26/entertainment/ca-1833_1_weekend-box-office|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|یەکەم=Pat H.|دوایین=Broeske}}</ref> و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێشوازییەکی تێکەڵاوی لێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Review/Film; A Marriage On and Off The Rocks|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ١٩٩١|ناونیشان=https://movies.nytimes.com/movie/review?res=9D0CE0DB163EF931A15751C0A967958260|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|یەکەم=Vincent|دوایین=Canby}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Scenes from a Mall|بڵاوکەرەوە=[[Chicago Sun-Times]]|ناونیشان=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19910222%2FREVIEWS%2F102220302%2F1023|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070528201556/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19910222%2FREVIEWS%2F102220302%2F1023|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=MOVIE REVIEW : Down and Out in Beverly Center : A Slice of L.A.--Without the Bite|ئیش=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ١٩٩١|ناونیشان=https://articles.latimes.com/1991-02-22/entertainment/ca-1467_1_movie-beverly-center|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|یەکەم=Peter|دوایین=Rainer}}</ref> میدلێر تا ڕادەیەک باشتر بوو لەگەڵ پڕۆژەکەی دیکەی ساڵی ١٩٩١ بۆ کوڕان، کە لەسەری لەگەڵ دەرھێنەری فیلمی ڕۆس مارک ڕیدێل یەکگرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=For the Boys|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0101902/awards?ref_=tttr_ql_op_1|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=IMDb}}</ref>
میدلێر لە ساڵی ١٩٩٢ ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی کۆمیدیای مۆسیقی خوشکەکان ڕەتکردەوە،<ref name="NYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Meta-Midler|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2000/10/08/magazine/meta-midler.html|یەکەم=Lynn|دوایین=Hirschburg|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠|ئیش=The New York Times|پەڕە=١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> کە لەبری ئەوە ڕۆڵی سەرەکی بوو بۆ ھوپی گۆڵدبێرگ. میدلێر لە ساڵی ١٩٩٢ خەڵاتی ئیمی بەدەستھێنا بەھۆی ڕۆڵی لە پێش کۆتا ئەڵقەی بەرنامەی ئەمشەو کە جۆنی کارسۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت لە مانگی ئایاری ١٩٩٢، لەو ماوەیەدا گۆرانییەکی پڕ لە سۆز "یەکێک بۆ کۆرپەکەم (و یەکێکی تر بۆ ڕێگا)"ی بۆ جۆنی کارسۆن گوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Five Reasons Why 'Hocus Pocus' is One of the Greatest Cult Classic Films|ناونیشان=http://www.ibtimes.com/articles/235708/20111021/hocus-pocus-abc-family.htm|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ئیش=International Business Times}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ABC Family's "13 Nights of Halloween 2011" Scares Up Record Crowd|ناونیشان=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/11/01/abc-family%E2%80%99s-13-nights-of-halloween-2011-scares-up-record-crowd/109316/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111106021806/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/11/01/abc-family%E2%80%99s-13-nights-of-halloween-2011-scares-up-record-crowd/109316/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=TV By the Numbers}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=HOCUS POCUS – Where are they now?|ناونیشان=http://www.celebuzz.com/2011-10-31/cast-of-cult-halloween-hit-hocus-pocus-where-are-they-now-photos/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111103235756/http://www.celebuzz.com/2011-10-31/cast-of-cult-halloween-hit-hocus-pocus-where-are-they-now-photos/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Oh No They Didn't}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Bette Midler's Hulaween Party to Celebrate 20th Anniversary: See Her Best Costumes!|ناونیشان=http://www.usmagazine.com/celebrity-style/news/bette-midler-best-hulaween-costumes-through-the-years-photos-20152010|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=Us Weekly}}</ref> لە کاتی نمایشەکەدا، میدلێر دەستی کرد بە گۆرانی وتن بە گۆرانی "ئەوەتا ئەمڕۆ ڕۆژی باران بارینە" کە گۆرانییە دڵخوازەکەی کارسۆن بوو؛ کارسۆن دواتر چەند تێکستێک بەشداری کرد.<ref name="Saporito">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=Great Performances to Savor|ناونیشان=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1004565-1,00.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121107134730/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1004565-1,00.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|یەکەم=Bill|دوایین=Saporito|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٠٣|magazine=Time|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref>
=== ٢٠٠٠-٢٠٠٥: سیتۆکۆمەکانی بێت ===
میدلێر لە ساڵی ٢٠٠٠ لە فیلمی سیتکۆمەکەی خۆیدا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا بە ناوی ''بێت''، کە میدلێر ڕۆڵی خۆی دەگێڕا، کە کەسایەتییەکی ناوداری خوداییە و لەلایەن ھەوادارەکانیەوە زۆر خۆشەویستە. لە کەناڵی [[سی بی ئێس]] پەخشکرا، ڕیتینگەکانی سەرەتایی بەرز بوون، ئەمەش باشترین یەکەم دەرکەوتنی سیتکۆمە بۆ تۆڕەکە لە ماوەی زیاتر لە پێنج ساڵدا، بەڵام ڕێژەی بینەران زۆری نەخایاند دابەزی،<ref name="abcnews-2001">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٠١|سەردێڕ=CBS Reportedly Cancels 'Bette'|ناونیشان=https://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=108743&page=1|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٠|ئیش=[[ABC News]]}}</ref> لە ئەنجامدا بەرنامەکە لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠١ ھەڵوەشایەوە ھەروەھا دەوترێت کە خودی نمایشەکە بەھۆی گێژاوی پشت کورسییەکانەوە ھەژاوە، کە جێگرەوەی ھاوئەستێرەی فیلمەکە کیڤن دان بووە کە ڕۆیشتنی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە پشت پەردەوە لەلایەن میدیاکانەوە شەڕ و ململانێی لەگەڵ میدلێر کردووە. بەڵام میدلێر کە ڕەخنەگران ستایشی زۆری لێکرا، خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەلی پێبەخشرا بەھۆی ڕۆڵی لە بەرنامەکەدا و ساڵی دواتر پاڵێوراوی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی وەرگرت. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٠،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0247079/awards?ref_=tttr_ql_op_1|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=IMDb}}</ref> میدلێر لە فیلمی فانتازیا ڕۆمی نانسی مێیرزدا دەرکەوت کە مێل گیبسۆن و ھێلین ھانت ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. لە فیلمەکەدا ڕۆڵی چارەسەرکەرێکی گێڕاوە کە درک بەوە دەکات کە کارەکتەری ناوەندی نیک کە گیبسۆن ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت،<ref name="www-variety">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.variety.com/review/VE1117796916?refcatid=31|سەردێڕ=''What Women Want'' review|ئیش=Variety|یەکەم=Todd|دوایین=McCarthy|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> توانای تێگەیشتن لە بیرکردنەوەی ژنانی ھەیە. بەگشتی بە پێداچوونەوەی تێکەڵاو بڵاوکرایەوە، بووە سەرکەوتووترین فیلمی ئەوکاتە کە تا ئێستا لەلایەن ژنێکەوە دەرھێنراوە، لە ئەمریکا ١٨٣ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێناوە و داھاتی زیاتری ٣٧٠ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Nancy|دوایین=Griffin|سەردێڕ=Diane Keaton Meets Both Her Matches|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2003/12/14/movies/film-diane-keaton-meets-both-her-matches.html|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Amy|دوایین=Kaufman|سەردێڕ=No Complications For Meyers|ناونیشان=https://www.boston.com/ae/movies/articles/2010/01/01/nothing_complicated_about_director_meyerss_attention_to_detail/|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٠|archive-date= ٤ی حوزەیرانی ٢٠١١|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604091013/http://www.boston.com/ae/movies/articles/2010/01/01/nothing_complicated_about_director_meyerss_attention_to_detail/|url-status=dead}}</ref>
دوای نزیکەی سێ دەیە لە فرۆشتنی ناڕێک و ناڕێک لە فرۆشتنی تۆمارەکان، میدلەر لە گروپی مۆسیقای وارنەر لە ساڵی ٢٠٠١ دوورخرایەوە. دوای کێشەیەکی درێژخایەن لەگەڵ باری مانیلۆ، ئەو دووانە دوای چەندین ساڵ لە ساڵی ٢٠٠٣ یەکتریان گرت بۆ تۆمارکردنی دەنگی بێت میدلەر بۆ گۆرانییەکانی ڕۆزماری کلۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Isn't She Great (2000)|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/isnt_she_great/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ئیش=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Isn't She Great|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0141399/awards?ref_=tttr_ql_op_1|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=IMDb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٠٠|سەردێڕ=Drowning Mona (2000)|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/drowning_mona/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ئیش=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> ئێستا گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز واژۆ کردووە، ئەلبوومەکە سەرکەوتنی دەستبەجێی بەدەستھێنا، لەلایەن RIAA بڕوانامەی زێڕی بەدەستھێنا. یەکێک لە ھەڵبژاردەکانی کتێبی گۆرانییەکانی کلۆنی، "ئەم ماڵە ئۆلێیە"، بووە یەکەم گۆرانی ڕادیۆیی مەسیحی میدلەر کە لەلایەن ڕیک ھندریکس و بزووتنەوەی مۆسیقای ئەرێنی ئەوەوە ڕەوانە کراوە. ئەلبوومەکە ساڵی دواتر پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی گرامی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Complete list of 46th annual Grammy winners and nominees|ناونیشان=https://www.chicagotribune.com/sns-grammys-nominees,0,3626237.story|ئیش=Chicago Tribune|agency=Associated Press|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref>
میدلێر جارێکی دیکە لەگەڵ مانیلۆ یەکگرتەوە بۆ ئەلبوومێکی دیکەی ڕێزلێنان بە ناوی بێت میدلێر کتێبی گۆرانییەکانی پێگی لی دەڵێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Nicole Kidman-Frank Oz's Tense Remake|ناونیشان=http://www.contactmusic.com/news-article/frank-oz.s-tense-remake|بڵاوکەرەوە=contactmusic.com}}</ref> ئەلبومەکە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە،<ref name="BoxOfficeMojo">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Stepford Wives (2004)|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?id=stepfordwives.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Box Office Mojo}}</ref><ref name="TheNumbers">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Stepford Wives 2004 budget details|ناونیشان=https://www.the-numbers.com/movies/2004/STEPF.php|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The Numbers|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110108083818/http://the-numbers.com/movies/2004/STEPF.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ھەفتەی یەکەمی بڵاوکردنەوەیدا ٥٥ ھەزار دانە فرۆشرا، میدلەری گەڕاندەوە بۆ دە باشترین ئەلبومەکانی بیلبۆرد ٢٠٠ی ئەمریکی،<ref name="Lee">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=Sings the Peggy Lee Songbook-Bette Midler|ناونیشان={{BillboardURLbyName|artist=bette midler|chart=all}}|magazine=Billboard|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.billboard.com/artist/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> ھەروەھا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی گرامی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=49th Annual Grammy Awards Winners List|ناونیشان=http://www2.grammy.com/GRAMMY_Awards/49th_Show/list.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://webarchive.loc.gov/all/20061220160454/http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/49th_Show/list.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=National Academy of Recording Arts and Sciences}}</ref>
=== ٢٠٠٦-٢٠١١: ئەلبوومەکان ===
میدلێر بۆ یەکەمجار نمایشی ڤێگاس بە ناوی بێت میدلەر: کچە نمایشکارەکە دەبێت بەردەوام بێت لە کۆلۆسیۆم لە کۆشکی سیزارز لە ٢٠ی شوباتی ٢٠٠٨.<ref name="bootleg">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler's Array of Awards|ناونیشان=http://www.bootlegbetty.com/awardsandnominations.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bootleg Betty}}</ref> ئەم بەرنامەیە دوا نمایشی خۆی لە ٣١ی شوباتی ٢٠١٠ ئەنجامدا و لە ساڵی ٢٠١١دا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بۆ جۆراوجۆری نایاب،<ref name="midler">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bette Midler's residency at Caesars Palace to end Jan. 31|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.lasvegassun.com/blogs/kats-report/2009/nov/05/midlers-residency-caesars-palace-end-jan-31/|ئیش=Las Vegas Sun|یەکەم=John|دوایین=Katsilometes|بڵاوکەرەوە=lasvegassun.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> مۆسیقا، یان تایبەتی کۆمیدی. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٨،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler: The Showgirl Must Go On|ناونیشان=http://www.emmys.com/shows/bette-midler-showgirl-must-go|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Emmys.com}}</ref> ئەلبوومێکی دیکەی کۆکراوەی میدلەر بە ناوی جاکپۆت: باشترین بێت، بڵاوکرایەوە . لە ھێڵکاری ئەمریکی بیلبۆرد ٢٠٠ گەیشتە پلەی ٦٦،<ref name="chart">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler – Jackpot: The Best Bette|ناونیشان=http://acharts.us/album/38034|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=charts.us}}</ref> ھەروەھا لە بەریتانیا پلەی شەشەمی بەدەستھێنا، کە لەوێ بڕوانامەی پلاتینیۆمی بەدەستھێنا بەھۆی فرۆشتنی زیاتر لە ٣٠٠ ھەزار دانە.
میدلێر لە بەرنامەی تەلەفزیۆنی براڤۆ ژیانم لەسەر ئەم لیستەیە لەگەڵ کەتی گریفین لە ئەڵقەیەکدا دەرکەوت کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٩ پەخشکرا، لە مانگی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا لە بەرنامەی شاھانەی دەرکەوت، کە ساڵانە چالاکیەکی خێرخوازی بەریتانی بوو و شاژن ئەلیزابێسی ٢ بەشداری تێدا دەکرد. میدلێر "لە ژیانمدا" و "با لە ژێر باڵەکانم" وەک ئەکتەری کۆتایی پێشکەش کرد.<ref name="Variety">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Royal Variety Performance|ناونیشان=http://www.thestage.co.uk/reviews/review.php/26531/the-royal-variety-performance|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=The Stage|یەکەم=Robin|دوایین=Duke|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ میدلێر دەنگی کارەکتەری کیتی گالۆری لە فیلمی ئەنیمەیشنی سەگەکان و پشیلەکان داوە. فیلمەکە سەرکەوتوو بوو، داھاتی ١١٢ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠، میدلێر کتێبی یادەوەرییەکانی تۆی بڵاوکردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Cats & Dogs: The Revenge of Kitty Galore (2010)|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?id=catsanddogs2.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Box Office Mojo}}</ref> کە کۆمەڵەیەکی دیکەی تراکەکانی کەمتر ناسراوە لە کەتەلۆگەکەی. میدلێر یەکێک بوو لە بەرھەمھێنەرانی بەرھەمی برادۆی لە میوزیکی پریسیلا، شاژنی بیابان، کە لە شوباتی ٢٠١١ کرایەوە.<ref name="Priscilla">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Priscilla Queen of the Desert Kicks Up Its Heels on Broadway Starting Feb. 28|ناونیشان=http://www.playbill.com/events/event_detail/21056-Priscilla-Queen-of-the-Desert-at-Palace-Theatre|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١١|یەکەم=Andrew|دوایین=Gans|ئیش=Playbill|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110731033825/http://www.playbill.com/events/event_detail/21056-Priscilla-Queen-of-the-Desert-at-Palace-Theatre|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١١|df=mdy-all}}</ref>
=== ٢٠١٢-ئێستا: گەڕانەوەی بۆ بۆردوەی ===
میدلێر خەڵاتی دەستکەوتی تەواوی ژیانی سامی کانی لە ھۆڵی ناوبانگەکانی گۆرانیبێژان لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٢ وەرگرت، کە دان بەوەدا دەنێت کە چۆن "جیھانی سەرسام کردووە" بە "پێشکەشکردنی شیک و دەنگی بێ ھەڵە".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-17302078|سەردێڕ=Bette Midler to receive Songwriter Hall Of Fame award|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> ھەر لەو ساڵەدا شانبەشانی بیلی کریستاڵ ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی خێزانی ڕێنمایی دایک و باوک، ڕۆڵی یەک دوو باپیرە و باپیرەی قوتابخانەی کۆن بینی کە ھەوڵدەدەن خۆیان لەگەڵ شێوازی پەروەردەکردنی کچەکەیان لە سەدەی بیست و یەکەمدا بگونجێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/arts/culture/la-et-cm-bette-midler-sue-mengers-geffen-playhouse-20130918,0,3342454.story|ئیش=Los Angeles Times|یەکەم=David|دوایین=Ng|سەردێڕ=Bette Midler bringing Sue Mengers play to Geffen Playhouse|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/arts/culture/la-et-cm-bette-midler-sue-mengers-geffen-playhouse-20130918,0,3342454.story|ئیش=Los Angeles Times|یەکەم=David|دوایین=Ng|سەردێڕ=Bette Midler bringing Sue Mengers play to Geffen Playhouse|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> سەرەڕای پێداچوونەوەی نەرێنی بەگشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە، کە ھەستیان دەکرد فیلمەکە "شیرینە بەڵام شیرینە"، کۆی گشتی بۆکس ئۆفیسەکانی فیلمەکە زیاتر بوو لەوەی کە لە سەرەتادا چاوەڕوان دەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-17302078|سەردێڕ=Bette Midler to receive Songwriter Hall Of Fame award|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>[https://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-box-office-year-end-20121231,0,3142177.story ''LA Times: Movie box-office totals for 2012 projected to set record''] Retrieved January 2, 2013</ref>
لە ئاھەنگی خەڵاتی ئۆسکار لە مانگی ئازاری ٢٠١٤ لە شانۆی دۆلبی نمایشی کرد، لە کاتی ڕێزلێنان لە یادەوەریدا گۆرانی "با لە ژێر باڵەکانم"ی وت. لە مانگی نۆڤەمبەری ھەمان ساڵدا میدلێر فیلمی ئەوە کچە ی بڵاوکردەوە!<ref>{{cite press release|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2014/20140219.html|title=Bette Midler To Perform On The Oscars®|publisher=Oscars.org|date=August 24, 2012|access-date=August 1, 2014}}</ref> لە ڕێگەی کۆمپانیای وارنەر برۆس ڕیکۆردزەوە کە ٢٥ھەمین ئەلبوومی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Guerra|یەکەم=Joey|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Multitalented Bette Midler has all kinds of plans for the future|ناونیشان=http://www.houstonchronicle.com/entertainment/celebrities/article/Multitalented-Bette-Midler-has-all-kinds-of-plans-5436361.php#/0|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=Houston Chronicle}}</ref> ئەلبوومەکە حەوت دەیە لە گروپە کچە بەناوبانگەکان دەگرێتەوە،<ref>Gordon, David. [http://www.theatermania.com/broadway/news/hello-dolly-marquee-bette-midler-broadway_79578.html "Bette Midler in 'Hello, Dolly!' Gets Its Broadway Marquee"], theatermania.com, January 5, 2017</ref><ref name="Playbill2">Viagas, Robert (January 10, 2017). [http://www.playbill.com/article/bette-midlers-hot-ticket-hello-dolly-adds-two-performances "Bette Midler's Hot-Ticket ''Hello, Dolly!'' Adds Two Performances"]. ''[[Playbill]]''.</ref> لە سێ کەسی ساڵانی ١٩٣٠ خوشکەکانی بۆسوێڵ و خوشکانی ئەندرۆسەوە تا ئەفسانەی R&B لە ساڵانی نەوەدەکانی وەک TLC و تاکە گۆرانیەکەیان "تاڤگەکان".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Guerra|یەکەم=Joey|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Multitalented Bette Midler has all kinds of plans for the future|ناونیشان=http://www.houstonchronicle.com/entertainment/celebrities/article/Multitalented-Bette-Midler-has-all-kinds-of-plans-5436361.php#/0|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=Houston Chronicle}}</ref>
میدلێر گۆرانی "ئەو شوێنەی کە شتە ونبووەکان تێیدا دەڕۆن" لە فیلمی ماری پۆپینز دەگەڕێتەوە لە ٩١ەمین ئاھەنگی ساڵانەی خەڵاتی ئۆسکار لە ٢٤ی شوباتی ٢٠١٩ پێشکەش کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Wiseman|یەکەم١=Andreas|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Bette Midler Set To Join Julie Taymor's Gloria Steinem Movie; Steinem & Taymor Check In For Buzzy AFM Buyers Session|ناونیشان=https://deadline.com/2018/11/bette-midler-gloaria-steinem-julianne-moore-julie-taymor-glorias-afm-filmnation-1202493835/}}</ref> میدلێر دەنگی کارەکتەری داپیرە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Peikert|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=Bette Midler Will Perform on the Academy Awards|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/bette-midler-will-perform-on-the-academy-awards|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> گۆمێز و دایکی فێستەری دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ivie|یەکەم=Devon|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Politician Season 2 Trailer: Bette Midler Is Here Now|ناونیشان=https://www.vulture.com/2020/06/the-politician-season-2-trailer-netflix-2020-watch.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Vulture (magazine)|Vulture]]}}</ref> لە وەشانی فیلمی ئەنیمەیشنی خێزانی ئادامس لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=D'Alessandro|یەکەم=Anthony|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ='Adams Family' Movie Scares Up Charlize Theron, Bette Midler, Allison Janney & More For Voice Cast|ناونیشان=https://www.deadline.com/2018/06/charlize-theron-addams-family-cast-bette-midler-allison-janney-1202403723/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> ڕۆڵی لە درێژەی فیلمی خێزانی ئادەمس ٢ لە ساڵی ٢٠٢١دا دووبارە کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=D'Alessandro|یەکەم=Anthony|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ='The Addams Family 2': Bill Hader & Javon 'Wanna' Walton Join Voice Cast|ناونیشان=https://www.deadline.com/2020/10/the-addams-family-2-bill-hader-javon-wanna-walton-join-voice-cast-1234593614/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
میدلێر چەندین کتێبی نووسیوە، لەوانە داستانی بەیبی دیڤین و دیمەنێک لە فراوانێکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ThriftBooks|سەردێڕ=Bette Midler Books {{!}} List of books by author Bette Midler|ناونیشان=https://www.thriftbooks.com/a/bette-midler/226496/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=ThriftBooks|زمان=en}}</ref> ئەو کچە کتێبی منداڵانی چیرۆکی کۆتری ماندارین لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=Bette Midler on "Coastal Elites"|ناونیشان=https://www.newyorker.com/podcast/the-new-yorker-radio-hour/bette-midler-on-coastal-elites|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|magazine=The New Yorker|زمان=en-us}}</ref> کە لەسەر بنەمای چیرۆکی ساڵی ٢٠١٨ی کۆترێکی دەگمەنە کە لە سەنتەری پارک بینراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler writes kids' book about Central Park duck 'that had enchanted an entire city'|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/entertainment/books/2020/08/14/bette-midler-writes-kids-book-central-park-duck-new-york/3373426001/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=USA Today|زمان=en-US}}</ref>
میدلێر خەڵاتی سەنتەری کێنێدی وەرگرت بەھۆی دەستکەوتی تەواوی ژیانی لە ھونەرە نمایشییەکان، لەگەڵ ئاھەنگی مەدالیا کە لە کتێبخانەی کۆنگرێس لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو، ڕۆژی دواتر بەشداری لە نمایشی ئاھەنگەکەدا کرد لە سەنتەری کێنێدی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Return to tradition: Biden celebrates Bette Midler, Joni Mitchell at Kennedy Center Honors|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/us/tradition-again-biden-celebrates-bette-midler-joni-mitchell-kennedy-center-2021-12-05/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=REUTERS.com|زمان=en}}</ref> لە کۆتایی ئەو مانگەدا میدلێر کاتێک ڕەخنەی لە جۆ مانچین گرت کە پشتگیری لە پلانی باشتری بنیاتنانەوەی جۆ بایدن نەکرد. ھاوکات میدلەر لە کاتی ڕەخنەگرتن لە مانچین ڕەخنەی لە ویلایەتی ویرجینیای ڕۆژئاواش گرت بە تویتێک کە میدلەر ڕایگەیاند، "ئەوەی #جۆمانچین کە نوێنەرایەتی دانیشتووانێکی بچووکتر لە بروکلن دەکات، بەسەر باقی ئەمریکادا کردووە، کە دەیەوێت بەرەو پێشەوە بچێت نەک دواوە، وەک." ویلایەتەکەی، ترسناکە. ئەو ئێمەی فرۆشت. ئەو دەیەوێت ھەموومان وەک ویلایەتەکەی بین، ڤێرجینیای ڕۆژئاوا. ھەژار، نەخوێندەوار و پەیوەندیدار." دواتر داوای لێبوردنیشی کرد لەسەر ئەو لێدوانانە.<ref name="Bette Midler apologizes after calling West Virginia 'poor, illiterate and strung out' – Washington Examiner – Luke Gentile reporting">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Gentile|یەکەم١=Luke|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Bette Midler apologizes after calling West Virginia 'poor, illiterate and strung out'|ناونیشان=https://www.washingtonexaminer.com/news/bette-midler-apologizes-after-calling-west-virginia-poor-illiterate-and-strung-out|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211221203249/https://www.washingtonexaminer.com/news/bette-midler-apologizes-after-calling-west-virginia-poor-illiterate-and-strung-out|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=washingtonexaminer.com/|بڵاوکەرەوە=Washington Examiner}}</ref><ref name="Bette Midler Apologizes For Dissing West Virginia In 'Outburst' At Joe Manchin – Huffpost – Ron Dicker reporting">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Dicker|یەکەم١=Ron|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Bette Midler Apologizes For Dissing West Virginia In 'Outburst' At Joe Manchin|ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/bette-midler-west-virginia_n_61c1a83ee4b04b42ab643e9c|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211221120534/https://www.huffpost.com/entry/bette-midler-west-virginia_n_61c1a83ee4b04b42ab643e9c|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Huffpost}}</ref><ref name="Voices: I'm from West Virginia and I'm angry — at Joe Manchin and Bette Midler – yahoo!news – Kelsey Chapman reporting">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Chapman|یەکەم١=Kelsey|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Voices: I'm from West Virginia and I'm angry — at Joe Manchin and Bette Midler|ناونیشان=https://news.yahoo.com/voices-m-west-virginia-m-210328286.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211222042744/https://news.yahoo.com/voices-m-west-virginia-m-210328286.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Yahoo}}</ref><ref name="Voices: I'm from West Virginia and I'm angry — at Joe Manchin and Bette Midler – yahoo!news – Kelsey Chapman reporting2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Chapman|یەکەم١=Kelsey|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Voices: I'm from West Virginia and I'm angry — at Joe Manchin and Bette Midler|ناونیشان=https://news.yahoo.com/voices-m-west-virginia-m-210328286.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211222042744/https://news.yahoo.com/voices-m-west-virginia-m-210328286.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Yahoo}}</ref>
میدلێر ڕۆڵی خۆی وەک وینیفرێد ساندەرسۆن لە فیلمی ھۆکس پۆکس بۆ دیزنی+ لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢ دووبارە کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=D'Alessandro|یەکەم=Anthony|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Bette Midler, Sarah Jessica Parker & Kathy Najimy Returning For Disney's 'Hocus Pocus 2'|ناونیشان=https://deadline.com/2021/05/hocus-pocus-2-bette-midler-sarah-jessica-parker-kathy-najimy-returning-1234761174/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
میدلێر لە ١٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٨٤ لەگەڵ ھونەرمەند مارتن ڤۆن ھاسێلبێرگ ھاوسەرگیری کردووە، ئەو دووانە خاوەنی کچێکە بەناوی ئەکتەر سۆفی ڤۆن ھاسێلبێرگ و لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ لەدایکبووە.<ref name="JWA">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bette Midler|ناونیشان=http://jwa.org/encyclopedia/article/midler-bette|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Jewish Women's Archive}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Bette Midler}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|مۆسیقا}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:براوەکانی ئەستێرەی نوێی ساڵ (خانمەکتەر) گۆڵدن گڵۆب]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
[[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
ig9by369af1nulf2a74xuz4rpsdkv8u
نیویۆرکەر
0
245756
1683639
1518710
2026-10-08T13:33:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683639
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ڕۆژنامەی نیویۆرکەر''' ({{بە ئینگلیزی |The New yorker}}) گۆڤارێکی ناسراوی ئەمریکییە و کۆمەڵێک بابەت و شتی بەرفراوان دەگرێتەوە، لەوانە [[سیاسەت]]، ڕۆشنبیری و [[ھونەر]]. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٢٥ بڵاوکرایەوە و لەو کاتەوە بە ڕاپۆرتکردنی قووڵ و ڕۆژنامەگەریی فۆڕمی درێژ و ناوەڕۆکی ئەدەبی ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Johnson |یەکەم=Dirk |ڕێکەوت=٥ی ئابی ١٩٩٩|سەردێڕ=Dubuque Journal; The Slight That Years, All 75, Can't Erase |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9500E2D81730F936A3575BC0A96F958260&sec=&spon=&pagewanted=1}}</ref> گۆڤارەکە بە شێوازی بینراوی جیاوازی ناسراوە، کە [[کارتۆن]] و وێنەکێشان و فۆتۆگرافی لەخۆدەگرێت. ھەروەھا ناوبانگی بەدەستھێناوە بەھۆی چیرۆکی خەیاڵی و شیعری کوالیتی بەرز و ھەروەھا وتار و ڕەخنە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Temple |یەکەم=Emily |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=20 Iconic New Yorker Covers from the Last 93 Years |ناونیشان=https://lithub.com/20-iconic-new-yorker-covers/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223110900/https://lithub.com/20-iconic-new-yorker-covers/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Literary Hub}}</ref>
ڕۆژنامەی نیویۆرکەر خاوەنی خوێنەرێکی زۆر و دڵسۆزە و نووسەران و بەشداربووانی بریتین لە ھەندێک لە ڕۆژنامەنووس و نووسەر و شرۆڤەکاری ڕۆشنبیری لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. گۆڤارەکە خەڵاتی زۆری بەدەستھێناوە بەھۆی ڕۆژنامەگەرییەوە و سەرچاوەی شرۆڤە و شیکاری کاریگەر بووە لەسەر ڕووداوەکانی ئێستا و ڕەوتە کولتوورییەکان؛ بۆیە ڕۆژنامەی نیویۆرکەر بە بڵاوکراوەیەکی بەناوبانگ و کاریگەر دادەنرێت و بەردەوامە لە بوون بە دەنگێکی پێشەنگ لە ڕۆژنامەگەری ئەمریکی و کولتووری ئەدەبیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Norris |یەکەم=Mary |بەستەری نووسەر=Mary Norris (copy editor) |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=How I proofread my way to Philip Roth's heart |زمان=en |ئیش=[[The Guardian]] |ناونیشان=https://www.theguardian.com/books/2015/may/10/between-you-and-me-confessions-of-a-comma-queen-mary-norris-extract |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180712221432/https://www.theguardian.com/books/2015/may/10/between-you-and-me-confessions-of-a-comma-queen-mary-norris-extract |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|وتەگێڕانەوە=It has been more than 20 years since I became a page OK'er—a position that exists only at the ''New Yorker'', where you query-proofread pieces and manage them, with the editor, the author, a fact-checker, and a second proofreader, until they go to press.}}</ref><ref name="TED Talk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mary Norris: The nit-picking glory of the New Yorker's comma queen |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.ted.com/talks/mary_norris_the_nit_picking_glory_of_the_new_yorker_s_comma_queen |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180728025944/https://www.ted.com/talks/mary_norris_the_nit_picking_glory_of_the_new_yorker_s_comma_queen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[TED (conference)|TED]] |وتەگێڕانەوە=Copy editing for The New Yorker is like playing shortstop for a major league baseball team—every little movement gets picked over by the critics [...] [[E. B. White]] once wrote of commas in The New Yorker: 'They fall with the precision of knives outlining a body.'}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|سیاسەت|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتی نیویۆرک|کۆمیک}}
{{پۆلی کۆمنز|The New Yorker}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
5xx7psbb7nya52lhooao0yus76zkj12
نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا
0
246146
1683673
1477831
2026-10-08T13:38:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە)
1683673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
|name=نیکۆلاسی یەکەم <br/>nobold Николай I
|image=Botman - Emperor Nicholas I (cropped).jpg
|caption=
|reign=٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٨٢٥ یان ١ی کانوونی یەکەمی ١٨٢٥ – {{Nowrap|٢ی ئازاری ١٨٥٥}}|coronation=٣ی ئەیلوولی ١٨٢٦|cor-type=ڕووسیا
|succession=[[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]]
|predecessor=[[ئەلێکساندەری یەکەمی ڕووسیا]]
|successor=[[ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا]]
|spouse=چارلۆتی پڕووسیا
|full name=نیکۆلاس پاڤلۆڤیچ ڕۆمانۆڤ {{ھن}}
Никола́й Па́вловиu Рома́нов|father=[[پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا]]
|mother=ماریا فیۆدۆرۆڤنا
|birth_date={{Birth date|١٧٩٦|٧|٦|df=yes}}|birth_place=گاچینا، [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]]
|death_date={{Death date and age|١٨٥٥|٣|٢|١٧٩٦|٧|٦|df=yes}}
|death_place=[[سەنت پیتەرزبورگ]]، ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا
|religion=[[ئۆرتۆدۆکس|ئۆرتۆدۆکسی ڕووسی]]|signature=Signatur Nikolaus I. (Russland).PNG
}}
'''نیکۆلاسی یەکەم''' (٦ی تەممووزی ١٧٩٦ ‒ ٢ی ئازاری ١٨٥٥) ئیمپڕاتۆر و فەرمانڕەوایی ڕووسیا و پاشای پۆڵەندا و [[فینلاند|دوورگەی فینلاند]] بووە. کوڕی سێیەمی [[پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا]] و برای بچووکی [[ئەلێکساندەری یەکەمی ڕووسیا]].<ref>Cowles, Virginia. ''The Romanovs''. Harper & Ross, 1971. {{ISBN|978-0-06-010908-0}} p.164</ref>
== ئیمپڕاتۆر و بنەماکان ==
[[پەڕگە:Imperial_Monogram_of_Tsar_Nicholas_I_of_Russia,_Variant.svg|وێنۆک|195x195پیکسڵ| مۆنۆگرامی ئیمپڕاتۆر]]
=== سەرەتای حوکمڕانی ===
نیکۆلاس بە تەواوەتی بیروباوەڕ و ئامانجەکانی ھاوشێوەی براکەی نەبوو؛ ڕۆڵی خۆی بە سادەیی وەک ڕۆڵی خۆسەپێنێکی زۆرداریی ڕووسی دەبینی کە بە ھەر ڕێگەیەکی پێویست بێت حوکمڕانی گەلەکەی بکات. نیکۆلاسی یەکەم لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٨٢٥ وەک حوکمڕانی نوێی ڕووسیا دەست بە کار بوو. کە ئەو ڕۆژەش کەوتە ڕۆژێکی دووشەممە؛ لە ئەفسانەکانی ڕووسیا وا باو بوو کە ڕۆژانی دووشەممە ڕۆژانی بەدبەختین. ئەم دووشەممەیەش زۆر سارد بوو، ئەمە لەلایەن گەلی ڕووسیا وەک نیشانەیەکی خراپ بۆ حوکمڕانی داھاتوو سەیر دەکرا، کە ئەویش نیکۆلاسی نوێیە.
ڕێوڕەسمی ھاتنە سەر دەسەڵاتی نیکۆلاسی یەکەم بەھۆی خۆپیشاندانی ٣٠٠٠ گەنجی ئەفسەری سوپا و ھاووڵاتیان و بەشێک لە بیرمەندانی ئەوکاتە تێکچوو، ئەم خۆپیشاندانە ھەوڵێک بوو بۆ ناچارکردنی حکومەت بۆ پەسەند کردنی دەستور و شێوازێکی نوێی حکومڕانی. نیکۆلاس فەرمانی بە سوپای شاھانەی ئیمپڕاتۆریی ڕووسیا کرد کە خۆپیشاندانەکە شکست پێ بێنن. ڕاپەڕین درووست بوو و بەخێرایی سەرجەم شارەکانی تری ڕووسیای گرتەوە، نیکۆلاسی یەکەم کە لە یەکەم ڕۆژی دەسەڵاتی خۆیدا بوو، بڕیاریدا کۆمەڵگەی ھاووڵاتیانی ڕووسیا سنووردار بکات، تۆڕێکی گەورەی ھەواڵگیری دامەزراند و بەربەستی خستە سەر ھاووڵاتیانی ڕووسیا بە کۆنترۆڵکردنی پەروەردە و بڵاوکراوە و ھەموو دەرکەوتەکانی ڕۆژنامە و ناوەندەکان.
=== پاشای پۆڵەندا ===
نیکۆلاس لە ١٢ی ئایاری ١٨٢٩ لە وارشۆ تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر داندرا. ئەو یەکەم پاشای ڕووسیا بوو بەفەرمی و بەپێی دەستووری دەستکاریکراوی پۆڵەندا، تاجی پادشای پۆڵەندای لەسەر دابندرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Boltunova|یەکەم=Ekaterina|ڕێکەوت=بەھاری ٢٠٢١|سەردێڕ=The Last King of Poland: Nicholas I's Warsaw Coronation and Russian-Polish Historical Memory|ناونیشان=https://muse.jhu.edu/article/790722|journal=Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History|بەرگ=٢٢|issue=2|پەڕەکان=٢٢٩–٢٥٤|doi=10.1353/kri.2021.0013}}</ref>
== مەرگ ==
[[پەڕگە:Nicholas_I_on_his_deathbed.jpg|وێنۆک| نیکۆلاسی یەکەم لە دوا ساتەکانی مردنیدا (١٨٥٥)]]
نیکۆلاس لە ٢ی ئازاری ١٨٥٥ لە کاتی جەنگی کریمیا لە ''کۆشکی زستانە'' لە [[سەنت پیتەرزبورگ]] کۆچی دوایی کرد. لەرزێکی زۆری گرت، چارەسەری پزیشکی ڕەتکردەوە و بەھۆی [[سیەسۆ|ھەوکردنی سییەکان]] گیانی لەدەستدا.<ref>Peter Oxley, ''Russia: from Tsars to Commissars'', Oxford University Press, (2001), {{ISBN|0-19-913418-9}}.</ref><ref>Yevgeny Anismov, Rulers of Russia, Golden Lion Press, St. Petersburg Russia (2012).</ref> لە ''کاتێدرالی پیتەر و پاڤڵ'' لە شاری سانت پترسبۆرگ بە خاک سپێردرا. بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ حوکمڕانی کرد، دوای ئەویش کوڕەکەی [[ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا]] دەست بەکار بوو.
== ڕەچەڵەک ==
<div class="noresize">
{| class="collapsible collapsed" style="margin:0.3em auto;clear:none;min-width:60em;width:auto;font-size:88%;border:1px solid #aaa"
! style="padding:0.2em 0.3em 0.2em 4.3em;background:none;width:auto" |باوباپیرانی نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا
|-
| style="text-align:center" |
{| class="ahnentafel" style="margin-left:auto; margin-right:auto;"
|
| colspan="2" rowspan="28" |
| rowspan="13" |
| colspan="2" rowspan="12" |
| rowspan="5" |
| colspan="2" rowspan="4" |
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ٨ [[Charles Frederick, Duke of Holstein-Gottorp|چارڵز فرێدریک ‒ ھۆڵستن]]
|-
|
| rowspan="3" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #ffc;" | ٤ [[پیتەری سێیەمی ڕووسیا]]
| colspan="3" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="7" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" class="ahnentafel-b" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ٩ [[Grand Duchess Anna Petrovna of Russia|ئانا پیترۆڤنا]]
|-
|
| rowspan="3" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #fb9;" | ٢. [[پاڤڵی یەکەمی ڕووسیا]]
| colspan="7" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="15" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="14" |
| rowspan="7" class="ahnentafel-b" |
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١٠ [[Christian August, Prince of Anhalt-Zerbst|کریستیان ئۆگوست، شازادەی ئانھاڵت‒زێربست]]
|-
|
| rowspan="3" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #ffc;" | ٥ [[کاترینای دووەم|کاترینی دووەمی ڕووسیا]]
| colspan="3" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="7" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" class="ahnentafel-b" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١١ [[Joanna Elisabeth of Holstein-Gottorp|شازادە یۆحەنا]]
|-
|
| rowspan="3" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #fcc;" | ١ '''نیکۆلاسی یەکەمی ڕووسیا'''
| colspan="11" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="2" rowspan="28" |
| rowspan="15" class="ahnentafel-b" |
| colspan="2" rowspan="14" |
| rowspan="7" |
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١٢ [[Charles Alexander, Duke of Württemberg|چارڵز ئەلێکساندەر]]
|-
|
| rowspan="3" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #ffc;" | ٦ [[Frederick II Eugene, Duke of Württemberg|فرێدریکی دووەم]]
| colspan="3" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="7" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" class="ahnentafel-b" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١٣ [[Princess Marie Auguste of Thurn and Taxis|شازادە ماری ئۆگست]]
|-
|
| rowspan="3" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #fb9;" | ٣ [[Maria Feodorovna (Sophie Dorothea of Württemberg)|دوچەس سۆفیا دۆرۆتیا]]
| colspan="7" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="13" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="12" |
| rowspan="7" class="ahnentafel-b" |
| colspan="2" rowspan="6" |
| rowspan="3" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١٤ [[Frederick William, Margrave of Brandenburg-Schwedt|فرێدریک ویڵیام]]
|-
|
| rowspan="3" class="ahnentafel-t" |
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #ffc;" | ٧ [[Princess Friederike of Brandenburg-Schwedt|شازادە فرێدریکی براندنبێرگ]]
| colspan="3" rowspan="2" |
|-
|
| rowspan="5" |
|-
|
| colspan="2" rowspan="4" |
| rowspan="3" class="ahnentafel-b" |
| colspan="4" rowspan="2" |
|-
|
|-
|
| colspan="4" rowspan="2" style="border:1px solid black;height:0.5em; padding:0 0.2em;background-color: #bfc;" | ١٥ [[Princess Sophia Dorothea of Prussia|شازادە سۆفیای پڕووسیا]]
|-
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
|}
</div>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|ژیاننامە|مێژوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicholas I of Russia}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٥٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٦]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]]
i6cxgorh1vh2wmibcyaanhv2fi724l8
جۆناتان گرۆڤ
0
246171
1683887
1682492
2026-10-08T20:17:35Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=جۆناسان گرۆف|image=Groff at Ralph Lauren Event.jpg|alt=|caption=گۆرف لەساڵی ٢٠١١|birth_name=جۆناسان دروی گرۆف|birth_date={{Birth date and age|1985|3|26}}|birth_place=لونکاستەر، ئەمریکا|other_names=|occupation={{hlist|ئەکتەر|گۆرانیبێژ}}|years_active=٢٠٢-ئێستا|known_for=|partner=|signature=[[File:Jonathan Groff signature.svg|100px]]}}
'''جۆناسان درو گرۆف''' ({{بە ئینگلیزی|Jonathan Groff}}؛ لەدایکبووی ٢٦ی ئازاری ١٩٨٥)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jonathan Groff|ناونیشان=https://www.playbill.com/person/jonathan-groff-vault-0000114567|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200702204637/https://www.playbill.com/person/jonathan-groff-vault-0000114567|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Playbill]]}}</ref> ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکییە. ئەو دەستی بە کاری ھونەری لە برادۆی کرد، بەرزبووەوە بۆ ناوبانگ بۆ وێناکردنی مێلکیۆر گابۆر لە بەرھەمھێنانی شانۆی ''بەھار'' (٢٠٠٦–٠٨)، کە بۆی پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەری پێشەنگ لە میوزیکی. گەڕایەوە بۆ برادۆی بۆ ڕۆڵی شا جۆرج سێیەم لە بەرھەمھێنانی شانۆی ''ھامیلتۆن'' (٢٠١٥)، کە بۆی پاڵێوراوی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەری تایبەتمەند لە شانۆ بەدەستھێنا. لە ئێستادا لە بەرامبەر دانیال ڕادکلیف و لیندسی مێندێز ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت لە یەکەم بوژاندنەوەی برادۆی لە فیلمی مێرل کە لە فیلمی ''ستیڤن سۆندھایم دەڕۆن''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Evans|یەکەم=Greg|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Broadway's 'Merrily We Roll Along' With Daniel Radcliffe, Jonathan Groff & Lindsay Mendez Sets Opening Night – Update|ناونیشان=https://deadline.com/2023/08/merrily-we-roll-along-closing-date-broadway-daniel-radcliffe-jonathan-groff-lindsay-mendez-1235433010/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref>
== ژیانی سەرەتای و خوێندن ==
جۆناسان درو گرۆف لە شاری لانکاستەر لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان جولی و مامۆستای پەروەردەی وەرزشی و جیم گرۆف بووە، ڕاھێنەری ئەسپی ھارنسە،<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Holahan|یەکەم=Jane|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jonathan Groff sticks close to Lancaster roots while branching out in film, stage and TV [video]|ناونیشان=https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-sticks-close-to-lancaster-roots-while-branching-out-in-film-stage-and-tv/article_7b2b7210-2674-11ea-8011-6b9c460b3586.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193112/https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-sticks-close-to-lancaster-roots-while-branching-out-in-film-stage-and-tv/article_7b2b7210-2674-11ea-8011-6b9c460b3586.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref> یەک برا گەورەکەی ھەیە بە ناوی دەیڤید کە سەرۆک و COO ی وێبستاورنتستۆرە.<ref name="Brother">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hummel|یەکەم=Cindy|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Lititz-based WebstaurantStore plans $33M distribution center near Bloomsburg to create 400 jobs|ناونیشان=https://lancasteronline.com/business/local_business/lititz-based-webstaurantstore-plans-33m-distribution-center-near-bloomsburg-to-create-400-jobs/article_a414fe3e-7d6a-11e9-8d7a-5b811a68d732.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline}}</ref> یەکەم ئامۆزای گۆرانیبێژ جەیمس وۆڵپەرتە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hummel|یەکەم=Cindy|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=James Wolpert still calls Strasburg home|ناونیشان=http://lancasteronline.com/features/entertainment/james-wolpert-still-calls-strasburg-home/article_20a1cac3-6b2a-55cd-80da-afbefc5e1b2c.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170722202915/http://lancasteronline.com/features/entertainment/james-wolpert-still-calls-strasburg-home/article_20a1cac3-6b2a-55cd-80da-afbefc5e1b2c.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=LancasterOnline}}</ref> کە لە وەرزی پێنجەمی دەنگدا پێش کۆتایی بەژداربووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Courtney|یەکەم=Paula|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=In Conversation With Mindhunter's Jonathan Groff|ناونیشان=http://www.absolutemusicchat.com/music-qa-sessions/in-conversation-with-mindhunters-jonathan-groff/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=Absolute Music Chat}}</ref> گرۆف بە ڕەچەڵەک ئەڵمانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cassidy|یەکەم=Suzanne|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mothers Had Starring Roles in Development of Jonathan Groff and James Wolpert|ناونیشان=https://lancasteronline.com/features/entertainment/mothers-had-starring-roles-in-development-of-jonathan-groff-and-james-wolpert/article_90bdcb87-8405-5954-bca1-aea801c90ed5.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=LancasterOnline}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='Mindhunter' Actor Jonathan Groff On His Most Life-Altering Roles|ناونیشان=https://www.npr.org/2019/08/16/751740114/mindhunter-actor-jonathan-groff-on-his-most-life-altering-roles|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=NPR.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108001319/https://www.npr.org/2019/08/16/751740114/mindhunter-actor-jonathan-groff-on-his-most-life-altering-roles|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Amish">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Jonathan Groff Talks 'Hamilton' During 'Show Biz After Hours with Frank DiLella'|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=nFRUWjPtlug|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Show Biz After Hours with Frank DiLella|زمان=en}}</ref><ref name="pennlive">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adams|یەکەم=Sean|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Actor Jonathan Groff on 'Frozen,' 'Glee,' HBO and growing up in Lancaster County|ناونیشان=http://www.pennlive.com/entertainment/index.ssf/2015/01/groff_frozen_glee_lancaster.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170325141855/http://www.pennlive.com/entertainment/index.ssf/2015/01/groff_frozen_glee_lancaster.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[Penn Live]]}}</ref>
ڕەگ و ڕیشەی گرۆف لە شانۆ و نواندن لە تەمەنێکی بچووکەوە دەستی پێکرد. کاتێک تەمەنی سێ ساڵ بوو، گرۆف عاشقی نمایشی جولی ئەندریو بوو وەک ماری پۆپین، و گەورەبوون، ئەو و براکەی بەرھەمی ماڵەوەی منداڵییان دانا، وەک نمایشی جادووگەری ئۆز ، کە تێیدا یاری دۆرۆتیان کرد.<ref name="pennlive2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adams|یەکەم=Sean|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Actor Jonathan Groff on 'Frozen,' 'Glee,' HBO and growing up in Lancaster County|ناونیشان=http://www.pennlive.com/entertainment/index.ssf/2015/01/groff_frozen_glee_lancaster.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170325141855/http://www.pennlive.com/entertainment/index.ssf/2015/01/groff_frozen_glee_lancaster.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[Penn Live]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fierberg|یەکەم=Ruthie|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Tony Nominee Jonathan Groff Reveals How He Got His Start Over the Rainbow|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/tony-nominee-jonathan-groff-reveals-how-he-got-his-start-over-the-rainbow|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201028224140/https://www.playbill.com/article/tony-nominee-jonathan-groff-reveals-how-he-got-his-start-over-the-rainbow|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> گرۆف سوتۆن فۆستەر وەک یەکێک لە گەورەترین کاریگەری و کەسایەتییەکان خۆی دەخاتە ڕوو و وەک ئەکتەری گەنجی ئاواتخوازی، لە دەرگای شانۆیی چاوەڕێی دەکرد دوای نمایشەکانی بۆ ئەوەی ئیمزای خۆی بەدەست بھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weinstock|یەکەم=Matt|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=A Few Years Ago Jonathan Groff Was Stage-Dooring Sutton Foster — Now He's Headlining Encores! With Her|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/a-few-years-ago-jonathan-groff-was-stage-dooring-sutton-foster-mdash-now-hes-headlining-encores-with-her-com-352967|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201021001718/https://www.playbill.com/article/a-few-years-ago-jonathan-groff-was-stage-dooring-sutton-foster-mdash-now-hes-headlining-encores-with-her-com-352967|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> گرۆف پەیوەندی بە بەشی درامای قوتابخانەی ناوەندی و ئامادەییەوە کرد، ھەر لەوێ بوو کە ئیلھامبەخش بوو بۆ دەستپێکردنی پیشەیەک لە شانۆدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Pennsylvania State Education Association|ناونیشان=https://www.psea.org/news--events/newsstand/psea-news2/teacher-plays-leading-role-in-broadway-stars-career/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192904/https://www.psea.org/news--events/newsstand/psea-news2/teacher-plays-leading-role-in-broadway-stars-career/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=www.psea.org}}</ref>
گرۆف لە ھەرزەکاریدا بەشداری لە زۆرێک لە بەرھەمە کۆمەڵایەتییەکان کرد لە زێدی خۆی لە لانکاستەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Lancaster New Era from Lancaster, Pennsylvania on April 11, 2002 · 78|ناونیشان=http://www.newspapers.com/newspage/567361855/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192940/https://www.newspapers.com/newspage/567361855/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Newspapers.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wegner|یەکەم=Suzette|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff Beth Bash award|ناونیشان=https://lancasteronline.com/jonathan-groff-beth-bash-award/image_44c70b9c-07db-11e5-8bd8-4b6b65009d02.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192907/https://lancasteronline.com/jonathan-groff-beth-bash-award/image_44c70b9c-07db-11e5-8bd8-4b6b65009d02.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref> لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا، دەرھێنەر و ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ''تۆ پیاویت, چارلی براون'' لە فێستیڤاڵێکی شانۆی ئامادەیی لە ئۆپێرا ماڵی فولتن، کە خەڵاتی کۆمەڵایەتی بۆ بەدەستھێنا. ھەروەھا لە ''دەنگی مۆسیقا''، ''ڕاگتایم''، ''سیرانۆ''، ''ئێڤیتا''، ''خانمە دادپەروەرەکە،'' ''پیتەر پان، چەتەی دەریایی پێنزانس''، و ''ڕاگس'' لە ئۆپێرا ماڵی فولتن ئەنجامداوە، ھەروەھا ڕۆڵی ئێدگار لە فیلمی ''بات بۆی: میوزیکی'' بەژداری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ritzel|یەکەم=Rebecca J.|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Broadway 'Awakening'|ناونیشان=https://lancasteronline.com/entertainment/broadway-awakening/article_14261f22-971c-555d-a6d0-fbfd0516bd83.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192938/https://lancasteronline.com/features/entertainment/broadway-awakening/article_14261f22-971c-555d-a6d0-fbfd0516bd83.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref>
گرۆف لە ساڵی ٢٠٠٣ لە قوتابخانەی ئامادەیی کۆنیستۆگا ڤالی دەرچووە و بەنیازی خوێندنی لە زانکۆی کارنێگی مێلۆن بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bernstein|یەکەم=Jacob|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff's Life Imitates His Art|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/04/23/fashion/jonathan-groffs-life-imitates-his-art.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200822095210/https://www.nytimes.com/2015/04/23/fashion/jonathan-groffs-life-imitates-his-art.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Sound of Music Gets Marionette World Premiere Nov. 2, Featuring Recorded Voices of Groff and Noll|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/sound-of-music-gets-marionette-world-premiere-nov-2-featuring-recorded-voices-of-groff-and-noll-com-144822|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170719232139/http://www.playbill.com/article/sound-of-music-gets-marionette-world-premiere-nov-2-featuring-recorded-voices-of-groff-and-noll-com-144822|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> گرۆف بڕیاریدا بچێتە شاری نیویۆرک لەبری ئەوەی بچێتە کۆلێژ و دەست بە کارەکانی بکات.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Paulson|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jonathan Groff Is a Seymour at Heart|زمان=en-US|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/10/02/theater/jonathan-groff-little-shop-of-horrors.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191021124252/https://www.nytimes.com/2019/10/02/theater/jonathan-groff-little-shop-of-horrors.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|issn=0362-4331}}</ref>
== پیشە ==
=== ٢٠٠٥-٢٠٠٩: دەستپێکردنی کارکردن ===
گرۆف لەسەر مێزی چاوەڕوانی لە چێڵسی گریل لە شاری نیویۆرک دەستپێکرد پێش ئەوەی کارتی کۆمەڵەی ئیکویتی ئەکتەرەکانی لە ساڵی ٢٠٠٥ بەدەستبھێنێت، بە ناوبانگێکی مۆسیقی لە شانۆی مۆسیقای نۆرس شۆر،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jonathan Groff: 'We have a very different attitude to ambition'|ناونیشان=https://www.thestage.co.uk/features/jonathan-groff-we-have-a-very-different-attitude-to-ambition|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192907/https://www.thestage.co.uk/features/jonathan-groff-we-have-a-very-different-attitude-to-ambition|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Stage|زمان=En}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=Complete Casting Announced for North Shore's Fame|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/complete-casting-announced-for-north-shores-fame-com-125687|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170514231159/http://www.playbill.com/article/complete-casting-announced-for-north-shores-fame-com-125687|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> کە تێیدا ڕۆڵی نیک پیازای گێڕا. ھەر لەو ساڵەدا یەکەم کاری خۆی لە برادۆی وەک ژێر لێکۆڵینەوە بۆ ڕۆڵی سەرەکی (کە کریستوفر ھانکە ڕۆڵی تێدا بینیوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In My Life Broadway @ Music Box Theatre - Tickets and Discounts|ناونیشان=http://www.playbill.com/production/in-my-life-music-box-theatre-vault-0000002567|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925155844/https://www.playbill.com/production/in-my-life-music-box-theatre-vault-0000002567|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In My Life Broadway @ Music Box Theatre - Tickets and Discounts|ناونیشان=http://www.playbill.com/production/in-my-life-music-box-theatre-vault-0000002567|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925155844/https://www.playbill.com/production/in-my-life-music-box-theatre-vault-0000002567|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
نمایشێکی لە ساڵی ٢٠٠٦ ئەنجامدا، کاتێک گرۆف ڕۆڵی سەرەکی مێلکیۆر گابۆر لە بەرھەمھێنانی برادۆی لە بەئاگابوونەوەی مۆسیقای ڕۆکدا سەرچاوەی گرت. ئەم میوزیکە چیرۆکی ھەرزەکارانی سەرکوتکراو لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمی ئەڵمانیادا دەگێڕێتەوە و سێکسیان کردووە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring Awakening Broadway @ Eugene O'Neill Theatre - Tickets and Discounts|ناونیشان=http://www.playbill.com/production/spring-awakening-eugene-oneill-theatre-vault-0000004687|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210317090600/https://www.playbill.com/production/spring-awakening-eugene-oneill-theatre-vault-0000004687|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> کە لە شانۆگەرییە ڕەسەنەکەی فرانک وێدێکیند ساڵی ١٨٩١ وەرگیراوە لەلایەن دانکن شێک و ستیڤن سەتر و لە دەرھێنانی مایکل مایر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Simonson|یەکەم=Robert|بەستەری نووسەر١=Robert Simonson|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Off-Broadway Hit Spring Awakening to Awake on Broadway|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/off-broadway-hit-spring-awakening-to-awake-on-broadway-com-133849|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160810083828/http://www.playbill.com/article/off-broadway-hit-spring-awakening-to-awake-on-broadway-com-133849|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=Playbill.com}}</ref> گرۆف بۆ یەکەمجار لە وۆرک شۆپێکی بەھاردا لە کۆلێژی باروخ لەگەڵ لیا میشێل،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring Awakening Tony Awards Info|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/tonyawardsshowinfo.php?showname=Spring%20Awakening|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180221120831/https://www.broadwayworld.com/tonyawardsshowinfo.php?showname=Spring%20Awakening|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=www.broadwayworld.com}}</ref>جۆن گالاگەر جونیۆر، و باقی کاستە ڕەسەنەکان کەوتە ناو کارەکە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Isherwood|یەکەم=Charles|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Sex and Rock? What Would the Kaiser Think?|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/12/11/theater/reviews/11spri.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210302024944/https://www.nytimes.com/2006/12/11/theater/reviews/11spri.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و دواتر بەرھەمھێنانەکە ڕووی لە کۆمپانیای شانۆی ئەتڵەسی کرد بۆ ئەنجامدنی لەلایون ئۆف-برۆد وەیی لە ١٩ی ئایارەوە تا ٥ی ئابی ٢٠٠٦، پێش ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ برادۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rooney|یەکەم=David|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Spring Awakening|ناونیشان=https://variety.com/2006/legit/reviews/spring-awakening-6-1200515446/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192911/https://variety.com/2006/legit/reviews/spring-awakening-6-1200515446/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Variety|زمان=en-US}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٠٧، گرۆف ڕۆڵی دووبارەبوونەوەی ھێنری ماکلەری بۆ یازدە ئەڵقە لە سابونەکەی کەناڵی ئەی بی سی یەک ژیان بینی. چیرۆکی کارەکتەری سەبارەت بە تەقەکردن لە قوتابخانەیەک. لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٧،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ='One Life To Live' Pulls Hostage Plot After Virginia Tech Killings|ناونیشان=http://www.accesshollywood.com/television/ah5018.shtml|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070816174322/http://www.accesshollywood.com/television/ah5018.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|وێبگە=Access Hollywood}}</ref> <ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Groff Cast in 'Pretty Handsome' FX Pilot; On Leave from Spring Awakening|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/groff-cast-in-pretty-handsome-fx-pilot-on-leave-from-spring-awakening-com-145110|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804205258/https://www.playbill.com/article/groff-cast-in-pretty-handsome-fx-pilot-on-leave-from-spring-awakening-com-145110|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
لە ٢٢ی تەمموز تا ٣١ی ئابی ٢٠٠٨، گرۆف ڕۆڵی سەرەکی کلۆد لە بەرھەمھێنانی ''شکسپیر لە پارکدا'' بینی،<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ='Let the Sunshine In': Hair Begins Central Park Run July 22|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/let-the-sunshine-in-hair-begins-central-park-run-july-22-com-151816|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718001413/http://www.playbill.com/article/let-the-sunshine-in-hair-begins-central-park-run-july-22-com-151816|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> کە میوزیکێکی ڕۆک بوو سەبارەت بە دژە کشتوکاڵی ھیپی لە کاتی جەنگی ڤێتنام کە لە دەرھێنانی دایان پاولۆس بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brantley|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Let the Sunshine In, and the Shadows|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/08/08/theater/reviews/08hair.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210126062610/https://www.nytimes.com/2008/08/08/theater/reviews/08hair.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕەخنەگری شانۆ بن برانتلی لە ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز لە پێداچوونەوەی خۆیدا ڕەخنەیەکی باشی لێگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fradkin|یەکەم=Lori|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Broadway's 'Hair' to Be Groff-Less - Slideshow|ناونیشان=https://www.vulture.com/2008/11/jonathan_groff_to_remain_cloth.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200921065804/https://www.vulture.com/2008/11/jonathan_groff_to_remain_cloth.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Vulture|زمان=en-us}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Holden|یەکەم=Stephen|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=What I Saw at the Countercultural Revolution|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/08/26/movies/26woodstock.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Holden|یەکەم=Stephen|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=What I Saw at the Countercultural Revolution|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/08/26/movies/26woodstock.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Travers|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Taking Woodstock|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/taking-woodstock-255850/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|magazine=Rolling Stone|زمان=en-US|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201130085251/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/taking-woodstock-255850/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
لە ١٤ی تشرینی دووەم تا ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨، گرۆف وەک بیلی نوون، سەربازێکی ھاوڕەگەزبازی داخراو دەرکەوت کە لە عێراق شەڕی دەکرد، لە بەرھەمھێنانی دەرەوەی برۆد وەی ''نوێژکردن بۆ دوژمنەکەم''،<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Kenneth|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Craig Lucas' Prayer for My Enemy, With Tony Winners Pawk and Clark, Opens in NYC|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/craig-lucas-prayer-for-my-enemy-with-tony-winners-pawk-and-clark-opens-in-nyc-com-155905|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220173400/http://www.playbill.com/article/craig-lucas-prayer-for-my-enemy-with-tony-winners-pawk-and-clark-opens-in-nyc-com-155905|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Prayer for My Enemy|ناونیشان=https://www.playwrightshorizons.org/shows/plays/prayer-my-enemy/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160311075854/https://www.playwrightshorizons.org/shows/plays/prayer-my-enemy/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playwrights Horizons|زمان=en}}</ref> شانۆگەرییەکە کە لەلایەن کرایگ لوکاسەوە نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brantley|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The Silence and the Fury Within Six American Lives|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/12/10/theater/reviews/10bran.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180210111113/http://www.nytimes.com/2008/12/10/theater/reviews/10bran.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەرھەمەکە لە دەرھێنانی بارتلێت شێر بووە و لە ئاسۆی شانۆنامەنووسان نمایشی کردووە. بن برانتلی لە ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز نووسیویەتی کە شانۆنامەکە "سەری چەقۆکێشە" و "پەیوەستکراوە"، بەڵام گرۆف "ئاورای کاریزماتیکی گەنجانی ناخۆش دەخاتە دەرەوە".<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Singing Forest, with Dukakis and Groff, Opens at the Public April 28|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/the-singing-forest-with-dukakis-and-groff-opens-at-the-public-april-28-com-160352|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803095128/https://www.playbill.com/article/the-singing-forest-with-dukakis-and-groff-opens-at-the-public-april-28-com-160352|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Isherwood|یەکەم=Charles|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=High-Caffeine Farce, With a Dark Viennese Roast|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/04/29/theater/reviews/29sing.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210126095747/https://www.nytimes.com/2009/04/29/theater/reviews/29sing.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jonathan Groff – theaterlife|ناونیشان=https://theaterlife.com/jonathan-groff/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201026212128/http://theaterlife.com/jonathan-groff/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref>
=== ٢٠١٠-٢٠١٦: بەستوو ===
لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، گرۆف وەک ئەستێرەیەکی میوانی لە فیلمی کۆمیدیای مۆسیقای فۆکسدا بەژداەی کرد- دراما ''گلی'' وەک جێسی سانت جەیمس، ئەکتەری سەرەکی لە ڕکابەری یانە گلیی گلی ئەدرنالین و خۆشەویستی ڕەچەڵ بێرییە،<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Ross|یەکەم=Dalton|ناونیشان=http://hollywoodinsider.ew.com/2009/10/19/glee-exclusive-jonathan-groff-to-join-sho/|سەردێڕ='Glee' Exclusive: 'Spring Awakening' star Jonathan Groff to join the show|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100106161807/http://hollywoodinsider.ew.com/2009/10/19/glee-exclusive-jonathan-groff-to-join-sho/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> کە لەلایەن لیا میشێلەوە ڕۆڵی تێدا گێڕا. لە کۆی پانزە ئەڵقەدا دەرکەوت لە وەرزی یەکەم و دووەم و سێیەم و شەشەمی زنجیرەکەدا دەرکەوت.<ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠|سەردێڕ=JONATHAN GROFF in Deathtrap {{!}} WestEndTheatre.com|ناونیشان=https://www.westendtheatre.com/4294/star-watch-archive/jonathan-groff-in-deathtrap/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210113164704/https://www.westendtheatre.com/4294/star-watch-archive/jonathan-groff-in-deathtrap/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.westendtheatre.com|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Theatre: Review - Deathtrap Noel Coward Theatre|ناونیشان=https://www.spectator.co.uk/article/theatre-review-deathtrap-noel-coward-theatre|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Spectator}}</ref> گرۆف لە چوار لە ئەلبوومە دەنگییەکانی گلیدا بەشداری کرد و لە گەشتی کۆنسێرتەکانی ''گلی'' دەرکەوتنێکی تایبەت بوو! لە کۆنسێرت! لەگەڵ میشێل لە شانۆی گیبسۆن لە لۆس ئەنجلۆس و لە ھۆڵی مۆسیقای ڕادیۆ سیتی لە شاری نیویۆرک.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Ross|یەکەم=Dalton|ناونیشان=http://hollywoodinsider.ew.com/2009/10/19/glee-exclusive-jonathan-groff-to-join-sho/|سەردێڕ='Glee' Exclusive: 'Spring Awakening' star Jonathan Groff to join the show|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100106161807/http://hollywoodinsider.ew.com/2009/10/19/glee-exclusive-jonathan-groff-to-join-sho/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref name="Glee Tour">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Jonathan Groff 'surprised and thrilled' by Emmy nomination for filmed version of 'Hamilton' stage musical|ناونیشان=https://lancasteronline.com/features/entertainment/jonathan-groff-surprised-and-thrilled-by-emmy-nomination-for-filmed-version-of-hamilton-stage-musical/article_8fd7e78c-e3f8-11eb-941d-7fe467056772.html}}</ref>
لە مانگی ئاب تا ئۆکتۆبەری ٢٠١٢، گرۆف وەک ئیان تۆد، یاریدەدەرێکی سیاسی بێ بەزەییانە، لە وەرزی دووەم و کۆتایی زنجیرە درامای سیاسی ''ستارزدا'' دەرکەوت. زنجیرەکە بۆ وەرزی سێیەم نوێ نەکرایەوە بەھۆی نزمیی لە رێزلێنان.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Sanaa Lathan & Jonathan Groff Join Starz's 'Boss' As New Regulars For Second Season|ناونیشان=https://deadline.com/2012/02/sanaa-lathan-jonathan-groff-join-starzs-boss-as-new-regulars-for-second-season-226457/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191206140830/https://deadline.com/2012/02/sanaa-lathan-jonathan-groff-join-starzs-boss-as-new-regulars-for-second-season-226457/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ='Boss' Won't Return To Starz For Season 3, May Wrap Story With Two-Hour Movie|ناونیشان=https://deadline.com/2012/11/boss-cancelled-starz-after-two-seasons-374943/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201207063225/https://deadline.com/2012/11/boss-cancelled-starz-after-two-seasons-374943/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref> پاشان گرۆف ڕۆڵی کێن دەگێڕا کە ئەکتەری پاڵپشت بوو، لە بەرامبەر ئەلفڕێد مۆلینا لە بەرھەمھێنانی گروپی شانۆی ناوەند لە شانۆنامەی ڕید لەلایەن جۆن لۆگانەوە.<ref name=":19">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Hibberd|یەکەم=James|ناونیشان=http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|سەردێڕ=Jonathan Groff to play Taylor Kitsch's lover in Ryan Murphy film|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141113075352/http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەرھەمھێنانەکە لە ١ی ئاب تا ٩ی ئەیلولی ٢٠١٢ بەردەوام بوو، و لە دەرھێنانی ماتیۆ وارچۆس بووە.<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Kenneth|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Red, With Alfred Molina and Jonathan Groff, Opens in L.A.|ناونیشان=http://www.playbill.com/news/article/168966-Red-With-Alfred-Molina-and-Jonathan-Groff-Opens-in-LA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130105172808/http://www.playbill.com/news/article/168966-Red-With-Alfred-Molina-and-Jonathan-Groff-Opens-in-LA|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=Playbill.com}}</ref> لە ١٤ تا ١٧ی ئازاری ٢٠١٣، گرۆف و مۆلینا ڕۆڵەکانیان بۆ شەش نمایشی دیکەی شانۆنامەکە دووبارە کردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brantley|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=He's Written a Play. Who's the Author?|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/09/28/theater/reviews/the-submission-at-lucille-lortel-theater-review.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170201224506/http://www.nytimes.com/2011/09/28/theater/reviews/the-submission-at-lucille-lortel-theater-review.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=The Submission {{!}} TheaterMania|ناونیشان=https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/the-submission_41176.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192938/https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/the-submission_41176.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=www.theatermania.com|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=The Submission {{!}} TheaterMania|ناونیشان=https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/the-submission_41176.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192938/https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/the-submission_41176.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=www.theatermania.com|زمان=en-US}}</ref> ئەمجارەیان لە ڕێگەی لۆس ئەنجلۆس و بەرھەمەکانی شانۆوە و لەلایەن ڕۆزالین ئایرێسەوە دەرھێنراوە.<ref name=":14">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Alfred Molina and Jonathan Groff See Red Beginning March 14 for L.A. Theatre Works|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/alfred-molina-and-jonathan-groff-see-red-beginning-march-14-for-la-theatre-works-com-203376|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200815144102/https://www.playbill.com/article/alfred-molina-and-jonathan-groff-see-red-beginning-march-14-for-la-theatre-works-com-203376|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> چارڵز مەکنولتی لە ڕۆژنامەی لۆس ئەنجلۆس تایمز ستایشی نمایشەکەی گرۆفی کرد بەھۆی "ڕوونی جێگەی ستایش"ی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Theater review: A blazing 'Red' with Alfred Molina as Mark Rothko|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-xpm-2012-aug-14-la-et-cm-0814-red-review-20120814-story.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201223095111/https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-xpm-2012-aug-14-la-et-cm-0814-red-review-20120814-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Los Angeles Times|زمان=en-US}}</ref>
لە ساڵی ٢٠١٣، گرۆف دەنگی کریستوفی ئەنجامدا کە پیاوێکی شاخاویی ناڕێک بوو و حەزی لە ئانا بوو، شانبەشانی ئیدینا مێنزێل و کریستن بێڵ و جۆش گاد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lesley|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ='Frozen': Jonathan Groff from 'Glee' voicing hero in Disney's 'Snow Queen' adaptation|ناونیشان=http://family-room.ew.com/2012/12/19/disney-frozen-jonathan-groff-voicing-kristoff/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٣|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141015205455/http://family-room.ew.com/2012/12/19/disney-frozen-jonathan-groff-voicing-kristoff/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brantley|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Review: 'Hamilton,' Young Rebels Changing History and Theater (Published 2015)|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/08/07/theater/review-hamilton-young-rebels-changing-history-and-theater.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150809040406/http://www.nytimes.com/2015/08/07/theater/review-hamilton-young-rebels-changing-history-and-theater.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ نمایشکرا و دواتر خەڵاتی ئۆسکاری بە ناوی گۆڵدن گڵۆبی و بافتا بۆ باشترین تایبەتمەندی ئەنیمەیشن بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Liu|یەکەم=Meng|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Disney's 'Frozen' Premiere Turns L.A. Into a Winter Wonderland|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/disneys-frozen-premiere-turns-la-658133|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181016170040/https://www.hollywoodreporter.com/news/disneys-frozen-premiere-turns-la-658133|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vincentelli|یەکەم=Elisabeth|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff is the soul of William Finn's 'A New Brain'|ناونیشان=https://nypost.com/2015/06/25/jonathan-groff-is-the-soul-of-william-finns-a-new-brain/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413221426/http://nypost.com/2015/06/25/jonathan-groff-is-the-soul-of-william-finns-a-new-brain/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=New York Post|زمان=en-US}}</ref> دوای سەرکەوتنی بازرگانی گەورەی فیلمەکە و ڕیزبەندییەکەی وەک فیلمێکی ئەنیمەیشنی زۆرترین داھاتی ھەموو سەردەمێک، پانزەھەمین فیلمی زۆرترین داھاتی ھەموو سەردەمێک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Graser|یەکەم=Marc|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ='Frozen Fever' Short to Debut in Front of Disney's 'Cinderella'|ناونیشان=https://variety.com/2014/film/news/frozen-fever-short-to-debut-in-front-of-disney-cinderella-1201369889/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141209071351/http://variety.com/2014/film/news/frozen-fever-short-to-debut-in-front-of-disney-cinderella-1201369889/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name=":192">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Hibberd|یەکەم=James|ناونیشان=http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|سەردێڕ=Jonathan Groff to play Taylor Kitsch's lover in Ryan Murphy film|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141113075352/http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و فیلمی زۆرترین داھاتی ساڵی ٢٠١٣، گرۆف ڕۆڵی خۆی لە کورتە فیلمی بەستووی بەستوودا دووبارە کردەوە ، کە لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٥ بۆ یەکەمجار نمایشکرا.<ref>[https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/actor-jonathan-groff-narrates-the-candlelight-processional-december-3-4/ ''DisneyParks.Com'' Actor Jonathan Groff Narrates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422085642/https://disneyparks.disney.go.com/blog/2014/12/actor-jonathan-groff-narrates-the-candlelight-processional-december-3-4/ |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ }}accessed 08-20-23</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
گرۆف لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا تووشی میلانۆما بوو و نەشتەرگەری بۆ کرا بۆ لابردنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Needle|یەکەم=Chael|سەردێڕ=Jonathan Groff: Cover Story|ناونیشان=https://aumag.org/2015/11/12/jonathan-groff/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201030214830/https://aumag.org/2015/11/12/jonathan-groff/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=A&U Magazine|زمان=en-US}}</ref> ئەو خۆی لە بەکارھێنانی سۆشیال میدیا بەدوور دەگرێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jonathan Groff Talks Frozen 2, Mindhunter Season 3 and Staying Off Social Media|ناونیشان=https://collider.com/jonathan-groff-frozen-2-mindhunter-season-3-interview/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193103/https://collider.com/jonathan-groff-frozen-2-mindhunter-season-3-interview/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref> و پزیشکی مێدیتەیشنی زاڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brunner|یەکەم=Raven|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Lea Michele Gives Jonathan Groff All The Credit For HBO's Spring Awakening: Those You've Known Documentary|ناونیشان=https://playbill.com/article/lea-michele-gives-jonathan-groff-all-the-credit-for-hbos-spring-awakening-those-youve-known-documentary/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=Playbill|زمان=en-US}}</ref>
لە ساڵی ٢٠١٩ گرۆف ماڵێکی لە تەنیشت کێڵگەی ئەسپەکانی باوکی لە شاری کریستیانای ویلایەتی پێنسیلڤانیا کڕی.<ref name="Gioia">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gioia|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Jonathan Groff on Coming Out, 'Looking,' 'The Normal Heart,' Larry Kramer, Lea Michele and More|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/jonathan-groff-on-coming-out-looking-the-normal-heart-larry-kramer-lea-michele-and-more-com-322923|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193119/https://www.playbill.com/article/jonathan-groff-on-coming-out-looking-the-normal-heart-larry-kramer-lea-michele-and-more-com-322923|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref> کاتەکانی لە نێوان پێنسیلڤانیا و شاری نیویۆرک دابەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|سەردێڕ=Photos: Jonathan Groff Among NYC's 2014 Gay Pride Parade's Grand Marshals|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/article/Jonathan-Groff-Among-NYCs-2014-Gay-Pride-Parades-Grand-Marshals-20140630|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210131000535/https://www.broadwayworld.com/article/Jonathan-Groff-Among-NYCs-2014-Gay-Pride-Parades-Grand-Marshals-20140630|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=BroadwayWorld.com|زمان=en}}</ref>
== فلیمۆگرافی ==
=== فلیم ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|-
! scope="col" | ساڵ
! scope="col" | ناو
! scope="col" | ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
| ٢٠٠٩ || ''قسەکردن لەگەڵ دار''|| مایکڵ لانگ
|<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Taking Woodstock (2009)|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/taking_woodstock|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210203185541/https://www.rottentomatoes.com/m/taking_woodstock|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٠ || ''بیست و سێ''|| جێڤ
|<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Twelve Thirty (2010)|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/twelve_thirty|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191225142540/https://rottentomatoes.com/m/twelve_thirty|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|| ''پلان باز''|| لاویس
|<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Conspirator (2010)|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/the_conspirator|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210119034504/https://www.rottentomatoes.com/m/the_conspirator|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٣ || ''سی ئۆ جی''|| دەیڤد
|<ref name=":152">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=C.O.G. (2013)|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/cog|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190407202911/https://www.rottentomatoes.com/m/cog|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|| ''بەستوو''|| کریستۆف
|<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Frozen (2013)|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/frozen_2013|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223231947/https://www.rottentomatoes.com/m/frozen_2013/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
| rowspan="3" |٢٠١٤ || ''بۆردوەی ڕوسیا'' || نیکۆلای
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Watch an All-Star Broadway Cast in Russian Broadway Shut Down Parody|ناونیشان=https://www.broadway.com/buzz/174206/watch-an-all-star-broadway-cast-in-russian-broadway-shut-down-parody/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Broadway.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201103181230/https://www.broadway.com/buzz/174206/watch-an-all-star-broadway-cast-in-russian-broadway-shut-down-parody/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|| ''سۆفی'' || بێن
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Michaels|یەکەم=Melissa|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ='Sophie', A Review|ناونیشان=http://www.letagemagazine.com/sophie-a-review/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=L'Etage Magazine|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210118232123/https://www.letagemagazine.com/sophie-a-review/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|| ''سنایپەری ئەمریکی''|| کوڕە گەنجەکە
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=VIDEO: Watch Jonathan Groff and Bradley Cooper in New AMERICAN SNIPER Trailer|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/article/VIDEO-Watch-Jonathan-Groff-and-Bradley-Cooper-in-New-AMERICAN-SNIPER-Trailer-20141220|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160918171308/http://www.broadwayworld.com/article/VIDEO-Watch-Jonathan-Groff-and-Bradley-Cooper-in-New-AMERICAN-SNIPER-Trailer-20141220|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=BroadwayWorld.com|زمان=en}}</ref>
|-
| ٢٠١٥ || ''تای بەستوو''|| rowspan="3" |کریستۆف
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wright|یەکەم=Mary Ellen|سەردێڕ=Jonathan Groff in 'Frozen Fever' Disney short opening March 13|ناونیشان=https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-in-frozen-fever-disney-short-opening-march-13/article_69fb6636-abd0-11e4-82a4-ab81342ace90.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192912/https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-in-frozen-fever-disney-short-opening-march-13/article_69fb6636-abd0-11e4-82a4-ab81342ace90.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠١٥|زمان=en}}</ref>
|-
| ٢٠١٧ || سەکێشییەکانی ئۆلاف
|<ref name=":28">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nguyen|یەکەم=Crystal|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Olaf and Jonathan Groff Took an Adorable Picture Together at Walt Disney World and Our Hearts Are Melting|ناونیشان=https://ohmy.disney.com/news/2017/11/20/olaf-and-jonathan-groff-shared-a-warm-hug-at-walt-disney-world-and-our-hearts-are-melting/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190329114729/https://ohmy.disney.com/news/2017/11/20/olaf-and-jonathan-groff-shared-a-warm-hug-at-walt-disney-world-and-our-hearts-are-melting/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Oh My Disney|زمان=en-US}}</ref>
|-
| ٢٠١٩ || بەستوو ٢
|<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Frozen II (2019)|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/frozen_ii|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191130011453/https://www.rottentomatoes.com/m/frozen_ii|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
| ٢٠٢١ || زیندووبوونەوەکانی ماتریکس || سمێش
|<ref name=":292">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Matrix 4 Adds Mindhunter and Frozen Star Jonathan Groff|ناونیشان=https://collider.com/matrix-4-jonathan-groff-cast/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191213012608/https://collider.com/matrix-4-jonathan-groff-cast/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref><ref name="GroffSmith2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=「マトリックス レザレクションズ」謎多きキャラ設定が明らかに トリニティーは主婦、ネオを崇拝する人物も|ناونیشان=https://eiga.com/news/20211203/16/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Eiga|زمان=Japanese}}</ref><ref name="PressKit2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weinstein|یەکەم=Molly Jae|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Matrix 4 Images Confirm Jonathan Groff's Character In Resurrections|ناونیشان=https://screenrant.com/matrix-4-jonathan-groff-character-agent-smith-image/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211211132101/https://screenrant.com/matrix-4-jonathan-groff-character-agent-smith-image/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[Screen Rant]]|زمان=en-us}}</ref>
|-
| rowspan="2" | ٢٠٢٣ || لە دەرگا بدە
| ئیریک
| <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Squires|یەکەم=John|ناونیشان=https://bloody-disgusting.com/movie/3711538/knock-at-the-cabin-filming-underway-on-shyamalans-fifteenth-feature/|سەردێڕ='Knock at the Cabin' – Filming Underway on Shyamalan's Fifteenth Feature|ئیش=[[Bloody Disgusting]]|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220419232526/https://bloody-disgusting.com/movie/3711538/knock-at-the-cabin-filming-underway-on-shyamalans-fifteenth-feature/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
| ''سەردەمی ستۆدیۆ''
| کریستۆف
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://assets.gettyimages.com/bf-boulder-whitelabelbucket-getty-prod/j3btkptgtgmrs5g39m9knh/v/1123659799/original/ONCE%20UPON%20A%20STUDIO%20production%20brief%20with%20bios%20FINAL%2009-21-23.pdf|سەردێڕ=Once Upon a Studio: Behind the Scenes}}</ref>
|-
| {{TableTBA}}
| style="background:#FFFFCC;" | کوڕێکی ھیندی جوان
| جەی
| <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://moviesr.net/p-karan-soni-and-jonathan-groff-to-lead-rom-com-movie-a-nice-indian-boy|سەردێڕ=Karan Soni and Jonathan Groff to Lead Rom-Com Movie 'A Nice Indian Boy' [Exclusive]|نووسەر=Bradley|ئیش=Midgard Times|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref>
|}
=== تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
|٢٠٠٧
|''ژیانێک''
|هێنری
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=VIDEO: See Jonathan Groff Talks His TV Debut in ONE LIFE TO LIVE|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/article/VIDEO-See-Jonathan-Groff-Talks-His-TV-Debut-in-ONE-LIFE-TO-LIVE-20190820|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201021162009/https://www.broadwayworld.com/article/VIDEO-See-Jonathan-Groff-Talks-His-TV-Debut-in-ONE-LIFE-TO-LIVE-20190820|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=BroadwayWorld.com|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٨
|''قۆز''
|پاتریک
|<ref name=":53">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Groff Cast in 'Pretty Handsome' FX Pilot; On Leave from Spring Awakening|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/groff-cast-in-pretty-handsome-fx-pilot-on-leave-from-spring-awakening-com-145110|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804205258/https://www.playbill.com/article/groff-cast-in-pretty-handsome-fx-pilot-on-leave-from-spring-awakening-com-145110|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٠
|''گلی''
|جێسی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jonathan Groff to return for 'Glee' finale|ناونیشان=https://ew.com/article/2015/02/26/jonathan-groff-return-glee-finale/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193004/https://ew.com/article/2015/02/26/jonathan-groff-return-glee-finale/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=EW.com|زمان=en}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٢
|''هاوسەرێکی باش''
|جیمی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Jonathan Groff Needs A Lawyer|ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/jonathan-groff-the-good-wife-guest-star-glee_n_1183939|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200928131511/https://www.huffpost.com/entry/jonathan-groff-the-good-wife-guest-star-glee_n_1183939|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=HuffPost|زمان=en}}</ref>
|-
|''گەورە''
|لام دۆت
|<ref name=":123">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Sanaa Lathan & Jonathan Groff Join Starz's 'Boss' As New Regulars For Second Season|ناونیشان=https://deadline.com/2012/02/sanaa-lathan-jonathan-groff-join-starzs-boss-as-new-regulars-for-second-season-226457/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191206140830/https://deadline.com/2012/02/sanaa-lathan-jonathan-groff-join-starzs-boss-as-new-regulars-for-second-season-226457/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
|-
|٢٠١٤
|''سەیرکردن''
|پاتریک
|<ref name=":172">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Schou|یەکەم=Solvej|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ='Glee's' Jonathan Groff to Star in HBO Comedy Pilot (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/glee-jonathan-groff-star-hbo-comedy-gay-friends-419996/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130212045200/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/glee-jonathan-groff-star-hbo-comedy-gay-friends-419996|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>
|-
|٢٠١٤
|''دڵێکی ئاسای''
|کراگ
|<ref name=":194">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Hibberd|یەکەم=James|ناونیشان=http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|سەردێڕ=Jonathan Groff to play Taylor Kitsch's lover in Ryan Murphy film|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141113075352/http://insidetv.ew.com/2013/04/26/jonathan-groff-ryan-murphy/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''سەیرکردن: فیلم''
|پاتریک
|<ref name=":182">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ausiello|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=''Looking'' Cancelled at HBO – But Patrick's Story Isn't Over Yet|ناونیشان=http://tvline.com/2015/03/25/looking-cancelled-season-3-hbo-tv-movie/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170627212212/http://tvline.com/2015/03/25/looking-cancelled-season-3-hbo-tv-movie/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=[[TVLine]]}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''لیگۆ بەستوو''
|کریستۆف
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wright|یەکەم=Mary Ellen|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Jonathan Groff voices Kristoff again in Disney's 'LEGO Frozen Northern Lights,' premiering Friday|ناونیشان=https://lancasteronline.com/features/entertainment/jonathan-groff-voices-kristoff-again-in-disneys-lego-frozen-northern-lights-premiering-friday/article_37868eb6-bc49-11e6-8b79-cf0f55937124.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192945/https://lancasteronline.com/features/entertainment/jonathan-groff-voices-kristoff-again-in-disneys-lego-frozen-northern-lights-premiering-friday/article_37868eb6-bc49-11e6-8b79-cf0f55937124.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٧
|''مایندهەنتەر''
|هۆڵدن
|<ref name=":242">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ausiello|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Jonathan Groff Joins David Fincher's New Netflix Series Mindhunter|ناونیشان=http://tvline.com/2016/03/07/jonathan-groff-mindhunter-netflix-cast-david-fincher/?iframe=true&preview=true|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160630070622/http://tvline.com/2016/03/07/jonathan-groff-mindhunter-netflix-cast-david-fincher/?iframe=true&preview=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=[[TVLine]]}}</ref>
|-
|٢٠١٨
|''سیپسۆن''
|بارت
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wright|یەکەم=Mary Ellen|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Voice of Jonathan Groff featured on 'The Simpsons' 30th-season premiere|ناونیشان=https://lancasteronline.com/features/entertainment/voice-of-jonathan-groff-featured-on-the-simpsons-30th-season-premiere/article_a21e7a94-8e8a-11e8-993f-47cbace01b45.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192937/https://lancasteronline.com/features/entertainment/voice-of-jonathan-groff-featured-on-the-simpsons-30th-season-premiere/article_a21e7a94-8e8a-11e8-993f-47cbace01b45.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٢٠
|''هملیتۆن''
|پاشا جۆرجی سێیەم
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vincenty|یەکەم=Samantha|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hamilton's Jonathan Groff Is More Than Just the Spitting King George|ناونیشان=https://www.oprahdaily.com/entertainment/tv-movies/a33234629/jonathan-groff-hamilton-king-george/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192950/https://www.oprahdaily.com/entertainment/tv-movies/a33234629/jonathan-groff-hamilton-king-george/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Oprah Magazine|زمان=en-US}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''نادیار''
|ڕیک
|<ref name=":312">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ='Invincible': Mahershala Ali, Jonathan Groff, Ezra Miller, Nicole Byer, Jon Hamm & Djimon Hounsou Join Voice Cast of Robert Kirkman's Animated Series For Amazon|ناونیشان=https://deadline.com/2020/12/mahershala-ali-clancy-brown-nicole-byer-jeffrey-donovan-jonathan-groff-jon-hamm-djimon-hounsou-and-ezra-miller-join-voice-cast-invincible-robert-kirkman-animated-series-amazon-1234651188/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210118054948/https://deadline.com/2020/12/mahershala-ali-clancy-brown-nicole-byer-jeffrey-donovan-jonathan-groff-jon-hamm-djimon-hounsou-and-ezra-miller-join-voice-cast-invincible-robert-kirkman-animated-series-amazon-1234651188/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="4" |٢٠٢٢
|''وەکو ئەوە''
|دکتۆر پاوڵ
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Major|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=VIDEO: Watch Jonathan Groff in a New AND JUST LIKE THAT... Preview|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/article/VIDEO-Watch-Jonathan-Groff-in-a-New-AND-JUST-LIKE-THAT-Preview-20220103|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Broadway World}}</ref>
|-
|
|تارڤیس
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wright|یەکەم=Mary Ellen|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Jonathan Groff appears on Amy Schumer's new series, 'Life & Beth,' streaming on Hulu starting today|ناونیشان=https://lancasteronline.com/features/entertainment/jonathan-groff-appears-on-amy-schumers-new-series-life-beth-streaming-on-hulu-starting-today/article_a94cd3dc-a679-11ec-8f34-af5ab67cdfd0.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220318112133/https://lancasteronline.com/features/entertainment/jonathan-groff-appears-on-amy-schumers-new-series-life-beth-streaming-on-hulu-starting-today/article_a94cd3dc-a679-11ec-8f34-af5ab67cdfd0.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|url-status=dead}}</ref>
|-
|''بەئاگا هێنانەوەی بەهار: ئەو کەسانەی تۆ دەیاناسیت''
|خۆی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lowry|یەکەم=Brian|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ='Spring Awakening: Those You've Known' celebrates the musical and its stars|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2022/05/02/entertainment/spring-awakening-documentary-review/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=CNN|زمان=en}}</ref>
|-
|ئۆلی لەدەستچوو
|ئۆلی
|<ref name="Petski2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski|یەکەم=Denise|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ='Lost Ollie': Jonathan Groff, Mary J. Blige, Gina Rodriguez Among Six Cast In Netflix Family Series|ناونیشان=https://deadline.com/2021/03/lost-ollie-jonathan-groff-mary-j-blige-gina-rodriguez-tim-blake-nelson-jake-johnson-kesler-talbot-netflix-family-series-1234709485/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210316014541/https://deadline.com/2021/03/lost-ollie-jonathan-groff-mary-j-blige-gina-rodriguez-tim-blake-nelson-jake-johnson-kesler-talbot-netflix-family-series-1234709485/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref>
|-
|٢٠٢٤
| style="background:#FFFFCC;" |دکتۆر کێ
|TBA
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Doctor Who Hits Another High Note as Jonathan Groff Joins|ناونیشان=https://www.doctorwho.tv/news-and-features/doctor-who-hits-another-high-note-as-jonathan-groff-joins|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.doctorwho.tv}}</ref>
|}
=== شانۆی ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
|٢٠٠٢
|''هۆنک''
|ناشرین
| rowspan="2" |<ref name=":323">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Holahan|یەکەم=Jane|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jonathan Groff sticks close to Lancaster roots while branching out in film, stage and TV [video]|ناونیشان=https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-sticks-close-to-lancaster-roots-while-branching-out-in-film-stage-and-tv/article_7b2b7210-2674-11ea-8011-6b9c460b3586.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193112/https://lancasteronline.com/news/local/jonathan-groff-sticks-close-to-lancaster-roots-while-branching-out-in-film-stage-and-tv/article_7b2b7210-2674-11ea-8011-6b9c460b3586.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LancasterOnline|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٤
|''بات بۆی''
|بات بۆی
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٥
|''فەیم''
|نیک
|<ref name=":34">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=Complete Casting Announced for North Shore's Fame|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/complete-casting-announced-for-north-shores-fame-com-125687|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170514231159/http://www.playbill.com/article/complete-casting-announced-for-north-shores-fame-com-125687|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|''لەژیانمدا''
|سوینگ
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Person List|ناونیشان=http://www.playbill.com/personlistpage/person-list|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225160941/https://www.playbill.com/personlistpage/person-list|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٦
| rowspan="2" |''بەئاگا هاتنی بەهار''
| rowspan="2" |میلچۆر
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Spring Awakening Extends Off-Broadway at Atlantic; Transfer Possible|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/spring-awakening-extends-off-broadway-at-atlantic-transfer-possible-com-133278|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193000/https://www.playbill.com/article/spring-awakening-extends-off-broadway-at-atlantic-transfer-possible-com-133278|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٦
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Spring Awakening Extends Off-Broadway at Atlantic; Transfer Possible|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/spring-awakening-extends-off-broadway-at-atlantic-transfer-possible-com-133278|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325193000/https://www.playbill.com/article/spring-awakening-extends-off-broadway-at-atlantic-transfer-possible-com-133278|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٧
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |کلود
| rowspan="2" |<ref name=":43">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring Awakening Broadway @ Eugene O'Neill Theatre - Tickets and Discounts|ناونیشان=http://www.playbill.com/production/spring-awakening-eugene-oneill-theatre-vault-0000004687|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210317090600/https://www.playbill.com/production/spring-awakening-eugene-oneill-theatre-vault-0000004687|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٨
|-
|''پاڕانەوە بۆ دووژمن''
|بێلی
|''<ref name=":73">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Kenneth|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Craig Lucas' Prayer for My Enemy, With Tony Winners Pawk and Clark, Opens in NYC|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/craig-lucas-prayer-for-my-enemy-with-tony-winners-pawk-and-clark-opens-in-nyc-com-155905|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220173400/http://www.playbill.com/article/craig-lucas-prayer-for-my-enemy-with-tony-winners-pawk-and-clark-opens-in-nyc-com-155905|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>''
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٩
|گۆرانی وتن لە دارستاندا
|واڵتەر
|<ref name=":83">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Singing Forest, with Dukakis and Groff, Opens at the Public April 28|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/the-singing-forest-with-dukakis-and-groff-opens-at-the-public-april-28-com-160352|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803095128/https://www.playbill.com/article/the-singing-forest-with-dukakis-and-groff-opens-at-the-public-april-28-com-160352|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|باچی
|دیۆنیسەس
|<ref name=":92">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Bacchae -- Theater Review|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/bacchae-theater-review-93444|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192926/https://www.hollywoodreporter.com/news/best-summer-ever-film-review-sxsw-2021|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٠
|تەڵەی مەرگ
|کلیفۆرد
|<ref name=":103">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠|سەردێڕ=JONATHAN GROFF in Deathtrap {{!}} WestEndTheatre.com|ناونیشان=https://www.westendtheatre.com/4294/star-watch-archive/jonathan-groff-in-deathtrap/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210113164704/https://www.westendtheatre.com/4294/star-watch-archive/jonathan-groff-in-deathtrap/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.westendtheatre.com|زمان=en-GB}}</ref>
|-
|٢٠١١
|ئەرک
|دانی
|<ref name=":112">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gioia|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=A Look Inside Off-Broadway's The Submission, Starring Jonathan Groff and Rutina Wesley (Video)|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/a-look-inside-off-broadways-the-submission-starring-jonathan-groff-and-rutina-wesley-video-com-189381|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127211835/https://www.playbill.com/article/a-look-inside-off-broadways-the-submission-starring-jonathan-groff-and-rutina-wesley-video-com-189381|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٢
| rowspan="2" |''سوور''
| rowspan="2" |کێن
|<ref name=":133">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Kenneth|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Red, With Alfred Molina and Jonathan Groff, Opens in L.A.|ناونیشان=http://www.playbill.com/news/article/168966-Red-With-Alfred-Molina-and-Jonathan-Groff-Opens-in-LA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130105172808/http://www.playbill.com/news/article/168966-Red-With-Alfred-Molina-and-Jonathan-Groff-Opens-in-LA|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=Playbill.com}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٣
|<ref name=":143">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Alfred Molina and Jonathan Groff See Red Beginning March 14 for L.A. Theatre Works|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/alfred-molina-and-jonathan-groff-see-red-beginning-march-14-for-la-theatre-works-com-203376|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200815144102/https://www.playbill.com/article/alfred-molina-and-jonathan-groff-see-red-beginning-march-14-for-la-theatre-works-com-203376|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|''چەتەکانی پینزانی''
|فرێدریک
|<ref name=":162">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Public Theater Postpones Pirates of Penzance Gala, With Kevin Kline, Glenn Close, Jonathan Groff, Martin Short, Due to Rain|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/public-theater-postpones-pirates-of-penzance-gala-with-kevin-kline-glenn-close-jonathan-groff-martin-short-due-to-rain-com-206320|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200921030813/https://www.playbill.com/article/public-theater-postpones-pirates-of-penzance-gala-with-kevin-kline-glenn-close-jonathan-groff-martin-short-due-to-rain-com-206320|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|-
| rowspan="3" |٢٠١٥
|چۆن سەرکەوتوو ببم لە کارەکەمدا بەبێ ئەوەی زۆر ھەوڵبدەم
|فینچ
|<ref name=":202">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shenton|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff To Star in London Concert of ''How to Succeed''|ناونیشان=http://www.playbill.com/news/article/jonathan-groff-to-star-in-london-concert-of-how-to-succeed-344085|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304065132/http://www.playbill.com/news/article/jonathan-groff-to-star-in-london-concert-of-how-to-succeed-344085|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=Playbill.com}}</ref>
|-
|''ھەمەلیتۆن''
|پاشا جۆرجی سێیەم
|<ref name=":222">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jonathan Groff joins off-Broadway cast of Hamilton|ناونیشان=https://www.newyorktheatreguide.com/news-features/jonathan-groff-joins-off-broadway-cast-of-hamilton|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210325192934/https://www.newyorktheatreguide.com/news-features/jonathan-groff-joins-off-broadway-cast-of-hamilton|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=New York Theater Guide|زمان=en}}</ref>
|-
|ئەقلێکی تازە
|گۆردن
|<ref name=":212">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Ellen Greene in ''Little Shop'', Jonathan Groff in ''New Brain'' and Sutton Foster in ''Wild Party'' Set for Encores! Off-Center Season|ناونیشان=http://www.playbill.com/news/article/ellen-greene-in-little-shop-jonathan-groff-in-new-brain-and-sutton-foster-in-wild-party-set-for-encores-off-center-season-337458|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160408023449/http://www.playbill.com/news/article/ellen-greene-in-little-shop-jonathan-groff-in-new-brain-and-sutton-foster-in-wild-party-set-for-encores-off-center-season-337458|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=Playbill.com}}</ref>
|-
|٢٠١٥
|''ھەمەلیتۆن''
|پاشا جۆرجی سێیەم
|<ref name=":232">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lloyd Webber|یەکەم=Imogen|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff Will Reign Over Broadway as King George III in Lin-Manuel Miranda's ''Hamilton''; Complete Cast Set|ناونیشان=http://www.broadway.com/buzz/180532/jonathan-groff-will-reign-over-broadway-as-king-george-iii-in-lin-manuel-mirandas-hamilton-complete-cast-set/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310085826/http://www.broadway.com/buzz/180532/jonathan-groff-will-reign-over-broadway-as-king-george-iii-in-lin-manuel-mirandas-hamilton-complete-cast-set/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وێبگە=Broadway.com}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٧
|''قژ''
|کلود
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnard|یەکەم=Christopher|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jonathan Groff, Will Swenson, and the Public Theater Celebrate 50 Years of Hair: The American Tribal Love-Rock Musical|ناونیشان=https://www.vogue.com/article/jonathan-groff-will-swenson-public-theater-hair-the-musical-fiftieth-anniversary|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210116083335/https://www.vogue.com/article/jonathan-groff-will-swenson-public-theater-hair-the-musical-fiftieth-anniversary|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Vogue|زمان=en-us}}</ref>
|-
|''سۆندھیم''
|میوان
|<ref name=":252">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fierberg|یەکەم=Ruthie|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jonathan Groff Gives a Glimpse Into the Upcoming Sondheim on Sondheim at the Hollywood Bowl|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/jonathan-groff-gives-a-glimpse-into-the-upcoming-sondheim-on-sondheim-at-the-hollywood-bowl|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170921063709/http://www.playbill.com/article/jonathan-groff-gives-a-glimpse-into-the-upcoming-sondheim-on-sondheim-at-the-hollywood-bowl|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٨
|''{{sort||چیرۆکی بۆبی دارین}}''
|بۆبی دارین
|<ref name=":262">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Viagas|یەکەم=Robert|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Elena Shaddow and David Pittu to Join Jonathan Groff in Bobby Darin Story|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/elena-shaddow-and-david-pittu-join-jonathan-groff-in-nyc-bobby-darin-story|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201026195530/https://www.playbill.com/article/elena-shaddow-and-david-pittu-join-jonathan-groff-in-nyc-bobby-darin-story|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٩
|دوکانە ترسناکە بچکۆلانەکە
|سیمۆر
|<ref name=":272">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brantley|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ='Little Shop of Horrors' Review: Jonathan Groff Feeds the Beast (Published 2019)|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/10/17/theater/little-shop-of-horrors-review-jonathan-groff-feeds-the-beast.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|issn=0362-4331|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201021194709/https://www.nytimes.com/2019/10/17/theater/little-shop-of-horrors-review-jonathan-groff-feeds-the-beast.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
|-
|٢٠٢٢
| rowspan="2" |''میرل ھەموومان بەتەنھاین''
| rowspan="2" |فرانکلین
|
|-
|٢٠٢٣
|}
=== ئینتەرنێت ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
|٢٠٠٨
| rowspan="2" |''پاترییەکە سفر بووەوە''
| rowspan="2" |خۆی
| rowspan="2" |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hetrick|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Groff, Cody and Arden Guest on New Web Series 'The Battery's Down' Feb. 1|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/groff-cody-and-arden-guest-on-new-web-series-the-batterys-down-feb-1-com-147221|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201029025716/https://www.playbill.com/article/groff-cody-and-arden-guest-on-new-web-series-the-batterys-down-feb-1-com-147221|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠٠٩
|-
|٢٠١٥
|یەک جووتبوونی ڕاستەقینە (وەرزی یەکەم)
| rowspan="2" |دانیس
| rowspan="2" |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gans|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Jonathan Groff, Hunter Foster, Laura Jordan Featured in New Web Series 'One True Pairing'; Watch the Trailer|ناونیشان=http://www.playbill.com/article/jonathan-groff-hunter-foster-laura-jordan-featured-in-new-web-series-one-true-pairing-watch-the-trailer-com-346049|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925231438/https://www.playbill.com/article/jonathan-groff-hunter-foster-laura-jordan-featured-in-new-web-series-one-true-pairing-watch-the-trailer-com-346049|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Playbill|زمان=en}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|یەک جووتبوونی ڕاستەقینە (وەرزی دووەم)
|-
|٢٠٢٧
|''٣٦ پرسیار''
|جەسی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=36 Questions: Podcast|ناونیشان=https://twoupproductions.com/36-questions/podcast|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210309183104/https://twoupproductions.com/36-questions/podcast|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Two-Up Productions}}</ref>
|}
=== یاری ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ڕۆڵی دەنگی
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
|٢٠١٩
|''دڵی شانشینی ٣''
|کریستۆف
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="STAR-STUDDED VOICE CAST UNVEILED FOR DISNEY AND SQUARE ENIX'S KINGDOM HEARTS III" - Square Enix North America Press Hub|ناونیشان=https://press.na.square-enix.com/STAR-STUDDED-VOICE-CAST-UNVEILED-FOR-DISNEY-AND-SQUARE-ENIXS-KINGDOM-H|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201109040352/https://press.na.square-enix.com/STAR-STUDDED-VOICE-CAST-UNVEILED-FOR-DISNEY-AND-SQUARE-ENIXS-KINGDOM-H|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=press.na.square-enix.com}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Jonathan Groff}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|شانۆ|مۆسیقا}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
6kkhgs119rd48yehdngsy7gzy865q4z
نیکۆڵاس وودسۆن
0
246492
1683693
1518868
2026-10-08T16:33:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683693
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person|name=نیکۆڵاس وودسۆن|image=<!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=نیکۆڵاس ڕۆبن فرانک وودسۆن<ref name="The Gazette" />|birth_date={{Birth date and age|df=y|30 November 1949}}<ref name="The Gazette" />|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=ئینلگیزی|education=کۆلێژی مارلبۆرۆ|alma_mater=ئاکادمی شاھانەی دراما و ھونەر|other_names=|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٠–ئێستا|known_for=|notable_works=}}
'''نیکۆڵاس وودسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Nicholas Woodeson}}؛ لەدایکبووی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٩)<ref name="The Gazette">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Companies House - Heathfield Court (Chiswick) Limited|ناونیشان=https://www.thegazette.co.uk/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Gazette|پەڕە=٢}}</ref><ref name="Companies House 2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicholas Robin Frank Woodeson - Heathfield Court (Chiswick) Limited|ناونیشان=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/W2NnpG_4CFIwl9CUJePMqgly-2E/appointments|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Companies House|زمان=en}}</ref><ref name="Companies House 1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicholas Robin Frank Woodeson - British Equity Collecting Society Limited|ناونیشان=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/Je7nM-FiRh2BmL73YXPR7TxRKWE/appointments|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Companies House|زمان=en}}</ref> ئەکتەری فیلم و تەلەفزیۆنی و شانۆی ئینگلیزییە، و پاڵێوراوی خەڵاتی دراما دێسک و ئۆلیڤیێرە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.broadwayworld.com/westend/article/EVERYBODYS-TALKING-ABOUT-JAMIE-and-More-Nominated-For-UK-Theatre-Awards-Full-List-20170914|سەردێڕ=EVERYBODY'S TALKING ABOUT JAMIE and More Nominated For UK Theatre Awards; Full List!|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Broadway World}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
لە لەندەن دەژی، بەڵام لە ئەمریکاش ژیاوە.<ref name="Jewish Film">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Actor: Nicholas Woodeson|ناونیشان=https://ukjewishfilm.org/people/nicholas-woodeson/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=UK Jewish Film}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|فیلم|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز]]
roj6u0piocq4j90cpscvlqwwhbpcmhn
ناتاشا دیمیتریۆ
0
246503
1683936
1681418
2026-10-08T20:36:33Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683936
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=ناتاشا دیمیتریۆ|image=Natasia Demetriou, What We Do in The Shadows, 2018.jpg|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=ناتاشا دیمیتریۆ لەساڵی ٢٠١٨|birth_name=ناتاشا چارلۆت دیمیتریۆ|birth_place=لەندەن، ئینگلتەرا|birth_date={{Birth date and age|1984|01|15}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Natasia Demetriou|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm5857106/|وێبگە=IMDb|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>|citizenship={{hlist|شانشینە یەکگرتووەلام|قبروس}}|occupation={{hlist|ئەکتەری کۆمیدی|سیناریۆنووس}}|years_active=٢٠١٢–ئێستا|relatives=جەیمی دیمیتریۆ (برا)}}
'''ناتاشا دیمیتریۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Natasia Demetriou}}) ئەکتەری کۆمیدی و سیناریۆنووسی بەریتانییە.<ref name="card">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Cardinal Burns, Jamie Demetriou, Natasia Demetriou, Ellie White & Special Guests|ناونیشان=https://www.latitudefestival.com/line-up/artist/cardinal-burns-jamie-demetriou-natasia-demetriou-ellie-white-special-guests|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160405065326/https://www.latitudefestival.com/line-up/artist/cardinal-burns-jamie-demetriou-natasia-demetriou-ellie-white-special-guests|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Latitude Festival]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو بە ڕۆڵەکانی وەک نادجا لە زنجیرە کۆمیدی ترسناکەکانی چی دەکەین لەناو ئەم سێبەرەدا (٢٠١٩–ئێستا) ناسراوە.<ref name="Tflower">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Michael|دوایین=Hogan|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/tv/0/natasia-demetriou-interview-paul-hollywood-flower-arranging/|سەردێڕ=Natasia Demetriou interview: 'I'm the Paul Hollywood of flower arranging'|ئیش=[[The Daily Telegraph]]|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200608155630/https://www.telegraph.co.uk/tv/0/natasia-demetriou-interview-paul-hollywood-flower-arranging/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ellie & Natasia Series 2 confirmed|ناونیشان=https://www.comedy.co.uk/tv/news/7350/ellie-natasia-series-2/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230526092635/https://www.comedy.co.uk/tv/news/7350/ellie-natasia-series-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[comedy.co.uk]]}}</ref>
== ژیانی سەرەتای ==
ناتاشا شارلۆت دیمیتریۆ لە شاری لەندەن لەدایک بووە، دایکی ئینگلیزییە و باوکێکی قبروسییە.<ref name="DB">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://inews.co.uk/culture/stath-lets-flats-jamie-natasia-demetriou-comedy-channel-4-279991|یەکەم=Jay|دوایین=Richardson|سەردێڕ=Jamie and Natasia Demetriou: 'Our spirit animal is a Muppet with its mouth open'|ئیش=[[i (newspaper)|i]]|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210516123136/https://inews.co.uk/culture/stath-lets-flats-jamie-natasia-demetriou-comedy-channel-4-279991|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koumettou|یەکەم١=Josephine|سەردێڕ=British-Cypriot comedian Natasia Demetriou to co-host Netflix’s “The Big Flower Fight”|ناونیشان=https://in-cyprus.philenews.com/news/international/british-cypriot-comedian-natasia-demetriou-to-co-host-netflixs-the-big-flower-fight/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ئیش=In-Cyprus|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230529061210/https://in-cyprus.philenews.com/news/international/british-cypriot-comedian-natasia-demetriou-to-co-host-netflixs-the-big-flower-fight/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> لە باکووری لەندەن گەورە بووە.<ref name="celebability">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=CelebAbility Series 3, Episode 3|ناونیشان=https://www.comedy.co.uk/tv/celebability/episodes/3/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200321132049/https://www.comedy.co.uk/tv/celebability/episodes/3/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ئیش=comedy.co.uk|زنجیرە=[[Iain Stirling]]'s CelebAbility}}</ref><ref name="nerv">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/stage/2014/oct/22/natasia-demetriou-most-nervous-standup-comedian-invisible-dot|سەردێڕ=Natasia Demetriou – comedy's most nervous standup?|یەکەم=Ryan|دوایین=Gilbey|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=[[The Guardian]]|شوێن=[[London]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620101528/https://www.theguardian.com/stage/2014/oct/22/natasia-demetriou-most-nervous-standup-comedian-invisible-dot|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> برا بچووکەکەی، جەیمی دیمیتریۆ، کۆمیدی و ئەکتەرە و زۆرجار ھاوکاری لەگەڵ دەکات. لە زانکۆی لیدز کاری نواندن خوێندوویەتی. پێش ئەوەی ببێتە کۆمیدییەکی پیشەگەر،<ref name="nerv2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/stage/2014/oct/22/natasia-demetriou-most-nervous-standup-comedian-invisible-dot|سەردێڕ=Natasia Demetriou – comedy's most nervous standup?|یەکەم=Ryan|دوایین=Gilbey|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=[[The Guardian]]|شوێن=[[London]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620101528/https://www.theguardian.com/stage/2014/oct/22/natasia-demetriou-most-nervous-standup-comedian-invisible-dot|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دیمیتریۆ وەک ماکیاژکارێک کاری کردووە، بەتایبەتی کاری کلیپەکانی بۆ فیلمی کوڕان باشتر دەزانن کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Natasia Demetriou REVEALS Her Grime Past {{!}} Big Zuu's Big Eats {{!}} Dave|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=rMgcBfJmKaA|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210907083934/https://www.youtube.com/watch?v=rMgcBfJmKaA|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="mfm">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/natasia-demetriou-interview-what-we-do-in-the-shadows-bbc-sketch-shows-comedy-sexism-a8946396.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220618/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/natasia-demetriou-interview-what-we-do-in-the-shadows-bbc-sketch-shows-comedy-sexism-a8946396.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|یەکەم=Charlotte|دوایین=Cripps|سەردێڕ=Natasia Demetriou: 'Music, fashion and media all push the idea that women are more attractive if they look like little girls'|ئیش=[[The Independent]]|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Natasia Demetriou}}
{{تووڵی دەروازە|شانۆ|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|ژن|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|کۆمیدیا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن]]
[[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٨٠]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم]]
akxb08klujcqoxyg5cy8uyep9yw5nav
تاوەری لەندەن
0
246735
1683895
1682459
2026-10-08T20:18:58Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683895
wikitext
text/x-wiki
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Tower of London viewed from the River Thames.jpg|وێنۆک|قەڵایەکە دەکەوێتە ناوەڕاستی لەندەن لە بەریتانیا. ]]
'''تاوەری لەندەن''' کە بە فەرمی کۆشکی شاهانەی جەنابی شا و قەڵای تاوەری لەندەنە، قەڵایەکی مێژووییە لە کەناری باکووری ڕووباری تەمز لە ناوەڕاستی لەندەن لە ئینگلتەرا. لەناو ناوچەی لەندەن بۆ تاوەر هاملێتسدایە،<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tower of London|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tower_of_London&oldid=1187583757|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> کە لە لێواری ڕۆژهەڵاتی میل چوارگۆشەی شاری لەندەن بەهۆی ئەو شوێنە کراوەیەی کە بە تاوەر هیڵ ناسراوە جیاکراوەتەوە. لە کۆتایی ساڵی ١٠٦٦ وەک بەشێک لە نۆرمانەکان دامەزراوە. تاوەری سپی کە ناوی تەواوی قەڵاکەیە، لەلایەن ویلیامی داگیرکەرەوە لە ساڵی ١٠٧٨ دروستکراوە و هێمایەکی ناڕەزایی ستەمکاری بووە، کە لەلایەن چینی فەرمانڕەوای نوێی نۆرمانەکانەوە بەسەر لەندەن دراوە. هەروەها قەڵاکە لە ساڵی ١١٠٠ (ڕانولف فلامبارد) تا ساڵی ١٩٥٢ (دوانە کرای) وەک زیندان بەکارهێنرا، هەرچەندە ئەوە مەبەستی سەرەکی نەبوو. کۆشکێکی گەورە بوو لە سەرەتای مێژووی خۆیدا، وەک شوێنی نیشتەجێبوونی شاهانە کاری دەکرد. بە گشتی تاوەرەکە کۆمەڵگەیەکە لە چەندین بینا کە لەناو دوو ئەڵقەی هاوسەنتەری دیواری بەرگری و خەندەقێکدا دانراون. چەندین قۆناغی فراوانبوون هەبوو، بە شێوەیەکی سەرەکی لە سەردەمی پاشاکان ڕیچاردی یەکەم و هێنری سێیەم و ئێدواردی یەکەم لە سەدەی ١٢ و ١٣دا. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tower of London|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tower_of_London&oldid=1187583757|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ئەو شێوازە گشتیەی کە لە کۆتایی سەدەی ١٣ دامەزرا سەرەڕای چالاکییەکانی دواتر لە شوێنەکەدا هەر ماوە.تاوەری لەندەن ڕۆڵێکی بەرچاوی لە مێژووی ئینگلیزدا هەبووە. چەند جارێک گەمارۆ دراوە، کۆنترۆڵکردنیشی بۆ کۆنترۆڵکردنی وڵات گرنگ بووە. تاوەرەکە بە شێوەیەکی جۆراوجۆر وەک کۆگایەکی چەک و گەنجینەی و کۆگایەکی منداڵان و ماڵی نەعنای شاهانە و نووسینگەیەکی تۆمارکردنی گشتی و ماڵی گەوهەرەکانی تاجی ئینگلتەرا کاری کردووە. لە سەرەتای سەدەی ١٤ تا سەردەمی چارڵی دووەم لە سەدەی ١٧دا، کاروانێک لە تاوەرەوە بەرەو وێستمینستەر ئەبی لەسەر تاجەگوڵینەی پاشایەک بەڕێوە دەچوو. لە غیابی پاشادا، پۆلیسی تاوەرەکە بەرپرسی قەڵاکە. ئەمەش پێگەیەکی بەهێز و متمانەپێکراو بوو لە سەردەمی سەدەی ناوەڕاستدا. لە کۆتایی سەدەی پازدەهەمدا، شازادەکانی ناو تاوەرەکە لە قەڵاکەدا نیشتەجێ بوون کاتێک بە شێوەیەکی نهێنی دیارنەماون، کە پێدەچێت کوژراو بن. لە سەردەمی تیۆدۆرەکاندا، تاوەرەکە کەمتر وەک شوێنی نیشتەجێبوونی شاهانە بەکاردەهێنرا و سەرەڕای هەوڵەکانی بۆ بەهێزکردنەوە و چاککردنەوەی قەڵاکە، بەرگرییەکانی لە پێشکەوتنەکانی مامەڵەکردن لەگەڵ تۆپخانەکاندا دواکەوت.لوتکەی بەکارهێنانی قەڵاکە وەک زیندان سەدەی ١٦ و ١٧ بوو، کاتێک زۆر کەسایەتی کە کەوتبوونە ناو ڕیسوا، وەک ئەلیزابێسی یەکەم پێش ئەوەی ببێتە شاژن، سێر واڵتەر ڕالی و ئەلیزابێس ترۆکمۆرتۆن، لەناو دیوارەکانیدا ڕاگیرابوون. ئەم بەکارهێنانە بووەتە هۆی دەستەواژەی "نێردراوە بۆ تاوەر". سەرەڕای ناوبانگێکی بەردەوامی وەک شوێنی ئەشکەنجە و مردن، کە لەلایەن بانگەشەکارانی ئایینی سەدەی ١٦ و نووسەرانی سەدەی نۆزدەهەمەوە بەناوبانگ بوو، بەڵام پێش شەڕە جیهانییەکانی سەدەی بیستەم تەنها حەوت کەس لەناو تاوەرەکەدا لە سێدارە دراون. زیاتر لە گردی بەناوبانگی تاوەر لە باکووری قەڵاکە لە سێدارەدان ئەنجام دەدرا و لە ماوەی ٤٠٠ ساڵدا ١١٢ حاڵەت لەوێ ڕوویدا. لە نیوەی کۆتایی سەدەی نۆزدەهەمدا دامەزراوەکانی وەک نەعنای شاهانە لە قەڵاکە چوونە دەرەوە بۆ شوێنەکانی تر و زۆرێک لە بیناکان بە چۆڵی مانەوە. ئەنتۆنی سالڤین و جۆن تایلۆر دەرفەتەکەیان قۆستەوە بۆ گەڕاندنەوەی تاوەرەکە بۆ ئەوەی هەست دەکرا دەرکەوتنی سەدەی ناوەڕاستی بێت، زۆرێک لە پێکهاتە چۆڵەکانی دوای سەدەی ناوەڕاستیان پاککردەوە.لە جەنگی جیهانی یەکەم و دووەمدا دیسان تاوەرەکە وەک زیندان بەکارهێنرا و شایەتحاڵی لەسێدارەدانی ١٢ پیاو بوو بە تاوانی سیخوڕی. دوای جەنگی جیهانی دووەم، ئەو زیانانەی لە کاتی بلیتزدا کەوتبوون، چاککرانەوە و قەڵاکە بەڕووی خەڵکدا کرایەوە. ئەمڕۆ تاوەری لەندەن یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی وڵاتەکە. لە ژێر چاودێری ڕێوڕەسمی پۆلیسی تاوەرەکەدا، کە لەلایەن حاکمی نیشتەجێی تاوەری لەندەن و پارێزەری ماڵی گەوهەرەوە بەڕێوەدەبرێت و لەلایەن پارێزەرانی یۆمەنەوە پاسەوانی دەکرێت، موڵکەکە لەلایەن ڕێکخراوی خێرخوازی کۆشکی شاهانەی مێژووییەوە چاودێری دەکرێت و وەک... شوێنێکی میراتی جیهانییە.
== چەند وێنەیەکی قەڵاکە ==
[[پەڕگە:London, Tower of London -- 2016 -- 4791.jpg|وێنۆک|تاوەری لەندەن لە ٢٠١٦ ]]
[[پەڕگە:London, Tower of London -- 2016 -- 4689.jpg|وێنۆک]]
[[پەڕگە:Chapel inside Tower of London - geograph.org.uk - 2677556.jpg|وێنۆک|کڵێسەی قەڵاکە ]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Tower of London}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|لەندەن|نژیاروانی|مێژوو}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
8vvj29mg1xt39yrea47po7staa41gmf
تاوەری دڵۆپاندن لە پاڵاوگەی نەوت
0
246756
1683896
1682458
2026-10-08T20:19:08Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683896
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
پاڵاوتنی نەوتی خاو لە بنەڕەتدا پێکدێت لە پرۆسەی جیاکردنەوەی سەرەتایی و پرۆسەی گۆڕینی لاوەکی. پرۆسەی پاڵاوتنی نەوت بریتییە لە جیاکردنەوەی ئەو هایدرۆکاربۆنە جیاوازانەی کە لە نەوتی خاودا هەن بۆ بەشە بەسوودەکان و گۆڕینی بەشێک لە...↵هایدرۆکاربۆنەکان بۆ ئەو بەرهەمانەی کە کوالیتی بەرزتریان هەیە
دڵۆپاندنی نەوتی خاو لە ڕێگای تاوەری پاڵەپەستۆی سروشتی(Atmospheric distillation) پرۆسەی سەرەکی جیاکردنەوەن کە بەرهەمی جۆراوجۆری ڕاستەوخۆ بەرهەم دەهێنن، بۆ نموونە،گازەکان، بەنزین ، ڕۆنی ئۆتۆمبێل،نەوتی ڕەش.
سەرەتا دڵۆپاندن لە نەوتی خاو بە شێوەیەکی گشتی ئەنجام دەدرێت.
دڵۆپاندنی نەوتی خاو لە ڕێگای تاوەری پاڵەپەستۆی سروشتی(Atmospheric crude distillation unit) بەشێکی سەرەکییە لە پرۆسەی پاڵاوتنی نەوت ، دڵۆپاندنی نەوتی خاو لە ڕێگای (ADU) کە لە ژێر پەستانی بەرگەهەوادا(واتە بەبی بەکارهێنانی هیچ ئامێرێکی بەستان درووست کەر) ئەنجام دەدرێت. ئەو پێکهاتانەی کە پلەی کوڵانیان زۆر نیە بەزۆری لە خوار پلەی گەرمی ٤٠٠ پلەی سەدی لە پەستانی بەرگەهەوادا دەبن بە هەڵم، بەبێ ئەوەی پێکهاتەی ئاوێتە درزببەن(کەرت )ببن. بۆیە هەموو ئەو مادانەی(پێکهاتانەی) کە پلەی کوڵانیان نزمە لە ڕێگای تاوەری دڵۆپێنەری پاڵەپەستۆی سروشتی جیا دەکرێنەوە.
تاوەری دڵۆپاندنی پەستانی سروشتی (CDU) پێکدێت لە تاوەری دڵۆپاندنی پێش فلاش(pre-flash). ئەو بەرهەمە نەوتییانەی لە پرۆسەی دڵۆپاندن بەدەست دەهێنرێن بریتین لە سووک، مامناوەند و قورس وەکو Naptha، نەوتی سپی(kerosene)، دیزڵ(diesel)، و پاشماوەی نەوتی ڕەشoil residue
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
8l0kj3cxzqo6hf03y1b3l0cxdgozdw9
سووپەر ماریۆ ئەدڤانس ٤
0
247418
1684120
1666580
2026-10-08T22:58:58Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684120
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''سووپەر ماریۆ برۆس ئەدڤانس ٤''' ({{بە ئینگلیزی|Super Mario Advance 4}}) دووبارە بڵاوکردنەوەی [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەی]] کلاسیکی [[سووپەر ماریۆ برۆس]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iwataasks.nintendo.com/interviews/wii/mario25th/3/2/ |سەردێڕ=Volume 4 : Super Mario Developers 2 |پەڕە=٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> کە وەشانی نوێکراوی یارییە کلاسیکەکانی [[ماریۆ]]ی هێنایە سەر پلاتفۆرمی دەستی. سووپەر ماریۆ برۆس ئەدڤانس چەندین پێشکەوتن و زیادکردنی تێدابوو بە بەراورد بە وەشانی ئەسڵی . یەکێک لە زیادکردنە سەرنجڕاکێشەکان بریتی بوو لە بوونی کارایی خوێنەری ئەلیکترۆنی، کە ڕێگەی بە یاریزانان دا کارتی تایبەتی خوێنەری ئەلیکترۆنی سکان بکەن بۆ کردنەوەی ناوەڕۆکی زیادە وەک ئاستی نوێ و پاوەر ئەپ و بۆنوسەکانی تر.<ref name="ign">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Craig Harris |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Super Mario Bros. 3 e-Reader Hands-on|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/2003/09/26/super-mario-bros-3-e-reader-hands-on |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616092819/http://gameboy.ign.com/articles/451/451854p1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ئیش=IGN}}</ref> ئەم تایبەتمەندییە چینێکی زیادەی کارلێککردنی دابین کرد و ئەزموونی یارییەکەی درێژکردەوە لەوەی کە لە وەشانی سەرەتاییدا بەردەست بوو. هەروەها یارییەکە پێشکەوتنی گرافیک و دەنگی وەرگرت، بە سوودوەرگرتن لە تواناکانی گەیم بۆی ئەدڤانس بۆ بەرزکردنەوەی دیمەن و کوالێتی دەنگی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Super Mario Advance 4: Super Mario Bros. 3 |ناونیشان=http://www.n-sider.com/gameview.php?gameid=180&view=dev |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303210424/http://www.n-sider.com/gameview.php?gameid=180&view=dev |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=N-Sider.com}}</ref> سووپەر ماریۆ برۆس ئەدڤانس ٤ دۆخێکی فرە یاریزانی لەخۆگرتبوو کە ڕێگەی بە چوار یاریزان دەدا لە یارییە بچووکە جیاوازەکان و چالێنجەکاندا ڕکابەری بکەن، ئەمەش توخمێکی کۆمەڵایەتی نوێی بۆ یارییەکە زیاد کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harris |یەکەم=Craig |ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=New Mario and Wario GBA Games - GBA News at IGN |ناونیشان=https://www.ign.com/articles/2003/01/07/new-mario-and-wario-gba-games |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110613202258/http://gameboy.ign.com/articles/381/381732p1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ئیش=[[IGN]]}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]]
rcc8i4p02r3txgbtmzif2ih93mg6l0q
نیو سووپەر ماریۆ برۆس یوو
0
247462
1683740
1683578
2026-10-08T17:05:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683740
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس
|وێنە = New_Super_Mario_Bros._U_box_art.png
}}
'''نیو سووپەر ماریۆ برۆس یوو''' ({{بە ئینگلیزی|New super Mario Bros U}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە بۆ کۆنسۆلی [[وی یوو]] پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref name="gamerant">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gamerant.com/new-super-mario-bros-u-handson-preview-riley-154118/ |سەردێڕ='New Super Mario Bros. U' Hands-On Preview |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دوایین=Little |یەکەم=Riley |بڵاوکەرەوە=Game Rant, LLC |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120827131611/http://gamerant.com/new-super-mario-bros-u-handson-preview-riley-154118/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ وەک ناونیشانی دەستپێکردنی سیستەمەکە بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە «نیو سووپەر ماریۆ برۆس». زنجیرەیەک، کە بە کردارەکانی کلاسیکی دوو ڕەھەندی پلاتفۆرمینگ ناسراوە بە پێچێکی مۆدێرن.<ref name="flying squirrel">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2012/06/05/e3-2011-new-super-mario-bros-u-the-glory-of-the-flying-squirrel |سەردێڕ=E3 2012: New Super Mario Bros. U – The Glory of the Flying Squirrel |نووسەر=George, Richard |بڵاوکەرەوە=IGN |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616135859/http://www.ign.com/articles/2012/06/05/e3-2011-new-super-mario-bros-u-the-glory-of-the-flying-squirrel |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یارییەکە بەدوای [[ماریۆ]] و لویجی و دوو کەسی تردا دەگەڕێت کە دەست دەکەن بە گەشتێک بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر.<ref name=not>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mobilenapps.com/articles/3097/20120714/new-super-mario-bros-u-launch-title.htm|سەردێڕ=New Super Mario Bros. U Not Launch Title or Rehash of Predecessors|بڵاوکەرەوە=Mobile & Apps|یەکەم=Jonathan|دوایین=Charles|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927042129/http://www.mobilenapps.com/articles/3097/20120714/new-super-mario-bros-u-launch-title.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یاریزانان بەناو جیھانە ڕەنگاوڕەنگ و خەیاڵییە جۆراوجۆرەکاندا دەڕۆن، کە ھەریەکەیان پڕن لە دوژمنی کلاسیکی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یارییەکە ھەردوو شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، کە ڕێگە بە چوار یاریزان دەدات لە یەک کاتدا بەشداری سەرگەرمییەکە بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://reviews.cnet.com/8301-9020_7-57552003-222/what-the-wii-u-needs-next/ |سەردێڕ=What the Wii U needs next |یەکەم=Scott |دوایین=Stein |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ئیش=[[CNET]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121127194909/http://reviews.cnet.com/8301-9020_7-57552003-222/what-the-wii-u-needs-next/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://mynintendonews.com/2013/06/20/new-super-mario-bros-u-update-allows-wii-u-pro-controller-use/|سەردێڕ=New Super Mario Bros. U Update Allows Wii U Pro Controller Use|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130622134148/http://mynintendonews.com/2013/06/20/new-super-mario-bros-u-update-allows-wii-u-pro-controller-use/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠١٠|خەیاڵی زانستی}}
{{پۆلی کۆمنز|New Super Mario Bros.}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٢]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٩]]
[[پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان]]
[[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]]
[[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]]
[[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەی ڤیدیۆیی سپایک]]
iwp1q5xfb0s0u1j0nssv7ca9zc9tkv7
نیو سووپەر ماریۆ برۆس وی
0
247464
1683741
1683577
2026-10-08T17:05:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683741
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس
|وێنە = NewSuperMarioBrosWiiBoxart.png
}}
'''نیو سووپەر ماریۆ برۆس وی''' ({{بە ئینگلیزی|New Super Mario Bros. Wii}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە بۆ کۆنسۆلی [[وی]] پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە زنجیرەی نیو سووپەر ماریۆ برۆس، کە بە کردارەکانی کلاسیکی دوو ڕەھەندی پلاتفۆرمینگ ناسراوە بە پێچێکی مۆدێرن.<ref name="IGNAU">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kolan|یەکەم=Patrick|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii AU Review|ئیش=[[IGN]] AU|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://wii.ign.com/articles/104/1043698p1.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091111161231/http://wii.ign.com/articles/104/1043698p1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> یارییەکە بەدوای [[ماریۆ]] و لویجی و دوو کەسایەتی تر دەگەڕێت کە بەناو شانشینی قارچکەکاندا دەگەڕێن بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر. یاریزانان بەناو جیھانە ڕەنگاوڕەنگ و خەیاڵییە جۆراوجۆرەکاندا دەڕۆن، کە ھەریەکەیان پڕن لە دوژمنی کلاسیکی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یارییەکە ھەردوو شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، کە ڕێگە بە چوار یاریزان دەدات لە یەک کاتدا بەشداری سەرگەرمییەکە بکەن.<ref name="IGNUS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wii.ign.com/articles/104/1044744p1.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091115135415/http://wii.ign.com/articles/104/1044744p1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii Review|دوایین=Harris|یەکەم=Craig|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=[[IGN]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> ئەم یارییە چەند تایبەتمەندییەکی نوێی زنجیرەکە دەناسێنێت، لەوانە توانای سواربوونی یاریزانان بۆ سەر پشتی دایناسۆڕی یۆشی، کە توانا ناوازەکانی وەکو بازدان و خواردنی دوژمنەکان دابین دەکات. ھەروەھا یارییەکە پاوەر ئەپی نوێی وەک قارچکی پرۆپلەر، گوڵی سەھۆڵ، و شتی تر لەخۆدەگرێت، ھەریەکەیان توانای جیاواز پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی یاریزانەکان لە تەحەددیاتی پلاتفۆرمکردنیان.<ref name=Thomas1>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harris|یەکەم=Craig|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii Hands-On|ئیش=[[IGN]]|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2009/10/07/new-super-mario-bros-wii-hands-on|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190224062654/https://www.ign.com/articles/2009/10/07/new-super-mario-bros-wii-hands-on|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٠٠|خەیاڵی زانستی}}
{{پۆلی کۆمنز|New Super Mario Bros. Wii}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٩]]
[[پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان]]
[[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]]
[[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]]
[[پۆل:یارییەکانی وی]]
g7ixvdpgw1nvf7y9polq8xr9d1qx6ry
نیو سووپەر ماریۆ برۆس
0
247468
1683742
1683576
2026-10-08T17:05:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683742
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس
|وێنە = NewSuperMarioBrothers.jpg
}}
'''نیوو سووپەر ماریۆ برۆس''' ({{بە ئینگلیزی |New Super Mario Bros}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە بۆ کۆنسۆلی دەستی نینتێندۆ دی ئێس پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە و گەڕانەوەی یارییە کلاسیکییەکەی [[ماریۆ]]ی پلاتفۆرمی دوو ڕەهەندی بوو، کە جیابوونەوە بوو لە یارییە سێ ڕەهەندییەکانی ماریۆ کە بۆ چەند ساڵێک بووە جێگەی سەرنجی زنجیرەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kuchera|یەکەم=Ben|ناونیشان=https://arstechnica.com/gaming/2006/06/newsupermario/3/|سەردێڕ=''New Super Mario Bros.''|ئیش=[[Ars Technica]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|پەڕە=٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170816104925/https://arstechnica.com/gaming/2006/06/newsupermario/3/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یارییەکە بەدوای ماریۆدا دەگەڕێت کاتێک بەڕێدەکەوێت بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر، بەناو ھەشت جیھانی جیاوازدا دەڕوات کە پڕن لە دوژمنە لاسایییەکانی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یاریزانان دەتوانن پاوەر ئەپی کلاسیک وەکو سووپەر مەشڕووم و فایەر فڵاوەر و ستارمان کۆبکەنەوە، ھەریەکەیان توانای ناوازە دابین دەکەن بۆ یارمەتیدانی ماریۆ بۆ زاڵبوون بەسەر دژایەتییەکان و شکستپێھێنانی دوژمنەکان.<ref name=manual>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=New Super Mario Bros. manual|بڵاوکەرەوە=[[Nintendo]]|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦}}</ref><ref name="Washington Post">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McDougal|یەکەم=Gregory|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/13/AR2006071300422.html|سەردێڕ=Power Up With New 'Mario Bros.'|newspaper=The Washington Post|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121113083544/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/13/AR2006071300422.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نیو سووپەر ماریۆ چەندین تایبەتمەندی نوێی بۆ زنجیرەکە ناساند، لەوانە قارچکی مێگا کە بۆ ماوەیەکی کاتی ماریۆ دەکاتە زەبەلاحێک، ڕێگەی پێدەدات بەربەست و دوژمنەکان بشکێنێت. قارچکی بچووک ماریۆ بچووک دەکاتەوە، ڕێگەی پێدەدات بچێتە ناوچە نھێنییەکان و ڕێگەی پێدەدات ئەو ڕێگایانە ببڕێت کە ئەگەرنا دەستی پێنەدەگات. جگە لەوەش یارییەکە شەڕی سەرۆکە نوێیەکان و یارییە بچووکەکانی تێدابوو کە جۆراوجۆری بۆ ئەزموونی یارییەکە زیاد دەکرد.<ref name=gamezone-new>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hollingshead|یەکەم=Anise|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.gamezone.com/news/two_new_titles_announced_for_nintendo_ds|سەردێڕ=Two New Titles Announced For Nintendo DS|بڵاوکەرەوە=GameZone|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141104135405/http://www.gamezone.com/news/two_new_titles_announced_for_nintendo_ds|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=nwr-preview>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.nintendoworldreport.com/preview/3693/new-super-mario-bros-nintendo-ds|سەردێڕ=''New Super Mario Bros.'' preview|بڵاوکەرەوە=Nintendo World Report|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٠٥|نووسەر=Martino, Chris|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140714134733/http://www.nintendoworldreport.com/preview/3693/new-super-mario-bros-nintendo-ds|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠٠٠|خەیاڵی زانستی}}
{{پۆلی کۆمنز|New Super Mario Bros.}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]]
[[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕیبووتەکان]]
[[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ دی ئێس]]
45omtgm3kuijznnagwmbny0w5rpgtg2
نیک کایزەر
0
247528
1683653
1518790
2026-10-08T13:35:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە)
1683653
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی زانا|image=Nick Kaiser at the 2019 Gruber Prize ceremony.jpg|caption=Nick Kaiser at the 2019 Gruber Prize ceremony}}
'''نیکۆڵاس کایزەر''' {{Post-nominals|FRS}} ) (١٥ی ئەیلوولی ١٩٥٤ – ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣) [[کۆسمۆلۆجی|گەردوونناسێکی]] بەریتانی بووە. <ref name="IfACV">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IfA CV|ناونیشان=https://www.ifa.hawaii.edu/~kaiser/biblio/cv.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050217143424/http://www.ifa.hawaii.edu/~kaiser/biblio/cv.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> <ref name="hawaii-in-memoriam">https://www.hawaii.edu/news/2023/06/19/in-memoriam-nick-kaiser/</ref> <ref name="RS">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicholas Kaiser, Royal Society|ناونیشان=https://royalsociety.org/people/nicholas-kaiser-11718|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref>
== ژیان و پیشە ==
کایزەر لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فیزیا لە زانکۆی لیدز وەرگرتووە، بەشی سێیەمی لە بیرکاری لە [[زانکۆی کامبریج]] لە ساڵی ١٩٧٩ وەرگرتووە <ref name="IfACV"/> دکتۆرای لە فەلەکناسی بەدەستهێناوە، هەروەها لە زانکۆی کامبریج، لە ژێر چاودێری مارتن ڕیس . <ref name="PC">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٩٣|سەردێڕ=Physics in Canada|ناونیشان=https://forms.cap.ca/temp_PiC_archive/1993-v49-n6.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨|پەڕە=٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180316152101/https://forms.cap.ca/temp_PiC_archive/1993-v49-n6.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
دوای پۆستی پۆست دکتۆرا لە [[زانکۆی کالیفۆرنیا (بێرکلی)|زانکۆی کالیفۆرنیا، بێرکلی]] ، [[زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتا باربارا]] ، زانکۆی ساسێکس ، و زانکۆی کامبریج، کایزەر پرۆفیسۆری پەیمانگای کەنەدی بوو بۆ فیزیای ئەستێرەیی تیۆری لە [[زانکۆی تۆرۆنتۆ]] (1988-1997). لە ساڵی ١٩٩٨ ڕووی کردە پرۆفیسۆر لە پەیمانگای فەلەکناسی زانکۆی هاوایی . <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Johnstone|یەکەم=D.|دوایین٢=J. Dubinski|ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=University of Toronto, Canadian Institute for Theoretical Astrophysics, Toronto, Ontario M5S 3H8. Annual report 1997. 1999BAAS...31..570J. page 570|ناونیشان=http://adsabs.harvard.edu/full/1999BAAS...31..570J|journal=Bulletin of the American Astronomical Society|بەرگ=٣١|issue=1|پەڕە=٥٧٠|bibcode=1999BAAS...31..570J|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨|via=[[Harvard University]]}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠٢٢ پرۆفیسۆر بووە لە زانکۆی ئیکۆل نۆرماڵ سوپەریۆر لە پاریس.
کایزەر لە ساڵی ٢٠٠٨ وەک [[ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگایی شاھانە|هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە]] هەڵبژێردرا <ref name="RS"/>
کایزەر لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٦٨ ساڵیدا بەهۆی سستبوونی دڵەوە کۆچی دوایی کرد. <ref name="RS"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Laboratory Is Saddened At The Passing Of Nick Kaiser (1954–2023).|ناونیشان=https://apc.u-paris.fr/APC_CS/fr/laboratory-saddened-passing-nick-kaiser-1954-2023|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=Laboratoire Astroparticule & Cosmologie}}</ref> <ref name="death">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=R.I.P. Nick Kaiser (1954-2023)|ناونیشان=https://telescoper.blog/2023/06/14/r-i-p-nick-kaiser-1954-2023/|وێبگە=In the Dark|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Peacock|یەکەم=John|سەردێڕ=Nick Kaiser obituary|ناونیشان=https://www.theguardian.com/science/2023/aug/10/nick-kaiser-obituary|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=The Guardian|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
== کار دەکات ==
کایزەر بەشدارییەکی گەورەی لە گەردوونناسیدا کردووە:
* یەکەم حیساباتی جەمسەرگیری پاشبنەمای مایکرۆوەیڤی گەردوونی کرد (Kaiser 1983); <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nick Kaiser awarded Royal Astronomical Society's highest honor – University of Hawaiʻi System News|ناونیشان=https://www.hawaii.edu/news/2017/01/13/nick-kaiser-awarded-royal-astronomical-societys-highest-honor/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref>
* لایەنگری بەرزتری گەلەئەستێرە پۆلەکانی بە بەراورد بە کێڵگەی ماددە ڕوونکردەوە (Kaiser 1984); <ref name="PC"/>
* حیسابێکی وردی ئاماری لوتکەی چڕی لە گەردوونی سەرەتاییدا کردووە (Bardeen, Bond, Kaiser & Szalay 1986);
* بیرکاری شێواندنی سوور-فەزای ناساند (Kaiser 1987); <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Maurogordato|یەکەم=S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=g0-suNqbrUwC&pg=PA145|سەردێڕ=Clustering in the Universe: Proceedings of the XXXth Rencontres de Moriond, Les Arcs, Savoie, France, March 11–18, 1995|بڵاوکەرەوە=Atlantica Séguier Frontières|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨٢٨٦٣٣٢١٨٩٨|پەڕە=١٤٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref>
* کاریگەری بارستەی هالۆی گەردوونی بە بەکارهێنانی تیۆری کۆمەڵەی گەشتکردن حیساب کرد (Bond, Cole, Efstathiou & Kaiser 1991);
* سەرەتا ڕۆیشتنی پەیوەندییەکانی پێوانەکردنی [[ھێشووی گەلەستێرەیی|پۆلەکانی گەلەئەستێرەی]] لە مۆدێلە سادەکانی خۆ هاوشێوەی ڕوونکردەوە (Kaiser 1991); و
* یەکەم پێچەوانەکردنەوەی نەخشەی بڕین لە عەدەسەی کێشکردنی لاوازەوە ئەنجامدا (Kaiser & Squires 1993). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nicholas Kaiser – CIFAR|ناونیشان=https://www.cifar.ca/profiles/nicholas-kaiser/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}{{بەستەری مردوو|date=April 2020}}</ref>
کایزەر بابەتەکانی لەسەر وردەکارییەکانی پێوانەکانی مەودای گەردوونناسی نووسیوە .
کایزەر دەستپێشخەر و لێکۆڵەری سەرەکی بوو لە ڕووپێوی وێنەگرتنی PanSTARRS لە زۆربەی ئاسمانەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Institute of Advanced Study : Professor Nicholas Kaiser – Durham University|ناونیشان=https://www.dur.ac.uk/ias/fellows/cofundsnr/srf1314/kaiser/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180316153510/https://www.dur.ac.uk/ias/fellows/cofundsnr/srf1314/kaiser/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref>
== خەڵات و ڕێزلێنان ==
کایزەر چەندین خەڵات و ڕێزلێنانی بەدەستهێناوە لەوانە:
* ئەندامی ئۆنتاریۆ لە [[پەیمانگای کەنەدا بۆ توێژینەوەی پێشکەوتوو]] پرۆگرامی گەردوونناسی (1988)<ref name="CBP">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CBP CV|ناونیشان=http://www.chaires-blaise-pascal.ens.fr/%20IMG/pdf/cv-6.pdf|بەرواری دەستگەیشتن=16 ئازاری 2018|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190411071224/http://www.chaires-blaise-pascal.ens.fr/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* [[خەڵاتی هێلین بی وارنەر بۆ فەلەکناسی]] لە [[کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی]] (1989)<ref name="RS2" />
* [[NSERC]] ستیسی فیلۆشیپ (1991–92)<ref name="CBP" />
* [[مەدالیای هێرزبێرگ]] لە [[کۆمەڵەی فیزیازانی کەنەدا]] (1993)<ref name="RS2" />
* [[مەدالیای یادەوەری ڕەزەرفۆرد]] لە [[کۆمەڵەی شاهانەی کەنەدا]] (1997)<ref name="RS2" />
* ئەستێرۆید [[16193 نیکایزەر]] ناوی لێنراوە بۆ ڕێزلێنان. فەرمییەکە
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist|30em}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|شانشینی یەکگرتوو}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{گەردوون-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]]
[[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
sekuz4qwkzslh6byz1vmkzn4xc94z23
بۆب وایت (تۆپی پێ)
0
247529
1683975
1680772
2026-10-08T20:44:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683975
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''ڕۆبێرت نیلسۆن وایت''' (لە دایک بووی ١١ی ئابی ١٩٠٢ – ١٩٧٧) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] وڵاتی ئینگلیزی بووە و یاریکردوە لە هەریەک لە خولی تۆپی پێ بۆ یانەی کارلایل یونایتد و ترانمێر ڕۆڤەرز و واتفۆرد و وۆڵڤەرهامپتۆن واندەرز و [[ستۆک سیتی|ستۆک]] یاری کردووە. <ref name="The Encyclopaedia of Stoke City">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Matthews|یەکەم=Tony|سەردێڕ=The Encyclopaedia of Stoke City|بڵاوکەرەوە=Lion Press|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٠-٩٥٢٤١٥١-٠-٠}}</ref>
== پیشە ==
وایت لە شاری وۆڵبۆتڵ لەدایکبووە و لەگەڵ یانەی ئاماتۆر پرۆدۆ سێڵتیک دەستیپێکردووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٢٣ پەیوەندی بە هادەرسفیڵد تاونەوە بکات <ref name="The Encyclopaedia of Stoke City">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Matthews|یەکەم=Tony|سەردێڕ=The Encyclopaedia of Stoke City|بڵاوکەرەوە=Lion Press|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٠-٩٥٢٤١٥١-٠-٠}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMatthews1994">Matthews, Tony (1994). ''The Encyclopaedia of Stoke City''. Lion Press. [[ژمارەی پێوانەییی نێودەوڵەتیی کتێب|ISBN]] [[تایبەت:سەرچاوەکانی کتێب/0-9524151-0-0|<bdi>0-9524151-0-0</bdi>]].</cite></ref> نەیتوانی بەشداری لە یانەی هادەرسفیڵد بکات و لە ساڵی ١٩٢٤ بەرەو [[ستۆک سیتی|ستۆک]] بەجێهێشت بەلام لەوێ سەرکەوتنی باشی بەدەستهێنا <ref name="The Encyclopaedia of Stoke City" /> ساڵانی ١٩٢٤-٢٥ لە یانەی ستۆک بەسەر برد و لە شوباتی ١٩٢٥ تەنها سێ یاری بۆ یانەکە ئەنجامدا <ref name="The Encyclopaedia of Stoke City" /> لەگەڵ ئەوەی وایت کاروانی وەرزشی کاڵ دەبوویەوە، گۆڕا بۆ هێرشبەرێکی ئاوت و گرێبەستی لەگەڵ ترانمێر ڕۆڤەرز واژۆ کرد و لە (وەرزی 1925-26) ١٣ گۆڵی تۆمارکرد. وەرزی خراپی وایت بریت بوو لە وەرزی (1926-27) وای لێکرد کە بڕوات بۆ یۆڤیل و پێتەرز یونایتدی ناخولی کە لەوێ چوار ساڵ بەسەربرد پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ یارییەکانی خولی تۆپی پێ لەگەڵ وۆڵڤەرهامپتۆن واندەرز . سێ یاری لەگەڵ وۆڵڤز ئەنجامدا و دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یارییەکی دێربی بلاک کانتری بەرامبەر وێست برۆمیچ ئەلبیون ، هەرچەندە یارییەکە بە بردنەوەی ٣-٧ بۆ "باگیز" کۆتایی هات. پاشان وایت پەیوەندی بە واتفۆردەوە کرد و چێژێکی زۆری لە باشترین یارییەکانی ژیانی وەرزشیدا وەرگرت و لە دوو وەرزدا لە ٢٤ یاریدا ٢١ گۆڵی سەرنجڕاکێشی تۆمارکرد. پاشان پەیوەندی بە پۆرتسمۆسەوە کرد و لەوێ نەیتوانی جێگیر بێت و کۆتایی بە ژیانی وەرزشی هێنا لە کارلایل یونایتد .
== ئاماری پیشەیی ==
سەرچاوە:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" | وەرز
! colspan="3" | خولەکە
! colspan="2" | جامی یەکێتی ئینگلتەرا
! colspan="2" | کۆ
|-
! دابەشکردن
! ئەپەکان
! ئامانجەکان
! ئەپەکان
! ئامانجەکان
! ئەپەکان
! ئامانجەکان
|-
| [[ستۆک سیتی|ستۆک]]
| ١٩٢٤-٢٥
| خولی پلە دوو
| 3
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| rowspan="2" | ترانمێر ڕۆڤەرز
| ١٩٢٥-٢٦
| خولی سێیەمی باکوور
| 26
| 13
| ٢
| 0
| 28
| 13
|-
| ١٩٢٦-٢٧
| خولی سێیەمی باکوور
| 19
| 3
| 0
| 0
| 19
| 3
|-
| وۆڵڤەرهامپتۆن واندەرز
| ١٩٢٩-٣٠
| خولی پلە دوو
| 3
| ٢
| 0
| 0
| 3
| ٢
|-
| rowspan="2" | واتفۆرد
| ١٩٣٠-٣١
| خولی سێیەمی باشوور
| 11
| 10. 10
| 0
| 0
| 11
| 10. 10
|-
| ١٩٣١-٣٢
| خولی سێیەمی باشوور
| 9
| 7
| 4
| 4
| 13
| 11
|-
| کارلایل یونایتد
| ١٩٣٢-٣٣
| خولی سێیەمی باکوور
| 22. 22
| 7
| 3
| 1
| 25
| 8
|-
! colspan="3" | کۆی گشتی پیشە
! 93
! 42
! 9
! 5
! 102
! 47
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|تۆپی پێ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]]
0oti46lqirsvhj5t6enlpq6e1296p5k
برۆ عومەری
0
248884
1684017
1680124
2026-10-08T20:52:22Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684017
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان =
| ناو =
| پاشگری ڕێزلێنان =
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناوی خۆماڵی =
| وێنە = Bro Omerî.jpg
| قەبارەی وێنە =
| جێگری وێنە =
| لێدوانی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٤٢
| شوێنی لەدایکبوون = گوندی چالێ {{ھن}} [[نسێبین]]
| ڕێکەوتی ونبوون =
| شوێنی ونبوون =
| ڕەوشی ونبوون =
| ڕێکەوتی مەرگ = ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧
| شوێنی مەرگ = نسێبین
| ھۆکاری مەرگ = نەخۆشیی دڵ
| شوێنی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =
| پۆتانەکانی گۆڕ =
| مۆنیومێنتەکان =
| نیشتەجێ =
| نەتەوە =
| ناوەکانی تر =
| شارومەندێتی =
| پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی -->
| خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە -->
| پیشە = [[نووسەر]] {{ھن}} [[شاعیر|ھەڵبەستوان]]
| ساڵانی چالاکی =
| خاوەنکار =
| ڕێکخراو =
| وەکیل =
| ناوبانگ =
| کارە دیارەکان =
| شێواز =
| دارایی =
| باڵا =
| تەلەڤیزیۆن =
| ئۆفیس =
| وادە =
| پێش =
| پاش =
| حیزب =
| بزاڤ =
| بەرامبەرەکان =
| ئایین =
| تۆمەت =
| سزا =
| دۆخی دادوەری =
| ھاوسەر =
| یار =
| مناڵەکان =
| باوان =
| دایک =
| باوک =
| خزمەکان =
| خێزان =
| خەڵاتەکان =
| ڕێزلێنان =
| واژوو =
| جێگری واژوو =
| قەبارەی واژوو =
| ماڵپەڕ =
| پەراوێزەکان =
}}
'''برۆ عومەری''' (١٩٤٢ لە [[نسێبین]] - ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە نسێبین) [[نووسەر]] و [[شاعیر]]ێکی [[کورد]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bro Omerî، Diyarname|ناونیشان=http://www.diyarname.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1388|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927202956/http://www.diyarname.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1388}}</ref>
== ژیان ==
عومەری ساڵی ١٩٥٧ لە شاری نسێبین قۆناغی ناوەندی تەواو کردووە، دواتر لە [[مێردین]] قۆناغی دواناوەندی و دواتر لە [[ئەستەمبوڵ]] زانکۆی تەواو کردووە و ساڵی ١٩٦٩ بووە بە دوکتور. برۆ عومەری ساڵی ١٩٧٨ بووەتە پسپۆری [[نەشتەرگەریی گشتی]] و بەڕێوەبەری تەندروستی لە [[مەراش]] و مێردین. لە نەخۆشخانەی مێردین کاری کردووە، ساڵی ١٩٨٠ بە کودەتایەکی سەربازی دەستبەسەر و پاشان ئاوارە و شاربەدەر کراوە؛ دواتر لە نەخۆشخانەی شاری سینۆپ کاری کردووە. دوای ماوەیەک وازی لە کارەکەی ھێناوە و لە قۆسەر و ماردین ماوەتەوە، ماوەیەک لە نەخۆشخانەی [[مێرسین]] کاری کردووە و لە ساڵی ٢٠٠٢ خانەنشین بووە.
لە زۆر گۆڤار و ڕۆژنامەدا نووسین و ھەڵبەستەکانی لەژێر ناوی برۆ عومەری بڵاو بوونەتەوە. برۆ عومەری لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٦دا بووە بە ئەندامی [[کۆمەڵەی نووسەرانی کوردی ئامەد]]. لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ بەھۆی نەخۆشیی دڵەوە لە شاری نسێبین کۆچی دوایی کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی کورمانجی | سەردان = ٩ی شوباتی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:شاعیرانی کورد]]
g6rt90hd6ur509ntxij2v3ktels5vpq
نیپۆن تیڤی
0
249080
1683647
1551829
2026-10-08T13:34:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە)
1683647
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نیپۆن تیڤی''' ({{بە ئینگلیزی|Nippon TV}}) تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی پەخشی بازرگانی ژاپۆنییە. لقێکی کۆمپانیای ھەڵگری پەخشی بڕوانامەدارە بەناوی (Nippon Television Holdings)، و ھەروەھا وێستگەی سەرەکی تۆڕی ھەواڵی نیپۆن و سیستەمی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی نیپۆن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی شوباتی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|تۆکیۆ|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا|کۆمپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Nippon Television Network}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان]]
npapjiuc5lqlhp8mxd83pa4e3u35i4j
نەخشەی بەرکەوتن
0
249101
1684097
1519047
2026-10-08T22:36:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە)
1684097
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس
|وێنە = Bump map vs isosurface2.png
}}
'''نەخشەی بەرکەوتن''' ({{بە ئینگلیزی|Bump Mapping}}) تەکنیکێکی نەخشەسازی پێکھاتە لە گرافیکی کۆمپیوتەردا بۆ ھاوشێوەکردنی بەرکەوتن و چرچ و لۆچی لەسەر ڕووی تەنێک.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی شوباتی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|زانست|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|فیزیک|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Bump mapping}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
24ugipl1h36r3bvjso4h5m7t5328r7i
میچیۆ کاکۆ
0
249810
1684001
1680294
2026-10-08T20:49:23Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684001
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| name = میچیۆ کاکۆ
| image = Michio Kaku at Miami University in 2020 (cropped).jpg
| image_size =
| caption = Kaku in 2020
| birth_date = {{birth date and age|1947|1|24}}
| birth_place = [[کالیفۆرنیا]]، [[ئەمریکا]].
| spouse = شیزۆ کاکۆ
| children = ٢
| religion =
| field = [[فیزیای تیۆری]]
|work_institutions = [[کۆلێژی شاری نیویۆرک]]{{ھن}}[[زانکۆی نیۆیۆرک]]{{ھن}}[[زانکۆی پرینستۆن]]{{ھن}}[[دامەزراوەی خوێندنی باڵا]]
| thesis_title = Spin and Unitarity in Dual Resonance Models
| thesis_year = ١٩٧٢
| doctoral_advisor = [[ستانلی ماندەلستام]]{{ھن}}[[ڕابێرت پاوند]]
| doctoral_students =
| known_for = [[Light-cone string field theory]]{{ھن}}''[[Physics of the Impossible]]''{{ھن}}''[[فیزیای داھاتوو]]''{{ھن}}''[[داھاتووی مێشک]]''{{ھن}}''[[ھاوکێشەی خوا]]''
| website = {{Official URL}}
| prizes = {{plainlist|
* [[خەڵاتی کڵۆپستێگ]] (٢٠٠٨)
* [[خەڵاتی تەمەنێک دەسکەوتی سێر ئاڕتوور کڵارک]] (2021)<ref name="award">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.clarkefoundation.org/dr-michio-kaku | سەردێڕ=SIR ARTHUR CLARKE LIFETIME ACHIEVEMENT AWARDEE, DR. MICHIO KAKU, for Exceptional Contributions as a Theoretical Physicist, Futurist, and Science Popularizer | ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>
}}
| footnotes =
| education = [[زانکۆی ھارڤارد]] ( [[کارناسیی ھونەرBA]]){{ھن}}{{nowrap| [[زانکۆی کالیفۆرنیا، Berkeley]]}} ([[دکتۆرای فەلسەفە]])
}}
'''میچیۆ کاکۆ''' (بە [[ژاپۆنی]]: カク ミチオ, 加來 道雄, /ˈmi:tʃioʊ ˈkɑ:ku:/؛ ''لەدایکبووی'' ٢٤ ژانڤییەی ١٩٤٧)
زانای [[فیزیا]] و داھاتووناسی بەنێوبانگی [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. ئەو مامۆستای [[فیزیای تێئۆری]]ی [[کۆلێژ]]ی [[نیۆیۆرک]] و ناوەندی "CUNY"یە.
کاکۆ ھەروەھا نووسەر و چالاکی بواری زانستییە و جگە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان، لە چەندین بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیی و تەنانەت فیلمیش، ڕۆڵی بینیوە.
== لەدایکبوون، مێرمنداڵی و خوێندن ==
کاکۆ لە ساڵی ١٩٤٧ لە شاری سان خۆسێ لە [[کالیفۆرنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]] لەدایک بووە.<ref>Drew, Bernard Alger (2008). 100 Most Popular Nonfiction Authors: Biographical Sketches and Bibliographies. Libraries Unlimited. p. 189. ISBN 978-1-59158-487-2</ref> دایک و باوکی ھەردووکیان نەوەی دووەمی ژاپۆنی-ئەمریکی بوون.<ref>Michio Kaku – Time: 3 – Earthtime, BBC MMIV</ref> بەگوتەی کاکۆ، باپیرەی دوای بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٠٦ی [[سانفرانسیسکۆ]] بۆ بەشداریکردن لە ئۆپەراسیۆنی پاککردنەوە ھاتووەتە ئەمریکا و باوکی و دایکی ھەردووکیان لە کالیفۆرنیا لەدایکبوون.<ref>Skyward Interview: "Michio Kaku, String Symphonies" by Owen Pye, in JAL Skyward Magazine (February 2010)</ref> ھەردوو دایک و باوکی لە سەنتەری گواستنەوەی دەریاچەی تول لە کاتی [[شەڕی جیھانیی دووەم]]دا زیندانی بوون، لەوێ یەکتریان ناسی و برا گەورەکەی لەوێ لەدایکبووە.
بە گوتەی کاکۆ، دوای بینینی وێنەیەکی مێزی [[ئەلبێرت ئایینشتاین]] لە کاتی مردنیدا، ئیلھامبەخش بووە بۆ ئەوەی کاری فیزیا بکات. کاکۆ سەرسام بوو کاتێک زانی ئایینشتاین نەیتوانیوە تیۆریی مەیدانی یەکگرتووەکەی تەواو بکات و بڕیاریدا ژیانی خۆی بۆ چارەسەرکردنی ئەم تیۆرییە تەرخان بکات.<ref>"Michio Kaku says physics could create a perfect capitalism". World Economic Forum. 14 January 2022. Retrieved 2022-01-15.</ref> بۆ پێشانگای زانستی ئامادەیی، کاکۆ لە گەراجی دایک و باوکیدا "ئەتۆم شکێن"ێکی 2.3 MeV دروست کرد. بە بەکارھێنانی کانزای خراپ و ٢٢ میل (٣٥ کم) [[وایەر]]، ئامێرەکە ئەوەندە بەھێز بوو کە دژە ماددەی بەرھەم دەھێنا.<ref>"Know Your Scientist: Michio Kaku". Futurism. Retrieved December 8, 2021.</ref> ھەر لەم پێشانگایە نیشتمانییە زانستییەدا بوو لە شاری ئەلبوکێرکی [[نیومەکسیکۆ|ویلایەتی نیو مەکسیکۆ]]، سەرنجی [[فیزیازان]] ئێدوارد تێلەری بۆ خۆی ڕاکێشا، کە کاکۆی وەک پارێزەرێک وەرگرت و سکۆلەرشیپی ئەندازیاریی ھێرتزی پێ بەخشی.
کاکۆ لە کۆلێژی ھارڤارد خوێندوویەتی و لەوێ دانیشتووی لیڤێرێت ھاوس بووە. لە ساڵی ١٩٦٨ بە پلەی یەکەم دەرچووە و وەک یەکەم کەس لە پۆلی فیزیادا.<ref>"Waging a One-Man War of Peace | News | The Harvard Crimson". www.thecrimson.com. Retrieved 2024-01-15.</ref><ref>"About: Official Website of Dr. Michio Kaku". Retrieved 2023-08-14.</ref> لە تاقیگەی تیشکی بێرکلی لە زانکۆی کالیفۆرنیا خوێندوویەتی و دکتۆرای وەرگرتووە و لە ساڵی ١٩٧٢ لە [[زانکۆی پرینستۆن]] خولی وانەبێژی وەرگرتووە.<ref>"Michio Kaku". Physics Today. 2017. doi:10.1063/pt.5.031403.</ref>
لە ساڵی ١٩٦٨ لە کاتی شەڕی ڤێتنامدا، کاکۆ کە خەریک بوو بخرێتە سەربازگە، پێوەندی بە سوپای ئەمریکاوە کرد و تا ساڵی ١٩٧٠ مایەوە، مەشقی سەرەتایی خۆی لە فۆرت بێنینگ لە [[جۆرجیا]] تەواو کرد و مەشقی پێشکەوتووی پیادەی لە فۆرت لویس لە [[واشنتۆن]] تەواو کرد.<ref>Kaku, Michio (1994). Hyperspace: a scientific odyssey through parallel universes, time warps, and the tenth dimension. Oxford University Press US. p. 146. ISBN 0-19-508514-0.</ref> بەڵام ھەرگیز لە [[ڤێتنام]] جێگیر نەکرا.<ref>Physicist Dr. Michio Kaku captivates student audience BY SANDHIYA KANNAN / March 27, 2014. "Then, by '69, '70, the war was beginning to wind down, and then my doctor found that I had too much sugar in my blood – I said, why didn't you find that before? So I wrote a letter to my draft board saying that I'm 'not fit' to be part of the infantry because there's too much sugar in my blood, I'm borderline, not really diabetic. All of a sudden, it was as if a voice up there said, 'I'm going to give you back your life. You were destined to die on some unnamed hill in Vietnam; unsung, just buried in mud, forgotten by everybody. That was your destiny.' But something happened; somebody up there changed their mind."</ref>
== پیشەی زانکۆیی ==
[[پەڕگە:Michio Kaku (14085316263).jpg|وێنۆک| میچیۆ کاکۆ لە فستیڤاڵی زانستی-ئەندازیاریی ئەمریکا، لە ٢٠١٤]]
لە چوارچێوەی پرۆگرامی توێژینەوە لە ساڵانی ١٩٧٥ و ١٩٧٧ لە بەشی فیزیا لە کۆلێژی سیتیی زانکۆی سیتی لە نیویۆرک، کاکۆ کاری لەسەر توێژینەوەی [[میکانیکی کوانتۆم]] کردووە. سەردانکەر و ئەندام بووە (١٩٧٣ و ١٩٩٠) لە پەیمانگای خوێندنی پێشکەوتوو لە پرینستۆن و زانکۆی نیویۆرک. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە خاوەنی سەرۆکایەتی ھێنری سێمات و پرۆفیسۆری فیزیای تیۆری لە کۆلێژی سیتی نیویۆرکە.<ref>"Physics Department". City College of New York. Archived from the original on February 17, 2014. Retrieved July 10, 2011.</ref>
لە نێوان ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ٢٠٠٠، کاکۆ توێژینەوەکانی لە گۆڤارەکانی فیزیادا بڵاوکراونەتەوە کە بابەتەکانی وەک تیۆری سوپەرتارینگ، سوپەرکێشکردن، سوپەرسیمیتری و فیزیای ھادڕۆنیکی دەگرێتەوە.<ref>"Physical Review Journals - Search: {"clauses"=>[{"value"=>"kaku michio", "operator"=>"AND", "field"=>"author"}], "per_page"=>"25"}". journals.aps.org.</ref> لە ساڵی ١٩٧٤ کاکۆ و پڕۆفیسۆر کیجی کیکاوا لە زانکۆی ئۆساکا بە ھاوبەشی یەکەم توێژینەوەیان نووسی کە تیۆری تاریان لە فۆرمێکی مەیدانیدا باس دەکرد.<ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974). "Field theory of relativistic strings. II. Loops and Pomerons". Phys. Rev. D. 1110. 10 (6): 1823–1843. Bibcode:1974PhRvD..10.1823K. doi:10.1103/PhysRevD.10.1823. Archived from the original on July 17, 2012.</ref>
کاکۆ نووسەری چەندین کۆپەڕ(کتێب)ی وانەی تیۆریی تار و تیۆریی مەیدانی کوانتۆمە. وەسفێکی ڕوون لە کوانتەکردنی دووەمی ڕیزەکەی گۆچکەی ڕووناکی لەلایەن کاکۆ و کیجی کیکاواوە کراوە.<ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974-08-15). "Field theory of relativistic strings. I. Trees". Physical Review D. American Physical Society (APS). 10 (4): 1110–1133. Bibcode:1974PhRvD..10.1110K. doi:10.1103/physrevd.10.1110. ISSN 0556-2821.</ref><ref>Kaku, Michio; Kikkawa, K. (1974-09-15). "Field theory of relativistic strings. II. Loops and Pomerons". Physical Review D. American Physical Society (APS). 10 (6): 1823–1843. Bibcode:1974PhRvD..10.1823K. doi:10.1103/physrevd.10.1823. ISSN 0556-2821.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وزە|ژیاننامە|فیزیک|گەردوون|تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری}}
{{پۆلی کۆمنز|Michio Kaku}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وزە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]]
[[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی]]
[[پۆل:پارێزەرانی بۆشایی ئاسمان]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
5k7cppf6gyexjzagnq8zfubv8vukj17
نیکۆلای ماکارۆڤ
0
249985
1683676
1518851
2026-10-08T13:39:01Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە)
1683676
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلای ماکارۆڤ''' ئەفسەرێکی سەربازی خانەنشینکراوی ڕووسیایە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠١٢ وەک سەرۆکی ئەرکانی گشتی هێزە چەکدارەکانی ڕووسیا و جێگری یەکەمی وەزیری بەرگری بووە.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|سیاسەت|شەڕ|ژیاننامە }}
{{پۆلی کۆمنز|Nikolay Makarov}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ڕووسیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەفسەرانی سوپای سۆڤیەت]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]]
ize94fjb2odh72kloek5aipwwlvbx30
نێد بیتی
0
250017
1683711
1362797
2026-10-08T16:36:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683711
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نێد تۆماس بیتی''' (نێد تۆماس بیتی) (٦ی تەممووزی ١٩٣٧–١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ژیانی پیشەیی خۆیدا کە پێنج دەیەی خایاندووە، لە زیاتر لە ١٦٠ فیلمدا بەشداری کردووە. بەدرێژایی ژیانی ھونەری، بیتی ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا کە «سەرقاڵیترین ئەکتەرە لە ھۆلیوود».<ref name="Deadline">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Haring|یەکەم=Bruce|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ='Toy Story 3' Director Lee Unkrich Talks "Joy" And "Incredible Honor" Of Working With The Late Ned Beatty|ناونیشان=https://deadline.com/2021/06/ned-beatty-dead-reactions-by-hollywood-media-fans-1234774486/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Deadline}}</ref><ref name="AmoMama">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sihlangu|یەکەم=Junie|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ='Network' & 'Superman' Star Ned Beatty, 'the Busiest Actor in Hollywood,' Dies at 83|ناونیشان=https://news.amomama.com/265534-network-superman-star-ned-beatty-busiest.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=AmoMama}}</ref> دەرکەوتنی فیلمەکانی بریتین لە فیلمی ''ڕزگاربوون'' (١٩٧٢)، ''ڕەشەبا سپی'' (١٩٧٣)، ''ھەموو پیاوەکانی سەرۆک'' (١٩٧٦)، ''تۆڕ'' (١٩٧٦)، ''سوپەرمان'' (١٩٧٨)، ''سوپەرمانی دووەم'' (١٩٨٠)، ''گەڕانەوە بۆ قوتابخانە'' (١٩٨٦)، ''ڕودی'' (١٩٩٣)، ''شوتەر'' (٢٠٠٧)، ''چیرۆکی یاری ٣'' (٢٠١٠)، و ''[[ڕانگۆ (فیلم)|ڕانگۆ]]'' (٢٠١١).
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Ned Beatty}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
emsnxwavwm1jt2n4w7emtgmv8t5pp3d
تاکەر ئالبریزی
0
250198
1683889
1682466
2026-10-08T20:17:59Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683889
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''تەکەر ئالبریزی''' ({{بە ئینگلیزی| Tucker Albrizzi}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین [[ھۆڵیوود|فیلمی ئەمریکیدا]] کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}}{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Tucker Albrizzi}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە فلۆریدا]]
anb4bhzy9xhf0p5dtpoeuwr0r1dus4v
نەبزوێن
0
250289
1683797
1519011
2026-10-08T19:37:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە)
1683797
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نەبزوێن''' یان '''پیتی بێدەنگ''' ({{بە ئینگلیزی|consonant}}) جۆرێکە لە [[قسە|دەنگی قسەکردن]] کە بەھۆی سنووردارکردن یان ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی ھەوا بە جۆرێک لە جۆرەکان لەکاتی تێپەڕبوونی بە کۆئەندامی دەنگیدا بەرھەم دێت. ئەم بەربەستە دەتوانێت لە خاڵە جیاوازەکانی کۆئەندامی دەنگدا ڕووبدات، وەک [[لێو]]، [[ددان]]، [[زمانی مرۆڤ|زمان]]، یان قوڕگ. نە بزوێنەکان لەگەڵ [[بزوێن]]ەکاندا بەراورد دەکرێن، کە بەبێ ھیچ بەربەستێکی بەرچاو لەبەردەم ڕۆیشتنی ھەوادا بەرھەم دەھێنرێن.
نەبزوێنەکان ڕۆڵێکی چارەنووسساز دەگێڕن لە پێکھێنانی وشە و داڕشتنی دەنگی زمانەکاندا. بە شێوەیەکی گشتی لەسەر بنەمای تایبەتمەندییە جیاوازەکان پۆلێن دەکرێن، وەک دەنگدان (ئایا تارەکانی دەنگ لە کاتی بەرھەمھێنانی دەنگەکەدا دەلەرزن)، شوێنی پەیوەندیکردن (کە لە کۆئەندامی دەنگدا بەربەستەکە ڕوودەدات).
لە سەرانسەری جیھاندا چەندین دەنگی نەبزوێنی جیاواز لە زمانە جۆراوجۆرەکاندا ھەیە و ھەر زمانێک کۆمەڵە بزوێنێکی تایبەتی خۆی ھەیە. دەتوانرێت نەبزوێنەکان لەگەڵ بزوێنەکاندا تێکەڵ بکرێت و [[ڕستە]] و [[وشە]] دروست بکرێت، ئەمەش ڕێگە بە ھەمەجۆریی دەوڵەمەندی [[دەنگ]] و مانا دەدات کە لە زمانی مرۆڤدا دەبینرێت.
== پیتە نەبزوێنەکان ==
(ئ، ب ، پ، ت ، ج، چ ، ح، خ ، د، ڕ ، ڕ، ز ، ژ، س ، ش، ع ، غ، ف ، ڤ، ق ، ↵ ک، گ ، ل، ڵ ، م، ن ، و، ھ ، ی)
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|زمان|زمانی کوردی|زمان|لەشی مرۆڤ|مێژوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Consonants}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زمان-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
mzq061gwtv8u2e7ucx0yeqrqb72gaad
نەرمامێری ویکی
0
250459
1684169
1519116
2026-10-09T01:39:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684169
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نەرمامێری ویکی''' (بە '''بزوێنەری ویکی''' یان '''بەرنامەی ویکی''' ناسراوە) نەرمامێرێکی ھاوبەشە کە [[ویکی]] بەڕێوەدەبات، کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات لە ڕێگەی [[وێبگەڕ|وێبگەڕێکەوە]] لاپەڕە یان نووسراوەکان دروست بکەن و دەستکاری بکەن. سیستەمی ویکی بەزۆری بەرنامەیەکی وێبە کە لەسەر یەکێک یان چەند [[خزمەتگووزاریی وێب|سێرڤەرێکی وێب]] کاردەکات. ناوەڕۆکەکە، لەوانەش پێداچوونەوەکانی پێشوو، بەزۆری لە سیستەمی پەڕگە یان [[بنکەدراوە|بنکەدراوەیەکدا]] ھەڵدەگیرێت. ویکی جۆرێکە لە سیستەمی بەڕێوەبردنی ناوەڕۆکی وێب، و باوترین نەرمامێری پشتگیریکراوی دەرەوەی ڕەفە کە ئاسانکارییەکانی ھۆستکردنی وێب پێشکەشی دەکەن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|دەیەی ١٩٩٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|Wiki software}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:بەڕێوەبردنی تەکنۆلۆژیای زانیاری]]
i6goj9l1e36px9c6fe6qpt3khlk6of1
هەشت دیوار (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
0
250656
1684346
1581163
2026-10-09T10:40:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
|show_name = ھەشت دیوار
|image =
|caption =
|genre = دراما{{ھن}} گەشت کردن بەکاتە
|runtime =
|دانەری مۆسیقای فیلم =
|theme_music_composer =
|composer =
|دروستکەر =
|developer = کەناڵی کوردستان تیڤی
|director =
|location = هەولێر
|country = [[کوردستان]]
|language = کوردی
|num_seasons = ٢وەرز تا ئێتسا
|num_episodes = ٢٩ بەردەوامە
|list_episodes =
|starring = [[ڤانیا سالار]]{{ھن}}[[ئیبراهیم حەکیم]]{{ھن}} عەبدول ڕەزاق شەمسەدین{{ھن}}زاهیر عەبدوڵا{{ھن}}
|executive_producer =
|producer = کارۆخ ئیبراهیم حەکیم
|cinematography =
|editor =
|camera =
|company =
|network = Kurdistan tv
|first_aired =٢٠٢٣
|last_aired = ٢٠٢٤
|status =
|website =
|website_title =
|production_website =}}
'''ھەشت دیوار''' دارامایەکی کۆمیدی و کۆمەلایەتی کوردی بوو لە نووسینی [[کامەران خۆشناو]] و دەرهێنانی [[کارۆخ ئیبراهیم حەکیم]]. دراماکە لە مانگی ڕامەزان لە ڕۆژی ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣ لە [[کوردستان تیڤی]] یەکەم ئەلقەی پەخش کرا. لە ساڵی ٢٠٢٤، دووەم وەرزی دراماکە لە هەمان کەناڵدا پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە ڕەمەزان هەشت دیوار دەست پێ دەكاتەوە |ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=161479&Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> دراماکە باسی لە دوو ماڵی جیاواز لە شاری [[هەولێر]] دەکات کە یەکێکیان لە سالی [[١٩٨٣]] دەژین ئەوی دیکە لە سالی ٢٠٢٣. تێیدا باس لە جیاواز کۆمەلایەتی، سياسی، فەرهەنگ و هونەر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=درامای هەشت دیـــوار.. نووسینی: یووسف ئیسماعیل – Denegkan |ناونیشان=https://dengekan.info/archives/41106 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref>
== چیڕۆک ==
=== وەرزی یەکەم ===
شانیا کچێکی قوتابی [[ماستەر]] لە خێزانێکی چوار کەسی شپرزەی کۆمەلاتیدا دەژی، کە هەر کامیان بە ژیانی خۆیەوە خەریکن. ئەو بۆ توژینەوەی خوێندنەکەی سەردانی [[قەڵای هەولێر]] دەکات، لەوێدا ون دەبێت چاو دەکاتەوە لەناو خێزانی مام ڕەشاد دایە، بەڵام لە سەردەمی سالی ١٩٨٣. شانیا ماوەیەکی زۆر لەگەڵ خێزانەکە دەمێنێتەوە و تێکەڵی یەکتر دەبن، کۆمەڵێک وتووێژ لەسەر جیاوازی ساڵی ٢٠٢٣ و ١٩٨٣ درووست دەبێت.
=== وەرزی دووەم ===
== ئەکتەرەکان ==
* [[ئیبراهیم حەکیم]] بە ڕۆلی مام ڕاشاد
* [[عبدالزڕاق شەمسەدین]] بە ڕۆڵی باپیر
* ڤانیا سالار ڕۆڵی شانیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کچە عەجول و پرچ سورەکەی هەشت دیوار بۆ ترێندی 964 دەدوێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/102581/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=+964}}</ref>
* [[ئەیام ئەکرەم]] بە ڕۆڵی لوقمان
* زاهیر عەبدوڵلا بە روڵی تەها
* سوهام حەسەن بە ڕۆلی سەمیرە
* سیروان عوسمان بە ڕۆڵی سیروان
* دانیە قادر ڕۆڵی روحیزا
* هەلگورد ئیبڕاهیم بە ڕۆڵی هەلگورد
* سەوسەن سەعدون یوونس بە ڕۆڵی زەینەب
* بژار سەعدی بە ڕۆڵی بژار
=== بەشی دووەم ===
* رۆژیار خاڵە حەسۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=میدیا |یەکەم=گوڵان |سەردێڕ=رۆژیار خاڵە حەسۆ بۆ گوڵان: هونەرمەندە بە ئەزموونەكان لە درامای (هەشت دیوار) زۆر هاوكاریی گەنجەكانیان دەكرد |ناونیشان=https://gulanmedia.com/so/story/322808 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|فیلم|کوردستان|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمەڵگا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
6tikx6dva9q4oe4pl0p5bhreo7goi2l
نیۆڕیالیزمی ئیتاڵی
0
252193
1683707
1518900
2026-10-08T16:35:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە)
1683707
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:S_Kragujevic,_Vittorio_De_Sica,_1959.JPG|وێنۆک|[[ڤیتۆریۆ دێسیکا]]، یەکێک لە کەسایتییەکانی نیۆڕیالیزمی ئیتاڵی، و بە یەکێک لە باشترین فیلمسازەکانی مێژوو ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Vittorio De Sica: l'eclettico regista capace di fotografare la vera Italia|ناونیشان=https://shockwavemagazine.it/cinema-serietv/vittorio-de-sica-regista-attore/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=it}}</ref>]]
'''نیۆڕیالیزمی ئیتاڵی''' (بە [[ئیتاڵی]]: ''Neorealismo'')، هەروەها ناسراو بە '''سەردەمی زێڕین'''، بزووتنەوەیەکی فیلمی نەتەوەیی ئیتاڵی بوو کە باسی لە چینی هەژار و کرێکاران دەکرد. بە گشتی ئەکتەری فیلمەکان شارەزایی و پیشەگەری تەواویان نەبوو. چیڕۆکەکان باس لە کێشەی ئابووری و مۆڕالی ئەو کاتە دەکەن لە ئیتاڵیا، دوای جەنگی جیهانی دووەم. باس لە گۆڕانی باری دەروونی خەڵکەکە و ژیانی ڕۆژانەیان دەکات، و ئەو بابەتانەی لەخۆدەگرت: هەژاری، ستەمکاری و نادادپەروەری.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Neorealismo}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:بزووتنەوەکان لە سینەما]]
[[پۆل:فیلمەکان لە دەیەی ١٩٤٠]]
[[پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٥٠]]
g9be2wvfq85500k7iaonkmp5mvzx34d
1683733
1683707
2026-10-08T17:02:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683733
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:S_Kragujevic,_Vittorio_De_Sica,_1959.JPG|وێنۆک|[[ڤیتۆریۆ دێسیکا]]، یەکێک لە کەسایتییەکانی نیۆڕیالیزمی ئیتاڵی، و بە یەکێک لە باشترین فیلمسازەکانی مێژوو ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Vittorio De Sica: l'eclettico regista capace di fotografare la vera Italia|ناونیشان=https://shockwavemagazine.it/cinema-serietv/vittorio-de-sica-regista-attore/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=it}}</ref>]]
'''نیۆڕیالیزمی ئیتاڵی''' (بە [[ئیتاڵی]]: ''Neorealismo'')، هەروەها ناسراو بە '''سەردەمی زێڕین'''، بزووتنەوەیەکی فیلمی نەتەوەیی ئیتاڵی بوو کە باسی لە چینی هەژار و کرێکاران دەکرد. بە گشتی ئەکتەری فیلمەکان شارەزایی و پیشەگەری تەواویان نەبوو. چیڕۆکەکان باس لە کێشەی ئابووری و مۆڕالی ئەو کاتە دەکەن لە ئیتاڵیا، دوای جەنگی جیهانی دووەم. باس لە گۆڕانی باری دەروونی خەڵکەکە و ژیانی ڕۆژانەیان دەکات، و ئەو بابەتانەی لەخۆدەگرت: هەژاری، ستەمکاری و نادادپەروەری.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Neorealismo}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ئیتاڵیا}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:بزووتنەوەکان لە سینەما]]
[[پۆل:فیلمەکان لە دەیەی ١٩٤٠]]
[[پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٥٠]]
oq9zxm63jf00nrb39vbdagzww5bi8hi
نیڵ گۆرسەچ
0
252491
1683701
1574033
2026-10-08T16:34:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683701
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{سیاسەتەکانی ئەمریکا}}
'''نیڵ مەکگیڵ گۆرسەچ''' (لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٦٧) یاساناسێکی ئەمریکییە کە وەک دادوەری یاریدەدەر لە دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان خزمەت دەکات. ئەو لەلایەن سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ]] لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ کاندید کرا، و لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٧وە خزمەت دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Neil Gorsuch}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:Articles with hAudio microformats]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
m7z6eneidkqedy4qo9kdli0w40pmp1s
1684057
1683701
2026-10-08T21:20:10Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684057
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{سیاسەتەکانی ئەمریکا}}
'''نیڵ مەکگیڵ گۆرسەچ''' (لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٦٧) یاساناسێکی ئەمریکییە کە وەک دادوەری یاریدەدەر لە دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان خزمەت دەکات. ئەو لەلایەن سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ]] لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ کاندید کرا، و لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٧وە خزمەت دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Neil Gorsuch}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:Articles with hAudio microformats]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
romsskkezjl7alqreioi000ykxxliqb
نیکۆلای باسۆڤ
0
252915
1683674
1518850
2026-10-08T13:38:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە)
1683674
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلای جینادیێڤیچ باسۆڤ''' ({{بە ڕووسی|Никола́й Генна́диевич Ба́сов}} ; ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢ – ١ی تەممووزی ٢٠٠١) [[فیزیکزان|فیزیازان]] و پەروەردەکاری سۆڤیەتی ڕووسی بووە. بەھۆی کارە بنەڕەتییەکانی لە بواری ئەلیکترۆنی کوانتەم کە بووە ھۆی پەرەپێدانی [[لەیزەر]] و مازەر، باسۆڤ [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] ساڵی ١٩٦٤ی لەگەڵ ئەلێکساندەر پرۆخۆرۆڤ و [[چارڵز ئێچ تاونز|چارڵز ھارد تاونز]] وەرگرت.<ref name="i-lasers">[http://i-lasers.com/basov.html "Basov Nikolay Gennadiyevich"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926022159/http://i-lasers.com/basov.html|date=26 September 2010}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
باسۆڤ لە ساڵی ١٩٢٢، لە پارێزگای لیپێتسک لەدایک بووە.<ref name="AC" /> لە ساڵی ١٩٤١ خوێندنی قوتابخانەی لە شاری ڤۆرۆنیژ تەواو کردووە، دواتر خزمەتی سەربازی لە فێرگەی پزیشکیی سەربازی کویبیشێڤ هەبووە. لە ساڵی ١٩٤٣ فێرگەکەی جێهێشتووە و لە [[سوپای سوور]] کاری دەستی بە کار کردووە.<ref name="AC" /> ئەو لە بەرەی ئوکراینیادا بەشداری لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|فیزیک|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolay Basov}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]
[[پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠١]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
7kp9y6vr3jgm86qmnqfwqxvqvqv37xv
1683826
1683674
2026-10-08T20:04:07Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683826
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلای جینادیێڤیچ باسۆڤ''' ({{بە ڕووسی|Никола́й Генна́диевич Ба́сов}} ; ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢ – ١ی تەممووزی ٢٠٠١) [[فیزیکزان|فیزیازان]] و پەروەردەکاری سۆڤیەتی ڕووسی بووە. بەھۆی کارە بنەڕەتییەکانی لە بواری ئەلیکترۆنی کوانتەم کە بووە ھۆی پەرەپێدانی [[لەیزەر]] و مازەر، باسۆڤ [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] ساڵی ١٩٦٤ی لەگەڵ ئەلێکساندەر پرۆخۆرۆڤ و [[چارڵز ئێچ تاونز|چارڵز ھارد تاونز]] وەرگرت.<ref name="i-lasers">[http://i-lasers.com/basov.html "Basov Nikolay Gennadiyevich"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926022159/http://i-lasers.com/basov.html|date=26 September 2010}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
باسۆڤ لە ساڵی ١٩٢٢، لە پارێزگای لیپێتسک لەدایک بووە.<ref name="AC" /> لە ساڵی ١٩٤١ خوێندنی قوتابخانەی لە شاری ڤۆرۆنیژ تەواو کردووە، دواتر خزمەتی سەربازی لە فێرگەی پزیشکیی سەربازی کویبیشێڤ هەبووە. لە ساڵی ١٩٤٣ فێرگەکەی جێهێشتووە و لە [[سوپای سوور]] کاری دەستی بە کار کردووە.<ref name="AC" /> ئەو لە بەرەی ئوکراینیادا بەشداری لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|فیزیک|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolay Basov}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]
[[پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠١]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
tf3a6xurub9juqxp07ntao2yp6vbipo
1684044
1683826
2026-10-08T21:13:29Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684044
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلای جینادیێڤیچ باسۆڤ''' ({{بە ڕووسی|Никола́й Генна́диевич Ба́сов}} ; ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢ – ١ی تەممووزی ٢٠٠١) [[فیزیکزان|فیزیازان]] و پەروەردەکاری سۆڤیەتی ڕووسی بووە. بەھۆی کارە بنەڕەتییەکانی لە بواری ئەلیکترۆنی کوانتەم کە بووە ھۆی پەرەپێدانی [[لەیزەر]] و مازەر، باسۆڤ [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] ساڵی ١٩٦٤ی لەگەڵ ئەلێکساندەر پرۆخۆرۆڤ و [[چارڵز ئێچ تاونز|چارڵز ھارد تاونز]] وەرگرت.<ref name="i-lasers">[http://i-lasers.com/basov.html "Basov Nikolay Gennadiyevich"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926022159/http://i-lasers.com/basov.html|date=26 September 2010}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
باسۆڤ لە ساڵی ١٩٢٢، لە پارێزگای لیپێتسک لەدایک بووە.<ref name="AC" /> لە ساڵی ١٩٤١ خوێندنی قوتابخانەی لە شاری ڤۆرۆنیژ تەواو کردووە، دواتر خزمەتی سەربازی لە فێرگەی پزیشکیی سەربازی کویبیشێڤ هەبووە. لە ساڵی ١٩٤٣ فێرگەکەی جێهێشتووە و لە [[سوپای سوور]] کاری دەستی بە کار کردووە.<ref name="AC" /> ئەو لە بەرەی ئوکراینیادا بەشداری لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] کرد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|فیزیک|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolay Basov}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]
[[پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠١]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:زانا ڕووسەکان]]
ncy4435wjatg4ycfdr7xi7kam0eerft
هێڵکاریی خەیاڵی زانستی
0
252984
1684344
1405059
2026-10-09T10:40:16Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە)
1684344
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Science_and_Invention_Feb_1922_pg912_-_War_of_the_Future.jpg|وێنۆک|283x283پیکسڵ| وێناکردنێک لەلایەن وێنەکێش فرانک ئاڕ پاوڵەوە، لە دیدگای بیرکردنەوەییی داھێنەر [[نیکۆلا تێسلا]] بۆ شەڕێکی داھاتوو.]]
{{لایەنەکانی خەیاڵی بیرکردنەوەیی}}
'''[[خەیاڵی زانستی|زانستی خەیاڵی]]''' – [[چەشن|ژانرێکی]] [[خەیاڵ (وێژە)|خەیاڵییە]] کە مامەڵە لەگەڵ کاریگەریی داھێنانە خەیاڵییەکان دەکات لە زانست یان تەکنەلۆژیادا، زۆرجار لە شوێنێکی ئاییندەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Science fiction - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary|ناونیشان=http://www.merriam-webster.com/dictionary/science%20fiction|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=merriam-webster.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Definition of science fiction noun from Cambridge Dictionary Online: Free English Dictionary and Thesaurus|ناونیشان=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/science-fiction|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=dictionary.cambridge.org}}</ref> لێکۆڵینەوە لە دەرئەنجامەکانی ئەم جۆرە داھێنانانە ئامانجی نەریتی زانستی خەیاڵییە و دەیکاتە «ئەدەبیاتی بیرۆکەکان».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gilks|یەکەم=Marg|دوایین٢=Fleming|یەکەم٢=Paula|دوایین٣=Allen|یەکەم٣=Moira|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Science Fiction: The Literature of Ideas|ناونیشان=http://www.writing-world.com/sf/sf.shtml|بڵاوکەرەوە=WritingWorld.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|خەیاڵی زانستی|وێژە}}
{{پۆلی کۆمنز|Science fiction}}
{{وێژە-کۆلکە}}
[[پۆل:چەشنەکانی خەیاڵی زانستی]]
[[پۆل:بابەتە خەیاڵییە زانستییەکان]]
[[پۆل:پێڕستە خەیاڵییە زانستییەکان]]
[[پۆل:خەیاڵی زانستی]]
4qhxgozbcrue5u6udj9fsl7qc1mp5nk
نمایشی ڕۆژاوای کێوی
0
253033
1683864
1683202
2026-10-08T20:10:17Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683864
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
{{زانیاریدانی ڕۆژاوایییەکان}}
'''نمایشی ڕۆژاوای کێوی''' بەشێکی بەناوبانگی کات بەسەربردن بوون لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا کە دووبارە نمایشکردنی ژیانی ڕۆژاوای ئەمریکایان تێدابوو. ئەم نمایشانە زۆرجار بریتی بوون لە کاری [[مانگاوان]]ەکان، نمایشی تەقەکردن و نمایشکردنی لێھاتوویییەکانی سەر سنوورەکان.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =١٣ی ئایاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|وێژە|مێژوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانۆ}}
{{پۆلی کۆمنز|Wild West shows}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
[[پۆل:ڤۆدڤیل]]
ji2cznm1svuvxb5r9u350sbnhaqlr6h
بریکاری سوور
0
253399
1684008
1680132
2026-10-08T20:51:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684008
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Agent_Red.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم]]
'''بریکاری سوور''' ({{بە ئینگلیزی| Agent Red}}) فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٠ لە دەرھێنانی دامیان لی و جیم واینۆرسکییە، و [[دۆڵف لەندەگرین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢٥ی ئایاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}}
{{کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی بایۆتیرۆریزم]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر]]
hs1cs8wfc9ezce2qofybq4lg91elmi2
نیۆم
0
253860
1683705
1551828
2026-10-08T16:35:12Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوردن-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، میسر-کۆلکە)
1683705
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە|ناو=نیۆم|ناوی_فەرمی=نیوم - Neom|ڕێکەوتی_دامەزران=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ھەڵکەوتەی_کاتناوچە١=ناوچەی تابوک|ھەڵکەوتەی_کاتناوچە٢=پاڕێزگایی دوبا|ناوی_سەرۆک=محەمەد بن سەلمان|سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢=٢٦,٥٠٠|وێنە=پەڕگە:Neom City Logo.svg.png|قەبارەی_وێنە=150px|وێنەی_نەخشە=پەڕگە:Neom Map.svg (1).png|قەبارەی_نەخشە=150px}}
'''نیۆم'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NEOM: Made to Change|ناونیشان=https://www.neom.com/en-us|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.neom.com|زمان=en}}</ref> بە [[عەرەبی]]:نیوم شارستانییەکە لەلایەن [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیەوە]] لە پاڕێزگای تابوک دروست دەکرێت . ئەم شوێنە لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن شازادەی جێنشینی سعودیاوە شازادەی [[محەممەد کوڕی سەلمان]] دەستکراوە بەدرووست کردن وە لە نوکی باکووری [[دەریای سوور|دەریای سووردایە]] و لە ڕۆژھەڵاتی [[میسر|میسرەوە]] بەسەر [[کەنداوی عەقەبە]] و باشووری [[ئوردن|ئوردندایە]] . کۆی ڕووبەری پلان بۆ داڕێژراوی نیۆم ٢٦٥٠٠ کیلۆمەتر دووجایە (١٠٢٠٠ میل چوارگۆشە). چەندین ناوچەی پلان بۆ دانراوە درووستبکرێت ، لەوانە کۆمەڵگەیەکی پیشەسازی، ناوەندێکی بازرگانی جیھانی، ھاوینەھەواری گەشتیاری و شارێکی ھێڵی کە بە سەرچاوەی وزەی نوێبووەوە کاردەکات.
== سەرچاوەکان ==
<references />
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Neom}}
{{تووڵی دەروازە|ئوردن|ئابووری|عەرەبستانی سعوودی|دەیەی ٢٠١٠|میسر}}
{{ئوردن-کۆلکە}}
{{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}}
{{میسر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئابووری سعودیە]]
os7nimc8mzwpj3vqs15q0rhi7vr1029
ساریز
0
254080
1684004
1680253
2026-10-08T20:49:48Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684004
wikitext
text/x-wiki
'''ساریز''' (بە عوسمانلى: کۆیەرى ، بە تورکی: ''ساریز'' ''Sarız بە یۆنانى:سارۆز Σάρος'') یەکێکە لە قەزاکانی سەر بە پارێزگاى [[قەیسەری]] لە ناوەڕاستى [[تورکیا]] . ناسراوە بە مەڵبەندى درووستکردنى بەڕ و مافوورى کلتوورى. سازگارترین سەرچاوەى ئاوى وڵاتى تورکیا لە ساریزە.<ref>پارێزگاى قەیسەرى/ قەزاى ساریز لە تۆڕى ئبنەرنێت[https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241202040621/https://kayseri.ktb.gov.tr/TR-54997/sariz.html |date= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
[[پەڕگە:Kayseri Turkey Provinces locator.jpg|وێنۆک|پارێزگاى قەیسەرى (بە رەنگى سەوز)]]
[[پەڕگە:Kayseri (tr).svg|وێنۆک|هەڵکەوتى قەزاى '''ساریز''' لە نەخشەى پارێزگاى قەیسەرى]]
== کورد لە ساریز ==
مەزەندە دەکرێت کە کورد 200 ساڵ لەمەوبەر هاتبێتە ساریز. زۆربەیان بە بنزارى کوردانى سینەملیى [[مەرعەش]] و [[مەلەتی|مەلاتیە]] قسە دەکەن . گوندە کوردنشینەکان زۆرن دیارترینیان گوندى '''خنیان''' (Kırkısrak) و '''تۆولا''' (ت:Tavla ) '''چاخشاخ''' (ت: Çağşak)ن.
کوردی ساریز لە بنەڕەتدا لەم هۆزانەن : سینەملی ، [[قۆچگری]] ، کورەجیکان، جانبەگان، ئەلخاس ، کورمەشان.
'''گوندە کوردنشینەکان'''
ناوى کوردى (تورکی)
_________________
* ئالتیسۆت (Oltisoût)
* ئۆرتولى Büyükörtülü (Ortûlî) لە کوردى عەلەوین لە هۆزى سینەملی <ref>[https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240625211947/https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=Kuzp%C4%B1nar&ul=All&o=c&s=1&n=1 |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ }} * نیشانیان یەرادلارى: پێڕستى ناوە جوگرافیەکان Inventory of Settlements in Turkey and Surrounding Countries :</ref>
* چاخشاخ Çağşak (Çaxşax) (زۆربەى دانیشتووانى کوردى کرمانجن لە هۆزى قۆچگرى و ساڵى ١٨٦٥ز گوندەکە نزیکەى ٣٢ ماڵ بوون و سەر بە قەزاى عەزیزیە (١٨٦١) . پێشتر ناوى شاکشاک (Şakşak) بووە .
* دۆلیقۆڤاک Dallıkavak (Dolîqovak) لە دواى ساڵى ١٨٦١ ئاوەدانکراوەتەوەو کوردى قۆچگرى لێ نیشتەجێ کراوە.
* دۆردارە Darıdere (Dordarê)
* گوموشلو Gümüşali (Gûmûşlû) دانیشتووانى کوردى عەلەوین لە هۆزى قۆچگری
* ئینجە مەغارە İncemağara
* خنیان Kırkısrak (Xinîyan)
* قەباق تەپە کورد Küçükkabaktepe (Qabaqtêpe) )
* ئۆرتوولى زازا Küçükörtülü (Ortûlî)
* سۆبە چیمەن کورد Küçüksöbeçimen (Kurd Sobeçimen)
* ئۆلاقۆیا Oğlakkaya (Olaqqoya)
* ئۆرد ئۆخلى Ördekli (Ordoxlî)
* کوردنى (ت:Kurdini)
* گوندورسون Sancakağıl (Gundursun)
* تۆولا Tavlaköy (Towla)
* یەشیلکەند (پێشتر یالاکۆى/ شارۆچکە) Yeşilkent
== سەرچاوە ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Sarız}}
[[پۆل:پارێزگای قەیسەری]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەنادۆڵییەکان]]
s4odf4k25alc6gzoy5oj569h4o4vumd
نەخۆشیی کڕۆن
0
254122
1684155
1629179
2026-10-09T01:36:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684155
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی
|name =نەخۆشیی کڕۆن
|image =Patterns_of_Crohn's_Disease.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =ئەو سێ باوترین شوێنانەی ڕیخۆڵە کە نەخۆشیی کڕۆنی تێدا دەردەکەوێت.
|field =ھەرسناسی
|symptoms =ئازاری سک، [[سکچوون]]، [[تا]]، دابەزینی کێش
|complications =[[کەمخوێنی]]، لیری پێست، [[باداریی جومگەکان]]، شێرپەنجەی کۆڵۆن
|onset =٢٠ > ٣٠ ساڵی
|duration =درێژخایەن
|types =
|causes =نەزانراو
|risks =[[جگەرەکێشان]]
|diagnosis =شانەوەرگرتن، پشکنینە تیشکییەکان
|differential =[[کۆنیشانەی ڕیخۆڵەی ھەستیار]]، نەخۆشیی گەنم، [[نەخۆشیی بەھجەت]]، گەدەنەخۆشی بەھۆی دەرمانە دژەھەوکردنە ناستیڕۆیدییەکان، نەخۆشی سیلی ڕیخۆڵە
|prevention =
|treatment =
|medication =[[کۆڕتیکۆستیڕۆید]]، [[مێتۆترێکسەیت]]
|prognosis =کەمێک کورتبوونەوەی تەمەنی پێشبینیکراو
|frequency =٣٫٢ لەھەر ١٠٠٠ کەسێک (وڵاتانی پێشکەوتوو)
|deaths =
}}
'''نەخۆشیی کڕۆن''' جۆرێکە لە نەخۆشیی ھەوکردنی ڕیخۆڵە (IBD) کە دەکرێت ڕووبدات لە ھەر پارچەیەکی ڕێڕەوی ھەرسدا لە [[دەم]] تا [[کۆم]]. نیشانەکان بەزۆری بریتین لە ئازاری سک، [[سکچوون]] (لەوانەشە خوێنی لەگەڵ بێت ئەگەر [[ھەوکردن|ھەوکردنەکە]] زۆر بێت)، [[تا]]، و دابەزینی کێش.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=National_Institute_of_Diabetes_and_Digestive_and_Kidney_Diseases&oldid=1226785992|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Crohn's disease|ناونیشان=https://www.autoimmuneregistry.org/crohns-disease|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=The Autoimmune Registry|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615184526/https://www.autoimmuneregistry.org/crohns-disease|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو کێشانەی تر کە لە دەرەوەی ڕێڕەوی ھەرسن لەوانەیە بریتیبن لە [[کەمخوێنی]]، لیری پێست، [[باداریی جومگەکان|ھەوکردنی جومگەکان]]، ھەوکردنی چاو، و [[ماندوویی|ماندووێتی]].<ref name=":1"/> گیرانی ڕیخۆڵە دەکرێت ڕووبدات لە ئەنجامی ھەوکردنی درێژخایەن، ھەروەھا تووشبووان لە مەترسییەکی زیاتردان بۆ شێرپەنجەی کۆڵۆن و شێرپەنجەی ڕیخۆڵە باریکە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Dc|یەکەم=Baumgart|دوایین٢=Wj|یەکەم٢=Sandborn|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Crohn's disease|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22914295/|journal=Lancet (London, England)|زمان=en|بەرگ=٣٨٠|issue=9853|doi=10.1016/S0140-6736(12)60026-9|issn=1474-547X|pmid=٢٢٩١٤٢٩٥}}</ref>
ھەرچەندە ھۆکارەکانی تووشبوون بە نەخۆشیی کڕۆن ناڕوونن، وا بڕوادەکرێت بەرئەنجامی تێکەڵەیەک لە ھۆکارە ژینگەیی، بەرگری، و [[بەکتریا|بەکتریایییەکان]] بێت لەو کەسانەی لەڕووی [[بۆماوە|بۆماوەیییەوە]] شیاون.<ref name=":0"/><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Cho|یەکەم=Judy H.|دوایین٢=Brant|یەکەم٢=Steven R.|ڕێکەوت=2011-05|سەردێڕ=Recent Insights Into the Genetics of Inflammatory Bowel Disease|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4947143/|journal=Gastroenterology|زمان=en|بەرگ=١٤٠|issue=6|پەڕەکان=١٧٠٤|doi=10.1053/j.gastro.2011.02.046|pmid=٢١٥٣٠٧٣٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=R|یەکەم=Dessein|دوایین٢=M|یەکەم٢=Chamaillard|دوایین٣=S|یەکەم٣=Danese|ڕێکەوت=2008 Sep|سەردێڕ=Innate immunity in Crohn's disease: the reverse side of the medal|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18806708/|journal=Journal of clinical gastroenterology|زمان=en|بەرگ=٤٢ Suppl ٣ Pt ١|doi=10.1097/MCG.0b013e3181662c90|issn=1539-2031|pmid=١٨٨٠٦٧٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=T|یەکەم=Stefanelli|دوایین٢=A|یەکەم٢=Malesci|دوایین٣=A|یەکەم٣=Repici|دوایین٤=S|یەکەم٤=Vetrano|دوایین٥=S|یەکەم٥=Danese|ڕێکەوت=2008 May|سەردێڕ=New insights into inflammatory bowel disease pathophysiology: paving the way for novel therapeutic targets|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18473770/|journal=Current drug targets|زمان=en|بەرگ=٩|issue=5|doi=10.2174/138945008784221170|issn=1873-5592|pmid=١٨٤٧٣٧٧٠}}</ref> ئەمەش دەبێتە ھۆی تێکچوونێکی ھەوکردنی درێژخایەن، کە [[کۆئەندامی بەرگری]]ی لەش ھێرش دەکاتە سەر ڕێڕەوی ھەرس، کە دەکرێت ئامانج لێی [[دژەپەیداکەر|دژەپەیداکەرەکانی]] [[میکرۆب|میکڕۆبەکان]] بێت.<ref name=":3"/><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Dj|یەکەم=Marks|دوایین٢=Fz|یەکەم٢=Rahman|دوایین٣=Gw|یەکەم٣=Sewell|دوایین٤=Aw|یەکەم٤=Segal|ڕێکەوت=2010 Feb|سەردێڕ=Crohn's disease: an immune deficiency state|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19437144/|journal=Clinical reviews in allergy & immunology|زمان=en|بەرگ=٣٨|issue=1|doi=10.1007/s12016-009-8133-2|issn=1559-0267|pmid=١٩٤٣٧١٤٤}}</ref> ھەرچەندە نەخۆشیی کڕۆن پەیوەندی بە بەرگرییەوە ھەیە، بەڵام وا پێناچێت خۆیییەبەرگری بێت (چونکە کۆئەندامی بەرگری نەوروژێنراوە لەلایەن لەشەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jl|یەکەم=Casanova|دوایین٢=L|یەکەم٢=Abel|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Revisiting Crohn's disease as a primary immunodeficiency of macrophages|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19687225/|journal=The Journal of experimental medicine|زمان=en|بەرگ=٢٠٦|issue=9|doi=10.1084/jem.20091683|issn=1540-9538|pmid=١٩٦٨٧٢٢٥}}</ref> کێشە بنەڕەتییەکەی بەرگری نەزانراوە؛ ھەرچەندە، لەوانەیە دۆخێکی ناتەواویی بەرگری بێت.<ref name=":4"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Lalande|یەکەم=Jean-Daniel|دوایین٢=Behr|یەکەم٢=Marcel A|ڕێکەوت=2010-07|سەردێڕ=Mycobacteria in Crohn’s disease: how innate immune deficiency may result in chronic inflammation|ناونیشان=http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1586/eci.10.29|journal=Expert Review of Clinical Immunology|زمان=en|بەرگ=٦|issue=4|پەڕەکان=٦٣٣–٦٤١|doi=10.1586/eci.10.29|issn=1744-666X}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jk|یەکەم=Yamamoto-Furusho|دوایین٢=Jr|یەکەم٢=Korzenik|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Crohn's disease: innate immunodeficiency?|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17106921/|journal=World journal of gastroenterology|زمان=en|بەرگ=١٢|issue=42|doi=10.3748/wjg.v12.i42.6751|issn=1007-9327|pmid=١٧١٠٦٩٢١}}</ref>
نزیکەی نیوەی مەترسییەکان پەیوەندی بە بۆماوەوە ھەیە، کە زیاد لە ٧٠ بۆھێڵی تێوەگڵاو دۆزراونەتەوە<ref name=":2"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jc|یەکەم=Barrett|دوایین٢=S|یەکەم٢=Hansoul|دوایین٣=Dl|یەکەم٣=Nicolae|دوایین٤=Jh|یەکەم٤=Cho|دوایین٥=Rh|یەکەم٥=Duerr|دوایین٦=Jd|یەکەم٦=Rioux|دوایین٧=Sr|یەکەم٧=Brant|دوایین٨=Ms|یەکەم٨=Silverberg|دوایین٩=Kd|یەکەم٩=Taylor|دوایین١٠=Mm|یەکەم١٠=Barmada|دوایین١١=A|یەکەم١١=Bitton|ڕێکەوت=2008 Aug|سەردێڕ=Genome-wide association defines more than 30 distinct susceptibility loci for Crohn's disease|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18587394/|journal=Nature genetics|زمان=en|بەرگ=٤٠|issue=8|doi=10.1038/ng.175|issn=1546-1718|pmid=١٨٥٨٧٣٩٤}}</ref>.جگەرەکێشەکان دوو ھێندە ئەگەری دەرکەوتنی کڕۆنیان ھەیە بە بەراورد لەگەڵ جگەرەنەکێشەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=J|یەکەم=Cosnes|ڕێکەوت=2004 Jun|سەردێڕ=Tobacco and IBD: relevance in the understanding of disease mechanisms and clinical practice|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15157822/|journal=Best practice & research. Clinical gastroenterology|زمان=en|بەرگ=١٨|issue=3|doi=10.1016/j.bpg.2003.12.003|issn=1521-6918|pmid=١٥١٥٧٨٢٢}}</ref> ھەروەھا زۆرجار ئەم نەخۆشییە دەستپێدەکات پاش ھەوکردنی گەدە.<ref name=":2"/> دەستنیشانکردنەکەی لەسەر بنەمای کۆمەڵێک بەڵگە دەبێت لەوانە وەرگرتنی شانە (بایۆپسی) و سیمای ناوپۆشی ڕیخۆڵە، پشکنینە تیشکییەکان، و شێوەی نەخۆشییەکە. ئەو دۆخانەی کە دەکرێت ھاوشێوەی ئەو دەربکەون؛ [[کۆنیشانەی ڕیخۆڵەی ھەستیار]] و [[نەخۆشیی بەھجەت]] دەگرێتەوە.<ref name=":2"/>
ھێشتا ھیچ چارەسەرێکی بنبڕکەر بۆ نەخۆشیی کڕۆن نییە.<ref name=":0"/><ref name=":2"/> دەرمانەکان بەکاردێن بە مەبەستی چارەسەری نیشانەکان، کپکردنی نەخۆشییەکە و ڕێگری لە سەرھەڵدانەوەی.<ref name=":2"/> لەو کەسانەی تازە دەستنیشانکراون، لەوانەیە کۆڕتیکۆستیڕۆیدیان پێبدرێت بۆ ماوەیەکی کورت بۆ خێرا ساڕێژکردنی نیشانەکان، ھاوشان لەگەڵ دەرمانێکی تر وەک مێتۆترێکسەیت یان سایۆپیورین بۆ ڕێگریکردن لە دووبارە سەرھەڵدانەوەی.<ref name=":2"/> ھەروەھا وازھێنان لە جگەرەکێشانیش پێشنیاز دەکرێت بۆ تووشبووانی کڕۆن.<ref name=":2"/> یەک لە پێنجی ئەو کەسانەی تووشبوون، لە نەخۆشخانە دەخەوێنرێن لە ساڵێکدا؛ و ھەروەھا نیوەی تووشبووانیش پێویستیان بە نەشتەرگەری دەبێت لە یەکێک لە کاتەکان لە ماوەی ١٠ ساڵدا.<ref name=":2"/> ھەرچەندە کە پێویستە نەشتەرگەری بە کەمترین ڕێژە ئەنجامبدرێت، بەڵام نەشتەرگەری پێویستیشە بۆ تیشکخستنەسەر ھەندێک لە [[دومەڵ|دومەڵەکان]]، گیرانی ڕیخۆڵە، و شێرپەنجەکان.<ref name=":2"/> گەڕان بۆ شێرپەنجەی ڕیخۆڵە بە ھەناوبینی (colonoscopy) پێشنیازدەکرێت ھەر چەند ساڵ جارێک ئەنجامبدرێت، لەدوای ھەشت ساڵی یەکەمی دەرکەوتنی نەخۆشییەکە.<ref name=":2"/>
نەخۆشیی کڕۆن کاردەکاتە سەر ٣٫٢ کەس لەھەر ١٠٠٠ کەسێک لە ئەورووپا و ئەمریکای باکوور؛<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Na|یەکەم=Molodecky|دوایین٢=Is|یەکەم٢=Soon|دوایین٣=Dm|یەکەم٣=Rabi|دوایین٤=Wa|یەکەم٤=Ghali|دوایین٥=M|یەکەم٥=Ferris|دوایین٦=G|یەکەم٦=Chernoff|دوایین٧=Ei|یەکەم٧=Benchimol|دوایین٨=R|یەکەم٨=Panaccione|دوایین٩=S|یەکەم٩=Ghosh|دوایین١٠=Hw|یەکەم١٠=Barkema|دوایین١١=Gg|یەکەم١١=Kaplan|ڕێکەوت=2012 Jan|سەردێڕ=Increasing incidence and prevalence of the inflammatory bowel diseases with time, based on systematic review|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22001864/|journal=Gastroenterology|زمان=en|بەرگ=١٤٢|issue=1|doi=10.1053/j.gastro.2011.10.001|issn=1528-0012|pmid=٢٢٠٠١٨٦٤}}</ref> کەمتر باوە لە ئاسیا و ئەفریقا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=L|یەکەم=Prideaux|دوایین٢=Ma|یەکەم٢=Kamm|دوایین٣=Pp|یەکەم٣=De Cruz|دوایین٤=Fk|یەکەم٤=Chan|دوایین٥=Sc|یەکەم٥=Ng|ڕێکەوت=2012 Aug|سەردێڕ=Inflammatory bowel disease in Asia: a systematic review|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22497584/|journal=Journal of gastroenterology and hepatology|زمان=en|بەرگ=٢٧|issue=8|doi=10.1111/j.1440-1746.2012.07150.x|issn=1440-1746|pmid=٢٢٤٩٧٥٨٤}}</ref><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ø|یەکەم=Hovde|دوایین٢=Ba|یەکەم٢=Moum|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Epidemiology and clinical course of Crohn's disease: results from observational studies|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22553396/|journal=World journal of gastroenterology|زمان=en|بەرگ=١٨|issue=15|doi=10.3748/wjg.v18.i15.1723|issn=2219-2840|pmid=٢٢٥٥٣٣٩٦}}</ref> لە مێژوودا ئەم نەخۆشییە زیاتر باوبووە لە وڵاتانی پێشکەوتوو.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=J|یەکەم=Burisch|دوایین٢=P|یەکەم٢=Munkholm|ڕێکەوت=2013 Jul|سەردێڕ=Inflammatory bowel disease epidemiology|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23695429/|journal=Current opinion in gastroenterology|زمان=en|بەرگ=٢٩|issue=4|doi=10.1097/MOG.0b013e32836229fb|issn=1531-7056|pmid=٢٣٦٩٥٤٢٩}}</ref> ھەرچەندە، ڕێژەکەش دەستی بە بەرزبوونەوە کردووە بەتایبەتی لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|وڵاتانی پەرەئەستێن]]،<ref name=":5"/><ref name=":6"/> لەوەتەی ١٩٧٠ کانەوە. نەخۆشیی ھەوکردنی ڕیخۆڵە بووەتە ھۆی مردنی ٤٧٬٤٠٠ کەس لە ٢٠١٥،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27733281/|journal=Lancet (London, England)|زمان=en|بەرگ=٣٨٨|issue=10053|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1|issn=1474-547X|pmid=٢٧٧٣٣٢٨١}}</ref> و ئەوانەشی کڕۆنیان ھەیە تەمەنی پێشبینیکراویان کەمێک کورتبووەتەوە.<ref name=":2"/> نەخۆشیی کڕۆن زیاتر لە ھەرزەکاری و سەرەتای گەنجیدا دەستپێدەکات، ھەرچەندە دەکرێت لە ھەر تەمەنێکدا دەربکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.semanticscholar.org/paper/05a5ae8428cccf53277dbd297b02ee9af0fdad69|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.semanticscholar.org}}</ref><ref name=":2"/> نێر و مێ بە ڕێژەیەکی یەکسان کارتێکراون.<ref name=":0"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Crohn's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|زانست}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی ھەرس]]
[[پۆل:ئێشی سک]]
[[پۆل:ھەوکردنەکان]]
ntcpooomloci3hs5ea28hz6orun138r
نەتەوەی ئاگر
0
254167
1683808
1519026
2026-10-08T19:39:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە)
1683808
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:FireNationEmblem.png|200px|چەپ]]
'''نەتەوەی ئاگر''' نەتەوەیەکە لە [[جیھانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا|جیھانی خەیاڵیی]] [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|زنجیرە]] [[ئەنیمەیشن]]ی ''[[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]''. شانشینی نەتەوەی ئاگر دەکەوێتە ڕۆژاوای جیھانی ئەڤەتار. نەتەوەی ئاگر دەسەڵاتێکی پاشایەتی تەواو بۆماوەیی ھەیە. پاشا بە پەروەردگاری ئاگر دەناسرێت. لە ماوەی شەڕی ١٠٠ ساڵەدا، پاشاکانی ئاگر جگە لە خاکی سەرەکیی خۆیان، چەندین شاریان لە [[شانشینی زەوی]] کۆنترۆڵ کرد و بە [[داگیرکاری]]خواز ناسراون.
== پێکبەستن ==
نەتەوەی ئاگر بەناوبانگە بە چاونەترسی و بەھێزترین نەتەوە لە نێو ھەموو نەتەوەکانی دیکەدا، خەڵکانی نەتەوەی ئاگر تێکەڵاوی و بارودۆخی کۆمەڵایەتیان نیە یان کەمە لەگەڵ گەلانی دیکەدا. خەڵکی ئەم وڵاتە شانازی بە داھێنەری و سەربەخۆیی و ھێزی خۆیانەوە دەکەن، کە زیاتر نزیکە لە [[ناسیۆنالیزم]].
== شوێنەکان ==
=== پایتەختی نەتەوەی ئاگر ===
پایتەختی نەتەوەی ئاگر کە بە ''شاری پایتەخت'' یان ''شاری داگیرکاری'' ناسراوە، ناوەندی بەڕێوەبردنیی حکوومەت و سیاسەت و کلتوورییە بۆ ملکەچپێکەرانی ئاگر. شوێنی نیشتەجێبوونی پەروەردگاری ئاگر و خێزانی شاھانەی نەتەوەی ئاگر و باڵادەستەکانی نەتەوەی ئاگرە. شارەکە دەکەوێتە دوورگەی پایتەخت کە دوورگەیەکی گەورەیە لە ناوچەی ڕۆژاوای نەتەوەی ئاگر. بەھۆی بەرگرییە بەرفراوانەکانییەوە، پایتەختی نەتەوەی ئاگر وەک یەکێک لە شارە قەڵادارەکانی جیھان دادەنرێت، شانبەشانی با سینگ سێ. ئەم ئاستە لە پاراستنە لەگەڵ لێھاتوویی ھێزی دەریایی نەتەوەی ئاگر ڕێگری لە پایتەختەکە کرد کە ببێتە گۆڕەپانی شەڕی گەورە لە کاتی جەنگی سەد ساڵەدا. سەرەڕای ئەمەش، لە کاتی لەشکرکێشییە شکستخواردوەکەی سەر نەتەوەی ئاگر لە ڕۆژی خۆرگیراندا لەلایەن تیمی ئەڤەتار و ھاوپەیمانانی، کەوتە بەر ھێرشێکی گەورە.
=== شاری نافورەی ئاگر ===
لە سەرەتادا ناوی باکووری چونگ-لینگ بووە، شارێکی گەورەی پیشەسازییە و دەکەوێتە دوورگەی شوھۆن. بەھۆی پەیکەری گەورەی پەروەردگاری ئاگر، [[ئۆزای|پاشا ئۆزای]]، لە ناوەندەکەیدا ناوی لێنراوە.
=== دوورگەی ڕۆکو ===
دوورگەیەکی بچووکی نەتەوەی ئاگرە کە ماڵی [[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ئەڤەتارە ناسراوەکان|ئەڤەتار ڕۆکو]] بوو. پێش تەقینەوەی گڕکانێکی کارەساتبار، دوورگەکە جێگای نیشتەجێبوونی بچووک بچووک بووە. دوورگەکە لەلایەن [[ئانگ|ئەڤەتار ئانگەوە]] لە [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا (وەرزی یەکەم)|وەرزی یەکەمی]] زنجیرەی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا سەردانی کراوە، بە مەبەستی فێربوون لە ئەڤەتار ڕۆکوەوە.
=== دوورگەی ئەمبەر ===
ناوچە و دوورگەیەکی بەناوبانگی ھاوینەھەوارییە و دەکەوێتە دوورگەکانی دەرەوەی باکووری نەتەوەی ئاگر. لە نێوان دارخورما و ڕووەکی چڕ و پڕدا ھەڵکەوتووە، شوێنی چەندین ھاوینەھەواری ڕابواردنە و ماڵی پشووە بۆ دەوڵەمەند و دەسەڵاتدارەکان. زۆرێک لە بەرپرسە باڵاکانی نەتەوەی ئاگر لێرە ماڵی پشوویان ھەیە و دوورگەکە وەک شوێنی پشوودانی سەرەکی لە نەتەوەی ئاگر دادەنرێت. کەناراوەکانی بە خۆڵی ڕەشی تایبەتی و بە شاخ و تەپۆڵکە دەورە دراوە، کە کەشێکی تایبەت بۆ سەردانکەران دروست دەکات. کەناراوەکان لە بەناوبانگترین کەناراوەکانن لە شانشینەکەدا و میوانداری چەندین یاری و [[ڕکابەری|پاڵەوانییەتی]] بەناوبانگی تۆپ دەکەن.
== سەرچاوەکان ==
{{بیرخستنەوەی ویکی|سەردێڕ=Od Milləti|بەستەر=https://az.wikipedia.org/wiki/Od_Mill%C9%99ti|زمان=ئازەری|سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|خەیاڵی زانستی|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{جیھانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]
[[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە]]
[[پۆل:زانستی ئەفسانەکان لە کلتورە گەلییەکاندا]]
[[پۆل:ئەنیمەیشن]]
[[پۆل:وڵاتە خەیاڵییەکان]]
[[پۆل:کیشوەرە خەیاڵییەکان]]
[[پۆل:شانشینە خەیاڵییەکان]]
[[پۆل:حکوومەتە خەیاڵییەکان]]
89dz5f225g8ta2t670wcs8zpk3k5atg
ناوی ڕۆژەکانی ھەفتە
0
254334
1683762
1682922
2026-10-08T17:29:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کات|کات]]
1683762
wikitext
text/x-wiki
'''ناوی ڕۆژەکانی ھەفتە''' لە زۆر زماندا لە ناوی [[ھەسارە کلاسیکەکان]] لە [[ئەستێرەناسی لە یۆنانی کۆندا#ئەستێرەناسیی ھێلینیستی|ئەستێرەناسیی ھێلینیستی]]دا وەرگیراون کە لە بەرامبەردا بە ناوی خوداوەندە ھاوچەرخەکانەوە ناویان لێنراوە. ئەم شێوەی ناودانانەوە، سیستەمێکی کۆنە کە لەلایەن [[سۆمەر|سۆمەرییەکان]]ەوە ناسێندرایە و دواتر لەلایەن [[شارستانیەتی بابل|بابلییەکان]]ەوە وەرگیراوە و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] سیستەمەکەی لە سەردەمی [[کۆتاییەکانی سەردەمی کۆن]] لێ وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timeanddate.com/calendar/days/first-day-of-the-week.html |سەردێڕ=What is the First Day of the Week?}}</ref> لە ھەندێک زمانی دیکەدا ڕۆژەکان بە ناوی خوداوەندە ھاوتاکان لە کولتوری ناوچەکەدا ناونراون، کە ئەوانەش یان لە [[یەکشەممە]] و یان لە [[دووشەممە]]وە دەست پێدەکات. ھەفتەی حەوت ڕۆژە لە سەرەتای ئایینی مەسیحیدا لە ساڵژمێریی عیبری وەرگیرا، و وردە وردە جێگەی [[نوندینای|ھەشتە]] (یان بە لاتین: ئینتەرنوندینۆم internundinum)ی ڕۆمانی گرتەوە.
یەکشەممە وەک یەکەم ڕۆژی ھەفتەکە مایەوە و بە ڕۆژی خوداوەندی خۆر [[سۆل ئینڤیکتوس]] و [[ڕۆژی پەروەردگار]] دادەنرا؛ لە کاتێکدا [[شابات]]ی جولەکەکان بە ڕۆژی حەوتەم مایەوە. ئیمپراتۆر [[کۆنستانتینی مەزن|کۆنستانتین]] لە ساڵی ٣٢١ی زایینی ھەفتەی حەوت ڕۆژی بۆ بەکارھێنانی فەرمی پەسەند کرد و ڕۆژی خۆر (بە لاتین: dies Solis، بە ئینگلیزی: Sunday) کردە پشوویەکی یاسایی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schaff |یەکەم=Philip |ناونیشان=https://archive.org/details/historychristia01schagoog |سەردێڕ=History of the Christian Church Vol. III |ڕێکەوت=1884 |بڵاوکەرەوە=T&T Clark |شوێن=Edinburgh |پەڕە=[https://archive.org/details/historychristia٠١schagoog/page/n٢٩٩ ٣٨٠]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref>
لە ستانداردی نێودەوڵەتیی [[ئیزۆ ٨٦٠١]] دا دووشەممە وەک یەکەم ڕۆژی ھەفتە ئەژمار کراوە، بەڵام لە زۆرێک لە وڵاتان وەک دووەم ڕۆژی ھەفتە ئەژمار دەکرێت.
== لە چاندی کوردی ==
=== لە ئایینی یارسان ===
لە ئایینی [[یارسان]] ھەر یەک لە ڕۆژەکانی ھەفتە بە ناوی یەکێک لە [[ھەفتوانە]] ئەژمار دەکرێن.
{| class="wikitable" style="width:50%"
|-
! ژمارە !! ڕۆژی ھەفتە !! کەسایەتیی ھەفتوانە
|-
| ١ || [[شەممە]] || [[سەید بڵەفا]]
|-
| ٢ || [[یەکشەممە]] || [[سەید ئەحمەدی میر]]
|-
| ٣ || [[دووشەممە]] || [[سەید مستەفا]]
|-
| ٤ || [[سێشەممە]] || [[سەید شابدین]]
|-
| ٥ || [[چوارشەممە]] || [[سەید باوەیسی]]
|-
| ٦ || [[پێنجشەممە]] || [[سەید حەبیبشا]]
|-
| ٧ || [[ھەینی]] || [[سەید موحەممەدی گەورەسوار]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{ڕۆژەکانی ھەفتە}}
{{تووڵی دەروازە|زمان|کات}}
{{زمان-کۆلکە}}
[[پۆل:ناوی یەکەکانی کات]]
[[پۆل:ڕۆژەکانی ھەفتە]]
[[پۆل:مێژووی ئەستێرەناسی]]
[[پۆل:ناوەکان]]
[[پۆل:میراتی ئیمپراتۆریەتی ڕۆم]]
1nbvt5pc6yq3ppfe5plq6fvxx8xek6s
نیکلاس فیکخۆک
0
254356
1683659
1404935
2026-10-08T13:36:11Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە)
1683659
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکلاس فیکخۆک''' (لەدایکبووی ٩ی شوباتی ١٩٩٣)[[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری ئەڵمانییە و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری بۆ یانەی [[بۆروسیا دۆرتموند]]ی [[بۆندسلیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] دەکات. پێشتر یاریزانی لاوانی ئەڵمانیا بووە، لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ بانگھێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] کرا، کە دواتر لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] دا نوێنەرایەتی کرد.
== خەلاتەکان ==
'''[[بۆروسیا دۆرتموند|بروسیا دۆرتمۆند]]'''
* پلەی دووەمی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢٣-٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpwwzn317gdt|سەردێڕ=Real Madrid 2–0 Borussia Dortmund|یەکەم=Phil|دوایین=McNulty|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref>
'''تاکە کەسی'''
* باشترین یاریزانی مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ,<ref name="PotM">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bundesliga Player of the Month|ناونیشان=https://bundesligapotm.easports.com/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=EA Sports}}</ref> تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ [[بۆندسلیگا]]<ref name="PotM"/>
* باشترین تیپی وەرزی بۆندسلیگا: ٢٠٢٢-٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The official Bundesliga Team of the Season 2022/23|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/team-of-the-season-2022-23-vote-fifa-ea-sports-fut23-23319|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Bundesliga}}</ref>
* ڤی دی ڤی بۆندسلیگا باشترین تیپی وەرزی: ٢٠٢٢–٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Jude Bellingham ist VDV-Spieler der Saison|ناونیشان=https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=VDV|زمان=de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230613063410/https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* گۆڵکاری بۆندسلیگا: ٢٠٢٢-٢٣<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Christopher Nkunku and Niclas Füllkrug share 2022/23 Bundesliga top goalscorer trophy|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/top-scorer-race-fullkrug-gnabry-kolo-muani-grifo-nkunku-thuram-23589|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Bundesliga}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|ئەڵمانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Niclas Füllkrug}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:CS1 German-language sources (de)]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
fspev1zoozavgp4qyo3befdbqlhy37w
1684064
1683659
2026-10-08T21:23:55Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684064
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکلاس فیکخۆک''' (لەدایکبووی ٩ی شوباتی ١٩٩٣)[[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری ئەڵمانییە و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری بۆ یانەی [[بۆروسیا دۆرتموند]]ی [[بۆندسلیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] دەکات. پێشتر یاریزانی لاوانی ئەڵمانیا بووە، لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ بانگھێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] کرا، کە دواتر لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] دا نوێنەرایەتی کرد.
== خەلاتەکان ==
'''[[بۆروسیا دۆرتموند|بروسیا دۆرتمۆند]]'''
* پلەی دووەمی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢٣-٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpwwzn317gdt|سەردێڕ=Real Madrid 2–0 Borussia Dortmund|یەکەم=Phil|دوایین=McNulty|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref>
'''تاکە کەسی'''
* باشترین یاریزانی مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ,<ref name="PotM">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bundesliga Player of the Month|ناونیشان=https://bundesligapotm.easports.com/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=EA Sports}}</ref> تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ [[بۆندسلیگا]]<ref name="PotM"/>
* باشترین تیپی وەرزی بۆندسلیگا: ٢٠٢٢-٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The official Bundesliga Team of the Season 2022/23|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/team-of-the-season-2022-23-vote-fifa-ea-sports-fut23-23319|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Bundesliga}}</ref>
* ڤی دی ڤی بۆندسلیگا باشترین تیپی وەرزی: ٢٠٢٢–٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Jude Bellingham ist VDV-Spieler der Saison|ناونیشان=https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=VDV|زمان=de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230613063410/https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* گۆڵکاری بۆندسلیگا: ٢٠٢٢-٢٣<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Christopher Nkunku and Niclas Füllkrug share 2022/23 Bundesliga top goalscorer trophy|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/top-scorer-race-fullkrug-gnabry-kolo-muani-grifo-nkunku-thuram-23589|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Bundesliga}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|ئەڵمانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Niclas Füllkrug}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:CS1 German-language sources (de)]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
r6xg65gafr8t7z9npgvqa4dui9q33qq
نەیبەسەرە
0
254390
1684326
1649570
2026-10-09T10:36:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684326
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەیبەسەرە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| نیبةسرة}}
<br>{{lang-en| Naibasara}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.78232| 44.52208}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەیبەسەرە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 35.78232| 44.52208 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٧٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەیبەسەرە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١٠کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
گوندی '''نەیبەسەرە''' ھاوسنوورە لەگەڵ:
* لە باکوورەوە گوندی [[کانی ڕەش، شوان|کانی ڕەش]].
* لە باشوورەوە گوندی [[سمایل بەگی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دووشیوان]].
* لە ڕۆژئاواوە گوندی [[حەسەن قەباغ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/way/1204402192#map=13/35.7927/44.5365</ref>
== مێژوو ==
* لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە.
== دانیشتوان ==
دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٢٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٢٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ناحیەی شوان]]
* [[قەزای کەرکووک]]
* [[پارێزگای کەرکووک]]
* [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]]
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}}
{{گوندەکانی قەزای کەرکووک}}
{{سەرچاوەکان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]
jqosd6c03z8rg4z21ml95lqpbi8np2l
نێدیم بایرامی
0
254439
1683715
1391970
2026-10-08T16:36:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، سویس-کۆلکە)
1683715
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نێدیم بایرامی''' (لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ١٩٩٩) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێیە]] و وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|یاریزانێکی هێرشبەر]] یان باڵ یاری دەکات. لە سویس لەدایکبووە، یاری بۆ هەڵبژاردەی ئەلبانیا دەکات.لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٤، بایرامی بانگهێشتکرا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەلبانیا لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Trajneri Silvinjo publikon listën e Kombëtares me emrat e 26 lojtarëve për Kampionatin Europian “Gjermani 2024”|trans-title=Coach Sylvinho publishes the national team list with the names of 26 players for the European Championship "Germany 2024"|ناونیشان=https://fshf.org/sq/trajneri-silvinjo-publikon-listen-e-kombetares-me-emrat-e-26-lojtareve-per-kampionatin-europian-gjermani-2024/|زمان=sq|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە یەکەم یاری قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] پاڵەوانی بەرگریکار، خێراترین گۆڵی لە مێژووی پاڵەوانێتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] تۆمارکرد، دوای تەنها ٢٣ چرکە گۆڵی یەکەمی تۆمارکرد بەڵام ئیتاڵیا دوای دە خوولەک گۆڵی بەرامبەریان کردەوە. بە ئەنجامی 2-1 سەرکەوتنی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Who scored the fastest goals at UEFA European Championship final tournaments?|ناونیشان=https://www.uefa.com/euro2024/news/0253-0d7dce47a88e-fed163e1fdf2-1000--who-scored-the-fastest-goals-at-uefa-european-championsh/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=UEFA|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەلبانیا|سویس|تۆپی پێ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{سویس-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]]
rtp42kwh8rhv1apw32edoa6yz22ixr0
1683732
1683715
2026-10-08T17:02:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683732
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نێدیم بایرامی''' (لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ١٩٩٩) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێیە]] و وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|یاریزانێکی هێرشبەر]] یان باڵ یاری دەکات. لە سویس لەدایکبووە، یاری بۆ هەڵبژاردەی ئەلبانیا دەکات.لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٤، بایرامی بانگهێشتکرا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەلبانیا لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Trajneri Silvinjo publikon listën e Kombëtares me emrat e 26 lojtarëve për Kampionatin Europian “Gjermani 2024”|trans-title=Coach Sylvinho publishes the national team list with the names of 26 players for the European Championship "Germany 2024"|ناونیشان=https://fshf.org/sq/trajneri-silvinjo-publikon-listen-e-kombetares-me-emrat-e-26-lojtareve-per-kampionatin-europian-gjermani-2024/|زمان=sq|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە یەکەم یاری قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] پاڵەوانی بەرگریکار، خێراترین گۆڵی لە مێژووی پاڵەوانێتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] تۆمارکرد، دوای تەنها ٢٣ چرکە گۆڵی یەکەمی تۆمارکرد بەڵام ئیتاڵیا دوای دە خوولەک گۆڵی بەرامبەریان کردەوە. بە ئەنجامی 2-1 سەرکەوتنی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Who scored the fastest goals at UEFA European Championship final tournaments?|ناونیشان=https://www.uefa.com/euro2024/news/0253-0d7dce47a88e-fed163e1fdf2-1000--who-scored-the-fastest-goals-at-uefa-european-championsh/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=UEFA|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەلبانیا|سویس|تۆپی پێ|ئیتاڵیا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
{{سویس-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]]
142v1w4ujzqgpblxe5pn0pejlyeqa3o
تاپیر
0
254459
1683893
1682462
2026-10-08T20:18:38Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683893
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{automatic taxobox
|name=تاپیر
|image=Tapiridae.png
|image_upright=1.15
|image caption=جۆرەکانی تاپیر: [[تاپیری ئەمریکای باشووری]] (''Tapirus terrestris'')، [[تاپیری چیایی]] (''Tapirus pinchaque'')، [[تاپیری مالایی]] (''Tapirus indicus'') و [[تاپیری بێرد]] (''Tapirus bairdii'')
|display parents=3
|taxon=Tapiridae
|authority=[[جۆن ئێدوارد گرەی|گرەی]]، ١٨٢١{{r|Gray, 1821|MSW1}}
|type genus=''Tapirus''
|type genus authority=[[ماتیۆرەن ژاک بریسۆن|بریسۆن]]، ١٧٦٢
|synonyms ref={{r|MSW1}}
|synonyms=* Elasmognathinae <small>گرەی، ١٨٦٧</small>}}
'''تاپیرەکان''' [[گوانداران|گواندارگەلی]] مەزن و [[گیاخۆر|ڕوەکخۆر]]ن، و سەر بە خێزانی '''Tapiridae'''ن.<ref name="MSW1" /> لە بەراز دەچن و لمۆزی کورت و گرۆکیان ھەیە. تاپیرەکان لە ناوچە جەنگەڵی و دارستانییەکانی [[ئەمریکای باشوور|ئەمریکای باشووری]] و [[ئەمریکای ناوەندی|ناوەندی]] و [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]دا دەژین. یەکێک لە سێ لقە ماو و نەفەوتاوەکەی [[تاکسمان]]ن. ھەنووکە تەنیا یەک [[جنس (ژینناسی)|جنس]]، ''Tapirus''، ماوە و نەفەوتاوە. تاپیرەکان لە [[ئیپۆک]]ی [[پلایستسین]]دا و پاش دروستبوونی [[باریکەی پەنەما]] لە ئەمریکای باکوورییەوە بۆ ئەمریکای باشووری کۆچیان کرد.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Holanda|یەکەم١=Elizete Celestino|دوایین٢=Ferrero|یەکەم٢=Brenda Soledad|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Reappraisal of the Genus ''Tapirus'' (Perissodactyla, Tapiridae): Systematics and Phylogenetic Affinities of the South American Tapirs|journal=Journal of Mammalian Evolution|بەرگ=٢٠|issue=1|پەڕەکان=٣٣–٤٤|doi=10.1007/s10914-012-9196-z|hdl-access=free|s2cid=15780542|hdl=11336/18792}}</ref> تاپیرەکان جاران لە سەرانسەری ئەمریکای باکووریدا ھەبوون، بەڵام لە کۆتاییی [[پلایستسینی پاشین]]دا، نزیکەی ١٢٬٠٠٠ ساڵ لەمەوپێش، لە ناوچەکەدا قڕان.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|30em|refs=
<ref name="Gray, 1821">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Gray, J.E. |بەستەری نووسەر=John Edward Gray |ساڵ=١٨٢١|سەردێڕ=On the natural arrangement of vertebrose animals |journal=The London Medical Repository Monthly Journal and Review |بەرگ=١٥|پەڕەکان=٢٩٦–٣١٠}}</ref>
<ref name="MSW1">{{MSW3 Perissodactyla |id=14100036 |page=633}}</ref>
}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Tapiridae|تاپیر}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|گوانداران}}
[[پۆل:تاپیرەکان]]
0c3owreq1ij08c52cub2xotjd118rcn
نەورۆز (گۆرانی)
0
254658
1684246
1628276
2026-10-09T07:36:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684246
wikitext
text/x-wiki
{{نامەی ڕوونکردنەوە|گۆرانی نەورۆز|نەورۆز (ڕوونکردنەوە)}}
{{Infobox song|title=نەورۆز|comment=ئەمڕۆژی ساڵی تازەیە نەورۆزە ھاتەوە|Artist=[[حەسەن زیرەک]]{{ھن}}[[تیپی مۆسیقای مەولەویی کۆن|تیپی مۆسیقای مەولەوی]]|original_artist=حەسەن زیرەک|recorded=[[ڕادیۆی کوردیی کرماشان]]|genre=[[فۆلکلۆر]]|writer=[[پیرەمێرد]]|language=[[کوردی]]|length=٠٣:٤٤|Released=١٩٦٠ەکان}}
'''نەورۆز''' شیعرێکی شاعیری کورد [[پیرەمێرد]]ە کە بە شێوەی گۆرانی بە دەنگی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]]ەوە لە [[ڕادیۆی کوردیی تاران]] و [[ڕادیۆی کوردیی کرماشان|ڕادیۆی کرماشان]] تۆمار کراوەتەوە. ئەم گۆرانییە پەیوەندی سەرەکی ھەیە بە [[جەژنی نەورۆز]]ەوە، کە ساڵی نوێی کوردییە و لە ٢١ی ئازار دەستپێدەکات. گۆرانییەکە باس لە خۆشی و شادی ھاتنی [[بەھار]] و ساڵی نوێ دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=سێ گۆرانی وەک سیمبولی جەژنی نەورۆز|ناونیشان=http://www.nrttv.com/nrt2/detail2/16757|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=nrttv.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation|یەکەم=Encyclopaedia Iranica|سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica|ناونیشان=https://iranicaonline.org/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=iranicaonline.org|زمان=en-US}}</ref>
دەستپێکی گۆرانییەکە بەم شێوەیەیە:
<blockquote>
{{چینی ناوەند}}
ئەم ڕۆژە ساڵی تازەیە، نەورۆزە ھاتەوە{{ھن}}جەژنێکی کۆنی کوردە بەخۆشی و بەھاتەوە
{{کۆتایی}}
</blockquote>
ئەم گۆرانییە بووەتە بەشێکی گرنگ لە میراتی [[مۆسیقای کوردی]] و ھەموو ساڵێک لە جەژنی نەورۆزدا لە زۆربەی ناوچە کوردنشینەکان دەگوترێتەوە و گوێی لێ دەگیرێت. دەقی گۆرانییەکە ھی شاعیری ناوداری کورد، [[پیرەمێرد]]ە و حەسەن زیرەک کردویەتی بە گۆرانی.
بەپێی بەڵگەنامە و لێدوانی ھونەرمەندان، مێژووەکەی بۆ نەورۆزی ساڵی ١٩٤٨ دەگەڕێتەوە. ئاوازی گۆرانییەکە بەزۆری دەدرێتە پاڵ ھونەرمەندی شاری [[سلێمانی]] [[حەمە ساڵح دیلان]]، وە حەسەن زیرەک ئەم گۆرانیەی لە دەنگی حەمە ساڵح دیلانەوە وەرگرتووە، بەڵام لەسەر شێوازە بەناوبانگەکەی خۆی، زیرەک گوتویەتییەوە، بە ڕۆڵی [[کەمانچە]]ژەنیی [[موجتەبا میرزادە]]؛ بەڵام ئەوەی بەفەرمی گوتراوە دەربارەی ئاوازی گۆرانییەکە، دەگەڕێندرێتەوە بۆ [[قادر دیلان]] کە لە سەرەتاکانی فێربوونی مۆسیقادا دایناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عەتا|یەکەم=محەممەد|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=کێ خاوەنی ئاوازی «نەورۆز» بوو؟ - Muziknas|ناونیشان=https://muziknas.com/newroz-song/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240526155309/https://muziknas.com/newroz-song/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
قادر دیلان لەم بارەیەوە دەڵێت:
{{وتە١|ئەمڕۆ ھیچ مناڵێکی کورد نیە سروودی «ئەم رۆژی ساڵی تازەیە نەورۆزە ھاتەوە» نەزانێت، کە من نیـو سەدە لەمەوبەر ئاوازم بۆ داناوە.}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
[https://dangify.net/artists/Hesen-Z%C3%AErek/tracks/Sal%C3%AE-Tazeye-Newroze گۆرانی نەورۆزی حەسەن زیرەک – دەنگیفای] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250929024034/https://dangify.net/artists/Hesen-Z%C3%AErek/tracks/Sal%C3%AE-Tazeye-Newroze |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ھونەرەکان}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گۆرانی]]
[[پۆل:گۆرانییە کوردییەکان]]
[[پۆل:گۆرانیناسییەکان]]
mjk7s2chwrk5sdih8gqmv20wknojhh8
هێکلێر و کۆک ژێرسێ
0
254677
1684343
1519319
2026-10-09T10:40:06Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەڵمانیا-کۆلکە)
1684343
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ئاماژەی زیاتر پێویستە}}
}}
زە '''هێکلێر و کۆچ جی ٣''' ( {{بە ئەڵمانی|Gewehr 3}} <span data-ve-ignore="true">:</span> ''Gewehr 3''
) تفەنگێکی شەڕکەری تەقەی هەڵبژێردراوە و لە ژووری 7.62×51mm ناتۆدایە و لە ساڵانی 1950 لەلایەن کۆمپانیای بەرهەمهێنەری چەکی ئاگرینی ئەڵمانی Heckler & Koch پەرەی پێدراوە، بە هاوکاری کۆمپانیای بەرهەمهێنەری چەکی ئاگرین کە سەر بە دەوڵەتی ئیسپانییە CETME . <ref name="Woźniak37">{{Harvard citation no brackets|Woźniak|2001}}</ref> G3 تفەنگی خزمەتگوزاری ''بوندەسوێری'' ئەڵمانی بوو تا لە ساڵانی نەوەدەکاندا بە چەکی [[ھێکلەر و کۆخ جی٣٦|Heckler & Koch G36]] جێگەی گرتەوە، و لەگەڵ چەندین وڵاتی دیکەدا وەرگیرا بۆ خزمەت.
ئێچ کەی G3 هەناردەی زیاتر لە 70 وڵات کراوە و بە مۆڵەت لە لانیکەم 15 وڵاتدا بەرهەم هێنراوە. زیاتر لە ٧.٨ ملیۆن کۆمپانیای G3 بەرهەم هێنراوە. {{Sfn|Jenzen-Jones|2017}} دیزاینە مۆدیۆلارەکەی بۆ چەندین مۆدێلی تری چەکی ئاگرین HK بەکارهات، لەوانە HK21, MP5, HK33, PSG1, و G41 .{{TOC limit}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|HK G3}}
{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ئەڵمانیا-کۆلکە}}
lei41g90pgua5qkgn1goxhoblpbz3uw
نەسیر (ناوی خوا)
0
254810
1684209
1519173
2026-10-09T04:38:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە)
1684209
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''ئەلنەسیر''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا سەرخەری بڕواداران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref>
== لەقورئاندا ==
{{قورئان|سوورەت=٤|ئایەت=٤٥|کوردی= و تەنھا خوای گەورە بەسە دۆست و پشتیوان و سەرخەری ئێوە بێ.}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}}
{{قورئان-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
[[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]]
in0ocqawgq5yrorsq61iidf30sjpaay
بێتسی بڕاندت
0
254844
1683941
1681343
2026-10-08T20:37:42Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683941
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بێتسی بڕاندت''' ({{بە ئینگلیزی| Betsy Brandt، لەدایکبووی ١٤ی ئازاری ١٩٧٣}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لە چەندین فیلمی [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ژن|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Betsy Brandt}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
0dzv8vegg647nwioo6fjerntjcn9bl7
بۆب فۆسێ
0
256033
1683976
1680771
2026-10-08T20:44:50Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683976
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بۆب فۆسێ''' ({{بە ئینگلیزی|Bob Fosse}}؛ ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٢٧ لە [[شیکاگۆ]] – ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٨٧ لە [[نەخۆشخانەی زانکۆی جۆرج واشینگتن]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٤٧ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0002080}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ژن|شانۆ}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Bob Fosse}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٧]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سەماکەرە ئەمریکییە کوڕەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر]]
[[پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێڵەنۆی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
82pbt8dyfpwrkrjedtlax6kmk8h03bo
ناوچەی ئەحمەداباد
0
259396
1683905
1682419
2026-10-08T20:20:39Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683905
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''ناوچەی ئەحمەدئاباد''' یان '''قەزای ئامداڤاد''', قەزایەک پێکھاتووە لە شاری [[ئەحمەداباد، ھیندستان|ئامداڤاد]]، لە بەشی ناوەڕاستی ویلایەتی [[گوجەرات|گوجارات]] لە ڕۆژاوای ھیندستان. حەوتەم ناوچە لە ھیندستان (لە کۆی ٧٣٩ ناوچە).<ref name="districtcensus">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=District Census Hand Book – Ahmedabad|ناونیشان=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/404/download/1264/DH_2011_2407_PART_A_DCHB_AHMADABAD.pdf|وێبگە=[[Census of India]]|بڵاوکەرەوە=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ھیندستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Ahmedabad district}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ھیندستان-کۆلکە}}
66mqzws7dt5ciufxdhgx1zf8q08rniu
جەی ئێن ڕۆبێرتس
0
259480
1683929
1681532
2026-10-08T20:34:56Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}
1683929
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''جەی ئێن ڕۆبێرتس''' ({{بە ئینگلیزی|J.N. Roberts}}؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ لە [[ئیندیانا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0731183}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ستەنتکارە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١]]
bs232bzn0b1xs030x05e963uvgvkat0
جەیمز لیو
0
259737
1683928
1681534
2026-10-08T20:34:46Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}
1683928
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''جەیمز لیو''' ({{بە ئینگلیزی|James Lew}}؛ لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٩٥٢ لە [[ئێسکالۆن، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0506699}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:ستەنتکارە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
q9bx8xiuttvadd98ldtgthxnba0yvaj
جێفری ڕایت
0
260063
1683962
1680982
2026-10-08T20:41:18Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683962
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''جێفری ڕایت''' ({{بە ئینگلیزی|Jeffrey Wright}}؛ لەدایکبووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٥ لە [[واشینگتن دی سی]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٩٠ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمی [[کۆدی سەرچاوە (فیلم)|کۆدی سەرچاوە]] و زنجیرەی [[جیھانی ڕۆژئاوا (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جیھانی ڕۆژئاوا]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0942482}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Jeffrey Wright}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە کورتەزنجیرە یان فیلمێک]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
[[پۆل:براوەکانی بافتا (خەڵک)]]
9i1yjkbn08fl9ozxpzunztrkv2wvqfb
نەبارا
0
266311
1683796
1519010
2026-10-08T19:37:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە)
1683796
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نەبارە''' ({{بە ئینگلیزی|Navarre}}) کۆمەڵگەیەکی سەربەخۆیە لە [[باکوور]]ی [[ئیسپانیا]]. پایتەختی نەبارە بریتییە لە پامپلۆنا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Navarre}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
amar0aan4cdhllpm8cqk2os7iuu3jet
1683812
1683796
2026-10-08T20:01:47Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683812
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نەبارە''' ({{بە ئینگلیزی|Navarre}}) کۆمەڵگەیەکی سەربەخۆیە لە [[باکوور]]ی [[ئیسپانیا]]. پایتەختی نەبارە بریتییە لە پامپلۆنا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Navarre}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
ejfzkqlb7h67jy0vooa5adqcywetxd7
1684048
1683812
2026-10-08T21:14:36Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684048
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نەبارە''' ({{بە ئینگلیزی|Navarre}}) کۆمەڵگەیەکی سەربەخۆیە لە [[باکوور]]ی [[ئیسپانیا]]. پایتەختی نەبارە بریتییە لە پامپلۆنا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Navarre}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ئیسپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆمەڵگە سەربەخۆکانی ئیسپانیا]]
gqcam1iqum485jrt9xwutfk0iq3mnm4
نوێنەری بیمەی کالیفۆڕنیا
0
266626
1683860
1683298
2026-10-08T20:09:37Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683860
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نوێنەری بیمەی کالیفۆرنیا''' لە ساڵی ١٩٩١ەوە پۆستێکی ھەڵبژێردراوی ئۆفیسی جێبەجێکارە لە [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]]. پێش ئەو کاتە نوێنەری بیمە لەلایەن پارێزگارەوە دەستنیشان دەکرا.
نوێنەری ئێستای بیمە [[ڕیکاردۆ لارا]] [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکراتە]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|کالیفۆڕنیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٩١ لە کالیفۆرنیا]]
c22ns57lp7upnze3hzyojjsnfu9dyqs
نیڵ باتی ساناتا
0
266763
1683699
1518888
2026-10-08T16:34:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە)
1683699
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:Nil Battey Sannata (Poster).jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمی]]
'''تیڵ باتی ساناتا''' ({{بە ئینگلیزی|Good for Nothing}}) فیلمێکی درامای کۆمیدی ھیندییە لە ساڵی ٢٠١٥، لە دەرھێنانی ئەشوینی ئایر تیواری لە یەکەم فیلمی درێژدا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ھیندستان|بۆڵیوود|فیلم|دەیەی ٢٠١٠}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ھیندستان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی چینە کۆمەڵایەتییەکان]]
[[پۆل:ڕیالیزمی کۆمەڵایەتی لە فیلم]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئاگرا وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری لاکنۆ وێنەیان گیراوە]]
gw3gglnf71w8v2osvbxs6vmkwr8bld5
گومبەزی سەوز
0
267109
1683745
1683535
2026-10-08T17:06:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:مەدینە|مەدینە]]
1683745
wikitext
text/x-wiki
'''گومبەز سەوزەکە''' ({{بە عەرەبی|{{Script|Arab|ٱَلْقُبَّة ٱلْخَضْرَاء}}|}}) ئەو گومبەزەیە لەسەر گؤڕی پێغەمبەر لە [[مزگەوتی پێغەمبەر]] دروستکراوە. مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٢٧٩ ی زایینی، کاتێک کە کوپۆلێکی دار کە بۆیاخ نەکرابوو لەسەر گۆڕەکە دروست کرا. دواتر لە کۆتایی سەدەی پازدەھەمدا دووجار و جارێکیش لە ساڵی ١٨١٧ بە بەکارھێنانی ڕەنگی جیاواز (شین و زیو) دووبارە دروستکرایەوە و بۆیاخ کرا. بۆ یەکەمجار گومبەز لە ساڵی ١٨٣٧ بە سەوز بۆیاخ کرا، ھەربۆیە بە گومبەزی سەوز ناسراوە.<ref name="Syed">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ariffin|یەکەم=Syed Ahmad Iskandar Syed|سەردێڕ=Architectural Conservation in Islam: Case Study of the Prophet's Mosque|بڵاوکەرەوە=Penerbit UTM|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٩٨٣٥٢٠٣٧٣٢|پەڕەکان=٨٨–٨٩, ١٠٩}}</ref>
== مێژوو ==
[[پەڕگە:Burial_of_Muhammad.jpg|ڕاست|وێنۆک| دیواری ناشتن]]
لە ساڵی ١٢٧٩ی زایینی یان ٦٧٨ ی کۆچی دروست کراوە، لە سەردەمی سوڵتانی [[مەمالیکەکان|مەمالیک]] مەنسوور قەلاون،<ref name="archnet">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Prophet's Mosque|ناونیشان=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=10061|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120323131933/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=10061|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[ArchNet]]}}</ref> پێکھاتەی ڕەسەن لە دار دروست کراوە و بێ ڕەنگ بووە،<ref name="peace">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The history of Green Dome in Madinah and its ruling|ناونیشان=http://peacepropagation.com/2009/06/the-history-of-green-dome-in-madinah-and-its-ruling/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110824060013/http://peacepropagation.com/2009/06/the-history-of-green-dome-in-madinah-and-its-ruling/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Peace Propagation Center}}</ref> لە نۆژەنکردنەوەکانی دواتردا سپی و شین بۆیاخ کراوە. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٤٨١ ئاگرێکی سەختی مزگەوتەکە گرتبوو، مزگەوت و گومبەز سوتابوو و پڕۆژەی نۆژەنکردنەوە لەلایەن سوڵتان قەیتبای دەستیپێکرد کە زۆربەی بنکە دارەکەی بە پێکھاتەیەکی خشت گۆڕیبوو بۆ ئەوەی لە داھاتوودا ڕێگری لە داڕمانی گومبەز، و پلێتی سرکە بەکارھێناوە بۆ داپۆشینی گومبەز دارە نوێیەکە. بیناکە بە گۆڕی پێغەمبەریشەوە لە ڕێگەی پاڵپشتی قەیتبایەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان نوێکرایەوە.<ref name="Meinecke1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Meinecke|یەکەم=Michael|سەردێڕ=Mamlukische Architektur|ساڵ=١٩٩٣|بەرگ=٢|پەڕەکان=٣٩٦–٤٤٢|زمان=de|بەستەری نووسەر=Michael Meinecke}}</ref> گومبەزی ئێستا لە ساڵی ١٨١٨ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سوڵتانی عوسمانی]] [[مەحموودی دووەم|مەحموودی دووەمەوە]] زیادکرا.<ref name="Peterson">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Petersen|یەکەم=Andrew|ناونیشان=https://archive.org/details/dictionaryofisla00andr/page/183|سەردێڕ=Dictionary of Islamic Architecture|ڕێکەوت=2002|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٠٣-٢٠٣٨٧-٣|پەڕە=[https://archive.org/details/dictionaryofisla٠٠andr/page/١٨٣ ١٨٣]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> بۆ یەکەمجار گومبەز لە ساڵی ١٨٣٧ بە سەوز بۆیاخ کرا.<ref name="Syed"/>
کاتێک سعود کوڕی عەبدولعەزیز لە ساڵی ١٨٠٥دا مەدینەی گرت، شوێنکەوتووانی، [[بانگەوازی وەھابییەت|وەھابییەکان]]، نزیکەی ھەموو گومبەزییەکی گۆڕیان لە مەدینە ڕووخاند لەسەر بنەمای ئەو باوەڕەی کە ڕێزگرتن لە گۆڕ و شوێنەکان کە بانگەشەی ئەوە دەکرا کە خاوەنی ھێزی سەروو سروشتین، تاوانێکە دژی یەکییەتی خوا و گوایە ھاوبەشی لەگەڵدا دەکات. گۆڕەکە لە زینە زێڕین و گەوھەرەکانی لێسەندرایەوە، بەڵام گومبەزکە پارێزراو بوو یان بەھۆی ھەوڵێکی سەرکەوتوو نەبوو بۆ ڕووخاندنی پێکھاتە ڕەقبووەکەی، یان لەبەر ئەوەی ماوەیەک لەمەوبەر [[محەممەد کوڕی عەبدولوەھاب|ئیبن عەبدولوەھاب]] نووسیبووی کە ئارەزووی ئەوە نییە ئەو گومبەزییە ببینێت کە سەرەڕای ڕق و کینە و ڕق لێبوونەوەی لە خەڵک کە لەبەردەم گۆڕەکەدا نوێژ دەکەن.<ref name="Weston2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mark Weston|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=EEEFsVYLko4C&pg=PA102|سەردێڕ=Prophets and princes: Saudi Arabia from Muhammad to the present|بڵاوکەرەوە=John Wiley and Sons|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-١٨٢٥٧-٤|پەڕەکان=١٠٢–١٠٣}}</ref> ڕووداوی ھاوشێوە لە ساڵی ١٩٢٥ ڕوویدا کاتێک میلیشیاکانی سعودیە شارەکەیان گرتەوە و ئەمجارەیان توانیان لە شارەکە بمێننەوە.<ref name="Weston2008b">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mark Weston|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=EEEFsVYLko4C&pg=PA136|سەردێڕ=Prophets and princes: Saudi Arabia from Muhammad to the present|بڵاوکەرەوە=John Wiley and Sons|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-١٨٢٥٧-٤|پەڕە=١٣٦}}</ref><ref name="Cornell2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vincent J. Cornell|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8dNKFLJVvNkC&pg=PA84|سەردێڕ=Voices of Islam: Voices of the spirit|بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٧٥-٩٨٧٣٤-٣|پەڕە=٨٤}}</ref><ref name="Ernst2004">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Carl W. Ernst|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DOWn22EkJsQC&pg=PA1173|سەردێڕ=Following Muhammad: Rethinking Islam in the Contemporary World|بڵاوکەرەوە=Univ of North Carolina Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٧٨-٥٥٧٧-٥|پەڕەکان=١٧٣–١٧٤}}</ref> زۆربەی زانایانی بەناوبانگی موسڵمانی تەریقەتی وەھابی پشتگیری لەو بڕیارە دەکەن کە دەسەڵاتدارانی سعودیە دراون بۆ ئەوەی ڕێگە بە ڕێزگرتن لە گۆڕەکە نەدرێت چونکە زۆر دواتر لە دوای مردنی محەممەد دروست کراوە و بە [[بیدعە]] یان زانیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kya gumbad e Khazra ko gira dena chahye Reply to Bol TV Ulamaa {{!}} Engineer Muhammad Ali Mirza|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=AOhOPI97BzQ&feature=youtu.be|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.youtube.com|via=YouTube}}</ref>
== گۆڕی محەممەد و خەلیفە سەرەتایییەکان ==
گۆڕی محەممەد لە سنووری ئەو شوێنەدایە کە پێشتر ماڵی ئەو و [[عائیشە]]ی ھاوسەری بووە، لە سەردەمی کۆچی دا. لە ماوەی ژیانیدا ھاوتەریبی مزگەوت بووە. خەلیفەی یەکەم و دووەمی ڕەشیدون، ئەبوبەکر و عومەر لە تەنیشت محەممەدەوە بە خاک سپێردراون. عومەر لەلایەن [[عائیشە]] جێگەیەکی لە تەنیشت ئەبوبەکر پێدرا کە لە سەرەتادا بۆی بوو. مزگەوتەکە لە سەردەمی خەلیفەی [[دەوڵەتی ئەمەوی|ئومەوی]] وەلیدی یەکەمدا فراوانتر کرا بۆ ئەوەی گۆڕەکانیان بگرێتەوە.<ref name="Syed"/> گۆڕەکان خۆیان نابینرێن، چونکە تۆڕێکی زێڕین و پەردەی ڕەش ناوچەکەیان گەمارۆداوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Important Sites: The Prophet's Mosque|زمان=en-US|ئیش=Inside Islam|ناونیشان=http://insideislam.wisc.edu/2012/02/important-sites-the-prophets-mosque/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٨|archive-date=١٣ی ئابی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813000243/https://insideislam.wisc.edu/2012/02/important-sites-the-prophets-mosque/|url-status=dead}}</ref>
گۆڕەکان و ئەوەی لە ماڵی عائیشە ماوەتەوە بە دیوارێکی ٥ لاوە داخراوە، بێ دەرگا و پەنجەرە، کە لەلایەن خەلیفە [[عومەر کوڕی عەبدولعەزیز|عومەر کوڕی عەبدولعەزیزەوە]] دروست کراوە. شێوەی پێنجگۆشەی ناڕێک بە ئەنقەست ھەڵبژێردرا، بۆ ئەوەی جیاواز دەربکەوێت لە [[کەعبە]]ی چوارگۆشە، و بۆ ئەوەی خەڵک بێھیوا بکات لە ئەنجامدانی [[کەعبە|تەواف]] لە دەوری. لە دوای ئاوەدانکردنەوەی مەملوک [[سوڵتان]] قەیتبای لە ساڵی ١٤٨١ەوە، ئەم گەمارۆیە دەستنەکەوتووە. تەنھا دیواری دەرەوەی باشوور کە بە قوماشی سەوز داپۆشراوە، لە ڕێگەی ئەو گریلانەی کە چەند سەدەیەک دواتر دروستکراون دەبینرێت.
== پانۆراما ==
[[پەڕگە:Madina_Haram_at_evening.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|777x777پیکسڵ| گومبەزی سەوز و مزگەوتی پێغەمبەر لە کاتی خۆراوابووندا، دیمەنێک لە ڕۆژھەڵاتەوە]]
== پێشانگا ==
<gallery mode="packed">
پەڕگە:Raouda.JPG|alt=View from the western side of the Hujra|دیمەنێک لە لای ڕۆژئاوای حوجرە
پەڕگە:'Madinah_Sharif'_Indian_token.jpg|alt=17th century bronze coin depicting Mamluk era dome which preceded the current dome|دراوێکی برۆنزی سەدەی ١٧ کە گومبەز سەردەمی مەملوکەکان نیشانەکان دەدات کە پێش گومبەزی ئێستا بووە
پەڕگە:Burton_Nabi.gif|alt=The Green Dome, in Burton's Pilgrimage, c. 1850 CE|گومبەزە سەوزەکە، لە زیارەتەکەیبێرتۆن، .{{Circa|1850 CE}}
پەڕگە:Khalili_Collection_Hajj_and_Arts_of_Pilgrimage_Arc.pp-0254.11.jpg|alt=The Dome, first photographed in 1880 by Muhammad Sadiq|گومبەز، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٨٠ لەلایەن...محەممەد سدیقەوەوێنەی گیراوە
پەڕگە:Mrs_Aisha_room.jpg|alt=The grave of Muhammad located inside the quarter seen here|گۆڕی محەممەد کە ناو ئەو گەڕەکە کە لێرەدا دەبینرێت
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{محەممەد٢}}
{{تد|ئیسلام|محەممەد|عەرەبستانی سعوودی|نژیاروانی|مەدینە}}
{{پۆلی کۆمنز|Green Dome}}
[[پۆل:مزگەوتەکانی مەدینە]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
[[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]]
r6f0snwezuwssugd7oe5nqllw5ffjv2
ناھید (فیلمی ٢٠١٥)
0
267865
1683867
1683087
2026-10-08T20:10:47Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683867
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی فیلم
|ناو = ناھید
|وێنە = Poster nahid.jpg
|سەرباس =
|دەرھێنەر = [[ئایدا پەناھەندە]]
|بەرھەمھێنەر = [[بیژەن ئیمکانیان]]
|نووسین = {{Plainlist|
* [[ئایدا پەناھەندە]]
* [[ئەرسەلان ئەمیری]]
}}
|سەرچاوەی چیرۆک =
|چەشن =
|چیرۆکبێژ =
|کاست = {{plainlist|
* [[سارە بەیات]]
* [[پێژمان بازغی]]
* [[نەوید محەممەدزادە]]
* [[میلاد حوسێن پوور]]
* [[پووریا ڕەحیمی سام]]
* [[نەسرین بابایی]]
}}
|میوزیک = [[مەجید پوستی]]
|وێنەگری سینەمایی = [[موڕتەزا قەیدی]]
|دەستکاری = [[ئەرسەلان ئەمیری]]
|ستۆدیۆ =
|کۆمپانیای بڵاوکردنەوە = [[ناوەندی پەرەپێدانی سینەمای دۆکیۆمێنتاریی و ئەزموونی]]
|ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥
|ماوەی فیلم = ١٠٥ خولەک
|وڵات = {{ئاڵا|ئێران}}
|زمان = [[فارسی]]
|website =
|imdb_id =
|imdb_rating =
}}
'''ناھید''' فیلمێکی ئێرانییە لە دەرھێنانی [[ئایدا پەناھەندە]]، نووسینی بە ھاوبەشی لەگەڵ [[ئەرسەلان ئەمیری]] و بەرھەمھێنانی [[بیژەن ئیمکانیان]]. لە ساڵی ٢٠١٤ دروست کراوە. ئەم فیلمە کە بۆ زیاتر لە ٣٠ فێستیڤاڵی فیلمی جیھانی ھەڵبژێردراوە، لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە سینەماکانی ئێران و لە مانگی شوباتی ٢٠١٦ لە زیاتر لە ٥٠ سینەمای وڵاتی [[فەڕەنسا]] لە لایەن کۆمپانیای (Memento Films) و لە [[ئیسپانیا]] (Caramel Films) و [[یۆنان]] (Strada Films) نمایش کراوە. کۆمپانیای نوری پیکچەرز دابەشکەری جیھانیی فیلم، مافی نمایشکردنی ناھیدی بە زیاتر لە ١٥ وڵاتی [[ئاسیا]]، [[ئەوروپا]] و [[ئەمریکای باشوور]] فرۆشتووە.
== چیرۆک ==
ناھید ژنێکی گەنجە کە بەھۆی ئاڵوودەبوونی ئەحمەدی مێردییەوە لێی جیابۆتەوە و بە چاپکردنی پایان نامەی (نامەی دکتۆرا یان ماستەر) خوێندکارییەوە بژێوی خۆی و کوڕە بچووکەکەی پەیدا دەکات. بە گوێرەی ڕێککەوتنەکەی لەگەڵ ھاوسەری پێشووی تەنیا ئەگەر ھاوسەرگیری نەکات دەتوانێت منداڵەکەی بەخێو بکات، بەڵام ئەو دەکەوێتە داوی خۆشەویستی پیاوێکی دەوڵەمەند بە ناوی مەسعوود کە پێشنیاری ھاوسەرگیری بۆ دەکات، بەڵام ئەو سەرەڕای ئەو حەزەی ناخی، لە ترسی لەدەستدانی منداڵەکەی؛ پێشنیارەکەی مەسعوود ڕەت دەکاتەوە.
== بەشداربووان ==
{| class="wikitable"
|+ ئەکتەرانی فیلمی ناھید
|-
! ئەکتەر !! ڕۆڵ
|-
| [[سارە بەیات]] || ناھید
|-
| پێژمان باغی || مەسعوود
|-
| [[نەوید محەممەدزادە]] || ئەحمەد
|-
| [[پووریا ڕەحیمی سام]] || ناسڕ
|-
| فەریدە دەریامەج || ھاوسەری فەزڵی
|-
| نەسرین بابایی || لەیلا
|-
| میلاد شا حوسێنی || موجتەبا
|-
| میلاد حوسێن پوور || ئەمیرڕەزا
|}
خەڵاتەکان
* براوەی خەڵاتی باشترین فیلمی کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی [[سینەمای فەرەنسا]] - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سەربەخۆی بۆردۆ]] ٢٠١٥.
* براوەی خەڵاتی داھاتووی بەڵێندەر لە لایەن ([[Un certain regard]]) - [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] ٢٠١٥.
* براوەی خەڵاتی سینەماکاری کامێرای زێڕینی بچووک - [[فێستیڤاڵی فیلمی برایانی ماناکی]] ٢٠١٥.
* براوەی خەڵاتی ڕۆجەر ئیبێرت - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی شیکاگۆ]] ٢٠١٥.
* براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو [[نەوید محەممەدزادە]] - فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی براتیسلاڤا ٢٠١٥.
* براوەی خەڵاتی باشترین دەرھێنەر - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی براتیسلاڤا]] ٢٠١٥.
* فیلمی ھەڵبژێردراو - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤایادۆلید]] ٢٠١٥.
* کاندیدی ئەسپی برۆنزی بۆ باشترین فیلمی [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ستۆکھۆڵم]] ٢٠١٥.
* کاندیدی باشترین فیلمی کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی ھامبۆرگ، [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ھامبۆرگ]] ٢٠١٥.
* براوەی ئاسکی زێڕینی ژاپۆن - پێنجەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی نارا ٢٠١٥.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{IMDb title|tt4636046}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B3)|سەردێڕ=ناھید (١٣٩۴ فیلم)|زمان=فارسی|سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:فیلمە فارسییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمە درامییەکانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]]
ijjsgjt3dolmmg8b35uefn95jbr0i0b
نیکۆلا سارکۆزی
0
267957
1683667
1362757
2026-10-08T13:37:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە)
1683667
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکۆلاس سارکۆزی''' (لەدایکبووی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥ لە [[پاریس]]) [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدار]] و سەرۆکی پێشووی [[فەڕەنسا|فەرەنسایە]] و لە ١٦ی ئایاری ٢٠٠٧ وەک سەرۆکی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نیکلا سارکوزی رئیسجمهور فرانسه شد|ناونیشان=http://www1.irna.ir/fa/news/view/line-7/8602160253213457.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070509035405/http://www1.irna.ir/fa/news/view/line-7/8602160253213457.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=۸ مه ۲۰۰۷|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ھەڵبژاردنی ٦ی ئایاری ٢٠١٢ و لە خولی دووەمی ھەڵبژاردندا بە [[فرانسوا ئۆلاند]] دۆڕا و ئەم پۆستەی جێھێشت.<ref>[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=1595548مهر{{پیوند مرده|date=نوامبر ۲۰۲۲ |bot=InternetArchiveBot}} http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?]</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|ژیاننامە|سیاسەت|پاریس|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|Nicolas Sarkozy}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{فەڕەنسا-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزەرانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:وەزیرانی سەرمایەگوزاری فەڕەنسا]]
[[پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]]
[[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی فەڕەنسا]]
[[پۆل:حکوومەتی ئەندۆرا]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
tjb1bet02rh5ncwesh0yfmvr4v5pn4k
نەمریک ٩
0
268087
1684233
1666544
2026-10-09T07:34:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684233
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}}
{{Infobox ancient site|name=نەمریک ٩|native_name=|alternate_name=|image=|alt=|caption=|map_type=Iraq|map_alt=٣٤٥م لە ڕووی دەریاوە|map_size=|location=[[ھەرێمی کوردستان]] {{ھێمای ئاڵا|کوردستان}}|region=[[پارێزگای دھۆک]]|coordinates={{coord|36.716667|42.85|display=inline}}|type=گردۆکە|part_of=|length=|width=|area={{convert|1.8|ha|m2}}|height=|builder=|material=خشتی قوڕ|built=نزیکەی ٩٨٠٠ی پێش زایین|abandoned=نزیکەی٨٢٧٠ی پێش زایین|cultures=|dependency_of=|occupants=|event=|excavations=١٩٨٥–١٩٨٧|archaeologists=ستیفان کارۆڵ کۆزلۆڤسکی{{ھن}}کارۆڵ شیمچاک|condition=|ownership=|management=|public_access=|website=|notes=|map_caption=لە عێراقدا}}
'''نەمریک ٩''' شوێنێکی شوێنەواری سەرەتایی سەردەمی [[شارستانی نیۆلیسیک|بەردینی نوێیە]] لە [[پارێزگای دھۆک]]، [[ھەرێمی کوردستان]].<ref name="Kozlowski">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kozlowski|یەکەم=Stefan Karol|ڕێکەوت=١٩٨٩|سەردێڕ=Nemrik 9, a PPN Neolithic site in Northern Iraq|ناونیشان=https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1989_num_15_1_4482|journal=Paléorient|بەرگ=١٥|issue=1|پەڕەکان=٢٥–٣١|doi=10.3406/paleo.1989.4482}}</ref>
ڕووبەری شوێنەکە نزیکەی ١٨٫٠٠٠ مەتر دووجا دەگرێتەوە، و لە نێوان ساڵانی ١٩٨٥ و ١٩٨٩ بەناوی سەنتەری پۆڵەندی شوێنەوارناسی دەریای ناوەڕاستی زانکۆی وارشۆ لەلایەن ستیفان کارۆڵ کۆزلۆڤسکی و کارۆڵ شیمچاک وەک بەشێک لە پڕۆژەی ڕزگارکردنی ئێسکی مووسڵ ھەڵکۆڵدراوە.<ref>Kozłowski, S. K. , Kempisty, A. , Mazurowski R. , Reiche, A. & Szymczak, K. , "Second report on the excavations of the Pre-pottery Neolithic site Nemrik 9 in 1986, Saddam’s Dam Salvage Project.", Sumer, vol. 46, pp. 13–18, 1990</ref><ref>Kozłowski, S. K. , Kempisty, A. , Szymczak, K. , Mazurowski R. , Reiche, A. & Borkowski, W. , "A preliminary report on the third season 1987 of the Polish excavations at Nemrik 9, Saddam’s Dam Salvage Project.", Sumer, vol. 46, pp. 19–24, 1990</ref> دەکەوێتە سەر قەراغی [[دیجلە]] لە نزیک چیای کورد.
شیکاری گیانلەبەران لەم شوێنە ئەنجامدراوە و تاڕادەیەکی کەم پاشماوەی مەڕ، بزن، بەراز و ئاژەڵە ماڵییەکانی تیا دۆزراوەتەوە. ئێسکی دیکە کە دۆزراونەتەوە بریتین لە جۆرەھا ئەنتیلۆپ، [[چەقەڵ]]، [[گاکێوی]]، [[بەراز]]، [[چالگ]] و [[ئەسپ]]. ھەندێک توێکڵی [[کەسپک]]ی تیا دۆزراوەتەوە کە بە سەرچاوەی خۆراکیش دادەنران. پاشماوەی ڕوەک لە شوێنەکەدا لەلایەن مارک نێسبیتەوە ئاشکرا کرا و ئاماژەی بە بەڵگەی بوونی [[پۆڵکە]] و [[نیسک]] کردوە، کە چاندنەکەیان دیاری نەکراوە. شوێنەکە لە نێوان دوو جۆری زەوی فراوانی تەخت و [[دارستان]]دا جێگیر بووە و بە گرنگییەکی سەرەکی دادەنرێت بۆ لێکۆڵینەوە لە پێکھاتەی گوندەکان قۆناغی بەردینی نوێ.<ref name="Kozlowski">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kozlowski|یەکەم=Stefan Karol|ڕێکەوت=١٩٨٩|سەردێڕ=Nemrik 9, a PPN Neolithic site in Northern Iraq|ناونیشان=https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1989_num_15_1_4482|journal=Paléorient|بەرگ=١٥|issue=1|پەڕەکان=٢٥–٣١|doi=10.3406/paleo.1989.4482}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKozlowski1989">Kozlowski, Stefan Karol (1989). [https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1989_num_15_1_4482 "Nemrik 9, a PPN Neolithic site in Northern Iraq"]. ''Paléorient''. '''15''' (1): 25–31. [[دۆی (ناسێنەر)|doi]]:[[doi:10.3406/paleo.1989.4482|10.3406/paleo.1989.4482]].</cite></ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|ئاسیا|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Nemrik 9}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق]]
[[پۆل:دۆزینەوەکانی شوێنەوارناسی لە ١٩٨٥]]
[[پۆل:شوێنەوارناسی]]
[[پۆل:شوێنەوارە مێژووییەکانی جیھان]]
l883mg6nvl12odnxdz9d4v9qriyswze
نەشئەت کەرمی
0
270107
1684212
1580663
2026-10-09T04:38:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە)
1684212
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}'''نەشات نەعیم سەلیم کەرمی''' (لەدایکبووی [[٢٧ی نیسان]]ی [[١٩٧٧]] لە تولکەرەم - لە [[٨ی تشرینی یەکەم]]ی [[٢٠١٠]] لە [[حەبرۆن|ھێبرۆن]] تیرۆرکراوە)، فەرماندەیەکی باڵای سەربازی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینییە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2010|سەردێڕ=Palestinians killed in Israeli raid|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2010/10/8/palestinians-killed-in-israeli-raid-12|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210129185053/https://www.aljazeera.com/news/2010/10/8/palestinians-killed-in-israeli-raid-12|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=[[قناة الجزیرة]]|زمان=en}}</ref> وەک یەکێک لە نابغەیییەکانی [[حەماس|بزووتنەوەی حەماس]] وەسفکراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=17 سبتمبر 2010|سەردێڕ=ریاح الخلیل تھب علی طولکرم.. والضحیة الأولی شلبایة|ناونیشان=https://safa.ps/post/30341/ریاح-الخلیل-تھب-علی-طولکرم-والضحیة-الأولی-شلبایة|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307213038/https://safa.ps/post/30341/ریاح-الخلیل-تھب-علی-طولکرم-والضحیة-الأولی-شلبایة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=وکالة الصحافة الفلسطینیة|زمان=ar}}</ref> و یەکێک لە دیارترین ئەندازیارەکانی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=10 یولیو 2018|سەردێڕ=زوجة الشھید "الکرمی" تقاوم أغلال الاحتلال وسجانییە!|ناونیشان=https://www.palinfo.net/240407|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20220307225417/https://www.palinfo.net/news/2018/7/10/زوجة-الشھید-الکرمی-تقاوم-اغلال-الاحتلال-وسجانیھ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=المرکز الفلسطینی للإعلام|زمان=ar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ئیسرائیل بە «ئەندازیار» وەسفی دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=10 أکتوبر 2010|سەردێڕ=القائد نشأت الکرمی.. عقل مدبر وکابوس طارد الصھاینة|ناونیشان=https://www.alqassam.ps/arabic/news/details/2998|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307215352/https://www.alqassam.ps/arabic/news/details/2998|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=کتائب القسام|زمان=ar}}</ref> فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی قەسام]] بووە لە [[کەناری ڕۆژاوا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2012|سەردێڕ=الذکری السنویة الثانیة لاستشھاد أبطال "سیل النار"|ناونیشان=https://www.alwatanvoice.com/arabic/news/2012/10/08/323607.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307221831/https://www.alwatanvoice.com/arabic/news/2012/10/08/323607.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=دنیا الوطن|زمان=ar}}</ref> و پیاوی داواکراوی ژمارە یەک بووە [[ئیسرائیل|لە ئیسرائیل]]،<ref name="الشرق الأوسط">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=9 أکتوبر 2010|سەردێڕ=نتنیاھو ھنأ جیشە.. وفیاض أدان بشدة.. و «القسام» تتعھد بالرد: إسرائیل تقتل قائد «القسام» ومساعدە فی الخلیل.. وتتوعد بملاحقة «الإرھاب»|ناونیشان=https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11638&article=590142#.YiZOWHrP21s|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307183055/https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11638&article=590142#.YiZPbXp_q1s|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=صحیفة الشرق الأوسط|زمان=ar}}</ref><ref name="رأس قائمة المطلوبین">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=17 سبتمبر 2010|سەردێڕ= «الشاباک»یضع نشأت الکرمی علی رأس قائمة المطلوبین فی الضفة الغربیة|ناونیشان=https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11616&article=587143&feature=#.Yij4HXrP21s|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309185745/https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11616&article=587143&feature=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=صحیفة الشرق الأوسط|زمان=ar}}</ref> فەرماندەی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تۆرێنت ئۆف فایەر بووە، و بەرپرسیار بووە لە ھێرشەکەی کەناری ڕۆژاوا لە مانگی ئابی ٢٠١٠. [[ئیسرائیل]] لە [[٨ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١٠ لە ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی گەورەدا تیرۆری کرد، پێش ئەوە لە ھەوڵێکی تیرۆرکردنی پێشووی لە [[٤ی ئایار]]ی [[٢٠٠٤|٢٠٠٤ ڕزگاری بوو،]] کە بە سەختی بریندار بوو.<ref name="قائد فذ لمرحلة صعبة">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2010|سەردێڕ=نشأت الکرمی… قائد فذ لمرحلة صعبة|ناونیشان=https://safa.ps/p/31926|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309163634/https://safa.ps/post/31926/نشأت-الکرمی-قائد-فذ-لمرحلة-صعبة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=وکالة الصحافة الفلسطینیة "صفا"|زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{یووتیووب|bCA7shCQC4M|وثائقی عملیة سیل النار القسامیة}}.
* {{یووتیووب|g-6cz4aecVs|نشأت الکرمی؛ ڕجل المصحف والبندقیة}}.
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|3=شەڕ|4=سیاسەت|6=فەلەستین|ئیسرائیل|شەڕ|سیاسەت|فەلەستین}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕزگاربووان لە ھەوڵی تیرۆرکردن]]
[[پۆل:ئەندامە تیرۆرکراوەکانی حەماس]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٠]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:سەرکردە سەربازییە فەلەستینییەکان]]
[[پۆل:ئەندامانی قەسام]]
[[پۆل:ئەندامانی حەماس]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:سەرکردە فەلەستینییەکان]]
l08kr8orbx7e6adsxjvuydmyyh77wys
1684277
1684212
2026-10-09T08:20:55Z
مامۆستا
39489
1684277
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}'''نەشئەت نەعیم سەلیم کەرمی''' (لەدایکبووی [[٢٧ی نیسان]]ی [[١٩٧٧]] لە تولکەرەم - لە [[٨ی تشرینی یەکەم]]ی [[٢٠١٠]] لە [[خەلیل]] تیرۆرکراوە)، فەرماندەیەکی باڵای سەربازی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینییە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2010|سەردێڕ=Palestinians killed in Israeli raid|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2010/10/8/palestinians-killed-in-israeli-raid-12|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210129185053/https://www.aljazeera.com/news/2010/10/8/palestinians-killed-in-israeli-raid-12|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=[[قناة الجزیرة]]|زمان=en}}</ref> وەک یەکێک لە نابغەیییەکانی [[حەماس|بزووتنەوەی حەماس]] وەسفکراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=17 سبتمبر 2010|سەردێڕ=ریاح الخلیل تھب علی طولکرم.. والضحیة الأولی شلبایة|ناونیشان=https://safa.ps/post/30341/ریاح-الخلیل-تھب-علی-طولکرم-والضحیة-الأولی-شلبایة|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307213038/https://safa.ps/post/30341/ریاح-الخلیل-تھب-علی-طولکرم-والضحیة-الأولی-شلبایة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=وکالة الصحافة الفلسطینیة|زمان=ar}}</ref> و یەکێک لە دیارترین ئەندازیارەکانی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=10 یولیو 2018|سەردێڕ=زوجة الشھید "الکرمی" تقاوم أغلال الاحتلال وسجانییە!|ناونیشان=https://www.palinfo.net/240407|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20220307225417/https://www.palinfo.net/news/2018/7/10/زوجة-الشھید-الکرمی-تقاوم-اغلال-الاحتلال-وسجانیھ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=المرکز الفلسطینی للإعلام|زمان=ar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ئیسرائیل بە «ئەندازیار» وەسفی دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=10 أکتوبر 2010|سەردێڕ=القائد نشأت الکرمی.. عقل مدبر وکابوس طارد الصھاینة|ناونیشان=https://www.alqassam.ps/arabic/news/details/2998|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307215352/https://www.alqassam.ps/arabic/news/details/2998|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=کتائب القسام|زمان=ar}}</ref> فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی قەسام]] بووە لە [[کەناری ڕۆژاوا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2012|سەردێڕ=الذکری السنویة الثانیة لاستشھاد أبطال "سیل النار"|ناونیشان=https://www.alwatanvoice.com/arabic/news/2012/10/08/323607.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307221831/https://www.alwatanvoice.com/arabic/news/2012/10/08/323607.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=دنیا الوطن|زمان=ar}}</ref> و پیاوی داواکراوی ژمارە یەک بووە [[ئیسرائیل|لە ئیسرائیل]]،<ref name="الشرق الأوسط">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=9 أکتوبر 2010|سەردێڕ=نتنیاھو ھنأ جیشە.. وفیاض أدان بشدة.. و «القسام» تتعھد بالرد: إسرائیل تقتل قائد «القسام» ومساعدە فی الخلیل.. وتتوعد بملاحقة «الإرھاب»|ناونیشان=https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11638&article=590142#.YiZOWHrP21s|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220307183055/https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11638&article=590142#.YiZPbXp_q1s|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=صحیفة الشرق الأوسط|زمان=ar}}</ref><ref name="رأس قائمة المطلوبین">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=17 سبتمبر 2010|سەردێڕ= «الشاباک»یضع نشأت الکرمی علی رأس قائمة المطلوبین فی الضفة الغربیة|ناونیشان=https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11616&article=587143&feature=#.Yij4HXrP21s|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309185745/https://archive.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=11616&article=587143&feature=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=صحیفة الشرق الأوسط|زمان=ar}}</ref> فەرماندەی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تۆرێنت ئۆف فایەر بووە، و بەرپرسیار بووە لە ھێرشەکەی کەناری ڕۆژاوا لە مانگی ئابی ٢٠١٠. [[ئیسرائیل]] لە [[٨ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١٠ لە ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی گەورەدا تیرۆری کرد، پێش ئەوە لە ھەوڵێکی تیرۆرکردنی پێشووی لە [[٤ی ئایار]]ی [[٢٠٠٤|٢٠٠٤ ڕزگاری بوو،]] کە بە سەختی بریندار بوو.<ref name="قائد فذ لمرحلة صعبة">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=8 أکتوبر 2010|سەردێڕ=نشأت الکرمی… قائد فذ لمرحلة صعبة|ناونیشان=https://safa.ps/p/31926|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309163634/https://safa.ps/post/31926/نشأت-الکرمی-قائد-فذ-لمرحلة-صعبة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=9 مارس 2022|وێبگە=وکالة الصحافة الفلسطینیة "صفا"|زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{یووتیووب|bCA7shCQC4M|وثائقی عملیة سیل النار القسامیة}}.
* {{یووتیووب|g-6cz4aecVs|نشأت الکرمی؛ ڕجل المصحف والبندقیة}}.
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|3=شەڕ|4=سیاسەت|6=فەلەستین|ئیسرائیل|شەڕ|سیاسەت|فەلەستین}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕزگاربووان لە ھەوڵی تیرۆرکردن]]
[[پۆل:ئەندامە تیرۆرکراوەکانی حەماس]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٠]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:سەرکردە سەربازییە فەلەستینییەکان]]
[[پۆل:ئەندامانی قەسام]]
[[پۆل:ئەندامانی حەماس]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:سەرکردە فەلەستینییەکان]]
t9rqlbk4s5glygnadlqv38l77qdr1kv
نەوەی داھاتوو (فیلم)
0
270188
1684257
1551818
2026-10-09T07:38:20Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، چین-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684257
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نەوەی داھاتوو''' ({{بە ئینگلیزی|Next Gen}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی [[فیلمی زانستی خەیاڵی|زانستی خەیاڵی]]ی چینی-کەنەدی-ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٨. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٦ خولەکە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|چین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کارتۆن|کەنەدا|کۆمیدیا}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{چین-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆبۆتەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕۆژاوایییەکان کە کاریگەریی ئەنیمێیان لەسەرە]]
hrchql5iwvx7flssf28tzo9s5xj39za
1684289
1684257
2026-10-09T09:02:11Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684289
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نەوەی داھاتوو''' ({{بە ئینگلیزی|Next Gen}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی [[فیلمی زانستی خەیاڵی|زانستی خەیاڵی]]ی چینی-کەنەدی-ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٨. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٦ خولەکە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|چین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کارتۆن|کەنەدا|کۆمیدیا}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{چین-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆبۆتەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕۆژاوایییەکان کە کاریگەریی ئەنیمێیان لەسەرە]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە تەکنۆلۆژیا]]
kw48uzo7lkp4gyxam9o1i0v84m1w47q
نەخۆش
0
270252
1684106
1519058
2026-10-08T22:37:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684106
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەخۆش''' ھەر کەسێکە کە چاودێری پزیشکی یان چارەسەر وەردەگرێت. ئەم کەسە زۆرجار نەخۆشە یان بریندارە و پێویستی بە چارەسەری [[پزیشک]] یان پسپۆڕێکی پزیشکی تر ھەیە. ئەو کەسەی سەردانی [[پزیشک]] بکات بۆ پشکنینی خولیی بە '''نەخۆش''' دادەنرێت.
== سەرچاوەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Patients}}
{{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:زاراوە پزیشکییەکان]]
5nvv0rywtcz43irl2oc1ky4g0qlcnfg
خەڵاتی شانازیی ئەکادیمیا
0
271728
1683685
1552444
2026-10-08T15:01:00Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683685
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''خەڵاتی شانازیی ئەکادیمیا''' ({{بە ئینگلیزی|Academy Honorary Award}}) خەڵاتێکی تایبەتە کە لەلایەن ئەکادیمیای ھونەر و زانستی وێنەی جووڵاوەوە دەبەخشرێت بۆ دانپێدانان بە دەستکەوتە تایبەتەکان لە بواری سینەمادا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Winners of Academy Honorary Award}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{شریتی دەروازە|ھۆڵیوود|تەکنۆلۆژیا|زانست}}
[[پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا]]
buhe4jt3nuymmr1t0jrtckob1xmuflo
1683825
1683685
2026-10-08T20:03:57Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683825
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''خەڵاتی شانازیی ئەکادیمیا''' ({{بە ئینگلیزی|Academy Honorary Award}}) خەڵاتێکی تایبەتە کە لەلایەن ئەکادیمیای ھونەر و زانستی وێنەی جووڵاوەوە دەبەخشرێت بۆ دانپێدانان بە دەستکەوتە تایبەتەکان لە بواری سینەمادا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Winners of Academy Honorary Award}}
{{شریتی دەروازە|ھۆڵیوود|تەکنۆلۆژیا|زانست}}
[[پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا]]
r23ikqf5adcib0xt3a307qejzh04d4n
نەتەوەی گیتاری ھەوایی
0
272048
1683809
1519029
2026-10-08T19:39:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683809
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نەتەوەی گیتاری ھەوایی''' ({{بە ئینگلیزی|Air Guitar Nation}}) فیلمێکی بەڵگەنامەیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٦. لە ڕێکەوتی (١٧ی ئازاری ٢٠٠٦) بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨١ خولەکە.
== کورتەی چیرۆک ==
فیلمەکە دەربارەی پێشبڕکێی گیتاری ھەوایییە و بەشداربووانی یەکەم پێشبڕکێی نیشتمانی گیتاری ھەوایی لە ئەمریکا پیشان دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:فیلمە بەڵگەنامەیییە ئەمریکییەکان]]
5zf2vk0ju46p8wvd85wlk35syxyl37t
مۆدیوول:Params
828
272709
1683690
1610065
2026-10-08T16:30:51Z
Grufo
65195
Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/mediawikiwiki/Q122696746|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]]
1683690
Scribunto
text/plain
require[[strict]]
--- ---
--- PRIVATE ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ Abstract utilities ]]--
----------------------------
-- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers)
local function zero_padded (str)
return ('%03d%s'):format(#str, str)
end
-- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting)
local function natural_sort (var1, var2)
return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded)
end
-- Return a copy or a reference to a table
local function copy_or_ref_table (src, refonly)
if refonly then return src end
local newtab = {}
for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end
return newtab
end
-- Copy at most N items (of all kinds) from `src` to `dest` and return `dest`
local function copy_table_maxn (dest, src, len)
local idx = 1
for key, val in pairs(src) do
dest[key], idx = val, idx + 1
if idx > len then break end
end
return dest
end
-- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left
local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len)
local cache, tmp = {}, idx + len - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key >= idx then
if key > tmp then cache[key - len] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_reduced (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = 1 - idx
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val
elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
elseif key < idx then ret[key + len] = val end
end
end
return ret
end
-- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_expanded (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
else ret[key + len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = idx - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val
elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
else ret[key - len] = val end
end
end
return ret
end
-- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys
local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn)
local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nn = nn + 1
nums[nn] = key
else
nw = nw + 1
words[nw] = key
end
end
table.sort(nums)
table.sort(words, sort_fn)
return nums, words, nn, nw
end
-- Parse a parameter name string and return it as a string or a number
local function get_parameter_name (par_str)
local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$'
if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end
return tonumber(ret)
end
-- Move a key from a table to another, but only if under a different name and
-- always parsing numeric strings as numbers
local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey)
local realkey = get_parameter_name(dkey)
if skey ~= realkey then dest[realkey], src[skey] = val, nil end
end
--[[ Public strings ]]--
------------------------
-- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names)
local mkeywords = {
['or'] = 0,
pattern = 1,
plain = 2,
strict = 3
}
-- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names)
local sortfunctions = {
alphabetically = false,
naturally = natural_sort
}
-- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers
-- (functions and modifiers MUST avoid these names)
--[[
Meanings of the columns:
col[1] = Loop type (0-3)
col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3)
col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback
col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name
col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value
col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]`
col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]`
A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`)
]]--
local mapping_styles = {
names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 },
values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 },
values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 },
names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 },
names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 },
names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 },
values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 },
blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 }
}
-- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names)
local memoryslots = {
h = 'header',
f = 'footer',
i = 'itersep',
l = 'lastsep',
n = 'ifngiven',
p = 'pairsep',
s = 'oxfordsep'
}
-- Possible trimming modes for the `parsing` modifier
local trim_parse_opts = {
trim_none = { false, false },
trim_positional = { false, true },
trim_named = { true, false },
trim_all = { true, true }
}
-- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local isep_parse_opts = {
splitter_pattern = false,
splitter_string = true
}
-- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local psep_parse_opts = {
setter_pattern = false,
setter_string = true
}
-- Possible position references for the `splicing` modifier
local position_references = {
add_nothing = 0,
add_smallest_number = 1,
add_last_of_sequence = 2,
add_largest_number = 3
}
-- Possible modes for the `reassigning` modifier
local a_modes = {
transfer = 0,
clone = 1,
rename = 2,
copy = 3,
sacrifice = 4,
provide = 5,
spare = 7
}
-- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `here`, `in_substack`,
-- `let`, `expose`, `use`, `with_flushed_glue`, `without_flushed_glue`
-- `without_sorting`
--[[ Private constants ]]--
---------------------------
-- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`)
local modulename = 'Module:Params'
-- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args`
-- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also
-- guarantee that they will make their own (modified) copy available
local refpipe = {
call_for_each_group = true,
--coins = true,
count = true,
evaluating = true,
for_each = true,
list = true,
list_values = true,
list_maybe_with_names = true,
value_of = true
}
-- The functions listed here declare that they don't need the
-- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if
-- they are modifiers they also guarantee that they will make their own
-- (modified) copy available
local refparams = {
call_for_each_group = true,
combining = true,
combining_by_calling = true,
combining_values = true,
concat_and_call = true,
concat_and_invoke = true,
concat_and_magic = true,
count = true,
grouping_by_calling = true,
mixing_names_and_values = true,
keeping_at_most = true,
renaming_by_mixing = true,
renaming_to_sequence = true,
renaming_to_uppercase = true,
renaming_to_lowercase = true,
--renaming_to_values = true,
shifting = true,
splicing = true,
--swapping_names_and_values = true,
value_of = true,
with_name_matching = true
}
-- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we
-- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its
-- optimal value at Module talk:Params)
local maxfill = 1024
-- The private table of functions
local library = {}
-- Functions and modifiers that can only be invoked in first position
local static_iface = {}
--[[ Private functions ]]--
---------------------------
-- Create a new context
local function context_new (child_frame)
local main_frame = child_frame:getParent()
return {
frame = main_frame,
opipe = child_frame.args,
oparams = main_frame.args,
firstposonly = static_iface,
iterfunc = pairs,
sorttype = 0,
n_parents = 0,
n_children = 0,
n_available = maxfill
}
end
-- Move to the next action within the user-given list
local function context_iterate (ctx, n_forward)
local nextfn
if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then
nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)'
end
if nextfn == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
if library[nextfn] == nil then
if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0)
else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn ..
'’ directive can only appear in first position', 0)
end
end
remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward)
return library[nextfn]
end
-- Main loop
local function main_loop (ctx, start_with)
local fn = start_with
repeat fn = fn(ctx) until not fn
if ctx.n_parents > 0 then error(modulename ..
': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end
if ctx.n_children > 0 then error(modulename ..
', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end
end
-- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table
local function set_strings_from_opts (dest, opts, start_from)
local cmd
if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end
cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/')
:match'^/*(.*[^/])'
if cmd == nil then return start_from end
local vname, chr
local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1
for idx = 1, #cmd do
chr = cmd:byte(idx)
if chr == sep then
for key, val in ipairs(amap) do
dest[val], amap[key] = opts[argc], nil
end
argc = argc + 1
else
vname = memoryslots[string.char(chr)]
if vname == nil then error(modulename ..
', ‘setting’: Unknown slot ‘' ..
string.char(chr) .. '’', 0) end
table.insert(amap, vname)
end
end
for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end
return argc
end
-- Add a new stack of parameters to `ctx.children`
local function new_substack (ctx)
local currsnap, newparams = ctx.n_children + 1, {}
if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams }
else ctx.children[currsnap] = newparams end
ctx.n_children = currsnap
return newparams
end
-- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or
-- `'without_sorting'`, or `nil`
local function load_sort_opt (raw_arg)
if raw_arg == nil then return nil, 1, false end
local trarg = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$'
if trarg == 'without_sorting' then return nil, 2, false, trarg end
local tmp = sortfunctions[trarg]
if tmp == nil then return nil, 1, false, trarg end
return tmp or nil, 2, true, trarg
end
-- Parse optional user arguments of type `...|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|
-- [number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]`
local function load_child_opts (src, start_from, append_after, params)
local tnamed, tmp1, tmp2
local pin, tbl, mem = start_from, {}, {}
while src[pin] ~= nil and src[pin + 1] ~= nil do
tmp1 = src[pin]:match'^%s*(.*%S)'
if tmp1 == 'let' and src[pin + 2] ~= nil then
tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 1])
mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = nil, src[pin + 2], pin + 3
--[[
elseif tmp1 == 'expose' then
tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 1])
tmp2 = params[tmp1]
mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = tmp2, tmp2, pin + 2
]]--
elseif tmp1 == 'use' and src[pin + 2] ~= nil then
tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 2])
tmp2 = params[tmp1]
mem[tmp1], tbl[get_parameter_name(src[pin + 1])], pin =
tmp2, tmp2, pin + 3
else break end
end
local tnew = copy_or_ref_table(params, next(mem) == nil)
for key in pairs(mem) do tnew[key] = nil end
if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end
tmp1 = tonumber(src[pin])
if tmp1 ~= nil and math.floor(tmp1) == tmp1 then
if tmp1 < 0 then tmp1 = -1 end
tmp2 = append_after - pin
for idx = pin + 1, pin + tmp1 do tbl[idx + tmp2] = src[idx] end
pin = pin + tmp1 + 1
end
if tnamed ~= nil then
for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end
end
return tbl, pin, tnew, mem
end
-- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*`
-- class of modifiers
local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style, params)
local style, shf
local tmp = src[n_skip + 1]
if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1
else shf = n_skip end
local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5]
tmp = style[6]
if tmp > -1 then
karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
karg = tonumber(karg)
n_exist = math.max(n_exist, karg)
end
end
tmp = style[7]
if tmp > -1 then
varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
varg = tonumber(varg)
n_exist = math.max(n_exist, varg)
end
end
local dest, argc, tnew, mem = load_child_opts(src, style[2] + shf,
n_exist, params)
tmp = style[1]
if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then
tmp = tmp - 2 end
if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then
tmp = tmp - 1 end
return dest, argc, tmp, karg, varg, tnew, mem
end
-- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of
-- modifiers
local function load_replace_args (opts, whoami)
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end
if opts[2] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end
local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3
if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end
local flg = opts[argc]
if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end
return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or
(flg == 3 and ptn == repl)
end
-- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers
local function load_pattern_args (opts, whoami)
local keyw
local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1
for _, val in ipairs(opts) do
if state == 0 then
nptns, state = nptns + 1, -1
ptns[nptns] = { val, false, false }
else
keyw = val:match'^%s*(.*%S)'
if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or (
state > 0 and mkeywords[keyw] > 0
) then break
else
state = mkeywords[keyw]
if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end
if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end
end
end
cnt = cnt + 1
end
if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami ..
'’: No pattern was given', 0) end
return ptns, nptns, cnt
end
-- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and
-- `evaluating` modifiers
local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp)
local tmp
local optslots, noptslots, argc, trimn, trimu, iplain, pplain =
{ true, true, true }, 3, start_from, true, false, true, true
repeat
noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc]
if tmp == nil then break end
tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then
tmp = trim_parse_opts[tmp]
trimn, trimu, optslots[1] = tmp[1], tmp[2], nil
elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
iplain, isp, optslots[2] = isep_parse_opts[tmp],
opts[argc], nil
elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
pplain, psp, optslots[3] = psep_parse_opts[tmp],
opts[argc], nil
else break end
argc = argc + 1
until noptslots < 1
return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc
end
-- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table
local value_maps = {
[0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end
end,
[1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end,
[2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
tbl[key] = fn()
end
end,
[3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[karg], margs[varg] = key, val
tbl[key] = fn()
end
end
}
-- Private table for `map_names()`
local name_thieves = {
[0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg], rargs[varg] = key, val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end
}
-- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table
local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn)
local cache = {}
name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric
-- suffixes in its keys
local function make_groups (src)
-- NOTE: `src` might be the original metatable!
local prefix, gid
local groups = {}
for key, val in pairs(src) do
-- `key` must only be a string or a number...
if type(key) == 'string' then
prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$'
gid = tonumber(gid) or ''
else
prefix, gid = '', key
end
if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end
if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
prefix = tonumber(prefix)
if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end
end
groups[gid][prefix] = val
end
return groups
end
-- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and
-- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length
local function parse_placeholder_string (target)
local idx, s_pos, skel, canvas = 1, 1, {}, {}
local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false)
while e_pos ~= nil do
canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1)
skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@'
idx = idx + 2
s_pos = e_pos + 2
e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false)
end
if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1
else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end
return skel, canvas, idx
end
-- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`,
-- `reinterpreting` and `evaluating`)
local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru)
local key, val, spos1, spos2, pos1, pos2
local pos3, idx, lenplone = 0, 1, #str + 1
if isp == nil or isp == '' then
if psp == nil or psp == '' then
if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else tbl[idx] = str end
return idx
end
spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else val = str end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1))
val = str:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
return idx
end
if psp == nil or psp == '' then
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
tbl[idx], idx = val, idx + 1
until pos2 == nil
return idx
end
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1))
val = val:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
until pos2 == nil
return idx
end
-- Heavy lifting for `snapshotting` and `remembering`
local function make_child (ctx, src, whoami)
local len = tonumber(ctx.pipe[1])
if len == nil or len == 0 then
local stack = new_substack(ctx)
for key, val in pairs(src) do stack[key] = val end
return len == nil and 1 or 2
end
if len < 0 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: The number of parameters to copy must be an integer greater than zero', 0) end
copy_table_maxn(new_substack(ctx), src, len)
return 2
end
-- Heavy lifting for `setting_by_flushing`, `combining` and `combining_values`
local function set_strings_from_substack (ctx, dest, whoami)
if ctx.n_children < 1 then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: There are no substacks to flush', 0) end
local currsnap = ctx.n_children
local stack = ctx.children[currsnap]
for key, val in pairs(memoryslots) do
if stack[key] ~= nil then dest[val] = stack[key] end
end
ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1
end
-- Heavy lifting for `combining` and `combining_values`
local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function
-- MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end
local argc
local tbl, vars = ctx.params, {}
local sortfn, varsarg0, do_sort, tmp = load_sort_opt(opts[2])
if varsarg0 == 2 then tmp = opts[3] and opts[3]:match'^%s*(.-)%s*$' end
if tmp == 'with_flushed_glue' then
varsarg0 = varsarg0 + 1
argc = set_strings_from_opts(vars, opts, varsarg0 + 1)
set_strings_from_substack(ctx, vars, whoami)
else
if tmp == 'without_flushed_glue' then varsarg0 = varsarg0 + 1 end
argc = set_strings_from_opts(vars, opts, varsarg0 + 1)
end
if argc < varsarg0 then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end
if next(tbl) == nil then
if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params =
{ [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven }
elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end
return argc
end
local cache, len
if do_sort then
local words
cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end
len = len + tmp
else
len, cache = 0, {}
for key in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = key
end
end
local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or ''
for idx = 1, len do
tmp, pmap[nss + 1] = cache[idx], pps
pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs)
nss = nss + 2
end
tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep
if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp
elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then
pmap[nss - 1] = vars.lastsep
end
pmap[1] = vars.header or ''
if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end
ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) }
return argc
end
-- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric
-- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options
-- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters
local function concat_params (ctx)
local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe)
if ctx.subset == 1 then
-- We need only the sequence
for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end
else
if ctx.subset == -1 then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
retval[key + nmax] = val
else retval[key] = val end
end
end
for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end
return retval
end
-- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this
-- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function flush_params (ctx, fn)
local tmp
local tbl = ctx.params
if ctx.subset == -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
elseif ctx.subset == 1 then
if ctx.pins == nil then
for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end
return
end
tmp = {}
for key, val in ipairs(tbl) do tmp[key] = val end
tbl = tmp
end
if ctx.pins ~= nil then
local marker = ctx.sorttype < 1 and ctx.subset ~= -1 or nil
for idx = 1, #ctx.pins do
tmp = ctx.pins[idx]
if tbl[tmp] ~= nil then
fn(tmp, tbl[tmp])
tbl[tmp] = marker
end
end
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(tbl) do
if val ~= true then fn(key, val) end
end
return
end
end
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
return
end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
return
end
if ctx.subset == -1 or ctx.pins == nil then
for key, val in ipairs(tbl) do
fn(key, val)
tbl[key] = nil
end
for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end
return
end
for key, val in ipairs(tbl) do
if val ~= true then fn(key, val) end
tbl[key] = nil
end
for key, val in pairs(tbl) do
if val ~= true then fn(key, val) end
end
end
-- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value
-- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth)
if ctx.subset == 1 then
flush_params(ctx, fn_seq)
return
end
if ctx.subset == -1 then
flush_params(ctx, fn_oth)
return
end
local tbl = ctx.params
if ctx.pins == nil and ctx.sorttype < 1 then
for key, val in ipairs(tbl) do
fn_seq(key, val)
tbl[key] = nil
end
for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end
return
end
local tseq = {}
for key, val in ipairs(tbl) do tseq[key] = val end
if ctx.pins ~= nil then
local tmp
local marker = ctx.sorttype < 1 or nil
for idx = 1, #ctx.pins do
tmp = ctx.pins[idx]
if tseq[tmp] ~= nil then
fn_seq(tmp, tbl[tmp])
tbl[tmp], tseq[tmp] = nil, marker
elseif tbl[tmp] ~= nil then
fn_oth(tmp, tbl[tmp])
tbl[tmp] = nil
end
end
end
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
for idx = 1, nn do
if tseq[nums[idx]] ~= nil then fn_seq(nums[idx], tseq[nums[idx]])
else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
end
if ctx.sorttype ~= 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
return
end
for key, val in ipairs(tseq) do
if val ~= true then
fn_seq(key, val)
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end
end
-- Finalize and return a concatenated list
local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize)
if len > 0 then
local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep
if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then
lst[len - modsize + 1] = tmp
elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then
lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep
end
lst[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(lst)
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
--- ---
--- PUBLIC ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ Modifiers ]]--
-------------------
-- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to
library.sequential = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
if ctx.sorttype > 0 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end
ctx.iterfunc, ctx.subset = ipairs, 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to
library['non-sequential'] = function (ctx)
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.iterfunc, ctx.subset = pairs, -1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to
library.all_sorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to
library.reassorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 2
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pinned_until|sentinel|[parameter name 1]|[parameter
-- name 2]|...|parameter name N|sentinel|pipe to
library.pinned_until = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘pinned_until’: No sentinel was provided', 0) end
local tmp, bucket, curr, ncurr
local sntl, idx = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$', 2
if ctx.pin_bucket == nil then
bucket, curr, ncurr = {}, {}, 0
ctx.pin_bucket, ctx.pins = bucket, curr
else bucket, curr, ncurr = ctx.pin_bucket, ctx.pins, ctx.npins end
while opts[idx] ~= nil do
tmp = opts[idx]:match'^%s*(.-)%s*$'
if tmp == sntl then
if idx == 2 then error(modulename ..
', ‘pinned_until’: No parameters to pin were provided', 0) end
ctx.npins = ncurr + idx - 2
return context_iterate(ctx, idx + 1)
end
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tmp = tonumber(tmp)
end
if bucket[tmp] then error(modulename ..
', ‘pinned_until’: Duplicate pinned parameter ‘' .. tostring(tmp) .. '’', 0) end
curr[ncurr + idx - 1], bucket[tmp], idx = tmp, true, idx + 1
end
error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Missing sentinel in position #' .. tostring(idx), 0)
end
-- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to
library.setting = function (ctx)
local argc = set_strings_from_opts(ctx, ctx.pipe, 1)
if argc < 2 then error(modulename ..
', ‘setting’: No directive was given', 0) end
return context_iterate(ctx, argc + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to
library.scoring = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end
local tmp
local retval, opts = 0, ctx.pipe
for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end
if opts[2] ~= nil then tmp = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == 'in_substack' then
new_substack(ctx)[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval)
return context_iterate(ctx, 3)
end
ctx.params[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval)
return context_iterate(ctx, tmp == 'here' and 3 or 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to
library.squeezing = function (ctx)
local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
newlen = newlen + 1
indices[newlen], store[key], tbl[key] = key, val, nil
end
end
table.sort(indices)
for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to
library.filling_the_gaps = function (ctx)
local newval, tbl, tmp, nmin, nmax, nnums =
ctx.pipe[1], ctx.params, {}, 1, nil, -1
if newval == nil then error(modulename ..
', ‘filling_the_gaps’: No value was provided', 0) end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmax == nil then
if key < nmin then nmin = key end
nmax = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
tmp[key], nnums = val, nnums + 1
end
end
if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then
ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax
if ctx.n_available < 0 then error(modulename ..
', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' ..
tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end
for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = newval end
for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to
library.clearing = function (ctx)
local tbl, numerics = ctx.params, {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key], tbl[key] = val, nil
end
end
for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to
library.cutting = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local len = #tbl
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
local tot = lcut + rcut
if tot > 0 then
local cache = {}
if tot >= len then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
tot = len
else
for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end
for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
if key > len then cache[key - tot] = val
else cache[key - lcut] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to
library.cropping = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local nmin, nmax
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmin == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
if nmin ~= nil then
local len = nmax - nmin + 1
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
if lcut + rcut - len > -1 then
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end
end
elseif lcut + rcut > 0 then
for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end
for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end
local lshift = nmin + lcut - 1
if lshift > 0 then
for idx = lshift + 1, nmax, 1 do
tbl[idx - lshift], tbl[idx] =
tbl[idx], nil
end
end
end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to
library.purging = function (ctx)
local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename ..
', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
if len < 1 then
len = len + table.maxn(tbl)
if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end
len = len - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to
library.backpurging = function (ctx)
local last = tonumber(ctx.pipe[1])
if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end
local idx
local tbl = ctx.params
if len > 0 then
idx = last - len + 1
else
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and (idx == nil or
key < idx) then idx = key end
end
if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end
idx = idx - len
if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end
len = last - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to
library.shifting = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local nshift = tonumber(ctx.pipe[1])
if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then
error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end
local tbl = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val
else tbl[key] = val end
end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to
library.reversing_numeric_names = function (ctx)
local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key], tbl[key] = val, nil
if key > nmax then nmax = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to
--[[
library.pivoting_numeric_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local shift = #tbl + 1
if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end
local numerics = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to
--[[
library.mirroring_numeric_names = function (ctx)
local nmax, nmin
local tbl, numerics = ctx.params, {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
if nmax == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to
--[[
library.swapping_numeric_names = function (ctx)
local tmp
local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nsize = nsize + 1
cache[nsize] = key
end
end
table.sort(cache)
for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do
tmp = tbl[cache[idx] ]
tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ]
tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to
library.sorting_sequential_values = function (ctx)
local sortfn
if ctx.pipe[1] ~= nil then
sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$']
end
if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn)
else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil`
if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment|
-- [number of elements to write]|...|pipe to
library.splicing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tmp2, argc, pos, refp
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
local tmp1 = opts[1]
if tmp1 ~= nil then
tmp2 = tonumber(tmp1)
if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then
pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4,
tmp1:match'^%s*(.*%S)'
if tmp2 ~= nil then
refp = position_references[tmp2]
if refp == nil then error(modulename ..
', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) ..
'’ is not a valid first argument', 0) end
else refp = 0 end
else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end
else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end
if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename ..
', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(opts[argc - 1])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end
local insn = tonumber(opts[argc])
if len == 0 and (insn == nil or insn < 1) then error(modulename ..
', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to write cannot be zero', 0) end
if refp == 2 then
for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end
refp = 0
end
tmp1, tmp2 = nil, nil
if refp ~= 0 or len ~= 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key
elseif key < tmp1 then tmp1 = key
elseif key > tmp2 then tmp2 = key end
end
end
end
if tmp2 == nil then len = 0
elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2
elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end
if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len)
elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len)
else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end
ctx.params = tbl
if insn == nil or insn < 0 or math.floor(insn) ~= insn then
return context_iterate(ctx, argc)
end
tmp1 = argc - pos + 1
for key = pos, pos + insn - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp1] end
return context_iterate(ctx, argc + insn + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to
library.imposing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2]
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to
library.providing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end
local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1])
if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|reassigning|source|destination|[mode]|pipe to
library.reassigning = function (ctx)
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘reassigning’: Missing source parameter', 0) end
if opts[2] == nil then error(modulename ..
', ‘reassigning’: Missing destination parameter', 0) end
local mode, argc
local src = get_parameter_name(opts[1])
local val = tbl[src]
if opts[3] ~= nil then mode = a_modes[opts[3]:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if mode == nil then mode, argc = 0, 3 else argc = 4 end
if val == nil and mode > 1 then return context_iterate(ctx, argc) end
local dest = get_parameter_name(opts[2])
local tmp = tbl[dest] == nil
if mode % 2 == 0 or (mode == 7 and tmp) then tbl[src] = nil end
if tmp or mode < 4 then tbl[dest] = val end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to
library.discarding = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil
return context_iterate(ctx, 2)
end
local key = tonumber(ctx.pipe[1])
if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end
if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end
for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to
library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to
library.excluding_numeric_names = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]|
-- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_name_matching = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tmp, ptn
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_matching')
local tbl, newparams = ctx.params, {}
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
tmp = ptn[1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tmp = tonumber(tmp)
end
newparams[tmp] = tbl[tmp]
else
for key, val in pairs(tbl) do
if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
newparams[key] = val
end
end
end
end
ctx.params = newparams
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]|
-- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_name_not_matching = function (ctx)
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_not_matching')
local tbl = ctx.params
if nptns == 1 and targets[1][3] then
local tmp = targets[1][1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tbl[tonumber(tmp)] = nil
else tbl[tmp] = nil end
return context_iterate(ctx, argc)
end
local yesmatch, ptn
for key in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if tostring(key) ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]|
-- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_value_matching = function (ctx)
local nomatch, ptn
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_matching')
for key, val in pairs(tbl) do
nomatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val == ptn[1] then
nomatch = false
break
end
elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
nomatch = false
break
end
end
if nomatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]|
-- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_value_not_matching = function (ctx)
local yesmatch, ptn
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_not_matching')
for key, val in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|keeping_at_most|number of parameters to pick|pipe to
library.keeping_at_most = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local len = tonumber(ctx.pipe[1])
if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘keeping_at_most’: The number of parameters to keep must be an integer greater than zero', 0) end
ctx.params = copy_table_maxn({}, ctx.params, len)
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to
library.trimming_values = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to
library.mapping_to_lowercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to
library.mapping_to_uppercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call
-- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.mapping_by_calling = function (ctx)
local tname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only, ctx.params)
local model = { title = tname, args = margs }
value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call
-- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_invoking = function (ctx)
local mname, fname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.values_only, ctx.params)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_magic = function (ctx)
local magic
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only, ctx.params)
value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs)
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.mapping_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
for key, val in pairs(tbl) do
if val == ptn then tbl[key] = repl end
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
for key, val in pairs(tbl) do
tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax)
end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to
library.mapping_by_mixing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local tbl, mix = ctx.params, ctx.pipe[1]
if mix == '$#' then
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(tbl) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val
else cnv[idx] = tostring(key) end
end
tbl[key] = table.concat(cnv)
end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to
--[[
library.mapping_to_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to
library.renaming_to_lowercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to
library.renaming_to_uppercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to
library.renaming_to_sequence = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache, len
local tbl = ctx.params
local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1])
if do_sort then
local words, wl
cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end
for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end
else
len, cache = 0, {}
for _, val in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call
-- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.renaming_by_calling = function (ctx)
local tname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only, ctx.params)
local model = { title = tname, args = rargs }
map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of
-- additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument
-- N]|pipe to
library.renaming_by_invoking = function (ctx)
local mname, fname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.names_only, ctx.params)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem =
load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only, ctx.params)
map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs)
end)
for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.renaming_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
ptn = get_parameter_name(ptn)
local val = tbl[ptn]
if val ~= nil then
tbl[ptn], tbl[get_parameter_name(repl)] = nil, val
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
local cache = {}
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache,
tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax))
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to
library.renaming_by_mixing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
local cache = {}
if mix == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
else
local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(ctx.params) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then canvas[idx] = val
else canvas[idx] = tostring(key) end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to
--[[
library.renaming_to_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template
-- name|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.grouping_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tmp, argc, tbl, mem = load_child_opts(ctx.pipe, 2, 0, ctx.params)
local gargs = {}
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val
else gargs[key] = val end
end
tmp = ctx.pipe[1]
if tmp ~= nil then tmp = tmp:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local groups = make_groups(tbl)
for gid, group in pairs(groups) do
for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end
group[0], model.args = gid, group
groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end
for key, val in pairs(mem) do groups[key] = val end
ctx.params = groups
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.parsing = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim
-- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter
-- setter]|[...]|pipe to
library.reinterpreting = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1])
local str = tbl[tmp]
if str ~= nil then
tbl[tmp] = nil
parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.evaluating = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '!', ':')
if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then
ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe)
return context_iterate(ctx, argc)
end
local new_opts, cache = {}, {}
local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain,
psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc
for key, val in pairs(opts) do
if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val
elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end
end
for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end
ctx.pipe = new_opts
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to
library.mixing_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end
local tmp
local mix_k = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
local cache, mix_v = {}, ctx.pipe[2]
if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then
for key, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key)
end
elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then
for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end
else
local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k)
local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v)
for key, val in pairs(ctx.params) do
tmp = tostring(key)
for idx = 2, n_parts_k, 2 do
if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end
end
for idx = 2, n_parts_v, 2 do
if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] =
table.concat(cnv_v)
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to
--[[
library.swapping_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort
-- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to
library.combining = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end,
'combining'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort
-- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to
library.combining_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return val end,
'combining_values'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tname = ctx.pipe[1]
if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = ctx.params
}
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new
-- parameter name|pipe to
library.combining_by_invoking = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local mname = ctx.pipe[1]
if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
local fname = ctx.pipe[2]
if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[3])] =
tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
}
return context_iterate(ctx, 4)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local magic = ctx.pipe[1]
if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] =
ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params)
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|snapshotting|[maximum number]|pipe to
library.snapshotting = function (ctx)
return context_iterate(ctx, make_child(ctx, ctx.params, 'snapshotting'))
end
-- Syntax: #invoke:params|remembering|[maximum number]|pipe to
library.remembering = function (ctx)
return context_iterate(ctx, make_child(ctx, ctx.oparams, 'remembering'))
end
-- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to
library.entering_substack = function (ctx)
local tbl, ncurrparent = ctx.params, ctx.n_parents + 1
if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl }
else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end
ctx.n_parents = ncurrparent
if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then
ctx.params = {}
return context_iterate(ctx, 2)
end
local currsnap = ctx.n_children
if currsnap > 0 then
ctx.params, ctx.children[currsnap], ctx.n_children =
ctx.children[currsnap], nil, currsnap - 1
else
local newparams = {}
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.params = newparams
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to
library.pulling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end
local tmp = ctx.n_parents
local parent = tmp < 1 and ctx.oparams or ctx.parents[tmp]
tmp = get_parameter_name(opts[1])
if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|recalling|parameter name|pipe to
library.recalling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘recalling’: No parameter to recall was provided', 0) end
local arg = get_parameter_name(opts[1])
if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|finding|parameter name|pipe to
--[[
library.finding = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘finding’: No parameter to find was provided', 0) end
local arg = get_parameter_name(opts[1])
local parent
for idx = ctx.n_parents, 1, -1 do
parent = ctx.parents[idx]
if parent[arg] ~= nil then
ctx.params[arg] = parent[arg]
return context_iterate(ctx, 2)
end
end
if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|picking|number of parameters to pick|pipe to
--[[
library.picking = function (ctx)
local len = tonumber(ctx.pipe[1])
if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘picking’: The number of parameters to pick must be an integer greater than zero', 0) end
if ctx.n_parents < 1 then copy_table_maxn(ctx.params, ctx.oparams, len)
else copy_table_maxn(ctx.params, ctx.parents[ctx.n_parents], len) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to
library.detaching_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to
library.dropping_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end
ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents =
ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to
library.leaving_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params }
else ctx.children[currsnap] = ctx.params end
ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents, ctx.n_children =
ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1, currsnap
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to
library.merging_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent, child = ctx.parents[ncurrparent], ctx.params
ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = parent, nil,
ncurrparent - 1
for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to
library.flushing = function (ctx)
if ctx.n_children < 1 then error(modulename ..
', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end
local parent, currsnap = ctx.params, ctx.n_children
for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end
ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|setting_by_flushing|pipe to
library.setting_by_flushing = function (ctx)
set_strings_from_substack(ctx, ctx, 'setting_by_flushing')
return context_iterate(ctx, 1)
end
--[[ Functions ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|count
library.count = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local retval = 0
for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end
if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end
ctx.text = retval
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]|
-- [...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value
-- n]|[...]
library.concat_and_call = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local tname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = concat_params(ctx)
}
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend
-- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named
-- item n=value n]|[...]
library.concat_and_invoke = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local mname, fname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 2)
local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{
title = 'Module:' .. mname,
args = concat_params(ctx)
})
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend
-- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=
-- value n]|[...]
library.concat_and_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local magic
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx))
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name
library.value_of = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end
local val
local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
key = tonumber(key)
val = ctx.params[key]
-- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in
-- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable)
if val ~= nil and (
ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1
) and (
ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0)
) then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
else
val = ctx.params[key]
if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header
or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list
library.list = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
flush_params(ctx, function (key, val)
ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss =
pps, key, kvs, val, nss + 4
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_values
library.list_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
-- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us
local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(ctx, function (key, val)
ret[nss + 1], ret[nss + 2], nss = pps, val, nss + 2
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names
library.list_maybe_with_names = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
mixed_flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3],
ret[nss + 4], nss = pps, '', '', val, nss + 4
end,
function (key, val)
ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3],
ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value
-- 2]|[...]|[last coin = value N]
--[[
library.coins = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end
return library.list_values(ctx)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin =
-- value 2]|[...]|[last coin = value N]
--[[
library.unique_coins = function (ctx)
local tmp
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do
tmp = get_parameter_name(val)
tbl[key], opts[tmp] = opts[tmp], nil
end
return library.list_values(ctx)
end
]]
-- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext
library.for_each = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or ''
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt)
flush_params(ctx, function (key, val)
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val
else cnv[idx] = tostring(key) end
end
ret[nss + 1], nss = pps, nss + 2
ret[nss] = table.concat(cnv)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]|
-- [...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each = function (ctx)
local tname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2
ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append
-- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|
-- [named param n=value n]|[...]
library.invoke_for_each = function (ctx)
local mname, fname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2
ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.magic_for_each = function (ctx)
local magic
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2
ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_value = function (ctx)
local tname
local opts = ctx.pipe
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2
ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.invoke_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname, fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2
ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]|
-- [append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named
-- param n=value n]|[...]
library.magic_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(ctx, function (key, val)
opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2
ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_group = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local tmp
if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or ''
for key, val in pairs(ctx.pipe) do
if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val
else opts[key] = val end
end
ctx.pipe = opts
ctx.params = make_groups(ctx.params)
flush_params(ctx, function (gid, group)
for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end
group[0], model.args, ret[nss + 1], nss = gid, group, ccs,
nss + 2
ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
--[[ First-position-only modifiers ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|new|pipe to
static_iface.new = function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false)
ctx.params = {}
main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1))
return ctx.text
end
--[[ First-position-only functions ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|self
static_iface.self = function (frame)
return frame:getParent():getTitle()
end
--[[ Public metatable of functions ]]--
---------------------------------------
return setmetatable({}, {
__index = function (_, query)
local fname = query:match'^%s*(.*%S)'
if fname == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
local func = static_iface[fname]
if func ~= nil then return func end
func = library[fname]
if func == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end
return function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname])
ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname])
main_loop(ctx, func)
return ctx.text
end
end
})
jd4jhydnyce3tw9c50qwx3yd53quopx
نەجیب میقاتی
0
276002
1684088
1519036
2026-10-08T22:34:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، لوبنان-کۆلکە)
1684088
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}
'''نەجیب میقاتی''' ( [[٢٤ی تشرینی دووەم|٢٤ی تشرینی دووەمی]] [[١٩٥٥]])، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدارێکی]] لوبنانییە، لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ پۆستی سەرۆکوەزیرانی لوبنان دەگرێتە ئەستۆ. پێشتر دووجار پۆستی سەرۆکوەزیرانی لوبنانی وەرگرتووە: یەکەمیان لە [[١٩ی نیسان|١٩ی نیسانی]] [[٢٠٠٥]] تا [[١٩ی تەممووز|١٩ی تەمموزی]] [[٢٠٠٥]] دوای دەستلەکارکێشانەوەی عومەر کەرەمی سەرۆک کۆماری لوبنان دوای [[تیرۆرکردن|تیرۆرکردنی]] [[ڕەفیق حەریری]] سەرۆکوەزیرانی پێشووی لوبنان، و حکوومەتە کاتییەکەی تا ھەڵبژاردنی پەرلەمانی لوبنان بۆ دڵنیابوون لەوەی ھەڵبژاردنەکان بێلایەنانە بەڕێوەچوو.<ref name="مشوار">[http://www.najib-mikati.net/NewsDetailsArabic.aspx?ID=1561 نجيب ميقاتي: بين السياسة وإدارة الأعمال]، مجلة "مشوار" - (حزيران/يونيو 2008)، موقع نجيب ميقاتي الرسمي، دخل في 24 يناير 2011 {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.najib-mikati.net/Home?aspxerrorpath=%2FNewsDetailsArabic.aspx|سەردێڕ=نجيب ميقاتي، الموقع الرسمي - Najib Mikati, Official Website |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200504203202/http://www.najib-mikati.net/Home?aspxerrorpath=%2FNewsDetailsArabic.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=27 سبتمبر 2020}}</ref> و وەک سەرۆک وەزیران بۆ جاری دووەم لە [[١٣ی حوزەیران|١٣ی حوزەیرانی]] [[٢٠١١]] تا [[٢٢ی ئازار|٢٢ی ئازاری]] [[٢٠١٣]]. بۆ ماوەی ساڵانی ١٩٩٨ – ٢٠٠٤ لە سێ حکوومەتی یەک لە دوای یەک لە [[لوبنان]] وەک وەزیری کار و گواستنەوە دەستنیشان کراوە و لە ساڵی ٢٠٠٤ وەزیری ئاوارەبوون، لە [[٢٠٠٠]] تا [[٢٠٠٥]] و لە [[٢٠٠٩]] تا ٢٠٢٢ پەرلەمانتاری ئێستای پەرلەمانی لوبنانە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|لوبنان|ژیاننامە|ئابووری|زانستی سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Najib Mikati}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{لوبنان-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت]]
[[پۆل:بیلیۆنێرە لوبنانییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی لوبنان]]
jehg2hmbnxisy0mnd78s5up0a66kq56
لە دەمی شێتیدا
0
276571
1683681
1672409
2026-10-08T14:06:21Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683681
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''لە دەمی شێتیدا''' ({{بە ئینگلیزی|In the Mouth of Madness}}) فیلمێکی ترسناکی دەروونی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٤. لە ڕێکەوتی "٣ی شوباتی ١٩٩٥" لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٩٥ خولەکە. داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٨٫٩ ملیۆن دۆلار بووە.
== کورتەی چیرۆک ==
لێکۆڵەرێک بەدوای نووسەرێکی ون بوودا دەگەڕێت و دەکەوێتە ناو دنیایەکی سەیر و ترسناکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠|فیلم|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی}}
{{کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما]]
[[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٤]]
rdj2qw3f7n2mnwkem25yfkc9eaer8dg
نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
0
276767
1683862
1683260
2026-10-08T20:09:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683862
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government agency
| logo = United States Census Bureau Wordmark.svg
| logo_size = 180px
| seal = Seal of the United States Census Bureau.svg
| seal_size = 170px
| formed = {{start date and age|1902|7|1}}
| preceding1 =
| jurisdiction =
| headquarters = سویتلەند، مێریلەند، ئەمریکا
| budget =
| chief1_name = [[ڕۆبێرت سانتۆس]]
| chief1_position = بەڕێوەبەر
| chief2_name = ڕۆن ئێس جارمین
| chief2_position = جێگری بەڕێوەبەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکار
| parent_department =
| parent_agency = وەزارەتی بازرگانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
| website = {{URL|census.gov}}
| footnotes =
}}
'''نووسینگەی سەرژمێری ویلایەتە یەکگرتووەکان (USCB)'''، بە فەرمی '''نووسینگەی سەرژمێری'''، دەزگایەکی سەرەکی سیستەمی ئاماری فیدڕاڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، بەرپرسە لە بەرھەمھێنانی داتا دەربارەی [[ئەمریکییەکان|خەڵکی ئەمریکیی]] و ئابوری. نووسینگەی سەرژمێری ویلایەتە یەکگرتووەکان بەشێکە لە وەزارەتی بازرگانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەڕێوەبەرەکەی لەلایەن [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە]] دادەمەزرێت. لە ئێستادا، ڕۆبەرت سانتۆس بەڕێوەبەری نووسینگەی سەرژمێری ویلایەتە یەکگرتووەکانە و ڕۆن ئێس. جارمین جێگری بەڕێوەبەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=U.S. Census Bureau |ناونیشان=https://www.commerce.gov/bureaus-and-offices/census |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=U.S. Department of Commerce |زمان=en}}</ref>
ئەرکی سەرەکی نووسینگەی سەرژمێری ئەنجامدانی سەرژمێری ویلایەتە یەکگرتووەکانە ھەر دە ساڵ جارێک، کە کورسییەکانی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتەکان]] دابەش دەکات بەپێی ژمارەی دانیشتووانیان.<ref name="USCB DOC-D1026 QVC Manual 01/03/09"/> سەرژمێری و ڕاپرسییە جیاوازەکانی نووسینگەکە یارمەتی دابەشکردنی زیاتر لە ٦٧٥ ملیار دۆلاری فیدڕاڵی دەدات ھەموو ساڵێک و یارمەتی ویلایەتەکان، کۆمەڵگا خۆجێیییەکان و [[کاروکاسبی]]یەکان دەدات بۆ بڕیاردانی دروست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/about/why.html|سەردێڕ=Why We Conduct the Decennial Census|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=United States Census Bureau|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200409072102/https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/about/why.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://bnlconsulting.com/case-studies/census-steps|سەردێڕ=US Census Bureau StEPS II Case Study |وێبگە=BNL Consulting |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202020412/http://bnlconsulting.com/case-studies/census-steps|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/15/the-u-s-census-is-in-trouble-this-is-why-its-crucial-to-what-the-nation-knows-about-itself/ |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |یەکەم١=Henry |دوایین١=Farrell |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Analysis {{!}} The U.S. census is in trouble. This is why it's crucial to what the nation knows about itself.|newspaper=Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170517004559/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/15/the-u-s-census-is-in-trouble-this-is-why-its-crucial-to-what-the-nation-knows-about-itself/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زانیارییەکانی سەرژمێری بڕیارەکان ئاگادار دەکاتەوە لەسەر ئەوەی لە کوێ قوتابخانە، نەخۆشخانە، ژێرخانی گواستنەوە، و بەشە پۆلیس و ئاگرکوژێنەوە بنیات بنرێت و بپارێزرێت.<ref name=":0"/>
سەرەڕای سەرژمێری دە ساڵانە، نووسینگەی سەرژمێری بەردەوام زیاتر لە ١٣٠ ڕاپرسی و بەرنامە ئەنجام دەدات لە ساڵێکدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/programs-surveys/surveys-programs.html|سەردێڕ=List of All Surveys & Programs |وێبگە=United States Census Bureau|زمان=EN-US|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200402192508/https://www.census.gov/programs-surveys/surveys-programs.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەوانە ڕاپرسی کۆمەڵگای ئەمریکی، سەرژمێری ئابوری ویلایەتە یەکگرتووەکان، و ڕاپرسی دانیشتووانی ئێستا.<ref name="USCB DOC-D1026 QVC Manual 01/03/09">USCB DOC-D1026 QVC Manual 01/03/09</ref> سەرژمێری ئابوری ویلایەتە یەکگرتووەکان ھەر پێنج ساڵ جارێک ڕوودەدات و ڕاپۆرت لەسەر کاروکاسبی ئەمریکی و ئابوری ئەمریکی دەکات بۆ پلاندانانی بڕیارەکانی کاروکاسبی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bureau |یەکەم=US Census |سەردێڕ=Our Censuses |ناونیشان=https://www.census.gov/programs-surveys/censuses.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Census.gov}}</ref> لەوەش زیاتر، نیشاندەرەکانی ئابوری و بازرگانی دەرەکی کە لەلایەن حکوومەتی فیدڕاڵەوە بڵاودەکرێنەوە بەگشتی داتای بەرھەمھێنراو لەلایەن نووسینگەی سەرژمێری لەخۆدەگرن.
== داواکاری یاسایی ==
[[پەڕگە:Census Bureau headquarters, Suitland, Maryland, 2007.jpg|وێنۆک|بارەگای سەرژمێری لە سوتلاند، مێریلاند]]
ماددەی یەکی دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکان (بەشی دووەم) فەرمان دەکات کە [[دانیشتووان]] لانیکەم جارێک لە ھەر دە ساڵێکدا بژمێردرێن و ئەنجامەکانی ژماردن بەکاربھێنرێن بۆ دیاریکردنی ژمارەی ئەندامان لە ھەر ویلایەتێک لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و، بە درێژکردنەوە، لە کۆمەڵەی ھەڵبژاردنی ویلایەتە یەکگرتووەکان. نووسینگەی سەرژمێری ئێستا ژماردنێکی تەواوی دانیشتووان ئەنجام دەدات ھەر دە ساڵ جارێک لەو ساڵانەی کە بە سفر کۆتاییان دێت و زاراوەی «دەساڵە» بەکاردەھێنێت بۆ وەسفکردنی ئۆپەراسیۆنەکە. لە نێوان سەرژمێرییەکاندا، نووسینگەی سەرژمێری خەمڵاندن و پێشبینی دانیشتووان دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/popest/estimates.php |سەردێڕ=Population Estimates |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=U.S. Bureau of the Census |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://webarchive.loc.gov/all/20061206215954/http://www.census.gov/popest/estimates.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|United States Census Bureau}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
na3ewn6cqqn0ntgweqxsvamv776tl0t
تیپەکانی بەرگریی نیشتمانی (عێراق)
0
277119
1683853
1683407
2026-10-08T20:08:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683853
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
'''تیپەکانی بەرگریی نیشتمانی''' ({{بە عەرەبی|كتائب الدفاع الوطني}}) یەکەی [[نیمچە سەربازی]] و [[ژەندرمە]]ی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردیی عێراق]] بوون کە سەرەتا لە میلیشیایەکی کوردی لایەنگری حکوومەتەوە سەریانھەڵدا، کە لەلایەن ڕژێمی [[عەبدولکەریم قاسم]]ەوە پەرەی پێدرابوو لە دژی یاخیبووانی کورد لە کاتی [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی یەکەمی عێراق و کورددا]]. تیپەکان لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا بە تایبەتی لە کاتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا بە شێوەیەکی بەرچاو بەکارھێنران. زۆرێک لە یەکەی تیپەکان لە [[ڕاپەڕینی ١٩٩١]] یاخیبوون و پەیوەندییان بە [[پێشمەرگە]]وە کرد، ھەرچەندە تیپەکان بە توانای کەمەوە لە چالاکیدا مانەوە تاوەکو حکوومەتی بەعس لە [[شەڕی عێراق|ساڵی ٢٠٠٣دا ڕووخێندرا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|شەڕ|عێراق|کوردستان}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:سەددام حوسێن]]
[[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:عێراق]]
[[پۆل:شەڕی عێراق]]
ovcyy1ycvdqfg5cigzybwvu0gf35bu1
ناوەندی ھیلالی زێڕین
0
277593
1683871
1683020
2026-10-08T20:11:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683871
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''ناوەندی ھیلالی زێڕین''' (Hîlala Zêrîn) ڕێکخراوێکی ڕۆشنبیریی [[ژن|ژنان]]ە لە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] کە بنکەکانی لە کانتۆنەکانی قامیشلۆ، حەسیچە، شەھبا و کۆبانێیە. ھیلالی زێڕێن لە ساڵی ٢٠١٦ لەژێر ناوی '''کەوانی زێڕین''' (Kevana Zêrîn) دامەزرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢٠ ناوی خۆی گۆڕی.<ref name="ناوەندی نیوویۆرک ١">[https://nykcc.org/hilala-zerin/ ناوەندی ڕۆشنبیریی کوردی نیوویۆرک: ''ھیلالی زێڕین''؛] سەردان لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.</ref>
مەبەست لە ناوەکە [[کەوانەی بەپیت]]ە کە بە خاکی نێوان شاخەکانی [[زاگرۆس]] و [[زنجیرەچیای تۆڕۆس|تۆڕۆس]] دەوترێت و لە سەردەمی کۆن شۆڕشەکانی [[شۆڕشی نیۆلیسیک|بەردینی نوێ]] و [[شۆڕشی شارنشینی|شارنشینی]] لێیەوە دەستی پێکردووە و شوێنەوارناسەکان لەوێدا بەڵگەیان لەسەر کۆمەڵگا سەرەتاییە [[دایکسالاری|دایکسالارەکان]] دۆزیوەتەوە.<ref name="ناوەندی نیوویۆرک ١">[https://nykcc.org/hilala-zerin/ ناوەندی ڕۆشنبیریی کوردی نیوویۆرک: ''ھیلالی زێڕین''؛] سەردان لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.</ref>
گرووپی ناوەندی ھیلالی زێڕین ئامانجی خۆی تێکووشان بۆ ئاشکراکردنی مێژووی ژنان و ھەوڵدانەوە بۆ بەرەوپێشبردنی ئازادی ژنان ڕایگەیاندووە. ھەروەھا ھەوڵ دەدات کەسانێک لە نەتەوە، ئایین، کولتوور و زمانە جیاوازەکان کۆ بکات و بۆ چالاکییە کولتوورییەکان ھانیان بداتەوە. لە ناوەندەکانی ھیلالی زێڕین وۆرک شۆپ بۆ مۆسیقا، شانۆ، فۆلکلۆر و شێوەکاری بەڕێوەدەبرێت.<ref name="ناوەندی نیوویۆرک ١">[https://nykcc.org/hilala-zerin/ ناوەندی ڕۆشنبیریی کوردی نیوویۆرک: ''ھیلالی زێڕین''؛] سەردان لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.</ref>
لیژنەی دیپلۆماسیی خۆڕێکخستنی گرووپەکە ھەوڵدەدات لەگەڵ ڕێکخراو و تاکەکانی دەرەوەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست تۆڕەکانێکی کولتووری دروست بکات. لیژنەی پەروەردەش بۆ فێرکردنی گەنجانی تەمەن ٦ بۆ ١٥ ساڵ لە ڕێگەی چیرۆکگێڕان، شانۆ و [[ھونەری سۆمایی|ھونەرە سۆمایییەکان]] کار دەکات.<ref name="ناوەندی نیوویۆرک ١">[https://nykcc.org/hilala-zerin/ ناوەندی ڕۆشنبیریی کوردی نیوویۆرک: ''ھیلالی زێڕین''؛] سەردان لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ھونەرکۆم]]
* [[ھونەرگەی وڵات]]
* [[ناوەندی چاند و ھونەری بێستوون]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|چاند|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|کوردستان}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان]]
[[پۆل:چاند لە ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:چاند لە خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]
ktolk4x483offlij8fl9896ttce6lwm
نەگۆڕی لۆژیکی
0
278608
1684309
1664509
2026-10-09T10:33:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە)
1684309
wikitext
text/x-wiki
'''نەگۆڕی لۆژیکی''' یا '''سیمبۆلی نەگۆڕ''' لە [[زمانی شێوەیی|زمانی]] <math>\mathcal{L}</math> دا بە [[ھێما|سیمبۆلێ]] دەوترێ کە لە ھەموو [[ڕاڤە (لۆژیک)|ڕاڤەکان]] دەرھەق بە <math>\mathcal{L}</math> خاوەنی ھەمان [[بایەخی مانایی]] بێ. دوو جۆر نەگۆڕی لۆژیکیی گرنگ بریتین لە [[گرێدەری لۆژیکی|گرێدەر]] و [[چەندینوێن]].<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=MacFarlane |یەکەم=John |سەردێڕ=Logical Constants |ڕێکەوت=٢٠١٧|ئیش=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |ناونیشان=https://plato.stanford.edu/entries/logical-constants/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|edition=Winter 2017 |بڵاوکەرەوە=Metaphysics Research Lab, Stanford University}}</ref>
یەکێ لە پرسیارە بنەڕەتییەکان لە [[فەلسەفەی لۆژیک|فەلسەفەی لۆژیکدا]] ئەمەیە کە «نەگۆڕی لۆژیکی چییە؟»؛<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Peacocke|یەکەم=Christopher|ڕێکەوت=١٩٧٦|سەردێڕ=What is a Logical Constant?|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/2025420|journal=The Journal of Philosophy|بەرگ=٧٣|issue=9|پەڕەکان=٢٢١–٢٤٠|doi=10.2307/2025420|issn=0022-362X}}</ref> یانی، چ خەسڵەتێکی تایبەت لە نەگۆڕێکی دیاریکراوا وای لێ دەکا ''لۆژیکی'' بێ لە سروشتی خۆیدا؟<ref>Carnap, Rudolf (1958). ''Introduction to symbolic logic and its applications''. New York: Dover.</ref>
بەشی گەورەی کارەکانی [[گۆتلۆب فرێگە]] و [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتڕاند ڕاسڵ]] ناساندن و دیاریکردنی نەگۆڕە لۆژیکییەکان بووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|ماتماتیک}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
{{ماتماتیک-کۆلکە}}
[[پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک]]
[[پۆل:لۆژیکی فەلسەفی]]
0yzlie6ovyafwbyik7myrmk4skbthje
هارۆڵد ماکمیلان
0
279089
1684333
1519312
2026-10-09T10:37:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە)
1684333
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''هارۆڵد ماکمیلان''' (لەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٨٩٤ - کۆچی دوایی کردووە لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) سەرۆکوەزیرانی [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] بووە لە نێوان ساڵانی ١٩٥٧ بۆ ١٩٦٣ و لە پارتی کرێکاران بوو.
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی ڕێکەوتی 29/12/2024
{{پۆلی کۆمنز|Harold Macmillan}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|شەڕی سارد|جەنگی جیھانیی یەکەم|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی چێلسی، لەندەن]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤]]
[[پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد]]
[[پۆل:دیپلۆماتە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز]]
ndvdj1kyq5cabp53qmh95wznb6r24n4
نێستلە
0
279651
1683728
1518952
2026-10-08T16:39:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە، سویس-کۆلکە)
1683728
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''نێستلە'''، کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی [[سویس]]رییە کە لە بواری بەرھەمھێنانی خۆراک و خواردنەوەدا کار دەکات و بارەگای سەرەکی لە ڤێڤەی [[سویس]]رایە. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە گەورەترین کۆمپانیای خۆراکە لە جیھاندا کە خاوەندارێتی گشتی ھەیە، بەپێی داھات و پێوەرەکانی تر. لە ساڵی ٢٠١٧دا پلەی ٦٤ی لە لیستی فۆرچن گڵۆباڵ ٥٠٠دا بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، کۆمپانیاکە لە پلەی ٥٠ەم دانرا لە لیستی فۆربس گڵۆباڵ ٢٠٠٠دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nestlé}}
{{تووڵی دەروازە|ئابووری|سویس|کۆمپانیا|خۆراک}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
{{سویس-کۆلکە}}
[[پۆل:براندەکانی خواردنەوە]]
4td530ol1jhpuz05dymw02nur9g7zr7
ناوچەی گەورەشاری
0
279738
1683886
1682553
2026-10-08T20:16:50Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683886
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ناوچەی گەورەشاری'''، '''ناوچەی میترۆپۆلیتان''' یان '''میترۆ''' بریتییە لە ناوچەیەک کە پێکھاتووە لە کۆمەڵە شارێکی قەرەباڵغ و چڕی دانیشتووان لەگەڵ ناوچە دەوروبەرەکانی کە پێکەوە ھاوبەشن لە پیشەسازی، ناوچە بازرگانییەکان، تۆڕی گواستنەوە، ژێرخان و نیشتەجێبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url=https://www.intechopen.com/chapters/59481|doi = 10.5772/intechopen.73524|chapter = Characteristics of Urban Agglomerations in Different Continents: History, Patterns, Dynamics, Drivers and Trends|سەردێڕ= Urban Agglomeration|ساڵ= ٢٠١٨|دوایین١= Loibl|یەکەم١= Wolfgang|دوایین٢= Etminan|یەکەم٢= Ghazal|دوایین٣= Gebetsroither-Geringer|یەکەم٣= Ernst|دوایین٤= Neumann|یەکەم٤= Hans-Martin|دوایین٥= Sanchez-Guzman|یەکەم٥= Santiago|ژپنک= ٩٧٨-٩٥٣-٥١-٣٨٩٧-٦}}</ref><ref>Squires, G. Ed. Urban Sprawl: Causes, Consequences, & Policy Responses. (The urban Institute Press (2002)</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Metropolitan areas}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا|نژیاروانی}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:پایتەختی وڵاتان]]
[[پۆل:شارەکان]]
[[پۆل:جوگرافیای شاری]]
h3d1kxibfy6dd02jnrobfd621h24fuk
نەمان بۆ ئیسرائیل
0
280606
1684229
1570378
2026-10-09T07:33:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە)
1684229
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Demonstrations_and_protests_against_United_States_recognition_of_Jerusalem_in_Bojnord_01.jpg|وێنۆک| دروشمی مردن بۆ ئیسرائیل بە سێ زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]؛ لەسەر پۆستەرێک نووسراوە کە پەیوەندیی ھەیە بە ڕێپێوانێک لە [[ئێران]]. (کۆبوونەوەیەک لە [[بوژنۆرد]]، بۆ ئیدانەکردنی گواستنەوەی پایتەختی [[ئیسرائیل]] بۆ [[ئورشەلیم|قودس]] لە ٢٠١٧)]]
'''نەمان بۆ ئیسرائیل''' یان '''مردن بۆ ئیسرائیل''' ({{بە فارسی|مرگ بر اسرائیل}}، {{بە عەرەبی|الموت لإسرائيل}}، {{بە ئینگلیزی|Death to Israel}}) دروشمێکی سیاسییە دژی [[ئیسرائیل]] کە لە [[ئێران]]<ref name="r1">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=Nikki Haley's analysis of the Iranian slogans "Death to America" and "Death to Israel"|ناونیشان=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3883169-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7|سەردێڕ=تحلیل نیکی هیلی از شعار "مرگ بر آمریکا" و "مرگ بر اسرائیل" ایرانیها|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241127084757/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3883169-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="r2">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=In Iran, we chanted "Death to Israel", but we dreamed of freedom |ناونیشان=https://unikanews.com/ما-در-ایران-شعار-مرگ-بر-اسرائیل-مید/|سەردێڕ=ما در ایران شعار «مرگ بر اسرائیل» میدادیم ولی رؤیای آزادی داشتیم {{!}} پایگاه خبری تحلیلی یونیکا |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref><ref name="r3">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=One killed in Iranian Zahedan protests.. and demonstrations denounce Shiraz attack |ناونیشان=https://arabi21.com/story/1470876/قتيل-باحتجاجات-زاهدان-الإيرانية-ومظاهرات-تندد-بهجوم-شيراز|سەردێڕ=قتيل باحتجاجات زاهدان الإيرانية.. ومظاهرات تندد بهجوم شيراز |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=ar}}</ref><ref name="r4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2022/07/joe-biden-middle-east-israel-iran/670530/|سەردێڕ=When Iran Says ‘Death to Israel,’ It Means It |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The Atlantic |زمان=en}}</ref> و وڵاتانی دیکەی وەک [[عێراق]]<ref name="r5">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=The slogan of death to Israel in Iraqi protests / Fatah's emphasis on the intervention of Western-Arab countries|ناونیشان=http://irdiplomacy.ir/fa/news/2006913/شعار-مرگ-بر-اسرائیل-در-اعتراضات-عراق-تاکید-الفتح-بر-دخالت-کشورهای-غربی-عربی|سەردێڕ=شعار مرگ بر اسرائیل در اعتراضات عراق/ تاکید الفتح بر دخالت کشورهای غربی-عربی|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=http://irdiplomacy.ir/fa/news/2006913/%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C |date=ئازاری ٢٠٢٦ }}</ref> و [[مەکسیک]]<ref name="r6">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/death-to-israel-daubed-on-mexico-city-embassy-during-protest-israel-summons-envoy/|سەردێڕ=‘Death to Israel’ daubed on Mexico City embassy during protest; Israel summons envoy |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The Times of Israel |زمان=en}}</ref><ref name="r7">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=The slogan "Death to Israel" in front of the Zionist embassy in Mexico City |ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/8245482/شعار-مرگ-بر-اسرائیل-مقابل-سفارت-رژیم-صهیونیستی-در-مکزیکوسیتی|سەردێڕ=شعار «مرگ بر اسرائیل» مقابل سفارت رژیم صهیونیستی در مکزیکوسیتی |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> بەکاردەھێنرێت. ساڵانە بەشێک لە حاجییە ئێرانییەکان لە کاتی ڕێوڕەسمی [[حەج]]دا دروشمی «مردن بۆ ئیسرائیل» دەڵێنەوە.<ref name="r8">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title="Death to America" and "Death to Israel" chanted by Iranian pilgrims during the ceremony of acquittal |ناونیشان=https://fa.alalam.ir/news/3733216/شعار-مرگ-بر-آمریکا-و-مرگ-بر-اسرائیل-حجاج-ایرانی-در-مراسم-برائت-از|سەردێڕ=شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل حجاج ایرانی در مراسم برائت از مشرکین + فیلم |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref><ref name="r9">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٤|trans-title=Acquittal in this year's Hajj is the slogan of death to Israel |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403021712137/برائت-در-حج-امسال-همان-شعار-مرگ-بر-اسرائیل-است|سەردێڕ=برائت در حج امسال همان شعار مرگ بر اسرائیل است |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> ئەم دروشمە بە تایبەتی لە [[ڕۆژی قودس]]دا لەلایەن خۆپیشاندەرانی دژی ئیسرائیل دەوترێتەوە و زۆر جاریش سووتاندنی [[ئاڵای ئیسرائیل]]ی لەگەڵدایە.<ref name="r10">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٢|trans-title="Death to Israel" chanted by millions Iranian on International Quds Day |ناونیشان=https://alresalah.ps/post/259351/الموت-لإسرائيل-هتاف-الملايين-بإيران-في-يوم-القدس-العالمي|سەردێڕ="الموت لإسرائيل" هتاف الملايين بإيران في يوم القدس العالمي |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=ar}}</ref> ئەم دروشمە ھەندێک جار لە [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|مەجلیسی شۆرای ئیسلامی]] بەکارھێنراوە.<ref name="r11">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cufi.org/issue/iranian-officials-chant-death-to-america-death-to-israel-in-government-body-watch-the-video/|سەردێڕ=Iranian officials chant 'death to America, death to Israel' in government body: watch the video|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240915231610/https://cufi.org/issue/iranian-officials-chant-death-to-america-death-to-israel-in-government-body-watch-the-video/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە فیلمێکدا کە لە ڕاھێنانی مووشەکیی ئێران لە سەردەمی سەرۆکایەتیی [[مەحموود ئەحمەدینەژاد]] بڵاو کرایەوە، دروشمی «مردن بۆ ئیسرائیل» لەسەر [[مووشەکی بالیستیکی|مووشەکێکی بالیستیکی]] نووسرابوو.<ref name="r4"/> ئەم دروشمە لە ئێراندا بە مانای تەنیا دروشمێکی سیاسی نییە، بەڵکوو ڕوانگەی ئێستای [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]]ە بەرامبەر بە جێگەی ئیسرائیل لە ناوچەکەدا.<ref name="r12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran anniversary marchers chant 'death to Israel' amid regional tensions over Gaza|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-anniversary-marchers-chant-death-israel-amid-regional-tensions-over-gaza-2024-02-11/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=Reuters|زمان=en}}</ref>
==پەراوێزەکان==
حەبیبە جاغووری خوێندکارێکی [[زانکۆی ئەدێلاید]] و سەرنووسەری گۆڤاری خوێندکارانی ئەو زانکۆیە، لە گۆڤارەکە دەرکرا دوای بڵاوکردنەوەی بابەتێکی دژە [[زایۆنیزم]] بە ناونیشانی «مەرگ بۆ ئیسرائیل». ئەو بابەتە ئەم ناوەڕۆکەی خوارەوە لەخۆ دەگرێت<ref>https://www.timesofisrael.com/australian-university-student-magazine-calls-for-death-to-israel/</ref>:
«چارەسەر بۆ بەدیھێنانی ئاشتی و چەسپاندنی دادپەروەری بۆ [[فەلەستین]]، بریتییە لە داواکردنی لەناوبردنی [[ئیسرائیل]]. فەلەستینی ئازاد و مەرگ بۆ ئیسرائیل.»
— جاغووری، وەک ئەوەی لەلایەن «[[تایمز ئۆف ئیسرائیل]]»ەوە گواستراوەتەوە.<ref>https://www.timesofisrael.com/student-magazine-editor-at-australian-university-fired-for-writing-death-to-israel/</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نە غەززە نە لوبنان، گیانم فیدای ئێران]]
* [[ئیسرائیل ٢٥ ساڵی داھاتوو نابینێت]]
* [[شەیتانی بچووک]]
* [[شەیتانی گەورە]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|ڕۆژھەڵاتی ناوین|ئێران|ئیسرائیل}}
{{پۆلی کۆمنز|Death to Israel}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
[[پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان]]
[[پۆل:پرۆپاگەندە لە ئێران]]
sfjinipu5krf4hu6rykhxo8tverfrma
بێت ئوممەر
0
281448
1683947
1681338
2026-10-08T20:38:33Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683947
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''بێت ئوممەر''' ({{Langx|ar|بیت اُمّر}}) شارۆچکەیەکی [[کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززە|فەلەستینییە]] و دەکەوێتە یازدە کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژاوای [[خەلیل|شاری خەلیل]] لە [[پارێزگای خەلیل]] لە [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]]. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، لە ساڵی ٢٠١٧دا، ژمارەی دانیشتووانی شارۆچکەکە ١٦ ھەزار و ٩٧٧ کەس بووە. زیاتر لە ٤٨٠٠ دانیشتووی شارۆچکەکە تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵەوەیە. لە دوای [[ڕاپەڕینی دووەمی فەلەستین|ڕاپەڕینی دووەمەوە]]، بێکاری لە نێوان ٦٠ بۆ ٨٠٪دایە، زیاتر بەھۆی بێتوانایی دانیشتووان بۆ کارکردن لە [[ئیسرائیل]] و خەمۆکی ئابووری فەلەستین. بەشێک لە شارەکە بە ڕێگای ٦٠دا دەبڕێت و بەھۆی ئەمەوە چەندین پێشنیاری ڕووخاندنی خانوو ڕوویانداوە.
بێت ئوممەر زیاتر کشتوکاڵییە و بەھۆی زۆری ترێیەوە ناوبانگی دەرکردووە. ئەمەش لایەنێکی سەرەکی لەسەر نەریتی چێشتلێنانیان ھەیە کە گەڵای ترێی پڕکراوە کە بە ''[[دۆڵمە]]'' ناسراوە و شەربەتێکی ترێ کە پێی دەوترێت ''دیبس''. ھەروەھا بێت ئوممەر باخچەی گێلاس و ئەڵوەن و سێو و زەیتونیشی ھەیە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== کتێبنامە ==
{{Refbegin}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Names and Places in the Old and New Testament and Apocrypha |ناونیشان=https://archive.org/details/namesandplacesi00condgoog |یەکەم=George |دوایین=Armstrong |ساڵ=١٨٨٩|بڵاوکەرەوە=Committee of the Palestine Exploration Fund}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Baramki |یەکەم١=D.C. |بەستەری نووسەر١= Dimitri Baramki|دوایین٢= Avi-Yonah |یەکەم٢=M. |بەستەری نووسەر٢=Michael Avi-Yonah|سەردێڕ= An early Christian Church at Khirbat 'Asida|ناونیشان=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.56293 |journal = Quarterly of the Department of Antiquities in Palestine|بەرگ= ٣|ساڵ= ١٩٣٤|پەڕەکان= [https://archive.org/details/in.ernet.dli.٢٠١٥.٥٦٢٩٣/page/n٥٥/mode/١up ١٧]–[https://archive.org/details/in.ernet.dli.٢٠١٥.٥٦٢٩٣/page/n٦١/mode/١up ١٩]}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب| editor =Barron, J.B. |سەردێڕ= Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922 |ناونیشان=https://archive.org/details/PalestineCensus1922 |بڵاوکەرەوە= Government of Palestine |ساڵ= ١٩٢٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clermont-Ganneau|یەکەم=C.S.|بەستەری نووسەر=Charles Simon Clermont-Ganneau|سەردێڕ=[ARP] Archaeological Researches in Palestine 1873-1874, translated from the French by J. McFarlane|ناونیشان=https://archive.org/details/archaeologicalre01cler|بەرگ=١|ساڵ=١٨٩٩|بڵاوکەرەوە=Palestine Exploration Fund|شوێن=London}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Conder|یەکەم١=C.R.|بەستەری نووسەر١=Claude Reignier Conder|دوایین٢=Kitchener|یەکەم٢=H.H.|بەستەری نووسەر٢=Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener|ساڵ=١٨٨٣|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp03conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]|بەرگ=٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= First Census of Population and Housing. Volume I: Final Tables; General Characteristics of the Population |نووسەر= Government of Jordan, Department of Statistics |ساڵ= ١٩٦٤|ناونیشان=http://cs.anu.edu.au/~bdm/yabber/census/JordanCensus1961bits.pdf}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Village Statistics, April, 1945 |ناونیشان=http://web.nli.org.il/sites/nli/Hebrew/library/Pages/BookReader.aspx?pid=856390|نووسەر=Government of Palestine, Department of Statistics|ساڵ=١٩٤٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guérin|یەکەم=V.|بەستەری نووسەر=Victor Guérin|ساڵ=١٨٦٩|ناونیشان=https://archive.org/details/descriptiongogr06gugoog|سەردێڕ= Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. Vol 1; Judee, pt. 3}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine|ناونیشان=http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|یەکەم=S.|دوایین=Hadawi|بەستەری نووسەر=Sami Hadawi|ساڵ=١٩٧٠|بڵاوکەرەوە=Palestine Liberation Organization Research Centre|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181208215837/http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Hartmann |یەکەم=M.|بەستەری نووسەر= Martin Hartmann |سەردێڕ= Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871) | journal = Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ= ٦|پەڕەکان= [https://archive.org/details/bub_gb_BZobAQAAIAAJ/page/n١٣١ ١٠٢]–١٤٩|ناونیشان=https://archive.org/details/bub_gb_BZobAQAAIAAJ |ساڵ= ١٨٨٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١= Hütteroth |یەکەم١=Wolf-Dieter |یەکەم٢=Kamal |دوایین٢=Abdulfattah |سەردێڕ= Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ |ساڵ= ١٩٧٧|بڵاوکەرەوە= Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft|ژپنک= ٩٧٨-٣-٩٢٠٤٠٥-٤١-٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب| editor = Mills, E. |سەردێڕ= Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas |ناونیشان=https://archive.org/details/CensusOfPalestine1931.PopulationOfVillagesTownsAndAdministrativeAreas |بڵاوکەرەوە= Government of Palestine |شوێن= Jerusalem |ساڵ= ١٩٣٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Palmer|یەکەم=E.H.|بەستەری نووسەر=Edward Henry Palmer|ساڵ=١٨٨١|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp00conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Robinson|یەکەم١=E.|بەستەری نووسەر١=Edward Robinson (scholar)|دوایین٢=Smith|یەکەم٢=E.|بەستەری نووسەر٢=Eli Smith|ساڵ=١٨٤١|ناونیشان=https://archive.org/details/biblicalresearc00smitgoog |سەردێڕ=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838|شوێن=Boston|بڵاوکەرەوە=[[Crocker & Brewster]]|بەرگ=٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, B-C|بەرگ=II |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=EPFDU8POrXIC |یەکەم=M.|دوایین=Sharon|بەستەری نووسەر= Moshe Sharon|ساڵ=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠٠٤١١٠٨٣٠}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Socin |یەکەم=A.|بەستەری نووسەر= Albert Socin |سەردێڕ= Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem | journal = Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ= ٢|پەڕەکان= [https://archive.org/details/zeitschriftdesde٠١deut/page/١٣٥ ١٣٥]–١٦٣|ناونیشان= https://archive.org/details/zeitschriftdesde01deut |ساڵ= ١٨٧٩}}
{{Refend}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Ummar_892/index.html بەخێربێن بۆ بێت ئوممەر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924085444/http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Ummar_892/index.html |date=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }}
* [https://www.welcometopalestine.com/destinations/hebron/beit-ummar/ Beit Ummar], بەخێربێن بۆ فەلەستین
* ڕووپێوی ڕۆژاوای فەلەستین، نەخشەی ٢١: [http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8383 IAA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240927011459/http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8383 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }}, [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.21.jpg Wikimedia commons]
* [http://vprofile.arij.org/hebron/pdfs/Beit%20Ummar%20Town.pdf بێت ئوممەر تاون (لاپەڕەی ڕاستییەکان)], پەیمانگای توێژینەوەی کارپێکراو–قودس (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/hebron/pdfs/Beit%20Ummar.pdf پڕۆفایلی شارۆچکەی بێت ئوممەر], (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/hebron/images/Beit%20Ummar%20Areal%20Photo.jpg وێنەی ئاسمانی بێت ئوممەر], (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/hebron/pdfs/needsfordevelopment/Beit%20Ummar_tp_en.pdf ئەولەویەت و پێداویستییەکان بۆ گەشەپێدان لە شارۆچکەی بێت ئوممەر بە پشتبەستن بە ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵگا و دەسەڵاتە ناوخۆییەکان], (ARIJ)
{{پۆلی کۆمنز|Beit Ummar}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەلەستین}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{فەلەستین-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
7izm98kp2la3qu6dhlphv6e366jrccx
بێت جالا
0
281449
1683946
1681339
2026-10-08T20:38:23Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683946
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''بێت جالا''' ({{Langx|ar|{{Audio|ArBeitJala.ogg|بیت جالا}}}}) شارۆچکەیەکی مەسیحییە فەلەستینییەکانە لە [[پارێزگای بێت لەحم]] لە [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]] لە [[کەناری ڕۆژاوا]]. بێت جالا دەکەوێتە {{Convert|10|km}} 10 کم باشووری [[ئورشەلیم|قودس]]، لە لای ڕۆژاوای ڕێگای [[خەلیل]]، بەرامبەر [[بێت لەحم]]، لە {{Convert|825|m|ft}} بەرزی. بەپێی ئامارەکانی نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین لە ساڵی ٢٠١٧دا، بێت جالا ١٣ ھەزار و ٤٨٤ دانیشتووی ھەبووە. نزیکەی ٨٠٪ی دانیشتووانەکەی مەسیحی بوون (زۆربەی ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی و ڕۆمانی کاسۆلیک بوون) و نزیکەی ٢٠٪ [[موسڵمان|موسڵمان بوون]].
سانت نیکۆلاس – ئیلھامبەخش بۆ [[بابانۆئێل|بابا نوئێل]] – پیرۆزی پارێزەری بێت جالا، کە کڵێسای سانت نیکۆلاس لەسەر کریپتێک دروست کراوە کە پێدەچێت لە ماوەی مانەوەی لە فەلەستین بۆ ماوەی یەک دوو ساڵ لەوێ ژیاوە.
== ئیتیمۆلۆژی ==
[[پەڕگە:Walaja_Barrier_2011.jpg|وێنۆک| نەخشەی ناوچەی بێت جالا]]
کۆندەر و کیتچنەر بێت جالا لەگەڵ ''گالێم'' یان ''گالیم'' (Γαλλιμ)ی سێپتواجینت ناساند، شوێنێک لە ناوچەی ٩ی میراتی یەھودا؛ ھاوشێوەی نیشتەجێبوونێکە لە بنیامین NE لە [[ئورشەلیم|قودس]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |دوایین٢=Zadok |یەکەم٢=Ran |ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Early-Ottoman Palestinian Toponymy: A Linguistic Analysis of the (Micro-)Toponyms in Haseki Sultan's Endowment Deed (1552) |ناونیشان=https://escholarship.org/uc/item/0cs6f5k5 |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |زمان=en |بەرگ=١٣٩|issue=2}}</ref>
== حکوومەتی خۆجێی ==
لە ھەڵبژاردنی شارەوانییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ دا، شەش کورسی بۆ لیستی یەکگرتووی بێت جالا ([[بزووتنەوەی فەتح|فەتح]] و پارتی گەلی فەلەستین)، پێنج کورسی بۆ ڕۆڵەکانی خاک ([[بەرەی جەماوەری بۆ ڕزگاریی فەلەستین|PFLP]] و سەربەخۆکان)، یەک کورسی بۆ گرووپی سەربەخۆی بێت جالا و کاندیدێک وەک سەربەخۆ ھەڵبژێردرا. زۆرترین کاندید ڕاجی جۆرج جادوڵڵا زەیدان لە یونایتد جەلا بوو بە ٢٨٩٢ دەنگ، دواتر نادر عەنتوان عیسا ئەبو عەمشە لە ڕۆڵەکانی خاک بە ١٧٦٤ دەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.elections.ps/pdf/Municipal_Elections_Results_EN_(2).pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080229093222/http://www.elections.ps/pdf/Municipal_Elections_Results_EN_(2).pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی شوباتی ٢٠٠٨|پەڕە=٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|25em|٢}}
== کتێبنامە ==
{{سەری سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/PalestineCensus1922|سەردێڕ=Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922|بڵاوکەرەوە=Government of Palestine|ساڵ=١٩٢٣|editor-last=Barron, J.B.}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clermont-Ganneau|یەکەم=C.S.|ناونیشان=https://archive.org/details/archaeologicalre01cler|سەردێڕ=[ARP] Archaeological Researches in Palestine 1873-1874, translated from the French by J. McFarlane|بڵاوکەرەوە=Palestine Exploration Fund|ساڵ=١٨٩٩|بەرگ=١|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Charles Simon Clermont-Ganneau}} (pp. [https://archive.org/stream/archaeologicalre01cler#page/457/mode/1up 457] -459)
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Conder|یەکەم=C.R.|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp03conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology|دوایین٢=Kitchener|یەکەم٢=H.H.|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]|ساڵ=١٨٨٣|بەرگ=٣|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Claude Reignier Conder|بەستەری نووسەر٢=Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dauphin|یەکەم=C.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FC1mAAAAMAAJ|سەردێڕ=La Palestine byzantine, Peuplement et Populations|بڵاوکەرەوە=Archeopress|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٠-٨٦٠٥٤-٩٠٥-٤|زنجیرە=BAR International Series 726|بەرگ=III: Catalogue|شوێن=Oxford|زمان=fr|بەستەری نووسەر=Claudine Dauphin|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230309143844/https://books.google.com/books?id=FC1mAAAAMAAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} (p. 915)
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Government of Jordan, Department of Statistics|ناونیشان=http://cs.anu.edu.au/~bdm/yabber/census/JordanCensus1961bits.pdf|سەردێڕ=First Census of Population and Housing. Volume I: Final Tables; General Characteristics of the Population|ساڵ=١٩٦٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150403115045/http://cs.anu.edu.au/~bdm/yabber/census/JordanCensus1961bits.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Government of Palestine, Department of Statistics|ناونیشان=http://web.nli.org.il/sites/nli/Hebrew/library/Pages/BookReader.aspx?pid=856390|سەردێڕ=Village Statistics, April, 1945|ساڵ=١٩٤٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402072744/http://web.nli.org.il/sites/nli/hebrew/library/pages/bookreader.aspx?pid=856390|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guérin|یەکەم=V.|ناونیشان=https://archive.org/details/descriptiongog01gu|سەردێڕ=Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine|بڵاوکەرەوە=L'Imprimerie Nationale|ساڵ=١٨٦٨|بەرگ=١: Judee, pt. ١|شوێن=Paris|زمان=fr|بەستەری نووسەر=Victor Guérin}} (pp. [https://archive.org/stream/descriptiongog01gu#page/113/mode/1up 113]- 119)
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hadawi|یەکەم=S.|ناونیشان=http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|سەردێڕ=Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine|بڵاوکەرەوە=Palestine Liberation Organization Research Center|ساڵ=١٩٧٠|بەستەری نووسەر=Sami Hadawi|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181208215837/http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hartmann |یەکەم=M. |بەستەری نووسەر=Martin Hartmann |ساڵ=١٨٨٣|سەردێڕ=Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871) |ناونیشان=https://archive.org/details/bub_gb_BZobAQAAIAAJ |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=٦|پەڕەکان=١٠٢–١٤٩}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hütteroth|یەکەم=W. -D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ|سەردێڕ=Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century|دوایین٢=Abdulfattah|یەکەم٢=K.|بڵاوکەرەوە=Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٣-٩٢٠٤٠٥-٤١-٢|بەستەری نووسەر=Wolf-Dieter Hütteroth|بەستەری نووسەر٢=Kamal Abdulfattah|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230117015114/https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kildani|یەکەم=Hanna|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8N0IvcIjvSYC&q=Beit+Jala+local+council|سەردێڕ=Modern Christianity in the Holy Land|بڵاوکەرەوە=AuthorHouse|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٩٠-٥٢٨٤-٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231212234559/https://books.google.com/books?id=8N0IvcIjvSYC&q=Beit+Jala+local+council|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Maundrell|یەکەم=H.|ناونیشان=https://archive.org/details/gri_journeyfroma00maun|سەردێڕ=A Journey from Aleppo to Jerusalem: At Easter, A. D. 1697|بڵاوکەرەوە=Printed at the Theatre|ساڵ=١٧٠٣|شوێن=Oxford|بەستەری نووسەر=Henry Maundrell}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/CensusOfPalestine1931.PopulationOfVillagesTownsAndAdministrativeAreas|سەردێڕ=Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas|بڵاوکەرەوە=Government of Palestine|ساڵ=١٩٣٢|editor-last=Mills, E.|شوێن=Jerusalem}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Palmer|یەکەم=E.H.|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp00conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]|ساڵ=١٨٨١|بەستەری نووسەر=Edward Henry Palmer}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pococke|یەکەم=R.|ناونیشان=https://archive.org/details/gri_33125009339611|سەردێڕ=A description of the East, and some other countries|بڵاوکەرەوە=Printed for the author, by W. Bowyer|ساڵ=١٧٤٥|بەرگ=٢|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Richard Pococke}} (Pococke, 1745, vol 2, p. [https://archive.org/stream/gri_33125009339611#page/n76/mode/1up 45]; cited in Robinson and Smith, 1841, vol 2, p. [https://archive.org/stream/biblicalresearc00smitgoog#page/n344/mode/1up 322])
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pringle|یەکەم=Denys|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BgQ6AAAAIAAJ|سەردێڕ=The Churches of the Crusader Kingdom of Jerusalem: A-K (excluding Acre and Jerusalem)|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٠-٥٢١-٣٩٠٣٦-٢|بەرگ=I|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231212234559/https://books.google.com/books?id=BgQ6AAAAIAAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robinson|یەکەم=E.|ناونیشان=https://archive.org/details/biblicalresearc01smitgoog|سەردێڕ=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838|دوایین٢=Smith|یەکەم٢=E.|بڵاوکەرەوە=[[Crocker & Brewster]]|ساڵ=١٨٤١|بەرگ=١|شوێن=Boston|بەستەری نووسەر=Edward Robinson (scholar)|بەستەری نووسەر٢=Eli Smith}} (p. [https://archive.org/stream/biblicalresearc01smitgoog#page/n354/mode/1up 322])
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robinson|یەکەم=E.|ناونیشان=https://archive.org/details/biblicalresearc00smitgoog|سەردێڕ=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838|دوایین٢=Smith|یەکەم٢=E.|بڵاوکەرەوە=[[Crocker & Brewster]]|ساڵ=١٨٤١|بەرگ=٢|شوێن=Boston|بەستەری نووسەر=Edward Robinson (scholar)|بەستەری نووسەر٢=Eli Smith}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robinson|یەکەم=E.|ناونیشان=https://archive.org/details/biblicalresearch03robiuoft|سەردێڕ=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838|دوایین٢=Smith|یەکەم٢=E.|بڵاوکەرەوە=[[Crocker & Brewster]]|ساڵ=١٨٤١|بەرگ=٣|شوێن=Boston|بەستەری نووسەر=Edward Robinson (scholar)|بەستەری نووسەر٢=Eli Smith}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Schick |یەکەم=C. |بەستەری نووسەر=Conrad Schick |ساڵ=١٨٩٦|سەردێڕ=Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem |ناونیشان=https://archive.org/details/zeitschriftdesde19deut |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=١٩|پەڕەکان=١٢٠–١٢٧}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Singer|یەکەم=A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mrsAw_mk1d0C&q=Amy+Singer|سەردێڕ=Palestinian Peasants and Ottoman Officials: Rural Administration Around Sixteenth-Century Jerusalem|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٤٧٦٧٩-٩|بەستەری نووسەر=Amy Singer (historian)|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231212234600/https://books.google.com/books?id=mrsAw_mk1d0C&q=Amy+Singer#v=snippet&q=Amy%20Singer&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Singer|یەکەم=A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zHBHBTNwBQoC|سەردێڕ=Constructing Ottoman Beneficence: An Imperial Soup Kitchen in Jerusalem|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York Press]]|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٠-٧٩١٤-٥٣٥٢-٩|شوێن=Albany|بەستەری نووسەر=Amy Singer (historian)|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231212234600/https://books.google.com/books?id=zHBHBTNwBQoC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Socin |یەکەم=A. |بەستەری نووسەر=Albert Socin |ساڵ=١٨٧٩|سەردێڕ=Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem |ناونیشان=https://archive.org/details/zeitschriftdesde01deut |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٣٥–١٦٣}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Toledano |یەکەم=E. |بەستەری نووسەر=Ehud R. Toledano |ڕێکەوت=١٩٨٤|سەردێڕ=The Sanjaq of Jerusalem in the Sixteenth Century: Aspects of Topography and Population |ناونیشان=http://alkindi.ideo-cairo.org/manifestation/61348 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Archivum Ottomanicum |بەرگ=٩|پەڕەکان=٢٧٩–٣١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305061358/http://alkindi.ideo-cairo.org/manifestation/61348 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}
{{کۆتایی سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20180315025543/http://beitjala-city.org/ سایتی فەرمی بێت جالا]
* [http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Jala_866/index.html بەخێربێن بۆ شاری بێت جالا]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250215063028/https://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Jala_866/index.html |date=١٥ی شوباتی ٢٠٢٥ }}
* ڕووپێوی ڕۆژاوای فەلەستین، نەخشەی ١٧: [http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8379 IAA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181103051759/http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8379 |date= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}, [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.17.jpg Wikimedia commons]
* [http://vprofile.arij.org/bethlehem/pdfs/EN/Beit%20Jala%20City_fs_en.pdf شاری بێت جالا (لاپەڕەی ڕاستییەکان)], پەیمانگای توێژینەوەی کارپێکراو–قودس (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/bethlehem/pdfs/VP/Beit%20Jala_cp_en.pdf پڕۆفایلی شاری بێت جالا], (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/bethlehem/images/areal/Beit%20Jala_ap_en.jpg وێنەی ناوچەی شاری بێت جالا], (ARIJ)
* [http://vprofile.arij.org/bethlehem/pdfs/needsfordevelopment/Beit%20Jala_cp_en.pdf ئەولەویەت و پێداویستییەکان بۆ گەشەپێدان لە شاری بێت جالا بە پشتبەستن بە ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵگا و دەسەڵاتە ناوخۆییەکان], (ARIJ)
* [http://www.talithakumi.org/ قوتابخانەی تالیتا کومی]
* [https://web.archive.org/web/20060115191757/http://www.jemima.eu ماڵی جێمیما]
* [https://web.archive.org/web/20040613101541/http://www.lifegate-reha.de/english/index/e_index.html چاکسازی دەروازەی ژیان]
* [http://www.basr.org/ کۆمەڵەی عەرەبی بەیتولمەقەدەس بۆ چاکسازی]
* [http://www.nativityhotel.com/ ھۆتێل نەتیڤیتی لە بێت جالا]
{{پۆلی کۆمنز|Beit Jala}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|فەلەستین}}
{{ئیسرائیل-کۆلکە}}
{{فەلەستین-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەوانییەکانی دەوڵەتی فەلەستین]]
[[پۆل:شارەکانی کەناری ڕۆژاوا]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
04a1ziljjaq6xyy269qyf2luym52244
ناھەمواری
0
281497
1683753
1683204
2026-10-08T17:09:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683753
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''ناھەمواری''' ({{بە ئینگلیزی|The Anomaly}}) فیلمێکی زانستی-جوڵە ئەمریکی-بەریتانییە، و لە ساڵی ٢٠١٤ بڵاوکرایەوە. کاری دەرھێنانی لەلایەن دەرھێنەر نات ماکمیلان بۆکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|خەیاڵی زانستی}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٤]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە خەیاڵییەکانی بەڕیتانیا]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون]]
[[پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن]]
[[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشن و ھەستبزوێنە بەریتانییەکان]]
[[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]]
qp3ut80ob9xbadqjb49z7qngkrobz62
بێت ساخوور
0
282204
1683945
1681340
2026-10-08T20:38:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683945
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بێت ساخوور''' ({{Langx|ar|بیت ساحور|}} ; تۆڕی فەلەستین ١٧٠/١٢٣) شارۆچکەیەکی [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستینە]] لە ڕۆژھەڵاتی [[بێت لەحم]]، لە [[پارێزگای بێت لەحم]] لە [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]]. شارەکە لەژێر ئیدارەی [[دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین|دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستیندایە]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٧دا ١٣٬٢٨١ کەس بووە، کە پێکھاتووە لە نزیکەی ٨٠٪ مەسیحی (زۆربەیان ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی) و ٢٠٪ [[موسڵمان]].
نەریتی مەسیحی پێی وایە بەیت ساھور شوێنی ڕاگەیاندن بۆ شوانەکانە.<ref name="Philp">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Philp|یەکەم=Catherine|سەردێڕ=Settlements choke peace in the little town of Bethlehem|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ئیش=[[The Times]]|پەڕەکان=٢٨–٢٩}}</ref> دوو گەمارۆ لە بەشی ڕۆژھەڵاتی بەیت ساھور ھەیە کە لەلایەن ئایینە جیاوازەکانی مەسیحییەوە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە 'کێڵگەی شوانەکان'ی ڕاستەقینە: یەکێکیان سەر بە کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی یۆنانییە، و ئەوی دیکەیان، شوێنی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاسۆلیکییە]]، سەر بە پاراستنی خاکی پیرۆزە.
دانیشتووانی فەلەستینی کە زۆربەیان مەسیحیین، بەھۆی دەستدرێژیکردنە سەر نیشتەجێبوونی ئیسرائیلەوە فشاریان لەسەرە و یەکێک لە گەشەپێدانەکانی خانووبەرە ھەڕەشەی ڕووخاندنی لەسەرە.<ref name="Philp"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|25em|٢}}
== کتێبنامە ==
{{سەری سەرچاوەکان|٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abel|یەکەم=F.M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lYC9AQAACAAJ|سەردێڕ=Geographie de la Palestine|بڵاوکەرەوە=Librairie Lecoffre|ساڵ=١٩٣٨|بەرگ=٢, ''Geographie Politique. Les villes''|بەستەری نووسەر=Félix-Marie Abel}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/PalestineCensus1922|سەردێڕ=Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922|بڵاوکەرەوە=Government of Palestine|ساڵ=١٩٢٣|editor-last=Barron, J.B.}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burgoyne, Michael Hamilton|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qR_qAAAAMAAJ|سەردێڕ=Mamluk Jerusalem|بڵاوکەرەوە=British School of Archaeology in Jerusalem by the World of Islam Festival Trust|ساڵ=١٩٨٧|ژپنک=٠-٩٠٥٠٣٥-٣٣-X}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clermont-Ganneau|یەکەم=C.S.|ناونیشان=https://archive.org/details/archaeologicalre01cler|سەردێڕ=[ARP] Archaeological Researches in Palestine 1873-1874, translated from the French by J. McFarlane|بڵاوکەرەوە=Palestine Exploration Fund|ساڵ=١٨٩٩|بەرگ=١|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Charles Simon Clermont-Ganneau}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Conder|یەکەم=C.R.|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp03conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology|دوایین٢=Kitchener|یەکەم٢=H.H.|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]|ساڵ=١٨٨٣|بەرگ=٣|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Claude Reignier Conder|بەستەری نووسەر٢=Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener}} 29; 29, 85 (Beit Sahur al-Atiqah)
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Government of Jordan, Department of Statistics|ناونیشان=http://cs.anu.edu.au/~bdm/yabber/census/JordanCensus1961bits.pdf|سەردێڕ=First Census of Population and Housing. Volume I: Final Tables; General Characteristics of the Population|ساڵ=١٩٦٤}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Government of Palestine, Department of Statistics|ناونیشان=http://web.nli.org.il/sites/nli/Hebrew/library/Pages/BookReader.aspx?pid=856390|سەردێڕ=Village Statistics, April, 1945|ساڵ=١٩٤٥}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guérin|یەکەم=V.|ناونیشان=https://archive.org/details/descriptiongog01gu|سەردێڕ=Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine|بڵاوکەرەوە=L'Imprimerie Nationale|ساڵ=١٨٦٨|بەرگ=١: Judee, pt. ١|شوێن=Paris|زمان=fr|بەستەری نووسەر=Victor Guérin}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hadawi|یەکەم=S.|ناونیشان=http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|سەردێڕ=Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine|بڵاوکەرەوە=Palestine Liberation Organization Research Centre|ساڵ=١٩٧٠|بەستەری نووسەر=Sami Hadawi|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181208215837/http://www.palestineremembered.com/Articles/General-2/Story3150.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hartmann |یەکەم=M. |بەستەری نووسەر=Martin Hartmann |ساڵ=١٨٨٣|سەردێڕ=Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871) |ناونیشان=https://archive.org/details/bub_gb_BZobAQAAIAAJ |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=٦|پەڕەکان=١٠٢–١٤٩}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hütteroth|یەکەم=W. -D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ|سەردێڕ=Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century|دوایین٢=Abdulfattah|یەکەم٢=K.|بڵاوکەرەوە=Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٣-٩٢٠٤٠٥-٤١-٢|بەستەری نووسەر=Wolf-Dieter Hütteroth|بەستەری نووسەر٢=Kamal Abdulfattah}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kildani|یەکەم=Hanna|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8N0IvcIjvSYC&q=Beit+Jala+local+council|سەردێڕ=Modern Christianity in the Holy Land|بڵاوکەرەوە=AuthorHouse|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٩٠-٥٢٨٤-٣}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/CensusOfPalestine1931.PopulationOfVillagesTownsAndAdministrativeAreas|سەردێڕ=Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas|بڵاوکەرەوە=Government of Palestine|ساڵ=١٩٣٢|editor-last=Mills, E.|شوێن=Jerusalem}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Palmer|یەکەم=E.H.|ناونیشان=https://archive.org/details/surveyofwesternp00conduoft|سەردێڕ=The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer|بڵاوکەرەوە=[[Palestine Exploration Fund|Committee of the Palestine Exploration Fund]]|ساڵ=١٨٨١|بەستەری نووسەر=Edward Henry Palmer}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robinson|یەکەم=E.|ناونیشان=https://archive.org/details/biblicalresearc00smitgoog|سەردێڕ=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838|دوایین٢=Smith|یەکەم٢=E.|بڵاوکەرەوە=[[Crocker & Brewster]]|ساڵ=١٨٤١|بەرگ=٢|شوێن=Boston|بەستەری نووسەر=Edward Robinson (scholar)|بەستەری نووسەر٢=Eli Smith}} (pp. [https://archive.org/stream/biblicalresearc00smitgoog#page/n179/mode/1up 157], [https://archive.org/stream/biblicalresearc00smitgoog#page/n181/mode/1up 159], [https://archive.org/stream/biblicalresearc00smitgoog#page/n193/mode/1up 171])
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sharon|یەکەم=M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=EPFDU8POrXIC|سەردێڕ=Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, B-C|بڵاوکەرەوە=BRILL|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٠-٠٤-١١٠٨٣-٦|بەرگ=٢|بەستەری نووسەر=Moshe Sharon}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Schick |یەکەم=C. |بەستەری نووسەر=Conrad Schick |ساڵ=١٨٩٦|سەردێڕ=Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem |ناونیشان=https://archive.org/details/zeitschriftdesde19deut |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=١٩|پەڕەکان=١٢٠–١٢٧}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Socin |یەکەم=A. |بەستەری نووسەر=Albert Socin |ساڵ=١٨٧٩|سەردێڕ=Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem |ناونیشان=https://archive.org/details/zeitschriftdesde01deut |journal=Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٣٥–١٦٣}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Toledano |یەکەم=E. |بەستەری نووسەر=Ehud R. Toledano |ڕێکەوت=١٩٨٤|سەردێڕ=The Sanjaq of Jerusalem in the Sixteenth Century: Aspects of Topography and Population |ناونیشان=http://alkindi.ideo-cairo.org/manifestation/61348 |journal=Archivum Ottomanicum |بەرگ=٩|پەڕەکان=٢٧٩–٣١٩}}
{{کۆتایی سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20131220032249/http://www.beitsahour.ps/en/ شارەوانی بێت ساخوور]
* [https://web.archive.org/web/20160826011119/http://www.beitsahourchurch.ps/en/aboutbeitsahourandchurch/beit-sahour/beitsahourresidents مێژووی دانیشتووانی بێت ساخوور]
* [https://web.archive.org/web/20141217011647/http://beit-sahour.info/ شاری بێت ساخوور]
* [http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Sahur_884/index.html بەخێربێن بۆ شاری بەیت ساھور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250215061958/https://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Bayt_Sahur_884/index.html |date=١٥ی شوباتی ٢٠٢٥ }}
* ڕووپێوی ڕۆژاوای فەلەستین، نەخشەی ١٧: [http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8379 IAA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181103051759/http://www.iaa-archives.org.il/zoom/zoom.aspx?folder_id=93&type_id=6&id=8379 |date= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}, Wikimedia commons
* [https://web.archive.org/web/20110304154512/http://vprofile.arij.org/bethlehem/pdfs/VP/Beit%20Sahour_cp_en.pdf ''پرۆفایلی شاری بەیت ساھور'']، پەیمانگای توێژینەوەی کارپێکراو-قودس (ARIJ)، ٢٠١٠
** ل٣٥، ھەروەھا بە جیا وەک [https://web.archive.org/web/20171020061851/http://vprofile.arij.org/bethlehem/pdfs/needsfordevelopment/Beit%20Sahour_cp_en.pdf «ئەولەویەت و پێداویستییەکان بۆ گەشەپێدان لە شاری بێت ساخوور بە پشتبەستن بە ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵگا و دەسەڵاتە ناوخۆییەکان».]
* {{یووتیووب|XDYisoC3SDw|Beit Sahour, A living Heritage}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Beit Sahour}}
{{تووڵی دەروازە|فەلەستین}}
{{فەلەستین-کۆلکە}}
[[پۆل:شارەوانییەکانی دەوڵەتی فەلەستین]]
[[پۆل:شارەکانی کەناری ڕۆژاوا]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
pybbax1n029awzgux0ex5ntd3sxg15q
نەرمامێری دامەزراوەیی
0
282671
1684167
1519113
2026-10-09T01:38:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1684167
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''نەرمامێری دامەزراوەیی''' یان '''پڕۆگرامی دامەزراوەیی'''، کە بە پڕۆگرامی '''ئەپڵیکەیشنی دامەزراوەیی (ئی ئەی ئێس)یش''' ناسراوە، [[نەرمامێر|پڕۆگرامێکی]] کۆمپیوتەرە کە بەکاردەھێنرێت بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی [[ڕێکخراوە]]یەک لە جیاتی بەکارھێنەرە تاکەکەسییەکانی. پڕۆگرامی دامەزراوەیی بەشێکی گرنگی سیستەمی زانیارییە کۆمپیوتەرییەکانە، کە چەندین کرداری بازرگانی بەڕێوەدەبات، بۆ نموونە بۆ باشترکردنی ئەرکەکانی ڕاپۆرتکردنی بازرگانی و بەڕێوەبردن، یان پشتگیریکردنی کردارەکانی بەرھەمھێنان و فەرمانەکانی پشت نووسینگە. سیستەمە دامەزراوەیییەکان دەبێت زانیارییەکان بە خێرایییەکی بەرز پرۆسێس بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Types of Enterprise Systems and Their Applications |بڵاوکەرەوە=Florida Tech |ناونیشان=https://www.floridatechonlin/blog/information-technology/types-of-enterprise-systems-and-their-applications/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref>
خزمەتگوزارییەکانی پڕۆگرامی دامەزراوەیی بە شێوەیەکی گشتی ئامرازی بازرگانین. لەبەر ئەوەی کۆمپانیاکان و ڕێکخراوەکانی تر بەش و سیستەمی ھاوشێوەیان ھەیە، پڕۆگرامی دامەزراوەیی زۆرجار وەک پاکەیجێک لە پڕۆگرامی گونجێنراو بەردەستە. بەکارھێنانی پڕۆگرامی دامەزراوەیی تایبەت بە فەرمانەکان بریتین لە بەڕێوەبردنی بنکەی زانیاری، بەڕێوەبردنی پەیوەندی لەگەڵ کڕیار، بەڕێوەبردنی زنجیرەی دابینکردن و بەڕێوەبردنی پرۆسەی بازرگانی.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gregvogl.net/courses/mis1/glossary.htm |سەردێڕ=Management Information Systems Glossary of Terms |وێبگە=Uganda Martyrs University |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211101064218/http://www.gregvogl.net/courses/mis1/glossary.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|کۆمپانیا}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
knjvzzy02v4q76sud1lnet8ki7shww7
نووسینگەی پێشەوە
0
282687
1683861
1683264
2026-10-08T20:09:47Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683861
wikitext
text/x-wiki
'''نووسینگەی پێشەوە'''، ئەو بەشەی کۆمپانیایە کە پەیوەندی ڕاستەوخۆی لەگەڵ موشتەرییەکان ھەیە، وەک بەشەکانی بازاڕکردن، فرۆشتن و خزمەتگوزاری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessdictionary.com/definition/front-office.html |سەردێڕ=Business Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200918104727/http://www.businessdictionary.com/definition/front-office.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم دەستەواژەیە لە پیشەسازییە جیاوازەکاندا مانای تایبەتی ھەیە.
== جۆرەکان ==
=== ئۆفیسە گشتییەکان ===
ئەرکی ئۆفیسی پێشەوە پەیوەندی ڕاستەوخۆیە لەگەڵ موشتەرییەکان، و بە گشتی یەکەم شوێنە کە موشتەرییەکان دەگەنە ئەوێ کاتێک دێنە کۆمپانیاکە. ئۆفیسی پێشەوە دەتوانێت زانیاری زیاتر لەسەر موشتەری بەدەست بھێنێت لە ڕێگەی پرسیارکردن لێیان، ھەروەھا یارمەتیدانی موشتەرییەکان.
کارمەندانی ئۆفیسی پێشەوە دەتوانن مامەڵە لەگەڵ ئەرکە سادەکانیش بکەن، وەک ڕێکخستنی ئیمەیڵەکان، یارمەتیدان لە کاری پرینت و تایپکردن. کارمەندانی ئۆفیسی پێشەوە پێویستە شارەزاییان لە تەکنەلۆژیای جیاواز ھەبێت، وەک بەکارھێنانی پرینتەر، ئامێری فاکس و تەلەفۆن. ئەمەش ھۆکارێکە بۆ پێویستبوونی ڕاھێنان پێش دەستبەکاربوونی کارمەندان، ھەرچەندە ھەندێک لە ئەرکەکان لەوانەیە سادە بن. باوترین کاری کارمەندی ئۆفیسی پێشەوە تێکەڵەیەکە لە پەیوەندیکردن لەگەڵ موشتەرییەکان و یارمەتیدانی ناوخۆیی لە ئۆفیسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is a front office?|ناونیشان=http://www.wisegeek.com/what-is-a-front-office.htm|وێبگە=wiseGEEK|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref>
ئەرکە سادەکانی تر، وەک وەرگرتنی جاکێتی موشتەرییەکان یان پێشکەشکردنی خواردنەوە بۆ موشتەرییەکان دەکرێت بەشێک بن لە کاری کارمەندانی ئۆفیسی پێشەوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Front offices}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
[[پۆل:زاراوەکانی کاسبی]]
1ak6ququpycky9rdbj8b7wu3t2e9bfo
نەبیاوەی تازە
0
282815
1683802
1649605
2026-10-08T19:38:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683802
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەبیاوەی تازە
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.68784| 44.24119}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەبیاوەی تازە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 35.68784| 44.24119 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی پردێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٠٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەبیاوەی تازە''' (''{{lang-ar| نبياوة الجدیدة}})، ({{lang-en| New Nabiawa }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی پردێ]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]] بە دووری (١٣)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
گوندی '''نەبیاوەی تازە''' ھاوسنوورە لەگەڵ:
* لە باکوورەوە گوندی [[گەوەنی]].
* لە باشوورەوە گوندی [[شانەشین]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[یارمجەی کۆن]].
* لە ڕۆژئاواوە گوندی [[خازڕەگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەبیاوەی تازە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/7984608279#map=13/35.68686/44.24109 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== دانیشتوان ==
دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ناحیەی پردێ]]
* [[قەزای دووبز]]
* [[پارێزگای کەرکووک]]
* [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]]
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}}
{{گوندەکانی قەزای دووبز}}
{{سەرچاوەکان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]
ter2ju9epr96589h89r2ns12mkzapvu
نەبیاوەی کۆن
0
282816
1683803
1649604
2026-10-08T19:38:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1683803
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەبیاوەی کۆن
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.67998| 44.22257}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەبیاوەی کۆن'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 35.67998| 44.22257 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی پردێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٠٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەبیاوەی کۆن''' (''{{lang-ar| نبياوة القدیم}})، ({{lang-en| Old Nabiawa }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی پردێ]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]] بە دووری (١٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref>
== ناو ==
== جوگرافیا ==
گوندی '''نەبیاوەی کۆن''' ھاوسنوورە لەگەڵ:
* لە باکوورەوە گوندی [[گەڵۆزی]].
* لە باشوورەوە گوندی [[قەڵاھەربەت]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[یارمجەی تازە]].
* لە ڕۆژئاواوە گوندی [[خازڕەگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەبیاوەی کۆن | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/7984599469 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== دانیشتوان ==
دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٣٥٣) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٤٧٩) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ناحیەی پردێ]]
* [[قەزای دووبز]]
* [[پارێزگای کەرکووک]]
* [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]]
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}}
{{گوندەکانی قەزای دووبز}}
{{سەرچاوەکان}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]
no9lvycwzdctj3fqd56d8aymwtkijxo
نیەت
0
283159
1683708
1656259
2026-10-08T16:35:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە)
1683708
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ئیسلام}}
'''نییەت''' یان '''نیاز''' لە زماندا بە واتای مەبەست و ئیرادە دێت، و نییەت پێگەیەکی گەورەی ھەیە لە [[ئیسلام|ئیسلامدا]]، ئامانجی ئەو کارە دیاری دەکات کە مرۆڤ ئەنجامی دەدات، جا بۆ خودا بێت، یان بۆ خودا و ئەوانی تر، یان بۆ کەسێکی تر جگە لە خودا، لە فەرموودەدا: {{عەرەبی|«عن عمر بن الخطاب رضی اللە عنە قال سمعت ڕسول اللە ﷺ یقول: "إنما الأعمال بالنیات"»}} [[عومەر کوڕی خەتتاب]] وتی: گوێم لە [[محەممەد|پێغەمبەری خودا]] بوو گوتی: کردارەکان تەنھا بە مەبەستەکانیانن. ھەر کارێک کە لە پێناو خودادا نەکرێت، لەلایەن ئەنجامدەرەکەیەوە ڕەتدەکرێتەوە، بەپێی فەرموودە:{{عەرەبی|(إن العبد لیعمل أعمالا حسنة فتصعد الملائکة فی صحف مختمة فتلقی بین یدی اللە فیقول: ألقوا ھذە الصحیفة فإنە لم یرد بما فیھا وجھی)}} ،(بەندە کارە چاکەکان دەکات، فریشتەکانیش بە کتێبی مۆرکراوەوە بەرز دەبنەوە و کتێبەکان دەبەنە بەردەم خودا، خوا و دەفەرموێت: ئەم کتێبە فڕێبدەن، چونکە ئەوەی تێیدایە مەبەست لێی من نەبووە).
== نییەت ئیسلامیدا ==
'''نیەت''' لە چەمکی شەرعی بریتییە لە: دڵسۆزی کارکردن تەنھا بۆ خودا، خوای گەورە فەرموویەتی{{قورئان|بەیینە|٥|کوردی=بەڵێ}} زانایانی شەرع گوتوویانە نییەت مەبەستی کردنی شتێکە و جێگاکەی لە دڵدایە، [[واجب|وابجبە]] لەسەرەتای ھەر عیبادەتێک بوونی ھەبێ. وەک [[دەستنوێژ]] پێویستە لەکاتی شتنی دەموچاو نییەت بوونی ھەبێ کە مەبەستەکە بۆ پاکردنەوەی لەشە بۆ ئەنجامدانی [[نوێژ لە ئیسلام|نوێژ]].
== نییەت لە عیبادەتدا ==
نییەت پێویستە بۆ سەرتای عیبادەتەکان کە پێویستی بە نییەت ھەیە لەوانە:
* لە پاکژیدا
# لەکاتی شۆردنی بەشی یەکەمی دەموچاو لە [[دەستنوێژ|دەستنوێژدا]]
# لەکاتی سڕینی بەشی یەکەمی دەموچاو لە [[تەیەموم]]
# مەبەستی لابردنی پیسی گەورەی ڕێوڕەسمی لە کاتی شۆردنی بەشی یەکەمی جەستەدا
* لە [[نوێژ لە ئیسلام|نوێژدا]]، لەکاتی وتنی تەکبیرەی ئیحرام
* لە [[زەکات|زەکاتدا،]] پارەدەر بەنیازە ئەو زەکاتە بدات کە بەسەریدا سەپێنراوە.
* لە [[ڕۆژوو لە ئیسلامدا|ڕۆژوودا]]
# لە حاڵەتی ڕۆژووی فەرز لە [[ڕەمەزان|ڕەمەزاندا]]، یان وەک قەرەبووکردنەوە یان [[کەفارەت]]، نییەتەکە دەبێت شەوانە بێت.
# لە ڕۆژووی سوننەتدا کاتی نییەت تا پێش نیوەڕۆ درێژ دەبێتەوە ئەگەر کەس سەرقاڵی ھیچ شتێک نەبووبێت یان ھیچی نەکردبێ کە ڕۆژوو بشکێنێت، وەک لە فیقھی شافیعیدا.
* لە [[حەج|حەجدا]] بەنیازە تەمەتووع، ئیفراد، یان قیران ئەنجام بدات.
* لە ئەنجامدانی کارە چاکەکان: وەک میھرەبانی لەگەڵ دایک و باوک، پاراستنی پەیوەندی خێزان، پشتگیری ستەملێکراوان، و ئەوانی تر.
== سەرچاوەکان ==
* [http://articles.islamweb.net/media/index.php?page=article&lang=A&id=54364 ئیسلام وێب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231051606/http://articles.islamweb.net/media/index.php?page=article&lang=A&id=54364 |date=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ }}
* [http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?ID=1&idfrom=1&idto=13851&bk_no=52 فەتح الباری، ڕوونکردنەوەی سەحیحی بوخاری]
* [http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?flag=1&bk_no=80&ID=812 توندکردنەوەی یاساکان]
* [http://articles.islamweb.net/Media/index.php?page=article&lang=A&id=175377 فەرموودە: دونیا بۆ چوارە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190311232727/http://articles.islamweb.net/media/index.php?page=article&lang=A&id=175377 |date=١١ی ئازاری ٢٠١٩ }}
{{پۆلی کۆمنز|Niyya}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|دەروونناسی|فەلسەفە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]]
[[پۆل:فەلسەفەی زەین]]
[[پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا]]
[[پۆل:زاراوەکانی نوێژ]]
idajbqkxqsfbotbvlblw8wi7j7yylh3
ياھ سات
0
283820
1683874
1682844
2026-10-08T20:12:46Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683874
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}'''یاھ سات''' یەکەم [[مانگی دەستکرد]]ی ئیماراتییە کە لەلایەن موبادەلە کە قۆڵی وەبەرھێنانی حکوومەتی [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبییە]]، بە کۆی گشتی ٦ ملیار درھەم ڕەوانەی خوارەوە دەکرێت. بڕیارە مانگی دەستکردەکە بە دوو قۆناغ کارکردن بکات، یەکەمیان.
ئەم مانگە دەستکردە ناوچەکانی [[ئەفریقا]] و [[نیمچەکیشوەری ھیندی|کیشوەری ھیندستانیش]] دەگرێتەوە جگە لە ناوچەی [[کەنداوی فارس|کەنداوی عەرەبی]] ھەروەھا دەتوانێت ڕاستەوخۆ لە [[ئەورووپا|ئەورووپاوە]] بگوازێتەوە بۆ ئەو ناوچانە بەبێ ئەوەی پێویست بە مانگی دەستکردێکی تر بکات بۆ ئەوەی بیانبەستێتەوە وەک ئەمڕۆ پێشبینی دەکرێت زۆرێک لە کەناڵە مانگە دەستکردەکان ڕابکێشێت، لەوانە کەناڵەکانی [[ھیندستان]] و کەناڵەکانی [[زمانی ئوردوو|زمانی ئوردو]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|گەردوون}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٧]]
19vfg9bjlacda5rpzd1qkios9yhod6y
مەسیحییەت و توندوتیژیی خێزانی
0
283825
1683880
1682737
2026-10-08T20:14:19Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683880
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''ئایینی مەسیحی و توندوتیژیی خێزانی''' چەمکێکە کە باس لە مشتومڕەکانی کۆمەڵگا [[مەسیحییەت|مەسیحییەکان]] دەکات سەبارەت بە داننان و وەڵامدانەوەی [[توندوتیژیی خێزانی]]، کە ئاڵۆز بووە بەھۆی [[چاند]]ی بێدەنگی و پەسەندکردن لەنێو قوربانیانی دەستدرێژیکردنەوە. لە [[کتێبی پیرۆز|پەرتووکی پیرۆزدا]] ھەندێک ئایەت ھەیە کە ئازارکاران بەکاریدەھێنن بۆ پاساوھێنانەوە بۆ ئاقڵکردنی ژنەکانیان. زۆربەی گرووپە مەسیحییەکان توندوتیژیی خێزانی سەرکۆنە دەکەن.<ref name=stct>Tracy, Steven. [http://www.christianitytoday.com/ct/2003/february/5.50.html "Headship with a Heart: How biblical patriarchy actually prevents abuse"]. ''Christianity Today'' (February 2003). (Accessed January 3, 2015)</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|دین|مەسیحییەت}}
{{ئایین-کۆلکە}}
[[پۆل:توندوتیژیی خێزانی]]
[[پۆل:کۆمەڵناسی ئایینی]]
pwvqzo4kl329ry1srlgjjj5rr9wquxo
نەزیھە سەلیم
0
283987
1684198
1432122
2026-10-09T04:36:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە)
1684198
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''نەزیھە محەممەد سەلیم عەبدولقادر ئەلخالیدی ئەلمووسڵی''' ([[١٩٢٧]] – ١٥ی شوباتی [[٢٠٠٨]]) [[ھونەرمەند|ھونەرمەندێکی]] تەشکیلی عێراقی بوو [[جەلال تاڵەبانی]] بە «یەکەم ئافرەتی عێراقی کە بناغەکانی ھونەری ھاوچەرخی عێراقی دامەزراند» وەسفی کردووە.<ref name="iht">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Prominent Iraqi painter Naziha Salim dies in Baghdad at 81|ناونیشان=http://www.iht.com/articles/ap/2008/02/17/africa/ME-GEN-Iraq-Obit-Salim.php|ئیش=[[أسوشيتد برس]]|بڵاوکەرەوە=[[انترناشيونال هيرالد تريبيون]]|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201008100444/https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/404.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>
== خوێندنی ==
لە ساڵی ١٩٤٨ لە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان لە [[بەغدا]] دەرچووە، بەھۆی زیرەکییەیەوە، بە نێدڕاوێکی فەرمی ڕەوانەی [[پاریس]] کرا، یەکەم ئافرەتی عێراقی بوو کە گەشتی دەرەوەی وڵاتی کرد بۆ خوێندنی [[ھونەر]]. لە ساڵی ١٩٥١ لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی پاریس دەرچووە، لەوێ پسپۆڕی نیگارکێشانی دیوار بوو بە سەرپەرشتی ھونەرمەندی بەناوبانگی فەڕەنسی فێرناند لێگەر و سۆڤەربی ھەروەھا بە ھاوڕێیەتییەکی ساڵێک ڕەوانەی [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] کرا بۆ ئەوەی پسپۆڕ بێت لە وێنەکێشانی منداڵان و شانۆ.<ref>Ingrams, D., The Awakened Women in Iraq, Third World Centre, 1983, p. 140; Note: The first two women to be granted scholarships were Naziha Rashid and Naziha Salim, sometimes known as “the two Nazihas”.</ref>
== بەشدارییەکانی ==
ئەو ھونەرمەندە بەشداری لە چالاکییە جۆراوجۆرەکاندا کردووە، لەوانە بەشداریکردنی، لەگەڵ ھونەرمەند شاکر حەسەن ئەلسەعید، محەمەد غانی حیکمەت، و جەواد سالم، لە پێکھێنانی گرووپی ھونەری مۆدێرن لە بەغدا لە ساڵانی ١٩٥٣–١٩٥٤، ھەروەھا لە دامەزراندنی کۆمەڵەی ھونەرمەندانی تەشکیلی عێراقی، جگە لە ڕۆڵی پەروەردەیی وەک مامۆستا لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان تا ساڵی ١٩٨٢.<ref>Wijdan, A. (ed.), Contemporary Art From The Islamic World, Scorpion, 1989, p.166</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٨]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی بەغدا]]
m03jill92i19sbo2iavhasxtz79rjy8
1684293
1684198
2026-10-09T09:04:57Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684293
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''نەزیھە محەممەد سەلیم عەبدولقادر ئەلخالیدی ئەلمووسڵی''' ([[١٩٢٧]] – ١٥ی شوباتی [[٢٠٠٨]]) [[ھونەرمەند|ھونەرمەندێکی]] تەشکیلی عێراقی بوو [[جەلال تاڵەبانی]] بە «یەکەم ئافرەتی عێراقی کە بناغەکانی ھونەری ھاوچەرخی عێراقی دامەزراند» وەسفی کردووە.<ref name="iht">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Prominent Iraqi painter Naziha Salim dies in Baghdad at 81|ناونیشان=http://www.iht.com/articles/ap/2008/02/17/africa/ME-GEN-Iraq-Obit-Salim.php|ئیش=[[أسوشيتد برس]]|بڵاوکەرەوە=[[انترناشيونال هيرالد تريبيون]]|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201008100444/https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/404.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>
== خوێندنی ==
لە ساڵی ١٩٤٨ لە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان لە [[بەغدا]] دەرچووە، بەھۆی زیرەکییەیەوە، بە نێدڕاوێکی فەرمی ڕەوانەی [[پاریس]] کرا، یەکەم ئافرەتی عێراقی بوو کە گەشتی دەرەوەی وڵاتی کرد بۆ خوێندنی [[ھونەر]]. لە ساڵی ١٩٥١ لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی پاریس دەرچووە، لەوێ پسپۆڕی نیگارکێشانی دیوار بوو بە سەرپەرشتی ھونەرمەندی بەناوبانگی فەڕەنسی فێرناند لێگەر و سۆڤەربی ھەروەھا بە ھاوڕێیەتییەکی ساڵێک ڕەوانەی [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] کرا بۆ ئەوەی پسپۆڕ بێت لە وێنەکێشانی منداڵان و شانۆ.<ref>Ingrams, D., The Awakened Women in Iraq, Third World Centre, 1983, p. 140; Note: The first two women to be granted scholarships were Naziha Rashid and Naziha Salim, sometimes known as “the two Nazihas”.</ref>
== بەشدارییەکانی ==
ئەو ھونەرمەندە بەشداری لە چالاکییە جۆراوجۆرەکاندا کردووە، لەوانە بەشداریکردنی، لەگەڵ ھونەرمەند شاکر حەسەن ئەلسەعید، محەمەد غانی حیکمەت، و جەواد سالم، لە پێکھێنانی گرووپی ھونەری مۆدێرن لە بەغدا لە ساڵانی ١٩٥٣–١٩٥٤، ھەروەھا لە دامەزراندنی کۆمەڵەی ھونەرمەندانی تەشکیلی عێراقی، جگە لە ڕۆڵی پەروەردەیی وەک مامۆستا لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان تا ساڵی ١٩٨٢.<ref>Wijdan, A. (ed.), Contemporary Art From The Islamic World, Scorpion, 1989, p.166</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٨]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی بەغدا]]
[[پۆل:ژنانی پەروەردەکاری سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا]]
h6egkj0p6dla9a3ahun8zxsi8kocetm
مەحموود دیاب ئەلئەحمەد
0
284322
1683967
1680792
2026-10-08T20:43:30Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683967
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''مەحموود دیاب ئەلئەحمەد ئەلمەشھەدانی''' (١ی تەممووزی ١٩٥٣، [[مووسڵ]]) ئەندازیاری شارستانی [[سیاسەتوان|سیاسەتمەداری]] [[عێراق]]ی و دیپلۆماتکاری پێشووە، کە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێندا]] وەک دوایین [[وەزیری ناوخۆ]] کاری کردووە. دوای جێھێشتنی زیندان لە [[ھەولێر| ھەولێر]] نیشتەجێ بوو. ئێستا لە [[سوودان]] دەژی و کاردەکات.
== دەستگیرکردن و ئازادکردن ==
ناوی لە [[کۆمەڵێک کارتی یاریکردن بۆ زۆرترین داواکراوە عێراقییەکان|لیستی داواکراوانی عێراقی]] لەلایەن [[ئەمریکا]]وە ھاتبوو، دوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] لە ٨ی ئابی ٢٠٠٣ دەستگیرکرا، لە ساڵی ٢٠٠٥دا بە دۆسیەی ئەھوار تۆمەتبارکرا. لە مانگی تەممووزی ٢٠١٢ دوای تەواوکردنی سزاکەی ئازادکرا.<ref>https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A31027-2003Jul9.html</ref><ref>https://www.nytimes.com/2003/08/10/world/after-the-war-occupation-ex-official-and-tanker-seized.html</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://aina.org/news/2012071000459.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150425213157/http://aina.org/news/2012071000459.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.thesun.co.uk/news/</ref>
== دەستبەسەرداگرتنی سامانەکەی ==
لە ساڵی ٢٠١٧ [[پەرلەمانی عێراق]] یاسایەکی دەرکرد کە تێدا دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامانی جووڵاو و نەجووڵاوی [[سەددام حوسێن]] و ھاوسەرەکانی و منداڵەکانی و نەوەکانی و خزمەکانی تا پلەی دووەم و نوێنەرەکانیان و ھەروەھا دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامانی ٥٢ کەسایەتیی پێشووی [[ڕژێمی بەعس|ڕژێمی عێراق]]، لەنێویاندا مەحموود دیاب ئەلئەحمەد.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{سیاسەت-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]]
[[پۆل:سەرکردەکانی حیزبی بەعسی عێراقی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]]
2vjyf6zskz5mxf7lds4fqxx089ktwab
نەجد
0
284370
1684081
1477581
2026-10-08T22:33:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، چیاکان-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە)
1684081
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس|بەند=Q208154}}
'''نەجد''' ({{Langx|ar|نَجْدٌ}})، ناوچەی ناوەڕاستی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[نیمچەدوورگەی عەرەبی|نیمچە دوورگەی عەرەبییە]]. سنوورەکانی بە وردی دیاری ناکرێت بەھۆی جیاوازی سنوورە جوگرافی و سیاسییەکان بە درێژایی مێژوو. {{Sfn|King|1977}} لە ڕۆژاوا بە ناوچەی [[حیجاز]] و لە باکوورەوە بە بیابانی نەفوز لە ئەلجەوف و لە ڕۆژھەڵاتەوە بە بیابانی دەھنا لە [[پارێزگای ئەحسا|ئەحسا]] و لە باشوورەوە بە [[ڕوبع ئەلخالی]] دەورەدراوە. {{Sfn|King|1977}} {{Sfn|AlOboudi|2015}}
لە ڕووی کارگێڕییەوە، نەجد دابەشکراوە بەسەر سێ ناوچەی سەرەکیدا: ناوچەی [[پارێزگای ڕیاز|ڕیاز]] کە وادی حەنیفە و بەرزایی توەیق لەخۆدەگرێت، کە یەمامەی ڕۆژھەڵاتی لەگەڵ پایتەختی سعودیە، [[ڕیاز]]ی لە ساڵی ١٨٢٤ ەوە تێدایە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.saudiembassy.net/history|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=saudiembassy.net|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181226024122/https://www.saudiembassy.net/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ناوچەی سودەیری کە پایتەختەکەی لە مەجمەیە. ناوچەی دووەم، ئەلقاسم، وەحشی بەپیت و باخەکانی خورمای [[خورما]] لەخۆدەگرێت کە لە بەرزایییەکانی ناوچەکەدا بڵاوبوونەتەوە بەدرێژایی وادی ڕومما لە ناوەڕاستی نەجد لەگەڵ پایتەختەکەی لە بورەیدە، دووەم گەورەترین شاری نەجدی، لەگەڵ ناوچەکە لە مێژوودا کێبڕکێی ماڵی ڕەشید لە باکووری و ماڵی سعود لە ڕۆژھەڵات و باشووری. سێیەم یەکەی کارگێڕی حەیلی باکوورە کە شاخەکانی جەبەل شەممار لەخۆدەگرێت کە پایتەختی تەیەی حەئیلی تێدایە.
ناوچەی نەجد نزیکەی یەک لەسەر سێی دانیشتووانی ھاوچەرخی سعودیە تێیدا نیشتەجێن. ماڵی بنەماڵەی ئال سعوودە کە لە سەردەمی میرنشینی دیریایەوە لێیەوە بەدوای یەکگرتنی خۆی لەگەڵ حیجازدا ڕۆیشتووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
=== کتێبنامە ===
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=King |یەکەم=Geoffrey |ڕێکەوت=١٩٧٧|سەردێڕ=Traditional Architecture in Najd, Saudi Arabia |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41223304 |journal=Proceedings of the Seminar for Arabian Studies |بەرگ=٧|پەڕەکان=٩٠–١٠٠|issn=0308-8421}}
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=AlOboudi |یەکەم=Sharifah M. |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=Najd, the Heart of Arabia |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/10.13169/arabstudquar.37.3.0282 |journal=Arab Studies Quarterly |بەرگ=٣٧|issue=3 |پەڕەکان=٢٨٢–٢٩٩|doi=10.13169/arabstudquar.37.3.0282 |issn=0271-3519}}
{{ناوچەکانی جیھان}}
{{پۆلی کۆمنز|Najd}}
{{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|چیاکان|جوگرافیا}}
{{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}}
{{چیاکان-کۆلکە}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ھەرێمەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]]
[[پۆل:نەجد]]
nw8lf9h4wrm3sg0knmjr4ceron10li1
تانگۆ (بەرنامە)
0
284513
1683900
1682452
2026-10-08T20:19:48Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683900
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}'''تانگۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Tango}}) لایەنی سێیەمە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nguyen |یەکەم=Chuong |ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.gottabemobile.com/2013/03/20/american-law-enforcement-wants-carriers-to-save-your-incriminating-text-|سەردێڕ=American Law Enforcement Wants Carriers to Save Your Incriminating Text Messages |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180709010607/https://www.gottabemobile.com/american-law-enforcement-wants-carriers-to-save-your-incriminating-text-messages/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> نەرمەکاڵا [[ئەپڵیکەیشن|و]] بەرنامەیەکی پەیام ناردنی پلاتفۆرمی جیاوازە<ref name="Pariseau">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pariseau |یەکەم=Beth |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://searchcloudcomputing.techtarget.com/news/2240179690/Private-cloud-to-public-cloud-migration-gets-easier-but-obstacles-remain|سەردێڕ=What is Cloud Migration? Your Guide to Moving to the Cloud |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180708193209/https://searchcloudcomputing.techtarget.com/news/2240179690/Private-cloud-to-public-cloud-migration-gets-easier-but-obstacles-remain |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> [[تەلەفۆنی زیرەک|بۆ مۆبایلە زیرەکەکان]] کە لەلایەن TangoME, Inc لە ساڵی ٢٠٠٩ دروستکراوە. ئەپەکە بەخۆڕاییە و وەک یەکێک لە یەکەم دابینکەرانی پەیوەندی ڤیدیۆیی و دەنگی، نامەی کورت، ھاوبەشکردنی وێنە و یارییەکان لەسەر تۆڕی 3G دەستیپێکردووە. <ref name="Fitchard">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fitchard |یەکەم=Kevin |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://gigaom.com/2013/03/19/textme-tries-to-recreate-skype-as-a-mobile-first-app/|سەردێڕ=TextMe tries to recreate Skype as a mobile-first app |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200812122154/https://gigaom.com/2013/03/19/textme-tries-to-recreate-skype-as-a-mobile-first-app/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> <ref name="Dredge">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dredge |یەکەم=Stuart |ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.theguardian.com/technology/appsblog/2013/mar/08/best-iphone-ipad-apps-real-racing-3-marvel-unlimited|سەردێڕ=30 best iPhone and iPad apps this week |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022124036/https://www.theguardian.com/technology/appsblog/2013/mar/08/best-iphone-ipad-apps-real-racing-3-marvel-unlimited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> <ref name="Moscaritolo">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moscaritolo |یەکەم=Angela |ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2416345,00.asp|سەردێڕ=Video Chat App Tango Hits 100M Users, Adds iPad Support |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200812144054/https://www.pcmag.com/news/video-chat-app-tango-hits-100m-users-adds-ipad-support |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref>
تا ساڵی ٢٠١٨ کۆمپانیای تانگۆ زیاتر لە ٤٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری تۆمارکراوی ھەیە.<ref name="Dredge">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dredge |یەکەم=Stuart |ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.theguardian.com/technology/appsblog/2013/mar/08/best-iphone-ipad-apps-real-racing-3-marvel-unlimited|سەردێڕ=30 best iPhone and iPad apps this week |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022124036/https://www.theguardian.com/technology/appsblog/2013/mar/08/best-iphone-ipad-apps-real-racing-3-marvel-unlimited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDredge2013">Dredge، Stuart (8 مارس 2013). </cite></ref> <ref name="Perez2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith |یەکەم=Craig |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://expandedramblings.com/index.php/tango-facts-statistics/|سەردێڕ=Tango |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130524045035/http://www.thefullsignal.com/products/13846/tango-app-hits-100-million-users-launches-ipad-app |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> <ref name="Loeb">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Loeb |یەکەم=Steven |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://vator.tv/news/2013-03-14-asian-messaging-platform-line-sees-100m-game-downloads#VBqi9LDC5hsDSi8t.99|سەردێڕ=Bot Verification |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180808073239/http://vator.tv/news/2013-03-14-asian-messaging-platform-line-sees-100m-game-downloads#VBqi9LDC5hsDSi8t.99 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tango.me/2014/03/200-million-members/|سەردێڕ=Tango Live - Video Broadcasts and Live-Streaming Chats |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140403213224/http://www.tango.me/2014/03/200-million-members/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bea |یەکەم=Francis |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.digitaltrends.com/mobile/message-me-1-million-users/|سەردێڕ=MessageMe picks up 1 million users in 12 days, no thanks to Facebook |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022233345/https://www.digitaltrends.com/mobile/message-me-1-million-users/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> گۆڤاری پی سی بە "سادەترین ئەپی چاتی مۆبایل، لەگەڵ کۆمەڵێک پشتگیری و یارمەتی باش" ھەڵسەنگاندووە. <ref name="Moscaritolo">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moscaritolo |یەکەم=Angela |ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2416345,00.asp|سەردێڕ=Video Chat App Tango Hits 100M Users, Adds iPad Support |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200812144054/https://www.pcmag.com/news/video-chat-app-tango-hits-100m-users-adds-ipad-support |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref>
تانگۆ بە چەند زمانێک بەردەستە لەوانە [[ڕووسی]]، [[ئیسپانی]]، [[تورکی]]، [[ھیندی]]، و [[زمانی ڤیێتنامی|ڤێتنامی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Williams |یەکەم=Hannah |ناونیشان=https://www.techworld.com/picture-gallery/apps-wearables/best-free-software-for-video-calling-3685869/|سەردێڕ=Best free software for video calling |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191007182707/https://www.techworld.com/picture-gallery/apps-wearables/best-free-software-for-video-calling-3685869/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Techworld}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
h7pmsgtgbrydh1rqjbnncogh932whx1
دابەشبوونی چین–سۆڤیەت
0
285293
1683687
1501353
2026-10-08T15:07:29Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683687
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}'''دابەشبوونی چین و سۆڤیەت''' (١٩٥٦–١٩٦٦) پچڕانی پەیوەندییە سیاسییەکانی نێوان [[چین|کۆماری گەلی چین]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت| یەکێتی کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەت]] بوو، بەھۆی جیاوازییە [[ڕێباز|ئایدیۆلۆژییەکان]] کە لە لێکدانەوە جیاوازەکانیان و بەکارھێنانی پراکتیکی [[مارکسیزم-لێنینیزم|مارکسیزم-لینینیزمەوە]] سەریان ھەڵدا، ھەروەھا کاریگەری [[جیۆپۆلەتیک|جیۆپۆلیتیکی]] ھەریەکەیان لە کاتی [[شەڕی سارد|جەنگی سارد]] (١٩٤٥–١٩٩١)دا بوو. لە کۆتایییەکانی پەنجاکان و سەرەتای شەستەکاندا، مشتومڕەکانی چین و سۆڤیەت لەسەر لێکدانەوەی مارکسیزمی ئۆرتۆدۆکس بوونە ناکۆکی تایبەت لەسەر سیاسەتەکانی یەکێتیی سۆڤیەت بۆ داماڵینی ستالینیزاسیۆن و پێکەوەژیانی نێودنەتەوەییی ئاشتیانە لەگەڵ جیھانی ڕۆژاوا، کە ماو بە ڕیڤیزیۆنیزمی مارکسیستی ئیدانە کرد. چین لە بەرامبەر ئەم پێشینە ئایدیۆلۆژییەدا ھەڵوێستێکی دووژمنکارانەی بەرامبەر ڕۆژاوا گرتەبەر و بە ئاشکرا سیاسەتی پێکەوەژیانی ئاشتیانەی یەکێتیی سۆڤیەتی نێوان [[بلۆکی ڕۆژھەڵات|بلۆکی]] ڕۆژھەڵات و [[بلۆکی ڕۆژاوا|ڕۆژاوای]] ڕەتکردەوە. جگە لەوەش چین ناڕەزایی دەربڕی لە پەیوەندییە نزیکەکانی سۆڤیەت لەگەڵ ھیندستان و مۆسکۆش ترسی ئەوەی ھەبوو کە ماو زۆر بێباک بێت لە ترسناکییەکانی [[شەڕی ناوکی|شەڕی ئەتۆمی]].
لە ساڵی ١٩٥٦دا [[نیکیتا خروشچۆڤ|نیکیتا خرۆشۆف]] لە وتارەکەیدا ''لەبارەی پەرستنی کەسایەتی و دەرئەنجامەکانی'' ([[٢٥ی شوبات]]ی ١٩٥٦) ستالین و ستالینیزمی ئیدانە کرد و دەستیکرد بە داماڵینی ستالینکردنی یەکێتیی سۆڤیەت. ماو و سەرکردایەتی چین تووشی ترس و تۆقاندن بوون کاتێک کۆماری گەلی چین و یەکێتیی سۆڤیەت وردە وردە لە لێکدانەوە و بەکارھێنانیان بۆ مارکسیزم جیاواز بوون. تا ساڵی ١٩٦١ جیاوازییە ئایدیۆلۆژییە چارەسەرنەکراوەکانیان بووە ھۆی ئەوەی کۆماری گەلی چین بە فەرمی کۆمۆنیزمی سۆڤیەت بە کاری «دەستکاریکردنی [[خیانەتکار]]ان» لە یەکێتیی سۆڤیەتدا ئیدانە بکات. بۆ وڵاتانی کوتلەی ڕۆژھەڵات، دابەشبوونی چین و سۆڤیەت پرسیارێک بوو کە کێ سەرکردایەتی شۆڕشەکە دەکات بۆ کۆمۆنیزمی جیھانی و لایەنەکانی جیھان ڕوو لە کێ دەکەن بۆ ئامۆژگاری سیاسی و ھاوکاری دارایی و یارمەتی سەربازی: چین یان ڕووسیا؟ لەم چوارچێوەیەدا یەکێتیی سۆڤیەت و لیژنەی بەرخۆدانی جەماوەری لە ڕێگەی پارتە پێشەنگە ڕەسەنەکان لە وڵاتەکانی ناو کایەی کاریگەری خۆیاندا کێبڕکێیان لەسەر سەرکردایەتیکردنی کۆمۆنیزمی جیھانی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Scalapino |یەکەم=Robert A. |ساڵ=١٩٦٤|سەردێڕ=Sino-Soviet Competition in Africa |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_foreign-affairs_1964-07_42_4/page/640 |journal=Foreign Affairs |بەرگ=٤٢|issue=4 |پەڕەکان=٦٤٠–٦٥٤|doi=10.2307/20029719 |jstor=20029719}}</ref>
لە نێوان [[جیھانی ڕۆژاوا]]دا، دابەشبوونی چین و سۆڤیەت [[شەڕی سارد]]ی دوو جەمسەری گۆڕی بۆ جەنگی ساردی سێ جەمسەری، ڕووداوێکی جیۆپۆلەتیکی بەرچاوی وەک دروستکردنی [[دیواری بەرلین]] (١٩٦١)، کەمبوونەوەی توندبوونەوەی قەیرانی مووشەکی کوبا (١٩٦٢) و کۆتایی ھاتنی [[شەڕی ڤیێتنام|جەنگی ڤێتنام]] (١٩٥٥–١٩٧٥)، چونکە ڕکابەرییەکە ئاسانکاریی کرد بۆ دەستکەوتی ماو لە نزیکبوونەوەی چین و ئەمریکا لەگەڵ سەردانی [[ڕیچارد نیکسۆن|نیکسۆن]] بۆ چین لە ساڵی ١٩٧٢. جگە لەوەش، ڕوودانی دابەشبوونی چین و سۆڤیەت چەمکی [[کۆمۆنیزم]]ی یەکپارچەیی پووچەڵکردەوە، ئەو تێڕوانینەی ڕۆژاوایی کە دەوڵەتە کۆمۆنیستەکان لە جیۆپۆلیتیکی دوای جەنگی جیھانی دووەمدا یەکگرتوو بوون و چەسپێنراون، بە تایبەت لە کاتی [[جەنگی ڤێتنام لە ساڵانی ١٩٤٧–١٩٥٠]]، کاتێک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] دەستوەردانی لە جەنگی یەکەمی ھیندۆچین (١٩٤٦–١٩٥٤)دا کرد. لە ڕووی مێژووییەوە چینییەکان جیابوونەوە{{En dash}}مارکسیستی لینینیستی سۆڤیەت ''ڕیاڵپۆلیتیک'' کە لە ڕێگەیەوە ماو جیۆپۆلەتیکی سێ جەمسەری (کۆماری گەلی چین ویلایەتە یەکگرتووەکان و یەکێتیی سۆڤیەت)ی لە کۆتاییەکانی قۆناغی جەنگی سارد (١٩٥٦–١٩٩١) دامەزراند، ھەروەھا جیۆپۆلەتیکی چوارگۆشەیی ([[کۆماری گەلی چین]] ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و [[شانشینی یەکگرتوو]]) تا قەیرانی سوێسی ساڵی 1956.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lorenz M. Lüthi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dl4TRDxqexMC|سەردێڕ=The Sino-Soviet Split: Cold War in the Communist World|بڵاوکەرەوە=Princeton UP|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٣٧٦٢-٥|پەڕە=١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200413170832/https://books.google.com/books?id=dl4TRDxqexMC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{شریتی دەروازە|سۆشیالیزم|شەڕی سارد|سیاسەت|چین|ڕووسیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە دەیەی ١٩٦٠]]
[[پۆل:ماو تسی تۆنگ]]
2prvhytfol7m1cfthzjdjyc5w476mgp
هەرمەڵه (رووەک)
0
285564
1684345
1519323
2026-10-09T10:40:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684345
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Taxobox}}
'''ھەرمەڵە<ref>{{Cite Q|Q115858366}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref><ref>{{Cite Q|Q114972534}}</ref><ref>{{Cite Q|Q115858440}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117464906}}</ref>''' ھێرۆ یان '''تۆڵکە'''<ref>{{Cite Q|Q121071043}}</ref> [[جنس (ژینناسی)|ڕەگەزێکی]] [[ڕوەک|ڕووەکی]] سەر بە [[خێزان (ژینناسی)|خێزانی]] تۆڵکەکانە و چەند سەد [[جۆر (ژینناسی)|جۆرێک]] لەخۆدەگرێت کە گرنگترینیان [[بامێ|بامییە]] و ھێرۆی چینییە.
[[پەڕگە:نبات_الخطمي.jpg|وێنۆک| ھێرۆ]]
== جۆرەکانی ==
* [[بامێ|بامییە]]
* چای کوچەرات / کەرکەدی
* ھەرمەڵەی کەناراو
* ھێرۆی شامی
* [[خطمی عالی|ھیبیسکوس]]
* ھێبیسکوسی سوور
* ھێرۆی گوڵگوڵ
* ھێرۆی گوڵە چینی
* گەلێکی تر
== قۆناغەکانی سووڕی ژیانی ڕوەکی ھەرمەڵە ==
[[پەڕگە:Hibiscus_Flower's_Life_Cycle_Stages.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|700x700پیکسڵ| قۆناغەکانی سووڕی ژیانی ڕوەکی ھەرمەڵە]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Hibiscus}}
{{شریتی دەروازە|پزیشکی|ڕوەک}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لەلایەن کارل لینایۆسەوە]]
[[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]]
hopqufaau2z7lf00wzy6xfbj13ivy77
هێنری ڕاولینسۆن
0
286106
1684341
1477526
2026-10-09T10:39:46Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684341
wikitext
text/x-wiki
سێر '''هێنری ڕاولینسۆن''' {{بە ئینگلیزی|Sir Henry Rawlinson, 1st Baronet}} (١٨١٠ - ١٨٩٥ ز) ئەفسەر و سیاسەتمەدار و ڕۆژهەڵاتناسێکی ئینگلیزە. بۆ یەک سالیش نوێنەرى دەوڵەتى بەریتانیا بوو لە ئێران بە پلەى وەزیرى هەڵبژاردە.
[[پەڕگە:Rawlinson, Sir Henry Creswicke (cropped).jpg|وێنۆک|وێنەى راولینسون ١٨٦٥]]
لە ساڵی ١٨٥٧ی زایینی توانى نهێنى ئاماژەکانى [[نووسینی بزماری|نووسینی مێخی]] بدۆزێتەوە و یەکەم کەس نەقشی بەردى بێستوونى کرماشان بخوێنێتەوە . لە بەرهەمەکانی: “مێژووى ئاشوور” (١٨٥٢ی زایینی). <ref name="المورد">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=البعلبكي|یەکەم=منير|سەردێڕ=معجم أعلام المورد|بڵاوکەرەوە=دار العلم للملايين|ساڵ=١٩٩٢|edition=الأولى|شوێن=بيروت|پەڕە=٢١٢|بەستەری نووسەر=منير البعلبكي}}</ref> راولینسون بۆ بینینى کێلەشین ساڵى ١٨٣٩ دێتە شارى شنۆ و لەوێوە بە بنارى چیاى شەکیو و رێڕەوى کۆنى مساسەر (مجێسەر) دێتە رەواندز لە رێگەیدا بەرەو ئاسەوارى نەینەوا و نەمروود. ئەوسا تازە میرىگەورە سەفەرى ئەستەنبؤلێ کردبوو و خەڵکى رەواندز چاوەڕوانى گەڕانەوەى بوون> 'گەڕیدەى ناودارى ئینگلیز مونسیل خاوەن نەخشەى کوردستانى گەورە ١٨٩٢ بەشێکى گەشتەکەى راولینسونى لە بارەى رەواندز لە کتێبەکەى خۆیدا باس کردووە.<ref>[]Reconnaissances in Mesopotamia, Kurdistan, North-West Persia, and Luristan from April to October 1888. By Lt F R Maunsell, Intelligence Branch. In Two Volumes. Volume I: narrative report, description of larger towns and routes leading from them. Simla: Intelligence Branch, Quarter Master General's Dept, 1890' [https://www.qdl.qa/en/archive/81055/vdc_100035451478.0x00005f] (94/312)</ref>.
== بەستەری دەرەکی ==
* {{بەستەرە ھونەرییەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Henry Rawlinson (Sir), 1st Baronet}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ١٩یەم]]
[[پۆل:نووسەرانی ئینگلیزی سەدەی ١٩یەم]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]]
[[پۆل:مەرگەکان لە لەندەن]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٩٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٠]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]]
trurflib6gdvtrkprwjetvdumu51nl4
نەرام سین
0
286262
1684163
1452365
2026-10-09T01:38:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684163
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Naram-Sin Rock Relief at Darband-iGawr.JPG|وێنۆک|بەردی نەرام سین لە [[دەربەندی گاور]]، لە [[پارێزگای سلێمانی]] لە باشووری کوردستان]]
'''نارام-سین'''، یان '''نەرام-سین''' (بە [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]: 𒀭𒈾𒊏𒄠𒀭𒂗𒍪) پاشای [[ئەکەد]] بوو لە نێوان ساڵانی ٢٢٧٣ بۆ ٢٢١٩ پێش زایین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://viaf.org/viaf/83034954|سەردێڕ=VIAF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114175335/https://viaf.org/viaf/83034954/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://merhav.nli.org.il/primo-explore/search?query=any,contains,000097898,AND&tab=default_tab&search_scope=Local&vid=NLI&lang=iw_IL&offset=0|سەردێڕ=https://merhav.nli.org.il/primo-explore/search?query{{=}}any,contains,000097898,AND&tab{{=}}default_tab&search_scope{{=}}Local&vid{{=}}NLI&lang{{=}}iw_IL&offset{{=}}0 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200308003413/https://merhav.nli.org.il/primo-explore/search?query=any,contains,000097898,AND&tab=default_tab&search_scope=Local&vid=NLI&lang=iw_IL&offset=0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.idref.fr/194273970|سەردێڕ=Naram-Sin (2254-2218 av. J.-C. ; roi d'Akkad) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190820003054/https://www.idref.fr/194273970 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> یان لە نێوان ساڵانی ٢٢٠٩ و ٢١٥٥ پێش زایین، و مانای ناوی نارام بە تەنیا خۆشەویستە، لە کاتێکدا نارام سین بە واتای خۆشەویستیی خوداوەند [[سین (خوداوەند)|سین]] دێت. نەرام سین نەوەی دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتیی ئەکەد [[سارگۆنی گەورە|سارگۆنی گەورەیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mark |یەکەم=Joshua J. |سەردێڕ=Naram-Sin |ناونیشان=https://www.worldhistory.org/Naram-Sin/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=World History Encyclopedia |زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئاسیا|شەڕ|کوردستان|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Naram-Suen}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:پاشاکان]]
[[پۆل:ئەکەد]]
6198wyumjm4t2h0m1fh1pbgddv5o7gw
نیکی ھێلی
0
286358
1683696
1518880
2026-10-08T16:33:42Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683696
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}'''نیمراتا ڕاندھوا «نیکی ھالی»'''<ref name="WaPoGlance">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley (R): Path to Power|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html#at-a-glance|ئیش=The Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|یەکەم=Dana|دوایین=Milbank|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180621015948/https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> <ref name="NYT20100613">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=All Her Life, Nikki Haley Was the Different One|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠|یەکەم=Shaila|دوایین=Dewan|ئیش=The New York Times|یەکەم٢=Robbie|دوایین٢=Brown|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180501155028/https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> (لەدایکبووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢) <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley: 10 things you didn't know about the S.C. Republican|ئیش=Washington Post Voices|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|دوایین=Rucker, Philip|ناونیشان=http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160826112844/http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Don't say 'no' to South Carolina Gov. Nikki Haley|ئیش=USA Today|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٢|دوایین=Page, Susan|ناونیشان=https://usatoday30.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305085054/http://www.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدارێکی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆماری]] [[ئاسیا|ئاسیایی-ئەمریکییە]] کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە وەک [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|حاکمی]] [[کارۆلینای باشوور]] کاری کردووە. پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٠ وەک پارێزگاری ١١٦ی ویلایەتەکە ھەڵبژێردرێت. ئەو نوێنەرایەتی ناوچەی لێکسینگتۆنی کردووە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی کارۆلینای باشوور. لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا یەکەم ژنە کە پۆستی پارێزگاری ویلایەتی کارۆلینای باشووری بەدەستھێناوە، ھەروەھا گەنجترین پارێزگاری ئێستای [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|سەردێڕ=Nikki Haley First Indian-American Gov. of South Carolina|یەکەم=Jack|دوایین=Phillips|ئیش=The Epoch Times|شوێن=New York|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101107114059/http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley bests Vincent Sheheen for South Carolina governor|یەکەم=Richard|دوایین=Fausset|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-nov-02-la-pn-haley-sheheen-final-story.html|ڕێکەوتی سەردان=|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110126104058/http://www.latimes.com/news/politics/la-pn-haley-sheheen-final,0,5620397.story|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> دووەم حاکمی ھیندی-ئەمریکییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] دوای بۆبی جیندال لە [[لویزیانا|ویلایەتی لویزیانا]]. ھەروەھا لە ماوەی کارکردنیدا لە نووسینگەکەیدا وەک سەرۆکی دەستەی ئەمینداری زانکۆی کارۆلینای باشوور کاردەکات. <ref name="uofsc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sc.edu/uofsc/posts/2015/04_may_commencement.php#.VfJBD_lViko|سەردێڕ=Haley, Scott, Staley to deliver UofSC commencement addresses |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151002184723/http://www.sc.edu/uofsc/newsreleases/2015/04_may_commencement.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ [[میت ڕۆمنی]] کاندیدی کۆمارییەکان نیازی خۆی بۆ ھەڵبژاردنی وەک جێگرێک لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٢ ڕاگەیاند. بەڵام ئەو پێشنیازەکەی ڕەتکردەوە و بەھۆی سەرقاڵییەوە بە پۆستی پارێزگاری کارۆلینای باشوور.لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ڕاگەیەندرا کە نیکی ھێلی کاندید دەکرێت بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئیدارەی [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] سەرۆکی ھەڵبژێردراوی ئەمریکادا کار بکات، تاوەکو ئەنجومەنی پیران پشتڕاستی بکاتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|سەردێڕ=ترامب يختار نيكي هالي لمنصب سفيرة أميركا لدى الأمم المتحدة|بڵاوکەرەوە=البيان|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229231842/http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا بۆ پۆستی باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان پەسەندی کرد. لە ساڵی ٢٠١٦ [[تایم (کۆوار)|گۆڤاری تایم]] بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسەکانی ساڵی ٢٠١٦ ناوی بردووە.ڕۆژی چوارشەممە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان ڕاگەیاند و ئاماژەی بە پێویستی پشوودان کرد. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕای گەیاند کە دەستلەکارکێشانەوەکەیان قبووڵ کردووە. باڵیۆزی سەرۆک ترامپ لە نەتەوە یەکگرتووەکان، نیکی ڕ. ھێلی ڕۆژی سێشەممە ڕای گەیاند کە لە کۆتایی ئەمساڵدا دەست لەکار دەکێشێتەوە، ئەمەش بووە ڕۆیشتنی یەکێک لە ژنە کەمەکانی ئیدارەی ترەمپ. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html|سەردێڕ=Nikki Haley to Resign as Trump’s Ambassador to the U.N. (Published 2018) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190519195913/https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٤ لە ھەڵبژاردنی سەرەتایی کۆمارییەکان بۆ کاندیدکردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ویلایەتی واشنتۆن سەرکەوتنی بەدەستھێنا و نیکی ھێلی تاکە ڕکابەری دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی پێشووی ئەمریکایە کە ماوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86|سەردێڕ=فوز نيكي هايلي بالانتخابات التمهيدية للحزب الجمهوري في واشنطن |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304101521/https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=اندبندنت عربية |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/|سەردێڕ=في واشنطن.. نيكي هيلي تحقق أول فوز على ترمب بانتخابات الجمهوريين |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304152448/https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9-|سەردێڕ=أول تعليق من ترامب على فوز هيلي بالعاصمة.. "واشنطن مستنقع" |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304160240/https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9- |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤، ھێلی کشانەوەی خۆی لە کێبڕکێی پارتی کۆمارییەکان بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا ڕاگەیاند، ئەمەش دڵنیای کردەوە کە دۆناڵد ترەمپ کاندیدکردنی پارتەکەی بردەوە و جارێکی دیکە لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیدا]] ڕووبەڕووی [[جۆ بایدن]] سەرۆکی دیموکراتەکان دەبێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8|سەردێڕ=هيلي تنسحب من السباق الرئاسي.. وتتمنى التوفيق لترامب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240306181446/http://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق,وكالات |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/|سەردێڕ=نيكي هيلي تنسحب من سباق الرئاسيات: أتمنى التوفيق لترمب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240319011908/https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikki Haley}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
r8b4yaamw9gcc2932dz1vea38o4xhhm
1683824
1683696
2026-10-08T20:03:47Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683824
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''نیمراتا ڕاندھوا «نیکی ھالی»'''<ref name="WaPoGlance">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley (R): Path to Power|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html#at-a-glance|ئیش=The Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|یەکەم=Dana|دوایین=Milbank|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180621015948/https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> <ref name="NYT20100613">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=All Her Life, Nikki Haley Was the Different One|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠|یەکەم=Shaila|دوایین=Dewan|ئیش=The New York Times|یەکەم٢=Robbie|دوایین٢=Brown|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180501155028/https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> (لەدایکبووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢) <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley: 10 things you didn't know about the S.C. Republican|ئیش=Washington Post Voices|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|دوایین=Rucker, Philip|ناونیشان=http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160826112844/http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Don't say 'no' to South Carolina Gov. Nikki Haley|ئیش=USA Today|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٢|دوایین=Page, Susan|ناونیشان=https://usatoday30.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305085054/http://www.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدارێکی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆماری]] [[ئاسیا|ئاسیایی-ئەمریکییە]] کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە وەک [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|حاکمی]] [[کارۆلینای باشوور]] کاری کردووە. پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٠ وەک پارێزگاری ١١٦ی ویلایەتەکە ھەڵبژێردرێت. ئەو نوێنەرایەتی ناوچەی لێکسینگتۆنی کردووە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی کارۆلینای باشوور. لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا یەکەم ژنە کە پۆستی پارێزگاری ویلایەتی کارۆلینای باشووری بەدەستھێناوە، ھەروەھا گەنجترین پارێزگاری ئێستای [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|سەردێڕ=Nikki Haley First Indian-American Gov. of South Carolina|یەکەم=Jack|دوایین=Phillips|ئیش=The Epoch Times|شوێن=New York|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101107114059/http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley bests Vincent Sheheen for South Carolina governor|یەکەم=Richard|دوایین=Fausset|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-nov-02-la-pn-haley-sheheen-final-story.html|ڕێکەوتی سەردان=|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110126104058/http://www.latimes.com/news/politics/la-pn-haley-sheheen-final,0,5620397.story|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> دووەم حاکمی ھیندی-ئەمریکییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] دوای بۆبی جیندال لە [[لویزیانا|ویلایەتی لویزیانا]]. ھەروەھا لە ماوەی کارکردنیدا لە نووسینگەکەیدا وەک سەرۆکی دەستەی ئەمینداری زانکۆی کارۆلینای باشوور کاردەکات. <ref name="uofsc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sc.edu/uofsc/posts/2015/04_may_commencement.php#.VfJBD_lViko|سەردێڕ=Haley, Scott, Staley to deliver UofSC commencement addresses |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151002184723/http://www.sc.edu/uofsc/newsreleases/2015/04_may_commencement.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ [[میت ڕۆمنی]] کاندیدی کۆمارییەکان نیازی خۆی بۆ ھەڵبژاردنی وەک جێگرێک لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٢ ڕاگەیاند. بەڵام ئەو پێشنیازەکەی ڕەتکردەوە و بەھۆی سەرقاڵییەوە بە پۆستی پارێزگاری کارۆلینای باشوور.لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ڕاگەیەندرا کە نیکی ھێلی کاندید دەکرێت بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئیدارەی [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] سەرۆکی ھەڵبژێردراوی ئەمریکادا کار بکات، تاوەکو ئەنجومەنی پیران پشتڕاستی بکاتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|سەردێڕ=ترامب يختار نيكي هالي لمنصب سفيرة أميركا لدى الأمم المتحدة|بڵاوکەرەوە=البيان|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229231842/http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا بۆ پۆستی باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان پەسەندی کرد. لە ساڵی ٢٠١٦ [[تایم (کۆوار)|گۆڤاری تایم]] بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسەکانی ساڵی ٢٠١٦ ناوی بردووە.ڕۆژی چوارشەممە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان ڕاگەیاند و ئاماژەی بە پێویستی پشوودان کرد. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕای گەیاند کە دەستلەکارکێشانەوەکەیان قبووڵ کردووە. باڵیۆزی سەرۆک ترامپ لە نەتەوە یەکگرتووەکان، نیکی ڕ. ھێلی ڕۆژی سێشەممە ڕای گەیاند کە لە کۆتایی ئەمساڵدا دەست لەکار دەکێشێتەوە، ئەمەش بووە ڕۆیشتنی یەکێک لە ژنە کەمەکانی ئیدارەی ترەمپ. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html|سەردێڕ=Nikki Haley to Resign as Trump’s Ambassador to the U.N. (Published 2018) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190519195913/https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٤ لە ھەڵبژاردنی سەرەتایی کۆمارییەکان بۆ کاندیدکردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ویلایەتی واشنتۆن سەرکەوتنی بەدەستھێنا و نیکی ھێلی تاکە ڕکابەری دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی پێشووی ئەمریکایە کە ماوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86|سەردێڕ=فوز نيكي هايلي بالانتخابات التمهيدية للحزب الجمهوري في واشنطن |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304101521/https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=اندبندنت عربية |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/|سەردێڕ=في واشنطن.. نيكي هيلي تحقق أول فوز على ترمب بانتخابات الجمهوريين |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304152448/https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9-|سەردێڕ=أول تعليق من ترامب على فوز هيلي بالعاصمة.. "واشنطن مستنقع" |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304160240/https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9- |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤، ھێلی کشانەوەی خۆی لە کێبڕکێی پارتی کۆمارییەکان بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا ڕاگەیاند، ئەمەش دڵنیای کردەوە کە دۆناڵد ترەمپ کاندیدکردنی پارتەکەی بردەوە و جارێکی دیکە لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیدا]] ڕووبەڕووی [[جۆ بایدن]] سەرۆکی دیموکراتەکان دەبێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8|سەردێڕ=هيلي تنسحب من السباق الرئاسي.. وتتمنى التوفيق لترامب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240306181446/http://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق,وكالات |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/|سەردێڕ=نيكي هيلي تنسحب من سباق الرئاسيات: أتمنى التوفيق لترمب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240319011908/https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikki Haley}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
k1rx9oti9292dukvlcjoqckfhtt17vk
1684046
1683824
2026-10-08T21:13:49Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684046
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''نیمراتا ڕاندھوا «نیکی ھالی»'''<ref name="WaPoGlance">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley (R): Path to Power|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html#at-a-glance|ئیش=The Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|یەکەم=Dana|دوایین=Milbank|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180621015948/https://www.washingtonpost.com/politics/nikki-haley-r/gIQAPvGpAP_topic.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> <ref name="NYT20100613">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=All Her Life, Nikki Haley Was the Different One|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠|یەکەم=Shaila|دوایین=Dewan|ئیش=The New York Times|یەکەم٢=Robbie|دوایین٢=Brown|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180501155028/https://www.nytimes.com/2010/06/14/us/politics/14haley.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> (لەدایکبووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢) <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley: 10 things you didn't know about the S.C. Republican|ئیش=Washington Post Voices|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|دوایین=Rucker, Philip|ناونیشان=http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160826112844/http://voices.washingtonpost.com/44/2010/06/nikki-haley-10-things-you-didn.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Don't say 'no' to South Carolina Gov. Nikki Haley|ئیش=USA Today|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٢|دوایین=Page, Susan|ناونیشان=https://usatoday30.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305085054/http://www.usatoday.com/news/politics/story/2012-04-02/nikki-haley-south-carolina/53957632/1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدارێکی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆماری]] [[ئاسیا|ئاسیایی-ئەمریکییە]] کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە وەک [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|حاکمی]] [[کارۆلینای باشوور]] کاری کردووە. پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٠ وەک پارێزگاری ١١٦ی ویلایەتەکە ھەڵبژێردرێت. ئەو نوێنەرایەتی ناوچەی لێکسینگتۆنی کردووە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی کارۆلینای باشوور. لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا یەکەم ژنە کە پۆستی پارێزگاری ویلایەتی کارۆلینای باشووری بەدەستھێناوە، ھەروەھا گەنجترین پارێزگاری ئێستای [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|سەردێڕ=Nikki Haley First Indian-American Gov. of South Carolina|یەکەم=Jack|دوایین=Phillips|ئیش=The Epoch Times|شوێن=New York|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101107114059/http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/45304/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nikki Haley bests Vincent Sheheen for South Carolina governor|یەکەم=Richard|دوایین=Fausset|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-nov-02-la-pn-haley-sheheen-final-story.html|ڕێکەوتی سەردان=|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110126104058/http://www.latimes.com/news/politics/la-pn-haley-sheheen-final,0,5620397.story|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> دووەم حاکمی ھیندی-ئەمریکییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] دوای بۆبی جیندال لە [[لویزیانا|ویلایەتی لویزیانا]]. ھەروەھا لە ماوەی کارکردنیدا لە نووسینگەکەیدا وەک سەرۆکی دەستەی ئەمینداری زانکۆی کارۆلینای باشوور کاردەکات. <ref name="uofsc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sc.edu/uofsc/posts/2015/04_may_commencement.php#.VfJBD_lViko|سەردێڕ=Haley, Scott, Staley to deliver UofSC commencement addresses |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151002184723/http://www.sc.edu/uofsc/newsreleases/2015/04_may_commencement.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ [[میت ڕۆمنی]] کاندیدی کۆمارییەکان نیازی خۆی بۆ ھەڵبژاردنی وەک جێگرێک لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٢ ڕاگەیاند. بەڵام ئەو پێشنیازەکەی ڕەتکردەوە و بەھۆی سەرقاڵییەوە بە پۆستی پارێزگاری کارۆلینای باشوور.لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ڕاگەیەندرا کە نیکی ھێلی کاندید دەکرێت بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئیدارەی [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] سەرۆکی ھەڵبژێردراوی ئەمریکادا کار بکات، تاوەکو ئەنجومەنی پیران پشتڕاستی بکاتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|سەردێڕ=ترامب يختار نيكي هالي لمنصب سفيرة أميركا لدى الأمم المتحدة|بڵاوکەرەوە=البيان|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229231842/http://www.albayan.ae/one-world/overseas/2016-11-23-1.2774017|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا بۆ پۆستی باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان پەسەندی کرد. لە ساڵی ٢٠١٦ [[تایم (کۆوار)|گۆڤاری تایم]] بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسەکانی ساڵی ٢٠١٦ ناوی بردووە.ڕۆژی چوارشەممە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە باڵیۆزی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان ڕاگەیاند و ئاماژەی بە پێویستی پشوودان کرد. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕای گەیاند کە دەستلەکارکێشانەوەکەیان قبووڵ کردووە. باڵیۆزی سەرۆک ترامپ لە نەتەوە یەکگرتووەکان، نیکی ڕ. ھێلی ڕۆژی سێشەممە ڕای گەیاند کە لە کۆتایی ئەمساڵدا دەست لەکار دەکێشێتەوە، ئەمەش بووە ڕۆیشتنی یەکێک لە ژنە کەمەکانی ئیدارەی ترەمپ. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html|سەردێڕ=Nikki Haley to Resign as Trump’s Ambassador to the U.N. (Published 2018) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190519195913/https://www.nytimes.com/2018/10/09/us/politics/nikki-haley-united-nations.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٤ لە ھەڵبژاردنی سەرەتایی کۆمارییەکان بۆ کاندیدکردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ویلایەتی واشنتۆن سەرکەوتنی بەدەستھێنا و نیکی ھێلی تاکە ڕکابەری دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی پێشووی ئەمریکایە کە ماوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86|سەردێڕ=فوز نيكي هايلي بالانتخابات التمهيدية للحزب الجمهوري في واشنطن |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304101521/https://www.independentarabia.com/node/555041/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D9%87%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=اندبندنت عربية |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/|سەردێڕ=في واشنطن.. نيكي هيلي تحقق أول فوز على ترمب بانتخابات الجمهوريين |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304152448/https://asharq.com/politics/81783/%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9-|سەردێڕ=أول تعليق من ترامب على فوز هيلي بالعاصمة.. "واشنطن مستنقع" |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304160240/https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/04/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%B7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%82%D8%B9- |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٤، ھێلی کشانەوەی خۆی لە کێبڕکێی پارتی کۆمارییەکان بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا ڕاگەیاند، ئەمەش دڵنیای کردەوە کە دۆناڵد ترەمپ کاندیدکردنی پارتەکەی بردەوە و جارێکی دیکە لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیدا]] ڕووبەڕووی [[جۆ بایدن]] سەرۆکی دیموکراتەکان دەبێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8|سەردێڕ=هيلي تنسحب من السباق الرئاسي.. وتتمنى التوفيق لترامب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240306181446/http://www.alarabiya.net/arab-and-world/american-elections-2016/2024/03/06/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=العربية نت}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق,وكالات |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/|سەردێڕ=نيكي هيلي تنسحب من سباق الرئاسيات: أتمنى التوفيق لترمب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240319011908/https://asharq.com/politics/82017/%D9%86%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A8-%D9%85%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%82-%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%A8/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nikki Haley}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:زیندووان]]
tflif73j543h8yhgg7dlcs684cqopkd
نەعیم عەبوودی
0
286374
1684224
1666546
2026-10-09T07:33:00Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684224
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}}
}}
{{Databox}}'''نەعیم عەبدولیاسر ئەلعەبوودی''' (١٩٧٨ لە [[پارێزگای زیقار]]، [[عێراق]]) [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدارێکی]] [[عێراق|عێراقییە]] و ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراقە]]. لە [[٢٧ی تشرینی یەکەم|٢٧ی تشرینی یەکەمی]] ٢٠٢٢ وەک وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە [[حکوومەتی محەممەد شیاع سوودانی|حکوومەتی سوودانی]] دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://baghdadtoday.news/news/204532/b|سەردێڕ=حكومة رئيس مجلس الوزراء محمد شياع السوداني تنال ثقة مجلس النواب - عاجل |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221027180943/https://baghdadtoday.news/news/204532/b |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=baghdadtoday.news |زمان=ar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Naeem al-Aboudi}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
7q6af2bvfugndrnmnpvcgj1lpdeglik
نووروڵڵا بەگ
0
286543
1683834
1683530
2026-10-08T20:05:27Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683834
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty|name=نووروڵڵا بەگ|title=میری [[میرنشینی حەکاری]]|spouse=حەلیمە خانم<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Franz |یەکەم=Erhard |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BjBtAAAAMAAJ&q=Nurullah+Beg+%C2%A01847 |سەردێڕ=Kurden und Kurdentum: Zeitgeschichte eines Volkes und seiner Nationalbewegungen |ڕێکەوت=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=Deutsches Orient-Institut |ژپنک=٩٧٨-٣-٨٩١٧٣-٠٠٦-٥|زمان=de}}</ref>|religion=[[ئیسلام]]ی [[سوننە]]|reign=؟-١٨٤٧|dynasty=[[میرنشینی حەکاری]]}}
'''نووروڵڵا بەگ''' دوایین فەرمانڕەوای [[میرنشینی حەکاری]] بوو لە سەدەی نۆزدەھەمدا، بە بەشداریکردنی لە [[کۆمەڵکوژییەکانی بەدرخان بەگ|ھێرشەکان بۆ سەر دانیشتووانی ئاشووری]] و [[ئێزیدییەکان]] ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Waterfield|یەکەم=Robin|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=n7rkNSlbIosC&dq=Nurullah+assyria+massacre&pg=PA107|سەردێڕ=Christians in Persia (RLE Iran C): Assyrians, Armenians, Roman Catholics and Protestants|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٨٣٤٦١-٥|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Suciyan|یەکەم=Talin|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8jTYEAAAQBAJ&dq=Nurullah+beg+yazidis&pg=PA55|سەردێڕ=Outcasting Armenians: Tanzimat of the Provinces|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Syracuse University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٦-٥٦٩٤-٤|زمان=en}}</ref> ئەو بەشێک بوو لە ھاوپەیمانییەکی سێ لایەنە لەگەڵ [[بەدرخان بەگ|بەدر خان بەگ]] و [[خان مەحموود]] لە ساڵانی ١٨٤٠کاندا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turgut|یەکەم=Lokman|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BZ3HUILlfuQC&dq=Bedirxan+beg+Nurullah+beg+Xan+mahmud&pg=PA155|سەردێڕ=Mündliche Literatur der Kurden in den Regionen Botan und Hekarî|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Logos Verlag Berlin GmbH|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٣٢٥-٢٧٢٧-٣|زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bengio|یەکەم=Ofra|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=caCDBAAAQBAJ&dq=Nurullah+Beg%C2%A0&pg=PA57|سەردێڕ=Kurdish Awakening: Nation Building in a Fragmented Homeland|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٥٨١٣-١|زمان=en}}</ref> کە چەندین ھێرشی کردە سەر [[ئاشوورییەکان|کۆمەڵگە ئاشوورییەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Tt4fEAAAQBAJ&dq=Nurullah+beg+assyrians&pg=PA52|سەردێڕ=A Modern History of the Kurds|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٥٦-٠٠٧٨-٦|زمان=en}}</ref> لەنێویاندا کۆمەڵکوژی و ئاوارەبوونی ناچاری کە ھاوسەنگی دیمۆگرافی لە بەشەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] گۆڕی.
== سەرچاوەکان ==
<references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|شەڕ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{مێژوو-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:سوننەکان]]
[[پۆل:کوردەکان]]
[[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]]
[[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]]
[[پۆل:کورد]]
[[پۆل:مردووان]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٦١]]
n4snzhu6xpb3igw7pm2gae7pvnxzps7
نێدژاد بۆتۆنیچ
0
286872
1683714
1518940
2026-10-08T16:36:43Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە)
1683714
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو = نێدژاد بۆتۆنیچ
|ناوی کاتی لەدایکبوون = Nedžad Botonjič
|ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٤ی ئەیلوولی ١٩٧٧
|شوێنی لەدایکبوون = یانیچا، بۆسنیا و ھەرێزەگۆڤینا (ئەوکات یوگۆسلاڤیا)
|ڕێکەوتی مەرگ = ١٧ی شوباتی ٢٠٠٥ (تەمەن ٢٧ ساڵ)
|شوێنی مەرگ = لیوبلیانا، [[سلۆڤێنیا]]
|ھۆکاری مەرگ = [[وەستانی دڵ]]
|نەتەوە = سلۆڤێنی
|پیشە = یاریزانی تۆپی پێ ([[گۆڵپارێز]])
|ساڵانی چالاکی = ١٩٩٧–٢٠٠٥
|ناوبانگ = مردنی کتوپڕ لە کاتی ڕاھێناندا
|باڵا = ٦ پێ و ٢ ئینچ (١.٨٨ م)
}}
ژیانی وەرزشیی '''نێدژاد بۆتۆنیچ''' (بە سلۆڤێنی: Nedžad Botonjič؛ ١٩٧٧-٢٠٠٥)، گۆڵپارێزی بەھرەمەندی سلۆڤێنی، بە کۆتاییەکی چاوەڕواننەکراو و خەمناک گەیشت، کاتێک لە تەمەنی ٢٧ ساڵیدا و لە کاتی ڕاھێناندا، دڵی لە لێدان کەوت. کارەساتی مردنی ئەو بووە ھۆی شۆکێکی گەورە لە کۆمەڵگەی تۆپی پێی سلۆڤێنیادا.
== کاروانی وەرزشی ==
بۆتۆنیچ کاروانی یاریکردنی لە یانەی لاوانی "سڤۆبۆدا" دەست پێ کرد. دواتر پەیوەندیی بە یانەی '''[[یانەی تۆپی پێی لیوبلیانا|ئێن کەی لیوبلیانا]]'''وە کرد و لەوێ بووە یەکێک لە گۆڵپارێزە سەرەکییەکان. بۆ ماوەیەکی کورت بۆ یانەی "کۆرۆتان پرێڤالیێ" یاریی کرد، پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ یانەی لیوبلیانا.
== کۆچی دوایی ==
لە ١٧ی شوباتی ٢٠٠٥، لە کاتی ئەنجامدانی ڕاھێنانێکی ئاساییدا لەگەڵ یانەکەی، ئێن کەی لیوبلیانا، بۆتۆنیچ لەپڕ و بەبێ ھیچ نیشانەیەکی پێشوەختە لە ھۆش خۆی چوو. ھەرچەندە تیمە پزیشکییەکان ھەوڵی فریاگوزاریی خێرایان لەگەڵدا، بەڵام ھەوڵەکان بێسوود بوون و گیانی لەدەستدا.
ھۆکاری مردنەکەی بە "وەستانی دڵ" دەستنیشان کرا. مردنی کتوپڕی ئەو، لە کاتێکدا کە ھیوایەکی زۆری لێ دەکرا، خەمێکی قووڵی لەنێو ھاندەران و ھاوڕێکانیدا جێھێشت.
== سەرچاوەکان ==
لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە بەڵام بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وشە بە وشە.[https://en.wikipedia.org/wiki/Ned%C٥%BEad_Botonji%C٤%٨D]
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|سلۆڤێنیا|ژیاننامە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی سلۆڤێنی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:مردنەکانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:مردن بەھۆی وەستانی دڵ]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٥]]
p56gdjjy17pbi1eazdcmc0d2po1qel9
نەسرین بەرواری
0
286962
1684206
1519171
2026-10-09T04:37:39Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684206
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}'''نەسرین مستەفا بەرواری''' (لەدایکبووی ١٩٦٧، [[بەغدا]]) [[سیاسەت|سیاسەتمەدارێکی]] [[خەڵکی عێراق|عێراقی]] بەڕەچەڵەک [[کورد|کوردە]] و دوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق لەلایەن ئەمریکاوە لە ساڵی ٢٠٠٣]] وەک وەزیری شارەوانی و کارە گشتییەکان لە [[عێراق]] کاری کردووە.<ref>https://web.archive.org/web/20081005072329/http://globalpolitician.com/25202-iraq</ref>
== ژیان ==
بەرواری ساڵی ١٩٦٧ لە بنەماڵەیەکی [[کورد]] لە [[بەغدا]] لە دایکبووە و لە تەمەنی چواردە ساڵیدا بەھۆی تێوەگلانی براکەی لە بزووتنەوەی کوردیدا زیندانی کراوە. لە ساڵی ١٩٩١ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری [[تەلارسازی]] لە [[زانکۆی بەغدا]] بەدەستھێناوە و دوای [[جەنگی کەنداو]] لە ساڵی ١٩٩١ بەرەو [[تورکیا]] ھەڵاتووە. لە ساڵی ١٩٩٩ بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی لە [[زانستی سیاسەتی]] گشتی و کارگێڕی لە [[زانکۆی ھارڤارد]] لە [[ئەمریکا]] بەدەستھێناوە، خاوەنی [[دکتۆرا]]یە لە پلاندانانی ناوچەیی لە زانکۆی دۆرتمۆند. مامۆستای یاریدەدەرە لە [[زانکۆی دھۆک]]. ئەندامی لیژنەی بەڕێوەبەری پلاندانانی [[پارێزگای دھۆک]] و نوێنەری ڕێکخراوی FWEە، ڕێکخراوێکی ناحکوومییە کە تیشکی خستووەتە سەر ھاوکاری مرۆیی بۆ ئاوارە عێراقی و سوورییەکان لە [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]. توێژەری ئابووری سیاسی عێراقە لە قوتابخانەی ئابووری [[لەندەن]]. خاوەنی کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی خۆراکە لە پارێزگای دھۆک.<ref>https://web.archive.org/web/20210718153643/https://iop.harvard.edu/fellows/nesreen-barwari</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200809172900/http://web.uod.ac/ac/c/csa/departments/spatial-planning/academic-members/dr-nesreen-barwari/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210601030147/https://habitat3.org/the-conference/programme/speakers/nesreen-barwari-2/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220307062339/https://blogs.lse.ac.uk/mec/2018/04/24/understanding-the-political-economy-of-the-kri-the-way-forward-toward-better-governance/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221018224647/https://www.lse.ac.uk/middle-east-centre/research/collaboration-programme/2016-17/zeynep-kaya.aspx</ref><ref>https://web.archive.org/web/20211208095538/https://www.barwariapples.com/</ref>
== پۆست و ئەندامێتی ==
* لە ساڵی ١٩٩٩ وەزیری گەشەپێدان و ئاوەدانکردنەوە لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی کاری کردووە.
* لەگەڵ فەرمانگەی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] لە ھەرێمی کوردستان وەک بەرپرسی فەرمانگەی نیشتەجێکردنی مرۆیی لە پارێزگای دھۆک کاری کردووە و بەشداری لە بەرنامەی ئاوەدانکردنەوەی ٤ ھەزار گونددا کردووە.
* لەگەڵ نووسینگەی ھەماھەنگی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ڕێکخراوە ناحکوومییەکان کاریان کردووە.
* چالاکانە بەشداری لە ھاوکاریکردنی ئەو پەنابەرە کوردانەی کە لە کەمپەکانی پەنابەران لە [[ئێران]] و [[تورکیا]] دەگەڕێنەوە.
* لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٦ وەزیری کارە گشتییەکان لە [[حکوومەتی کاتیی عێراق]]دا بووە.
* لە ساڵی ٢٠٠٤ لەگەڵ [[غازی یاوەر|غازی میشعەل عەجیل یاوەر]]، سەرۆککۆماری پێشووی عێراق ھاوسەرگیری کرد، ھاوکات ھاوسەرەکەی لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٦ سەرۆکی کۆماری عێراق بووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|ژن|بەغدا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:ژنە کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ئەندازیارانی عێراقی]]
[[پۆل:ژنانی سیاسیی کورد]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا]]
5ssgbz9go4c9h9h7f1j64ju57xf51sj
مەعشووق خەزنەوی
0
286982
1683961
1680999
2026-10-08T20:41:08Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683961
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''محەممەد مەعشووق عیزەددین خەزنەوی''' (٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨، تەل مەعرووف، [[قامیشلۆ]] – ٣٠ی ئایاری ٢٠٠٥) [[شێخ]] و زانایەکی [[کورد]] بوو و لە بنەماڵەی خەزنەوییە کە بنەماڵەیەکی ئایینی نەقشبەندییە، کە ئەحمەد خەزنەوی باپیرەی پەیمانگای شەرعی لە ناوچەکە دامەزراندووە، شێخ محەممەد مەعشووق ناکۆکێکی سیاسی بوو لە [[سووریا]] کە لە ساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن حکوومەتی سووریاوە ئەشکەنجە درا و کوژرا. کۆچی دوایی ئەو یەکێک بوو لەو ڕووداوانەی کە بووە ھۆی ناکۆکی لە [[قامیشلۆ]].<ref name="egyptindependent.com2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.egyptindependent.com/news/kurdish-syria-cultural-armed-revolution|سەردێڕ=Kurdish Syria: From cultural to armed revolution |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230426115248/https://www.egyptindependent.com/news/kurdish-syria-cultural-armed-revolution |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="Hedging their Syrian bets2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Hedging their Syrian bets|ئیش=The Economist|ناونیشان=http://www.economist.com/node/21559959|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240218002548/http://www.economist.com/node/21559959|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤}}</ref> <ref name=":022">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stack |یەکەم=Megan K. |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-aug-14-fg-kurds14-story.html|سەردێڕ=Cleric's Slaying a Rallying Cry for Kurds in Syria |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216030328/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-aug-14-fg-kurds14-story.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Los Angeles Times}}</ref>
== ژیاننامە و پەروەردە ==
خوێندنی سەرەتایی شەریعەتی لە باوکی شێخ عیزەددین خەزنەوی وەرگرتووە. پاشان لە پەیمانگای شەریعەت لە [[دیمەشق]] خوێندوویەتی و بڕوانامەی زانستە ئیسلامییەکان لە زانکۆی ئیسلامی مەدینە بەدەستھێناوە.
لە ساڵی ٢٠٠١ بڕوانامەی [[ماستەر]]ی لە خوێندنی ئیسلامیی لە کۆلێژی ئیمام ئەلئەوزاعی لە [[لوبنان]] بەدەستھێناوە و [[دکتۆرا]]ی لە زانستە ئیسلامییەکان لە [[زانکۆی کەراچی]] لە [[پاکستان]] تەواو کردووە.
ناوبراو بە قسەخۆشی و زانستی فراوان و خاکێتییەکەی و حەزی لە نوێکردنەوەی بیری ئایینی و ڕەتکردنەوەی کردارە سۆفیگەرییەکان ناسرابوو، کە بە پێچەوانەی سوننەتەکانی دەزانی.
== چالاکی و ڕۆڵی سیاسی و ئایینی ==
یەکێک بوو لەو زانایە دیارانەی کە داوای نوێکردنەوەی ئایینی و گەڕانەوە بۆ [[قورئان]] و [[سوننەت]]ی کرد، دژایەتی کردەوە و شێوازە نەریتییە سۆفیگەرییەکانی کرد کە بە پێچەوانەی [[تەوحید]]ی دەزانی.
لە [[ڕووداوەکانی ٢٠٠٤ی قامیشلۆ|ڕاپەڕینی قامیشلۆدا لە ساڵی ٢٠٠٤دا]] ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبووە و نەیارێکی دەنگیی ڕژێمی سووریا بووە، ئەمەش وایکردووە ببێتە ئامانجی چەوساندنەوەی ئەمنی.
لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن ڕژێمی سووریاوە ڕفێندرا و تاکو مردنی لە ٣٠ی ئایاری ٢٠٠٥ ئەشکەنجە درا، مردنەکەی یەکێک بوو لەو ڕووداوانەی کە بووە ھۆی ناکۆکی لە قامیشلۆ و سووریا بە گشتی.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سووریا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٥]]
nmr9c5o1ptf3kacgx8vixy2r3x7m6qw
پەیمانگای ئایینناسی
0
287159
1683879
1682762
2026-10-08T20:13:55Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683879
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Divinity_School_Interior_3,_Bodleian_Library,_Oxford,_UK_-_Diliff.jpg|وێنۆک|دیمەنی ڕۆژھەڵات لە ناوەوەی قوتابخانەی ئایینناسی لە کتێبخانەی بۆدلیان، [[ئۆکسفۆرد]]، ئۆکسفۆردشایەر، [[ئینگلتەرا]]]]
'''پەیمانگای ئایینناسی''' <ref>{{Cite Q|912612529}}</ref> یان '''پەیمانگای ئیلاھیات''' دامەزراوەیەکی پەروەردەییە کە فێری [[کتێبی پیرۆز]] و [[خواناسی| لاھووت]] بە خوێندکاران دەکات، و بە گشتی ئامادەیان دەکات بۆ دەستنیشانکردن بۆ ئەوەی وەک ڕۆحانییەکان بە پلەی ئەکادیمی یان [[قەشە]]یی خزمەت بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/concise/seminary|سەردێڕ=Encyclopædia Britannica Concise|chapter=Seminary|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141226235348/http://www.merriam-webster.com/concise/seminary|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> ({{بە ئینگلیزی|Seminary}}) بنەچەکەی ({{بە لاتینی|seminarium}}) وەردەگێڕدرێت بۆ «شوێنی تۆو»، لە بەڵگەنامەی ئەنجومەنی ترێنتدا بە ناوی «Cum Tenencentium aetas» باسی لێوە کراوە کە داوای دامەزراندنی یەکەم دامەزراوەی ئیلاھیاتی کردووە. لە ڕۆژاوا ({{بە ئینگلیزی|Seminary}}) ئێستا بۆ پەیمانگا [[کڵێسای کاتۆلیک|کاسۆلیکییەکان]] و فراوانتر بوون بۆ ئەوەی تایەفەکانی تری مەسیحی و دامەزراوە جوولەکەکانی ئەمریکا بگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jtsa.edu/history-of-jts|سەردێڕ=History of JTS - Jewish Theological Seminary |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514110120/http://www.jtsa.edu/About_JTS/History.xml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Seminaries and theological colleges}}
{{شریتی دەروازە|دین}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جۆرەکانی قوتابخانە]]
[[پۆل:جۆرەکانی زانکۆ و کۆلێژ]]
dz2v6u2baekg9aeeqczv3q0zv4169em
تاوانەکانی نازییەکان دژی پۆڵەندییەکان
0
287394
1683898
1682455
2026-10-08T20:19:29Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683898
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}
[[پەڕگە:PL_pomnik_rzez_woli.jpg|وێنۆک|شوێنەوارێک بۆ یادکردنەوەی شوێنەکانی لەسێدارەدانی بەکۆمەڵ لە سەردەمی [[کۆمەڵکوژیی ڤۆلا]]]]
[[ئەڵمانیای نازی]] و ھێزەکانی ھاوپەیمانەکانی لەکاتی داگیرکردنی [[پۆڵەندا]] تاوانیان دژی نەتەوەی پۆڵەندا ئەنجامدا، لەگەڵ کەتیبە یارمەتیدەرەکان لەکاتی داگیرکردنی پۆڵەندا لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا. ئەمەش کوشتنی ملیۆنان خەڵکی پۆڵەندی (نا جوولەکە) و لەناوبردنی سیستماتیکی جوولەکەکانی پۆڵەندی لەخۆگرتبوو. ئەڵمانییەکان بە پشت بەستن بە تیۆری ڕەگەزی نازی کە جوولەکەکانیان وەک ھەڕەشەیەکی بەردەوام نیشان دەدا، پاساویان بۆ ئەم [[جینۆساید]]ە ھێنایەوە و پۆڵەندی و گەلانی تری [[سلاڤ]]ییان بە ڕەگەزی کەمتر دەزانی.
تا ساڵی ١٩٤٢، نازییەکان پلانی خۆیان بۆ کوشتنی ھەموو جوویەک لەو بەشانەی [[ئەورووپا]] کە لەلایەن ئەڵمانیاوە داگیرکرابوون جێبەجێ دەکرد، ھەروەھا لەو کاتەدا پلانیان دانابوو بۆ لەناوبردنی گەلی پۆڵەندا، لە ڕێگەی [[کوشتنی بەکۆمەڵ|کوشتاری بەکۆمەڵ]]، پاکتاوی ڕەگەزی، و بەکۆیلەکردنەوە، و تەنھا کەمینەیەکی بچووکی پۆڵەندییەکانیان ھەڵبژارد بۆ تێکەڵکردنیان بە ناسنامەی ئەڵمانی وەک ئەوانەی لە ڕووی ڕەگەزییەوە بە بەھا دادەنران.<ref>Kulesza 2004</ref><ref>https://web.archive.org/web/20181003025658/http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/GPO/gpo</ref>
لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، ئەڵمانەکان نەک تەنھا ملیۆنان پۆڵەندی جوو و نا جوویان کوشت، بەڵکو پاکتاوی ڕەگەزیشیان بۆ ملیۆنان کەسی بە ڕەچەڵەک پۆڵەندی ئەنجامدا لە ڕێگەی دەرکردنی زۆرەملێوە، بۆ ئەوەی جێگە بۆ نیشتەجێ ئەڵمانییە لە ڕووی ڕەگەزییەوە باڵادەستەکان بکەنەوە.
کردەوەکانی کۆمەڵکوژی بوونە ھۆی گیانلەدەستدانی ٢٫٧–٢٫٩ ملیۆن جووی پۆڵەندی، و ١٫٨–٢٫٧٧ ملیۆن پۆڵەندی نا [[جوو]]، ئەمەش بەپێی پەیمانگای زیندووکردنەوەی یادەوەری نیشتمانی (IPN) سەر بە حکوومەتی پۆڵەندا و بەپێی چەندین ئەکادیمی. ھەروەھا ئەم ژمارە زۆرە گەورانەی کوژراوان، و نەبوونی ژمارەیەکی بەرچاوی مردنی ھاووڵاتیانی مەدەنی نا جوو لە وڵاتە داگیرکراوە «لە ڕووی ڕەگەزییەوە باڵادەستەکان» وەک [[دانیمارک]] و [[فەڕەنسا]]، شایەتی سیاسەتەکانی کۆمەڵکوژیی ئاراستەکراو دژی پۆڵەندییەکان دەدەن.
سیاسەتەکانی کۆمەڵکوژیی پلانی سەرەکیی حکوومەتی ئەڵمانیا بۆ داگیرکردنی ڕۆژھەڵات (جەنەرالپلان ئۆست)، خاڵی دەستپێکی تاوانەکانی جەنگ بوو کە ئەڵمانیا دژی نەتەوەی پۆڵەندا و دژی مرۆڤایەتی لە ساڵانی ١٩٣٩–١٩٤٥ ئەنجامی دا، چونکە پلانە نازییەکان بریتی بوون لە دەرکردن و لەناوبردنی نزیکەی ٨٥٪ (زیاتر لە ٢٠ ملیۆن)ی ھاووڵاتیانی پۆڵەندای بە ڕەگەز پۆڵەندی، لەگەڵ ناچارکردنی ١٥٪ی ماوە بە کاری زۆرەملێ (کۆیلایەتی).
پەیمانگای زیندووکردنەوەی یادەوەری نیشتمانی ئەرکی بڵاوکردنەوەی زانیاری دەربارەی تاوانەکانی جەنگی جیھانی دووەمی نازی و ستالینی لە پۆڵەندا پێ سپێردرا، بەپێی یاسایەک کە پەرلەمانی پۆڵەندا لە ساڵی ٢٠٠٠ دەری کرد. ئەم دەستەیە دوو ساڵ پێشتر لە وارشۆ دامەزرابوو.<ref>Bloodlands: Europe between Hitler and Stalin, New York, Basic Books, 2010, pp. 411–12.</ref>
ئەڵمانیا ھەر لە سەرەتای شەڕی دژی پۆڵەندا، نیازی جێبەجێکردنی ئەو پلانەی [[ئەدۆلف ھیتلەر]]ی ھەبوو کە لە کتێبەکەیدا «[[خەباتی من]]» باسی کردبوو، بۆ دۆزینەوەی شوێنی ژیان (Lebensraum) بۆ نیشتەجێ ئەڵمانییەکان لە ڕۆژھەڵات. پلانی ھیتلەر [[ئیمپریالیزم]]ی کلاسیکی و ئایدیۆلۆژیای ڕەگەزیی نازی تێکەڵ کردبوو. لە ٢٢ی ئابی ١٩٣٩، ھیتلەر -پێش [[داگیرکردنی پۆڵەندا (١٩٣٩–١٩٤٥)|داگیرکردنی پۆڵەندا]]- مۆڵەتی ڕاشکاوی دایە فەرماندەکانی سوپاکەی کە ھەموو پیاو و ژن و منداڵێکی بە ڕەچەڵەک پۆڵەندی یان پۆڵەندی زمان بکوژن. پاکتاوی ڕەگەزی بە شێوەیەکی سیستماتیک دژی گەلی پۆڵەندا ئەنجام دەدرا. [[ڕاینھاردت ھایدریش]] لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٣٩ ڕای گەیاند کە ھەموو خانەدان و پیاوانی ئایینی و جووە پۆڵەندییەکان دەکوژرێن. ھەروەھا ڤیلھێلم کایتل لە ١٢ی ئەیلوولدا ڕۆشنبیرە پۆڵەندییەکانیشی بۆ لیستەکە زیاد کرد. لە ١٥ی ئازاری ١٩٤٠، ھاینریش ھیملەر، سەرۆکی یەکەکانی [[ئێس ئێس]] (شوتزشتافل) ڕای گەیاند: «ھەموو پسپۆڕە پۆڵەندییەکان لە کۆمەڵگەی پیشەسازیی سەربازیماندا بەکاردەھێنرێن، و دواتر ھەموو پۆڵەندییەکان لەم جیھانەدا نامێنن. پێویستە نەتەوەی گەورەی ئەڵمان لەناوبردنی ھەموو گەلی پۆڵەندا بە ئەرکی سەرەکیی خۆی بزانێت». لە کۆتایی ساڵی ١٩٤٠، ھیتلەر پلانی لەناوبردنی «ھەموو توخمە پێشەنگەکانی پۆڵەندا»ی پەسەند کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20200330195721/https://books.google.com/books?id=oOkVDQAAQBAJ&pg=PA243</ref>
== بەرگریی پۆڵەندی ==
ڕاپەڕینی زامۆسک باشترین نموونەی بەرگریی پۆڵەندی بوو، کە ھەوڵی زیانگەیاندن بە ئەڵمانەکان یان بەدیھێنانی ئامانجی سیاسی نەدەدا، بەڵکو ئامانجی پاراستنی پۆڵەندییەکان بوو.
ئەمە حاڵەتێکی دەگمەن بوو، کە تێیدا ھەریەک لە سوپای نیشتمانیی دژە شیووعیی، کەتیبەکانی جووتیارانی بێلایەنی سیاسی، ڕێکخراوی پاسەوانی گەلی شیوعی، و بەرگریکارانی سۆڤیەت، پێکەوە کاریان دەکرد بۆ پاراستنی پۆڵەندییەکان لە دەستدرێژییەکانی ئەڵمانیا -بەتایبەتی دەرکردنی زۆرەملێ، و لەو کوشتارە بەکۆمەڵەی کە سوپای یاخیبووی [[ئوکراینا]] دژی گەلی [[پۆڵەندا]] ئەنجامی دەدا.
ڕاپەڕینەکە بووە ھۆی خاوبوونەوەیەکی بەرچاوی دەرکردنی پۆڵەندییەکان لەلایەن ئەڵمانەکانەوە و داگیرکردنی ناوچەکە، تەنانەت کار گەیشتە ئەوەی ئەڵمانەکان ناوچەیەکی تامپۆن (ناوچەی دابڕ) دروست بکەن کە ئۆکرانییەکانی دۆستی ئەڵمانیا تێیدا نیشتەجێ بوون. سەرەڕای دوودڵیی جووتیارە پۆڵەندییەکان لە چوونە پاڵ بەرگریی چەکداری، بەڵام ناچارکران خۆیان بپارێزن.
== بە ئەڵمانیکردن ==
ئامانجی نازییەکان لە خاکی ڤارتلاند لە پۆڵەندای گەورەی داگیرکراو، بە ئەڵمانیکردنی تەواوەتیی خاکەکە بوو؛ تێکەڵکردنی سیاسی، کولتووری، کۆمەڵایەتی و ئابووری لەگەڵ ڕایشی ئەڵمانیدا. ئەمە بە مانای شێوازی کۆنی بە ئەڵمانیکردنی دانیشتووان نەبوو -لە ڕێگەی فێرکردنیان بە زمان و کولتوور، بەڵکو مەبەست لێی نوقمکردنی ناوچەکە بوو بە ئەڵمانی ڕەسەن، لەگەڵ ھێشتنەوەی بەشێکی زۆر کەمی ئەوانەی پێشتر لەوێ دەژیان.<ref>Majer, 2003, p.209</ref>
بۆ بەدیھێنانی ئامانجە خەیاڵییەکان، حاکمی نازی ئەلبێرت فۆرستەر کە بەرپرسی ناوچەی دانزگ-پرووسیای ڕۆژاوا بوو، بڕیاریدا ھەموو چینەکانی دانیشتووانی پۆڵەندی بکات بە ئەڵمانی، لەکاتێکدا ئەوانی دیکەی دەرکرد. ئەم بڕیارە بووە ھۆی ئەوەی دوو لەسەر سێی دانیشتووانی ناوچەکە لە پۆڵەندییەکان بۆ یەکەمجار لە ژیانیاندا وەک ئەڵمانی پێناسە بکرێن.
نازییە ئەڵمانەکان خوێندنگا سەرەتایییەکانیان داخست کە زمانی پۆڵەندی زمانی وانەوتنەوە بوو، ھەروەھا ناوی شەقام و شارەکانیان گۆڕی، و دەستیان گرت بەسەر دەیان ھەزار کۆمپانیای پۆڵەندیدا -لە کۆمپانیا پیشەسازییە گەورەکانەوە تا دووکانە بچووکەکان-.<ref>https://web.archive.org/web/20200618143152/https://web.archive.org/web/20101228180005/http://www.dac.neu.edu/holocaust/Hitlers_Plans.htm</ref>
لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٩، پڕوپاگەندەی نازی ڕای گەیاند کە پۆڵەندییەکان و جووەکان و قەرەجەکان لە خوار مرۆڤەوەن، ھەروەھا ئەم دەزگا پڕوپاگەندانە تابلۆیان ھەڵواسیبوو کە لەسەری نووسرابوو: «چوونەژوورەوە بۆ پۆڵەندی و جوو و سەگ قەدەغەیە».
ڕژێمی نازی کەمتر توند بوو لە مامەڵەکردن لەگەڵ کاشوبییەکان لە ناوچەی دانزگ-پروسیای ڕۆژاوا، لەکاتێکدا لە ھەموو شوێنێک ھەزاران کەس ناچارکران لیستی دانیشتووانی ئەڵمان (Deutsche Volksliste) واژوو بکەن، کە بەڵگەنامەیەکی ڕەگەزپەرستانە بوو نازییەکان بەکاریان دەھێنا بۆ دیاریکردن و پێشی نەدان بەوانەی میراتی ئەڵمانییان ھەبوو لە وڵاتە داگیرکراوەکاندا.<ref>Mazower, M (2008) Hitler's Empire: How the Nazis Ruled Europe, Penguin Press P197</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|German war crimes in Poland}}
{{شریتی دەروازە|پۆڵەندا}}
[[پۆل:ھۆلۆکۆست]]
r4v8a3ri8ryjx80txs8f6s4lscj17zi
ھێرشی دەشتەکانی نەینەوا
0
287635
1684218
1557030
2026-10-09T05:31:52Z
CommonsDelinker
62
"ISIL_Caliphate_Seal.svg" سڕاوە؛ [[c:User:Krd|Krd]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: No license since 1 October 2026.
1684218
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict|conflict=|width=|partof=[[شەڕ لە عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)]]|image=[[File:Syria and Iraq War map 200315.png|Syria and Iraq War map 200315|270px]]|caption=|date=١٦-١٧ کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ (١ ڕۆژ)|place=[[دەشتی نەینەوا]]، [[عێراق]]|coordinates=|map_type=|map_relief=|latitude=|longitude=|map_size=|map_marksize=|map_caption=|map_label=|territory=|result=پێشمەرگە و ھێزەکانی کەنەدا سەرکەوتن|status=|combatants_header=|combatant1={{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]{{ھن}}
{{flagicon image|Flag of Canada (Pantone).svg}} [[کەنەدا]]
'''یارمەتیی سەربازی:'''{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Turkey.svg}} [[تورکیا]]{{ھن}}'''یارمەتیی ئاسمانی:'''{{ھن}}{{flagicon image|Flag of France.svg}} [[فەڕەنسا]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the United Kingdom (3-5).svg}} [[شانشینی یەکگرتوو|بەڕیتانیا]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the United States.svg}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]]|combatant2={{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]]|combatant3=|commander1=|commander2=|commander3=|units1={{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}}[[File:Fixed Emblem of the Ministry of Peshmerga Affairs.png|The fixed version of the emblem of the Ministry of Peshmerga Affairs.|33px]] [[پێشمەرگە]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Canada (Pantone).svg}} [[File:Flag of Canada (leaf).svg|Flag of Canada (leaf)|20px]] [[فەوجی ئۆپەڕاسیۆنە تایبەتەکانی کەنەدا|CSOR]]|units2={{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[سوپای دەوڵەتی ئیسلامی|سوپای داعش]]|units3=|strength1=[[File:Fixed Emblem of the Ministry of Peshmerga Affairs.png|The fixed version of the emblem of the Ministry of Peshmerga Affairs.|33px]] ژمارەیەکی نەزانراو لە [[پێشمەرگە]]{{ھن}}
[[File:Flag of Canada (leaf).svg|Flag of Canada (leaf)|20px]] ٦٩ ھێزە تایبەتییەکانی کەنەدا|strength2= ٣٠٠+ شەڕکەری [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]]|strength3=|casualties1=|casualties2=|casualties3=|notes=|campaignbox= }}
'''ھێرشی دەشتەکانی نەینەوا''' شەڕێک بوو کە تێیدا [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] (داعش) ھێرشێکی فرە بەرەیی دژی ھێزەکانی [[پێشمەرگە]] لە [[دەشتی نەینەوا|ناوچەی]] باکوور و ڕۆژھەڵاتی [[مووسڵ]] ئەنجامدا، لە کانوونی دووەمی ٢٠١٥. ھێرشەکە- گرنگترین ئۆپەراسیۆنی سەربازیی داعش لە ناوچەکەدا بوو لە ماوەی چەند مانگێکدا، بە سەرکەوتوویی لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە بەرپەرچدرایەوە و دواتر لەلایەن ھاوپەیمانانەوە ھێرشی ئاسمانی کرا.<ref name="WP2015-12-172">Missy Ryan and Loveday Morris. [https://www.washingtonpost.com/world/national-security/islamic-state-offensive-in-northern-iraq-although-repelled-shows-groups-resilience/2015/12/17/752f207c-a4ec-11e5-b53d-972e2751f433_story.html "Islamic State offensive in northern Iraq, although repelled, shows group’s resilience"], ''[[The Washington Post]]'', Irbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref>
== پێشینە ==
لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، ھێزە کوردییەکان ھێواش ھێواش پێگەکانیان لە دەوروبەری [[مووسڵ]] لە ژێر دەسەڵاتی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشدا]] وەرگرتەوە لە چوارچێوەی [[ھێرشی مووسڵ (٢٠١٥)]] ، بەتایبەتی لە مانگی تشرینی دووەمدا [[شنگال|شنگالیان]] کۆنترۆڵکردەوە. ئەم پێشڕەوییانە ھەڕەشەی کۆنترۆڵکردنی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشیان]] کردە سەر [[مووسڵ]] . ناکۆکییەکانی نێوان ھێزە کوردی و عێراقییەکان، پرۆسەی دەرکردنی داعشی لە مووسڵ خاو کردەوە. کورد بانگەوازی لە ڕۆژئاوا کرد بۆ پشتیوانی سەربازیی زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aljazeera.com/news/2015/12/kurds-seek-fight-isil-iraq-151218142749036.html|سەردێڕ=Kurds seek help in fight against ISIL in Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> ئاماژە بەوە کرا کە [[ئەشتۆن کارتەر]] وەزیری بەرگریی ئەمریکا سەردانی نزیک شاری [[ھەولێر|ھەولێری]] کرد بۆ ئەوەی لە ڕۆژی ھێرشەکەدا چاوی بە بەرپرسێکی کورد بکەوێت.<ref name="WP2015-12-173">Missy Ryan and Loveday Morris. [https://www.washingtonpost.com/world/national-security/islamic-state-offensive-in-northern-iraq-although-repelled-shows-groups-resilience/2015/12/17/752f207c-a4ec-11e5-b53d-972e2751f433_story.html "Islamic State offensive in northern Iraq, although repelled, shows group’s resilience"], ''[[The Washington Post]]'', Irbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref>
== ھێرشەکە ==
لە ڕۆژانی ١٦ و ١٧ی کانوونی یەکەمدا، چەکدارانی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] ھێرشێکی فرە بەرەیییان بۆ سەر ھێڵە بەرگرییە کوردییەکان دەستپێکرد کە ماوەی ١٧ کاتژمێری خایاند و لانیکەم ٣٠٠ چەکداری داعشی چەکدارکراو بە چەکی قورس تێیدا بەشداربوون.<ref name="WP2015-12-174">Missy Ryan and Loveday Morris. [https://www.washingtonpost.com/world/national-security/islamic-state-offensive-in-northern-iraq-although-repelled-shows-groups-resilience/2015/12/17/752f207c-a4ec-11e5-b53d-972e2751f433_story.html "Islamic State offensive in northern Iraq, although repelled, shows group’s resilience"], ''[[The Washington Post]]'', Irbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> ھێرشەکە لانیکەم چوار ھێرشی ھەماھەنگیی تێدابوو، لە ناوچەکانی نەواران، باشیقە، تل ئەسوەد، چیای خەزر و زەردک، ھەروەھا پەناگەکانی [[پێشمەرگە]] لە گوندی شیندۆخا. ھێرشەکە توخمێکی سەرسوڕھێنەری تێدابوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.huffingtonpost.ca/2015/12/17/canada-isil-kurds_n_8833312.html|سەردێڕ=Canadian Warplanes Help Blunt Major ISIL Offensive |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=The Huffington Post}}</ref> و چەکدارانی داعش توانیان بۆ ماوەیەکی کورت ھێڵەکان بشکێنن پێش ئەوەی بەرپەرچیان بدەنەوە. ئەم ھێرشە لەلایەن بەرپرسێکی سەربازیی ئەمریکاوە بە "سەختترین لێدان کە داعش لە ھاوینی ئەمساڵەوە ھاوێشتی" وەسف کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Berenson|یەکەم=Tessa|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=ISIS: 180 Fighters Killed in Iraq by American Airstrikes|ناونیشان=https://time.com/4154598/isis-fighters-killed-iraq|magazine=Time|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240417010329/https://time.com/4154598/isis-fighters-killed-iraq/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
ھەروەھا بنکەی سەربازیی زیلیکان کە ١٠٠-٢٠٠ سەربازی [[تورکیا]] مەشقی چەکدارانی [[پێشمەرگە|پێشمەرگەی]] ناوخۆیییان تێدا دەکرد، بە تەقەی ھاوەن و مووشەکی کاتیۆشا ھێرشی کرایە سەر.<ref name="WP2015-12-175">Missy Ryan and Loveday Morris. [https://www.washingtonpost.com/world/national-security/islamic-state-offensive-in-northern-iraq-although-repelled-shows-groups-resilience/2015/12/17/752f207c-a4ec-11e5-b53d-972e2751f433_story.html "Islamic State offensive in northern Iraq, although repelled, shows group’s resilience"], ''[[The Washington Post]]'', Irbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> وتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، چەکدارانی داعش ھەوڵیان دەدا ھێزەکانی پێشمەرگە بکەنە ئامانج و بە ھەڵە ھێرشیان کردە سەر بنکەی زیلیکان.<ref name="NYT2015-12-172">Michael R. Gordon. [https://www.nytimes.com/2015/12/18/world/middleeast/isis-carries-out-first-serious-attack-in-northern-iraq-in-months-us-says.html "ISIS Carries Out First 'Serious' Attack in Northern Iraq in Months, U.S. Says"], ''[[The New York Times]]'', Erbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref>
ھەروەھا ھێزە تایبەتەکانی کەنەدا کە ژمارەیان ٦٩ کەس بوو، لە ناوچەکەدا بوون بۆ ئەوەی مەشق و ڕاھێنان بە ھێزە کوردییەکان بکەن و ھەروەھا بەشداربوون و تێوەگلان لە شەڕەکەدا، پاڵپشتییان دانا بۆ پشتیوانیکردن لە کوردەکان لەکاتێکدا ڕۆژی پێنجشەممە ھێرشیان ئەنجامدا.<ref name="CBC2015-12-172">The Canadian Press [http://www.cbc.ca/news/politics/canada-iraq-isis-offensive-1.3370820 "Canadian forces strike back against ISIS offensive in northern Iraq"], "[[CBC News]]", 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> ھەروەھا ھێزەکانی کەنەدا لە ڕابردوودا وەک چاودێرێک بۆ فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان ڕۆڵیان گێڕاوە.
ژەنەڕاڵ مارک ئۆدۆم، ئەفسەری باڵای ئەمریکی لە ناوچەکە، ئاماژەی بەوەدا کە ڕەنگە ئامانجی سەرەکیی داعش "ھێرشێکی تێکدەر" بووبێت، کە مەبەست لێی پەکخستنی ھەوڵەکانی گەمارۆدان و گرتنەوەی مووسڵ بوو.<ref name="NYT2015-12-173">Michael R. Gordon. [https://www.nytimes.com/2015/12/18/world/middleeast/isis-carries-out-first-serious-attack-in-northern-iraq-in-months-us-says.html "ISIS Carries Out First 'Serious' Attack in Northern Iraq in Months, U.S. Says"], ''[[The New York Times]]'', Erbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> [[مەسعوود بارزانی]] سەرۆکی ھەرێمی کوردستان ئاماژەی بەوەدا کە ھێرشەکە لە ڕۆژی ئاڵای کوردیدا ڕوویداوە، و گریمانە دەکات کە مانگێکە لەژێر ئامادەکاریدا بووە.
== تاکتیکەکان ==
چەکدارانی داعش ھاوەن و مووشەک و چەندین [[ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو|ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراویان]] بەکارھێناوە. لە ناوچەیەکدا- ناوەران- توندڕەوەکان نۆ ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراویان تەقاندەوە، بەپێی ڕاپۆرتە ناوخۆیییەکان.<ref name="CBC2015-12-173">The Canadian Press [http://www.cbc.ca/news/politics/canada-iraq-isis-offensive-1.3370820 "Canadian forces strike back against ISIS offensive in northern Iraq"], "[[CBC News]]", 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> ھەروەھا بارھەڵگرە ڕێژنگدارەکان بۆ پشتگیریکردن،<ref name="NYT2015-12-174">Michael R. Gordon. [https://www.nytimes.com/2015/12/18/world/middleeast/isis-carries-out-first-serious-attack-in-northern-iraq-in-months-us-says.html "ISIS Carries Out First 'Serious' Attack in Northern Iraq in Months, U.S. Says"], ''[[The New York Times]]'', Erbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> ھەروەھا بولدۆزەری زرێپۆش، بۆ پڕکردنەوەی خەندەقەکانی بەرگری کە لە پێگەکانی کورد دەیانیپاراست. ھەروەھا ھێرشبەرەکان سوودیان لە کەشوھەوای خراپ وەرگرت وەک دابینکردنی داپۆشەرێک.
== دژە ھێرشی ئاسمانی ==
فڕۆکە ئەمریکی، بەڕیتانی، فەڕەنسی و کەنەدی لە زنجیرەیەک ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر ھێزەکانی داعش بەشدار بوون بۆ ئەوەی ھاوکاریی کوردەکان بکەن لە بەرپەرچدانەوەی ھێرشەکە.<ref name="CBC2015-12-174">The Canadian Press [http://www.cbc.ca/news/politics/canada-iraq-isis-offensive-1.3370820 "Canadian forces strike back against ISIS offensive in northern Iraq"], "[[CBC News]]", 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.ctvnews.ca/world/article/canadian-forces-respond-with-fire-against-isis-in-iraq/|سەردێڕ=Canadian Forces 'respond with fire' against ISIS in Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> پێگەکانی داعشیش بۆردوومان کران. ھەندێک لە فەرماندە کوردەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە لە کاتێکدا کە ئەوان سوپاسگوزار بوون بۆ پاڵپشتیی ئاسمانیی ڕۆژئاوا، بەڵام ھەستیان کردووە کە فڕۆکەکان تا ڕاددەیەک دواکەوتن.
== زەرەر و زیانەکان ==
خەمڵاندنەکانی قوربانییانی داعش بە ٧٠ کوژراو بە دەستی بەرگریکارانی کورد و "لانی کەم ١٨٠" کوژراو بوون بە ھێرشی ئاسمانی. ھەروەھا چوار سەربازی تورکیاش بریندار بوون.<ref name="WP2015-12-176">Missy Ryan and Loveday Morris. [https://www.washingtonpost.com/world/national-security/islamic-state-offensive-in-northern-iraq-although-repelled-shows-groups-resilience/2015/12/17/752f207c-a4ec-11e5-b53d-972e2751f433_story.html "Islamic State offensive in northern Iraq, although repelled, shows group’s resilience"], ''[[The Washington Post]]'', Irbil, 17 December 2015. Retrieved on 19 December 2015.</ref> زیانەکانی کورد لانیکەم شەش کوژراو بوون.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ھێزی ئەرکی ھاوبەشی تێکەڵ – ئۆپەراسیۆنی چارەسەری ڕیشەیی]]
* [[شەڕ لە عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|شەڕ لە عێراق (٢٠١٣-٢٠١٧)]]
* [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی]]
== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:شەڕی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)]]
[[پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی پێشمەرگە]]
[[پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق و شام]]
[[پۆل:شەڕەکان بە بەشداریی تورکیا]]
[[پۆل:ھێرشەکان لە عێراق]]
[[پۆل:دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]
<references />{{شریتی دەروازە|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠|عێراق|کوردستان|شەڕی نێوخۆیی}}
tlae7wx9tw67kmffzipjmvsztnn7ah2
ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)
0
288045
1683903
1682424
2026-10-08T20:20:18Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683903
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ئامادەکردن}}
{{پۆلی کۆمنز|North District (Israel)}}
{{شریتی دەروازە|ئیسرائیل|جوگرافیا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
48itc5zym5jjec01f5lo4s735cddsgb
نەبوپلاسەر
0
288223
1683800
1577485
2026-10-08T19:37:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1683800
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox royalty|name=نەبوپلاسەر|native_lang1_name1=نابو-ئاپلا-ئوشور|native_lang1=[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]|title={{unbulleted list
| [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای بابل]]
| [[پادشای سۆمەر و ئەکەد]]
| [[پادشای گەردوون]]
}}|image=Nabopolassar in Akkadian.png|caption=نەبوپلاسەر بە ئەکەدی|reign=23 تشرینی دووەم ٦٢٦ پ.ز – تەممووز ٦٠٥{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Lipschits|2005|p=14}} {{Sfn|Parker|Dubberstein|1942|p=9}}|dynasty=[[شانشینی کلدانی]]|coronation=|predecessor=[[سین شار ئیشکون]]<br><small>([[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]])</small>|successor=[[نەبو خەد نەسری دووەم]]|father=[[نەبو خەد نەسر (پارێزگاری ئورووک)|کودورو]] (؟)|birth_date={{circa}} ٦٥٨{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Garrison|2012|p=43}}|birth_place=[[ئورووک]] (؟)|death_date=٦٠٥{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Garrison|2012|p=43}} (لە تەمەنی {{circa}} ٥٣)|death_place=[[بابل]]|spouse=|issue=[[نەبو خەد نەسری دووەم]]<br>[[نەبو شوم لیشیر]]<br>نەبو-زیر-ئوشابشی|succession=پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]}}'''نەبوپلاسەر''' یان '''نابۆپۆلاسار''' یان '''نابوپلاسەر''' (بە [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]: 𒀭𒉺𒀀𒉽،{{Sfn|Bertin|1891}}{{Sfn|Jursa|2007}}{{Sfn|The British Museum|1886}} بە واتای: "[[نابو]]، کوڕەکە بپارێزە"){{Sfn|The British Museum|1886}} دامەزرێنەر و یەکەم پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]] بووە، لە تاجە گوڵینەی [[پێڕستی پادشاکانی بابل|بابل]] لە ساڵی ٦٢٦ پێش زایین تا مردنی لە ساڵی ٦٠٥ پێش زایین فەرمانڕەواییی کردووە. ھەرچەندە سەرەتا تەنھا ئامانجی گەڕاندنەوە و دەستەبەرکردنی سەربەخۆییی [[شارستانیەتی بابل|بابل]] بوو، بەڵام ڕاپەڕینی نەبوپلاسەر دژی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]] کە زیاتر لە سەدەیەک حوکمڕانیی بابلیان کردبوو، لە کۆتاییدا بووە ھۆی لەناوچوونی تەواوەتیی ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور و سەرھەڵدانی ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ لە شوێنیدا.
نەبوپلاسەر کە ڕەچەڵەکی ناڕوونە، لەوانەیە [[کلدانیا|کلدانی]] بێت،{{Sfn|Beaulieu|2016}}{{Sfn|Johnston|1901}}{{Sfn|Bedford|2016}} و ئەگەری ھەیە پەیوەندیی بە خێزانێکی سیاسیی بەھێزەوە ھەبێت لە باشووری شاری [[ئورووک]]، نابوپلاسەر لە ساتێکی گونجاودا لە دژی پادشای ئاشووریی نوێ [[سین شار ئیشکون]] ڕاپەڕی کە بابل پێشتر تووشی ناسەقامگیریی سیاسی بوو. ھەرچەندە چەندین جار سوودەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ پێشەوە و دواوە گۆڕا، بەڵام نابوپلاسەر توانی بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە ئاشوورییەکان لە بابل دەربھێنێت دوای نزیکەی دە ساڵ لە شەڕکردن. ھەڵمەتەکانی دواتر بە مەبەستی ڕێگریکردن بوو لە ئەگەری ھەڵمەتێکی ئاشووری کە ئاراستەی بابل بکرێت لە ڕێگەی دەستەبەرکردنی سنوورەکانەوە، بەڵام دەستێوەردانی [[شانشینی ماد|ئیمپراتۆریەتیی ماد]] لە ڕۆژھەڵات لە ژێر دەستی [[ھەڤەخشترە|کەیخەسرەو]] لە بەرژەوەندیی نابوپلاسەر بوو و ئامانجەکان و ئەگەرەکانی شەڕەکەی گۆڕی.
لە ساڵی ٦١٤ پێش زایین، مادەکان بە شێوەیەکی دڕندانە شاری [[ئاشوور|ئاشووریان]] کە دڵی ئایینی و ڕێوڕەسمیی ئاشوور بوو، ڕووخاند و لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین مادەکان و بابلییەکان ھێرشیان کردە سەر [[نەینەوا]] کە پایتەختی ئاشوور بوو. وەک چۆن ئاشووری پێشی، نەینەوا [[شەڕی نەینەوا (٦١٢ پ.ز)|بە شێوەیەکی دڕندانە گەمارۆ درا و ھێرشی کرایە سەر]]، دانیشتووانەکەی بە منداڵانیشەوە بە کۆمەڵ سەربڕدران و تەواوی شارەکە سووتێنرا. ڕەنگە سین شار ئیشکون لە بەرگریکردندا مردبێت. شارەکانی تری ئاشووریش، وەک [[کالێ|نەمروود]]، بە زۆری بە ھەمان شێوە ھێرشیان کرایە سەر. دڕندەییی مادەکان، لەوانەش خووی ھێرشکردنە سەر تەنانەت پەرستگا ئاینییەکان، ئەوەندە زیادەڕەویی بوو کە بابلییەکانی تووشی شۆک کرد. ھەڵوێستی نابوپلاسەر خۆی بەرامبەر بە ئاشوور ڕوون نییە؛ لە ھەندێک نووسراودا دیارە سەرکەوتنەکەی و پاشھاتەکانی بگەڕێنێتەوە بۆ دەستێوەردانی خودایی بۆ ئەوەی خۆی لە تاوانەکە ڕزگار بکات، لە ھەندێکی تردا بە ئاشکرا شانازی بە لەناوچوونەکە دەکات.
ئیدیعای ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ بۆ جێگرتنەوەی ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری نوێ دەستبەجێ لەلایەن [[بیست و شەشەمین شانشینی میسر|میسرەوە]] لە سەردەمی فیرعەون [[نیکۆی دووەم|نیکۆی دووەمدا]] تەحەددای کرا، کە چەند ساڵێک شەڕی کرد بۆ گەڕاندنەوەی ئاشوورییەکان، کە ھاوپەیمانیی لەگەڵدا بوو، تاوەکو لە [[شەڕی کەرکەمیش]] لە ساڵی ٦٠٥ پێش زایین شکستی ھێنا. ھەر لەو ساڵەدا لەگەڵ مردنیدا، [[نەبووخەد نەسر دووەم|نەبو خەد نەسری دووەمی]] کوڕی شوێنی نەبوپلاسەر گرتەوە. نەبوپلاسەر وەک دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ، بۆ ماوەیەکی زۆر لە دوای مردنی لەلایەن بابلییەکانەوە لەیاد کرا، تەنانەت دوای کەمتر لە سەدەیەک لە [[کەوتنی بابل|ڕووخانی ئیمپراتۆریەتەکەی]]. لە [[ماوەی ھێلینیستی|سەردەمی ھێلینیستیدا]]، چەند سەدەیەک دواتر، ئەفسانەی نەبوپلاسەر ھێشتا لە یاددا بوو، نووسەرانی بابلی وەک پاڵەوانێک وەسفیان کرد کە لەلایەن [[مەردۆخ]]، خوداوەندی سەرەکیی [[بابل|بابلەوە]] فەرمانی پێکرابوو، تۆڵەی زێدی خۆیان بکەنەوە، ھەروەھا وەک ھێمایەک لە دژی زاڵبوونی ئیمپراتۆریەتە بیانییەکان بەسەر بابلدا.
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Nabopolassar}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا]]
fin8vyp6fmz3ox1401khynuv7golg2b
1683810
1683800
2026-10-08T20:01:27Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683810
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty|name=نەبوپلاسەر|native_lang1_name1=نابو-ئاپلا-ئوشور|native_lang1=[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]|title={{unbulleted list
| [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای بابل]]
| [[پادشای سۆمەر و ئەکەد]]
| [[پادشای گەردوون]]
}}|image=Nabopolassar in Akkadian.png|caption=نەبوپلاسەر بە ئەکەدی|reign=23 تشرینی دووەم ٦٢٦ پ.ز – تەممووز ٦٠٥{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Lipschits|2005|p=14}} {{Sfn|Parker|Dubberstein|1942|p=9}}|dynasty=[[شانشینی کلدانی]]|coronation=|predecessor=[[سین شار ئیشکون]]<br><small>([[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]])</small>|successor=[[نەبو خەد نەسری دووەم]]|father=[[نەبو خەد نەسر (پارێزگاری ئورووک)|کودورو]] (؟)|birth_date={{circa}} ٦٥٨{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Garrison|2012|p=43}}|birth_place=[[ئورووک]] (؟)|death_date=٦٠٥{{nbsp}}پ.ز{{Sfn|Garrison|2012|p=43}} (لە تەمەنی {{circa}} ٥٣)|death_place=[[بابل]]|spouse=|issue=[[نەبو خەد نەسری دووەم]]<br>[[نەبو شوم لیشیر]]<br>نەبو-زیر-ئوشابشی|succession=پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]}}'''نەبوپلاسەر''' یان '''نابۆپۆلاسار''' یان '''نابوپلاسەر''' (بە [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]: 𒀭𒉺𒀀𒉽،{{Sfn|Bertin|1891}}{{Sfn|Jursa|2007}}{{Sfn|The British Museum|1886}} بە واتای: "[[نابو]]، کوڕەکە بپارێزە"){{Sfn|The British Museum|1886}} دامەزرێنەر و یەکەم پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]] بووە، لە تاجە گوڵینەی [[پێڕستی پادشاکانی بابل|بابل]] لە ساڵی ٦٢٦ پێش زایین تا مردنی لە ساڵی ٦٠٥ پێش زایین فەرمانڕەواییی کردووە. ھەرچەندە سەرەتا تەنھا ئامانجی گەڕاندنەوە و دەستەبەرکردنی سەربەخۆییی [[شارستانیەتی بابل|بابل]] بوو، بەڵام ڕاپەڕینی نەبوپلاسەر دژی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]] کە زیاتر لە سەدەیەک حوکمڕانیی بابلیان کردبوو، لە کۆتاییدا بووە ھۆی لەناوچوونی تەواوەتیی ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور و سەرھەڵدانی ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ لە شوێنیدا.
نەبوپلاسەر کە ڕەچەڵەکی ناڕوونە، لەوانەیە [[کلدانیا|کلدانی]] بێت،{{Sfn|Beaulieu|2016}}{{Sfn|Johnston|1901}}{{Sfn|Bedford|2016}} و ئەگەری ھەیە پەیوەندیی بە خێزانێکی سیاسیی بەھێزەوە ھەبێت لە باشووری شاری [[ئورووک]]، نابوپلاسەر لە ساتێکی گونجاودا لە دژی پادشای ئاشووریی نوێ [[سین شار ئیشکون]] ڕاپەڕی کە بابل پێشتر تووشی ناسەقامگیریی سیاسی بوو. ھەرچەندە چەندین جار سوودەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ پێشەوە و دواوە گۆڕا، بەڵام نابوپلاسەر توانی بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە ئاشوورییەکان لە بابل دەربھێنێت دوای نزیکەی دە ساڵ لە شەڕکردن. ھەڵمەتەکانی دواتر بە مەبەستی ڕێگریکردن بوو لە ئەگەری ھەڵمەتێکی ئاشووری کە ئاراستەی بابل بکرێت لە ڕێگەی دەستەبەرکردنی سنوورەکانەوە، بەڵام دەستێوەردانی [[شانشینی ماد|ئیمپراتۆریەتیی ماد]] لە ڕۆژھەڵات لە ژێر دەستی [[ھەڤەخشترە|کەیخەسرەو]] لە بەرژەوەندیی نابوپلاسەر بوو و ئامانجەکان و ئەگەرەکانی شەڕەکەی گۆڕی.
لە ساڵی ٦١٤ پێش زایین، مادەکان بە شێوەیەکی دڕندانە شاری [[ئاشوور|ئاشووریان]] کە دڵی ئایینی و ڕێوڕەسمیی ئاشوور بوو، ڕووخاند و لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین مادەکان و بابلییەکان ھێرشیان کردە سەر [[نەینەوا]] کە پایتەختی ئاشوور بوو. وەک چۆن ئاشووری پێشی، نەینەوا [[شەڕی نەینەوا (٦١٢ پ.ز)|بە شێوەیەکی دڕندانە گەمارۆ درا و ھێرشی کرایە سەر]]، دانیشتووانەکەی بە منداڵانیشەوە بە کۆمەڵ سەربڕدران و تەواوی شارەکە سووتێنرا. ڕەنگە سین شار ئیشکون لە بەرگریکردندا مردبێت. شارەکانی تری ئاشووریش، وەک [[کالێ|نەمروود]]، بە زۆری بە ھەمان شێوە ھێرشیان کرایە سەر. دڕندەییی مادەکان، لەوانەش خووی ھێرشکردنە سەر تەنانەت پەرستگا ئاینییەکان، ئەوەندە زیادەڕەویی بوو کە بابلییەکانی تووشی شۆک کرد. ھەڵوێستی نابوپلاسەر خۆی بەرامبەر بە ئاشوور ڕوون نییە؛ لە ھەندێک نووسراودا دیارە سەرکەوتنەکەی و پاشھاتەکانی بگەڕێنێتەوە بۆ دەستێوەردانی خودایی بۆ ئەوەی خۆی لە تاوانەکە ڕزگار بکات، لە ھەندێکی تردا بە ئاشکرا شانازی بە لەناوچوونەکە دەکات.
ئیدیعای ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ بۆ جێگرتنەوەی ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری نوێ دەستبەجێ لەلایەن [[بیست و شەشەمین شانشینی میسر|میسرەوە]] لە سەردەمی فیرعەون [[نیکۆی دووەم|نیکۆی دووەمدا]] تەحەددای کرا، کە چەند ساڵێک شەڕی کرد بۆ گەڕاندنەوەی ئاشوورییەکان، کە ھاوپەیمانیی لەگەڵدا بوو، تاوەکو لە [[شەڕی کەرکەمیش]] لە ساڵی ٦٠٥ پێش زایین شکستی ھێنا. ھەر لەو ساڵەدا لەگەڵ مردنیدا، [[نەبووخەد نەسر دووەم|نەبو خەد نەسری دووەمی]] کوڕی شوێنی نەبوپلاسەر گرتەوە. نەبوپلاسەر وەک دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ، بۆ ماوەیەکی زۆر لە دوای مردنی لەلایەن بابلییەکانەوە لەیاد کرا، تەنانەت دوای کەمتر لە سەدەیەک لە [[کەوتنی بابل|ڕووخانی ئیمپراتۆریەتەکەی]]. لە [[ماوەی ھێلینیستی|سەردەمی ھێلینیستیدا]]، چەند سەدەیەک دواتر، ئەفسانەی نەبوپلاسەر ھێشتا لە یاددا بوو، نووسەرانی بابلی وەک پاڵەوانێک وەسفیان کرد کە لەلایەن [[مەردۆخ]]، خوداوەندی سەرەکیی [[بابل|بابلەوە]] فەرمانی پێکرابوو، تۆڵەی زێدی خۆیان بکەنەوە، ھەروەھا وەک ھێمایەک لە دژی زاڵبوونی ئیمپراتۆریەتە بیانییەکان بەسەر بابلدا.
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Nabopolassar}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا]]
q6ahi4xtp51p0lfbl9w5dfc7vp9y0tq
نەرمین عوسمان
0
288301
1684171
1519119
2026-10-09T01:39:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە)
1684171
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}'''نەرمین عوسمان حەسەن''' لە ساڵی ١٩٤٨ لە شاری [[کۆیە]] لە [[باشووری کوردستان]] لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=العراقية |یەکەم=الموسوعة |ناونیشان=http://www.wikiraq.org/wiki/586/نرمين-عثمان|سەردێڕ=Codey Retirement: John McKeon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181007100615/http://wikiraq.org:80/wiki/586/نرمين-عثمان |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=www.wikiraq.org}}</ref> وەزیری ژینگەی [[عێراق]] بووە لە سەردەمی حکوومەتی [[نووری مالیکی|نوری مالیکی]]، ھەمان ئەو پۆستەی لە [[حکوومەتی ڕاگوزەری عێراق|حکوومەتی ئینتقالی عێراقدا]] ھەبووە. وەزیری کاروباری ژنان بووە لە [[حکوومەتی کاتیی عێراق|حکوومەتی کاتی عێراق]] و وەزیری پەروەردەی [[ھەرێمی کوردستان]] بووە لە ساڵی ١٩٩٢.<ref>https://web.archive.org/web/20200526034550/http://www.frontpagemag.com/Articles/Printable.asp?ID=17290</ref><ref>https://web.archive.org/web/20070927000638/http://newsfromrussia.com/world/2005/08/23/61578.html</ref>
خاوەنی بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ە لە [[بیرکاری]] لە [[زانکۆی بەغدا]] لە ساڵی ١٩٧١. لە ساڵی ١٩٧٠ بەشداری سیاسەت دەکات و یەکەم ژن بووە لە ڕیزەکانی [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان]].
ئەو لە مانگی ئابی ٢٠٠٥ لە ھەوڵێکی تیرۆرکردن ڕزگاری بوو کاتێک چەکدار ھێرشیان کردە سەر کاروانەکەی.
بنەماڵەکەی لەناو [[پێشمەرگە]] چالاک بوون کە دژی [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێن]] شەڕیان کردووە. کە ھەردوو مامی و ئامۆزای لە سێدارە داوە. ھاوسەرەکەی (دارۆ شێخ نووری) بۆ ماوەی پێنج ساڵ زیندانی کراوە و ئەشکەنجەی دراوە.
ئەو و ھاوسەرەکەی لە ساڵی ١٩٨٤ کۆچیان کرد بۆ [[سوێد]]، لە ساڵی ١٩٩٢ گەڕاونەتەوە عێراق.
ھاوسەرەکەی ئەندامی مەکتەبی سیاسی نیشتمانیی بووە و لە ساڵی ٢٠٠٤ کۆچی دوایی کردووە، نەرمین ھەر لەو ساڵەدا کورسییەکی بۆ پێشکەش کراوە لە حکوومەتی نیشتمانی.<ref>https://web.archive.org/web/20070927185757/http://www.parade.com/articles/editions/2005/edition_07-03-2005/featured_0</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|ژن|کوردستان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:ژنە کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:زیندووان]]
rpjiva7gtnrjv3tgtzt6r6vu3z0ivam
مەلەوانی ئەلبێرتا
0
288311
1683955
1681170
2026-10-08T20:39:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683955
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی تاکسۆنۆمی|ناو=مەلەوانی ئەلبێرتا (Albertonectes)|وێنە=Albertonectes vanderveldei.jpg|لێدوانی_وێنە=وێناکردنێکی ھونەریی مەلەوانی ئەلبێرتا (Albertonectes vanderveldei)|دۆخی_پاراستن=FOSSIL|شانشین=[[ئاژەڵ]] (Animalia)|فایلەم=[[مازەداران]] (Chordata)|پۆل=[[خشۆکەکان]] (Reptilia)|تۆرەمە=[[پلێسیۆسۆریا]] (Plesiosauria) (خشۆکە دەریاییە ملدرێژەکان)|خێزان=ئێلاسمۆسۆراید (Elasmosauridae) (پلێسیۆسۆرە مل زۆر درێژەکان)|ڕەگەز='''''Albertonectes'''''|جۆر=''A. vanderveldei''|ناوی_دوانی=Albertonectes vanderveldei|نووسەری_دوانی=(Kubo, Mitchell & Henderson, 2012)}}
'''مەلەوانی ئەلبێرتا''' (بە ئینگلیزی: Albertonectes) ڕەگەزێکە لە پلێسیۆسۆرەکان (خشۆکە دەریاییە ملدرێژە لەناوچووەکان) و سەر بە خێزانی ئێلاسمۆسۆراید (Elasmosauridae)، کە بە درێژترین ملەکان لەنێو ھەموو [[زیندەورناسی|زیندەوەراندا]] ناسراون. ئەم زیندەوەرە لە سەردەمی کریتاسیۆسی کۆتاییدا (کۆتا قۆناغی سەردەمی دایناسۆرەکان، نزیکەی ٧٤ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر) ژیاوە.<ref name="canadian_encyclopedia">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes |ناونیشان=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/albertonectes |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref>
ئەم زیندەوەرە خاوەنی ژمارەیەکی پێوانەییە لە مێژووی ژیاندا؛ ملی لە ٧٦ [[بڕبڕە]] پێکھاتبوو، کە درێژترین ملی ناسراوە بە بەراورد بە ھەر زیندەوەرێکی تر. پاشماوەکانی لە چینێکی بەردینی کۆندا دۆزراوەتەوە کە پێی دەوترێت پێکھاتەی "بێرپاو" (Bearpaw Formation) لە پارێزگای [[ئەلبێرتا]] لە [[کەنەدا]].
== '''دۆزینەوە و ناو''' ==
تاکە نموونەی ناسراوی مەلەوانی ئەلبێرتا لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن کرێکارانی کۆمپانیای کۆریت ئینتەرناشناڵـەوە لە کاتی کارکردن لە کانزایەکی ئەمۆلیت (جۆرە گەوھەرێکی بەردین) لە نزیک شاری لێتبریج لە ئەلبێرتا دۆزرایەوە.<ref name="canadian_encyclopedia" /> پاشماوەکە بریتی بوو لە [[ئێسکە پەیکەر|ئێسکەپەیکەرێکی]] نیمچە تەواو بەڵام بێ کەللـەسەر، کە ملە درێژەکەی و زۆربەی جەستەی لەخۆگرتبوو.
ناوی زانستیی Albertonectes vanderveldei لە ساڵی ٢٠١٢ بە فەرمی دانرا.
'''Albertonectes:''' ناوەکە لە دوو بەش پێکدێت؛ "Alberta" کە ئاماژەیە بۆ شوێنی دۆزینەوەکەی، و وشەی یۆنانیی "nectes" (νηκτης) کە بە واتای "مەلەوان" دێت.
'''vanderveldei:''' بەشی دووەمی ناوەکە وەک ڕێزلێنانێکە بۆ ڕێنی ڤاندەرڤێڵد (Rene Vandervelde)، خاوەنی کۆمپانیاکە، کە ڕۆڵێکی گرنگی لە پاراستنی پاشماوەکە و بەخشینی بە مۆزەخانەی شاھانەی تایرێلدا ھەبوو.<ref name="canadian_encyclopedia" />
== '''تایبەتمەندییە جەستەییەکان''' ==
مەلەوانی ئەلبێرتا نموونەیەکی نایابی ئێلاسمۆسۆرەکانە کە جەستەی بە تەواوی بۆ ژیانی ژێر ئاو خۆی گونجاندبوو.
=== '''مل: ژمارەیەکی پێوانەیی لە مێژووی ژیاندا''' ===
[[پەڕگە:Albertonectes_vanderveldei_scale.svg|وێنۆک|ھێڵکاری پێوانەیی قەبارەی مەلەوانی ئەلبێرتا بەراورد بە مرۆڤ.]]
دیارترین و سەرسوڕھێنەرترین تایبەتمەندیی ئەم زیندەوەرە ملیەتی.
'''ژمارەی بڕبڕەکان''': ملی لە ٧٦ بڕبڕە پێک ھاتبوو، کە زۆرترین ژمارەی بڕبڕەی ملە کە تا ئێستا لە ھەر زیندەوەرێکدا تۆمار کرابێت، جا چ لەناوچوو بێت یان زیندوو.<ref name="natgeo">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes was an extreme elasmosaur |ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/science/article/albertonectes-was-an-extreme-elasmosaur |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ بەراورد، ملی مرۆڤ تەنھا ٧ بڕبڕەی ھەیە و تەنانەت [[زەڕافە|زەڕافەش]] ھەر ٧ بڕبڕەی ھەیە.
'''درێژیی مل''': درێژیی ملەکەی بە تەنھا دەگەیشتە ٧ مەتر، کە زیاتر بوو لە نیوەی درێژیی تەواوی جەستەی.<ref name="natgeo" />
=== '''جەستە و قەبارە''' ===
[[پەڕگە:Fossil_vertebrae.jpg|وێنۆک|بڕبڕە بەردینەکان (فۆسیل).]]
'''جەستە''': جەستەیەکی شێوە تەشی (torpedo-shaped) ھەبوو، واتە ناوەڕاستی پان و سەرەکانی باریک بوون، کە یارمەتی دەدا بە ئاسانی و بە کەمترین بەرگری لەناو ئاودا بجووڵێت.<ref name="a-z">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes |ناونیشان=https://a-z-animals.com/animals/albertonectes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref>
'''پەلەکان''': چوار پەلی گەورەی ھەبوو کە شێوەی **پێدال (flippers)**ـیان ھەبوو. ئەم پێدالانەی بۆ مەلەکردن و ئاڕاستەکردنی خۆی لە ژێر ئاودا بەکاردەھێنا، ھاوشێوەی کیسەڵە دەریاییەکانی ئەمڕۆ.
'''قەبارەی گشتی''': درێژیی تەواوی جەستەی بە نزیکەی ١١.٢ مەتر خەمڵێنراوە.<ref name="canadian_encyclopedia" />
=== '''کەللـەسەر و خۆراک''' ===
ھەرچەندە کەلـلەسەری ئەم نموونەیە نەدۆزراوەتەوە، بەڵام بە بەراورد لەگەڵ ئێلاسمۆسۆرە خزمەکانی، زانایان پێیان وایە کە:
کەلـلەسەرێکی بچووکی ھەبووە بە بەراورد بە جەستەی.
شەویلگەکانی پڕ بوون لە ددانی تیژ و ھاوشێوەی دەرزی کە بۆ گرتنی نێچیرە خلیسکەکان گونجاو بوون.
خۆراکی سەرەکیی بریتی بووە لە ماسی و سەفالۆپۆدەکان (خێزانێکی زیندەوەری دەریایی وەک سکویدی کۆن).<ref name="a-z" />
== '''ژینگەی کۆن و شێوازی ڕاوکردن''' ==
مەلەوانی ئەلبێرتا لە "دەریای ناوخۆییی ڕۆژاوا" (Western Interior Seaway) ژیاوە، کە دەریایەکی فراوان و تەنک بووە و لە سەردەمی [[دایناسۆڕ|دایناسۆرەکاندا]] کیشوەری [[ئەمریکای باکوور|ئەمریکای باکووری]] کردبووە دوو بەشەوە.
ملە یەکجار درێژەکەی چەکێکی کاریگەر بووە بۆ ڕاوکردن. بیردۆزی باو ئەوەیە کە ئەم زیندەوەرە ڕاوکەرێکی بۆسەنەر بووە. واتە، جەستە گەورەکەی لە قووڵایی یان تاریکیدا دەشارایەوە و تەنھا ملە درێژەکەی بەکار دەھێنا بۆ ئەوەی بە ھێمنی و بەبێ ئاشکراکردنی خۆی، سەری بچووکی نزیک بخاتەوە لە کۆمەڵە ماسییەکان و پاشان بە جووڵەیەکی زۆر خێرا ھێرشی بکاتە سەریان.<ref name="natgeo" />
== '''سەرچاوەکان''' ==
{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئاژەڵ|بەردینناسی|خشۆکە پێش مێژوویییەکان|ژینناسی|گیانلەبەران}}
{{پۆلی کۆمنز|Albertonectes}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
t89s0ae9fvlze6smtgln2rlngnxkwg8
نەبو نید
0
288881
1683798
1519013
2026-10-08T19:37:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1683798
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox royalty|name=نەبو نید|birth_date={{circa}} ٦٢-–٦١٥ پ.ز|native_lang1_name1=نابو-نا'ید|dynasty=[[شانشینی کلدانی]]<br/ ><small>(بە ھاوسەرگیری) (؟)</small>|native_lang1=[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]|issue=[[بەلشاسر]]<br />[[بیل شالتی نانا]]<br />ئینا ئیساگیلا ریمات<br />ئاکابو ئونما|issue-link=#Family, children and descendants|issue-pipe=|succession=پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]|death_place=[[کارمانیا (ناوچە)|کارمانیا]] (؟)|death_date=لەوانەیە پاش ٥٢٢ پ.ز{{Sfn|Beaulieu|1989|p=231}}|birth_place=[[حەڕان]]|title={{unbulleted list
| [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای بابل]]
| [[پادشای سۆمەر و ئەکەد]]
| [[پادشای چوارگۆشەی جیھان]]
| [[پادشای گەردوون]]
}}|father=[[نەبو بەلاتسو ئیقبی]]|mother=[[ئەداد گوپی]]|successor=[[کورووشی مەزن]]<br /><small>([[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]])</small>|predecessor=[[لاباشی مەردۆخ]]|coronation=|spouse=[[نیتۆکریسی بابلی|نیتۆکریس]] (?)<br /><small>(کچی [[نەبوخەد نەسری دووەم]]) (؟)</small>|reign=٢٥ی ئایاری ٥٥٦ پ.ز – ١٣ی تشرینی یەکەمی ٥٣٩ پ.ز|caption=نەبونید، ستێلەکەی لە مۆزەخانەی بەڕیتانیا|image=Detail, stele of Nabonidus. Nabonidus wears the traditional dress of a Babylonian king, holding objects symbolizing justice and power.jpg|house=}}'''نەبونیدۆس''' یان '''نەبونید''' یان '''نابونید''' یان '''نابۆنید''' (،{{Sfn|Bertin|1891}}{{Sfn|Beaulieu|1989}} بە واتای " [[نابو]] پایەدار بێ"{{Sfn|Beaulieu|1989}} یان "نابو ستایش بکرێ"){{Sfn|Weiershäuser|Novotny|2020}} دوا پاشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]] بووە، لە ساڵی ٥٥٦ پێش زایین تا [[کەوتنی بابل]] و کەوتنە ژێر دەستی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]] لە ژێر دەستی [[کورووشی مەزن]] لە ساڵی ٥٣٩ پێش زایین فەرمانڕەواییی کردووە. نەبو نید دوا فەرمانڕەوای ڕەسەنی [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیای]] کۆن بووە،{{Sfn|Hanish|2008}}{{Sfn|Beaulieu|1989}} کۆتاییی حوکمڕانییەکەی کۆتاییی ھەزاران ساڵ بوو لە دەوڵەت و [[پاشایەتی|شانشینی]] و [[ئیمپراتۆریەتی|ئیمپراتۆریەتەکانی]] [[سۆمەر|سۆمەرۆ-]][[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]. ھەروەھا دوا [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای سەربەخۆی بابل]] بووە. نەبو نید وەک یەکێک لە زیندووترین و تاکگەراییترین فەرمانڕەواکانی سەردەمی خۆی دادەنرێت، لەلایەن ھەندێک لە زانایانەوە وەک چاکسازیخوازێکی ئایینیی نائۆرتۆدۆکس و وەک یەکەم [[شوێنەوارناسی|شوێنەوارناس]] تایبەتمەند دەکرێت.
سەرچاوەی نەبنید و پەیوەندییەکەی بە پاشایەتییەکانی پێشووەوە و دواتر چ ئیدیعایەکی ھەبووە بۆ تەختی پاشایەتی، تا ئێستا ڕوون نییە، بەو پێیەی نەبونید ھیچ ئیدیعایەکی نەسەبی لەبارەی خزمایەتی لەگەڵ پاشاکانی پێشوودا نەکردووە. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە ئەو پەیوەندیی نەبووە [[شانشینی کلدانی|بنەماڵەی کلدانی]] و فەرمانڕەواکانی بابل. بەڵام بەو کەسە ناسراوە کە پێش ئەوەی ببێتە پاشا، جۆرێک لە پیشەیەکی دیار و بەرچاوی ھەبووە. لەوانەیە لە ڕێگەی ھاوسەرگیرییەوە پەیوەندی بە پادشاکانی کلدانەکانەوە ھەبووبێت، لەوانەیە ھاوسەرگیریی لەگەڵ کچێکی [[نەبووخەد نەسر دووەم|نەبوخەد نەسری دووەمی]] کردبێت (٦٠٥-٥٦٢ پێش زایین). دایکی نەبونید، [[ئەداد گوپی|ئەداد-گوپی]]، بە ڕەچەڵەک [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بووە. باوکی، [[نەبو بەلاتسو ئیقبی|نەبو-بەلاتسو-ئیقبی]] کە کەمێک لەبارەیەوە ناسراوە، ڕەنگە ئاشووری یان بابلی بووبێت. ھەندێک لە مێژوونووسان پێشبینییان کردووە کە یان ئەداد-گوپی یان نابو-بالتسۆ-ئیقبی ئەندامی [[شانشینی سارگۆنی]] بوون، کە فەرمانڕەوای [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ|ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری نوێ]] بوون تا ڕووخانیان لە ساڵی ٦٠٩ پێش زایین.
نەبونید، بە کتوپڕی دوای مردن و کوشتنی [[لاباشی مەردۆخ|لاباشی-مەردۆخ]]، بە پاشا ناسێندرا ( ٥٥٦ پێش زایین) پێدەچێت پیلانێک بووبێت بە سەرۆکایەتیی [[بەلشاسر|بەلشاسری]] کوڕی نەبو نید. بە درێژاییی دەسەڵاتی ئەو، نووسراوەکان و سەرچاوەکانی دواتر باس لەوە دەکەن کە نەبونید کار دەکات بۆ زیادکردنی پێگەی خوداوەندی مانگ [[سین (خوداوەند)|سین]] و کەمکردنەوەی پێگەی خوداوەندی نەتەوەییی نەریتیی بابل [[مەردۆخ]]. لە کاتێکدا ھەندێک پێشنیاریان کردووە کە تەنانەت نەبونید ئارەزووی ئەوە بووە ئەو بەتەواوەتی جێگەی مەردۆخ بگرێتەوە و سین وەک سەرۆکی [[پێڕستی خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا|خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا]] بگۆڕێت، پەرۆشییەکەی نەبونید بۆ سین بووە ھۆی چاکسازیی ئایینی، کە مشتومڕی لەسەرە. نەبونید لە ساڵی ٥٥٢ تا ٥٤٣/٥٤٢ پێش زایین لە [[تەیما|تەیمای]] [[نیمچەدوورگەی عەرەبی|عەرەبستان]] لە دەربەدەری خۆسەپێنراودا بوو. ھۆکاری ئەمەش نادیارە، ھەرچەندە ڕەنگە بەھۆی ناکۆکیی لەگەڵ پیاوانی ئایینی و ئۆلیگارشی بابلەوە بووبێت. [[سلندەرەکانی نەبو نید|سلندەرەکانی نەبونید]] لە ئوورەوە جێگەی سەرنجن چوونکە دوعایەکیان تێدایە بۆ [[بەلشاسر]] کە لە [[کتێبی دانیال|کتێبی دانیالدا]] باسی لێوە کراوە، کە وەک حاکم لە بابلدا ڕۆڵی ھەبووە، لە کاتێکدا نەبونیدی باوکی سەرکردایەتیی ھێزە سەربازییەکانی ئەکەدی کردووە دژی شازادەی تەیما.
کاتێک نەبونید لە ساڵی ٥٤٣/٥٤٢ پێش زایین گەڕایەوە بۆ بابل، ھەوڵە ئاینییەکانی پەرەپێدا و پەرستگای ئیھولولی ئاوەدان کردەوە، کە پەرستگای تایبەت بوو بە سین لە شاری گەورەی باکووری [[حەڕان]]. دەسەڵاتی نەبو نید بە سەرکەوتنی خێرا بەسەر ئیمپراتۆریەتەکەیدا لەلایەن کورووشی گەورەوە لە ساڵی ٥٣٩ پێش زایین کۆتایییەکی کتوپڕ بوو. دوای [[شەڕی ئۆپیس|شەڕی یەکلاکەرەوەی ئۆپیس]]، فارسەکان بەبێ شەڕ چوونە ناو بابل. چەندین سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە نەبو نید گیراوە بەڵام ڕزگاری بووە، و لەوانەیە ڕێگەی پێبدرێت بۆ ناوچەی [[کارمانیا (ناوچە)|کارمانیا]] بڕوات. لەوانەیە لە درەنگانی سەردەمی [[داریوشی مەزن|داریوشی مەزندا]] لە دەربەدەریدا لە ژیاندا بووبێت (٥٢٢-٤٨٦ پێش زایین).
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Nabonidus}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی حەڕان]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]]
[[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا]]
[[پۆل:مردووانی سەدەی ٦ەمی پ.ز]]
[[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٧ی پ.ز]]
[[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]
iawvczuimas0pd3d5596pdio522oqba
1683811
1683798
2026-10-08T20:01:37Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683811
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty|name=نەبو نید|birth_date={{circa}} ٦٢-–٦١٥ پ.ز|native_lang1_name1=نابو-نا'ید|dynasty=[[شانشینی کلدانی]]<br/ ><small>(بە ھاوسەرگیری) (؟)</small>|native_lang1=[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]|issue=[[بەلشاسر]]<br />[[بیل شالتی نانا]]<br />ئینا ئیساگیلا ریمات<br />ئاکابو ئونما|issue-link=#Family, children and descendants|issue-pipe=|succession=پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]|death_place=[[کارمانیا (ناوچە)|کارمانیا]] (؟)|death_date=لەوانەیە پاش ٥٢٢ پ.ز{{Sfn|Beaulieu|1989|p=231}}|birth_place=[[حەڕان]]|title={{unbulleted list
| [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای بابل]]
| [[پادشای سۆمەر و ئەکەد]]
| [[پادشای چوارگۆشەی جیھان]]
| [[پادشای گەردوون]]
}}|father=[[نەبو بەلاتسو ئیقبی]]|mother=[[ئەداد گوپی]]|successor=[[کورووشی مەزن]]<br /><small>([[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]])</small>|predecessor=[[لاباشی مەردۆخ]]|coronation=|spouse=[[نیتۆکریسی بابلی|نیتۆکریس]] (?)<br /><small>(کچی [[نەبوخەد نەسری دووەم]]) (؟)</small>|reign=٢٥ی ئایاری ٥٥٦ پ.ز – ١٣ی تشرینی یەکەمی ٥٣٩ پ.ز|caption=نەبونید، ستێلەکەی لە مۆزەخانەی بەڕیتانیا|image=Detail, stele of Nabonidus. Nabonidus wears the traditional dress of a Babylonian king, holding objects symbolizing justice and power.jpg|house=}}'''نەبونیدۆس''' یان '''نەبونید''' یان '''نابونید''' یان '''نابۆنید''' (،{{Sfn|Bertin|1891}}{{Sfn|Beaulieu|1989}} بە واتای " [[نابو]] پایەدار بێ"{{Sfn|Beaulieu|1989}} یان "نابو ستایش بکرێ"){{Sfn|Weiershäuser|Novotny|2020}} دوا پاشای [[ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]] بووە، لە ساڵی ٥٥٦ پێش زایین تا [[کەوتنی بابل]] و کەوتنە ژێر دەستی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]] لە ژێر دەستی [[کورووشی مەزن]] لە ساڵی ٥٣٩ پێش زایین فەرمانڕەواییی کردووە. نەبو نید دوا فەرمانڕەوای ڕەسەنی [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیای]] کۆن بووە،{{Sfn|Hanish|2008}}{{Sfn|Beaulieu|1989}} کۆتاییی حوکمڕانییەکەی کۆتاییی ھەزاران ساڵ بوو لە دەوڵەت و [[پاشایەتی|شانشینی]] و [[ئیمپراتۆریەتی|ئیمپراتۆریەتەکانی]] [[سۆمەر|سۆمەرۆ-]][[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]. ھەروەھا دوا [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشای سەربەخۆی بابل]] بووە. نەبو نید وەک یەکێک لە زیندووترین و تاکگەراییترین فەرمانڕەواکانی سەردەمی خۆی دادەنرێت، لەلایەن ھەندێک لە زانایانەوە وەک چاکسازیخوازێکی ئایینیی نائۆرتۆدۆکس و وەک یەکەم [[شوێنەوارناسی|شوێنەوارناس]] تایبەتمەند دەکرێت.
سەرچاوەی نەبنید و پەیوەندییەکەی بە پاشایەتییەکانی پێشووەوە و دواتر چ ئیدیعایەکی ھەبووە بۆ تەختی پاشایەتی، تا ئێستا ڕوون نییە، بەو پێیەی نەبونید ھیچ ئیدیعایەکی نەسەبی لەبارەی خزمایەتی لەگەڵ پاشاکانی پێشوودا نەکردووە. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە ئەو پەیوەندیی نەبووە [[شانشینی کلدانی|بنەماڵەی کلدانی]] و فەرمانڕەواکانی بابل. بەڵام بەو کەسە ناسراوە کە پێش ئەوەی ببێتە پاشا، جۆرێک لە پیشەیەکی دیار و بەرچاوی ھەبووە. لەوانەیە لە ڕێگەی ھاوسەرگیرییەوە پەیوەندی بە پادشاکانی کلدانەکانەوە ھەبووبێت، لەوانەیە ھاوسەرگیریی لەگەڵ کچێکی [[نەبووخەد نەسر دووەم|نەبوخەد نەسری دووەمی]] کردبێت (٦٠٥-٥٦٢ پێش زایین). دایکی نەبونید، [[ئەداد گوپی|ئەداد-گوپی]]، بە ڕەچەڵەک [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بووە. باوکی، [[نەبو بەلاتسو ئیقبی|نەبو-بەلاتسو-ئیقبی]] کە کەمێک لەبارەیەوە ناسراوە، ڕەنگە ئاشووری یان بابلی بووبێت. ھەندێک لە مێژوونووسان پێشبینییان کردووە کە یان ئەداد-گوپی یان نابو-بالتسۆ-ئیقبی ئەندامی [[شانشینی سارگۆنی]] بوون، کە فەرمانڕەوای [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ|ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری نوێ]] بوون تا ڕووخانیان لە ساڵی ٦٠٩ پێش زایین.
نەبونید، بە کتوپڕی دوای مردن و کوشتنی [[لاباشی مەردۆخ|لاباشی-مەردۆخ]]، بە پاشا ناسێندرا ( ٥٥٦ پێش زایین) پێدەچێت پیلانێک بووبێت بە سەرۆکایەتیی [[بەلشاسر|بەلشاسری]] کوڕی نەبو نید. بە درێژاییی دەسەڵاتی ئەو، نووسراوەکان و سەرچاوەکانی دواتر باس لەوە دەکەن کە نەبونید کار دەکات بۆ زیادکردنی پێگەی خوداوەندی مانگ [[سین (خوداوەند)|سین]] و کەمکردنەوەی پێگەی خوداوەندی نەتەوەییی نەریتیی بابل [[مەردۆخ]]. لە کاتێکدا ھەندێک پێشنیاریان کردووە کە تەنانەت نەبونید ئارەزووی ئەوە بووە ئەو بەتەواوەتی جێگەی مەردۆخ بگرێتەوە و سین وەک سەرۆکی [[پێڕستی خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا|خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا]] بگۆڕێت، پەرۆشییەکەی نەبونید بۆ سین بووە ھۆی چاکسازیی ئایینی، کە مشتومڕی لەسەرە. نەبونید لە ساڵی ٥٥٢ تا ٥٤٣/٥٤٢ پێش زایین لە [[تەیما|تەیمای]] [[نیمچەدوورگەی عەرەبی|عەرەبستان]] لە دەربەدەری خۆسەپێنراودا بوو. ھۆکاری ئەمەش نادیارە، ھەرچەندە ڕەنگە بەھۆی ناکۆکیی لەگەڵ پیاوانی ئایینی و ئۆلیگارشی بابلەوە بووبێت. [[سلندەرەکانی نەبو نید|سلندەرەکانی نەبونید]] لە ئوورەوە جێگەی سەرنجن چوونکە دوعایەکیان تێدایە بۆ [[بەلشاسر]] کە لە [[کتێبی دانیال|کتێبی دانیالدا]] باسی لێوە کراوە، کە وەک حاکم لە بابلدا ڕۆڵی ھەبووە، لە کاتێکدا نەبونیدی باوکی سەرکردایەتیی ھێزە سەربازییەکانی ئەکەدی کردووە دژی شازادەی تەیما.
کاتێک نەبونید لە ساڵی ٥٤٣/٥٤٢ پێش زایین گەڕایەوە بۆ بابل، ھەوڵە ئاینییەکانی پەرەپێدا و پەرستگای ئیھولولی ئاوەدان کردەوە، کە پەرستگای تایبەت بوو بە سین لە شاری گەورەی باکووری [[حەڕان]]. دەسەڵاتی نەبو نید بە سەرکەوتنی خێرا بەسەر ئیمپراتۆریەتەکەیدا لەلایەن کورووشی گەورەوە لە ساڵی ٥٣٩ پێش زایین کۆتایییەکی کتوپڕ بوو. دوای [[شەڕی ئۆپیس|شەڕی یەکلاکەرەوەی ئۆپیس]]، فارسەکان بەبێ شەڕ چوونە ناو بابل. چەندین سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە نەبو نید گیراوە بەڵام ڕزگاری بووە، و لەوانەیە ڕێگەی پێبدرێت بۆ ناوچەی [[کارمانیا (ناوچە)|کارمانیا]] بڕوات. لەوانەیە لە درەنگانی سەردەمی [[داریوشی مەزن|داریوشی مەزندا]] لە دەربەدەریدا لە ژیاندا بووبێت (٥٢٢-٤٨٦ پێش زایین).
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Nabonidus}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:خەڵکی حەڕان]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]]
[[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا]]
[[پۆل:مردووانی سەدەی ٦ەمی پ.ز]]
[[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٧ی پ.ز]]
[[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بابلی نوێ]]
6c58jtgq629b4pq7cuu3k0p2cpqyfdv
خانووی گەڕۆک
0
288964
1683760
1683059
2026-10-08T17:27:58Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
1683760
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:Mobile_home_with_garage.jpg|وێنۆک|خانووە گەڕۆکەکان لەگەڵ گەراجی تاک ئۆتۆمبێلیی جیاکراوە]]
'''خانووی گەڕۆک''' (ھەروەھا بە '''ھاوس ترایلەر'''، '''پارک ھۆم'''، '''ترایلەر'''، یان '''ترایلەر ھۆم''' ناسراوە) پێکھاتەیەکی پێش-دروستکراوە، کە لە کارگەیەکدا لەسەر شاسییەکی بەشێوەی ھەمیشەیی بەستراو دروست دەکرێت پێش ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ شوێنی مەبەست (یان بە ڕاکێشان یان لەسەر ترایلەرێک). وەک [[ماڵ]]ی ھەمیشەیی، یان بۆ پشوو یان نیشتەجێبوونی کاتی بەکاردەھێنرێن، و زۆرجار بە شێوەی ھەمیشەیی یان نیمچە-ھەمیشەیی لە یەک شوێندا جێھێڵدراون، بەڵام دەتوانرێت بگوازرێنەوە، و لەوانەیە ناچار بکرێن جار جارە بەھۆی ھۆکاری یاسایییەوە بجوڵێنرێن.
[[ماڵ|ماڵە]] گەڕۆکەکان ھەمان بنەچەی مێژوویی ھاوبەشیان لەگەڵ ترایلەرە گەشتیارییەکاندا ھەیە، بەڵام ئەمڕۆ ئەو دوانە زۆر جیاوازن، و ترایلەرە گەشتیارییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی وەک ماڵی کاتی یان پشوو بەکاردەھێنرێن. لە پشت کارە جوانکارییەکەوە کە لە کاتی دانانیدا بۆ شاردنەوەی بنکەکە جێگیر کراوە، خانووە گەڕۆکەکان چوارچێوەی ترایلەری بەھێز، ئەکسل، تایە، و چەنگی ڕاکێشانیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}```
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{شریتی دەروازە|نژیاروانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Manufactured homes}}
[[پۆل:نیشتەجێبوون]]
3r6g1n6qettd4zmzu2jd60306e60y6y
1683816
1683760
2026-10-08T20:02:27Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683816
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:Mobile_home_with_garage.jpg|وێنۆک|خانووە گەڕۆکەکان لەگەڵ گەراجی تاک ئۆتۆمبێلیی جیاکراوە]]
'''خانووی گەڕۆک''' (ھەروەھا بە '''ھاوس ترایلەر'''، '''پارک ھۆم'''، '''ترایلەر'''، یان '''ترایلەر ھۆم''' ناسراوە) پێکھاتەیەکی پێش-دروستکراوە، کە لە کارگەیەکدا لەسەر شاسییەکی بەشێوەی ھەمیشەیی بەستراو دروست دەکرێت پێش ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ شوێنی مەبەست (یان بە ڕاکێشان یان لەسەر ترایلەرێک). وەک [[ماڵ]]ی ھەمیشەیی، یان بۆ پشوو یان نیشتەجێبوونی کاتی بەکاردەھێنرێن، و زۆرجار بە شێوەی ھەمیشەیی یان نیمچە-ھەمیشەیی لە یەک شوێندا جێھێڵدراون، بەڵام دەتوانرێت بگوازرێنەوە، و لەوانەیە ناچار بکرێن جار جارە بەھۆی ھۆکاری یاسایییەوە بجوڵێنرێن.
[[ماڵ|ماڵە]] گەڕۆکەکان ھەمان بنەچەی مێژوویی ھاوبەشیان لەگەڵ ترایلەرە گەشتیارییەکاندا ھەیە، بەڵام ئەمڕۆ ئەو دوانە زۆر جیاوازن، و ترایلەرە گەشتیارییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی وەک ماڵی کاتی یان پشوو بەکاردەھێنرێن. لە پشت کارە جوانکارییەکەوە کە لە کاتی دانانیدا بۆ شاردنەوەی بنکەکە جێگیر کراوە، خانووە گەڕۆکەکان چوارچێوەی ترایلەری بەھێز، ئەکسل، تایە، و چەنگی ڕاکێشانیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}```
{{شریتی دەروازە|نژیاروانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Manufactured homes}}
[[پۆل:نیشتەجێبوون]]
29kfhbn97p0k2m6qivkwjhfahpjuhh3
نەبیل عەوەزی
0
290096
1683804
1478950
2026-10-08T19:38:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە)
1683804
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نەبیل عەوەزی''' ({{Langx|ar|نبیل العوضی}} ; لەدایکبووی ٧ی شوباتی ١٩٧٠) نووسەری پێشووی کوەیتی، مرۆڤدۆست، پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی، مامۆستای زانکۆ، ڕۆژنامەنووس، وتاردەر، و زانای موسڵمانە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە پەروەردە لە زانکۆی کوێت ھەبووە.<ref name="assabile.com"/> بۆ درێژەدان بە خوێندنی گەشتی بۆ بەریتانیا کردووە و بڕوانامەی ماستەری لە بواری پەروەردەدا بەدەستھێناوە.<ref name="assabile.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.assabile.com/nabil-al-awadi-265/nabil-al-awadi.htm|سەردێڕ=Nabil Al Awadi - نبيل العوضي - Dourous on Assabile |وێبگە=assabile.com}}</ref>
تا مانگی شوباتی ٢٠١٣ بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەربەخۆی ئەلبیری سەرەتایی بووە لە [[بێرمینگام|شاری بیرمینگھام]] لە ئینگلتەرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gilligan|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=How our allies in Kuwait and Qatar funded Islamic State|زمان=en-GB|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/kuwait/11077537/How-our-allies-in-Kuwait-and-Qatar-funded-Islamic-State.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|issn=0307-1235}}</ref>
لە ١١ی نیسانی ٢٠٢٥ ڕەگەزنامەکەی لەلایەن حکوومەتی کوێتەوە ھەڵوەشێندرایەوە.
== تیڤی و سۆشیال میدیا ==
سەدان زنجیرە یان وتار لە کەناڵە جیاوازەکانی تەلەفزیۆنیدا پێشکەش کردووە، وەکو تەلەفزیۆنی ئیقرا، تەلەفزیۆنی ئەلڕای.
'''بەشێک لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی:'''
* وتەی ئیمانی (قبسات ایمانیة)، لە کەناڵی [[کەناڵی ڕیسالە]]، ٢٠١٤.
* باشترین چیرۆکەکانی (أروع القصص)، لە تەلەڤیزیۆنی [[کەناڵی ڕیسالە]]، ٢٠٠٩.
* کاتژمێری ڕاستگۆیانە (ساعة صراحة)، لە تەلەڤیزیۆنی ئەلوەتەن، و تەلەڤیزیۆنی ئەلڕای، ٢٠٠٦–٢٠٠٧.
* ڕاستگۆیانە (بکل صراحة)، لە تەلەڤیزیۆنی ئەلوەتان، ٢٠٠٧ – ٢٠١٠.
* چیرۆکی پێغەمبەران سەلامی لەسەر بێت (قصص الأنبیاء علیھم السلام)، لە تەلەڤیزیۆنی ئەلوەتەن، ٢٠٠٧.
* ڕێگای خۆمم زانی (عرفت طریقی)، لە ساڵی ٢٠١٠.
* چیرۆکی فاروق [[عومەر کوڕی خەتتاب]] (قصة الفاروق)، لە کەناڵی MBC1 TV, 2012.
* گۆشەکان (زوایا) لە تەلەڤیزیۆنی ئەلوەتەن، ٢٠١٠ – ٢٠١٢.
* ژیاننامەی [[محەممەد|پێغەمبەر]] (السیرة النبویة)، لە تەلەڤیزیۆنی ئەلوەتەن، ٢٠٠٨.
* فەزیلەتەکان (فضائل)، لە ساڵی ٢٠١٠.
* دیمەنەکان «وەرزی یەکەم».
* دیمەنەکان «وەرزی دووەم».
* دیمەنەکان «وەرزی سێیەم».
* دیمەنەکان «وەرزی چوارەم»، لە [[کۆمەڵەی ڕۆتانا|ڕۆتانا]]ی خەلیجی.
* سەواعید ئەلئیخا، (سواعد الإخاء)، لە تەلەڤیزیۆنی [[کەناڵی ڕیسالە]].
* [[سووڕەتی عەلەق]]، شەباب تیڤی.
* ئەی خوایە، (یا اللە)، لە [[تۆڕی ئاسمانیی مەجد]].
* ئایا یەکسانن؟ (ھل یستویان). لە ساڵی ٢٠١٥.
=== سۆشیال میدیا ===
لە تویتەر زیاتر لە 11.1ملیۆن فۆڵۆوەری ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://twitter.com/nabilalawadhy|سەردێڕ=نبيل علي العوضي (@NabilAlawadhy) on X |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=twitter.com |زمان=en}}</ref>و زیاتر لە یەک ملیۆن سەبسکرایبی لە یوتیوب ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/channel/UCpPZKwayH_pWPF20Ls0hgVw|سەردێڕ=الشيخ نبيل العوضي |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=YouTube |زمان=en}}</ref>
== ھەڵوەشاندنەوەی ڕەگەزنامە بۆ ماوەیەکی کاتی ==
لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠١٤ کوێت بە شێوەیەکی کاتی ڕەگەزنامەی ھەڵوەشاندەوە بە «ھۆکاری ئەمنی»، ئەمەش بە پشتبەستن بە مادەی ١٣ی یاسای ڕەگەزنامەی کوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Refugees |یەکەم=United Nations High Commissioner for |ناونیشان=https://www.refworld.org/docid/3ae6b4ef1c.html|سەردێڕ=Nationality Law, 1959 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Refworld |زمان=en}}</ref> ئەندرۆ جیلیگان لە ڕۆژنامەی سەندەی تەلەگراف پێشنیاری کرد کە ھەڵوەشاندنەوەکە لەبەر ئەوەیە کە عەوەزی «پارەدارکەری تیرۆر» بووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gilligan|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=How our allies in Kuwait and Qatar funded Islamic State|زمان=en-GB|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/kuwait/11077537/How-our-allies-in-Kuwait-and-Qatar-funded-Islamic-State.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|issn=0307-1235}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGilligan2014">Gilligan, Andrew (6 September 2014). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/kuwait/11077537/How-our-allies-in-Kuwait-and-Qatar-funded-Islamic-State.html "How our allies in Kuwait and Qatar funded Islamic State"]. [[ژمارەی زنجیرەی پێوانەی نیودەوڵەتی|ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0307-1235 0307-1235]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 May</span> 2020</span>.</cite></ref> لە ساڵی ٢٠١٨ ڕەگەزنامەکەی بۆ گەڕێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gulfnews.com/world/gulf/kuwait/kuwait-reinstates-revoked-citizenships-1.2292862|سەردێڕ=Kuwait reinstates revoked citizenships |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=gulfnews.com |زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{فەیسبووک|NabilAwadhy}}
* {{توویتەر|NabilAlawadhy}}
* {{یووتیووب|NabeelEl3awady|user=Rawae3NabeelEl3awady}}
{{شریتی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئیسلام|کووەیت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{وێژە-کۆلکە}}
{{ئیسلام-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:زیندووان]]
clf6blwuiki2i434nctomjpmmgwz53m
گەمارۆدانی مووسڵ (١٧٤٣)
0
291056
1683926
1681600
2026-10-08T20:33:54Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683926
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox military conflict
| conflict =
| width =
| partof =
| image =
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
| date =
| place =مووسڵ
| coordinates = <!--Use the {{coord}} template -->
| map_type =
| map_relief =
| map_size =
| map_marksize =
| map_caption =
| map_label =
| mapframe = <!-- See [[#Mapframe maps]] for more information -->
| territory =
| result =سەرکەوتنی عوسمانی
| status =
| combatants_header =
| combatant1 ={{flagicon image|Ottoman red flag.svg}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]{{ھن}}{{flagicon image|Ottoman red flag.svg}} عێڕاقی مەمالوک{{ھن}}[[پەڕگە:Flag of Êzîdxan.svg|26px|border]] ئێزییەکان
| combatant2 = [[ئەفشارییەکان]]
| combatant3 =
| commander1 ={{flagicon image|Ottoman red flag.svg}} ئەحممەد پاشا {{ھن}} {{flagicon image|Ottoman red flag.svg}} حوسێن پاشای جەلالی {{ھن}} [[پەڕگە:Flag of Êzîdxan.svg|26px|border]] عەلی خان
| commander2 = [[نادر شا]]
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
}}
'''گەمارۆدانی مووسڵ'''، گەمارۆدانی شاری مووسڵ بوو لە باکووری عێراق لەلایەن سوپای نادر شا لە کاتی لەشکرکێشی فارسەکان بۆ سەر ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی لە ساڵی ١٧٤٣.لەلایەن هێزەکانی پیرشانۆ کە پێکهاتبو لە کوردانی ئێزدی بەناوی پیرو پیرانی سەرکوتکرا.
== دەستپێکردنی گەمارۆدان ==
شەمەندەفەری گەمارۆدانی [[فارسەکان]] لە دوای ھەڵمەتەکانی پێشووی [[نادر شا]] وەک ژەنەراڵێکی [[سەفەوییەکان]] زۆر باشتر و زیادکرابوو و سەدان تۆپ و ھاوەنی قورس لەخۆدەگرت. پرد لە سەرەوە و خوارەوەی شار دروست دەکرا. کاتێک لە شوێنی خۆیان بوون، تۆپبارانە [[فارسەکان]] بۆ ماوەی ھەشت ڕۆژ [[مووسڵ|موسڵیان]] بۆردومان کرد، ھاوەنەکان تەقەیان دەستپێکرد و زیانێکی ترسناکیان لە ناوەوەی شارەکە گەیاند. دانیشتووانی شارەکە کە لە خەڵکی ڕەسەن و پەنابەر پێکھاتبوون،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Axworthy|یەکەم=Michael|سەردێڕ=The sword of Persia: Nader Shah, from tribal warrior to conquering tyrant|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٩٨٢-٩|edition=First edition|شوێن=London New York}}</ref> [[ئیسلام|موسڵمانان]]، [[مەسیحی]] و [[ئێزیدییەکان]] ھەموویان بە جۆش و خرۆشەوە بەشدارییان کرد لە بەرگریکردن لە شارەکە؛ کە بووە ھۆی مردنی ھەزاران [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Understanding Religious Violence: Radicalism and Terrorism in Religion Explored via Six Case Studies|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Springer International Publishing: Imprint: Palgrave Macmillan|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٠٠٢٨٤-٨|editor-last=Dingley|editor-first=James|edition=1st ed. 2018|شوێن=Cham|editor-last2=Mollica|editor-first2=Marcello}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Weingärtner|یەکەم=Jörn|سەردێڕ=The arts as a weapon of war: Britain and the shaping of the national morale in the Second World War|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Tauris Academic Studies|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٦١-٠|زنجیرە=International library of war studies|شوێن=London}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guest|یەکەم=John S.|سەردێڕ=Survival among the Kurds: a history of the Yezidis|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Kegan Paul international|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٠٣-٠٤٥٦-٨|edition=New ed. of "The Yezidis", 1987|شوێن=London New York}}</ref> و گرتنی و کوشتنی سەرکردەکەیان لەلایەن [[نادر شا]].<ref name=":1"/><ref name=":2"/> لە کۆتاییدا تەقەی تۆپخانە سەرکەوتوو بوو لە زیانگەیاندن بە تاوەرێک و دروستکردنی پێشێلکاری؛ بەڵام بەرگریکارەکان بە ئیلھام وەرگرتن لە فەرماندەکەیان، بە پەرۆشەوە کاریان کرد و سەرکەوتوو بوون لە چاککردنەوەی زیانەکان. ھەروەھا [[فارسەکان]] دەستیان کرد بە ھەڵکەندنی مین لەژێر دیوارەکانی شارەکەدا بەڵام ئەو ئۆپەراسیۆنانە سەرکەوتنێکی کەمیان بەدەستھێنا. ھێرشێکی گەورەی دیکە ئەنجامدرا، لەلایەن ھەزاران سەربازەوە، کە ١٧٠٠ پلیکانەی پێوانەیان ھەڵگرتبوو. ھێرشەکە شکستی ھێنا و نادر زیاتر لە ٥ ھەزار پیاوی لەدەستدا. [[فارسەکان]] لەم قۆناغەدا ھەوڵیان دا دانوستان بکەنەوە، بەڵام فەرماندەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] سەرپێچیکار بوو و بەرگریکاران ھەموو ھەوڵێکیان دا بۆ ئەوەی ناوەوەی شارەکە تا دەتوانرا بۆ نێردراوەکانی نادر ئاسایی دەربکەوێت، بەجۆرێک کە کاتێک داوای کاریگەرییەکانیان لەسەر دۆخی شارەکە و ئیرادەی گەلەکەی بۆ بەرەنگاربوونەوە لێکردن، وەڵامەکان نائومێدکەر بوون. [[نادر شا]] داوای لە لایەنی عوسمانی کرد پێشنیاری ئاشتی بخاتەڕوو، ئەوانیش ڕازی بوون. دواتر [[فارسەکان]] دەستخۆشییان لە بەرگریکارانی [[مووسڵ]] کرد لەسەر ئازایەتییان.<ref name=":0"/>
== ئەنجام ==
ئەیلوولی ساڵی ١٧٤٣ ھێزەلانی نادر شا دەستیان کرد بە تۆپباران کردنی شاری مووسڵ تا تشرینی یەکەم، بەڵام جەلالییکانی عێراق توشی شکست نەبوون. نادر شا بە بەھۆی بەربەرەکانێ لە نێوان فەرماندەکانی و ناکۆکی لە ئێران بە ناچاری پاشەکشەی کرد لە گەمارۆدایەکە،<ref name=":3">The Seven Years' War: Global Views. ھۆلەندا, Brill, ٢٠١٢. لاپەڕە ١٨٩ [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ژپنک]]: ٩٧٨٩٠٠٤٢٣٦٤٤٨، ٩٠٠٤٢٣٦٤٤٩</ref> ھێزی مووسڵییەکان بە پاڵەوان لە نێو دانیشتوانی شارەکە دانران.<ref name=":3" /> بە سەرکردایەتیی حوسێن پاشا ئەلجەلیلی لەشکرکێشی سوپای [[نادر شا]]<nowiki/>یان تێکشکاندا. ئەم ڕووداوە بە یەکێک لە گرنگترین ڕووداوەکانی مێژووی سەدەی ١٨ی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ناوزەد کراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Lambton |یەکەم=Ann K. S. |ڕێکەوت=1977-06 |سەردێڕ=Robert W. Olson: The siege of Mosul and Ottoman-Persian relations, 1718–1743: a study of rebellion in the capital and war in the provinces of the Ottoman empire. (Indiana University Publications. Uralic and Altaic Series, Vol. 124.) xviii, 237 pp. Bloomington: Indiana University, [1975]. $16. |ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/abs/robert-w-olson-the-siege-of-mosul-and-ottomanpersian-relations-17181743-a-study-of-rebellion-in-the-capital-and-war-in-the-provinces-of-the-ottoman-empire-indiana-university-publications-uralic-and-altaic-series-vol-124-xviii-237-pp-bloomington-indiana-university-1975-16/A4E6AD46720CF3E5EA36DF6DADADF0EB |journal=Bulletin of SOAS |زمان=en |بەرگ=٤٠|issue=2 |doi=10.1017/S0041977X00044827 |issn=1474-0699}}</ref> نەک ھەر بەھۆی پێگەی تاکە پاشەکشەی فەتحکەری گەورەی فارس لەسەر دەستی نەیارەکانی عوسمانی، بەڵکو وەک شکستێک کە نەک لەشکرێکی ئیمپراتۆری عوسمانی کە فەرماندەیی جەنەڕاڵێکی عوسمانی بوو، بەڵکو لەلایەن ھێزەکانی پارێزگاکانەوە تووشی بوو. سوپای فارس گەمارۆی [[مووسڵ]]ی ھەڵگرت، ھەرچەندە گەمارۆدانی بەسرە لە باشوور سەرەڕای ئەوەش بەردەوام بوو. سەرکەوتنی حسێن پاشا ئەلجەلیلی لە بەرپەرچدانەوەی ھێزەکانی نادر شا لە ساڵی ١٧٤٣ یارمەتیدەر بوو بۆ کۆتایی ھاتنی دەستپێشخەرییەکەی [[نادر شا]] بۆ داگیرکردنی عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Al-Tikriti |یەکەم=Nabil |ڕێکەوت=٢٠٠٧|سەردێڕ=Ottoman Iraq |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1540-5923.2007.00214.x |journal=Journal of The Historical Society |زمان=en |بەرگ=٧|issue=2 |پەڕەکان=٢٠١–٢١١|doi=10.1111/j.1540-5923.2007.00214.x |issn=1540-5923}}</ref> پەیمانی ئاشتی لەلایەن ھەردوولاوە بە دانوستان و واژوو کرا؛ بەڵام [[مەحموودی یەکەم]]، سوڵتانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی]]، دواتر لە مەرجەکانی ڕێککەوتنەکە پاشگەز بووەوە و دەستی بە شەڕکردن کردەوە. لە ئەنجامدا نادر گەمارۆی کارسی دا و دوای ماوەیەکی کەم سوپای عوسمانی لە شەڕی قەرس لە ساڵی ١٧٤٥دا لەناوبرد.<ref name=":0"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|شەڕ|ئێران|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عێراق}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
3m6yzigej4z6jdttjztjn3cv04x4g0u
نوعمانییە
0
291567
1683863
1683236
2026-10-08T20:10:07Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683863
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نوعمانییە
| ناوی_فەرمی = Numaniyah - النعمانیة
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[گوند]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 36.09325| 43.31962}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نوعمانییە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.09325| 43.31962 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای حەمدانیە|حەمدانیە]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی نەمروود]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٩٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نوعمانییە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''النعمانیة''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Numaniyah''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[ناحیەی نەمروود]] لە [[قەزای حەمدانیە]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> نوعمانییە دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. گوندەکە بە دووری ١٢ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[خدر ئەلیاس]] ھەڵکەوتووە. ھەروەھا دەکەوێتە سەر ڕووباری [[دیجلە]].<ref>https://web.archive.org/web/20200413091205/http://docs.neu.edu.tr/library/6421411229.pdf</ref>
دەکەوێتە نزیک کەلاوەکانی شاری [[کالێ|نەمرود]] لە [[دەشتی نەینەوا]].<ref>https://www.mindat.org/feature-6860750.html</ref>
== مێژوو ==
نوعمانییە لە کاتی ھەڵمەتەکانیدا لە مانگی ئابی ٢٠١٤، کەوتە ژێر داگیرکاریی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)]]،<ref>https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-nimrud-idUSKBN13809W/?il=0</ref> بەڵام دواتر لەلایەن فیرقەی ٩ی [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای عێراقەوە]] لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لەناو [[ڕەزمی مووسڵ (٢٠١٦–٢٠١٧)|شەڕی مووسڵدا]] کۆنترۆڵکرایەوە.<ref>https://www.aljazeera.com/news/2016/11/13/iraq-forces-capture-villages-surrounding-ancient-nimrud</ref> دواتر سوپای عێراق دەستی کرد بە پاککردنەوەی گوندەکە لە مین و بۆمبی چێندراو لەلایەن داعشەوە کە دانرابوون.<ref>https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iraqi-forces-take-ancient-city-of-nimrud-from-daesh/684665</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Bahzani}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
ns5b1t5mzwy17ypt9ed15wnlyfmdnly
بێبادی
0
291626
1683949
1681336
2026-10-08T20:38:52Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683949
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێبادی
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 37.09957| 43.45288}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێبادی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 37.09957| 43.45288 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٣٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێبادی''' (''{{lang-ar| بیبادي}})، ({{lang-en|Bebadi }}، {{langx|syr|ܒܝܬܒܝܕܥ}}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی]]، [[قەزای ئامێدی]]، [[پارێزگای دھۆک]]، [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارۆچکەی [[ئامێدی]] بە دووری (٧)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref>
دەکەوێتە [[ڕووباری سپنە|دۆڵی سەپنا]] لە [[قەزای ئامێدی]]. لە گوندەکەدا کڵێسایەکی مارت شمونە هەیە.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press</ref>
== مێژوو ==
کڵێسای مارت شمونێ بۆ یەکەمجار لە سەدەی شەشەمدا دروستکراوە. کۆمەڵگەیەکی نێستۆری لە بێبادی لە کتێبی ژیانی سەدەی ١٠ی ڕابان جۆزێف بوسنایادا ئیسپاتی کراوە.<ref>Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers</ref> گوندەکە لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٨٤٠دا لەلایەن شوێنەوارناسێکی بەریتانی ئۆستن ھێنری لایردەوە سەردانی کراوە.<ref>Layard, Austen Henry (1849). Nineveh and Its Remains: With an Account of a Visit to the Chaldaean Christians of Kurdistan, and the Yezidis, Or Devil-worshippers, and an Enquiry Into the Manners and Arts of the Ancient Assyrians. Vol. 1. John Murray</ref> لە ساڵی ١٨٥٠دا ٢٠ بنەماڵەی نێستۆری لە بێبادی نیشتەجێ بوون، و یەک قەشە و یەک کڵێسای کارایان ھەبوو وەک بەشێک لە ئەپستۆریای بەرواری. میسیۆنەری [[کڵێسای ئینگلتەرا|ئەنگلیکان]] (ویلیام ئاینگەر ویگرام) لە ساڵی ١٩٠٨ قوتابخانەیەکی لە گوندەکەدا دامەزراند. ژمارەیەک لە گوندنشینەکان تا ساڵی ١٩١٣ بوونەتە ئایینی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدان]].<ref>Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers</ref>
ئەو گوندە شوێنی نیشتەجێبوونی شیمونی بیستەھەم ئێشای پاتریارکی کەنیسەی ڕۆژھەڵات بووە، دوای گواستنەوەی لە کوچانیس لە [[تورکیا]] لە ساڵی ١٩٢٧، تا دەربەدەری لە [[قوبرس]] لە ساڵی ١٩٣٣، کە لەو ساڵەدا ٢٥٠ ئاشووری لە بێبادی نیشتەجێ بوون، بەپێی ڕاپۆرتێکی [[کۆمەڵەی نەتەوەکان]].<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> تا ساڵی ١٩٣٨ ژمارەی دانیشتووانی بۆ ٣٦ کەس دابەزیبوو، لەگەڵ ١٠ خێزان، بەڵام تا کاتی سەرژمێری عێراق لە ساڵی ١٩٥٧ بۆ ٤٨٠ کەس بەرزبووەوە. بێبادی لە کاتی [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی یەکەمی عێراق-کورد]] لە ساڵی ١٩٦١ لە لایەن کوردانی زێبارییەوە لەناوچوو و دانیشتوانەکەی کە ١٠٠ بنەماڵە بوون ناچار بوون ھەڵبێن. گوندەکە بەشێکی نۆژەنکرایەوە کاتێک بەشێک لە خەڵکی گوندەکە لە ساڵی ١٩٦٣ گەڕانەوە، بەڵام لە کاتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا لە ساڵی ١٩٨٧دا جارێکی دیکە وێرانکرایەوە و ٧٥ خێزان ئاوارە بوون.<ref>https://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/3ae867a1-c19c-48c5-a75a-daa1fc2c9335/content</ref>
دوای دامەزراندنی [[ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق]] لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١]] لە عێراق ٣٠ خێزان گەڕانەوە. تا ساڵی ٢٠١١ لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان ٤٣ خانوو و ھۆڵێکی دروستکردبوو، و ژێرخانی گوندەکەی پەرەپێدا.<ref>https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35549.html</ref>
== کەسانی دیار ==
شلیمۆن بێت شموێل (لەدایکبووی ١٩٥٠)، گۆرانیبێژی ئاشووری.<ref>"Bebede". Ishtar TV. 14 October 2011. Retrieved 30 April 2020</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
7xcbmssrephsydi6bvjkc26l7pip8ov
بێتەنورێ
0
291627
1683878
1682768
2026-10-08T20:13:45Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683878
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێتەنورێ
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 37.2009| 43.46889}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێتەنورێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 37.2009| 43.46889 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کانی ماسێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٨٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێتەنورێ''' (''{{lang-ar| بیت نوري}})، ({{lang-en|Betanure }}، {{langx|syr|ܒܝܬ ܬܢܘܪܐ}}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی کانی ماسێ]]، [[قەزای ئامێدی]]، [[پارێزگای دھۆک]]، [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارۆچکەی [[کانی ماسێ]] بە دووری (٥)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref>
== ناو ==
ناوی گوندەکە لە تێکەڵەیەک لە زمانی ئارامی نوێ پێکھاتووە ''بێ'' و ''تەنورێ''، بە واتای "ماڵ (یان شوێنی) فڕنی نانخواردنی زەوی". غەیرە جولەکەکان پێیان دەگوت ''گودایا'' بە واتای "لە کوێ جولەکەکان لێیە".<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag</ref>
== مێژوو ==
بەپێی نەریتی ناوچەکە، ئەو گوندە لە دوای دیلبوونی [[بابل]] لە سەدەی شەشەمی پێش زایین لەلایەن [[جوو]]لەکەکانەوە نیشتەجێکرابوو. جوولەکەکانی بێتەنورێ لەلایەن کەنیسەیەکەوە کە لە سەدەی ١٠دا دروستکرابوو، بێث میدراش و ئەشکەوتێک خزمەتیان دەکرد، کە بە شێوەیەکی نەریتی پێغەمبەر [[ئیلیا]] لەناو ئەو ئەشکەوتەدا ماوەتەوە. پێیان وابوو دانیشتوانی گوندەکە لەلایەن پێغەمبەر ئیلیا ڕێنمایی کراون کە کەنیسە و مەزارگەی ئەشکەوت دروست بکەن. ئەوان بە زاراوەی جوولەکەکانی نیو-ئارامیکی قسەیان دەکرد کە ناوی بێتەنورێ، کە جۆرێکی ناوخۆییە لە زمانی نیوئارامیکی باکووری ڕۆژھەڵات.<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag</ref>
بێتەنورێ بۆ یەکەمجار لە سەدەی ١٦دا لە نامەیەکی ڕابی یەعقوب بن یاھودا میزراحی، سەرۆکی یەشیڤایەک لە [[مووسڵ]] ئیسپاتی کراوە، بۆ کەسایەتییە دیارەکانی جوولەکەکانی [[ئامێدی]] لە بانگەوازێکدا بۆ پشتیوانی دارایی، کە بەو شێوەیە لێکدراوەتەوە کە گوندەکە تا ئەم کاتە ئاوەدان و بە باشی دامەزراوە.<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag.</ref> گوندەکە ناوبەناو ناوەکەی بە قەرز داوە بە کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی ئەپستۆریای بەرواری و یەھباڵاھا وەک قەشەی بێث بێتەنورێ لە ساڵی ١٦٠٧دا باس دەکرێت.<ref>Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers</ref> قەشەیەکی بێث تانورا بە ناوی یەحباڵاھا لە ساڵی ١٧٣١ تۆمار کراوە و قەشە سەرەکییەکەی بێث تانورا لە ساڵانی ١٨١٧ و ١٨٢٩ و ١٨٣١دا ئیسپاتی کراوە. گەشتیارێکی جولەکە جەی جەی بنیامین لە ساڵی ١٨٤٨ سەردانی گوندەکەی کردووە، و تۆماری کردووە کە نزیکەی ٣٠ خێزانی جولەکە تێیدا نیشتەجێن.
لە ساڵی ١٨٨١دا، بێتەنورێ نزیکەی ٤٠ یان ٥٠ خێزانی [[جوو|جولەکە]] تێیدا نیشتەجێ بوون. ھێرشێک بۆ سەر گوندەکە لەلایەن [[کورد]]انی ھۆزی پینانشیەوە لە ساڵی ١٨٨٥ بووە ھۆی مردنی چەند جولەکەیەک، و بووە ھۆی ئەوەی دانیشتوانی گوندەکە پەنا ببەنە نێو گوندەکانی نزیکەوە. [[مەسیحی]]یەکانی گوندی بێشیلێ دراوسێ دەستوەردانیان کرد بۆ پاراستنی بێتانورە لە دژی کورد، بەڵام بەھۆی ئەوەی ژمارەیان زۆرتر بوو، زیانی گیانییان بەرکەوت و ناچار بوون بکشێنەوە. ئیدیعا دەکرا کە، تا ئاوارەبوونیان، بێتەنورێ تەنیا دانیشتووانی جولەکە نیشتەجێ بوون، پێکھاتبوو لە ٥٥ خێزان لە ١٠٠ ماڵدا، و دوو قوتابخانەی ئایینی ھەبووە کە ١٥٠ خوێندکاری نێریان ھەبووە، کە پێدەچێت زیادەڕەوی تێدا بکرێت.<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag</ref> بەھۆی دوژمنایەتی [[کورد]]ەوە، دانیشتوانی گوندەکە تەنھا لە کۆتایی ساڵی ١٨٩٣ یان دوای ماوەیەکی کەم دوای ئەوەی شاندێک ڕەوانەی [[حاخام باشی]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] کرابوو، توانیان بگەڕێنەوە، کە سەرکەوتوو بوو لەوەی نامە لە وەزیر [[وەزیری گەورە]] و وەزارەتی ناوخۆوە بنێردرێت بۆ ئەوەی [[والی]] [[مووسڵ]] ڕاسپێرێت کە ڕێگە بە گەڕانەوەی [[جوو|جولەکەکان]] بدات.<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag</ref>
زۆرجار بێتەنورێ لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ی ھۆزی [[تیاری]]یەوە تاڵان دەکرا و باس لەوە دەکرا کە لە [[ھەینی مەزن]]دا بۆ ماوەی سێ ساڵ لەسەریەک گوندەکەیان تاڵان کردووە وەک سزایەک بۆ ھاوبەشی جولەکەکان کە ھەستیان پێدەکرا لە خاچدانی عیسادا. تا ساڵی ١٩١٤، لە ئاکامی ھەڵکوتانە سەری [[کورد]] و [[ئاشوورییەکان]]، ژمارەی دانیشتووانی بێتانور بۆ ٤٩ ماڵی [[جوو|جولەکە]] کەم بووەوە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، گوندەکە بە تەواوی جێھێڵرا، چونکە تەواوی دانیشتووانەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی بەرەو [[ئامێدی]] و [[دھۆک]] و گوندە کوردنشینەکانی نزیکەوە ھەڵھاتن، پێدەچێت لە [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|جینۆسایدی ئاشووری]] بەردەوام دەرباز بن. لە کۆتایی شەڕەکەدا، دانیشتوانی گوندەکە گەڕانەوە، و پەنابەرانی ھەکاری پەیوەندییان پێوە کردن، لەنێویاندا سێ خێزانی [[جوو]]لەکە لە [[چەلێ]] چوار خێزانی کڵێسای ڕۆژھەڵات لە [[تیاری]]ەکان، کە لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا لەلایەن [[عێراقی زۆرەملێ|دەسەڵاتدارانی بەریتانیا]] لە بێتەنورێ نیشتەجێکرانەوە.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref>
بەشێک لە دانیشتوانی جوولەکەکانی گوندەکە لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوو و لە ساڵی ١٩٣٥ کۆچیان کرد بۆ [[دەسەڵاتی بەریتانیا لەسەر فەلەستین|فەلەستینی بەریتانیا]] و زۆربەیان لە [[قودس]] نیشتەجێ بوون. بێتانور لە ساڵانی ١٩٤٦-١٩٤٧، لەلایەن چالاکوانانی زایۆنیستییەوە کرایە ئامانج، و لە کۆتاییدا ھەموو کۆمەڵگەی جولەکەکان لە ساڵی ١٩٥١دا کۆچیان کرد بۆ [[ئیسرائیل]]، تا ئەو کاتە تەنھا ١٥ خێزانی جولەکە ھێشتا لە گوندەکەدا نیشتەجێ بوون. زۆربەی جولەکەکانی بێتەنورێ کە لە ساڵی ١٩٥١ کۆچیان کرد لە گوندەکانی نەس حەریم و ئێڤن ساپیر نیشتەجێ بوون، لە کاتێکدا ھەندێکیان لە [[قودس]] و مەعوز سیۆن نیشتەجێ بوون. لە سەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا، بێتەنورێ ٢٩ ئاشووری تێیدا نیشتەجێ بووە و لە ساڵی ١٩٦١دا ١٥ خێزان لە پێنج ماڵدا ھەبووە. لە ساڵی ١٩٧٧ گوندەکە وێران کرا، جگە لە ئەشکەوتی ئیلیا و دانیشتوانەکەی کە ٢٤ بنەماڵەی ئاشووری ئاوارە بوون، لەلایەن میلیشیاکانی لایەنگری حکومەتەوە وەک بەشێک لە پاکتاوکردنی نەتەوەیی حکومەت بۆ [[ئاشوورییەکان]]ی ناوچەکە.<ref>Mutzafi, Hezy (2008). The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Betanure (province of Dihok). Otto Harrassowitz Verlag.</ref>
بێتانور بە وێرانە کەوتبوو تا چوار خانوو لەلایەن لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکانەوە دروستکرا، و گوندەکە لە ساڵی ٢٠١٢دا ١٥ لایەنگری کەنیسەی ئاشووری ڕۆژھەڵات نیشتەجێ بوون.<ref>https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36561.html</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق|دین|فەلەستین|مێژوو}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
9tu4f8vcg407c95ohx9utw1xw44wo3j
ناوەندی کوردستان بۆ ھونەر و کلتوور
0
291765
1683872
1683018
2026-10-08T20:11:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683872
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی ڕێکخراوە|ناو=ناوەندی کوردستان بۆ هونەر و کلتوور|ناوی_ڕەسەن=ناوەندی کوردستان بۆ هونەر و کلتوور|زمانی_ناوی_ڕەسەن=ckb|لۆگۆ=Kurdistan Center for Arts and Culture.jpg|قەبارەی_لۆگۆ=200|دامەزراندن={{Start date|2023|07|19}}|دامەزرێنەر=[[باراڤ بارزانی]]|جۆر=ڕێکخراوێکی کولتووری|مەبەست=پاراستنی کەلەپوور، هونەری هاوچەرخ، ئەرشیفکردنی دیجیتاڵی، وەرگێڕانی ئەدەبی|بارەگا=[[هەولێر]]، [[هەرێمی کوردستان]]|ناوچەی_خزمەتگوزاری=[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|کەسانی_سەرەکی=باراڤ بارزانی (سەرۆک)<br>|ماڵپەڕ={{URL|https://kcac.org/}}}}
'''ناوەندی کوردستان بۆ هونەر و کلتوور''' (بە ئینگلیزی: '''Kurdistan Center for Arts and Culture – KCAC''') دامەزراوەیەکی کولتووریی قازانجنەویست و ئەرشیفێکی دیجیتاڵییە کە بنکەکەی لە [[هەولێر]]، [[هەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستانە]]. ئەم ناوەندە لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ دامەزراوە و سەرنجی خۆی خستووەتە سەر پاراستنی مێژووی زارەکی، مۆسیقا و دەستنووسە کوردییەکان لە ڕێگەی ئەرشیفکردنی دیجیتاڵییەوە، هەروەها پەرەپێدانی هونەری هاوچەرخ و ئەدەبیات لە ڕێگەی پێشانگا، پڕۆژەی وەرگێڕان و پێشبڕکێی تەلارسازییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tarii.org/news/2024/9/13/introducing-the-kcac-archive-a-digital-treasure-trove-of-kurdish-history |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Introducing the KCAC Archive: A Digital Treasure Trove of Kurdish History |بڵاوکەرەوە=The Academic Research Institute in Iraq (TARII)}}</ref>
ڕێکخراوەکە وەک ناوەندێکی گشتی بۆ توێژینەوەی کولتووری، فۆتۆگرافی و فیلم کار دەکات، بە ئامانجی بەرەوپێشبردنی ژێرخانی کولتووری لە ناوچەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mediainfo.com/blog/2024/03/09/kcac-kurdistan-center-for-arts-culture/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=KCAC: Kurdistan Center for Arts & Culture |بڵاوکەرەوە=Media Info}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤دا، ناوەندەکە دەستکەوتەکانی ئەرشیفەکەی لە [https://www.lse.ac.uk/ کۆلێژی ئابووری لەندەن] (LSE) پیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://globalvoices.org/2025/08/27/two-alphabets-one-struggle-how-kurdish-communities-are-building-a-digital-future/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Two alphabets, one struggle: How Kurdish communities are building a digital future |بڵاوکەرەوە=Global Voices}}</ref>
== مێژوو ==
ناوەندی KCAC لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ لەلایەن باراڤ بارزانییەوە دامەزرا، بە مەبەستی دابینکردنی ژێرخانێکی مۆدێرن بۆ پاراستن و پەرەپێدانی کەلەپووری کولتووریی کوردی. بارەگای سەرەکی ناوەندەکە لە هەولێرە. ئەم دەسپێشخەرییە لەلایەن سەرکردایەتی ناوچەکەوە پێشوازی لێکراوە، و لەوانە [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، جەختی لەسەر پێویستی گرنگیدانی زیاتر بە هونەر و کولتوور کردووە بۆ پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://presidency.gov.krd/en/president-nechirvan-barzani-emphasizes-the-necessity-of-greater-focus-on-arts-and-culture |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=President Nechirvan Barzani Emphasizes the Necessity of Greater Focus on Arts and Culture |بڵاوکەرەوە=Presidency of the Kurdistan Region}}</ref>
ڕێکخراوەکە پەیوەندیی هاوبەشی لەگەڵ لایەنە نێودەوڵەتییەکان دروست کردووە، وەک پەیمانگای فەرەنسی (Institut Français) و کونسوڵخانەی گشتی کۆماری پۆڵەندا لە هەولێر، بە مەبەستی ئاسانکردنی ئاڵوگۆڕی کولتووری.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Erbil hosts Iraq's largest contemporary art exhibition, celebrates cultural diversity|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Erbil-hosts-Iraq-s-largest-contemporary-art-exhibition-celebrates-cultural-diversity|بڵاوکەرەوە=Shafaq News|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref>
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا، ناوەندەکە پڕۆژەیەکی بۆ نۆژەنکردنەوەی «خانووی کولتووری» لە هەولێر دەستپێکرد، بۆ ئەوەی وەک بارەگایەکی هەمیشەیی و ناوەندێکی کولتووری خزمەت بکات. پڕۆژەکە بە هەماهەنگی پارێزگای هەولێر و وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەنجام درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/8474 |زمان=ku |سەردێڕ=Renovation of KCAC Cultural House |بڵاوکەرەوە=Erbil Governorate}}</ref>
== سەرکردایەتی ==
ڕێکخراوەکە لەلایەن دامەزرێنەرەکەیەوە، '''باراڤ بارزانی'''، بەڕێوەدەبرێت کە سەرۆکی ناوەندەکەیە. بارزانی بڕوانامەی ماستەری لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە [https://www.ed.ac.uk/ زانکۆی ئێدینبێرگ] (٢٠٢٠) هەیە و لە [[زانکۆی لەندەن]] (UCL) خوێندوویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://alumni.ed.ac.uk/services/profiles/graduation/2020s/barav-barzani |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Alumni Profile: Barav Barzani |بڵاوکەرەوە=University of Edinburgh}}</ref>
== چالاکییەکان ==
کارەکانی ناوەندەکە دابەش کراون بەسەر پێنج کەرتی سەرەکیدا: ئەرشیفکردنی دیجیتاڵی، پێشانگای هونەری، پێشبڕکێی تەلارسازی، وەرگێڕانی ئەدەبی، و وۆرکشۆپی پەروەردەیی.
=== ئەرشیفی KCAC ===
ناوەندەکە ئەرشیفێکی دیجیتاڵی بۆ پاراستنی مێژووی کورد بەڕێوەدەبات. تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤، ئەرشیفەکە نزیکەی ٣٥٨٦ ماددەی لەخۆگرتووە، لەوانە دەستنووسی دەگمەن، نامیلکە، ڕۆژنامە و وێنە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.kcac.org/browse |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Archiving in Kurdistan |بڵاوکەرەوە=KCAC Archive}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Preserving Heritage: The KCAC Archive|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3144|بڵاوکەرەوە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240613224511/https://kurdistanchronicle.com/babat/3144|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== خەڵاتی قەڵات ===
ناوەندی KCAC ساڵانە پێشبڕکێیەکی نێودەوڵەتی تەلارسازی بەناوی '''خەڵاتی قەڵات''' ڕێکدەخات. ئەم خەڵاتە ئامانجی ئەوەیە پێشنیارە سەرکەوتووەکان بگۆڕێت بۆ کارە ڕاستەقینەکان لە دیمەنی شارستانی و ژیانی گشتی هەولێردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KCAC launches Qalat Award for architecture|ناونیشان=https://en.964media.com/2014/|بڵاوکەرەوە=964 Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref>
=== وەرگێڕان و بڵاوکردنەوە ===
* '''[[چێشتی مجێور]]''' – وەرگێڕانی ژیاننامەی [[هەژار|هەژار موکریانی]] بۆ زمانی ئینگلیزی.
=== پێشانگاکان ===
* '''پرتەقاڵیی شین (٢٠٢٤)''' – پێشانگای هونەری لە قیشڵەی [[ئاکرێ]].
* '''ون.بوون (٢٠٢٤)''' – پێشانگا لە پارکی گشتی [[ڕانیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gov.pl/web/iraq/beinglost-exhibition-in-ranya |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Being.Lost exhibition in Ranya |بڵاوکەرەوە=Government of Poland}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{Official website|https://kcac.org/}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]]
{{شریتی دەروازە|کوردستان}}
l66cysc2ef18gf5ern5woshrimxhmhj
ناکۆکی شەتەلعەرەب
0
291879
1683868
1683075
2026-10-08T20:10:57Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683868
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}
'''پێکدادانەکانی شەت ئەلعەرەب''' ئاماژەیە بۆ ئەو ململانێیانەی کە لە ناوچەی [[شەتەلعەرەب|شەت ئەلعەرەب]] لە ساڵی ١٩٣٦ تا ١٩٨٠، ئەو ساڵەی [[شەڕی ئێران و عێراق]] دەستیپێکرد، ڕوویانداوە. ڕێڕەوی ئاوی شەتولعەرەب بۆ ھەناردەکردنی نەوتی ھەردوو وڵات زۆر گرنگە و لە ساڵی ١٩٣٧ [[ئێران]] و [[عێراق|عێراقی]] تازە سەربەخۆ پەیماننامەیەکیان واژوو کرد بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانیان. لە [[ڕێکەوتننامەی جەزائیر|ڕێککەوتنی جەزائیر]] لە ساڵی ١٩٧٥، عێراق تەنازوولاتی ھەرێمیی دا- لەوانەش ڕێڕەوی ئاوی شەتولعەرەب- لە بەرامبەر ئاساییبوونەوەی پەیوەندییەکان. لە بەرامبەر دانپێدانانی [[عێراق]] بەوەی ڕێڕەوی ئاوی بەدرێژایی خەتی قەعر درێژدەبێتەوە، ئێران کۆتایی بە پشتیوانییەکانی بۆ چەکدارانی [[کورد]]ی عێراق ھێنا.
== سەرچاوەکان ==
{{شریتی دەروازە|ئێران|عێراق}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}
{{ئێران-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
3fotx1htzhxu6xma18vjo3i24uhovb5
نەعناعە
0
292385
1684223
1649588
2026-10-09T07:32:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە)
1684223
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەعناعە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| نعناعة}}<br>{{lang-en| Na‘nā‘ah}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = قەزای مەخموور.png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.96319| 43.35985}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەعناعە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 35.96319| 43.35985 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٢١٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٩١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەعناعە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای مەخموور}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
{{عێراق-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]
c5i9nwjnugnirenuq9kxol3mix1dxbu
بۆردوومانکردنی سویسرا لەکاتی جەنگی جیھانیی دووەم
0
292684
1683971
1680777
2026-10-08T20:44:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683971
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox|وێنە=Bombardierung_Zürich_0756-0050.jpg}}لەکاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، وڵاتی بێلایەنی [[سویسرا]] ڕووبەڕووی بۆردوومان و شەڕی ئاسمانیی پچڕپچڕ بووەوە لە سەرەتادا، کە لە قۆناغەکانی کۆتایی جەنگەکەدا زیاتر بوون.<ref>https://web.archive.org/web/20070505083348/http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/apj/apj00/sum00/helmreich.html</ref>
سویسرا ھاوسنوور بوو لەگەڵ وڵاتانی تەوەر، یان ئەو وڵاتانەی لەلایەن تەوەرەوە داگیرکرابوون، و ھەندێک جار بە تەواوی گەمارۆدرابوو. لە چەندین بۆنەدا، ھێرشە ئاسمانییەکانی ھاوپەیمانان ئامانجەکانیان لە سویسرای پێکا، کە بووە ھۆی گیانلەدەستدان و زیانی ماددی. حکوومەتی سویسرا سەرەتا لە ساڵی ١٩٤٠ و لە کاتی [[جەنگی فەڕەنسا]]دا ڕێگری لە فڕۆکە ئەڵمانییەکان کرد، بەڵام بەرامبەر فشاری [[ئەڵمانیا]] تەسلیم بوو و دەستبەرداری ڕێگریکردن لە فڕۆکەکانیان بوو. ئەم ڕووداوانە بوونە ھۆی ئاڵوگۆڕی دیپلۆماسی. لەکاتێکدا ھێزەکانی ھاوپەیمانان ھۆکاری پێشێلکارییەکانیان بۆ ھەڵەی ئاڕاستە دۆزینەوە، لەکارکەوتنی ئامێرەکان، دۆخی کەشوھەوا و ھەڵەی فڕۆکەوانەکان دەگەڕاندەوە، ترس لە سویسرا دروست بوو کە ھەندێک لە پێشێلکارییەکانی بێلایەنی بە مەبەستی فشارخستنە سەر وڵاتەکە بێت بۆ کۆتاییھێنان بە ھاوکارییە ئابوورییەکانی لەگەڵ [[ئەڵمانیای نازی]]. سەرەڕای ھێرشە بۆردوومانەکان، ھێرشی ئاسمانی لەلایەن فڕۆکە جەنگییە تاکەکەسییەکانەوە لە کۆتایی جەنگەکەدا ئامانجەکانی سویسرایان دایە بەر دەستڕێژی گوللە. لە بەرامبەردا، سوپای سویسرا بە فڕۆکەی جەنگی و تۆپی دژە ئاسمانی ھێرشی کردە سەر فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان کە بەسەر ئاسمانی سویسرادا دەفڕین.
== پێشینە ==
لەکاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، ئاسمانی سویسرا لەلایەن ھەردوو لایەنەوە پێشێل دەکرا. لە کاتی [[جەنگی فەڕەنسا]]دا، ھێزی ئاسمانیی سویسرا یازدە فڕۆکەی ئەڵمانییان خستە خوارەوە کە ئاسمانی سویسرایان پێشێل کردبوو، لە بەرامبەر لەدەستدانی سێ فڕۆکەدا. دیارترین ئەم ڕووداوانە دوای ئەوە ڕوویدا کە سویسرییەکان فڕۆکەیەکی [[مێسەرشمیت بی ئێف ١١٠]]یان لە ٤ی حوزەیرانی ١٩٤٠ خستە خوارەوە. لە وەڵامی ئەمەدا، ھێرمان گۆرینگ فەرمانی ھێرشێکی بە ٣٢ فڕۆکەی بی ئێف ١١٠ دەرکرد. ئەمانە لەلایەن ١٤ فڕۆکەی [[مێسەرشمیت ١٠٩]]ی سویسرییەوە ڕێگرییان لێکرا، کە بووە ھۆی لەدەستدانی چوار فڕۆکەی ١١٠. ئەمەش بووە ھۆی ھەڕەشەی ئەڵمانیا بۆ سەپاندنی سزای ئابووری و تۆڵەسەندنەوە، و لە ٢٠ی حوزەیراندا حکوومەتی سویسرا بڕیاریدا فەرمانی کۆتاییھێنان بە ڕێگریکردن لە فڕۆکە بیانییەکان لە ئاسمانی سویسرادا دەربکات.<ref>Bungay, Stephen (2015). The Most Dangerous Enemy. London: Aurum Press. p. 257. ISBN 978-1-78131-495-1.</ref><ref>https://www.historyanswers.co.uk/history-of-war/switzerland-in-world-war-ii-the-hypocrisy-and-bloodshed-behind-armed-neutrality/</ref>
بەھۆی ئەوەی فڕۆکەکانی [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|ھاوپەیمانان]] و [[وڵاتانی تەوەر|تەوەر]] بە ئازادی بەسەر سویسرادا دەفڕین، زیاتر لە ٧٠٠٠ زەنگی ئاگادارکردنەوە لە کاتی جەنگدا لە سویسرا لێدران. ھەندێک لە بۆمبھاوێژەکانی ھاوپەیمانان سوودیان لەم دۆخە وەرگرت بە بەکارھێنانی ئاسمانی سویسرا وەک ڕێگایەکی سەلامەتتر لە ئاسمانی دوژمن بۆ ھێرشەکانیان بۆ سەر ئامانجەکان لە ئەڵمانیا و گەڕانەوەیان، بەڵام زۆرجار، ئەو بۆمبھاوێژانەی تووشی کێشە دەبوون، نیشتنەوەیان لە سویسرای بێلایەن بۆ پەنابەری پێ باشتر بوو لەوەی لە خاکی ئەڵمانیا بنیشنەوە. لە ئەنجامدا، سویسرا لە کۆتاییدا ١٧٠٠ فڕۆکەوانی ئەمریکی دەستبەسەر کرد.<ref>http://www.geschichte-schweiz.ch/zweiter-weltkrieg-1939-1945.html</ref>
لە ساڵی ١٩٤١ بۆ ١٩٤٢، بۆمبھاوێژەکانی ھاوپەیمانان زۆر بە دەگمەن بەسەر سویسرادا دەفڕین، چونکە دەسەڵاتدارانی سویسرا، لەژێر فشاری ئەڵمانیادا، بڕیاری کوژاندنەوەی گڵۆپەکانیان «black-outs» سەپاند بۆ ئەوەی ئاڕاستە دۆزینەوە بۆ تیمە ئاسمانییەکانی [[ئەمریکا]] و [[بەریتانیا]] ئاڵۆز بکەن. بەو پێیەی خاکی بێلایەنی سویسرا بۆ بۆمبھاوێژەکانی ھاوپەیمانان سەلامەت بوو، ئەڵمانیا فشاری خستە سەر سویسرییەکان تا تیمە ئاسمانییەکانی ھاوپەیمانان ناچار بە نیشتنەوە بکەن لە سویسرا، لە جیاتی ئەوەی ڕێگەیان پێ بدەن بەردەوام بن لە ھێرشەکان.<ref>Tanner, Stephen. Refuge from the Reich: American Airmen and Switzerland During World War II.</ref><ref>H.R. Kurz: "Die Schweiz im Zweiten Weltkrieg" (1959)</ref>
== پێشێلکارییەکانی تەوەر بۆ سەر ئاسمانی سویسرا ==
ئەڵمانیای نازی بەردەوام ئاسمانی سویسرای پێشێل دەکرد. لە کاتی [[جەنگی فەڕەنسا]]دا، فڕۆکەکانی [[ئەڵمانیای نازی|ئەڵمانیا]] لانی کەم ١٩٧ جار ئاسمانی سویسرایان پێشێل کرد. لە چەندین ڕووداوی ئاسمانیدا، سویسرییەکان ١١ فڕۆکەی لوفتڤافەیان خستە خوارەوە لە نێوان ١٠ی ئایار و ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٠، لەکاتێکدا سێ فڕۆکەی خۆیان لەدەستدا. دیارترین ئەم ڕووداوانە دوای ئەوە ڕوویدا کە سویسرییەکان فڕۆکەیەکی [[مێسەرشمیت بی ئێف ١١٠]]یان لە ٤ی حوزەیرانی ١٩٤٠ خستە خوارەوە. لە وەڵامی ئەمەدا، ھێرمان گۆرینگ فەرمانی ھێرشێکی بە ٣٢ فڕۆکەی بی ئێف ١١٠ دەرکرد. ئەمانە لەلایەن ١٤ فڕۆکەی مێسەرشمیت ١٠٩ی سویسرییەوە ڕێگرییان لێکرا، کە بووە ھۆی لەدەستدانی چوار فڕۆکەی ١١٠. ئەمەش بووە ھۆی ھەڕەشەی ئەڵمانیا بۆ سەپاندنی سزای ئابووری و تۆڵەسەندنەوە، و لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٤٠دا حکوومەتی سویسرا بڕیاریدا فەرمانی کۆتاییھێنان بە ڕێگریکردن لە فڕۆکە بیانییەکان لە ئاسمانی سویسرادا دەربکات، لە جیاتی ئەوە فڕۆکە جەنگییەکانی [[سویسرا]] دەستیان کرد بە ناچارکردنی فڕۆکە سنووربەزێنەکان بۆ نیشتنەوە لە فڕۆکەخانەکانی سویسرا. یەکەکانی دژە ئاسمانیش ھەر کارا بوون. ئادۆڵف ھیتلەر بە تایبەتی تووڕە بوو کاتێک بینی کەرەستەی ئەڵمانی بەکاردێت بۆ خستنەخوارەوەی فڕۆکەوانە ئەڵمانییەکان. ئەو وتی کە ئەوان «بە شێوازێکی تر» وەڵام دەدەنەوە. دواتر، ھیتلەر و ھێرمان گۆرینگ تێکدەریان نارد بۆ وێرانکردنی فڕۆکەخانەکانی سویسرا، بەڵام پێش ئەوەی بتوانن ھیچ زیانێک بگەیەنن لەلایەن ھێزەکانی سویسراوە دەستگیرکران.<ref>Fodor, Denis J (1982). The Neutral's. Time Life Books.</ref><ref>Essential Militaria, Nicholas Hobbes, 2005</ref>
== پێشێلکارییەکانی ھاوپەیمانان بۆ سەر ئاسمانی سویسرا ==
لە ساڵی ١٩٤٣دا، سوپای سویسرا دەستی کرد بە ھێرشکردنە سەر فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان کە ئاسمانی سویسرایان دەبەزاند. شەش فڕۆکەی ھاوپەیمانان لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی ھێزی ئاسمانیی سویسراوە خرانە خوارەوە و چواری دیکەش بە تۆپی دژە ئاسمانی، کە بووە ھۆی کوژرانی ٣٦ فڕۆکەوانی ھاوپەیمانان. یەکەم فڕۆکەی ھاوپەیمانان کە خرانە خوارەوە دوو بۆمبھاوێژی ھێزی ئاسمانیی شاھانە بوون کە لە شەوی ١٢–١٣ی تەممووزی ١٩٤٣ بە نزمی بەسەر خاکی سویسرادا دەفڕین، کە بە تەقەی دژە ئاسمانیی سویسرا لە ڤالێ خرانە خوارەوە. یەکەم بۆمبھاوێژی ئەمریکی کە لەسەر سویسرا خرایە خوارەوە، لە [[نزیک باد ڕاگاچ]] لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣ خرایە خوارەوە، و تەنھا سێ کەس لە تیمەکەی ڕزگاریان بوو.<ref>https://www.srf.ch/kultur/der-archivar-abgeschossen-von-der-neutralen-schweiz</ref>
لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٤٤، فڕۆکە ئەمریکییەکانی جۆری پی-٥١ مەستانگ کە پاسەوانی بۆمبھاوێژێکی بی-١٧ی زیانلێکەوتوویان دەکرد، پەڕینەوە بۆ ناو ئاسمانی سویسرا و ڕووبەڕووی فڕۆکە سویسرییەکانی جۆری [[مێسەرشمیت بی ئێف ١٠٩]] بوونەوە. بەبێ ئەوەی درک بەوە بکەن کە لەسەر سویسران، پی-٥١ەکان ھێرشیان کردە سەر مێسەرشمیتە سویسرییەکان، و دانەیەکیان خستە خوارەوە و فڕۆکەوانەکەیان کوشت، و زیانیان بە دانەیەکی تریش گەیاند.<ref>Forsgren, Jan: Messerschmitt Bf 109: The Design and Operational History</ref>
== ڕێکارەکانی دادگایی سەربازی ==
سەبارەت بە بۆردوومانەکەی [[زوریخ]]، دادگایییەکی سەربازی لە ١ی حوزەیرانی ١٩٤٥ لە [[ئینگلتەرا]] بەڕێوەچوو. عەقید جەیمس ئێم. ستوارت، [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕ]]ی بەناوبانگ و فڕۆکەوانی بی-٢٤ی کاتی جەنگ، ئەفسەری سەرپەرشتیاری دادگایییەکە بوو. تۆمەتبارەکان بریتی بوون لە فڕۆکەوانی پێشەنگ مولازم ویلیام ئاڕ. سینکۆک و یەکێک لە ئاڕاستەدۆزەرەوەکانی، مولازم تیۆدۆر کیو. بالیدس، بەھۆی پێشێلکردنی ماددەی ٩٦ی جەنگ، و سینکۆک بە تایبەتی بەھۆی ئەوەی «بە ھەڵە و کەمتەرخەمی بووەتە ھۆی خستنەخوارەوەی بۆمب لە خاکی دۆستدا». دەرکەوت کە دۆخی کەشوھەوا و لەکارکەوتنی ئامێرەکان ھۆکار بوون؛ تۆمەتبارەکان بێتاوان دەرچوون لە بەرپرسیارێتی تاوانکاری. داواکارانی گشتی بۆ دادگای سەربازیی نێونەتەوەیی بۆ [[ڕۆژھەڵاتی دوور]] جارێک ئەم دۆسیەیەیان وەک پێشینەیەکی زیاتر تاوتوێ کرد بۆ دادگاییکردنی فڕۆکەوانە ژاپۆنییەکانی بەشداربوو لە ھێرشە لەناکاوەکەی [[پیرڵ ھاربەر]]. لەگەڵ ئەوەشدا، بە خێرایی بیرۆکەکەیان پشتگوێ خست دوای ئەوەی درکیان بەوە کرد کە ھیچ یاسایەکی نێودەوڵەتی نییە کە ناوچە بێلایەنەکان و ھاووڵاتیان بە تایبەتی لە ھێرشی فڕۆکە بپارێزێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/apj/apj00/sum00/helmreich1.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120305210042/http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/apj/apj00/sum00/helmreich1.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>Dr. Kirsten Sellars (22 April 2013). 'Crimes against Peace' and International Law. Cambridge University Press. p. 127. ISBN 978-1-107-02884-5.</ref>
== قەرەبووکردنەوە ==
سەرەڕای ئەو ٤ ملیۆن دۆلارە ئەمریکییەی کە تا تشرینی یەکەمی ١٩٤٤ درابوو، حکوومەتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ڕازی بوو بە پێدانی ٦٢٬١٧٦٬٤٣٣٫٠٦ [[فرەنکی سویسری]] (کە ئەوکات بەرامبەر بە ١٤٫٤ ملیۆن دۆلار بوو، یان ٢٥٧ ملیۆن دۆلار بە نرخی ئێستا) بە حکوومەتی سویسرا وەک پارەدانێکی تەواو و کۆتایی بۆ زیانی کەس و موڵک و ماڵ لەکاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩.<ref>https://www.americanantiquarian.org/proceedings/44525121.pdf</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{شریتی دەروازە|شەڕ|سویس}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Alliierte Bombenabwürfe auf die Schweiz}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
ddm1v1ud9t656jmwex6zi6ii6gyeszn
نیورالینک
0
292691
1683830
1683585
2026-10-08T20:04:47Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}
1683830
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}}
{{نوێکردنەوە}}
}}
نیوراڵینک کۆرپ (Neuralink Corp.) کۆمپانیایەکی تەکنەلۆژیای دەماریی ئەمریکییە کە هەتا ساڵی ٢٠٢٤ ڕووکاری جێگیرکراوی مێشک-کۆمپیوتەری (BCIs) پەرەپێداوە.
لە لایەن ئیلۆن مەسک و تیمێکی پێکهاتوو لە هەشت زانا و ئەندازیارەوە دامەزراوە.
نیوراڵینک لە ساڵی ٢٠١٦دا دەستی بە کارەکانی کردووە و یەکەمجار لە ئاداری ٢٠١٧دا بە شێوەیەکی گشتی ڕاگەیەندراوە.
بنکەی سەرەکیی کۆمپانیاکە لە فریمۆنتە لە ویلایەتی کالیفۆرنیا، لەگەڵ پلانی دروستکردنی باڵەخانەیەکی سێ نهۆمی بۆ نووسینگە و شوێنی پیشەسازی لە ناوچەی دێل ڤالێ، کە نزیکەی ١٠ میل لە ڕۆژهەڵاتی گیگافاکتۆری تێکساس (بنکەی سەرەکی و کارگەی بەرهەمهێنانی تێسلا)وە دوورە.
لە کاتی دامەزراندنیەوە، کۆمپانیاکە چەندین زانای بەناوبانگی بواری دەمارزانی لە زانکۆ جیاوازەکانەوە دامەزراندووە.
هەتا ساڵی ٢٠١٩، بڕی ١٥٨ ملیۆن دۆلار پاشەکەوتی دارایی (فەند)ی پێگەیشتبوو (کە ١٠٠ ملیۆن دۆلاری لەلایەن مەسکەوە بوو) و ٩٠ کارمەندی هەبوو.
لەو کاتەدا، نیوراڵینک ڕایگەیاند کە کار لەسەر ئامێرێکی "شێوە مەکینەی دوورمان" دەکات کە توانای چاندنی دەزووی زۆر تەنکی (٤ بۆ ٦ مایکرۆمەتر لە پانی) لەناو مێشکدا هەیە، و سیستمێکی نمایش کرد کە لە ڕێگەی ١،٥٠٠ ئەلەکترۆدەوە زانیاری لە مشکێکی تاقیگە دەخوێندنەوە.
پێشبینی دەکرا لە ساڵی ٢٠٢٠دا دەست بە تاقیکردنەوەکان لەسەر مرۆڤ بکات، بەڵام دواتر کاتەکەی گۆڕدرا بۆ ساڵی ٢٠٢٣.
هەتا مانگی ئایاری ٢٠٢٣، مۆڵەتی ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی لەسەر مرۆڤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وەرگرتووە.
لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، مەسک ڕایگەیاند کە نیوراڵینک بە سەرکەوتوویی ئامێرێکی نیوراڵینکی لە مرۆڤێکدا چاندووە و نەخۆشەکە لە چاکبوونەوەدایە.
دواتر ناسنامەکەی وەک نۆلاند ئاربۆ ئاشکرا کرا.
کۆمپانیاکە ڕووبەڕووی ڕەخنە بووەتەوە بەهۆی لەناوبردنی ژمارەیەکی زۆر لە مەیموونەکان (Primates) دوای تاقیکردنەوە پزیشکییەکان.
تۆمارە ڤێتێرنەرییەکانی مەیموونەکان بەپێی دەنگۆکان ئاڵۆزییان لەو ئەلەکترۆدانەدا نیشان داوە کە بە نەشتەرگەری چێندراون.
لە ئەیلوولی ٢٠٢٤دا، نیوراڵینک ڕایگەیاند کە نوێترین هەوڵی پەرەپێدانیان بە ناوی "Blindsight"، ڕێگە بەو کەسە نابینایانە دەدات کە بەشی بینینی مێشکیان (Visual Cortex) زیانی پێ نەگەیشتووە، ئاستێک لە بینین بەدەست بهێننەوە.
ئەم پەرەپێدانە پلەی "دەستکەوتی ناوازە" (breakthrough)ـی لەلایەن حکومەتی فیدراڵیی ئەمریکاوە پێبەخشرا، کە دەبێتە هۆی خێراکردنی پرۆسەی پەرەپێدانەکەی.
لە مانگی ئاب و ئەیلوولی ٢٠٢٥، تۆڕی تەندروستی زانکۆی تۆرۆنتۆ یەکەم نەشتەرگەری چاندنی مێشکی نیوراڵینکی لە کەنەدا بۆ دوو نەخۆش ئەنجامدا کە تووشی پێکان لە دڕکەپەتکی مل بووبوون، ئەمەش بوو بە یەکەمین ڕێکاری لەو شێوەیە لە دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.
{{شریتی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپانیا|پزیشکی|کالیفۆڕنیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Neuralink}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:ئیلۆن مەسک]]
9arkoogcjasg6kprb56y2girn6s9of5
نەجد، غەززە
0
293089
1684082
1565580
2026-10-08T22:33:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە)
1684082
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
}}
{{Databox}}'''نەجد''' ({{Langx|ar|نجد}}) گوندێکی [[عەرەب|عەرەبی]] [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]] بووە، دەکەوێتە ١٤ کم لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[غەززە|شاری غەززە]]. لە سەردەمی [[ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین|ژێرفەرمانی بەریتانیا لە فەلەستین]]. لە ١٣ی ئایاری ١٩٤٨، نەجد لەلایەن [[لیوای نێگێڤ]]ەوە وەک بەشێک لە [[ئۆپەراسیۆنی باراک]] داگیرکرا و خەڵکی گوندەکە دەرکران.<ref>Morris, 2004, p. 258</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Najd, Gaza}}
{{شریتی دەروازە|مێژوو|جوگرافیا|فەلەستین}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
musjunhrmn608hqtkeu7d1soc140302
میرنشینی قەرەمان
0
293095
1684030
1680019
2026-10-08T20:54:32Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1684030
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{Databox|وێنە=Karamanid_Dynasty_flag.svg
}}'''میرنشینی قەرەمان''' دەوڵەتێکی ئیسلامی بوو لە [[١٢٥٠|ساڵی ١٢٥٠]] زایینی لە باشووری [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] سەریھەڵدا. فەرمانڕەواکانی بە ڕەچەڵەک [[ئەرمەنی]] بوون، چونکە لەلایەن نووری سۆفییەوە دامەزراوە کە [[ئیسلام|موسڵمان]] بووە. نەوەکانی دوای ئەو بەردەوام بوون لە حوکمڕانی. [[زمانی تورکی]] (ئەو سەردەمە [[ئەلفوبێی عەرەبی|بە ڕێنووسی عەرەبی]] نووسرابوو) [[زمانی فەرمی|وەک زمانی فەرمی]] دەوڵەت وەرگیرا. <ref>https://web.archive.org/web/20160303191720/http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=1547</ref>
قەرەمانییەکان پەیوەندییەکی نایابیان لەگەڵ [[مەمالیکەکان|مەملوکەکانی]] [[میسر|میسردا]] ھەبوو، بەو پێیەی قەرەمانییەکان شاری ئالانیە (یان قەڵات)یان فرۆشت، کە ئەمڕۆ لە باشووری [[تورکیا]]، [[مەمالیکەکان|بە مەملوکەکان]] بە ٥ ھەزار پارچە زێڕ، دواتر پەیوەندییەکان لە سەردەمی سوڵتان زاد ئیسحاقدا تێکچوو.
عەلائەددین عەلی بەگی قەرەمانی، فەرمانڕەوای میرنشینی قەرەمانی، لە شەڕی ئاق چای لە ساڵی ١٣٩٨ لە لایەن [[بایەزیدی یەکەم|سوڵتانی عوسمانی بایەزیدی یەکەمەوە]] شکستی ھێنا و دوای ھەوڵدان بۆ ھەڵھاتن لە سێدارە درا. عوسمانییەکان [[قۆنیە|کۆنیا]] و لارێن و نیغدە و دەڤێلی و قەرەھیسار لە باکووری [[زنجیرەچیای تۆڕۆس|چیای تۆروسیان]] گرتەوە کە لە دەستی قەرەمانیدەکاندا بوو، زەوییەکان بوونە موڵکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]]، لە کاتێکدا شار و قەڵاکانی باشووری چیای تۆرۆس، وەک مووت و ئیرمەنیک و تاشێلی ئیتچل لەژێر کۆنترۆڵی بەگەکانی لقەکەی تری بنەماڵەی قەرەمانیدا بوون. {{Sfn|Uzunçarşılı|1998}} دوای چەند ساڵێک، [[بایەزیدی یەکەم|سوڵتان بایەزیدی یەکەم]] لە شەڕی ئەنقەرەدا لە ساڵی ١٤٠٢ی زایینی لەلایەن [[تەیمووری لەنگ|تەیمورەوە]] شکستی ھێنا و میرنشینی قەرەمان دامەزرایەوە.
قەرەمانییەکان لەکاتی شەڕی سوڵتانی عوسمانیدا لەگەڵ [[مەمالیکەکان|مەملوکەکانی]] [[وڵاتانی شام|شام]] لەگەڵ سوڵتانی عوسمانی بوون. سەرکەوتنەکانی عوسمانی بەسەر [[مەجارستان|مەگیارەکان]] لە باکوور بووە ھۆی ئەوەی قەرەمانییەکان خۆبەخشانە بەیعەت بە سوڵتانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] [[موڕادی دووەم|مورادی دووەم]] بدەن و کۆتایی ھاتنی میرنشینی قەرەمان لە [[١٤٨٧|ساڵی ١٤٨٧ی]] زایینی، واتە ٢٣٧ ساڵ دوای دامەزراندنی.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Karamanids}}
{{شریتی دەروازە|مێژوو|تورکیا|وڵاتەکان}}
{{تورکیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٥٠]]
[[پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا]]
12sqe0q2lgzgmv9yvhuixm3wcmggikm
چەکەکان (فیلمی ٢٠٢٥)
0
293140
1683766
1682821
2026-10-08T17:30:56Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683766
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Weapons film 2025.jpeg|وێنۆک|پۆستەری فەرمی فیلم]]
'''چەکەکان''' فیلمێکی [[فیلمی ترسێنەر|ترسێنەری]] [[فیلمی ڕازئامێز|ڕازئامێز]] و [[فیلمی سەرووسروشتی|سەرووسروشتیی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٦ە کە لەلایەن [[زاکی کرێگەر]]ەوە دەرھێنراوە، نووسراوە، بەرھەم ھێنراوە و بە ھاوبەشی مۆسیقای بۆ دانراوە. تێیدا [[کاستی پڕ ئەستێرە|کاستێکی پڕ ئەستێرە]] بەشدارن لەوانە [[جۆش برۆلین]]، [[جووڵیا گاڕنەر]]، [[ئاڵدن ئێھرێنڕایچ]]، [[ئۆستن ئەبرەمز]]، کێری کریستۆفەر، [[تۆبی ھاس]]، بێنێدیکت وۆنگ و ئەیمی مادیگان. چیرۆکەکەی دوای کەیسی حەڤدە منداڵی ھەمان پۆل دەکەوێت کە بە شێوەیەکی نادیار لە ھەمان شەو و لە ھەمان کاتدا ڕادەکەن.
دوای سەرکەوتنی ڕەخنەگرانە و بازرگانیی فیلمەکەی «باربەریان» (٢٠٢٢)، کرێگەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر سیناریۆیەکی تاقیکاری بۆ فیلمی «چەکەکان». ئەمە بووە ھۆی ململانێیەکی توند لەنێوان چەندین ستۆدیۆ، کە تێیدا [[نیو لاین سینەما]] وەک براوە دەرکەوت. کێشە و ناڕەزایەتییە کرێکارییەکانی ساڵی ٢٠٢٣ی ھۆڵیوود بووە ھۆی پەککەوتنی ھەڵبژاردنی کاستەکە. لە سەرەتادا لە ئایار تا تەممووزی ٢٠٢٣ بەردەوام بوو پێش ئەوەی چەندین ئەکتەر بەھۆی کێشەی کاتەوە بکشێنەوە. ھەڵبژاردنی کاست لە شوباتی ٢٠٢٤ دەستی پێکردەوە و لە ئایاری ھەمان ساڵدا کۆتایی ھات. پاشان وێنەگرتن لە [[ئەتڵانتا]] دەستی پێکرد و لە تەممووزدا تەواو بوو.
فیلمی «چەکەکان» لە ٨ی ئابی ٢٠٢٥ لەلایەن [[وارنەر برۆس پیکچەرز]] لە سینەماکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان نمایشکرا. فیلمەکە سەرکەوتنی ڕەخنەگرانە و بازرگانیی بەدەستھێنا، و ٢٧٠ ملیۆن دۆلاری کۆکردەوە لە بەرامبەر بوودجەیەکی ٣٨ ملیۆن دۆلاری. نواندنەکەی مادیگان ستایشی زۆری لێکرا، و خەڵاتی ئۆسکار، خەڵاتی ئەکتەر، و خەڵاتی کریتیکس چۆیسی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت بەدەستھێنا، و کاندید کرا بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب لە ھەمان کاتگۆریدا.
=== وێنەگرتن و پاش-بەرھەمھێنان ===
[[وێنەگرییی سەرەکی]] لە ناوچەی [[ئەتڵانتا]] لە ئایاری ٢٠٢٤ ئەنجامدرا<ref name="GarnerBrolin">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kit |یەکەم=Borys |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/weapons-cast-julia-garner-josh-brolin-zach-cregger-1235880864/|سەردێڕ=Julia Garner Joins Josh Brolin in Zach Cregger’s Horror Thriller ‘Weapons’ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240424230349/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/weapons-cast-julia-garner-josh-brolin-zach-cregger-1235880864/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> و لە تەممووزی ٢٠٢٤ کۆتایی ھات.<ref name="FILMING">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Thapa |یەکەم=Shaurya |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.timeout.com/news/where-is-weapons-filmed-behind-the-filming-locations-of-2025s-best-horror-081025|سەردێڕ=Where is ‘Weapons’ filmed? Behind the filming locations of 2025’s best horror. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250812062849/https://www.timeout.com/news/where-is-weapons-filmed-behind-the-filming-locations-of-2025s-best-horror-081025 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Time Out (magazine)|Time Out]]}}</ref> شوێنی قوتابخانەی سەرەتایی مەیبرووک لە تاکەر، جۆرجیا بوو.<ref name="FILMING"/> بەپێی «تایم ئاوت»، لە قەرەباڵغترین ڕۆژەکانی وێنەگرتندا ١٧٠ منداڵ بەشدار بوون. ڕێکخەرانی کاری منداڵان ڕاسپێردران بۆ ئەوەی منداڵەکان لە دەرەوەی کاتی وێنەگرتن سەرقاڵ بکەن.<ref name="FILMING"/> دیمەنەکانی وێستگەی سووتەمەنی بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لە وێستگەیەکی سووتەمەنی بی پی و فرۆشگایەک لە کۆڤینگتۆن، جۆرجیا وێنەگیران.<ref name="FILMING"/> فیلمەکە لە سەرەتادا بە دیمەنێکی بێدەنگی ماتیۆ کۆتایی دەھات. دوای ئەوەی لە نمایشێکی تاقیکاریدا کاردانەوەی نەرێنیی لێکەوتەوە، دەنگی نێردراوی منداڵەکە بۆ سەر دیمەنەکە زیادکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.inverse.com/weapons-ending-explained-zach-cregger-josh-brolin|سەردێڕ=The Ending Of 'Weapons' Was Almost So Much Darker |وێبگە=Inverse}}</ref>
== بڵاوکردنەوە و پێشوازی ==
«چەکەکان» لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ لە سینەماکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدا نمایش بکرێت، پێش ئەوەی کاتەکەی بگۆڕدرێت بۆ ٨ی ئابی ٢٠٢٥، بەھۆی پێشوازییەکی بەھێز و ئەرێنی لە نمایشە تاقیکارییەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=McClintock |یەکەم=Pamela |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/maggie-gyllenhaal-the-bride-moves-out-of-2025-1236168657/|سەردێڕ=Maggie Gyllenhaal’s ‘The Bride’ Moves Out of 2025, Paul Thomas Anderson’s Next Movie Pushed to Late September |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250320013330/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/maggie-gyllenhaal-the-bride-moves-out-of-2025-1236168657/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=D'Alessandro |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://deadline.com/2024/05/mortal-kombat-2-companion-weapons-release-dates-1235916567/|سەردێڕ=Warner Bros. Dates ‘Mortal Kombat 2’ & ‘Companion’ For 2025; Zach Cregger’s ‘Weapons’ For 2026 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240514231438/https://deadline.com/2024/05/mortal-kombat-2-companion-weapons-release-dates-1235916567/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> یەکەمین نمایشەکانی ڕۆژی پێنجشەممە لە کاتژمێر ٢:١٧ی پاشنیوەڕۆ بەڕێوەچوون، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوەی کاتژمێر ٢:١٧ی بەیانی خاڵێکی سەرەکیی چیرۆکەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://deadline.com/2025/08/box-office-weapons-freakier-friday-1236482095/|سەردێڕ=‘Weapons’ Rises To $43M+ Opening, Still Freaking Out ‘Freakier Friday’: How New Line & Warner Bros Pulled It Off – Box Office Update |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250808071546/https://deadline.com/2025/08/box-office-weapons-freakier-friday-1236482095/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> فیلمەکە لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ لەسەر [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]] و لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ لەسەر [[دی ڤی دی]]، [[بلو ڕای|بلو-ڕای]] و [[ئاڵترا ئێچ دی بلو-ڕای]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Taylor |یەکەم=Drew |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.thewrap.com/weapons-home-video-release-date-explained-digital-physical/|سەردێڕ=Zach Cregger’s ‘Weapons’ Arrives on Digital Later This Month and 4K UHD, Blu-ray and DVD Just in Time for Halloween |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250907041725/https://www.thewrap.com/weapons-home-video-release-date-explained-digital-physical/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=[[TheWrap]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Williams |یەکەم=Sophie |ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://maxblizz.com/zach-creggers-weapons-dvd-release-date-revealed-with-special-features/|سەردێڕ=Zach Cregger’s Weapons DVD Release Date Revealed with Special Features |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250911030108/https://maxblizz.com/zach-creggers-weapons-dvd-release-date-revealed-with-special-features/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Maxblizz}}</ref> فیلمەکە لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ لەسەر [[ماکس (خزمەتگوزاریی ستریمینگ)|ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=D'Alessandro |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/weapons-hbo-max-date-1236590393/|سەردێڕ=‘Weapons’: Zach Cregger Original Horror Movie Runs To HBO Max Next Week |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251026120342/https://deadline.com/2025/10/weapons-hbo-max-date-1236590393/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Deadline Hollywood]] |زمان=en-US}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|دین|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|خەیاڵی زانستی}}
[[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]]
[[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]]
[[پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە پەنسێلڤانیا داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خاوەندارێتی ڕۆح]]
[[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ڕفاندنی منداڵ لە ئەمریکا]]
[[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان]]
nu6q33ftob2ondvymqbi6vbcmoy65fj
تاڵانییەکە (فیلم)
0
293551
1683888
1682467
2026-10-08T20:17:48Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683888
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox|وێنە=The Rip poster.jpg}}'''تاڵانییەکە''' فیلمەکە لە چیرۆکێکی ڕاستەقینەی کاپتنی پۆلیسی ناوچەی مەیامی-دەید، کریس کاسیانۆ ئیلھامی وەرگرتووە،<ref name="Forbes(2026-01-16)">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mercuri |یەکەم=Monica |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/monicamercuri/2026/01/16/is-the-rip-based-on-a-true-story-inside-the-real-case-that-inspired-the-film/|سەردێڕ=Is ‘The Rip’ Based On A True Story? Inside The Real Case That Inspired The Film |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=[[Forbes]]}}</ref> و باس لە چیرۆکی گرووپێک لە ئەفسەرانی پۆلیس دەکات کە لە کاتی ھەڵکوتانە سەر ئۆپەراسیۆنێکی پارەی شاردراوە، متمانەیان لەدەست دەدەن کاتێک ئەندامانی تیمەکە گومان لە یەکتر دەکەن کە ھەوڵی دزینی بڕێکی زۆر لە پارەی نەختێنە دەدەن. لەلایەن [[نێتفلیکس]] لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە، و بە گشتی پێداچوونەوەی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت. کۆمپانیای بەرھەمھێنان، [[ئارتیستس ئیکویتی]]، گرێبەستێکی بێ وێنەی لەگەڵ نێتفلیکس ئەنجامدا کە پاداشت بۆ ئەو کارمەندانە دابین دەکات کە لە بەرھەمھێنانی فیلمەکەدا بەشدارن ئەگەر لەسەر پلاتفۆرمی ستریمینگەکە ئەنجامێکی باش بەدەست بھێنێت.
== چیرۆک ==
کاتێک کاپتن جاکی ڤێلێز لە بەشی پۆلیسی مەیامی-دەید دەکوژرێت، گومان دەخرێتە سەر یەکە تایبەتەکەی، تیمی تاکتیکی ماددە ھۆشبەرەکان (تی ئێن تی)، لە ناو دەنگۆی ئەوەی پۆلیسە گەندەڵەکان ماڵەکانی دەرمان دەبڕن. جێگرەکەی، لیوا دەین دومارس، زانیارییەکی پێدەگات دەربارەی ناونیشانێک لە [[ھایالیا]] و ڕێبەری لێکۆڵەرە ھاوکارەکانی، جەی دی بێرن، مایک ڕۆ، نوما باپتیست، و لۆلۆ سالازار دەکات، بۆ پشکنینی ماڵەکە بەدوای پارەی نایاساییدا. کاتێک دەپرسرێت چەند پارەیە، دومارس ژمارەیەکی جیاواز بە ھەر ئەندامێکی تیمەکە دەڵێت.
دێزی مۆلینا، نەوەی خاوەن ماڵە کۆچکردووەکە، بە ناچاری ڕێگە بە تیمەکە دەدات بچنە ژوورەوە. لەوێ ٢٠ ملیۆن دۆلار پارەی نەختێنەی کارتێلی دەرمان دەدۆزنەوە، کە لە سەربانەکەدا شاردرابووەوە. دومارس، بە درککردن بەو مەترسییە گەورەیەی کە پەیوەستە بە دەستبەسەرداگرتنی بڕە پارەیەکی ئاوا زۆر، سەرپێچیی پرۆتۆکۆڵی ستاندارد دەکات. بە ڕەتکردنەوەی ئاگادارکردنەوەی فەرماندەیی باڵا، مۆبایلەکانی تیمەکەش زەوت دەکات. دوای ڕووبەڕووبوونەوەیەکی نائارام لەگەڵ ئەفسەرە خۆماڵییەکان، تیمەکە خۆیان پڕچەک دەکەن کاتێک پارەکە لە شوێنەکەدا دەژمێرن، بەپێی ڕێکاری ستاندارد. ڕۆ بە نھێنی مۆبایلێکی کاتی (بێرنەر فۆن) بەکاردەھێنێت.
دێزی ڕوونی دەکاتەوە کە ڕێنمایی کرابوو پشکی پارەکە پێشنیار بکات ئەگەر شوێنی حەشارگەکە دۆزرایەوە. دومارس گومانی لێ دەکات دوای ئەوەی دەزانێت کە ئەو پێشتر زانیاریدەری پۆلیس بووە.
کاتێک پەیوەندییە نادیارەکان بۆ ماڵەکە ھەڕەشە لە تیمەکە دەکەن کە بڕۆن، بێرن ڕووبەڕووی دومارس دەبێتەوە لەسەر درۆکردن دەربارەی زانیارییە بنەڕەتییەکە، کە ئەو ڕەتیدەکاتەوە نیشانی بدات. بە ترسی ئەوەی لیواکە خۆی ئامادە دەکات بۆ دزینی پارەکە، بێرن پەیوەندی بە بریکاری [[دەزگای نەھێشتنی ماددە ھۆشبەرەکان|دی ئێی ئەی]] ماتی نیکس دەکات، کە ئەویش پێشنیاری ئەوە دەکات ڕەنگە دومارس دەستی لە کوشتنی ڤێلێزدا ھەبووبێت. بە درککردن بەوەی گەڕەکە چۆڵەکە لەژێر کۆنترۆڵی کارتێلدایە، بێرن بە تەنیا لێکۆڵینەوە لە ماڵێکی نزیک دەکات، و دێزی ئاگاداری ڕۆ دەکاتەوە کە گوێی لێبووە دومارس قەناعەتی بە باپتیست و سالازار کردووە تا یارمەتی بدەن لە تاڵانکردنی حەشارگەکە.
کارەباکە دەبڕدرێت کاتێک ماڵەکە ڕووبەڕووی تەقەیەکی زۆر دەبێتەوە. سالازار بریندار دەبێت لەکاتێکدا دومارس و ڕۆ تەقەکەرەکان ڕاو دەنێن. بێرن لەگەڵ دیدەوانێکی کارتێل لە ماڵە دراوسێکەوە دەردەکەوێت، کە پەیوەندی بە سەرۆکەکەیەوە دەکات. ئەو ڕوونی دەکاتەوە کە ئەوان ھێرشیان نەکردووەتە سەر لێکۆڵەرەکان و کارتێل ئامادەیە دەست لە پارەکەیان ھەڵبگرن، بەڵام ئاگاداریان دەکاتەوە کە ڕەنگە ڤێلێز لەلایەن ئەندامێکی تیمی خۆیەوە کوژرابێت. بێرن دژی دومارس دەوەستێتەوە، ڕۆ لە کاتی ململانێیەکەدا مۆبایلەکەی ون دەکات، و ماڵەکە ئاگر دەگرێت کاتێک نیکس دەگاتە ئەوێ. بە جێھێشتنی باپتیست و سالازار لەگەڵ دێزی، لێکۆڵەرەکانی تر ھاوڕێیەتی نیکس و جانتاکانی پارەکە دەکەن لە پشتی ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆشدا.
دومارس ئاشکرای دەکات کە ڤێلێز زانیارییەکەی بۆ ناردووە پێش ئەوەی بکوژرێت، بە پلانی بەکارھێنانی ماڵەکە وەک تەڵەیەک بۆ تیمی دزییە گەندەڵەکە. بۆ ناچارکردنیان بۆ جووڵە، وای لە ھەمووان کردووە بڕوا بکەن کە خۆی پارەکە دەدزێت. کاتێک پەیوەندیکەرە نادیارەکان ئاماژە بەو بڕە پارەیە دەکەن کە دومارس بە ڕۆی وتبوو، ئەو گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە ڕۆ لەگەڵ تیمەکەدایە، کە نیکس و ئەفسەرەکانی ھایالیا دەگرێتەوە؛ نیکس و پیاوەکانی پەیوەندییە ھەڕەشەئامێزەکانیان کردبوو و تەقەیان لە ماڵەکە کردبوو، لەکاتێکدا ڕۆ ئاگرەکەی کردبووەوە. دومارس دواتر پلانەکەی لەگەڵ بێرن بەش کرد، کە ئەویش مۆبایلە کاتییەکەی ڕۆی لە کاتی ململانێیەکەدا دزیبوو، کە ڕۆ بەکاری دەھێنێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی بەشداربوونی نیکس.
نیکس تەقە دەکات، و شۆفێرەکەی لە شەڕی دواتردا دەکوژرێت لەکاتێکدا ڕۆ و دومارس بریندار دەبن. نیکس دان بەوەدا دەنێت کە ئەو و ڕۆ بۆسەیان بۆ ڤێلێز ناوەتەوە، بەڵام بێرن پێشتر دێلی برای کە بریکاری [[دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|ئێف بی ئای]]یە ئاگادار کردبووەوە، بۆیە تیمەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە گەمارۆ دەدرێن. ڕۆ لەلایەن دومارسەوە ڕاودەنرێت و دەستگیر دەکرێت، لەکاتێکدا نیکس بێرن دەخاتە ناو ڕاوەدوونانی ئۆتۆمبێلەوە بەڵام بە تەقە دەکوژرێت.
دوای گۆڕینەوەی پارە دزراوەکە بەو کتێبی تەلەفۆنانەی کە داپیرەی دێزی کۆی کردبوونەوە، تیمەکە پارە ڕاستەقینەکە ڕادەست دەکەن. دێزییەکی سوپاسگوزار بیست لەسەدی دەستبەسەرداگرتنەکە وەردەگرێت بۆ ھاوکارییەکەی. لەسەر کەنار دەریاکە، دومارس و بێرن تەماشای خۆرھەڵاتن دەکەن بۆ یادی ڤێلێز.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|پۆلیس|دەیەی ٢٠٢٠}}
[[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]]
[[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
[[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشن و ھەستبزوێنەکانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]]
eul2qqxe01gq4zmngrg47dshiw3tv6y
تاکەباڵ
0
293912
1683890
1682465
2026-10-08T20:18:09Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683890
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''تاکەباڵ''' بریتییە لە شێوەکارێکی فڕۆکەی باڵ جێگیر کە خاوەنی تاکە باڵێکی سەرەکییە، بە پێچەوانەی دووباڵ یان جۆرەکانی تری چەندباڵەکان، کە چەندین باڵیان ھەیە.
تاکەباڵ بە شێوەیەکی بنەڕەتی خاوەنی بەرزترین کارایی و کەمترین بەرگریی ھەوایە لە ھەر شێوەکارێکی باڵ، و دروستکردنی سادەترینە؛ بەڵام لە ساڵانی سەرەتای فڕیندا، ئەم سوودانە بەھۆی کێشی زۆرتر و توانای مانۆڕکردنی کەمترەوە ھاوسەنگ دەکران، ئەمەش وای کردبوو تا ساڵانی ١٩٣٠ بە ڕێژەیەک دەگمەن بێت. لەو کاتەوە، تاکەباڵ باوترین شێوەی فڕۆکەی باڵ جێگیرە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|فڕین}}
{{پۆلی کۆمنز|Monoplanes}}
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
dntcwhgqbcisuw610wu496y8wk8gol3
بێ ھەڵەبوون
0
294015
1683877
1682774
2026-10-08T20:13:35Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683877
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''بێ ھەڵەبوون''' ({{بە ئینگلیزی|Infallibilism}}) [[فەلسەفە|فەلسەفەیەکە]] کە دەڵێت زانین یان ڕاستی ڕەھا دەتوانرێت بە دەست بھێنرێ، ئەمەش دژی فەلسەفەی ھەڵەگەراییە (Fallibilism).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Moon |یەکەم=Andrew |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Warrant does entail truth |ناونیشان=https://link.springer.com/article/10.1007/s11229-010-9815-2 |journal=Synthese |زمان=en |بەرگ=١٨٤|issue=3 |پەڕەکان=٢٨٧–٢٩٧|doi=10.1007/s11229-010-9815-2 |issn=0039-7857 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620231926/https://link.springer.com/article/10.1007/s11229-010-9815-2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشان=http://documents.routledge-interactive.s3.amazonaws.com/9781138793934/A2/Descartes/DescartesInfallibilismCartesiancircle.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304061005/http://documents.routledge-interactive.s3.amazonaws.com/9781138793934/A2/Descartes/DescartesInfallibilismCartesiancircle.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=documents.routledge-interactive.s3.amazonaws.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Newsletter |ناونیشان=http://moses.creighton.edu/csrs/news/F96-1.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171109010440/http://moses.creighton.edu/csrs/news/F96-1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=moses.creighton.edu}}</ref>
لەوانەیە بیروباوەڕەکانی تر پاساوی لۆژیکیان ھەبێت، بەڵام تا ئاستێکی دیاریکراوی زانین بەرز نابنەوە، مەگەر بە تەواوەتی دڵنیا نەبن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|دین|فەلسەفە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:باوەڕ]]
nwz3gipr7qnk3i6dug1knvxms05eaz1
دابڕینی بینا
0
294226
1683686
1573001
2026-10-08T15:07:01Z
SakuraBot
51806
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1683686
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Hallway_insulation.jpg|وێنۆک|جێبەجێکردنی دابڕینی باو لە ناو [[ئەپارتمان|ئەپارتمانێک]] لە [[میسیساگا]]، [[ئانتاریۆ]]]]
'''دابڕینی بینا''' کەرەستەیەکە کە لە [[بینا|بینایەکدا]] (بەتایبەت بەرگی بیناکە) بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی لێشاوی وزەی گەرمی. لەکاتێکدا زۆربەی دابڕینەکان لە بیناکاندا بۆ مەبەستی گەرمین، ئەم زاراوەیە بۆ دابڕینی دەنگی، دابڕینی ئاگر، و دابڕینی کاریگەریش (بۆ نموونە بۆ لەرینەوەکانی بەھۆی جێبەجێکردنە پیشەسازییەکانەوە دروست دەبن) بەکاردێت. زۆرجار کەرەستەیەکی دابڕین بۆ توانای جێبەجێکردنی چەندین ئەرکی وەھا لە یەک کاتدا ھەڵدەبژێردرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|وزە}}
[[پۆل:ماددەکانی بینا]]
[[پۆل:گواستنەوەی گەرمی]]
[[پۆل:وزەی بەردەوام]]
7sxpjgjbcmah52xl74iu6t3h8hdtwop
خانووی ژینگەیی
0
294231
1683869
1683058
2026-10-08T20:11:07Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683869
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Ecohouse_near_Faaker_See,_Austria.JPG|وێنۆک|٣٢٧x٣٢٧پیکسڵ|خانووی ژینگەیی لە نزیک فاکەر زی، نەمسا]]
'''خانووی ژینگەیی''' (یان ماڵی ژینگەیی) ماڵێکی خاوەن کاریگەریی ژینگەییی کەمە کە بە بەکارھێنانی کەرەستە و تەکنەلۆژیایەک دیزاین کراوە و دروست کراوە کە شوێنپێی کاربۆنی کەم دەکاتەوە و پێویستییەکانی وزەی کەم دەکاتەوە. ماڵە ژینگەیییەکان بە چەندین ڕێگە دەپێورێن بۆ دابینکردنی پێویستییەکانی [[بەردەوامی]] وەک پاشەکەوتکردنی ئاو، کەمکردنەوەی پاشماوەکان لە ڕێگەی دووبارە بەکارھێنانەوە و دووبارە بەکارھێنانەوەی کەرەستەکان، کۆنترۆڵکردنی پیسبوون بۆ سنووردارکردنی گەرمبوونی جیھانی، بەرھەمھێنان و پاشەکەوتکردنی وزە، و کەمکردنەوەی دەردانی CO<sub>٢</sub>.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Eco-houses}}
[[پۆل:نیشتەجێبوون]]
myi6yiqjciwr7ypvwn7xqjlmfb4zcwo
ناوچەی ئاماری مێترۆپۆلیتانی
0
294322
1683906
1682413
2026-10-08T20:20:49Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683906
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، '''ناوچەی ئاماری مێترۆپۆلیتانی''' ('''ئێم ئێس ئەی''') [[ھەرێم|ھەرێمێکی جوگرافی]]یە کە [[چڕیی دانیشتووان|چڕیی دانیشتووانێکی]] تا ڕادەیەک بەرزی لە [[ناوچەی شارنشین|ناوەندەکەیدا]] ھەیە و پەیوەندیی ئابووریی نزیکی لە سەرانسەری ناوچەکەدا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.census.gov/history/www/programs/geography/metropolitan_areas.html|سەردێڕ=History of the U.S. Census Bureau |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.census.gov/programs-surveys/geography/about/glossary.html#par_textimage_7|سەردێڕ=Geography Program Glossary |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230710070124/https://www.census.gov/programs-surveys/geography/about/glossary.html#par_textimage_7 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=United States Census Bureau}}</ref> ئەم جۆرە ناوچانە بە یاسایی وەک شار یان شارۆچکە تۆمار نەکراون و دابەشکردنی کارگێڕیی یاسایی نین وەک [[کاونتی (ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)|شارستانەکان]] یان کیانە جیاوازەکانی وەک [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتەکان]]. لە ئەنجامدا، ھەندێک جار پێناسەی وردی [[ناوچەی گەورە|ناوچەیەکی مێترۆپۆلیتانی]] دیاریکراو لە نێوان سەرچاوەکاندا دەگۆڕێت. پێوەرە ئامارییەکانی ناوچەیەکی مێترۆپۆلیتانی ستاندارد لە ساڵی ١٩٤٩ پێناسە کران و لە ساڵی ١٩٨٣ وەک ناوچەی ئاماری مێترۆپۆلیتانی دووبارە پێناسە کرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Caves|یەکەم=R. W.|ناونیشان=https://archive.org/details/encyclopediacity00cave|سەردێڕ=Encyclopedia of the City|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٥٢٢٥-٦|پەڕەکان=[https://archive.org/details/encyclopediacity٠٠cave/page/n٤٩٩ ٤٥٩]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئامار|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Metropolitan areas in the United States}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:ناوچە شارییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
p0ppi4kxdvu81ghcxjcgzafdtkalgnn
مامو (خوداوەند)
0
294363
1683876
1682776
2026-10-08T20:13:24Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683876
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox deity
| type = مێزۆپۆتامی
| name = مامو
| deity_of = خوداوەندی خەونەکان
| cult_centre = [[سیپار]]
| siblings = [[کیتووم]]/نیگینا و [[سیسیگ]]
| parents = [[شەمەش]] و [[ئایا (خوداوەند)|ئایا]]
| consort = [[بوونێنێ]]
}}
'''مامو''' (𒀭𒈠𒊬؛ ھەروەھا وەک '''مامود'''{{sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013|p=265}} بە ڕۆمانی کراوە) خوداوەندێکی [[مێزۆپۆتامیا]] بوو کە پەیوەندی بە [[خەون|خەونەکان]]ەوە ھەبوو. ئەو وەک کچی خوداوەندی [[خۆر]] [[شەمەش]] (ئوتوو) دادەنرا و خۆشی دەکرا بە «ئوتووی خەونەکان» ناو ببرێت. ئاماژە بۆ ماموی [[نێر]]ینەش زانراوە، ئەگەرچی پێشنیار کراوە کە ئەوان تەنھا نوێنەرایەتی گۆڕانکارییەکی درەنگانی ڕەگەز دەکەن کە بۆ ژمارەیەک خوداوەندی تری کە لە بنەڕەتدا [[مێ]] بوون جێگیر کراوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|دین}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
bfofsnbc9482of0kujissj993bfihou
نینمادا
0
294371
1683831
1683570
2026-10-08T20:04:57Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}
1683831
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox deity
| type = مێزۆپۆتامی
| name = نینمادا
| deity_of = مارەفسوونکەری خودایی
| member_of = [[شاسووڕاتوو]]
| siblings = [[نینازو]]
}}
'''نینمادا''' ناوێک بوو کە بۆ دوو [[خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا|خوداوەندی مێزۆپۆتامیی]] جیاواز بەکار دەھات، خوداوەندێکی نێر و خوداوەندێکی مێ. نینمادای [[مێ]] [[مارەفسوونکەر]]ێکی{{تێبینی|مارەفسوونکەر (بە [[ئینگلیزی]]: Snake charmer) بەو کەسە دەوترێت کە دەتوانێت لە ڕێگەی [[مۆسیقا]]، جووڵە، یان [[جادوو]] و [[ئەفسوون]]ەوە مارەکان کۆنتڕۆڵ بکات یان «ڕایان بژەنێت».
لە چوارچێوەی ئەفسانەکانی [[مێزۆپۆتامیا]]دا، ئەمە ئاماژەیە بۆ خوداوەندێک کە دەسەڵاتی خودایی بەسەر مارەکاندا ھەیە؛ یان بۆ کۆنتڕۆڵکردنیان یان بۆ پاراستنی [[مرۆڤ]] لە [[ژەھر]]ی مار لە ڕێگەی جادوو و [[نزا]]وە. وشەکە لە «مار» + «ئەفسوون» (بە واتای جادوو یان نزا) + «کەر» (ئەنجامدەر) پێکھاتووە.}} خودایی بوو، و لە ئەفسانەی ''ئێنکی و نینما''دا وەک یاریدەدەری ئەو خوداوەندەی کە ناوی لەسەر ئەفسانەکەیە دەردەکەوێت. نینمادای نێر بە «پەرستەری ئان» ناودەبرا و وەک برای خوداوەندی مار [[نینازو]] دادەنرا. وا گریمانە دەکرێت کە ڕەنگە ئەم خوداوەندانە بەشێکیان تێکەڵ بە یەکتر بووبن یان خاوەنی سەرچاوەیەکی ھاوشێوە بن، ھەرچەندە پێشنیارەکانیش بۆ ئەوەی تەنھا یەک نینمادا ھەبووبێت لە توێژینەوە نوێیەکاندا ھەن.
==کەسایەتی==
ناوی نینمادا بە [[زمانی سۆمەری|سۆمەری]] بە واتای «گەورەی وڵات» یان «خانمی وڵات» دێت.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} ''[[نین (بزماری)|نین]]'' زاراوەیەکی لەسەرخۆیە لە ڕووی ڕێزمانییەوە و دەتوانرێت لە ناوی ھەردوو خوداوەندی مێ ([[نینیسینا]]، [[نینکاسی]]، [[نینمێنا]]) و نێر ([[نینگێرسوو]]، [[نینازو]]، [[نینگیشزیدا]]) بدۆزرێتەوە.{{sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013|pp=6-7}} نزیکەی لە سەدا چل لە سەرەتایییترین خوداوەندە سۆمەرییەکان خاوەنی ئەم جۆرە ناوانە بوون، لەوانە خوداوەندی شارەکان، بەڵام ھەروەھا خزمەتکار و منداڵانی خوداوەندە گەورەکانیش.{{sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013|p=7}}
وا گریمانە دەکرێت کە دوو خوداوەندی جیاواز بە ناوی نینمادا ھەبووبن، بەڵام ئەنتوان کاڤینۆ و مانفرێد کرێبێرنیک بە ئەگەری دەزانن کە یان خاوەنی ھەمان سەرچاوە بن یان بەشێکیان تێکەڵ بە یەکتر بووبن.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} [[ویلفرید جی. لامبێرت]] تەنھا نینمادای مێی وەک [[مارەفسوونکەر]]ێکی خودایی دادەنا.{{sfn|Lambert|2013|p=506}} ئەو ئەم ڕۆڵەی لە دیوەخانەکانی [[ئێنلیل]] و [[ئانوو]]دا دەگێڕا.{{sfn|Wiggermann|1997|p=42}} فرانس ویگەرمان نینمادای نێر، برای نینازو، و خوداوەندی مارەفسوونکەر بە یەک و ھەمان شت دادەنێت.{{sfn|Wiggermann|1997|p=42}} ئەم تێڕوانینە لەلایەن فرانک سیمۆنزیشەوە پشتگیری دەکرێت، کە گریمانەی ئەوە دەکات تەنھا یەک نینمادا ھەبووە، کە ھەم مارەفسوونکەر و ھەم «پەرستەری ئان» بووە،{{sfn|Simons|2018|pp=132-133}} ناسناوێک کە توێژەرانی تر پێیان وایە تەنھا ئاماژەیە بۆ خوداوەندە نێرەکە.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} پێڕستی خوداوەندەکانی ''[[ئان = ئانووم]]'' ئاماژە بە نینمادا دەکات ھەم وەک مارەفسوونکەر و ھەم وەک «پەرستەری ئان»، و دیارە خوداوەندەکە بە نێر دادەنێت.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}}
بەپێی قسەی جێرێمای پیترسن، پێگەی نینمادا وەک برای نینازو ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی کە ئەو وەک خوداوەندێکی پەیوەندیدار بە [[ژێرزەوی مێزۆپۆتامیای کۆن|ژێرزەوی]] دادەنرا.{{sfn|Peterson|2009|p=56}} ئەو جگە لەوەش ئاماژە بەوە دەکات کە لە کۆپییە جیاوازەکانی پێڕستی خوداوەندەکانی [[نیپوور]]دا، نینمادا لەگەڵ [[نینگیشزیدا]] جێگەی یەکتر دەگرنەوە.{{sfn|Peterson|2009|p=55}}
==پەرستن==
پەرستگەیەکی نینمادا لەو [[پێڕست]]ەی پێی دەوترێت ''[[پێڕست]]ی پەرستگە یاسایییەکان'' لە دوای پەرستگەکانی [[نینکاسی]] ئاماژەی پێ کراوە، بەڵام لە ئێستادا شوێنەکەی نەزانراوە و ناوەکەی نەپارێزراوە.{{sfn|George|1993|p=168}}
نینمادای نێر لە نووسراوێکی [[گودیا]]دا وەک یەکێک لەو خوداوەندانەی بۆ یارمەتیدان لە دروستکردنی [[ئێ-نیننوو]] بانگ دەکرێن، دەردەکەوێت،{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} پەرستگەی [[نینگێرسوو]] لە [[گێرسوو]].{{sfn|George|1993|p=134}}
دەقێکی جنۆکەدەرکردن کە بە «گاتوونگ II» ناودەبرێت، ئاماژە بە نینمادا، «پەرستەری ئان» دەکات.{{sfn|Simons|2018|p=131}} وا دادەنرێت ئەم ناسناوە ئاماژە بێت بۆ شێوە نێرەکەی ئەم خوداوەندە.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} ھەمان ڕیزبەندی ئاماژە بە [[نینکوررا]] دەکات، کە بە «گەورەیەک کە [[لاجوەرد]] ھەڵدەکەنێت» وەسف کراوە، نینزادیم، [[نێنیسیگ]] (قەسابەکەی [[ئێکور]])، [[کوسوو (خوداوەند)|کوسوو]] (خوداوەندێکی پاککردنەوە)، [[سیریس (خوداوەند)|سیریس]] (لێرەدا وەک چێشتلێنەری ئانوو ناونراوە، ڕۆڵێکی تری نەناسراو{{sfn|Simons|2018|p=133}})، و [[نیسابا]].{{sfn|Simons|2018|p=131}}
ناوە تیۆفۆرییەکان کە ناوی نینمادا لەخۆ دەگرن ناسراون، بۆ نموونە ئوور-نینمادا لە [[ئاداب (شار)|ئاداب]]ی [[ئەکەد|سارگۆنی]].{{sfn|Such-Gutiérrez|2005|p=27}}
== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|عێراق}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{عێراق-کۆلکە}}
2fkiby19hb6wc6msbm0isj4mzzcd9ii
نیکلۆدیۆن مووڤیز
0
294509
1683661
1575476
2026-10-08T13:36:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە)
1683661
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکلۆدیۆن مووڤیز ئینک.'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=1995-09-25 |ناونیشان=https://opencorporates.com/companies/us_de/2545783 |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-19 |وێبگە=[[OpenCorporates]]}}</ref> کۆمپانیایەکی ئەمریکیی [[بەرھەمھێنانی فیلم]]ە کە بنکەکەی لە [[لۆس ئانجلەس]]ە و لەلایەن [[پاراماونت سکایدانس|کۆمپانیای پاراماونت سکایدانس]]ەوە خاوەندارێتی دەکرێت. لە بنەڕەتدا لە ٢٥ی شوباتی ١٩٩٥ دامەزراوە، ھەم وەک بەشی بەرھەمھێنانی فیلمی تۆڕی منداڵانی ئەمریکی [[نیکلۆدیۆن]]، و ھەم وەک لیبێڵی دابەشکردنی فیلمی خێزانیی [[پاراماونت پیکچەرز]] کار دەکات. ھەروەھا لە چەندین پڕۆژەدا لەگەڵ ستۆدیۆی خوشکی، پاراماونت ئەنیمەیشن، ھاوکاری دەکات.
ئەم بەشە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە دوو [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]]، [[خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب]]، زیاتر لە ١٣ پاڵێوراو بۆ خەڵاتەکانی ساتورن، خەڵاتێکی ھەڵبژاردەی گەل، و چوار ڕێزلێنانی ناوخۆیی لە ڕێگەی خەڵاتەکانی ھەڵبژاردەی منداڵانی نیکلۆدیۆن. لەوەتەی دەستبەکاربوونییەوە، زیاتر لە ٤٠ فیلمی درێژ بۆ نمایشکردن لە سینەماکان بەرھەمھێنراون و لە مانگی ئابی ٢٠٢١ەوە، ستۆدیۆکە فیلمی بۆ پەخشکردن لەسەر پاراماونت پڵەس و [[نێتفلیکس]] بەرھەمھێناوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٥ لە کالیفۆرنیا]]
nqm1b5gvy6r7cdr08fpnw3h5mu8o6e1
1683736
1683661
2026-10-08T17:03:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[دەروازە:تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆن]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]]
1683736
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیکلۆدیۆن مووڤیز ئینک.'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=1995-09-25 |ناونیشان=https://opencorporates.com/companies/us_de/2545783 |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-19 |وێبگە=[[OpenCorporates]]}}</ref> کۆمپانیایەکی ئەمریکیی [[بەرھەمھێنانی فیلم]]ە کە بنکەکەی لە [[لۆس ئانجلەس]]ە و لەلایەن [[پاراماونت سکایدانس|کۆمپانیای پاراماونت سکایدانس]]ەوە خاوەندارێتی دەکرێت. لە بنەڕەتدا لە ٢٥ی شوباتی ١٩٩٥ دامەزراوە، ھەم وەک بەشی بەرھەمھێنانی فیلمی تۆڕی منداڵانی ئەمریکی [[نیکلۆدیۆن]]، و ھەم وەک لیبێڵی دابەشکردنی فیلمی خێزانیی [[پاراماونت پیکچەرز]] کار دەکات. ھەروەھا لە چەندین پڕۆژەدا لەگەڵ ستۆدیۆی خوشکی، پاراماونت ئەنیمەیشن، ھاوکاری دەکات.
ئەم بەشە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە دوو [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]]، [[خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب]]، زیاتر لە ١٣ پاڵێوراو بۆ خەڵاتەکانی ساتورن، خەڵاتێکی ھەڵبژاردەی گەل، و چوار ڕێزلێنانی ناوخۆیی لە ڕێگەی خەڵاتەکانی ھەڵبژاردەی منداڵانی نیکلۆدیۆن. لەوەتەی دەستبەکاربوونییەوە، زیاتر لە ٤٠ فیلمی درێژ بۆ نمایشکردن لە سینەماکان بەرھەمھێنراون و لە مانگی ئابی ٢٠٢١ەوە، ستۆدیۆکە فیلمی بۆ پەخشکردن لەسەر پاراماونت پڵەس و [[نێتفلیکس]] بەرھەمھێناوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم}}
[[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٥ لە کالیفۆرنیا]]
ljs3m0hj47it6tyiwp6thipw7t03rig
1683822
1683736
2026-10-08T20:03:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683822
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''نیکلۆدیۆن مووڤیز ئینک.'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=1995-09-25 |ناونیشان=https://opencorporates.com/companies/us_de/2545783 |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-19 |وێبگە=[[OpenCorporates]]}}</ref> کۆمپانیایەکی ئەمریکیی [[بەرھەمھێنانی فیلم]]ە کە بنکەکەی لە [[لۆس ئانجلەس]]ە و لەلایەن [[پاراماونت سکایدانس|کۆمپانیای پاراماونت سکایدانس]]ەوە خاوەندارێتی دەکرێت. لە بنەڕەتدا لە ٢٥ی شوباتی ١٩٩٥ دامەزراوە، ھەم وەک بەشی بەرھەمھێنانی فیلمی تۆڕی منداڵانی ئەمریکی [[نیکلۆدیۆن]]، و ھەم وەک لیبێڵی دابەشکردنی فیلمی خێزانیی [[پاراماونت پیکچەرز]] کار دەکات. ھەروەھا لە چەندین پڕۆژەدا لەگەڵ ستۆدیۆی خوشکی، پاراماونت ئەنیمەیشن، ھاوکاری دەکات.
ئەم بەشە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە دوو [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]]، [[خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب]]، زیاتر لە ١٣ پاڵێوراو بۆ خەڵاتەکانی ساتورن، خەڵاتێکی ھەڵبژاردەی گەل، و چوار ڕێزلێنانی ناوخۆیی لە ڕێگەی خەڵاتەکانی ھەڵبژاردەی منداڵانی نیکلۆدیۆن. لەوەتەی دەستبەکاربوونییەوە، زیاتر لە ٤٠ فیلمی درێژ بۆ نمایشکردن لە سینەماکان بەرھەمھێنراون و لە مانگی ئابی ٢٠٢١ەوە، ستۆدیۆکە فیلمی بۆ پەخشکردن لەسەر پاراماونت پڵەس و [[نێتفلیکس]] بەرھەمھێناوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم}}
[[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:نیکلۆدیۆن]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٥ لە کالیفۆرنیا]]
9rhrry3y5bjtc35rt16pjxut7j2ihl8
نیوەڕۆھێڵ
0
295395
1683641
1580487
2026-10-08T13:33:21Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە)
1683641
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Primemeridian.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|نیوەڕۆھێڵەکان لە نێوان جەمسەرەکانی باکوور و باشووردا دەڕۆن.]]
لە [[جوگرافیا]] و [[جیۆدیزیا]]دا، '''نیوەڕۆھێڵ''' بریتییە لەو شوێنە ئەندازەییەی کە ئەو خاڵانە بەیەکەوە دەبەستێتەوە کە [[ھێڵی درێژی]]ی یەکسانیان ھەیە، کە بریتییە لە [[گۆشە]] (بە [[پلە (گۆشە)|پلە]] یان [[گۆشە|یەکەکانی]] تر) بۆ ڕۆژھەڵات یان ڕۆژاوای نیوەڕۆھێڵێکی سەرەکیی دیاریکراو (لە ئێستادا، نیوەڕۆھێڵی سەرچاوەی IERS).<ref name="Withers 2017 Absurd Vanity">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Withers|یەکەم=Charles W. J.|سەردێڕ=Zero Degrees|بڵاوکەرەوە=[[Harvard University Press]]|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٩٧٨٩٣-٥|پەڕەکان=٢٥–٧٢|chapter=Absurd Vanity|doi=10.4159/9780674978935-004|jstor=j.ctt1n2ttsj.6}}</ref> بە واتایەکی تر، ئەوە [[سیستمی پۆتانەکان|ھێڵێکی پۆتانە]] بۆ ھێڵەکانی درێژی، کە پێی دەوترێت '''ھێڵێکی درێژی'''. شوێنی خاڵێک بە درێژایی نیوەڕۆھێڵێک لە ھێڵێکی درێژیی دیاریکراودا بەھۆی [[ھێڵی پانی|ھێڵی پانییەکەیەوە]] دەدرێت، کە بە پلەی گۆشەیی بەرەو باکوور یان باشووری [[ھێڵی کەمەرەیی]] دەپێورێت. لەسەر نەخشەیەکی مێرکاتۆر یان نەخشەیەکی گاڵ-پیتەرز، ھەر نیوەڕۆھێڵێک [[ئەستوونبوون (ئەندازە)|ئەستوونە]] لەگەڵ ھەموو بازنەکانی ھێڵی پانی. بە گریمانەکردنی زەوی بە گۆیی، نیوەڕۆھێڵ نیوەبازنەیەکی گەورەیە لەسەر ڕووی زەوی. لەبری ئەوە بە وەرگرتنی مۆدێلێکی نیمچەگۆیی یان شێوەھێلکەیی بۆ زەوی، نیوەڕۆھێڵ نیوەی ھێلکەبازنەیەکی گەورەی باکوور-باشوورە. درێژیی نیوەڕۆھێڵێک دوو ئەوەندەی درێژیی چارەکێکی زەوییە، کە یەکسانە بە {{Cvt|20,003.93144|km|mi}} لەسەر شێوەھێلکەیەکی مۆدێرن (WGS 84).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Weintrit |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٠١٣|سەردێڕ=So, What is Actually the Distance from the Equator to the Pole? – Overview of the Meridian Distance Approximations |journal=TransNav |بەرگ=٧|issue=2 |پەڕەکان=٢٥٩–٢٧٢|doi=10.12716/1001.07.02.14 |doi-access=free}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Meridian markers}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ڕووپێوی]]
jlsn4t5hvh4qcauttlmbbgyeho1qfvh
نیوەگۆی ڕۆژاوا
0
295406
1683643
1582176
2026-10-08T13:33:41Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە)
1683643
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نیوەگۆی ڕۆژاوا''' نیوەی ھەسارەی زەوییە کە دەکەوێتە [[ڕۆژاوا]]ی نیوەڕۆھێڵی سەرەکی و [[ڕۆژھەڵات]]ی نیوەڕۆھێڵی ١٨٠ەم. نیوەکەی تر بە نیوەگۆی ڕۆژھەڵات ناودەبرێت. لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکاندا]]، دەستەواژەی «نیوەگۆی ڕۆژاوا» زۆرجار وەک خواستنێک بۆ [[ئەمریکاکان]] بەکاردێت، ھەرچەندە لە ڕووی جوگرافییەوە، نیوەگۆکە بەشێک لە کیشوەرەکانی تریش لەخۆدەگرێت.<ref name="britannica">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Western-Hemisphere|سەردێڕ=Western Hemisphere {{!}} Map, Definition, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200608135129/https://www.britannica.com/place/Western-Hemisphere |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== جوگرافیا ==
[[پەڕگە:Blue_Marble_Western_Hemisphere_2022.jpg|وێنۆک|نیوەگۆی ڕۆژاوا لە وێنەیەکدا کە لە ڕوانگەی کەشوھەوای بۆشاییی قووڵ لە حوزەیرانی ٢٠٢٢دا گیراوە]]
نیوەگۆی ڕۆژاوا [[ئەمریکاکان]] لەخۆدەگرێت، جگە لە ھەندێک لە [[دوورگەکانی ئەلووشن]] لە باشووری ڕۆژاوای خاکی سەرەکیی [[ئالاسکا]]؛ ڕۆژاواییترین بەشەکانی [[ئەورووپای ڕۆژاوا]] و [[ڕۆژاوای ئەفریقا]]، چ خاکی سەرەکی و چ دوورگەکان؛ نوکە دوورەکانی ڕۆژھەڵاتی خاکی سەرەکیی [[ڕووسیا]] و دوورگەکانی ([[باکووری ئاسیا]])؛ زۆرێک لە ھەرێمەکانی [[ئۆقیانووسیا]]؛ و بەشێکی گەورەی [[ئانتارکتیکا]].
ناوەندی نیوەگۆی ڕۆژاوا لەسەر ڕووی زەوی لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدایە]]، لە یەکتربڕینی نیوەڕۆھێڵی ٩٠ەمی ڕۆژاوا و [[ھێڵی کەمەرەیی]]، لە نێوان [[دوورگەکانی گالاپاگۆس|دوورگەکانی گالاپاگۆسدا]]. نزیکترین وشکانی دوورگەی جێنۆڤێسایە لە <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0|19|N|89|57|W}}.
بەرزترین چیا لە نیوەگۆی ڕۆژاوادا [[ئەکۆنکاگوا|ئەکۆنکاگوایە]]، لە [[زنجیرەچیاکانی ئەندێز]]ی [[ئەرژەنتین]]، بە بەرزی {{Convert|6960.8|m|ft}}.<ref name="UNC-Sigma">{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٢|trans-title=Scientific Report on Aconcagua, the Colossus of America measures 6960,8m |ناونیشان=http://www.uncu.edu.ar/novedades/index/informe-cientifico-que-estudia-el-aconcagua-el-coloso-de-america-mide-69608-metros|سەردێڕ=Informe científico que estudia el Aconcagua: el Coloso de América mide 6.960,8 metros |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120908061725/http://www.uncu.edu.ar/novedades/index/informe-cientifico-que-estudia-el-aconcagua-el-coloso-de-america-mide-69608-metros |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢|زمان=es}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Western Hemisphere}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نیوەگۆی زەوی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
1lx7aw92rf69f6okfonc759m279vzxc
نیوەگۆی ڕۆژھەڵات
0
295407
1683644
1580874
2026-10-08T13:33:51Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە)
1683644
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''نیوەگۆی ڕۆژھەڵات''' نیوەی ھەسارەی زەوییە کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی نیوەڕۆھێڵی سەرەکی (کە بە [[گرێنچ]]، [[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]دا تێدەپەڕێت) و ڕۆژاوای دژەنیوەڕۆھێڵ (کە بە [[ئۆقیانووسی ئارام]] و بەشێکی کەم لە وشکانی لە جەمسەرێکەوە بۆ جەمسەرەکەی تر تێدەپەڕێت) ھەڵکەوتووە. ھەروەھا بۆ ئاماژەدان بە [[ئەفرۆ-ئۆراسیا]] ([[ئەفریقا]] و [[یۆڕاسیا|یۆراسیا]]) و [[ئوسترالیا (کیشوەر)|ئوسترالیا]] بەکاردێت، بە پێچەوانەی [[نیوەگۆی ڕۆژاوا]]، کە بە شێوەیەکی سەرەکی [[ئەمریکای باکوور]] و [[ئەمریکای باشوور]] دەگرێتەوە. دەکرێت نیوەگۆی ڕۆژھەڵات بە "'''نیوەگۆی ئۆرێنتال'''" ناوببرێت، و جگە لەوەش دەکرێت لە مانایەکی کولتووری یان [[جیۆپۆلەتیک|جیۆپۆلیتیکی]]دا وەک ھاوواتایەکی دەستەواژە ئەورووپییەکە، "[[جیھانی کۆن]]" بەکاربھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Eastern Hemisphere}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:نیوەگۆی زەوی]]
oo2dhozdqufk19w1224at21pjgb78lp
بێتفرێد
0
295704
1683940
1681344
2026-10-08T20:37:32Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683940
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''گرووپی بێتفرێد ھۆڵدینگز لیمیتێد''' دامەزراوەیەکی گرەوکردنە و بنکەکەی لە [[شانشینی یەکگرتوو]]یە، لەلایەن فرێد دەن دامەزراوە. یەکەمجار وەک تاقە دووکانێکی گرەوکردن لە ئۆردساڵ، ساڵفۆرد، لە ساڵی ١٩٦٧دا دامەزرا. ڕاگەیەندرا کە قەبارەی بازرگانییەکەی لە ساڵی ٢٠٠٤دا زیاتر لە ٣٫٥ ملیار پاوەند بووە، کە لە ٥٥٠ ملیۆن پاوەند لە ساڵی ٢٠٠٣وە بەرز بووەوە و بەردەوام بووە لە گەشەکردن بۆ زیاتر لە ١٠ ملیار پاوەند لە ساڵانی ٢٠١٨–٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fowler |یەکەم=Dave |ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.inside-edge-mag.co.uk/football/features/93/the_players.html|سەردێڕ=inside-edge-mag.co.uk |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081202134238/http://www.inside-edge-mag.co.uk/football/features/93/the_players.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Inside Poker}}</ref> دوای دابەزینێک لە ساڵانی ٢٠٢٠ و ٢٠٢١ بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|پەتای کۆڤید-١٩]]، قەبارەی بازرگانیی بڵاوکراوە بۆ ساڵی کۆتایی ھاتوو بە ئەیلوولی ٢٠٢٢ بریتی بوو لە ٨٫٨ ملیار پاوەند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.bookmakersnearme.co.uk/betfred-financial-results/|سەردێڕ=Betfred - Financial Results - Bookmakers Near Me |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref>
نووسینگەی سەرەکییەکەی لە بێرچوود، [[وارینگتن]]ە، و ھەروەھا نووسینگەی لە میدیا سیتی، ساڵفۆرد کوەیز، ساڵفۆرد ھەیە.
Betfred.com، کە ماڵپەڕی قومارکردنی ئۆنلاینی کۆمپانیاکەیە، بنکەکەی لە [[گیبرالتار]]ە و وەک Petfre (Gibraltar) Limited تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.gibraltar.gov.gi/finance-gaming-and-regulations/remote-gambling|سەردێڕ=Remote Gambling |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=HM Government of Gibraltar}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Betfred}}
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
tb3ucf2rsclctg2booqrmh51qhq5cc0
هونەری چێشتلێنان
0
296144
1684337
1587094
2026-10-09T10:38:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە)
1684337
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:20150319-OC-LSC-0194 (16682627630).jpg|وێنۆک|چەپ|مامۆستایەکی هونەری چێشتلێنان لە [[کۆلێژی تەکنیکیی گوینێت]] لە [[لۆرێنسڤیڵ، جۆرجیا]]، ٢٠١٥]]
'''هونەرەکانی چێشتلێنان''' بریتین لە هونەرەکانی [[دەستاو]] کە خۆیان لە [[پوختەی ئامادەکردنی خۆراک|ئامادەکردن]]، [[چێشتلێنان|لێنان]]، و [[پێشکەشکردنی خۆراک]]دا دەبیننەوە، بەزۆری لە شێوەی [[ژەم|ژەمەکان]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gleason |یەکەم١=Jerry |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mCFzMAEACAAJ |سەردێڕ=Introduction to Culinary Arts |دوایین٢=America |یەکەم٢=Culinary Institute of |ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Pearson |ژپنک=٩٧٨-٠-١٣-٢٧٣٧٤٤-٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gibson |یەکەم=Mark |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=jycsDwAAQBAJ |سەردێڕ=Food Science and the Culinary Arts |ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Academic Press |ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٨١١٨١٧-٧|زمان=en}}</ref> ئەو کەسانەی لەم بوارەدا کار دەکەن – بەتایبەتی لە [[ڕێستۆرانت]]ەکان – پێیان دەگوترێت [[شێف]] یان [[چێشتلێنەر (پیشە)|چێشتلێنەر]].
شێفە شارەزاکان بەرپرسن لە ئامادەکردنی ئەو ژەمانەی کە هەم لە ڕووی دەرکەوتەوە جوانن و هەمیش بەتامن. ئەمەش زۆرجار پێویستی بە تێگەیشتن هەیە لە [[زانستی خۆراک]]، [[ژیواندن]]، و [[پارێز]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|خۆراک|خواردنەوە|ھونەرەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Cooking}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
[[پۆل:لێنان]]
pgwemucph94u90wa9p10rawpchdq95y
برسێتی گەورەی ئیرلەندا
0
296184
1684022
1680119
2026-10-08T20:53:12Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684022
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}'''برسێتی گەورەی ئیرلەندا''' یان '''برسێتی پەتاتەی ئێرلەندی''' لە نێوان ساڵانی ١٨٤٥ بۆ ١٨٥٢ ڕوویدا {{Sfn|Kinealy|1995}} بووە ھۆی مردنی یەک ملیۆن کەس و کۆچکردنی ملیۆنێکی دیکە لە [[ئیرلەندا|ئێرلەندا]]، ژمارەی دانیشتووانی دوورگەکە بە ڕێژەی نزیکەی ٢٠-٢٥٪ کەمیکرد. {{Sfn|Kinealy|1994}} یەک لەسەر سێی دانیشتووانی [[ئیرلەندا|ئێرلەندا]] بەھۆی ھەژارییەوە پشتیان بە [[پەتاتە]] بەستبوو بۆ بژێوی ژیانیان. لە [[سەدەی ١٩یەم|ساڵانی ١٨٤٠]] دا، نەخۆشییەکی ڕوەکی کە پێی دەوترێت کەڕووی درەنگەوەرە بەرھەمەکانی پەتاتەی لە سەرانسەری ئەورووپا وێران کرد {{Sfn|Ó Gráda|2002}} و [[کۆماری ئیرلەندا|ئیرلەنداش]] کاریگەری لەسەر بوو، بەڵام تا ڕادەیەکی زۆر زیاتر، لە ئەنجامدا زیانە مرۆییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو زیاتر بوو. ئەمەش بەھۆی کۆمەڵێک ھۆکاری [[ئابووری]] و ڕامیاری و کولتوورییەوە بوو کە تا ئێستاش وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی سەیر دەکرێت. {{Sfn|Woodham-Smith|1991}} {{Sfn|Kinealy|1994}} لەم برسێتیەدا، پێدانی [[کرێ]] و [[باج]] و ھەناردەکردن بەردەوام بوو. ئەم برسێتییە بۆ ھەمیشە دیمەنی [[جەماوەرناسی|دانیشتووانناسی]] [[ڕامیاری]] و [[چاند|چاندی]] ئیرلەندای گۆڕی و بوو بە خاڵێکی جیاکەرەوە لە مێژووەکەیدا. {{Sfn|Kinealy|1995}}
== پێشینەی مێژوویی و ھۆکارەکان ==
=== بێبەشکردنی ئیرلەندییە کاتۆلیکەکان لە مافەکانیان ===
ئیرلەندا چیرۆکێکی چەوساندنەوەی بەخۆیەوە بینی کە کەمینەی [[پرۆتێستانت]] بەسەر زۆرینەی [[کاتۆلیک]]دا لە سەدەکانی حەڤدەیەم و ھەژدەیەمدا سەپاندبوویان، کاتێک کاتۆلیکەکان لە خاوەندارێتی زەوی و لە خوێندن و لە مافی دەنگدان و لە چوونە ناو [[پەرلەمان]]ی ئیرلەندی ئەو کاتە بێبەش کران، ھەروەھا [[یاسا]]یەک دەرچوو کاتۆلیکەکانی پابەند دەکرد بە دابەشکردنی میراتی کەسی مردوو لە زەوی و زار لە نێوان کوڕەکاندا بە یەکسانی، و ئەگەر برای گەورە مەزھەبەکەی بۆ [[پرۆتێستانت]] بگۆڕیایە تەواوی میراتەکەی بەدەست دەھێنا، ھەروەھا کەمینەکە زۆرێک لە یاساکانیان دەرکرد کە زۆرینەیان ھەژار کرد و بووە ھۆی تێکچوونی باری ئابوورییان بۆ چەندین دەیەی درێژ پێش برسییەتییە گەورەکە، لە بەرامبەردا ئەم یاسایانە کەمینەکەیان بەھێز کرد بۆ کۆنترۆڵکردنی جومگەکانی ژیان.
کاتێک [[شانشینی یەکگرتوو]] لە ساڵی ١٨٠١دا فەرمانڕەوایی [[ئیرلەندا]]ی کرد، ئابووری ئیرلەندای زیاتر لە جاران قۆرخ کرد، و ژمارەی ئیرلەندییەکان زیادی کرد و لەو کاتەدا لە بارودۆخێکی سەختدا دەژیان {{sfn|Woodham-Smith|1991|p=31}} سەرەڕای ئەوەی بەریتانیا لە ساڵی ١٨٢٩دا بڕیاری ئازادکردنی دەرکرد کە تێیدا مافە زەوتکراوەکانیان بۆ کاتۆلیکەکان گەڕاندەوە وەک چوونە ناو پەرلەمان {{sfn|MacManus|1979|pp=458–459}}، و ئیرلەندا نوێنەری لە [[ئەنجومەنی گشتی (شانشینی یەکگرتوو)|ئەنجومەنی گشتی]] و [[ئەنجومەنی لۆردەکان]] ھەبوو {{sfn|Póirtéir|1995|p=}}، و حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی بەریتانیا ڕووبەڕووی کێشەی چۆنیەتی حوکمڕانی لە وڵاتێکدا بوونەوە کە سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا [[بینجامین دزرائیلی]] لە ساڵی ١٨٤٤دا بەوە وەسفی کردبوو کە «دانیشتووانەکەی برسین و [[ئەرستۆکراسی|ئەرستۆکراتەکانی]] لێی نین و مەزھەبێکی کڵێسایی جیاوازی ھەیە و جگە لەوەش بێھێزییەکی جێبەجێکردنی تێدایە کە لە جیھاندا وێنەی نییە»{{sfn|Blake|1969|p=179}}
=== خاوەن زەوییەکان و کرێنشینەکان ===
خاوەن زەوییەکان دەسەڵاتەکانی خۆیان بێ ویژدانانە لە دژی ئیرلەندییە ھەژارەکان بەکارھێنا، و ئەو شێوازەی کە دارایی خاوەن زەوییە ئەنگلۆ-ئیرلەندییە [[پرۆتێستانت]]ەکانی پێ بەڕێوە دەبرا کە ژمارەیەکیان لە [[ئینگلتەرا]] نیشتەجێ بوون و بە خاوەن زەوییە غایببووەکان دەناسران، ھۆکارێکی تری برسییەتییەکە بوو، و ئەم شێوازە ئاسوودەیی بۆ خاوەنەکان دابین دەکرد لە ڕێگەی سپاردنی ئەرکی کۆکردنەوەی پارەی کرێکان بە ناوەندگیر یان وەکیل، و لە کەموکوڕییەکانی ئەم سیستمە ئەوە بوو کە ناوەندگیرەکان کرێنشینەکانیان دەچەوساندەوە. حکوومەتی بەریتانیا لە ساڵی ١٨٤٣دا بابەتی زەوی و زار و خانووبەرەی لە ئیرلەندا بە بنەمای کێشەی ناڕەزایەتی و ناپاکی دانا، بۆیە لێژنەیەکی شاھانەی نارد بۆ لێکۆڵینەوە لە یاساکانی پەیوەست بە خاوەندارێتی زەوی لە ئیرلەندا، ڕامیار و پارێزەری ئیرلەندی [[دانیال ئۆکۆنێڵ]] کە لە ساڵی ١٨٢٩دا حکوومەتی بەریتانیای ناچار کرد بڕیاری ئازادکردن دەربکات - وەسفی کرد - کە لێژنەیەکی لایەنگرە و لە خاوەن زەوییەکان پێکھاتووە بەبێ کرێنشینەکان،{{sfn|Woodham-Smith|1991|pp=20–1}} بەڵام لێژنەکە لە [[شوبات]]ی ساڵی ١٨٤٥دا ڕای گەیاند کە «مەحاڵە وەسفی ئەو بێبەشییە بەردەوامە بکرێت کە ئیرلەندییەکان بە بێدەنگی بەرگەی دەگرن، خواردنیان [[پەتاتە]] و تاکە خواردنەوەیان ئاوە و ماڵەکانیان بە دەگمەن لە توندی کەشوھەوا دەیانپارێزێت، و جێگا و لێفە کەم دەست دەکەون، و ھەموو بەرازەکانیان لەگەڵ پاشماوەکانیان تاکە ماڵ و موڵکیانن»، لێژنەکە گوتی ھۆکاری خراپیی دۆخی [[ئێرلەندییەکان|ئیرلەندییەکان]] پەیوەندی خراپی نێوان خاوەن زەوییەکان و کرێنشینەکانە، و زۆربەی ئەم خاوەنەکان بە چاوێکی دوژمنکارانە سەیری ئیرلەندایان دەکرد و وەک شوێنێکی نەگونجاو بۆ ژیان دەیانبینی، بۆیە زۆریان لە دەرەوەی ئیرلەندا دەژیان و ڕەنگە یەکێکیان تەنیا جارێک یان دوو جار لە ژیانیدا بێتە سەر موڵکەکانی یان ھەرگیز نەیەت، بۆیە پارەی کرێکان لە [[ئیرلەندا]]وە ڕەوانە دەکران تاوەکو سەرمایەکان کۆببنەوە و لە [[ئینگلتەرا]] خەرج بکرێن.
=== کرێنشینەکان و دابەشکردنی زەوی و مایەپووچی ===
یاسای دابەشکردنی میرات کە پێش حوکمڕانی بەریتانیا بەسەر کاتۆلیکەکاندا سەپێنرابوو بووە ھۆی کەمبوونەوەی خاوەندارێتییان لە زەوی، بۆیە پشکە کشتوکاڵییەکانیان زۆر سنووردار بوون، و پارچە زەوییە کشتوکاڵییەکان بەشی جوتیارەکەی نەدەکرد تا کشتوکاڵەکەی جۆراوجۆر بکات بۆ ئەوەی بەرھەمی جۆراوجۆر بەدەست بھێنێت و مەڕوماڵات بەخێو بکات، ھەروەھا ڕووەکێکیان دەست نەدەکەوت کە لەسەر ڕووبەرێکی سنوورداری زەوی بەرھەم بدات و بەشی تێرکردنی خێزانەکانیان بکات جگە لە [[پەتاتە]]، بۆیە [[شانشینی یەکگرتوو]] بڕیاری دا کە شێوازی دابەشکردنی میرات نایاسایی بێت دوای ڕوودانی برسییەتییەکە.
پشکی جوتیارەکان لەو زەوییە کشتوکاڵییانەی کە بە کرێیان دەگرت زۆر بچووک بوو، ھەروەھا لە خاوەنەکانیان بە کرێ دەگرت و ناچار بوون بەبێ مووچە کار بکەن بۆ دانەوەی کرێی زەوییەکە و بۆ بەرھەمھێنانی بەرھەمێک کە بە زەحمەت بەشی تێرکردنی خێزانەکانیانی دەکرد، بۆیە پەتاتەیان بە زۆری چاند لەبەر ھەمان ھۆکار، بۆیە پەتاتە بووە خاوەن چاندنێکی زۆر، لە ئەنجامدا سیستمی ئیرلەندا بووە [[تاک کشتوکاڵی]] کە ھۆکارێکی گرینگ بوو بۆ کارەساتی برسییەتییەکە. خاوەندارێتی پارچە زەوییەک لە [[ئیرلەندا]] لە سەرەتای سەدەی نۆزدەیەمدا بە واتای جیاوازی نێوان ژیان و مردن بوو.{{sfn|Laxton|1997|p=}}
=== پشتبەستن بە پەتاتە ===
[[پەڕگە:Potatoes Production Great Famine en.svg|وێنۆک|بەرھەمھێنانی [[پەتاتە]] لە کاتی برسییەتییە گەورەکە لە ئیرلەندا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Bourke |یەکەم=P. M. Austin |ساڵ=١٩٦٠|ناونیشان=The Extent of the Potato Crop in Ireland at the time of the Famine|سەردێڕ=The Great Irish Potato Famine, and: Famine, Land and Culture in Ireland (review) |ڕۆژنامە=Dublin: Journal of the Statistical and Social Inquiry Society of Ireland |بەرگ=XX, Part III |لاپەڕەکان=1–35 |بڵاوکەرەوە=Statistical and Social Inquiry Society of Ireland |issn=00814776 |شوێن=[[دبلن]]، [[ئیرلەندا|جزيرة أيرلندا]] |مسار=http://www.tara.tcd.ie/jspui/bitstream/2262/4522/1/jssisiVolXXPart3_0135.pdf |تاريخ الوصول=2011-04-10 |postscript=.| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20140319182356/http://www.tara.tcd.ie/jspui/bitstream/2262/4522/1/jssisiVolXXPart3_0135.pdf | تاريخ أرشيف = 19 مارس 2014}}</ref> تێبینی: ساڵەکانی ١٨٤٤، ١٨٤٥، ١٨٤٦ و ١٨٤٨ ساڵانی جێگیرن.]]
[[پەڕگە:Irish potato famine Bridget O'Donnel.jpg|وێنۆک|ڕاست|وێنەیەکی بریجیت ئۆدینێڵ و دوو کچەکەی لە کاتی برسییەتی ١٨٤٩دا.]]
کاتێک ڕوەکی پەتاتە لە [[ئەمریکای باشوور]]ەوە ھاتە ناو ئیرلەندا تەنیا [[ڕوەکی جوانی]] بوو کە لە [[باخچە]]کاندا دادەنرا، پاشان لە کۆتایی سەدەی حەڤدەیەمدا پەتاتە بووە خواردنێکی باو و پاشان گۆڕا بۆ خواردنێکی سەرەکی بۆ ھەژاران بەتایبەت لە وەرزی [[زستان]]دا {{sfn|Póirtéir|1995|p=19–20}}، و پشتبەستن بە [[کشتوکاڵ]]ی پەتاتە و پشتگوێخستنی [[بەرھەم]]ەکانی تر لە ئیرلەندا بووە ھۆی کارەساتێکی خۆراکی دوای ئەوەی ئافاتی [[کەڕووی درەنگەوەرە]]ی کشتوکاڵی بەرھەمەکانی پەتاتەی لەناو برد، و ئیرلەندا تەنیا وڵات نەبوو کە بەرھەمەکانی تووشی ئەم ئافاتە بن بەڵکو وڵاتانی تری ئەورووپاش تووشی بوون بەڵام برسییەتی لێ ڕووی نەدا بەھۆی ئەوەی وەک سەرچاوەیەکی سەرەکی پشتیان بە پەتاتە نەبەستبوو جگە لە نەبوونی بارودۆخ و ھۆکارەکانی تر کە بوونە ھۆی ڕوودانی لە [[ئیرلەندا]].
پەتاتە وەک بەرھەمێکی خۆراکی و ھەروەھا ئالیک بۆ مەڕوماڵات پێش ڕوودانی برسییەتییە گەورەکە بەکارھاتووە، نزیکەی ٣٣٪ی بەرھەمی کشتوکاڵی پەتاتە کە بە ٥،٠٠٠،٠٠٠ [[تەنی ئەمریکی]] (نزیکەی ٤،٥٠٠،٠٠٠ [[پاوەند]]) دەخەمڵێنرێت وەک خۆراک و ئالیک بەکار دەھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایی=Donnelly|یەکەم=James S. Jr.|محرر=W.E. Vaughan|ناونیشان=Production, prices and exports, 1846–51|سەردێڕ=3.5. Higher domestic prices in Brazil boost sugar and alcohol production and exports|زنجیرە=A New History of Ireland|بەرگ=V|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٥٧٨٦٧-٢|لاپەڕە=289|بەش=XIII}}</ref>
=== ئافاتی کشتوکاڵی ===
چەندین برسییەتی لە [[ئیرلەندا]] ڕوویانداوە بەڵام بەھۆی بچووکییانەوە سەرنجیان ڕانەکێشاوە، و تۆمارەکان ٢٤ لەناوچوونیان - لە ماوەی دەیەکانی پێش برسییەتییەکەدا - لە بەرھەمەکانی پەتاتەدا بەھۆی ئافاتی کشتوکاڵییەوە نیشان داوە، و ئەمەش دووپاتی دەکاتەوە کە ژیرانە نییە تەنیا پشت بە پەتاتە ببسترێت وەک ڕووەکێکی خۆراکی کشتوکاڵی. ئیرلەندا بەرگەی شۆکی ھەواڵەکەی نەگرت کاتێک چوونە ناوەوەی ئافاتێکی نەناسراو کە ئەویش [[لفحة متأخرة|کەڕووی درەنگەوەرە]] بوو بۆی ڕاگەیەندرا کە سێیەکی بەرھەمی ساڵی یەکەمی لەناو برد. بنەچەی ئافاتی [[لفحة متأخرة|کەڕووی درەنگەوەرە]] دەگەڕێتەوە بۆ دۆڵی تۆلوکا لە [[مەکسیک]]<ref>Neiderhauser, JS 1991 ''Phytophthora infestans: the Mexican connection'' pp 25–45 Symposium of the Mycological Society. Lucas, JA,
Shattock, RC, Shaw, DS, Cooke, LR, eds. [[دار نشر جامعة كامبريدج|چاپخانەی زانکۆی کامبریدج]].</ref>، کە لەوێوە گوازرایەوە بۆ ئەوەی لە [[ئەمریکای باکوور]] بڵاوببێتەوە و پاشان لە ڕێگەی کەشتییەکانەوە بۆ [[ئەورووپا]]. ھەواڵەکان دەربارەی ئەو ئافاتە نوێیە لە ڕێگەی [[ڕۆژنامە]]کانی ئەورووپا و ئیرلەندای ئەو کاتە بڵاوکرایەوە{{sfn|Kinealy|1995|p=31}}، ھەر کە کەشتییەکان لە نێوان [[ھاوین]] و [[پاییز]]ی ساڵی ١٨٤٥دا لە [[بەندەر]]ە ئەورووپاییەکان لەنگەریان گرت، کەڕووی درەنگەوەرە لە ناوەڕاست و باکووری ئەورووپا لە [[کێڵگە]]کانی [[بەلجیکا]] و [[ھۆڵەندا]] و باکووری [[فەڕەنسا]] و باشووری [[ئینگلتەرا]] بڵاو بووەوە {{sfn|Donnelly|2005|p=42}} و لەوێوە بۆ باقی ئەورووپا.
== ھەوڵەکانی فریاگوزاری ==
بەخشین بە بڕی ١٤,٠٠٠ پاوەندی ئیستەرلینی لەلایەن سەربازانی ئیرلەندی و فەرمانبەرانی ئیرلەندی لە کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵات لە [[کڵکەتە]] کۆکرایەوە، ھەروەھا پاپا پیۆسی نۆیەم بڕێک پارەی بەخشی، و [[شاژن ڤیکتۆریا]] دوو ھەزار [[پاوەندی ئیستەرلینی]] بەخشی، و ١٧١,٥٣٣ پاوەند لە [[ئینگلتەرا]] و [[ئەمریکا]] و [[ئوسترالیا]] کۆکرایەوە وەک وەڵامێک بۆ پەیامێکی [[شاژن ڤیکتۆریا]]،{{sfn|Kinealy|1995|p=161}} و کۆی گشتی بەخشینە بەریتانییەکان گەیشتە نزیکەی دوو سەد ھەزار پاوەندی ئیستەرلینی.
=== یارمەتی لە دەوڵەتی عوسمانییەوە ===
سوڵتانی عوسمانی [[عەبدولمەجیدی یەکەم]] ڕای گەیاند کە مەبەستییەتی دە ھەزار [[پاوەندی ئیستەرلینی]] ببەخشێتە جوتیارانی ئیرلەندی، بۆیە شاژنی بەریتانیا ڤیکتۆریا داوای کرد بیکات بە ھەزار پاوەند چونکە ئەو خۆی تەنیا دوو ھەزار پاوەندی بەخشیبوو، بەڵام سوڵتانی [[عوسمانی]] ھەزار پاوەندی نارد و لەگەڵیدا سێ کەشتی پڕ لە خۆراک، و بەریتانیا ڕێگری لە چوونە ناوەوەی کەشتییەکانی بۆ بەندەرەکانی بێڵفێست و [[دبلن]] کرد، بەڵام خۆراکەکان گەیشتنە بەندەری درۆگێدا لەسەر پشتی کەشتییە عوسمانییەکان.{{sfn|Akay|2012}}{{sfn|Aymaz|2007}} و نامەیەکی سوپاسگوزاری لە ئەرشیفی عوسمانی لە [[تورکیا]] پارێزراوە کە لەلایەن کەسایەتییە ئیرلەندییەکانەوە ئاراستەی سوڵتان کراوە بۆ یارمەتییەکەی و وەک دانپێدانانێک بە چاکەکەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=Abdülmecid'in İrlanda halkına yaptığı yardım 'efsane' değilmiş |سەردێڕ=http://www.zaman.com.tr/gundem_abdulmecidin-irlanda-halkina-yابتigi-yardim-efsane-degilmis_1256853.html|بڵاوکەرەوە=Zaman|بەروار=20 مايو 2013| سەردێڕی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20160601082537/http://www.zaman.com.tr/gundem_abdulmecidin-irlanda-halkina-yaptigi-yardim-efsane-degilmis_1256853.html | بەرواری ئەرشیف = 1 يونيو 2016 }}</ref>
=== یارمەتی لە سوورپێستەکانەوە ===
کۆمەڵێک لە [[سوورپێستەکان]]ی [[چۆکتاو]] حەوت سەد و دە پاوەندی ئیستەرلینییان کۆکردەوە بۆ یارمەتیدانی ئیرلەندا لە ناوەڕاستی برسییەتییەکەدا.
== کۆچ ==
ھەندێک لە ئیرلەندییەکان لە چەندین دەیەی پێشترەوە کۆچیان کردبوو و نیشتەجێ بوون و کاریان کرد و ئەو پارانەیان ڕەوانە کردەوە کە بڕەکەی گەیشتە ١،٤٠٤،٠٠٠ لە ساڵی ١٨٥١دا{{sfn|Foster|1988|p=371}} بۆ کەسوکاریان لە ئیرلەندا بۆ ئەوەی ئەوانیش بتوانن بێن، بەڵام ژمارەی کۆچکردن بەھۆی برسییەتییە گەورەکە گەیشتە ٢٥٠ ھەزار کۆچبەر لە یەک ساڵدا لە کاتی برسییەتییەکەدا، و کۆی گشتی کۆچبەران لە ماوەی برسییەتییەکەدا زیاتر لە ملیۆنێک کەس بوو، کۆچیان کرد بۆ [[ئینگلتەرا]] و [[سکۆتلەندا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[کەنەدا]] و [[ئوسترالیا]]، و ئەوانەیان کە چوون بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە شارەکانی [[بۆستن]] و [[ماساچووسیتس]] و [[نیوویۆرک]] و [[فیلادلفیا]] و [[پێنسیلڤانیا]] و [[باڵتیمۆر، مارایلاند]] نیشتەجێ بوون، و بوونە خاوەن دەسەڵات لە پیشەسازی کانزاکان لە ھەندێک ناوچەدا.
== قوربانییانی برسییەتییەکە ==
[[پەڕگە:نسبة سكان أيرلندا وأوروبا.png|وێنۆک|چەپ|ڕێژەی دانیشتووان لە [[ئیرلەندا]] (لە ڕاست) و ژمارەی دانیشتووان لە [[ئەورووپا]] (لە چەپ) بەپێی ڕیزبەندی مێژوویی]]
ژمارەی مردووان بە تەواوی نەزانراوە بەڵام زۆرێک لەوانەی مردوون بەھۆی نەخۆشییەوە بووە نەک برسییەتی {{sfn|Woodham-Smith|1991|p=204}}، و ھەندێک لەوانەی گەواھیدەری برسییەتییەکە بوون وەسفی ئەوەیان تۆمار کردووە کە بە چاوی خۆیان بینیویانە {{وتە|«سێ کوڕ پێکەوە بوون و پاڵکەوتبوون و بێھێزی گەیشتبووە ئاستێک کە توانای وەستانیان نەمابوو، و پەلە بچووکەکانیان تووشی لاوازی بووبوو، و چاوەکانیان چوو بوونە ناوەوە، و دەنگیان نەمابوو، ئەوان بە بێگومان لە قۆناغەکانی کۆتایی برسییەتیدا بوون.»{{#tag:ref|William Bennett, ''Narrative of a Recent Journey of Six Weeks in Ireland'' (London, 1847){{sfn|Ghabhann|1997|p=}}|group=fn}}{{sfn|Society of Friends. Central Relief Committee|1852|p=}}}}
ئامارەکان تۆماریان کردووە کە ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٨٤١دا ھەشت ملیۆن و نیو بووە {{sfn|Killen|2003|p=}}، و پێشبینی دەکرا ژمارەی دانیشتووانی ئیرلەندا لە نێوان ھەشت ملیۆن بۆ نۆ ملیۆن کەس بێت لە ساڵی ١٨٥١دا، بەڵام تۆمارەکان نیشانیان داوە کە ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٨٥١دا بووەتە ٦،٥٥٢،٣٨٥ ملیۆن واتە ملیۆنێک و نیو کەمی کردووە لەم ماوەیەدا{{sfn|Vaughan|1978|p=}}، و نەخۆشییەکان ڕێگەی خۆیان دۆزییەوە لە ڕێگەی شوێنە قەرەباڵغەکانەوە وەک پەناگەکان و شوێنەکانی کۆبوونەوە، بۆیە نەخۆشییەکانی وەک [[تیفوس]] و [[تای تیفۆئید]] و [[سگڵ]] و [[ئەستووربوونی جەستە|وەزەمە]] و [[سورێژە]] و [[سکچوون]] و ھەوکردنی کۆئەندامی ھەناسە و [[کۆکەڕەشە]] و زۆرێک لە کرمە مشەخۆرەکان و ھەروەھا [[ئەنفلۆنزا]] و [[ھاوڵە]] زۆرێک لە گیانی مرۆڤەکانیان دروێنە کرد{{sfn|Kennedy|Ell|Crawford|Clarkson|1999|p=104}} .{{sfn|Levi-Bacci|1991p=38}}
== دوای برسییەتییەکە ==
بەرھەمەکانی پەتاتە وەک کاڵای سەرەکی لە [[ئیرلەندا]] مانەوە، و ڕێژەی بەکارھێنان بۆ ھەر تاکێک لە کۆتایی [[سەدەی نۆزدەیەم]]دا چوار پاوەند بوو لە ڕۆژێکدا و بەرزترین بوو لە جیھاندا،<ref name="waldron189811">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Waldron|یەکەم=George B.|ناونیشان=The World's Bill of Fare|سەردێڕ=https://books.google.com/books?id=QC00iTpXcQ4C&pg=PA16#v=onepage&q&f=false|بەرواری گەیشتن=2010-12-24|ڕۆژنامە=McClure's|بەروار=نوفمبر 1898| سەردێڕی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20160617234321/https://books.google.com/books?id=QC00iTpXcQ4C&pg=PA16 | بەرواری ئەرشیف = 17 يونيو 2016 }}</ref> و شوێنەوارەکانی برسییەتی دوای ئەوە کەمی کرد و بوونە بەشێک لە ڕابردوو تەنیا لای مێژوونووسان نەبێت، و ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٩١١دا بۆ ٤.٤ ملیۆن کەس دابەزی.{{sfn|Killen|2003|p=}}
زۆرێک لە مۆنۆمێنتە یادگارییەکانی برسییەتی لە ئیرلەندا ھەن بەتایبەت لەو شوێنانەی کە زۆرترین کاریگەرییان لەسەر بووە و لەو شوێنانەی ئیرلەندییەکان بۆی کۆچیان کردووە لە دەوروبەری جیھان وەک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|مێژوو|شانشینی یەکگرتوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Potato famine of Ireland}}
[[پۆل:مێژووی ئیرلەند]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕێکەوتەکان]]
g2yddn04tb0voe9ktnh9ww0uf5hziik
نمایشکردنی سینەماییی سنووردار
0
296506
1683866
1683156
2026-10-08T20:10:37Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683866
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''نمایشکردنی سینەماییی سنووردار''' ستراتیژییەکی [[بڵاوکردنەوەی فیلم|بڵاوکردنەوەی فیلمە]] بۆ بڵاوکردنەوەی فیلمێکی نوێ لە سینەما دەستنیشانکراوەکانی سەرانسەری وڵاتێکدا، بە شێوەیەکی ئاسایی لە شانۆکانی [[فیلمی ھونەری]] لە بازاڕە سەرەکییەکانی شارە گەورەکاندا. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە، نمایشکردنی سینەماییی سنووردار لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کەنەدا لەلایەن نیڵسن ئی دی ئای وەک فیلمێک پێناسە کراوە کە لە کەمتر لە ٦٠٠ سینەمادا بڵاوکرابێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=DiOrio |یەکەم=Carl |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٢|ناونیشان=https://variety.com/2002/film/markets-festivals/indie-distrib-premiere-in-need-of-cash-1117873432/|سەردێڕ=Indie distrib Premiere in need of cash |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211016153327/https://variety.com/2002/film/markets-festivals/indie-distrib-premiere-in-need-of-cash-1117873432/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Variety}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|فیلم}}
{{فیلم-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمەکان بەپێی جۆر]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
577x0fuve66lnzlahb0otnk9sqzn7zi
نێستۆری ئیرانکوندا
0
296517
1683729
1591319
2026-10-08T16:39:12Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە)
1683729
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نێستۆری ئێرانکوندا''' (لەدایکبووی ٩ی شوباتی ٢٠٠٦)یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری ئوسترالیایە و وەک [[ناوەند (تۆپی پێ)|یاریزانی باڵ]] یاری دەکات. بەھۆی شەڕی ناوخۆی [[شەڕی ناوخۆییی بوروندی|بوروندی]] لە تەمەنی منداڵیدا ڕووی لە ئوسترالیا کردووە، و وەک یەکێک لە باشترین یاریزانە ئوسترالییەکانی نەوەی خۆی دادەنرێت. ئێرانکوندا نوێنەرایەتی ئوسترالیای ھەڵبژارد، لە ھەمان کاتدا دەیتوانی نوێنەرایەتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانزانیا|تانزانیا]] یان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بوروندی|بوروندی]] بکات. دوای ئەوەی یەکەمجار لە ئازاری ٢٠٢٣ بانگھێشتی یاریزانانی پلە یەک و لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٤ بۆ یەکەمجار بەشداری کرد، ئیرانکوندا بووە دووەم گەنجترین ئوسترالی کە گۆڵی بۆ میللەتەکەی تۆمارکردبێت لە یارییەکی پاڵاوتنەکانی جامی جیھانی فیفای ٢٠٢٦ دا. لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ بووە بچووکترین ئوسترالی کە لە یارییەکی جامی جیھانیدا گۆڵی تۆمارکردبێت، کاتێک گۆڵی یەکەمی لە یاری ئوسترالیا و تورکییە لە [[ڤانکۆڤەر]] لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
تۆمارکرد. ئیرانکوندا لەلایەن ڕوانگەی تۆپی پێی CIES وەک یەکێک لە باشترین ١٠٠ یاریزانی خوار ٢٠ ساڵ لە جیھاندا لە ساڵی ٢٠٢٥دا ڕیزبەندی کرا.
== ئاماژەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{WorldFootball.net|nestory-irankunda}}
{{پۆلی کۆمنز|Nestory Irankunda}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
kjnm0n8f02s98nx5zemr2uowgkbvukz
1684054
1683729
2026-10-08T21:18:58Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684054
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نێستۆری ئێرانکوندا''' (لەدایکبووی ٩ی شوباتی ٢٠٠٦)یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری ئوسترالیایە و وەک [[ناوەند (تۆپی پێ)|یاریزانی باڵ]] یاری دەکات. بەھۆی شەڕی ناوخۆی [[شەڕی ناوخۆییی بوروندی|بوروندی]] لە تەمەنی منداڵیدا ڕووی لە ئوسترالیا کردووە، و وەک یەکێک لە باشترین یاریزانە ئوسترالییەکانی نەوەی خۆی دادەنرێت. ئێرانکوندا نوێنەرایەتی ئوسترالیای ھەڵبژارد، لە ھەمان کاتدا دەیتوانی نوێنەرایەتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تانزانیا|تانزانیا]] یان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بوروندی|بوروندی]] بکات. دوای ئەوەی یەکەمجار لە ئازاری ٢٠٢٣ بانگھێشتی یاریزانانی پلە یەک و لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٤ بۆ یەکەمجار بەشداری کرد، ئیرانکوندا بووە دووەم گەنجترین ئوسترالی کە گۆڵی بۆ میللەتەکەی تۆمارکردبێت لە یارییەکی پاڵاوتنەکانی جامی جیھانی فیفای ٢٠٢٦ دا. لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ بووە بچووکترین ئوسترالی کە لە یارییەکی جامی جیھانیدا گۆڵی تۆمارکردبێت، کاتێک گۆڵی یەکەمی لە یاری ئوسترالیا و تورکییە لە [[ڤانکۆڤەر]] لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
تۆمارکرد. ئیرانکوندا لەلایەن ڕوانگەی تۆپی پێی CIES وەک یەکێک لە باشترین ١٠٠ یاریزانی خوار ٢٠ ساڵ لە جیھاندا لە ساڵی ٢٠٢٥دا ڕیزبەندی کرا.
== ئاماژەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{WorldFootball.net|nestory-irankunda}}
{{پۆلی کۆمنز|Nestory Irankunda}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]]
8rbr2axhz294vxaomijc66xpa4nqbf9
نیوەڕۆی ڕاست
0
296572
1683642
1590907
2026-10-08T13:33:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683642
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نیوەڕۆی ڕاست''' فیلمێکی ڕۆژاواییی ئەمریکیی ساڵی ١٩٥٢یە کە لەلایەن فرێد زینێمان دەرھێنراوە، لەلایەن ستانلی کرایمەر بەرھەم ھێنراوە، و [[گەری کووپەر]]، [[گرێس کێڵی]]، کاتی جورادۆ، تۆماس میتچڵ، [[لۆید بریجز]]، و ئۆتۆ کروگەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. سیناریۆکەی لەلایەن کارڵ فۆرمن نووسراوە و لەسەر بنەمای چیرۆکە کورتی «ئەستێرەی تەنەکە» (The Tin Star)ی جۆن دەبلیوو. کانینگھام داڕێژراوە، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٤٧ لە کۆواری کۆلێرز بڵاوکرایەوە. چیرۆکەکە کە بە کاتی ڕاستەقینە ڕوودەدات، تیشک دەخاتە سەر [[مارشاڵ|مارشاڵێکی]] شارۆچکەکە کە ھەستی ئەرکناسییەکەی تاقی دەکرێتەوە کاتێک دەبێت بڕیار بدات یان بە تەنھا ڕووبەڕووی باندێکی بکوژ ببێتەوە، یان شارۆچکەکە لەگەڵ ھاوسەرە نوێیەکەیدا جێبھێڵێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|High Noon}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی]]
[[پۆل:پێرستی ڕەشی ھۆلیوود]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە]]
[[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە سنووری ئەمریکا داندراون]]
[[پۆل:فیلمەکان بە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین نمایشی ئەکتەری درامیی]]
[[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]]
[[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکانی ١٩٥٢]]
km1ixxo8si38plycr8ec4mr9te24l56
نانۆبۆڕی
0
296574
1683910
1682359
2026-10-08T20:21:28Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683910
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Kohlenstoffnanoroehre_Animation.gif|چەپ|وێنۆک|150x150پیکسڵ|نانۆبۆڕی کاربۆنی زیگزاگی تاک دیواری سووڕاوە]]
'''نانۆبۆری''' پێکهاتەیەکی لوولەکیی قەبارە-نانۆییە کە ناوکاێکی خاڵی (Hollow core) هەیە، بە شێوەیەکی گشتی لە گەردیلەکانی [[کاربۆن]] پێکدێت، هەرچەندە ماددەکانی دیکەش دەتوانن نانۆبۆری پێکبهێنن. نانۆبۆرییەکانی کاربۆن (CNTs) ناسراوترین و بەربڵاوترین جۆرن کە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە؛ ئەمانە لە پەڕەی لولکراوی گرافین پێکدێن کە تیرەکەیان (Diameter) لە نێوان یەک بۆ دەیان نانۆمەتردایە و درێژییەکەشیان دەگاتە چەندین ملیمەتر.<ref name="Maruyama_2022">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Maruyama S, Arnold MS, Krupke R, Peng LM |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Physics and applications of nanotubes. |journal=Journal of Applied Physics |بەرگ=١٣١|issue=8 |doi=10.1063/5.0087075}}</ref> ئەم پێکهاتانە تایبەتمەندیی فیزیایی، کیمیایی و کارەبایی ناوازەیان هەیە، لەوانە: بەرگرییەکی بەرزی ڕاکێشان (High tensile strength)، گەیەنەرێکی نایابی گەرمی و کارەبایە، و کاریگەرییە کوانتەمییە بێهاوتاکان بەهۆی سروشتە یەک-ڕەهەندییەکەیانەوە. <ref name="Ren_2024" /> نانۆبۆرییەکان دەکرێنە دوو پۆلی سەرەکییەوە: نانۆبۆریی تاک-دیوار (SWNTs) و نانۆبۆریی فرە-دیوار (MWNTs)، کە هەر یەکێکیان خاوەن تایبەتمەندی و بەکارهێنانی جیاوازن. لە کاتی دۆزینەوەیانەوە لە ساڵی ١٩٩١دا، نانۆبۆرییەکان بوونەتە جێی بایەخی لێکۆڵینەوە و گەشەپێدانی چڕ، بە ئاسۆیەکی گەش بۆ بەکارهێنانیان لە بوارەکانی وەک ئەلیکترۆنیک، زانستی ماددەکان، کۆگاکردنی وزە و پزیشکیدا. <ref name="Maruyama_2022" /> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.prescouter.com/2017/03/applications-carbon-nanotubes/|سەردێڕ=Current and Potential Applications of Carbon Nanotubes - PreScouter - Custom Intelligence from a Global Network of Experts |وێبگە=PreScouter}}</ref>
== جۆرەکانی ==
* '''نانۆبۆریی BCN:''' پێکهاتووە لە بڕی هاوتا لە گەردیلەکانی بۆرۆن، کاربۆن و نایترۆجین. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Luo L, Mo L, Tong Z, Chen Y |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Facile Synthesis of Ternary Boron Carbonitride Nanotubes |journal=Nanoscale Research Letters |بەرگ=٤|issue=8 |پەڕەکان=٨٣٤–٨٣٨|doi=10.1007/s11671-009-9325-7 |pmc=٢٨٩٤١١١|pmid=٢٠٥٩٦٣٧٧}}</ref>
* '''نانۆبۆریی نیتریدی بۆرۆن (Boron nitride nanotube):''' شێوەیەکی کۆپاژی (Polymorph) نیتریدی بۆرۆنە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rubio A, Corkill JL, Cohen ML |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٩٤|سەردێڕ=Theory of graphitic boron nitride nanotubes |journal=Physical Review B |بەرگ=٤٩|issue=7 |پەڕەکان=٥٠٨١–٥٠٨٤|bibcode=1994PhRvB..49.5081R |doi=10.1103/PhysRevB.49.5081 |pmid=١٠٠١١٤٥٣}}</ref> <ref name="N.G. Chopra, R.J. Luyken 1995">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Chopra NG, Luyken RJ, Cherrey K, Crespi VH, Cohen ML, Louie SG, Zettl A |ڕێکەوت=ئابی ١٩٩٥|سەردێڕ=Boron nitride nanotubes |journal=Science |بەرگ=٢٦٩|issue=5226 |پەڕەکان=٩٦٦–٩٦٧|bibcode=1995Sci...269..966C |doi=10.1126/science.269.5226.966 |pmid=١٧٨٠٧٧٣٢|s2cid=28988094}}</ref>
* '''نانۆبۆریی کاربۆن:''' زاراوە گشتییەکانی نانۆبۆری و دیاگرامەکان دەگرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Iijima S, Ichihashi T |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٣|سەردێڕ=Single-shell carbon nanotubes of 1-nm diameter |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/363603a0 |journal=Nature |زمان=en |بەرگ=٣٦٣|issue=6430 |پەڕەکان=٦٠٣–٦٠٥|doi=10.1038/363603a0 |issn=1476-4687 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref>
* '''نانۆبۆریی DNA:''' تۆڕێکی دوو-ڕەهەندییە کە بە دەوری خۆیدا دەچەمێتەوە، <ref name="Feldkamp">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Feldkamp U, Niemeyer CM |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Rational design of DNA nanoarchitectures |journal=Angewandte Chemie |بەرگ=٤٥|issue=12 |پەڕەکان=١٨٥٦–١٨٧٦|doi=10.1002/anie.200502358 |pmid=١٦٤٧٠٨٩٢}}</ref> لە ڕووی قەبارە و شێوەوە تا ڕادەیەک لە نانۆبۆریی کاربۆن دەچێت.
* '''نانۆبۆریی نیتریدی گالیۆم:''' نانۆبۆرییەکە لە ماددەی نیتریدی گالیۆم دروست کراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Goldberger J, He R, Zhang Y, Lee S, Yan H, Choi HJ, Yang P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Single-crystal gallium nitride nanotubes |journal=Nature |بەرگ=٤٢٢|issue=6932 |پەڕەکان=٥٩٩–٦٠٢|doi=10.1038/nature01551 |pmid=١٢٦٨٦٩٩٦}}</ref>
* '''نانۆبۆریی سیلیکۆن:''' لە گەردیلەکانی سیلیکۆن پێکهاتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kiricsi I, Fudala Á, Kónya Z, Hernádi K, Lentz P, Nagy JB |ساڵ=٢٠٠٠|سەردێڕ=The advantages of ozone treatment in the preparation of tubular silica structures |journal=Applied Catalysis A: General |بەرگ=٢٠٣|پەڕەکان=L١–L٤|doi=10.1016/S0926-860X(00)00563-9}}</ref>
* '''نانۆبۆریی نا-کاربۆنی:''' بە تایبەتی نانۆبۆرییەکانی سەڵفایدی تەنکستن (IV). <ref name="Tenne1992">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tenne R, Margulis L, Genut M, Hodes G |ساڵ=١٩٩٢|سەردێڕ=Polyhedral and cylindrical structures of tungsten disulphide |journal=Nature |بەرگ=٣٦٠|issue=6403 |پەڕەکان=٤٤٤–٤٤٦|bibcode=1992Natur.360..444T |doi=10.1038/360444a0 |s2cid=4309310}}</ref>
* '''نانۆبۆریی تونێلکار (Tunneling nanotube):''' پەیوەندییەکی پەردەیی لوولەکییە لە نێوان خانەکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rustom A, Saffrich R, Markovic I, Walther P, Gerdes HH |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Nanotubular highways for intercellular organelle transport |journal=Science |بەرگ=٣٠٣|issue=5660 |پەڕەکان=١٠٠٧–١٠١٠|doi=10.1126/science.1093133 |pmid=١٤٩٦٣٣٢٩}}</ref>
* '''[[دوانە ئۆکسیدی تیتانیۆم|نانۆبۆڕییەکانی تیتانیۆم]]:''' لە ڕێگەی گۆڕینی کانزای ئاناتاز (Anatase) بەهۆی کارلێکی هایدرۆثێرماڵەوە (Hydrothermal synthesis) دروست دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mogilevsky G, Chen Q, Kleinhammes A, Wu Y |ساڵ=٢٠٠٨|سەردێڕ=The structure of multilayered titania nanotubes based on delaminated anatase |journal=Chemical Physics Letters |بەرگ=٤٦٠|issue=4–6 |پەڕەکان=٥١٧–٥٢٠|bibcode=2008CPL...460..517M |doi=10.1016/j.cplett.2008.06.063}}</ref>
== پێکهێنەرەکانی نانۆبۆڕی ==
* '''Chiraltube:''' پێکهێنەرێکی ئەتۆمییە بۆ هەر جۆرە نانۆبۆرییەک بە هەر کایراڵێتییەک ([[:en:Chirality|Chirality]]) لە هەر ماددەیەکی دوو-ڕەهەندییەوە (2D material). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=de Albornoz-Caratozzolo JM, Cervantes-Sodi F |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Chiraltube, rolling 2D materials into chiral nanotubes |journal=Nanoscale Advances |بەرگ=٦|issue=1 |پەڕەکان=٧٩–٩١|doi=10.1039/D3NA00301A |pmc=١٠٧٢٩٨٩٢|pmid=٣٨١٢٥٦٠٣}}</ref>
* '''TubeASP:''' تایبەتە بە نانۆبۆرییەکانی کاربۆن.
* '''Nanotube Modeler:''' تەنها بۆ نانۆبۆرییەکانی کاربۆن بەکاردێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Nanotubes}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|تەکنۆلۆژیا|زانستی ماددە|زانست}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
th9g54f1nhjvyfcsrq02y3p9i4kn9fk
نیمچەدوورگەی کەپ یۆرک
0
296598
1683833
1683561
2026-10-08T20:05:17Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683833
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''نیمچەدوورگەی کەپ یۆرک''' لە باکووری دووری کوینزلەند لە ئوسترالیا ھەڵکەوتووە. گەورەترین ناوچەی کێوییە لە باکووری ئوسترالیا. زەوییەکەی زۆربەی تەختە و نزیکەی نیوەی ناوچەکە بۆ لەوەڕاندنی [[مانگا]] بەکاردێت. [[ساڤانا]] دار-ئۆکالیپتۆسە تا ڕادەیەک تێکنەچووەکان، دارستانە باراناوییە خولگەیییەکان و جۆرەکانی تری نشینگەکان ئێستا بەھۆی گرنگییە ژینگەیییە جیھانییەکەیانەوە ناسراون و دەپارێزرێن. ھەرچەندە بەشێکی زۆری نیمچەدوورگەکە بە دەست لێنەدراوی ماوەتەوە، لەگەڵ کۆمەڵەیەکی ھەمەجۆر لە [[فلۆرا]] و [[گیانلەبەران]]ی بومی، بەڵام ڕەنگە ھەندێک لە ژیانی کێوییەکەی لەلایەن پیشەسازی و لەوەڕاندنی زۆر و ھەروەھا جۆرە ھێنراوەکان و گیای کێوییەوە مەترسییان لەسەر بێت.
باکوورترین خاڵی نیمچەدوورگەکە کەپ یۆرکە. زەوییەکە بۆ ماوەی دەیان ھەزار ساڵ لەلایەن ژمارەیەک لە گەلە ڕەسەنەکانی ئوسترالیاوە نیشتەجێ کراوە. لە ساڵی ١٦٠٦دا، دەریاوانی ھۆڵەندی ویلم جانسزۆن لەسەر پشتی کەشتیی «دویفکن»یەکەم ئەورووپی بوو کە لە ئوسترالیا دابەزێت، و گەیشتە نیمچەدوورگەی کەپ یۆرک.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Cape York Peninsula}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}}
{{جوگرافیا-کۆلکە}}
[[پۆل:پارێزگاکانی فیزیۆگرافیا]]
[[پۆل:دەریای ئارافورا]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
iqr34cyr7q7dhms6seakpuiyujr36dk
تانکی دەرەکیی مەکۆکی بۆشایی
0
296612
1683902
1682450
2026-10-08T20:20:09Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683902
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''تانکی دەرەکیی مەکۆکی بۆشایی''' ('''ئی تی''') پێکھاتەیەکی [[مووشەک ھەڵگر|پێڕاگوێزی ھەڵدانی]] [[مەکۆکی ئاسمانی|مەکۆکی بۆشایی]] بوو کە سووتەمەنیی [[ھیدرۆجینی شل]] و [[ئۆکسجینی شل]]ی [[ھۆکاری ئۆکسێن|ئۆکسێنەری]] تێدابوو. لە کاتی ھەستان و سەرکەوتندا، سووتەمەنی و ئۆکسێنەری لەژێر پەستاندا بۆ سێ بزوێنەرە سەرەکییەکەی ئاڕ ئێس-٢٥ لە خولگەگەرەکەدا دابین دەکرد. ئی تی تەنیا ١٠ چرکە دوای کوژانەوەی بزوێنەری سەرەکی (میکۆ) فڕێ دەدرا و سەرلەنوێ دەھاتەوە ناو بەرگی ھەوای زەوی. بە پێچەوانەی [[مووشەکی پاڵنەری ڕەقی مەکۆکی بۆشایی|مووشەکەکانی پاڵنەری ڕەقی مەکۆکی بۆشایی]]، تانکییە دەرەکییەکان دووبارە بەکار نەدەھێنرانەوە. تانکییەکان پێش بەرکەوتن لە [[ئۆقیانووسی ھیند]] (یان [[ئۆقیانووسی ئارام]] لە حاڵەتی ئاراستەکانی ھەڵدانی تێکردنی ڕاستەوخۆ)، لە شوێنێکی دوور لە ڕێڕەوەکانی کەشتیوانی پارچەپارچە دەبوون و کۆ نەدەکرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٨٨|ناونیشان=http://science.ksc.nasa.gov/shuttle/technology/sts-newsref/et.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190819161653/https://science.ksc.nasa.gov/shuttle/technology/sts-newsref/et.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=NSTS 1988 News Reference Manual}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Space Shuttle external tanks}}
{{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|فڕینی بۆشایی|وزە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{وزە-کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
9520sm3e7g7984crxtxuqv17tv0sx2o
پاپا سیستووسی یەکەم
0
296657
1683767
1682782
2026-10-08T17:31:16Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]]
1683767
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
'''پاپا سیستوسی یەکەم''' (بە یۆنانی: ''Σίξτος''، ھەروەھا بە ''Xystus'' دەنووسرێت)، پیاوێکی [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ڕۆمانی]] بە ڕەچەڵەک [[یۆنانی کۆن|یۆنانی]] بوو کە وەک قەشەی سەرەکی شاری [[ڕۆما]] و شەشەمین پاپای [[کەنیسەی کاتۆلیک]] خزمەتی کردووە.
سەردەمی پاپایەتییەکەی لە دەوروبەری ساڵانی ١١٧ یاخود ١١٩ی زایینی دەستی پێکرد و تا کاتی کۆچی دوایی لە نێوان ساڵانی ١٢٦ یان ١٢٨ی زایینیدا بەردەوام بوو. ئەو لە دوای «پاپا ئەلیکساندەری یەکەم» بوو بە پاپا. ساڵانە لە ڕێکەوتی ٦ی نیساندا، یادی جەژنی شێواز و پیرۆزیی ئەم پاپایە دەکرێتەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پاپا]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
{{پۆلی کۆمنز|Sixtus I}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|مێژوو|ئیتاڵیا}}
[[پۆل:پاپاکان]]
[[پۆل:مێژووی کەنیسەی کاسۆلیک]]
[[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]]
dnw1ftbdledatzrb7p3rldsrz2wtlap
نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن
0
296888
1684144
1599690
2026-10-09T01:34:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە)
1684144
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]]
'''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder (PTSD) - Symptoms and causes |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wild |یەکەم=Jennifer |دوایین٢=Duffy |یەکەم٢=Michael |دوایین٣=Ehlers |یەکەم٣=Anke |ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |بەرگ=١٦|doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=١٠١٦٠٠٠٠|pmid=٣٧١٥٩٨١١|article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5"/><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5"/> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe.|سەردێڕ=VA.gov {{!}} Veterans Affairs |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5"/>
[[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک|295x295پیکسڵ]]
زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=''[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |بەرگ=٣٧|issue=5 |پەڕەکان=٨٦٠–٨٩٥|doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=٢٣٥٦٧٥٢١|s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |بەرگ=٨|issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=٥٦٣٢٧٨١|pmid=٢٩٠٧٥٤٢٦|وتەگێڕانەوە=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢١|issue=5 |پەڕەکان=٤٥٥–٤٦٢|doi=10.1002/jts.20357 |pmid=١٨٩٥٦٤٤٤|وتەگێڕانەوە=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD (p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣٬٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders]]'' (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠٬٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5"/> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015"/> لە ژنانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref>
خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015"/> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |بەرگ=٤٠|پەڕەکان=١٨٤–٩٤|doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=٢٦١٦٤٥٤٨|hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid 20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |ناونیشان=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=١٢٥١٥٥٤٣|pmid=٢٠٦١٤٤٥٧|article-number=CD007316}}</ref> و سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015"/> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |بەرگ=٣٣|issue=2 |پەڕەکان=١٦٩–٨٠|doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=٢٧٢٠٦١٢|pmid=١٩١٤١٣٠٧}}</ref>
[[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]]
نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|سەردێڕ=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Springer Pub. Co.|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-١٠٩٥-٤|شوێن=New York|پەڕە=٣٥٣|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|پەڕە=٧}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|سەردێڕ=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Basic Books]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٩٨٧٣-٦|پەڕە=٩|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Waters |یەکەم=John |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html|سەردێڕ=After War: A Conversation with Author Nancy Sherman {{!}} RealClearDefense |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بەھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[John Wiley & Sons]]|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٩٦٧٧٠-٥|edition=3|شوێن=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢٦|issue=5 |پەڕەکان=٥٤٨–٥٦|doi=10.1002/jts.21840 |pmid=٢٤١٥١٠٠١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|3}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network]
* [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine]
* [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)]
* [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center]
{{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Posttraumatic stress disorder}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|پزیشکی|دەروونناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]]
[[پۆل:ترس]]
[[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
0k7c7e6bzl4ce6mczmzsljo1k8f9ptb
نەخۆشیی وەسواس و ناچاربوون
0
296927
1684151
1609763
2026-10-09T01:36:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە)
1684151
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
| name = نەخۆشیی وەسواس و ناچاربوون
| image = OCD Cycle.svg
| caption = چوار پێکهاتەی خولی OCD
| field = [[دەروونپزیشکی]], [[دەروونناسی کلینیکی]]
| symptoms = هەست بە پێویستی بکە بۆ ئەنجامدانی هەندێک ڕەفتار دووبارە و سێبارە، هەندێک بیرکردنەوەی ناڕەحەتکەر دووبارە و سێبارە هەبێت<ref name="NIH20152" />
| complications = [[تێکچوونی تیک]], [[پەشێویی دڵەڕاوکێ]], [[خۆکوشتن]]<ref name="DSM52" /><ref name="Ang2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Angelakis I, Gooding P, Tarrier N, Panagioti M |سەردێڕ= Suicidality in obsessive compulsive disorder (OCD): a systematic review and meta-analysis | journal = Clinical Psychology Review |بەرگ= ٣٩|پەڕەکان= ١–١٥| pmid = ٢٥٨٧٥٢٢٢| doi = 10.1016/j.cpr.2015.03.002 |بڵاوکەرەوە= [[Pergamon Press]]}}</ref>
| onset = Before 35 years<ref name="NIH20152" /><ref name="DSM52" />
| risks = [[جێنەتیک]], [[پەیەزانست]], [[میزاج]], [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان]], هەندێک [[داروو]] و [[دەرمان]]<ref name="NIH20152" />
| diagnosis = شێواز لە ڕووی کلینیکیەوە لەسەر بنەمای نیشانەکان؛ Y-BOCS ئامرازی ستانداردی زێڕین بۆ هەڵسەنگاندنی توندی severity<ref name="DSM52" />
| differential = [[پەشێویی دڵەڕاوکێ]], [[پەشێوی گشتی خەمۆکی]], [[تێکچوونی خواردن]]s, [[تێکچوونی تیک]]s, [[تێکچوونی کەسایەتی وەسوەسەیی-ناچاری]]<ref name="DSM52" />
| treatment = [[چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی]], [[دەرمان]], [[هاندانی موگناتیسی لە ڕێگەی سەر]], [[نەشتەرگەری]]
| medication = ڕێگریکەرانی هەڵبژێردراوی وەرگرتنەوەی سیرۆتۆنین (SSRI)، کلۆمیپرامین، دژە دەروونی نائاسایی یارمەتیدەر
| frequency = 2.3%
}}
'''نەخۆشیی وەسواس و ناچاربوون''' (بە ئینگلیزی: Obsessive–compulsive disorder یان کورتکراوەی: OCD) شێواوییەکی دەروونییە کە تێیدا کەسەکە تووشی بیرۆکە، وێنە یان ئارەزووی سەرکێش و نەویست (وەسواس/Obsession) دەبێت، و بۆ کەمکردنەوەی ئەو دڵەڕاوکێ و ناڕەحەتییەی کە بەھۆی ئەو وەسواسانەوە دروست دەبێت، ناچارە بە شێوەیەکی دووبارەبووەوە ھەندێک ڕەفتار یان کردەوەی جێگیر (زۆرەملێ/Compulsion) ئەنجام بدات، بە ڕادەیەک کە کار دەکاتە سەر ژیانی ئاسایی و ڕۆژانەی.<ref name="NIH20152">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=The National Institute of Mental Health (NIMH) |سەردێڕ=What is Obsessive-Compulsive Disorder (OCD)? |ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160723194024/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd/index.shtml |وێبگە=[[U.S. National Institutes of Health]] (NIH)}}</ref><ref name="DSM52">{{بیرخستنەوەی کتێب|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse |سەردێڕ=Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5 |edition=5th |شوێن=Washington |پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٣٧ ٢٣٧–٢٤٢]|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing}}</ref><ref name="Sartorius">{{بیرخستنەوەی وێب| vauthors = Sartorius N, Henderson A, Strotzka H, Lipowski Z, Yu-cun S, You-xin X, Strömgren E, Glatzel J, Kühne G, Misès R, Soldatos C, Pull C, Giel R, Jegede R, Malt U, Nadzharov R, Smulevitch A, Hagberg B, Perris C, Scharfetter C, Clare A, Cooper J, Corbett J, Griffith Edwards J, Gelder M, Goldberg D, Gossop M, Graham P, Kendell R, Marks I, Russell G, Rutter M, Shepherd M, West D, Wing J, Wing L, Neki J, Benson F, Cantwell D, Guze S, Helzer J, Holzman P, Kleinman A, Kupfer D, Mezzich J, Spitzer R, Lokar J |سەردێڕ=The ICD-10 Classification of Mental and Behavioural Disorders Clinical descriptions and diagnostic guidelines |وێبگە=who.int [[World Health Organization]] |پەڕە=١٤٢|ناونیشان=https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/37958/9241544228_eng.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
== نیشانەکان ==
* '''وەسواسەکان (Obsessions):''' ئەو بیرۆکە یان وێنە مێشکییانەن کە بەردەوامن و نەخوازراون دەبنە ھۆی دروستبوونی [[دڵەڕاوکێ]]، بێزاری یان ناڕەحەتی. باوترین جۆرەکانی وەسواس بریتین لە: ترسی پیسبوون (بە [[میکرۆب]] یان [[ژەھر]])، وەسواسی ڕێکخستن<ref group="تێبینییەکان">وەک ڕێکخستنی کەلوپەلەکان بەبەردەوامی</ref> و ھاوسەنگی، ترسی سووکایەتیکردن بە پیرۆزییە ئایینییەکان<ref group="تێبینییەکان">بەردەوام پرسیارکردن و دڵنیابوونەوە لەوەی ئەوەی دەیکەن ڕاستە یان نا لەڕووی ئاینییەوە</ref>، وەسواسی سێکسی<ref group="تێبینییەکان">بەبێ جیاکاری بیرۆکە، وێنەکردن، ئارەزوو، کێشەی سێکسی تووشی کەسەکە دەبێت بەبێ ئەوەی بتوانێت بەشێوەیەکی تەندرووست دەریان ببڕێت</ref>، و ترسی زیان گەیاندن بە خۆ یان کەسانی تر.
* '''کردەوە زۆرەملێیەکان (Compulsions):''' ئەو کردەوە دووبارەبووانەن کە لە وەڵامی وەسواسەکاندا ئەنجام دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی کاتیی دڵەڕاوکێ، وەک: زۆر شتن و پشکنین، ژماردن، گەڕان بەدوای دڵنیاییدا، و خۆبەدوورگرتن لە ھەندێک بارودۆخ. ئەم کردەوانە زۆرجار لانی کەم یەک کاتژمێر لە ڕۆژێکدا دەبەن.
زۆربەی کەسانی پێگەیشتوو کە تووشی ئەم شێواوییەن، درک بەوە دەکەن کە ڕەفتارەکانیان بێ بنەمان، بەڵام بۆ کەمکردنەوەی ناڕەحەتییەکەیان بەردەوام دەبن لەسەری. لەبەر ئەم ھۆکارە، بیرۆکە و ڕەفتارەکان لە OCDدا بە «دژە-خۆ» (Egodystonic) دادەنرێن (واتە لەگەڵ وێنەی نموونەیی کەسەکە بۆ خۆی ناگونجێت).
== ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن ==
ھۆکارەکانی OCD فرەلایەنن و بە تەواوی ڕوون نین، بەڵام تێکەڵەیەک لە ھۆکاری بۆماوەیی<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Pauls |یەکەم=David L. |دوایین٢=Abramovitch |یەکەم٢=Amitai |دوایین٣=Rauch |یەکەم٣=Scott L. |دوایین٤=Geller |یەکەم٤=Daniel A. |ڕێکەوت=2014-06 |سەردێڕ=Obsessive–compulsive disorder: an integrative genetic and neurobiological perspective |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn3746 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١٥|issue=6 |پەڕەکان=٤١٠–٤٢٤|doi=10.1038/nrn3746 |issn=1471-0048}}</ref>، فشاری ژینگەیی (وەک زەبرەکانی سەردەمی منداڵی)، ناتەواوی لە پێکھاتەی مێشک و کارکردنی دەمارەگوێزەرەوەکان (وەک سیرۆتۆنین، [[دۆپامین]] و گلوتامات<ref name=":0" />) لەخۆدەگرێت.
== چارەسەر ==
ئەم شێواوییە درێژخایەنە، بەڵام چارەسەرکردن دەتوانێت کوالێتیی ژیانی نەخۆشەکە باشتر بکات. ڕێگاکانی چارەسەری ھێڵی یەکەم بریتین لە:
# '''چارەسەری دەروونی:''' بەتایبەت شێوازی «ڕووبەڕووبوونەوە و ڕێگریکردن لە وەڵامدانەوە» (ERP).
# '''دەرمان:''' بەکارھێنانی دەرمانە دژەخەمۆکییەکانی جۆری (SSRIs).
بۆ ئەو نەخۆشانەی بەم ڕێگایانە باشتر نابن (کە پێیان دەوترێت بەرگریکار لە چارەسەر)، ڕێگای ھێڵی دووەم وەک دەرمانی کڵۆمیپڕامین، بەھێزکردنی چارەسەر بە دژەدەروونپیسییە نائاسایییەکان، یان ھاندانی موگناتیسیی سەرانسەری مێشک (TMS) بەکاردێت. لە حاڵەتە زۆر سەختەکاندا و وەک دوایین چارەسەر، نەشتەرگەریی «ھاندانی قووڵی مێشک» (DBS) ئەنجام دەدرێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەروونناسی]]
* [[دڵەڕاوکێ]]
* [[خەمۆکی]]
== تێبینییەکان ==
<references group="تێبینییەکان" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Obsessive–compulsive disorder}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:شێواوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
[[پۆل:دەروونپزیشکی]]
[[پۆل:پەشێوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
[[پۆل:ڕێوڕەسم]]
a21zci96cu7j1c5ickls0pdco2t6yl7
نەخۆشیی خەوی ئەفریقی
0
296935
1684139
1614748
2026-10-09T01:34:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684139
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Trypanosoma sp. PHIL 613 lores.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری Trypanosoma brucei لە ناو خوێندا]]
'''نەخۆشیی خەوی ئەفریقی''' یان '''تریپانۆسۆمیاسیزی ئەفریقی''' (بە ئینگلیزی: African trypanosomiasis یان Sleeping sickness) نەخۆشییەکی مشەخۆریی گواستراوەیە کە تووشی مرۆڤ و ئاژەڵەکانی تر دەبێت.<ref name="WHO2020">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/trypanosomiasis-human-african-(sleeping-sickness) |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Trypanosomiasis, human African (sleeping sickness) |بڵاوکەرەوە=World Health Organization}}</ref> ئەم نەخۆشییە بەھۆی جۆرە میکرۆبەی کە دروستی دەکات بە ناوی ''Trypanosoma brucei'' دروست دەبێت و لە ڕێگەی پێوەدانی مێشی تووشبووی «تسێ تسێ» (Tsetse fly) دەگوازرێتەوە.<ref name="WHO2013">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=WHO Media Centre |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs259/en/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140426104752/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs259/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Fact sheet N°259: Trypanosomiasis, Human African (sleeping sickness) |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>NCBI. Human African Trypanosomiasis. 2024.</ref>
== جۆرەکان و گواستنەوە ==
مرۆڤ لە ڕێگەی دوو ژێر جۆری ئەم مشەخۆرەوە تووشی نەخۆشییەکە دەبێت:
* '''''Trypanosoma brucei gambiense''''': ئەم جۆرە زیاتر لە نێوان مرۆڤەکاندا دەگوازرێتەوە و بەرپرسیارە لە پتر لە ٩٢٪ی کۆی گشتیی حاڵەتەکانی تووشبوون لە جیھاندا.
* '''''Trypanosoma brucei rhodesiense''''': ئەم جۆرەیان نەخۆشییەکی ھاوبەشی نێوان مرۆڤ و ئاژەڵە (Zoonotic)، کە تێیدا ئاژەڵەکانی وەک مەڕوڵات و مانگا وەک حەشارگەی سەرەکیی مشەخۆرەکە کار دەکەن و مرۆڤیش تووش دەکەن.
نەخۆشییەکە بەھۆی ئەوەی لە قۆناغە پێشکەوتووەکانیدا ھێرش دەکاتە سەر [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] و دەبێتە ھۆی تێکچوونی خەو و بێھۆشی، بە «نەخۆشیی خەو» ناوزەد کراوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مشەخۆرناسی]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|African trypanosomiasis}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
[[پۆل:پزیشکیی خولگەیی]]
[[پۆل:پەشێوییەکانی خەو]]
mz67a2bjh7mg3l63vgcar9dl9rtpfnd
هیمۆفیلیا
0
296942
1684338
1614410
2026-10-09T10:39:09Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684338
wikitext
text/x-wiki
[[File:A_woman_suffering_from_Hemophilia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A_woman_suffering_from_Hemophilia.png|وێنۆک|وێنەیەکی دەستکرد کە کەسێکی تووشبوو بە هیمۆفیلیا نیشان دەدات.]]
'''ھیمۆفیلیا''' (بە ئینگلیزی: Hemophilia) کۆمەڵێک نەخۆشیی [[بۆماوە|بۆماوەیین]] کە تێیدا توانای لەش بۆ دروستکردنی لەختەی خوێن و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوون لە کاتی پچڕانی دەمارەکاندا تێکدەچێت.<ref name="NIH2013What">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.nhlbi.nih.gov/health/bleeding-disorders |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161004222515/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/hemophilia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=NHLBI |سەردێڕ=What Is Hemophilia? |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="CDC2014">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/ncbddd/hemophilia/facts.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160827085015/http://www.cdc.gov/ncbddd/hemophilia/facts.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=CDC |سەردێڕ=Hemophilia Facts |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوی ھیمۆفیلیا لە دوو وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] پێکدێت: «ھیمۆ» بە واتای [[خوێن]] و «فیلیا» بە واتای حەزلێکردن یان دۆستایەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Douglas Harper |ناونیشان=http://www.etymonline.com/index.php?search=hemophilia&searchmode=none |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080306042235/http://www.etymonline.com/index.php?search=hemophilia&searchmode=none |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Online Etymology Dictionary |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== جۆرە سەرەکسییەکان ==
ئەم نەخۆشییە بە شێوەیەکی سەرەکی و نزیکەی تەنھا لە ڕەگەزی نێردا دەردەکەوێت و دەبێتە دوو جۆری سەرەکی:
* '''ھیمۆفیلیای A (جۆری کلاسیک):''' بەربڵاوترین جۆری ئەم تێکچوونەیە کە بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە ھەشت دروست دەبێت. نزیکەی ٨٥٪ی حاڵەتەکانی ھیمۆفیلیا لەم جۆرەن و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٥ بۆ ١٠ ھەزار کۆرپەدا دەبینرێت (بە شێوەیەکی زۆر دەگمەن لە کچاناندا ڕوودەدات).
* '''ھیمۆفیلیای B (ھیمۆفیلیای کریسمەس):''' بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە نۆ دروست دەبێت و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٢٠ بۆ ٣٤ ھەزار کۆرپەدا دەستنیشان دەکرێت.
بەھۆی ئەوەی جینەکانی بەرپرسیار لە دروستکردنی ئەم فاکتۆرانە لەسەر [[کرۆمۆسۆم]]ی X ھەڵکەوتوون، نەخۆشییەکە زیاتر تووشی پیاوان دەبێت و ژنان زۆرجار تەنھا وەک ھەڵگری (Carrier) جینەکە دەمێننەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gualtierotti R, Garagiola I, Mortarino M, Spena S, Romero-Lux O, Peyvandi F |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=Gender equity in hemophilia: need for healthcare, familial, and societal advocacy |journal=Front Med (Lausanne) |بەرگ=١١|doi=10.3389/fmed.2024.1345496 |pmc=١١٠٢٦٨٥٧|pmid=٣٨٦٤٦٥٥٨|doi-access=free |article-number=1345496}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خوێن]]
* [[بۆماوەزانی]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Hemophilia}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە بۆماوەییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
bs7jj3k58q85dm58k0wpioay3waxsku
هێرپس
0
296944
1684339
1614747
2026-10-09T10:39:26Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684339
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Herpes(PHIL 1573 lores).jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|دەرکەوتنی برین و تاڵۆکەی بچووکی تەبکال لەسەر لێوی کەسی تووشبوو]]
'''ھێرپس''' نەخۆشییەکی [[ڤایرۆس|ڤایرۆسییە]] کە بەھۆی ڤایرۆسێکەوە بە ھەمان ناو دروست دەبێت.<ref name="WHO2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/herpes-simplex-virus |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=World Health Organization |سەردێڕ=Herpes simplex virus}}</ref> شوێنی تووشبوو لەسەر پێست بە شێوەی ھەوکردن و کۆمەڵە تاڵۆکە (زیپکەی ئاودار)ی ورد دەردەکەوێت. ڤایرۆسی ھێرپس سیمپلێکس دەبێتە ھۆی دروستبوونی ھێرپس لە [[دەموچاو]]، [[کۆئەندامی زاوزێ]]ی ھەردوو ڕەگەز، [[مێشک]] و [[چاو]]؛ ھەروەھا ھەندێک جار دەکرێت ببێتە ھۆی ئیفلیجیی بێڵ (ئیفلیجیی دەموجاو).<ref name="Bal2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Balasubramaniam |یەکەم١=R |دوایین٢=Kuperstein |یەکەم٢=AS |دوایین٣=Stoopler |یەکەم٣=ET |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Update on oral herpes virus infections. |journal=Dental Clinics of North America |بەرگ=٥٨|issue=2 |پەڕەکان=٢٦٥–٨٠|doi=10.1016/j.cden.2013.12.001 |pmid=٢٤٦٥٥٥٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mosby|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aW0zkZl0JgQC&pg=PA836|سەردێڕ=Mosby's Medical Dictionary|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨٠٣٢٣١١٢٥٨١|edition=9|پەڕەکان=٨٣٦–٣٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170906210724/https://books.google.com/books?id=aW0zkZl0JgQC&pg=PA836|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== تایبەتمەندییەکانی ڤایرۆسەکە ==
تا ئێستا چاکبوونەوەی بنەڕەتی و یەکجاری بۆ ھێرپس نییە؛ ئەگەر ڤایرۆسەکە چوونە ناو لەشەوە بکات، تا کۆتایی تەمەن لەگەڵ کەسەکەدا دەمێنێتەوە و لە کاتی لاوازبوونی [[کۆئەندامی بەرگری|سیستەمی بەرگریی]] لەشدا سەرھەڵدەداتەوە.
ئەگەرچی لە ھەندێک نەخۆشدا و دوای چەندین ساڵ لە دووبارەبوونەوەی نەخۆشییەکە، لەناکاو دەرکەوتنی نیشانەکانی ھێرپسەکە بە تەواوی نامێنێت، بەڵام ئەو کەسانە ھێشتا وەک ھەڵگری ڤایرۆسەکە دەمێننەوە و دەتوانن بیگوازنەوە بۆ کەسانی تر.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ڤایرۆس]]
* [[کۆئەندامی بەرگری]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Herpes simplex}}
{{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]]
acqzqopd38dfv8iahlpizq4f89zt61x
نەخۆشیی لایم
0
296945
1684145
1614414
2026-10-09T01:35:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684145
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Erythema migrans - erythematous rash in Lyme disease - PHIL 9875.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|پەڵەی پێستیی شێوە ئەڵقەیی (Erythema migrans) کە نیشانەیەکی دیار و باوی قۆناغی سەرەتایی نەخۆشیی لایمە]]
'''نەخۆشیی لایم''' (بە ئینگلیزی: Lyme disease) جۆرێکە لە چڵککردنی ئەسپرۆکێتیی فرەسیستەمی (کاردەکاتە سەر چەندین کۆئەندامی جیاوازی لەش). لانی کەم سێ جۆر بەکتریای سەر بە ڕەگەزی «بۆرێلیا» وەک ''Borrelia burgdorferi'' ھۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەم نەخۆشییە.<ref name="NEJM2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Shapiro ED |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Clinical practice. Lyme disease |ناونیشان=http://portal.mah.harvard.edu/templatesnew/departments/MTA/Lyme/uploaded_documents/NEJMcp1314325.pdf |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٧٠|issue=18 |پەڕەکان=١٧٢٤–١٧٣١|doi=10.1056/NEJMcp1314325 |pmc=٤٤٨٧٨٧٥|pmid=٢٤٧٨٥٢٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160821071927/http://portal.mah.harvard.edu/templatesnew/departments/MTA/Lyme/uploaded_documents/NEJMcp1314325.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref><ref name="NYT-20210611">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|vauthors=Wenner M|سەردێڕ=Let's Do a Tick Check – These pervasive bloodsuckers can give you more than just Lyme disease. Here's how to protect yourself. (Interactive)|ناونیشان=https://www.nytimes.com/interactive/2021/06/11/well/tick-disease-lyme.html|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210619021727/https://www.nytimes.com/interactive/2021/06/11/well/tick-disease-lyme.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Wolcott Host association of Borrelia">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Wolcott KA, Margos G, Fingerle V, Becker NS |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Host association of Borrelia burgdorferi sensu lato: A review |journal=Ticks and Tick-Borne Diseases |بەرگ=١٢|issue=5 |doi=10.1016/j.ttbdis.2021.101766 |pmid=٣٤١٦١٨٦٨|article-number=101766}}</ref>
== گواستنەوە و نیشانەکان ==
ئەم ھۆکارە بەکتریاییانە لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە گەنەیەکی خێزانی گەنە ڕەقەکانەوە (Ixodidae) دەگوازرێنەوە بۆ مرۆڤ. ئاژەڵەکانی وەک [[ئاسک]] و [[مشک]] ڕۆڵێکی گرنگ لە خولی ژیانی ئەم بەکتریایە و بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکەدا دەگێڕن.
گرنگترین نیشانەکانی نەخۆشیی لایم بریتین لە:
* [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و [[سەرئێشە|سەرێشە]]<ref name="CDC2013S">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=cdc.gov |سەردێڕ=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref>
* ماندوێتیی توند و بێھێزی<ref name="CDC2013S2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=cdc.gov |سەردێڕ=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref>
* [[خەمۆکی]]
* خوران و دەرکەوتنی پەڵەی پێستیی تایبەت (کە زۆرجار وەک نیشانەی ئامانج یان ئەڵقەیی دەردەکەوێت)<ref name="CDC2013S3">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=cdc.gov |سەردێڕ=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref>
ئەگەر نەخۆشییەکە لە قۆناغە سەرەتایییەکانیدا چارەسەر نەکرێت، دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ [[جمگە|جومگەکان]]، کۆئەندامی دەمار و دڵ.<ref name="CDC2013S4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=cdc.gov |سەردێڕ=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[بەکتریا]]
* [[جمگە]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Borreliosis}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی گوازراوە لە ڕێگەی کەنەوە]]
[[پۆل:نەخۆشییە بەکترییەکان]]
6t6u5g22eg9h4t2b4onbvizhcax6tth
شۆکی خوێنگەڕان
0
296947
1684076
1670257
2026-10-08T22:24:28Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684076
wikitext
text/x-wiki
'''شۆکی خوێنگەڕان''' یان تەنھا '''شۆک''' (بە ئینگلیزی: Shock یان بە فەڕەنسی: Choque) بارودۆخێکی پزیشکیی مەترسیدارە بۆ سەر ژیانی مرۆڤ. ئەم دۆخە بەھۆی دابەزینی توندی [[پەستانی خوێن|پەستانی خوێنی]] خوێنبەرەکان و کەمبوونەوەی ئەندازەی خوێنەوە ڕوودەدات، کە لە بڕی ئۆکسجین لە شانەکاندا کەم دەبێتەوە و مرۆڤ تووشی کەمۆکسجینی (Hypoxia) دەکات.<ref name="ITLSPg172">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Pearson Education Limited|ژپنک=٩٧٨-١٢٩٢-١٧٠٨٤-٨|edition=8|پەڕەکان=١٧٢–٧٣}}</ref>
== نیشانەکان و میکانیزم ==
بەگشتی لە کاتی شۆکدا، جگە لە دابەزینی پەستانی خوێن، ئەم نیشانانەش دەردەکەون:
* کەمبوونەوەی ئاستی ھۆشیاری.
* خێرا لێدانی دڵ.
لە کاتی شۆکدا، میکانیزمێکی «پەرچەکرداری ئەرێنی» (Positive feedback) لە لەشدا ڕوودەدات؛ ئەم میکانیزمە دەبێتە ھۆی خراپتربوونی یەک لە دوای یەک و خێرای باری تەندروستیی نەخۆشەکە. ئەگەر شۆکەکە بە خێرایی چارەسەر نەکرێت، لێکەوتەکانی زۆر توند دەبن و بارودۆخەکە بەردەوام بەرەو خراپتربوون دەچێت. ھەروەھا ئەم عارزەیە دەکرێت ببێتە ھۆی زیانی توند.
== چارەسەر ==
بۆ چارەسەرکردنی شۆک، جیا لە دیاریکردن و نەھێشتنی ھۆکاری سەرەکیی شۆکەکە، پێویستە پەستانی خوێنی نەخۆشەکە بەرز بکرێتەوە. ئەمەش لە ڕێگەی دەرزی لێدانی شلەمەنییە (وەک کریستاڵۆیدەکان/Crystalloids) ئەنجام دەدرێت بۆ قەرەبووکردنەوەی قەبارەی خوێنی لەدەستچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Liu |یەکەم١=C |دوایین٢=Lu |یەکەم٢=G |دوایین٣=Wang |یەکەم٣=D |دوایین٤=Lei |یەکەم٤=Y |دوایین٥=Mao |یەکەم٥=Z |دوایین٦=Hu |یەکەم٦=P |دوایین٧=Hu |یەکەم٧=J |دوایین٨=Liu |یەکەم٨=R |دوایین٩=Han |یەکەم٩=D |دوایین١٠=Zhou |یەکەم١٠=F |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Balanced crystalloids versus normal saline for fluid resuscitation in critically ill patients: A systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. |journal=The American Journal of Emergency Medicine |بەرگ=٣٧|issue=11 |پەڕەکان=٢٠٧٢–٧٨|doi=10.1016/j.ajem.2019.02.045 |pmid=٣٠٨٥٢٠٤٣|doi-access=free}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کۆئەندامی سووڕان|خوێنبەرەکان]]
* [[دڵ]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Shock (circulatory)}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:پزیشکیی فریاکەوتن]]
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
[[پۆل:ھۆکارەکانی مردن]]
[[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]]
4dhw80kinwhsp1myk2s435595zatgyq
بۆتولیزم
0
296948
1683909
1682396
2026-10-08T20:21:19Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683909
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=بۆتولیزم (Botulism)|image=Botulism1and2.JPG|caption=(وێنەی منداڵێکی تووشبوو بە بۆتولیزم)|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، زانستی هەرس و جگەر|pronounce={{IPAc-en|ˈ|b|ɒ|tj|ʊ||l|ɪ|z|əm|}}|symptoms=لاوازی، کێشەی بینین، هەستکردن بە ماندوێتی، کێشە لە قسەکردندا|complications=لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە|onset=١٢ بۆ ٧٢ کاتژمێر|duration=گۆڕاوە|types=گواستراوە بە خۆراک، برین، منداڵی ساوا، ژەهراویبوونی ڕیخۆڵەیی پێگەیشتووان، هەڵمژین، بەهۆی چارەسەری پزیشکییەوە (iatrogenic)
<ref name="CDCtypes">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Botulism |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/about/index.html |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|causes=بەکتریای (Clostridium botulinum)|risks=خۆراکی بە هەڵە قوتووکراو، پارێزراو یان ترشێنراو؛ بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر بە دەرزی (بۆ نموونە، هێرۆینی ڕەشی لینج)؛ خواردنی هەنگوین لە منداڵانی خوار تەمەن ١ ساڵ؛ برینی پیسبوو؛ دەرزی لێدانی ژەهری بۆتولینۆم بە بڕی زۆر بۆ مەبەستی جوانکاری/چارەسەری
<ref name="CDCrisk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=People at Increased Risk for Botulism |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/risk-factors/index.html |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|diagnosis=دۆزینەوەی بەکتریاکە یان ژەهرەکەی|differential=میاسینیا گراڤیس (Myasthenia gravis)، کۆنیشانەی گیلین-بارێ (Guillain–Barré syndrome)، ڕەقبوونی لاتێرالی ئەمایۆترۆفیک (ALS)، کۆنیشانەی لامبێرت ئیاتۆن (Lambert Eaton syndrome)|prevention=ئامادەکردنی دروستی خۆراک، نەدانی هەنگوین بە منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵ|treatment=دژەژەهر (Antitoxin)، دژەبکتریا (antibiotics)، ئامێری هەناسەدانی دەستکرد|medication=|prognosis=نزیکەی ٧.٥٪ مەترسیی مردن|frequency=لە جیهاندا: نزیکەی ١,٠٠٠ حاڵەتی ڕاپۆرتکراو لە ساڵێکدا؛ ئەمریکا: ٢٧٣ حاڵەت لە ساڵی ٢٠٢١
<ref name="MOHLOnt">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Botulism |ناونیشان=http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |بڵاوکەرەوە=Ontario Ministry of Health and Long-Term Care |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171017005607/http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref name="CDC2021">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Botulism Surveillance Summary, 2021 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/php/national-botulism-surveillance/2021.html |بڵاوکەرەوە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|deaths=ڕێژەی مردنی جیهانی ٥-١٠٪ (نزیکەی ٥٠-١٠٠ مردن ساڵانە)<ref name="WHO2023">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Botulism – Key facts |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>}}
'''بۆتولیزم''' نەخۆشییەکی دەگمەن و ئەگەری هەیە کوشندە بێت، کە بەهۆی ژەهری بۆتولینۆمەوە (کە بەگشتی بە [[بۆتۆکس]] ناسراوە) دروست دەبێت، کە لەلایەن بەکتریای (Clostridium botulinum)ەوە بەرهەم دەهێنرێت. نەخۆشییەکە بە لاوازی، لێڵبوونی بینایی، ماندوێتی، و کێشە لە قسەکردندا دەست پێدەکات. پاشان لەوانەیە لاوازیی قۆڵەکان، ماسولکەکانی سنگ، و قاچەکانی بەدوادا بێت. هەروەها ڕشانەوە، ئاوسانی سک، و سکچوون لەوانەیە ڕووبدەن. بەگشتی نەخۆشییەکە کاریگەری لەسەر هۆشیاری نییە و نابێتە هۆی تا.
بۆتولیزم دەکرێت بە چەند ڕێگەیەک ڕووبدات. ئەو سپۆرانەی بەکتریاکە (Bacterial spores) کە دەبنە هۆی نەخۆشییەکە لە خاک و ئاودا زۆر باون و زۆر بەرگەگرن. ئەوان ژەهری بۆتولینۆم بەرهەم دەهێنن کاتێک بەر ئاستی کەمی ئۆکسجین و پلەی گەرمیی دیاریکراو دەکەون. بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک کاتێک ڕوودەدات کە ئەو خۆراکە بخورێت کە ژەهرەکەی تێدایە. بەڵام بۆتولیزمی منداڵی ساوا کاتێک ڕوودەدات کە بەکتریاکە لە ناو ڕیخۆڵەکاندا گەشە دەکات و ژەهرەکە دەردەدات. ئەمە بەزۆری تەنها لە منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵدا ڕوودەدات، چونکە میکانیزمە پارێزەرەکان دژی گەشەکردنی بەکتریاکە دوای ئەو تەمەنە گەشە دەکەن. بۆتولیزمی برین زۆرترین جار لە نێو ئەو کەسانەدا دەدۆزرێتەوە کە ماددەی هۆشبەر بە دەرزی بەکاردەهێنن. لەم دۆخەدا، سپۆرەکان دەچنە ناو برینێکەوە، و لە نەبوونی ئۆکسجیندا، ژەهرەکە دەردەدەن. نەخۆشییەکە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان مرۆڤەکاندا ناگوازرێتەوە. دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە پشتڕاست دەکرێتەوە بە دۆزینەوەی ژەهرەکە یان بەکتریاکە لە کەسی گومانلێکراودا.
خۆپاراستن بە پلەی یەکەم لە ڕێگەی ئامادەکردنی دروستی خۆراکەوە دەبێت. ژەهرەکە، هەرچەندە سپۆرەکانیش نا، لەناو دەچێت بە گەرمکردنی بۆ زیاتر لە ٨٥ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی زیاتر لە پێنج خولەک. سپۆرەکانی کلۆستریدیۆم دەکرێت لەناو ببرێن لە ئۆتۆکلەیڤێکدا (autoclave) بە گەرمیی شێدار (١٢٠ پلەی سیلیزی بۆ لایەنی کەم ١٥ خولەک) یان گەرمیی وشک (١٦٠ پلەی سیلیزی بۆ ٢ کاتژمێر) یان لە ڕێگەی تیشکدانەوە. سپۆرەکانی قەدە بەکتریایەکانی (strains) گرووپی یەکەم لەکار دەخرێن بە گەرمکردنیان لە ١٢١ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی ٣ خولەک لە کاتی قوتووکردنی بازرگانیدا. سپۆرەکانی قەدە بەکتریایەکانی گرووپی دووەم کەمتر بەرگەی گەرمی دەگرن، و زۆرجار زیانیان پێدەگات بە گەرمکردنی ٩٠ پلەی سیلیزی بۆ ١٠ خولەک، ٨٥ پلەی سیلیزی بۆ ٥٢ خولەک، یان ٨٠ پلەی سیلیزی بۆ ٢٧٠ خولەک؛ بەڵام لەوانەیە ئەم چارەسەرانە بۆ هەندێک خۆراک بەس نەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Center for Food Security and Public Health Iowa State University |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cfsph.iastate.edu/Factsheets/pdfs/botulism.pdf}}</ref> [[ھەنگوین|هەنگوین]] دەکرێت زیندەوەرەکەی تێدا بێت، هەر لەبەر ئەم هۆکارەش نابێت هەنگوین بدرێت بە منداڵانی خوار تەمەن ١٢ مانگ. چارەسەرکردن بە دژەژەهر دەبێت. لەو کەسانەی کە توانای هەناسەدانی خۆیان لەدەست دەدەن، ئامێری هەناسەدانی دەستکرد (Mechanical ventilation) لەوانەیە بۆ چەندین مانگ پێویست بێت. دەکرێت [[دژەبکتریا]] بەکاربهێنرێت بۆ بۆتولیزمی برین. مردن لە ٥ بۆ ١٠٪ی تووشبوواندا ڕوودەدات. هەروەها بۆتولیزم کاریگەری لەسەر چەندین ئاژەڵی تریش هەیە. وشەکە لە وشەی لاتینی botulusەوە هاتووە، کە بە واتای 'سۆسج' دێت.<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />
== نیشانە و کۆنیشانەکان ==
لاوازیی ماسولکەی بۆتولیزم بە شێوەیەکی تایبەت لەو ماسولکانەوە دەست پێدەکات کە لەلایەن دەمارەکانی کەللەسەرەوە (cranial nerves) خۆراک دەدرێن—گرووپێک لە دوانزە دەمار کە کۆنترۆڵی جووڵەی چاوەکان، ماسولکەکانی دەموچاو و ئەو ماسولکانە دەکەن کە کۆنترۆڵی جوین و قوتدان دەکەن. بۆیە دەکرێت بینینی دووانە، شۆڕبوونەوەی هەردوو پێڵووی چاو، لەدەستدانی دەربڕینی دەموچاو و کێشەی قوتدان ڕووبدەن. جگە لە کاریگەری لەسەر ماسولکە خۆویستەکان، دەتوانێت ببێتە هۆی تێکچوون لە کۆئەندامی دەماری خۆویستیشدا (autonomic nervous system). ئەمە هەستی پێدەکرێت بە وشکبوونی دەم و قوڕگ (بەهۆی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی لیک)، دابەزینی پەستانی خوێن لە کاتی وەستاندا (postural hypotension)، کە دەبێتە هۆی سەرگێژخواردن و مەترسیی لەهۆشخۆچوون، و لە کۆتاییدا قەبزی (بەهۆی کەمبوونەوەی جووڵەی بەرەوپێشی پێکهاتەکانی ڕیخۆڵە). <ref name="Sobel2005" /> هەندێک لە ژەهرەکان (B و E) دەبنە هۆی [[دڵتێکەڵھاتن|دڵتێکەڵهاتن]]، [[ڕشانەوە]]، <ref name="Sobel2005" /> و کێشە لە قسەکردندا. پاشان لاوازییەکە بڵاودەبێتەوە بۆ قۆڵەکان (لە شانەکانەوە دەست پێدەکات و بەرەو پێشوو-قۆڵ دەچێت) و قاچەکان (دیسانەوە لە ڕانەکانەوە بۆ خوارەوە بەرەو پێیەکان). <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref>
بۆتولیزمی سەخت دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی جووڵەی ماسولکەکانی هەناسەدان، و بەم شێوەیە کێشە دروست دەکات لە ئاڵوگۆڕی گازەکاندا. ئەمە دەکرێت هەستی پێبکرێت وەک تەنگەنەفەسی (dyspnea)، بەڵام کاتێک سەخت دەبێت دەتوانێت ببێتە هۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە، بەهۆی کۆبوونەوەی دوانۆکسیدی کاربۆنی هەناسەنەدراو و دەرەنجامی کاریگەرییە خاوکەرەوەکەی لەسەر مێشک. ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی تێکچوونی هەناسەدان و مردن ئەگەر چارەسەر نەکرێت. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref>
پزیشکە کلینیکییەکان زۆرجار نیشانەکانی بۆتولیزم لە چوارچێوەی سێینەیەکی کلاسیکیدا دەبینن: ئیفلیجیی بولبار (bulbar palsy) و ئیفلیجیی بەرەوخوار، نەبوونی تا، و هەست و دۆخی دەروونیی ڕوون (clear sensorium). <ref name="outreakid">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.outbreakid.com/bioterrorism.htm|سەردێڕ=OutbreakID: Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120402234631/http://www.outbreakid.com/bioterrorism.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٢|وێبگە=OutbreakID.com}}</ref>
=== بۆتولیزمی منداڵی ساوا ===
[[پەڕگە:Infant_botulism_patient.jpeg|وێنۆک|منداڵێکی ساوا کە بۆتولیزمی هەیە. هەرچەندە خەوتوو نییە یان سڕنەکراوە، بەڵام ناتوانێت چاوەکانی بکاتەوە یان بجووڵێت؛ هەروەها گریانێکی لاوازی هەیە.]]
بۆتولیزمی منداڵی ساوا (کە هەروەها بە کۆنیشانەی منداڵی سست ناسراوە - floppy baby syndrome) بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٦ دەستنیشان کرا، و باوترین جۆری بۆتولیزمە لە ئەمریکا. منداڵانی ساوا هەستیارن بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ساڵی یەکەمی ژیانیاندا، کە زیاتر لە ٩٠٪ی حاڵەتەکان لە منداڵانی خوار شەش مانگیدا ڕوودەدەن. <ref name="SSAIBchap">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Textbook of Pediatric Infectious Diseases|vauthors=Arnon SS|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=WB Saunders|veditors=Feigin RD, Cherry JD, Demmler GJ, Kaplan SL|edition=5th|شوێن=Philadelphia|پەڕەکان=١٧٥٨–٦٦|chapter=Infant Botulism|chapter-url=http://www.infantbotulism.org/readings/ibchap.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110726180149/http://www.infantbotulism.org/readings/ibchap.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ئەنجامی قوتدانی سپۆرەکانی C. botulinum و دواتر نیشتەجێبوونیان لە ڕیخۆڵە باریکەدا دروست دەبێت. ڕیخۆڵەی منداڵی ساوا لەوانەیە ببێتە نیشتەجێگەی بەکتریاکە کاتێک پێکهاتەی مایکرۆفلۆرای ڕیخۆڵە (فلۆرای ئاسایی) بەس نییە بۆ ئەوەی بە کێبڕکێ ڕێگری لە گەشەکردنی C. botulinum بکات و ئاستەکانی ترشەڵۆکی زراو (کە بە شێوەیەکی ئاسایی ڕێگری لە گەشەی کلۆستریدیۆم دەکەن) کەمترن بە بەراورد بە قۆناغەکانی دواتری ژیان. <ref name="Caya2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Caya |یەکەم=James G. |دوایین٢=Agni |یەکەم٢=Rashmi |دوایین٣=Miller |یەکەم٣=Joan E. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Clostridium botulinum and the Clinical Laboratorian: A Detailed Review of Botulism, Including Biological Warfare Ramifications of Botulinum Toxin |journal=Archives of Pathology & Laboratory Medicine |بەرگ=١٢٨|issue=6 |پەڕەکان=٦٥٣–٦٦٢|doi=10.5858/2004-128-653-CBATCL |pmid=١٥١٦٣٢٣٤}}</ref>
گەشەکردنی سپۆرەکان ژەهری بۆتولینۆم دەردەدات، کە پاشان هەڵدەمژرێتە ناو سووڕی خوێن و بە سەرتاسەری جەستەدا بڵاودەبێتەوە، کە دەبێتە هۆی ئیفلیجی لە ڕێگەی بلۆککردنی دەردانی ئەسیتایلکۆلین (acetylcholine) لە یەکگرتنی دەمارە-ماسولکەییدا (neuromuscular junction). نیشانە باوەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا بریتین لە قەبزی، بێهێزی، لاوازی، کێشە لە شیرخواردندا، و گۆڕانی دەنگی گریان، کە زۆرجار بەرەوپێش دەچێت بۆ ئیفلیجییەکی شلی بەرەوخواری تەواوەتی. هەرچەندە قەبزی بەزۆری یەکەم نیشانەی بۆتولیزمی منداڵی ساوایە، بەڵام زۆرجار پشتگوێ دەخرێت.[11] <ref name="Infant Botulism">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kidshealth.org/en/parents/botulism.html|سەردێڕ=Infant Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161007110000/http://kidshealth.org/en/parents/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=kidshealth.org}}</ref>
هەنگوین سەرچاوەیەکی خۆراکیی ناسراوە بۆ سپۆرەکانی C. botulinum و پەیوەست کراوە بە بۆتولیزمی منداڵی ساوایەوە. لەبەر ئەم هۆکارە، هەنگوین پێشنیار ناکرێت بۆ منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵ. <ref name="Caya2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Caya |یەکەم=James G. |دوایین٢=Agni |یەکەم٢=Rashmi |دوایین٣=Miller |یەکەم٣=Joan E. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Clostridium botulinum and the Clinical Laboratorian: A Detailed Review of Botulism, Including Biological Warfare Ramifications of Botulinum Toxin |journal=Archives of Pathology & Laboratory Medicine |بەرگ=١٢٨|issue=6 |پەڕەکان=٦٥٣–٦٦٢|doi=10.5858/2004-128-653-CBATCL |pmid=١٥١٦٣٢٣٤}}</ref> بەڵام، بڕوا وایە زۆربەی حاڵەتەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا بەهۆی وەرگرتنی سپۆرەکانەوە بێت لە ژینگەی سروشتییەوە. بەکتریای Clostridium botulinum بەکتریایەکی باوە کە لە ناو خاکدا دەژی. دەرکەوتووە کە زۆرێک لە نەخۆشەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە نزیک شوێنی بیناسازی یان ناوچەیەک دەژین کە خاکی تێدا تێکدراوە. <ref name="Infant botulism literature review">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Domingo RM, Haller JS, Gruenthal M |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Infant botulism: two recent cases and literature review |journal=Journal of Child Neurology |بەرگ=٢٣|issue=11 |پەڕەکان=١٣٣٦–٤٦|doi=10.1177/0883073808318200 |pmid=١٨٩٨٤٨٤٨}}</ref>
بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ٤٩ لە کۆی ٥٠ ویلایەتی ئەمریکادا (هەموویان جگە لە ڕۆد ئایلەند) ڕاپۆرت کراوە، <ref name="SSAIBchap"/> و حاڵەتەکان لە ٢٦ وڵات و پێنج کیشوەردا دەستنیشان کراون. <ref name="globalIB">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koepke R, Sobel J, Arnon SS |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Global occurrence of infant botulism, 1976–2006 |journal=Pediatrics |بەرگ=١٢٢|issue=1 |پەڕەکان=e٧٣-٨٢|doi=10.1542/peds.2007-1827 |pmid=١٨٥٩٥٩٧٨}}</ref>
=== ئاڵۆزکارییەکان ===
کاتێک لە کاتی خۆیدا چارەسەر دەکرێت، تێگەیشتن وایە کە بۆتولیزمی منداڵی ساوا هیچ کاریگەرییەکی لاوەکیی درێژخایەنی نییە. <ref>Botulism Factsheet,California Department of Health, updated March 2022, retrieved March 9, 2026.</ref>
بۆتولیزم دەتوانێت ببێتە هۆی مردن بەهۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسەوە. بەڵام، لە ٥٠ ساڵی ڕابردوودا، ڕێژەی ئەو نەخۆشانەی بە بۆتولیزم دەمرن لە نزیکەی ٥٠٪ەوە دابەزیوە بۆ ٧٪ بەهۆی باشتربوونی چاودێریی پاڵپشتیکەرەوە. نەخۆشێکی تووشبوو بە بۆتولیزمی سەخت لەوانەیە پێویستی بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد (پاڵپشتیی هەناسەدان لە ڕێگەی ئامێری ڤێنتیلەیتەرەوە) هەروەها چاودێریی پزیشکی و پەرستاریی چڕ هەبێت، هەندێک جار بۆ چەندین مانگ. کەسەکە لەوانەیە پێویستی بە چارەسەری چاکسازی (rehabilitation) هەبێت دوای جێهێشتنی نەخۆشخانە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/foodsafety/diseases/clostridium-perfringens.html|سەردێڕ=Prevent Illness From C. perfringens |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160616152125/http://www.cdc.gov/foodsafety/diseases/clostridium-perfringens.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> زۆرێک لە نەخۆشەکان تەنانەت دوای چارەسەریش تووشی ماندوێتیی بەردەوام و کێشەی هەناسەدان دەبن. <ref>Botulism Factsheet, New York Departmet of Health, December 2025, Retrieved March 9 2026.</ref>
== هۆکار ==
[[پەڕگە:Clostridium_botulinum.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپیی بەکتریای Clostridium botulinum.]]
''بەکتریای Clostridium botulinum بەکتریایەکی بێ-ئۆکسجین (anaerobic)، گرام-پۆزەتیڤ، و دروستکەری سپۆرە بە شێوەی چیلکەیی (rod). ژەهری بۆتولینۆم یەکێکە لە بەهێزترین ژەهرە ناسراوەکان: نزیکەی یەک مایکرۆگرام کوشندەیە بۆ مرۆڤ کاتێک هەڵدەمژرێت.'' <ref name="Emmeluth2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Emmeluth|یەکەم=Donald|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3fzYL6virMQC&pg=PA38|سەردێڕ=Botulism|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٤١٣-٢٣٥-٩|پەڕە=٣٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170101014327/https://books.google.com/books?id=3fzYL6virMQC&pg=PA38|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>[[پەی|]][[سیناپس|]] کاردەکات لە ڕێگەی بلۆککردنی فرمانی دەمارەکان (neuromuscular blockade) لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە دەردانی دەمارەگوێزەرەوەی وروژێنەر (excitatory neurotransmitter) بە ناوی ئەسیتایلکۆلین لە پەردەی پێش-سایناپسی (presynaptic) یەکگرتنە دەمارە-ماسولکەییەکان لە کۆئەندامی دەماری جەستەییدا (somatic nervous system). ئەمە دەبێتە هۆی ئیفلیجی. بۆتولیزمی پێشکەوتوو دەتوانێت ببێتە هۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە لە ڕێگەی ئیفلیجکردنی ماسولکەکانی سنگ؛ ئەمە دەتوانێت بەرەوپێش بچێت بۆ وەستانی هەناسەدان. <ref name="Arnon">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Arnon SS, Schechter R, Inglesby TV, Henderson DA, Bartlett JG, Ascher MS, Eitzen E, Fine AD, Hauer J, Layton M, Lillibridge S, Osterholm MT, O'Toole T, Parker G, Perl TM, Russell PK, Swerdlow DL, Tonat K |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=Botulinum toxin as a biological weapon: medical and public health management |journal=JAMA |بەرگ=٢٨٥|issue=8 |پەڕەکان=١٠٥٩–٧٠|doi=10.1001/jama.285.8.1059 |pmid=١١٢٠٩١٧٨}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، دەردانی ئەسیتایلکۆلین لە پەردە پێش-سایناپسییەکانی سایناپسە دەمارییە مۆسکارینییەکاندا (muscarinic) بلۆک دەکرێت. ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی کۆمەڵێک نیشانە و دەرکەوتەی کۆئەندامی دەماری خۆویست کە لە سەرەوە وەسف کراون. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' ]</sup>
لە هەموو حاڵەتەکاندا، نەخۆشییەکە بەهۆی ژەهری بۆتولینۆمەوە دروست دەبێت، کە بەکتریای C. botulinum لە بارودۆخی بێ-ئۆکسجیندا بەرهەمی دەهێنێت، نەک بەهۆی خودی بەکتریاکەوە. شێوازی زیانگەیشتنەکە ڕوودەدات چونکە ژەهرەکە سەرەتا کاریگەری دەکاتە سەر ئەو دەمارانەی کە بە فرێکوێنسییەکی بەرزتر کاردەکەن (depolarize دەکەن). <ref>''Oxford Textbook of Medicine'', 4th Ed.</ref>
میکانیزمەکانی چوونە ناو جەستەی مرۆڤ بۆ ژەهری بۆتولینۆم لە خوارەوە وەسف کراون. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' ]</sup>
=== داگیرکردنی ڕیخۆڵەدا ===
باوترین جۆر لە وڵاتانی ڕۆژئاوادا بۆتولیزمی منداڵی ساوایە. ئەمە لەو منداڵە ساوایانەدا ڕوودەدات کە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی ژیانیاندا بەکتریاکە لە ڕیخۆڵە باریکەیاندا نیشتەجێ دەبێت. پاشان بەکتریاکە ژەهرەکە بەرهەم دەهێنێت، کە هەڵدەمژرێتە ناو سووڕی خوێنەوە. خواردنی هەنگوین لە ماوەی ساڵی یەکەمی ژیاندا وەک هۆکارێکی مەترسی بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا دەستنیشان کراوە؛ کە هۆکارە لە یەک لەسەر پێنجی هەموو حاڵەتەکاندا. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> فۆرمی پێگەیشتووانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا پێی دەوترێت ژەهراویبوونی ڕیخۆڵەیی پێگەیشتووان (adult intestinal toxemia)، کە زۆر دەگمەنە. <ref name="Sobel2005" />
=== خۆراک ===
باوترین هۆکاری بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک بریتییە لەو ژەهرەی کە لەلایەن بەکتریاکەوە بەرهەم دەهێنرێت لە ناو قوتووی ئەو خۆراکانەی کە بە شێوەیەکی نادروست پارێزراون. ماسییەک کە لە خولاو (برین - brine)دا هەڵگیرابێت بەبێ ڕێژەی خوێ یان ترشێتیی پێویست کە ترشی ئەسیتیکی تێدابێت لەگەڵ ئاستی بەرزی [[سۆدیۆم]]، هەروەها ماسیی دووکەڵدراو کە لە پلەی گەرمیی زۆر بەرزدا هەڵگیرابێت، مەترسی دروست دەکات، هەروەک چۆن خۆراکی بە هەڵە قوتووکراویش مەترسییە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Dolman |یەکەم=Claude E. |ڕێکەوت=١٩٥٧|سەردێڕ=Type E (fish-borne) botulism: a review |journal=Japanese Journal of Medical Science and Biology |بەرگ=١٠|issue=6 |پەڕە=٣٨٣–٣٩٥|doi=10.7883/yoken1952.10.383 |doi-access=free}}</ref>
بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە ئەنجامی خۆراکی پیسبوو دروست دەبێت کە تێیدا سپۆرەکانی C. botulinum ڕێگەیان پێدراوە بڕوێن لە بارودۆخێکی کەم-ئۆکسجیندا. ئەمە بەزۆری لە ماددە خۆراکییە قوتووکراوەکانی ماڵەوە کە بە هەڵە ئامادەکراون و خواردنە ترشێنراوەکاندا ڕوودەدات کە خوێ یان ترشێتیی پێویستیان تێدا نییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/about/index.html|سەردێڕ=About Botulism |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=CDC |زمان=en-us}}</ref> لەبەر ئەوەی زۆرجار چەندین کەس لە هەمان سەرچاوەوە خۆراک دەخۆن، باوە کە زیاتر لە کەسێک لە یەک کاتدا تووش ببن. نیشانەکان بەزۆری ١٢-٣٦ کاتژمێر دوای خواردن دەردەکەون، بەڵام دەکرێت لە نێوان ٦ کاتژمێر بۆ ١٠ ڕۆژیشدا دەربکەون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١|ناونیشان=http://www.bt.cdc.gov/agent/botulism/factsheet.asp|سەردێڕ=CDC {{!}} Facts About Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110705125238/http://www.bt.cdc.gov/agent/botulism/factsheet.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١|وێبگە=Emergency Preparedness and Response}}</ref>
هیچ ماوەیەکی کشانەوە (withdrawal periods) دیاری نەکراوە بۆ ئەو مانگایانەی تووشی بۆتولیزم دەبن. ئەو مانگا شیردەرانەی کە بە بڕی جیاواز لە ژەهری بۆتولینۆمی C کوتراون، نەبوونەتە هۆی دەرکەوتنی نیورۆتۆکسینی بۆتولینۆم لەو شیرەی کە بەرهەمی دەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moeller |یەکەم=Robert B. |دوایین٢=Puschner |یەکەم٢=Birgit |دوایین٣=Walker |یەکەم٣=Richard L. |دوایین٤=Rocke |یەکەم٤=Tonie |دوایین٥=Galey |یەکەم٥=Frank D. |دوایین٦=Cullor |یەکەم٦=James S. |دوایین٧=Ardans |یەکەم٧=Alex A. |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Determination of the Median Toxic Dose of Type C Botulinum Toxin in Lactating Dairy Cows |journal=Journal of Veterinary Diagnostic Investigation |بەرگ=١٥|issue=6 |پەڕەکان=٥٢٣–٥٢٦|doi=10.1177/104063870301500603 |pmid=١٤٦٦٧٠١٤|doi-access=free}}</ref> بە بەکارهێنانی پشکنینی زیندەیی مشک (mouse bioassays) و پشکنینەکانی immunostick ELISA، ژەهری بۆتولینۆم لە خوێنی تەواو و سێرومدا دۆزرایەوە بەڵام نەک لە نموونەی شیردا، کە پێشنیاری ئەوە دەکات ژەهری بۆتولینۆمی جۆری C ناچێتە ناو شیرەوە بە خەستییەکی دیاریکراو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moeller |یەکەم=R.B. |دوایین٢=Puschner |یەکەم٢=B. |دوایین٣=Walker |یەکەم٣=R.L. |دوایین٤=Rocke |یەکەم٤=T.E. |دوایین٥=Smith |یەکەم٥=S.R. |دوایین٦=Cullor |یەکەم٦=J.S. |دوایین٧=Ardans |یەکەم٧=A.A. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Short communication: Attempts to identify Clostridium botulinum toxin in milk from three experimentally intoxicated Holstein cows |journal=Journal of Dairy Science |زمان=en |بەرگ=٩٢|issue=6 |پەڕەکان=٢٥٢٩–٢٥٣٣|doi=10.3168/jds.2008-1919 |pmid=١٩٤٤٧٩٨٤|doi-access=free}}</ref> چێشتلێنان و پاستۆریزەکردن ژەهری بۆتولینۆم تێکدەشکێنن بەڵام مەرج نییە سپۆرەکان لەناو ببن. سپۆرەکان یان ژەهرەکانی بۆتولینۆم دەتوانن لە ژینگەوە ڕێگەی خۆیان بدۆزنەوە بۆ ناو زنجیرەی بەرهەمهێنانی شیرەمەنی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Lindström |یەکەم=Miia |دوایین٢=Myllykoski |یەکەم٢=Jan |دوایین٣=Sivelä |یەکەم٣=Seppo |دوایین٤=Korkeala |یەکەم٤=Hannu |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Clostridium botulinum in Cattle and Dairy Products |journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition |بەرگ=٥٠|issue=4 |پەڕەکان=٢٨١–٣٠٤|doi=10.1080/10408390802544405 |pmid=٢٠٣٠١٠١٦}}</ref> سەرەڕای مەترسیی کەمی پیسبوونی شیر و گۆشت، پێدەچێت پرۆتۆکۆڵی حاڵەتە کوشندەکانی بۆتولیزمی مانگا بریتی بێت لە سووتاندنی لاشەکان و ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی هەر شیرێکی ئەگەری پیسبوو بۆ بەکاربردنی مرۆڤ. هەروەها ئامۆژگاری دەکرێت کە شیری خاوی مانگا تووشبووەکان نەخورێتەوە لەلایەن مرۆڤەوە یان نەدرێت بە گوێرەکەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Frye |یەکەم=Elisha A. |دوایین٢=Egan |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Perry |یەکەم٣=Michael J. |دوایین٤=Crouch |یەکەم٤=Esther E. |دوایین٥=Burbank |یەکەم٥=Kyle E. |دوایین٦=Kelly |یەکەم٦=Kathleen M. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Outbreak of botulism type A in dairy cows detected by MALDI-TOF mass spectrometry |journal=Journal of Veterinary Diagnostic Investigation |بەرگ=٣٢|issue=5 |پەڕەکان=٧٢٢–٧٢٦|doi=10.1177/1040638720943127 |pmc=٧٤٨٨٩٦٦|pmid=٣٢٧١٥٩٣٦}}</ref>
چەندین ڕاپۆرت هەبوون لەسەر بۆتولیزم بەهۆی شەرابی پرونۆوە کە لە پاشماوەی خۆراک لە زیندان دروست دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Adams |یەکەم=Laura E. |دوایین٢=Yasmin |یەکەم٢=Seema |دوایین٣=Briggs |یەکەم٣=Graham |دوایین٤=Redden |یەکەم٤=Kore |دوایین٥=Silvas |یەکەم٥=Suzanne |دوایین٦=Anderson |یەکەم٦=Shoana |دوایین٧=Weiss |یەکەم٧=Joli |دوایین٨=Tsang |یەکەم٨=Clarisse A. |دوایین٩=Henke |یەکەم٩=Evan |دوایین١٠=Francies |یەکەم١٠=Jessica |دوایین١١=Herrick |یەکەم١١=Kristen |دوایین١٢=Lira |یەکەم١٢=Rosa |دوایین١٣=Livar |یەکەم١٣=Eugene |دوایین١٤=Thompson |یەکەم١٤=Gerald |دوایین١٥=Sunenshine |یەکەم١٥=Rebecca |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Alcohol Production, Prevention Strategies, and Inmate Knowledge About the Risk for Botulism From Pruno Consumption in a Correctional Facility—Arizona, 2013 |journal=Journal of Correctional Health Care |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٣٥–٣٤٢|doi=10.1177/1078345815599763 |pmc=٥٥٤٩٢٦٨|pmid=٢٦٢٨٥٥٩٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Williams |یەکەم=Benjamin T. |دوایین٢=Schlein |یەکەم٢=Sarah M. |دوایین٣=Caravati |یەکەم٣=E. Martin |دوایین٤=Ledyard |یەکەم٤=Holly |دوایین٥=Fix |یەکەم٥=Megan L. |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Emergency Department Identification and Critical Care Management of a Utah Prison Botulism Outbreak |journal=Annals of Emergency Medicine |بەرگ=٦٤|issue=1 |پەڕەکان=٢٦–٣١|doi=10.1016/j.annemergmed.2013.10.027 |pmid=٢٤٣٣١٧١٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rao |یەکەم=Agam K. |دوایین٢=Walters |یەکەم٢=Maroya |دوایین٣=Hall |یەکەم٣=Julia |دوایین٤=Guymon |یەکەم٤=Colleen |دوایین٥=Garden |یەکەم٥=Richard |دوایین٦=Sturdy |یەکەم٦=Pauline |دوایین٧=Thurston |یەکەم٧=Diana |دوایین٨=Smith |یەکەم٨=Lori |دوایین٩=Dimond |یەکەم٩=Melissa |دوایین١٠=Vitek |یەکەم١٠=Dagmar |دوایین١١=Bogdanow |یەکەم١١=Linda |دوایین١٢=Hill |یەکەم١٢=Mary |دوایین١٣=Lin |یەکەم١٣=Neal H. |دوایین١٤=Luquez |یەکەم١٤=Carolina |دوایین١٥=Griffin |یەکەم١٥=Patricia M. |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Outbreak of Botulism Due to Illicit Prison-Brewed Alcohol: Public Health Response to a Serious and Recurrent Problem |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٨٥–S٩١|doi=10.1093/cid/cix936 |jstor=26524925 |pmid=٢٩٢٩٣٩٣٧|doi-access=free}}</ref> لە زیندانێکی میسیسیپی لە ساڵی ٢٠١٦دا، زیندانییەکان بە شێوەیەکی نایاسایی کحولیان دروستکرد کە بووە هۆی ٣١ حاڵەتی بۆتولیزم. ئەو لێکۆڵینەوەیە توێژینەوەییەی کە لەسەر ئەم حاڵەتانە کرا دەریخست کە نیشانەکانی بۆتولیزمی سووک هاوتا بوون لەگەڵ نیشانەکانی بۆتولیزمی سەخت، هەرچەندە ئاکامەکان و بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکە جیاواز بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marlow |یەکەم=Mariel |دوایین٢=Edwards |یەکەم٢=Leslie |دوایین٣=McCrickard |یەکەم٣=Lindsey |دوایین٤=Francois Watkins |یەکەم٤=Louise K. |دوایین٥=Anderson |یەکەم٥=Jannifer |دوایین٦=Hand |یەکەم٦=Sheryl |دوایین٧=Taylor |یەکەم٧=Kathryn |دوایین٨=Dykes |یەکەم٨=Janet |دوایین٩=Byers |یەکەم٩=Paul |دوایین١٠=Chatham-Stephens |یەکەم١٠=Kevin |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Mild Botulism From Illicitly Brewed Alcohol in a Large Prison Outbreak in Mississippi |journal=Frontiers in Public Health |بەرگ=٩|doi=10.3389/fpubh.2021.716615 |pmc=٨٤٢١٥٤٢|pmid=٣٤٥٠٤٨٣٠|doi-access=free}}</ref>
=== برین ===
بۆتولیزمی برین لە ئەنجامی پیسبوونی برینێکەوە بە بەکتریاکان دروست دەبێت، کە دواتر ژەهرەکە دەردەدەنە ناو سووڕی خوێنەوە. ئەمە لە ساڵانی ١٩٩٠ەکانەوە لە نێو بەکارهێنەرانی ماددە هۆشبەرە ناوخوێنبەرەکاندا باوتر بووە، بەتایبەتی ئەو کەسانەی هێرۆینی ڕەشی لینج بەکاردەهێنن و ئەوانەی هێرۆین لە ژێر پێست دەدەن لەبری ناو دەمارەکان. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆتولیزمی برین هەروەها دەتوانێت لە برینێکی بچووکەوە بێت کە بە باشی پاک نەکراوەتەوە؛ پێست بەسەر برینەکەدا گەشە دەکات و بەمجۆرە سپۆرەکە لە ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجیندا گیر دەخات و بۆتولیزم دروست دەکات. یەکێک لە نموونەکان کەسێک بوو کە لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بڕینی گژوگیادا قولەپێی بڕیبوو؛ لە کاتێکدا برینەکە چاک دەبووەوە، پارچەیەک گیای و تەنۆلکەیەکی خاکی لە ژێر پێستەکەدا گیرخست کە بووە هۆی بۆتولیزمێکی سەخت کە پێویستی بە خەواندن لە نەخۆشخانە و چاکسازیی هەبوو بۆ چەندین مانگ. بۆتولیزمی برین ٢٩٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' ]</sup>
=== هەڵمژین ===
حاڵەتی دەگمەنی بۆتولیزم دۆزراوەتەوە دوای هەڵمژینی لەلایەن فەرمانبەرانی تاقیگەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/botulism/|سەردێڕ=Botulism {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709190757/https://www.lecturio.com/concepts/botulism/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref>
=== بە دەرزی (بۆتولیزمی ئایاترۆجینیک - iatrogenic botulism) ===
نیشانەکانی بۆتولیزم لەوانەیە لە دوور لە شوێنی لێدانی دەرزی ژەهری بۆتولینۆم دەربکەون. <ref name="Product2019" /> ئەمە لەوانەیە لەدەستدانی هێز، لێڵبوونی بینایی، گۆڕانی دەنگ، یان کێشەی هەناسەدان لەخۆ بگرێت کە دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="Product2019" /> دەستپێکردنی نیشانەکان دەکرێت چەند کاتژمێرێک بۆ چەند هەفتەیەک بێت دوای لێدانی دەرزییەکە. <ref name="Product2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://media.allergan.com/actavis/actavis/media/allergan-pdf-documents/product-prescribing/20190620-BOTOX-100-and-200-Units-v3-0USPI1145-v2-0MG1145.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205180954/https://media.allergan.com/actavis/actavis/media/allergan-pdf-documents/product-prescribing/20190620-BOTOX-100-and-200-Units-v3-0USPI1145-v2-0MG1145.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەمە بەگشتی تەنها کاتێک ڕوودەدات کە هێزێکی نەگونجاوی ژەهری بۆتولینۆم بۆ مەبەستی جوانکاری بەکاربهێنرێت یان بەهۆی ئەو ژەمە گەورانەی کە بۆ چارەسەری تێکچوونەکانی جووڵە بەکاردەهێنرێن. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> بەڵام، حاڵەت هەیە کە بەکارهێنانی ژەهری بۆتولینۆم لەدەرەوەی ڕێنماییە پەسەندکراوەکان (off-label use) بووەتە هۆی بۆتولیزمی سەخت و مردن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=You |یەکەم=Geoffrey |دوایین٢=Khan |یەکەم٢=Ahmed |دوایین٣=Shor |یەکەم٣=Julia |دوایین٤=Forester |یەکەم٤=Gary P. |ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Rapidly Progressive Muscle Paralysis and Acute Respiratory Failure Following Endoscopic Botulinum Toxin Injection |journal=ACG Case Reports Journal |بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=e١٦٦|doi=10.14309/crj.2016.139 |pmc=٥١٢٦٥٠٢|pmid=٢٧٩٢١٠٦٥}}</ref> دوای پێداچوونەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٨، دەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکی (FDA) ئەم نیگەرانییانەی وەک هۆشدارییەکی چوارچێوەدار (boxed warning) زیاد کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174959.htm|سەردێڕ=Drug Safety Information for Heathcare Professionals - Update of Safety Review of OnabotulinumtoxinA (marketed as Botox/Botox Cosmetic), AbobotulinumtoxinA (marketed as Dysport) and RimabotulinumtoxinB (marketed as Myobloc) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171115034159/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174959.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Food and Drug Administration]]}}</ref> هەوڵێکی نێودەوڵەتیی بنەڕەتی بە سەرۆکایەتی (NeverTox) بۆ کۆکردنەوەی ئەو کەسانەی ئەزموونی ژەهراویبوونی بۆتولیزمی ئایاترۆجینیکی (IBP)یان کردووە و پێشکەشکردنی پەروەردە و پاڵپشتی سۆزداری، خزمەتی ٣٩,٠٠٠ کەس دەکات لە ڕێگەی گرووپێکی فەیسبووکەوە کە پێیان وایە بەدەست کاریگەرییە لاوەکییەکانی دەرزییەکانی ژەهری بۆتولینۆمەوە دەناڵێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.toxsafety.com/resources|سەردێڕ=Resources}}</ref>
=== ''داوا یاساییەکان سەبارەت بە بۆتولیزم دژی کۆمپانیا دەرمانسازییەکان'' ===
پێش دانانی هۆشدارییە چوارچێوەدارەکان کە تێبینییەکی لەخۆدەگرت کە دەرزییەکانی ژەهری بۆتولینۆم دەتوانن ببنە هۆی بۆتولیزم، زنجیرەیەک داواکاری یاسایی دژی ئەو کۆمپانیا دەرمانسازییانە هەبوون کە ژەهری بۆتولینۆمی شیاوی دەرزی لێدانیان بەرهەم دەهێنا. ژنی بەرهەمهێنەرێکی هۆلیوود داوایەکی یاسایی تۆمارکرد دوای ئەوەی تووشی کاریگەرییە لاوەکییە پەکخەرەکان بوو لە ئەنجامی چارەسەری شەقیقە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/style/2003/05/celebrity-dermatologist-200305|سەردێڕ=The Botoxed and the Boldfaced |وێبگە=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> داوایەکی یاسایی بەناوی کوڕێکی تەمەن ٣ ساڵانەوە کە بە شێوەیەکی هەمیشەیی کەمئەندام ببوو بەهۆی دەرزییەکی ژەهری بۆتولینۆمەوە، لە دادگا یەکلایی کرایەوە لە کاتی دادگاییکردنەکەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.biospace.com/allergan-inc-settles-oklahoma-botox-case-during-trial|سەردێڕ=Allergan Inc. Settles Oklahoma Botox Case During Trial}}</ref> خێزانی کوڕێکی تەمەن ٧ ساڵان کە بە دەرزیی ژەهری بۆتولینۆم بۆ گرژبوونی قاچی چارەسەر کرابوو، داوایەکی یاساییان تۆمارکرد دوای ئەوەی کوڕەکە خەریک بوو بمرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.burlingtonfreepress.com/story/news/local/2014/11/22/couple-says-botox-almost-killed-boy/19365363/|سەردێڕ=NY couple: Son almost died from Botox treatment}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.burlingtonfreepress.com/story/news/local/2014/11/22/couple-says-botox-almost-killed-boy/19365363/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> چەندین خێزانی ئەو کەسانەی مردن دوای چارەسەر بە دەرزیی ژەهری بۆتولینۆم داواکاری یاساییان تۆمارکرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mashnitski |یەکەم=Aleksandr |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.findlaw.com/legalblogs/personal-injury/botox-death-suit-reaches-settlement/|سەردێڕ=Botox Death Suit Reaches Settlement - FindLaw |وێبگە=FindLaw}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-allergan-botox-trial/allergan-wins-new-trial-in-big-botox-damages%20case-idUSBRE85019Y20120601/}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/local/2015/04/14/second-vermont-botox-lawsuit/25737279/|سەردێڕ=Second Botox lawsuit filed in Vermont}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://abcnews.go.com/Health/Wellness/botox-led-daughters-death-mother-claims/story?id=9680014|سەردێڕ=Could Alleged Botox Death Scare Patients? |وێبگە=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> یەکێک لە داواکارییە یاساییەکان سەرکەوتنی بۆ سکاڵاکارەکە بەدەستهێنا کە بڕی ١٥ ملیۆن دۆلاری وەک قەرەبوو پێدرا؛ سکاڵاکارەکە پزیشکێک بوو کە لەلایەن سێزدە پزیشکی دەمار لە پەیمانگای نیشتمانیی تەندروستی (NIH) بۆتولیزمی تێدا دەستنیشان کرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/|سەردێڕ=INVESTIGATION: What many don’t know about popular wrinkle drug|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250415231955/https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤیدیۆی گەواهی ئەو دادگاییکردنە وتەی بەڕێوەبەرێکی باڵای دەرمانسازی دەگوازێتەوە کە دەڵێت "بۆتۆکس نابێتە هۆی بۆتولیزم." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=e8wfajAovto&t=212s|سەردێڕ=16x9 - Worry Lines: Botox investigation |وێبگە=[[YouTube]]}}</ref>
== میکانیزم ==
ژەهرەکە بریتییە لە پرۆتینی ژەهری بۆتولینۆم کە لە بارودۆخی بێ-ئۆکسجیندا (کاتێک ئۆکسجین بوونی نییە) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/general.html|سەردێڕ=About Botulism {{!}} Botulism {{!}} CDC |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.cdc.gov |زمان=en-us}}</ref> لەلایەن بەکتریای Clostridium botulinumەوە بەرهەم دەهێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism|سەردێڕ=Botulism |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref>
بەکتریای Clostridium botulinum درێژکۆڵە (bacillus) گەورەی گرام-پۆزەتیڤ و بێ-ئۆکسجینە کە ئێندۆسپۆری (endospores) پێش-کۆتایی دروست دەکات. <ref name="ic.ucsc.edu">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html|سەردێڕ=ETOX 80E - Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130509030327/http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>
هەشت جۆری سیرۆلۆژی لە بەکتریاکە هەن کە بە پیتەکانی A تا H دیاری کراون. ژەهری هەموو ئەمانە بە هەمان شێوە کاردەکات و نیشانەی هاوشێوە دروست دەکات: ڕێگری لە کۆتاییە دەمارییە جووڵەیییەکان دەکرێت بۆ دەردانی ئەسیتایلکۆلین، کە دەبێتە هۆی ئیفلیجیی شل (flaccid paralysis) و نیشانەکانی لێڵبوونی بینایی، شۆڕبوونەوەی پێڵووی چاو (ptosis)، دڵتێکەڵهاتن، ڕشانەوە، سکچوون یان قەبزی، گرژبوونی ماسولکەکان، و کێشەی هەناسەدان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' ]</sup>
ژەهری بۆتولینۆم دابەش دەبێت بۆ هەشت نیورۆتۆکسین (دەستنیشانکراون وەک جۆرەکانی A, B, C [C1, C2], D, E, F, و G)، کە لە ڕووی ئەنتیجینی و سیرۆلۆژییەوە جیاوازن بەڵام لە ڕووی پێکهاتەوە هاوشێوەن. بۆتولیزمی مرۆڤ بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی جۆرەکانی A, B, E، و (بە دەگمەن) Fەوە دروست دەبێت. جۆرەکانی C و D ژەهراویبوون تەنها لە ئاژەڵەکانی تردا دروست دەکەن. <ref>{{EMedicine|article|325451|Botulinum Toxin}}</ref>
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٣دا، زانایان هەواڵی دۆزینەوەی جۆری Hیان بڵاوکردەوە، کە یەکەم نیورۆتۆکسینی نوێی بۆتولیزم بوو کە لە ماوەی چل ساڵدا دۆزرابێتەوە. بەڵام، لێکۆڵینەوەکانی دواتر دەریانخست کە جۆری H ژەهرێکی کایمێریکە (chimeric) کە لە بەشەکانی جۆرەکانی F و A (FA) پێکهاتووە. <ref name="Maslanka_2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Maslanka SE, Lúquez C, Dykes JK, Tepp WH, Pier CL, Pellett S, Raphael BH, Kalb SR, Barr JR, Rao A, Johnson EA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=A Novel Botulinum Neurotoxin, Previously Reported as Serotype H, Has a Hybrid-Like Structure With Regions of Similarity to the Structures of Serotypes A and F and Is Neutralized With Serotype A Antitoxin |journal=The Journal of Infectious Diseases |بەرگ=٢١٣|issue=3 |پەڕەکان=٣٧٩–٨٥|doi=10.1093/infdis/jiv327 |pmc=٤٧٠٤٦٦١|pmid=٢٦٠٦٨٧٨١}}</ref>
هەندێک جۆر بۆنێکی تایبەتمەندی بۆگەنبوو دروست دەکەن و گۆشت هەرس دەکەن (جۆرەکانی A و هەندێک لە B و F)؛ بەمانە دەوترێت شیکەرەوەی پرۆتین (proteolytic)؛ جۆری E و هەندێک لە جۆرەکانی B, C, D و F ناتوانن پرۆتین شیبکەنەوە و دەکرێت هەستیان پێ نەکرێت چونکە هیچ بۆنێکی بەهێزیان لەگەڵدا نییە. <ref name="ic.ucsc.edu"/>
کاتێک بەکتریاکان لە ژێر فشاردا دەبن، سپۆر دروست دەکەن، کە بێکارن (inert). ژینگەی سروشتییان لە ناو خاکدایە، لە ناو ئەو لیتەیەی کە نیشتووی بنی جۆگەلەکان، دەریاچەکان، و ئاوە کەناراوەییەکان و زەریاکان پێکدەهێنێت، لە کاتێکدا هەندێک جۆر دانیشتووی سروشتیی کۆئەندامی هەرسن لە شیردەرەکاندا (بۆ نموونە، ئەسپ، ڕەشەوڵاخ، مرۆڤ)، و لە پیساییەکانیاندا هەن. سپۆرەکان دەتوانن لە فۆرمە بێکارەکەیاندا بۆ چەندین ساڵ بمێننەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ward BQ, Carroll BJ, Garrett ES, Reese GB |ڕێکەوت=ئایاری ١٩٦٧|سەردێڕ=Survey of the U.S. Gulf Coast for the presence of Clostridium botulinum |journal=Applied Microbiology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٢٩–٣٦|doi=10.1128/aem.15.3.629-636.1967 |pmc=٥٤٦٩٩١|pmid=٥٣٤٠٦٥٣}}</ref>
ژەهر لەلایەن بەکتریاکانەوە بەرهەم دەهێنرێت کاتێک بارودۆخی ژینگەیی لەبارە بۆ ئەوەی سپۆرەکان زۆرببن و گەشە بکەن، بەڵام ئەو جینەی کە کۆد بۆ پرۆتینی ژەهرەکە دەکات لە ڕاستیدا لەلایەن ڤایرۆسێک یان فەیجێکەوە (phage) هەڵدەگیرێت کە بەکتریاکە تووش دەکات. زانیارییەکی کەم هەیە سەبارەت بەو هۆکارە سروشتییانەی کە کۆنترۆڵی تووشبوونی فەیج و زۆربوونیان دەکەن لە ناو بەکتریاکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Field Manual of Wildlife Disease|vauthors=Franson JC, Friend M|بڵاوکەرەوە=U.S. Geological Survey|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٠٧-٨٨٠٩٦-٠|chapter=38: Avian Botulism|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|chapter-url=https://www.nwhc.usgs.gov/publications/field_manual/chapter_38.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160809134547/http://www.nwhc.usgs.gov/publications/field_manual/chapter_38.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
سپۆرەکان پێویستیان بە پلەی گەرمیی مامناوەند، سەرچاوەیەکی پرۆتین، ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجین، و شێداری هەیە بۆ ئەوەی چالاک ببن و ژەهر بەرهەم بهێنن. لە سروشتدا، شیبوونەوەی ڕووەکەکان و بێبڕبڕەکان (invertebrates) لەگەڵ پلەی گەرمیی مامناوەند دەتوانێت بارودۆخی نموونەیی دابین بکات بۆ ئەوەی بەکتریای بۆتولیزم چالاک ببێت و ژەهر بەرهەم بهێنێت کە لەوانەیە کاریگەری لەسەر باڵندە خۆراکخۆرەکان و ئاژەڵەکانی تر هەبێت. سپۆرەکان بە کوڵاندن لەناو ناچن، بەڵام بۆتولیزم باو نییە چونکە بارودۆخی تایبەت و دەگمەن-دەستکەوتوو پێویستن بۆ بەرهەمهێنانی ژەهری بۆتولینۆم لە سپۆرەکانی C. botulinumەوە، لە نێویاندا ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجین، کەم-خوێ، کەم-ترشەڵۆک، کەم-شەکر لە پلەی گەرمیی ژینگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=International Commission on Microbiological Specifications for Foods|سەردێڕ=Microorganisms in Foods 5: Characteristics of Microbial Pathogens|بڵاوکەرەوە=Springer|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٢-٤٧٣٥٠-٠|پەڕەکان=٦٦–١١١|chapter=Clostridium botulinum|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lxycHnaPfCYC&pg=PA66|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151128145935/https://books.google.com/books?id=lxycHnaPfCYC&pg=PA66|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
بۆتولینۆم ڕێگری دەکات لە دەردانی ئەسیتایلکۆلین لە ناو کۆئەندامی دەماردا، کە دەمارەگوێزەرەوەیەکە بەرپرسە لە پەیوەندیکردن لە نێوان دەمارەخانییە جووڵەیییەکان و خانەکانی ماسولکەدا. هەموو جۆرەکانی بۆتولیزم دەبنە هۆی ئیفلیجی کە بەزۆری لە ماسولکەکانی دەموچاوەوە دەست پێدەکات و دواتر بڵاودەبێتەوە بەرەو پەلەکان. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> لە جۆرە سەختەکاندا، بۆتولیزم دەبێتە هۆی ئیفلیجبوونی ماسولکەکانی هەناسەدان و لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە. لەبەرچاوگرتنی ئەم ئاڵۆزکارییەی کە مەترسی بۆ سەر ژیان هەیە، هەموو حاڵەتە گومانلێکراوەکانی بۆتولیزم وەک حاڵەتی لەناکاوی پزیشکی مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت، و بەرپرسانی تەندروستی گشتی زۆرجار بەشدار دەبن بۆ دەستنیشانکردنی سەرچاوەکە و گرتنەبەری ڕێوشوێن بۆ ڕێگریکردن لە ڕوودانی حاڵەتی تر. <ref name="Sobel2005" />
ژەهری بۆتولینۆمی A و E بە تایبەتی SNAP-25 دەبڕن، لە کاتێکدا سیرۆتایپی B, D, F و G سێناپتۆبرێڤین (synaptobrevin) دەبڕن. سیرۆتایپی C هەردوو SNAP-25 و سێنتێکسین (syntaxin) دەبڕێت. ئەمە دەبێتە هۆی بلۆککردنی دەردانی دەمارەگوێزەرەوەی ئەسیتایلکۆلین، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Tighe |یەکەم=Ann P. |دوایین٢=Schiavo |یەکەم٢=Giampietro |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Botulinum neurotoxins: Mechanism of action |journal=Toxicon |بەرگ=٦٧|پەڕەکان=٨٧–٩٣|bibcode=2013Txcn...67...87T |doi=10.1016/j.toxicon.2012.11.011 |pmid=٢٣٢٠١٥٠٥}}</ref> کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی ئیفلیجی.
== دەستنیشانکردن ==
بۆ بۆتولیزم لە ساوایاندا، پێویستە دەستنیشانکردنەکە لەسەر بنەمای نیشانەکان بێت. پشتڕاستکردنەوەی دەستنیشانکردنەکە بە پشکنینی نموونەی پیسایی یان حوقنە (enema) بە پشکنینی زیندەیی مشک دەکرێت.
لەو کەسانەی کە مێژووی نەخۆشییەکەیان و پشکنینی جەستەیییان ئاماژە بۆ بۆتولیزم دەکەن، ئەم سەرەداوانە زۆرجار بەس نین بۆ ڕێگەدان بە دەستنیشانکردن. نەخۆشییەکانی تری وەک کۆنیشانەی گیلین-بارێ، جەڵتەی مێشک، و میاسینیا گراڤیس دەکرێت هاوشێوەی بۆتولیزم دەربکەون، و لەوانەیە پشکنینی تایبەت پێویست بێت بۆ ڕەتکردنەوەی ئەم حاڵەتانەی تر. ئەم پشکنینانە لەوانەیە بریتین بن لە سکانی مێشک، پشکنینی شلەی دڕکەپەتک و مێشک (cerebrospinal fluid)، پشکنینی گواستنەوەی دەماری (هێڵکاریی کارەبایی ماسولکە، یان EMG)، و پشکنینی ئێدرۆفۆنیۆم کلۆراید (تێنسیلۆن) بۆ میاسینیا گراڤیس. دەکرێت دەستنیشانکردنی کۆتایی بکرێت ئەگەر ژەهری بۆتولینۆم لە خۆراک، پێکهاتەکانی گەدە یان ڕیخۆڵە، ڕشانەوە یان پیساییدا دەستنیشان بکرێت. ژەهرەکە هەندێک جار لە خوێندا دەدۆزرێتەوە لە حاڵەتە زۆر سەختەکاندا (peracute). ژەهری بۆتولینۆم دەکرێت بە چەندین تەکنیک دەستنیشان بکرێت، لە نێویاندا پشکنینی ئەنزیمی بەستراو بە بەرگرییەوە (ELISAs)، پشکنینەکانی ئەلکترۆکیمیکال لوومینێسێنت (ECL) و کوتانی مشک یان تاقیکردنەوەکانی پێدانی خۆراک بە مشک. دەتوانرێت ژەهرەکان لە ڕێگەی تاقیکردنەوەکانی بێلایەنکردنەوە (neutralization) لە مشکدا جۆریان دیاری بکرێت. لە بۆتولیزمی تووشکەری-ژەهراویدا (toxicoinfectious botulism)، زیندەوەرەکە دەکرێت لە شانەکانەوە بچێنرێت. لەسەر ناوەندی زەردێنەی هێلکە، ئەو کۆڵۆنیانەی کە ژەهر بەرهەم دەهێنن بەزۆری بریقەیەکی ڕووکاری (iridescence) پیشان دەدەن کە درێژدەبێتەوە بۆ دەرەوەی کۆڵۆنییەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Infectious Diseases|vauthors=Weber JT|ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=[[J. B. Lippincott & Co.|J. B. Lippincott Company]]|veditors=Hpeprich PD|edition=5th|پەڕەکان=١١٨٥–٩٤|chapter=Botulism}}</ref>
== خۆپاراستن ==
هەرچەندە فۆرمی گەشەکردنی (vegetative form) بەکتریاکە بە کوڵاندن لەناو دەچێت، <ref name="whodestroy">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs270/en/|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140216031452/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs270/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.fsai.ie/faqs/botulism.html|سەردێڕ=Foodborne Botulism {{!}} FAQs {{!}} Food Safety Authority of Ireland |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140521032214/http://www.fsai.ie/faqs/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> بەڵام سپۆرەکە خۆی بەو پلە گەرمییانەی کە بە کوڵاندنی ئاسایی لە ئاستی ڕووی دەریا پێیان دەگەین ناکوژرێت، ئەمەش وا دەکات ئازاد بێت بۆ گەشەکردن و دووبارە بەرهەمهێنانی ژەهرەکە کاتێک بارودۆخەکان لەبارن. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thestar.com/news/gta/2008/02/21/couple_suing_over_tainted_juice.html|سەردێڕ=Couple suing over tainted juice|newspaper=Toronto Star|یەکەم١=Isabel|دوایین١=Teotonio|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304062530/http://www.thestar.com/news/gta/2008/02/21/couple_suing_over_tainted_juice.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.fda.gov/food/guidanceregulation/guidancedocumentsregulatoryinformation/ucm072481.htm|سەردێڕ=Guidance for Industry: Refrigerated Carrot Juice and Other Refrigerated Low-Acid Juices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924165600/https://www.fda.gov/food/guidanceregulation/guidancedocumentsregulatoryinformation/ucm072481.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.byoulaserclinic.com/what-is-the-difference-and-similarity-between-botox-and-dysport/|سەردێڕ=What Is The Difference and Similarity Between Botox and Dysport? - Byou |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210820180909/https://www.byoulaserclinic.com/what-is-the-difference-and-similarity-between-botox-and-dysport/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref>
ڕێوشوێنێکی خۆپاراستنی پێشنیارکراو بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا بریتییە لە دوورکەوتنەوە لە پێدانی هەنگوین بە منداڵانی خوار تەمەن ١٢ مانگ، چونکە سپۆرەکانی بۆتولینۆم زۆرجار بوونیان هەیە. لە منداڵانی گەورەتر و پێگەیشتوواندا، بەکتریا ئاساییەکانی ڕیخۆڵە ڕێگری لە گەشەکردنی C. botulinum دەکەن. <ref name="honey-risk">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Arnon SS, Midura TF, Damus K, Thompson B, Wood RM, Chin J |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٧٩|سەردێڕ=Honey and other environmental risk factors for infant botulism |journal=The Journal of Pediatrics |بەرگ=٩٤|issue=2 |پەڕەکان=٣٣١–٦|doi=10.1016/S0022-3476(79)80863-X |pmid=٣٦٨٣٠١}}</ref>
لە کاتێکدا کاڵا قوتووکراوە بازرگانییەکان داوایان لێدەکرێت <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ecfr.gov/current/title-21/part-113|سەردێڕ=21 CFR Part 113 -- Thermally Processed Low-Acid Foods Packaged in Hermetically Sealed Containers |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ecfr.gov |زمان=en}}</ref> بە "کوڵاندنی بۆتولینۆم"دا تێپەڕن لە مەنجەڵی پەستاندا (بەرمادە) لە ١٢١ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی ٣ خولەک، و بەمجۆرە بە دەگمەن دەبنە هۆی بۆتولیزم، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anderson |یەکەم=N. M. |دوایین٢=Larkin |یەکەم٢=J. W. |دوایین٣=Cole |یەکەم٣=M. B. |دوایین٤=Skinner |یەکەم٤=G. E. |دوایین٥=Whiting |یەکەم٥=R. C. |دوایین٦=Gorris |یەکەم٦=L. G. M. |دوایین٧=Rodriguez |یەکەم٧=A. |دوایین٨=Buchanan |یەکەم٨=R. |دوایین٩=Stewart |یەکەم٩=C. M. |دوایین١٠=Hanlin |یەکەم١٠=J. H. |دوایین١١=Keener |یەکەم١١=L. |دوایین١٢=Hall |یەکەم١٢=P. A. |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Food Safety Objective Approach for Controlling Clostridium botulinum Growth and Toxin Production in Commercially Sterile Foods |ناونیشان=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0362028X22128504 |journal=Journal of Food Protection |بەرگ=٧٤|issue=11 |پەڕەکان=١٩٥٦–١٩٨٩|doi=10.4315/0362-028X.JFP-11-082 |issn=0362-028X |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> بەڵام چەندین حاڵەتی دەگمەنی دیار هەبوون. دوانیان بریتین لە بڵاوبوونەوەی ساڵی ١٩٧٨ بەهۆی سەلەمۆنی ئەلاسکا و بڵاوبوونەوەی ساڵی ٢٠٠٧ی کۆمپانیای خۆراکی کاستڵبێری (Castleberry's Food Company). بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک دەگمەنترین جۆرە، کە تەنها نزیکەی ١٥٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت (لە ئەمریکا) <ref name="cdc.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/ncidod/aip/research/bot.html|سەردێڕ=Research: Botulism {{!}} CDC AIP |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101016104945/http://www.cdc.gov/ncidod/aip/research/bot.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> و زۆرترین جار لە ئەنجامی خۆراکی قوتووکراوی ماڵەوە بووە کە ترشێتییان کەمە، وەک شەربەتی گێزەر، ئەسپەراجوس (مێخەککێوی)، پاقلەی سەوز، چەوەندەر، و گەنمەشامی. بەڵام، بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە سەرچاوەی ناسروشتیتریشەوە ڕوویداوە. لە تەمموزی ٢٠٠٢دا، چواردە خەڵکی ئەلاسکا موکتوکیان (muktuk - گۆشتی نەهەنگ) خوارد کە لە نەهەنگێکی کەوتووە کەنار دەریاوە هێنرابوو، و هەشتیان نیشانەکانی بۆتولیزمیان لێ دەرکەوت، کە دوانیان پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control Prevention (CDC) |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Outbreak of botulism type E associated with eating a beached whale—Western Alaska, July 2002 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٤–٦|pmid=١٢٦٠٨٧١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170625130732/https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref>
سەرچاوەکانی تری تووشبوون کە زۆر دەگمەنترن (نزیکەی هەموو دەیەیەک لە ئەمریکادا ڕوودەدەن<ref name="cdc.gov" />) بریتین لە سیر یان گیادەرمانە <ref name="cdc.gov" /> کە لە ناو زەیتدا بەبێ زیادکردنی ترشەڵۆک هەڵدەگیرێن،<ref name="Infusions">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> بیبەری تیژ، <ref name="Infusions2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> پەتاتەی برژاو کە بە هەڵە مامەڵەی لەگەڵ کرابێت و لە فۆیلی ئەلەمنیۆمدا پێچرابێتەوە، <ref name="Infusions3">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> تەماتە، <ref name="Infusions4">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> و ماسیی قوتووکراوی ماڵەوە یان ترشێنراو.
کاتێک خۆراک لە ماڵەوە قوتوو دەکرێت یان دەپارێزرێت، پێویستە گرنگی بە پاکوخاوێنی، پەستان، پلەی گەرمی، ساردکردنەوە و هەڵگرتن بدرێت. لە کاتی دروستکردنی کۆنسێرڤەی ماڵەوەدا، تەنها میوەی ترش وەک سێو، هەرمێ، میوە ناوکدارەکان (stone fruits) و تووتڕکەکان دەبێت بەکاربهێنرێن. میوە خولگەییەکان و تەماتە ترشێتییان کەمە و دەبێت پێش قوتووکردنیان کەمێک ترشێتییان بۆ زیاد بکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.public.health.wa.gov.au/2/594/2/botulism_fact_sheet.pm|سەردێڕ=Botulism fact sheet |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131230234538/http://www.public.health.wa.gov.au/2/594/2/botulism_fact_sheet.pm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>
خۆراکە کەم ترشەکان بەهای pH یان زیاترە لە 4.6. بریتین لە گۆشتی سوور و خواردنە دەریاییەکان و پەلەوەر و شیر و هەموو سەوزە تازەکان جگە لە زۆربەی تەماتەکان. هەروەها زۆربەی تێکەڵەکانی خۆراکی کەم ترش و ترش بەهای pH یان لە سەرووی 4.6 ەوە مەگەر ڕێچکەکانیان ئاوی لیمۆ، ترشی لیمۆ، یان سرکەی پێویست لەخۆ بگرێت بۆ ئەوەی ترش بن. خۆراکە ترشەکان pH یان 4.6 یان کەمترە. ئەوانیش بریتین لە میوە، ترشیات، ساوەر، مرەبا، جەلی، مارمەلە(marmalades) و کەرەی میوە. <ref name="usda-canning-guide1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nchfp.uga.edu/publications/usda/GUIDE01_HomeCan_rev0715.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127101352/https://nchfp.uga.edu/publications/usda/GUIDE01_HomeCan_rev0715.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٨}}</ref>
هەرچەندە بەزۆری تەماتە بە خۆراکێکی ترش دادەنرێت، بەڵام ئێستا زانراوە کە هەندێکیان بەهای pH یان کەمێک لەسەرووی ٤.٦ەوەیە. هەنجیریش بەهای pH ی کەمێک لەسەرووی ٤.٦ەوەیە. بۆیە، ئەگەر بڕیارە وەکو خۆراکی ترش قوتوو بکرێن، دەبێت ئەم بەرهەمانە ترش بکرێن بۆ pH ی ٤.٦ یان کەمتر بە ئاوی لیمۆ یان ترشی سیتریک. تەماتە و هەنجیری بە دروستی ترشکراو خۆراکی ترشن و دەتوانرێت بە سەلامەتی لە ئامێری قوتووکردنی ئاوی کوڵاودا ئامادە بکرێن. <ref name="usda-canning-guide1"/>
ئەو زەیتانەی کە سیر یان گیابەندی تازەیان تێدایە دەبێت ترش بکرێن و ساردبکرێنەوە (لە ساردکەرەوەدا دابنرێن). ئەو پەتاتانەی کە برژێندراون لە کاتێکدا لە فۆیلی ئەلەمنیۆمدا پێچراونەتەوە دەبێت بە گەرمی بهێڵرێنەوە تا کاتی پێشکەشکردنیان یان لە ساردکەرەوەدا دابنرێن. لەبەر ئەوەی ژەهری بۆتولیزم بە پلەی گەرمیی بەرز لەناو دەچێت، باشتر وایە خۆراکە قوتووکراوەکانی ماڵەوە بۆ ماوەی ١٠ خولەک بکوڵێنرێن پێش خواردنیان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=U.S. Food and Drug Administration |ناونیشان=https://www.fda.gov/food/foodsafety/foodborneillness/foodborneillnessfoodbornepathogensnaturaltoxins/badbugbook/ucm070000.htm|سەردێڕ=Bad Bug Book - BBB - Clostridium botulinum |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121129060830/https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070000.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[Food and Drug Administration]]}}</ref> قتووە کانزاییەکان کە خۆراکیان تێدایە و بەکتریای تێدا گەشە دەکات لەوانەیە بەرەو دەرەوە بئاوسێن بەهۆی بەرهەمهێنانی گازەوە لە گەشەی بەکتریاوە یان خۆراکی ناوەوەی لەوانەیە کەفاوی بێت یان بۆنێکی ناخۆشی هەبێت؛ ئەو قتووانەی کە هەر یەکێک لەم نیشانانەیان هەیە دەبێت فڕێ بدرێن. <ref name="IFAS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Schneider |یەکەم=Keith R. |دوایین٢=Silverberg |یەکەم٢=Rachael |دوایین٣=Chang |یەکەم٣=Alexandra |دوایین٤=Goodrich Schneider |یەکەم٤=Renée M. |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://edis.ifas.ufl.edu/fs104|سەردێڕ=FSHN0406/FS104: Preventing Foodborne Illness: Clostridium botulinum |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170208133143/http://edis.ifas.ufl.edu/fs104 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٧|وێبگە=edis.ifas.ufl.edu |زمان=en}}</ref> <ref name="HGIC">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://hgic.clemson.edu/factsheet/botulism/|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210123173114/https://hgic.clemson.edu/factsheet/botulism/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref>
هەر دەفرێکی خۆراک کە بە گەرمی چارەسەر کرابێت و پاشان وابیربکرێتەوە کە هەوا ناچێتە ناوی، بەڵام نیشانەکانی ئەوە پیشان بدات کە وانییە، بۆ نموونە قتووی کانزایی کە کونی زۆر بچووکی تێدایە بەهۆی ژەنگ یان زیانی میکانیکییەوە، دەبێت فڕێ بدرێت. پیسبوونی خۆراکێکی قوتووکراو تەنها بە C. botulinum لەوانەیە نەبێتە هۆی هیچ کەموکوڕییەکی بینراو لە دەفرەکەدا، وەک ئاوسان. تەنها دڵنیابوون لە پرۆسەی گەرمکردنی پێویست لە کاتی بەرهەمهێناندا، و نەبوونی هیچ ڕێگەیەک بۆ پیسبوونی دواتر، دەبێت وەک نیشاندەری سەلامەتیی خۆراک بەکاربهێنرێت.
زیادکردنی نایتریت و نایترات بۆ گۆشتە پرۆسێسکراوەکانی وەک حام (ham)، بەیکن، و سۆسجەکان گەشەکردن و بەرهەمهێنانی ژەهری C. botulinum کەم دەکاتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Christiansen LN, Johnston RW, Kautter DA, Howard JW, Aunan WJ |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٧٣|سەردێڕ=Effect of nitrite and nitrate on toxin production by Clostridium botulinum and on nitrosamine formation in perishable canned comminuted cured meat |journal=Applied Microbiology |بەرگ=٢٥|issue=3 |پەڕەکان=٣٥٧–٦٢|doi=10.1128/AEM.25.3.357-362.1973 |pmc=٣٨٠٨١١|pmid=٤٥٧٢٨٩١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Lee |یەکەم=Soomin |دوایین٢=Lee |یەکەم٢=Heeyoung |دوایین٣=Kim |یەکەم٣=Sejeong |دوایین٤=Lee |یەکەم٤=Jeeyeon |دوایین٥=Ha |یەکەم٥=Jimyeong |دوایین٦=Choi |یەکەم٦=Yukyung |دوایین٧=Oh |یەکەم٧=Hyemin |دوایین٨=Choi |یەکەم٨=Kyoung-Hee |دوایین٩=Yoon |یەکەم٩=Yohan |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Microbiological safety of processed meat products formulated with low nitrite concentration — A review |journal=Asian-Australasian Journal of Animal Sciences |بەرگ=٣١|issue=8 |پەڕەکان=١٠٧٣–١٠٧٧|doi=10.5713/ajas.17.0675 |pmc=٦٠٤٣٤٣٠|pmid=٢٩٥٣١١٩٢}}</ref> ماددە زیادکراوەکانی تری خۆراک (وەک لاکتەیت و سۆربەیت) پاراستنێکی هاوشێوە دژی بەکتریا دابین دەکەن، بەڵام ئەو ڕەنگە پەمەیییە دڵخوازە دابین ناکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Seward RA, Deibel RH, Lindsay RC |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٨٢|سەردێڕ=Effects of potassium sorbate and other antibotulinal agents on germination and outgrowth of Clostridium botulinum type E spores in microcultures |journal=Applied and Environmental Microbiology |بەرگ=٤٤|issue=5 |پەڕەکان=١٢١٢–١٢٢١|bibcode=1982ApEnM..44.1212S |doi=10.1128/AEM.44.5.1212-1221.1982 |pmc=٢٤٢١٧٠|pmid=٦٧٥٨٦٩٩}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sofos JN, Busta FF, Bhothipaksa K, Allen CE, Robach MC, Paquette MW |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٨٠|سەردێڕ=Effects of various concentrations of sodium nitrite and potassium sorbate on Clostridium botulinum toxin production in commercially prepared bacon |journal=Journal of Food Science |بەرگ=٤٥|issue=5 |پەڕەکان=١٢٨٥–١٢٩٢|doi=10.1111/j.1365-2621.1980.tb06539.x}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Linton |یەکەم=Mark |دوایین٢=Connolly |یەکەم٢=Malachy |دوایین٣=Houston |یەکەم٣=Laurette |دوایین٤=Patterson |یەکەم٤=Margaret F. |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=The control of Clostridium botulinum during extended storage of pressure-treated, cooked chicken |journal=Food Control |بەرگ=٣٧|پەڕەکان=١٠٤–١٠٨|doi=10.1016/j.foodcont.2013.09.042}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Alnoman |یەکەم=Maryam |دوایین٢=Udompijitkul |یەکەم٢=Pathima |دوایین٣=Paredes-Sabja |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Sarker |یەکەم٤=Mahfuzur R. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=The inhibitory effects of sorbate and benzoate against Clostridium perfringens type A isolates |journal=Food Microbiology |بەرگ=٤٨|پەڕەکان=٨٩–٩٨|doi=10.1016/j.fm.2014.12.007}}</ref>
=== پێکوتە ===
ڤاکسینێک بۆ بۆتولیزم بوونی هەیە، بەڵام بە دەگمەن بەکاردەهێنرێت. <ref name="WHO2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190323162924/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=World Health Organization}}</ref> سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکانی ئەمریکا (CDC) بەکارهێنانی ڤاکسینەکەی لە ساڵی ٢٠١١ ڕاگرت کاتێک بەرهەمە بەردەستەکە توانای کەمیی پیشان دا و زیادبوونێک لە کاردانەوە ناوخۆییە مامناوەندەکان بۆ ژەمە بەهێزکەرەکان (booster shots) بینرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6042a3.htm|سەردێڕ=Notice of CDC's Discontinuation of Investigational Pentavalent (ABCDE) Botulinum Toxoid Vaccine for Workers at Risk for Occupational Exposure to Botulinum Toxins |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=CDC}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٧ کار بۆ پەرەپێدانی ڤاکسینێکی باشتر دەکرێت، بەڵام دەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکی (FDA) هیچ ڤاکسینێکی دژی بۆتولیزم پەسەند نەکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Webb |یەکەم=Robert P |دوایین٢=Smith |یەکەم٢=Leonard A |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=What next for botulism vaccine development? |journal=Expert Review of Vaccines |بەرگ=١٢|issue=5 |پەڕەکان=٤٨١–٤٩٢|doi=10.1586/erv.13.37 |pmid=٢٣٦٥٩٢٩٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sundeen G, Barbieri JT |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Vaccines against Botulism |journal=Toxins |بەرگ=٩|issue=9 |پەڕە=٢٦٨|doi=10.3390/toxins9090268 |pmc=٥٦١٨٢٠١|pmid=٢٨٨٦٩٤٩٣|doi-access=free}}</ref>
== چارەسەر ==
بۆتولیزم بەگشتی بە دژەژەهری بۆتولیزم و چاودێریی پاڵپشتیکەر چارەسەر دەکرێت. <ref name="WHO2018"/>
چاودێریی پاڵپشتیکەر بۆ بۆتولیزم چاودێریکردنی ئەرکی هەناسەدان لەخۆدەگرێت. لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە بەهۆی ئیفلیجییەوە لەوانەیە پێویستی بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد هەبێت بۆ ماوەی ٢ بۆ ٨ هەفتە، لەگەڵ چاودێری پزیشکی و پەرستاریی چڕ. دوای ئەم ماوەیە، ئیفلیجییەکە بەگشتی باشتر دەبێت کاتێک پەیوەندییە نوێیەکانی دەمارە-ماسولکەیی دروست دەبن. <ref name="CDCClinicians">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=http://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/treatment.asp|سەردێڕ=About Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304104042/http://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/treatment.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref>
لە هەندێک حاڵەتی ناو سکدا، پزیشکان لەوانەیە هەوڵبدەن خۆراکە پیسبووەکە دەربهێنن کە هێشتا لە کۆئەندامی هەرسدایە لە ڕێگەی هاندانی ڕشانەوە یان بەکارهێنانی حوقنە (enemas). دەبێت برینەکان چارەسەر بکرێن، بەزۆری لە ڕێگەی نەشتەرگەرییەوە، بۆ لابردنی سەرچاوەی بەکتریا ژەهر-بەرهەمهێنەرەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brook I |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Botulism: the challenge of diagnosis and treatment |journal=Reviews in Neurological Diseases |بەرگ=٣|issue=4 |پەڕەکان=١٨٢–٩|pmid=١٧٢٢٤٩٠١}}</ref>
=== دژە-ژەهر ===
دژەژەهری بۆتولینۆم پێکدێت لەو دژەتەنانەی کە ژەهری بۆتولینۆم لە سووڕی خوێندا بێلایەن دەکەن لە ڕێگەی کوتانی ناچالاکەوە (passive immunization). <ref name="O'HoroHarper2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=O'Horo JC, Harper EP, El Rafei A, Ali R, DeSimone DC, Sakusic A, Abu Saleh OM, Marcelin JR, Tan EM, Rao AK, Sobel J, Tosh PK |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Efficacy of Antitoxin Therapy in Treating Patients With Foodborne Botulism: A Systematic Review and Meta-analysis of Cases, 1923–2016 |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٤٣–S٥٦|doi=10.1093/cid/cix815 |pmc=٥٨٥٠٥٥٥|pmid=٢٩٢٩٣٩٢٧}}</ref> ئەمە ڕێگری دەکات لەوەی ژەهری زیاتر بە یەکگرتنی دەمارە-ماسولکەییەوە ببەسترێتەوە، بەڵام هیچ ئیفلیجییەک کە پێشتر دروست بووە پێچەوانە ناکاتەوە. <ref name="O'HoroHarper2018" />
لە پێگەیشتوواندا، دژەژەهرێکی سێ-لایەنە (trivalent antitoxin) کە دژەتەنی تێدایە دژی ژەهری بۆتولینۆم لە جۆرەکانی A, B، و E دروستکراوە زۆرترین جار بەکاردەهێنرێت؛ بەڵام، دژەژەهرێکی حەوت-لایەنەی بۆتولیزمیش پەرەی پێدراوە و لەلایەن FDA ی ئەمریکییەوە لە ساڵی ٢٠١٣ پەسەند کراوە. <ref name="Arnon2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Inglesby TV, Henderson DA, Bartlett JG, Ascher MS, Eitzen E, Fine AD, Hauer J, Layton M, Lillibridge S, Osterholm MT, O'Toole T, Parker G, Perl TM, Russell PK, Swerdlow DL, Tonat K |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=Botulinum toxin as a biological weapon: medical and public health management |journal=JAMA |بەرگ=٢٨٥|issue=8 |پەڕەکان=١٠٥٩–٧٠|doi=10.1001/jama.285.8.1059 |pmid=١١٢٠٩١٧٨}}</ref><ref name="FDA2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm345128.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160101121905/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm345128.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=FDA News Release |سەردێڕ=FDA approves first Botulism Antitoxin for use in neutralizing all seven known botulinum nerve toxin serotypes |بڵاوکەرەوە=U.S. FDA}}</ref> لە منداڵانی ساوادا، زۆرجار خۆبەدوور دەگیرێت لە بەکارهێنانی ئەو دژەژەهرانەی کە لە ئەسپەوە وەرگیراون لە ترسی ئەوەی منداڵەکە تووشی نەخۆشیی سێروم (serum sickness) یان هەستیاریی زۆری بەردەوام ببێت بۆ ئەو پرۆتینانەی کە لە ئەسپەوە وەرگیراون. <ref name="deCuetos2011">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Vanella de Cuetos EE, Fernandez RA, Bianco MI, Sartori OJ, Piovano ML, Lúquez C, de Jong LI |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Equine botulinum antitoxin for the treatment of infant botulism |journal=Clinical and Vaccine Immunology |بەرگ=١٨|issue=11 |پەڕەکان=١٨٤٥–٩|doi=10.1128/CVI.05261-11 |pmc=٣٢٠٩٠٣٥|pmid=٢١٩١٨١١٩}}</ref> بۆ خۆبەدوورگرتن لەمە، دژەژەهرێک کە لە مرۆڤەوە وەرگیراوە پەرەی پێدراوە و لەلایەن FDA ی ئەمریکییەوە لە ساڵی ٢٠٠٣ پەسەند کراوە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="Arnon2006">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Maslanka SE, Jewell NP, Hatheway CL |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Human botulism immune globulin for the treatment of infant botulism |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٥٤|issue=5 |پەڕەکان=٤٦٢–٧١|doi=10.1056/NEJMoa051926 |pmid=١٦٤٥٢٥٥٨|doi-access=free}}</ref> ئەم دژەژەهرە مرۆییە سەلمێنراوە کە هەم سەلامەت و هەم کاریگەرە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="Arnon20062">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Maslanka SE, Jewell NP, Hatheway CL |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Human botulism immune globulin for the treatment of infant botulism |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٥٤|issue=5 |پەڕەکان=٤٦٢–٧١|doi=10.1056/NEJMoa051926 |pmid=١٦٤٥٢٥٥٨|doi-access=free}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Chalk |یەکەم١=Colin H |دوایین٢=Benstead |یەکەم٢=Tim J |دوایین٣=Pound |یەکەم٣=Joshua D |دوایین٤=Keezer |یەکەم٤=Mark R |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Medical treatment for botulism |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٤|issue=4 |doi=10.1002/14651858.CD008123.pub4 |pmc=٦٤٦٨١٩٦|pmid=٣٠٩٩٣٦٦٦|article-number=CD008123}}</ref> بەڵام، مەترسیی دژەژەهرە وەرگیراوەکان لە ئەسپەوە بۆ منداڵانی ساوا بە ڕوونی جێگیر نەکراوە، و یەک لێکۆڵینەوە دەریخستووە کە دژەژەهرە وەرگیراوەکە لە ئەسپەوە هەم سەلامەتە و هەم کاریگەرە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="deCuetos20112">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Vanella de Cuetos EE, Fernandez RA, Bianco MI, Sartori OJ, Piovano ML, Lúquez C, de Jong LI |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Equine botulinum antitoxin for the treatment of infant botulism |journal=Clinical and Vaccine Immunology |بەرگ=١٨|issue=11 |پەڕەکان=١٨٤٥–٩|doi=10.1128/CVI.05261-11 |pmc=٣٢٠٩٠٣٥|pmid=٢١٩١٨١١٩}}</ref>
دژەژەهری بۆتولینۆمی سێ-لایەنە (A,B,E) لە سەرچاوەی ئەسپییەوە وەرگیراوە بە بەکارهێنانی دژەتەنی تەواو (بەشەکانی Fab و Fc). لە ئەمریکا، ئەم دژەژەهرە لە بەشی تەندروستیی ناوخۆیییەوە بەردەستە لە ڕێگەی CDCەوە. دووەم دژەژەهر، دژەژەهری بۆتولینۆمی حەوت-لایەنە (A,B,C,D,E,F,G)، لە دژەتەنەکانی IgG ی ئەسپیی "بێ-تایبەتمەندکراو" (despeciated) وەرگیراوە کە بەشی Fc یان لێکراوەتەوە و تەنها بەشەکانی F(ab')2 ماونەتەوە. ئەم دژەژەهرە کە کەمتر هاندەری بەرگرییە، کاریگەرە دژی هەموو لقە ناسراوەکانی بۆتولیزم لەو شوێنانەی کە قەدەغە نەکراوە (not contraindicated). <ref name="Yu2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Yu PA, Lin NH, Mahon BE, Sobel J, Yu Y, Mody RK, Gu W, Clements J, Kim HJ, Rao AK |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Safety and Improved Clinical Outcomes in Patients Treated With New Equine-Derived Heptavalent Botulinum Antitoxin |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٥٧–S٦٤|doi=10.1093/cid/cix816 |pmc=٥٨٦٦٠٩٩|pmid=٢٩٢٩٣٩٢٨}}</ref>
== پێشبینیی پزیشکی ==
ئەو ئیفلیجییەی کە بەهۆی بۆتولیزمەوە دروست دەبێت دەتوانێت بۆ ماوەی دوو بۆ هەشت هەفتە بەردەوام بێت، کە لەو ماوەیەدا لەوانەیە چاودێریی پاڵپشتیکەر و ئامێری هەناسەدانی دەستکرد پێویست بێت بۆ هێشتنەوەی نەخۆشەکە بە زیندوویی. <ref name="CDCClinicians"/> بۆتولیزم دەتوانێت کوشندە بێت لە سەدا پێنج بۆ دە لەو کەسانەی کە تووش دەبن. <ref name="WHO2018"/> بەڵام، ئەگەر چارەسەر نەکرێت، بۆتولیزم کوشندەیە لە ٤٠ بۆ ٥٠ لە سەدی حاڵەتەکاندا. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Chalk |یەکەم١=Colin H |دوایین٢=Benstead |یەکەم٢=Tim J |دوایین٣=Pound |یەکەم٣=Joshua D |دوایین٤=Keezer |یەکەم٤=Mark R |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Medical treatment for botulism |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٤|issue=4 |doi=10.1002/14651858.CD008123.pub4 |pmc=٦٤٦٨١٩٦|pmid=٣٠٩٩٣٦٦٦|article-number=CD008123}}</ref>
بۆتولیزمی منداڵی ساوا بەگشتی هیچ کاریگەرییەکی لاوەکیی درێژخایەنی نییە بەڵام دەکرێت ئاڵۆز بێت بەهۆی ئەو ڕووداوە نەخوازراوانەی پەیوەستن بە چارەسەرەکەوە. ڕێژەی مردنی حاڵەتەکە کەمترە لە سەدا دوو بۆ ئەو منداڵانەی لە نەخۆشخانە خەوێنراون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.news-medical.net/health/Botulism-Prognosis.aspx|سەردێڕ=Botulism Prognosis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190209123901/https://www.news-medical.net/health/Botulism-Prognosis.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=Medical Life Sciences}}</ref>
== پەتاناسی ==
لەسەر ئاستی جیهان، بۆتولیزم تا ڕادەیەک دەگمەنە، <ref name="WHO2018"/> و ساڵانە نزیکەی ١,٠٠٠ حاڵەتی دەستنیشانکراو هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx|سەردێڕ=Botulism - Diseases and Conditions - Publications - Public Information - MOHLTC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171017005607/http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.health.gov.on.ca |زمان=en}}</ref>
=== ئەمریکا ===
لە ساڵی ٢٠٢١دا، بەشەکانی تەندروستی ٢٧٣ حاڵەتی پشتڕاستکراوە و ئەگەرداری بۆتولیزمیان لە ئەمریکا ڕاپۆرت کرد. لەمانە، ٦٦٪ بۆتولیزمی منداڵی ساوا، ٢٤٪ بۆتولیزمی برین، ٨٪ بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک بوون، و ٢٪ هۆکاری تر یان نەزانراویان هەبوو. <ref name="CDCsurv2021">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/php/national-botulism-surveillance/2021.html|سەردێڕ=National Botulism Surveillance Summary, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا هێشتا زیاتر بە شێوەی پەرتەوازە (sporadic) دەردەکەوێت نەک وەک پەتا، بەڵام جیاوازیی جوگرافیی بەرچاو بەردەوامە؛ کالیفۆرنیا ٤٥ حاڵەت (٢٥٪) و پێنسیلڤانیا ٢١ حاڵەتی (١٢٪) لە کۆی گشتیی حاڵەتەکانی منداڵانی ساوا لە ساڵی ٢٠٢١دا پێکدەهێنا. <ref name="CDCsurv2021" />
لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠، سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکان (CDC) ٢٦٣ حاڵەتی تاکەکەسیی گواستراوە بە خۆراکی تۆمارکرد لە ١٦٠ ڕووداوی بۆتولیزم لە ئەمریکا، کە ڕێژەی مردنیان ٤٪ بوو. سی و نۆ لە سەدا (١٠٣ حاڵەت و ٥٨ ڕووداو) لە ئەلاسکا ڕوویاندا، کە هەموویان دەگەڕانەوە بۆ خۆراکە نەریتییەکانی دانیشتووانە ڕەسەنەکانی ئەلاسکا. لە ٤٩ ویلایەتەکەی خوارەوەدا، خۆراکی قوتووکراوی ماڵەوە هۆکار بوو لە ٧٠ ڕووداودا (~٦٩٪)، کە قوتووی ئەسپەراجوس (مێخەککێوی) زۆرترین سەرچاوە بوو. دوو بڵاوبوونەوەی پەیوەست بە چێشتخانە کاریگەریی لەسەر ٢٥ کەس هەبوو. ناوەندی ژمارەی حاڵەتەکان لە ساڵێکدا ٢٣ بوو (مەودای ١٧-٤٣) و ناوەندی ژمارەی ڕووداوەکان لە ساڵێکدا ١٤ بوو (مەودای ٩-٢٤). بەرزترین ڕێژەی سەرهەڵدان لە ئەلاسکا، ئایداهۆ، واشنتن، و ئۆریگۆن ڕوویدا؛ هەموو ویلایەتەکانی تر ڕێژەی سەرهەڵدانیان یەکسان یان کەمتر بوو لە ١ حاڵەت لە هەر دە ملیۆن دانیشتوویەکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J, Tucker N, Sulka A, McLaughlin J, Maslanka S |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Foodborne botulism in the United States, 1990–2000 |journal=Emerging Infectious Diseases |بڵاوکەرەوە=Centers for Disease Control and Prevention |بەرگ=١٠|issue=9 |پەڕەکان=١٦٠٦–١٦١١|doi=10.3201/eid1009.030745 |pmc=٣٣٢٠٢٨٧|pmid=١٥٤٩٨١٦٣}}</ref>
ژمارەی حاڵەتەکانی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک و منداڵی ساوا لەم ساڵانەی دواییدا تا ڕادەیەک جێگیر ماوەتەوە، بەڵام بۆتولیزمی برین لە بەرزبوونەوەدایە—کە تا ڕادەیەکی زۆر پەیوەستە بە بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر بە دەرزی، بەتایبەتی هێرۆینی ڕەشی لینج لە کالیفۆرنیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Passaro DJ, Werner SB, McGee J, Mac Kenzie WR, Vugia DJ |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٩٨|سەردێڕ=Wound botulism associated with black tar heroin among injecting drug users |journal=JAMA |بەرگ=٢٧٩|issue=11 |پەڕەکان=٨٥٩–٨٦٣|doi=10.1001/jama.279.11.859 |pmid=٩٥١٦٠٠١}}</ref>
هەموو داتاکانی پەیوەست بە دەردانی دژەژەهری بۆتولیزم و پشتڕاستکردنەوەی تاقیگەییی حاڵەتەکان لە ئەمریکادا ساڵانە لەلایەن سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکان (CDC) تۆمار دەکرێن و لەسەر ماڵپەڕەکەیان بڵاو دەکرێنەوە. <ref name="CDCsurv">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/nationalsurveillance/botulism_surveillance.html|سەردێڕ=007 This Page Has Moved - National Case Surveillance: Listeria Initiative |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140130152612/http://www.cdc.gov/nationalsurveillance/botulism_surveillance.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>
* لە نێوان ٣١ی ئازار و ٦ی نیسانی ١٩٧٧دا، ٥٩ کەس تووشی بۆتولیزمی جۆری B بوون. هەموو ئەوانەی نەخۆش کەوتبوون لە هەمان چێشتخانەی مەکسیکی لە پۆنتیاک، میشیگان نانیان خواردبوو، و سۆسێکی توونیان خواردبوو کە بە بیبەری جالاپینۆی بە هەڵە قوتووکراوی ماڵەوە دروست کرابوو، جا یان بە زیادکردنی بۆ سەر خواردنەکەیان، یان بە خواردنی ناچۆز (nachos) کە بە سۆسە توونەکە ئامادە کرابوو. تەواوی مەودای کلینیکی (نیشانە سووکەکان لەگەڵ دۆزراوە دەمارییەکان تا دەگاتە ئیفلیجیی هەناسەدانی مەترسیدار بۆ سەر ژیان) بۆ بۆتولیزمی جۆری B دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Terranova W, Breman JG, Locey RP, Speck S |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٨|سەردێڕ=Botulism type B: epidemiologic aspects of an extensive outbreak |journal=American Journal of Epidemiology |بەرگ=١٠٨|issue=2 |پەڕەکان=١٥٠–٦|doi=10.1093/oxfordjournals.aje.a112599 |pmid=٧٠٧٤٧٦}}</ref>
* لە نیسانی ١٩٩٤دا، گەورەترین بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە ئەمریکا لە دوای ساڵی ١٩٧٨ەوە لە ئێل پاسۆ، تێکساس ڕوویدا. سی کەس تووش بوون؛ ٤ کەس پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد بوو. هەموویان خۆراکیان لە چێشتخانەیەکی یۆنانی خواردبوو. ڕێژەی تووشبوون لە نێو ئەو کەسانەی کە جۆرە سۆسێکی (dip) دروستکراو لە پەتاتەیان خواردبوو ٨٦٪ بوو (١٩/٢٢) بە بەراورد بە ٦٪ (١١/١٧٦) لە نێو ئەو کەسانەی کە سۆسەکەیان نەخواردبوو. ڕێژەی تووشبوون لە نێو ئەو کەسانەی کە سۆسێکی دروستکراو لە باینجانیان خواردبوو ٦٧٪ بوو (٦/٩) بە بەراورد بە ١٣٪ (٢٤/١٨٩) لە نێو ئەوانەی نەیانخواردبوو. ژەهری بۆتولیزمی جۆری A لە نەخۆشەکان و لە هەردوو سۆسەکەدا دۆزرایەوە. دروستبوونی ژەهرەکە لە ئەنجامی هێشتنەوەی پەتاتەی برژاوی پێچراوە لە فۆیلی ئەلەمنیۆم لە پلەی گەرمیی ژووردا بوو، دیارە بۆ چەند ڕۆژێک، پێش ئەوەی لە سۆسەکاندا بەکاربهێنرێن. پێویستە ئامادەکارانی خۆراک ئاگادار بکرێنەوە لەو مەترسییە شاراوەیەی کە بەهۆی هێشتنەوەی پەتاتەی پێچراوە لە فۆیلدا لە پلەی گەرمیی ژینگەدا لە دوای چێشتلێنان دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Angulo FJ, Getz J, Taylor JP, Hendricks KA, Hatheway CL, Barth SS, Solomon HM, Larson AE, Johnson EA, Nickey LN, Ries AA |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٩٨|سەردێڕ=A large outbreak of botulism: the hazardous baked potato |journal=The Journal of Infectious Diseases |بەرگ=١٧٨|issue=1 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1086/515615 |pmid=٩٦٥٢٤٣٧|doi-access=free}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٠٢دا، چواردە خەڵکی ئەلاسکا موکتوکیان (muktuk - چەوری نەهەنگ) خوارد کە لە نەهەنگێکی کەوتووە کەنار دەریاوە هێنرابوو، کە بووە هۆی ئەوەی هەشتیان تووشی بۆتولیزم ببن، و دوانیان پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Outbreak of botulism type E associated with eating a beached whale—Western Alaska, July 2002 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٤–٦|pmid=١٢٦٠٨٧١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170625130732/https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref>
* لە کۆتاییەکانی مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٧ەوە، ٨ کەس تووشی ژەهراویبوونی بۆتولیزم بوون بەهۆی خواردنی بەرهەمە خۆراکییە قوتووکراوەکانی کۆمپانیای خۆراکی کاستڵبێری (Castleberry's Food Company) لە کارگەکەیان لە ئۆگستا، جۆرجیا. دواتر دەرکەوت کە کارگەی کاستڵبێری کێشەی جددی لە بەرهەمهێناندا هەبووە لە هێڵێکی دیاریکراوی ئامێرەکانی کوڵاندا (retorts) کە بەپێی پێویست چارەسەری قتووە خۆراکەکانیان نەکردبوو. ئەم کێشانە بریتی بوون لە شکانی زەنگی ئاگادارکردنەوەی چێشتلێنان، دزەکردنی ئاو لە زمانەکان و ئامێری پلەی گەرمیی نادروست، کە هەموویان دەرەنجامی بەڕێوەبردنی خراپی کۆمپانیاکە بوون. سەرجەم قوربانییەکان لە نەخۆشخانە خەوێنران و خرانە سەر ئامێری هەناسەدانی دەستکرد. بڵاوبوونەوەی بۆتولیزمەکەی کۆمپانیای کاستڵبێری یەکەم حاڵەتی بۆتولیزم بوو لە خۆراکی قوتووکراوی بازرگانیدا لە ئەمریکا لە ماوەی زیاتر لە ٣٠ ساڵدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Botulism associated with commercially canned chili sauce—Texas and Indiana, July 2007 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5630a4.htm |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٦|issue=30 |پەڕەکان=٧٦٧–٩|pmid=١٧٦٧٣٨٩٨}}</ref>
* یەک کەس مرد، ٢١ حاڵەت پشتڕاست کرانەوە، و گومان لە ١٠ حاڵەتی تریش دەکرا لە لانکاستەر، ئۆهایۆ کاتێک بڵاوبوونەوەیەکی بۆتولیزم ڕوویدا لە دوای ژەمە خواردنێکی هاوبەشی کڵێسایەک (potluck) لە نیسانی ٢٠١٥. سەرچاوەی گومانلێکراو زەڵاتەیەک بوو کە لە پەتاتەی قوتووکراوی ماڵەوە دروست کرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=1 dead in botulism outbreak linked to Ohio church potluck|ناونیشان=http://fox8.com/2015/04/28/contaminated-potato-salad-to-blame-for-deadly-botulism-at-ohio-church-potluck-dinner/|بڵاوکەرەوە=CNNWIRE|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٥|agency=CNN|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150722103827/http://fox8.com/2015/04/28/contaminated-potato-salad-to-blame-for-deadly-botulism-at-ohio-church-potluck-dinner/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref>
* بڵاوبوونەوەیەکی بۆتولیزم لە باکووری کالیفۆرنیا لە ئایاری ٢٠١٧ ڕوویدا دوای ئەوەی ١٠ کەس سۆسی پەنیر بۆ ناچۆزیان خوارد کە لە بەنزینخانەیەک لە ناوچەی ساکرامێنتۆ پێشکەش دەکرا. پیاوێک بەهۆی ئەم بڵاوبوونەوەیە گیانی لەدەستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Man dies in Sacramento county botulism outbreak from nacho cheese|ناونیشان=http://www.kcra.com/article/man-dies-in-sacramento-county-botulism-outbreak-from-nacho-cheese/9909013|بڵاوکەرەوە=KCRA|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170523000126/http://www.kcra.com/article/man-dies-in-sacramento-county-botulism-outbreak-from-nacho-cheese/9909013|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref>
* لە ساڵی ٢٠٢٥دا، ١٣ حاڵەتی بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە سەرتاسەری ١٠ ویلایەتدا ڕاپۆرت کران بەهۆی پیسبوونی شیری منداڵانی ByHeart Whole Nutrition Infant Formula، کە بووە هۆی کێشانەوەی بەرفراوانی بەرهەمەکە لە بازاڕەکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://apnews.com/article/infant-botulism-formula-byheart-recall-fda-cdc-91019e385a98a2fceb26a12005ea3fbb|سەردێڕ=Infant botulism in 10 US states linked to formula being recalled |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref>
=== بەریتانیا ===
گەورەترین بڵاوبوونەوەی تۆمارکراوی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە بەریتانیا لە مانگی حوزەیرانی ١٩٨٩ ڕوویدا. بە گشتی ٢٧ نەخۆش تووش بوون؛ یەک نەخۆش گیانی لەدەستدا. بیست و پێنج لە نەخۆشەکان لە هەفتەی پێش دەرکەوتنی نیشانەکاندا جۆرێک ماستی بندقیان خواردبوو. ڕێوشوێنەکانی کۆنترۆڵکردن بریتی بوون لە وەستاندنی تەواوی بەرهەمهێنانی ماست لەلایەن بەرهەمهێنەرە تێوەگلاوەکە، کێشانەوەی ماستەکانی کۆمپانیاکە لە فرۆشتن، کێشانەوەی قتووەکانی کەرەی بندقەکە، و ئامۆژگاری بۆ ڕای گشتی کە خۆیان بەدوور بگرن لە خواردنی هەموو ماستێکی بندق. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=O'Mahony M, Mitchell E, Gilbert RJ, Hutchinson DN, Begg NT, Rodhouse JC, Morris JE |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٠|سەردێڕ=An outbreak of foodborne botulism associated with contaminated hazelnut yoghurt |journal=Epidemiology and Infection |بەرگ=١٠٤|issue=3 |پەڕەکان=٣٨٩–٩٥|doi=10.1017/s0950268800047403 |pmc=٢٢٧١٧٧٦|pmid=٢٣٤٧٣٨٢}}</ref>
=== چین ===
لە نێوان ساڵانی ١٩٥٨ بۆ ١٩٨٣، ٩٨٦ بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە چین ڕوویدا کە کاریگەری لەسەر ٤,٣٧٧ کەس هەبوو لەگەڵ ٥٤٨ حاڵەتی مردن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ying |یەکەم=S. |دوایین٢=Shuyan |یەکەم٢=C. |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٨٦|سەردێڕ=Botulism in China |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٨|issue=6 |پەڕەکان=٩٨٤–٩٩٠|doi=10.1093/clinids/8.6.984}}</ref>
==== نەخۆشی قەپقاڵ ====
دوای شۆڕشی کۆمۆنیستی چین لە ساڵی ١٩٤٩، پەتایەکی نادیار (کە بە نەخۆشیی قەپقاڵ ناونرا) تێبینی کرا کە کاریگەری لەسەر چەندین گوندی سیبێ لە ناوچەی ئۆتۆنۆمی قەپقاڵ شیبێ هەبوو. نەخۆشییەکی ناوخۆیی بوو کە شێوازی بڵاوبوونەوەی تایبەتی هەبوو، لەگەڵ ئەوەشدا هۆکارە بنەڕەتییەکەی بۆ ماوەیەکی درێژ بە نادیاری مایەوە. <ref name="nat_med_j_chin">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wu CR, Lian EH, Chen WJ, Liu YZ |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=Botulism: A report for Qapqal disease |journal=National Medical Journal of China |بەرگ=٤٤|issue=10 |پەڕەکان=٩٣٢–٩٤٢}}</ref> بووە هۆی ژمارەیەک مردن و ناچاری کرد هەندێک خەڵک شوێنەکە جێبهێڵن. <ref name="BMEnvS">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Fu SW, Wang CH |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=An overview of type E botulism in China |journal=Biomedical and Environmental Sciences |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٥٣–٦|bibcode=2008BioES..21..353F |doi=10.1016/S0895-3988(08)60054-9 |pmid=١٨٨٣٧٣٠١}}</ref>
لە ساڵی ١٩٥٨دا، تیمێک لە شارەزایان لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە نێردران بۆ ناوچەکە بۆ لێکۆڵینەوە لە حاڵەتەکان. ڕووپێوی پەتاناسی کە ئەنجامدرا سەلماندی کە نەخۆشییەکە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆتولیزمی جۆری A یە، <ref name="PD">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://english.people.com.cn/102759/7567650.html|سەردێڕ=The Xibe ethnic minority|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|newspaper=People's Daily|editor=Huang Beibei|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121024013056/http://english.people.com.cn/102759/7567650.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەگەڵ چەند حاڵەتێکی جۆری B. <ref name="nat_med_j_chin2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Wu CR, Lian EH, Chen WJ, Liu YZ |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=Botulism: A report for Qapqal disease |journal=National Medical Journal of China |بەرگ=٤٤|issue=10 |پەڕەکان=٩٣٢–٩٤٢}}</ref> تیمەکە هەروەها بۆیان دەرکەوت کە سەرچاوەی بۆتولینۆمەکە دانەوێڵە و پاقلەمەنییە ترشێنراوە ناوخۆییەکان بوون، هەروەها جۆرە خۆراکێکی گۆشتی خاو بە ناوی mi song hu hu. <ref name="BMEnvS2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Fu SW, Wang CH |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=An overview of type E botulism in China |journal=Biomedical and Environmental Sciences |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٥٣–٦|bibcode=2008BioES..21..353F |doi=10.1016/S0895-3988(08)60054-9 |pmid=١٨٨٣٧٣٠١}}</ref> ئەوان هانی باشترکردنی تەکنیکەکانی ترشاندنیان دا لە نێو دانیشتووانی ناوخۆدا، و بەم شێوەیە نەخۆشییەکەیان بنەبڕ کرد.
=== کەنەدا ===
لە ساڵی ١٩٨٥ بۆ ٢٠٠٥ بڵاوبوونەوە هەبوو کە بووە هۆی ٩١ حاڵەتی پشتڕاستکراوەی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە کەنەدا، کە ٨٥٪یان لە نێو کۆمەڵگەکانی ئینویتی (Inuit) بوون، بەتایبەتی نوناڤیک (Nunavik)، هەروەها نەتەوە یەکەمەکانی کەناری بریتیش کۆڵۆمبیا، دوای خواردنی بەرهەمی شیردەرە دەریاییەکان و ماسییەکان کە بە شێوەی نەریتی ئامادە کرابوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Leclair D, Fung J, Isaac-Renton JL, Proulx JF, May-Hadford J, Ellis A, Ashton E, Bekal S, Farber JM, Blanchfield B, Austin JW |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Foodborne botulism in Canada, 1985–2005 |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=١٩|issue=6 |پەڕەکان=٩٦١–٨|doi=10.3201/eid1906.120873 |pmc=٣٧١٣٨١٦|pmid=٢٣٧٣٥٧٨٠}}</ref>
=== ئۆکرانیا ===
لە ساڵی ٢٠١٧دا، ٧٠ حاڵەتی بۆتولیزم لەگەڵ ٨ مردن لە ئۆکرانیا هەبوون. ساڵی پێشتر ١١٥ حاڵەت هەبوو لەگەڵ ١٢ مردن. زۆربەی حاڵەتەکان لە ئەنجامی ماسیی وشککراوە بوون، کە سووکەژەمێکی ناوخۆییی باوە لەگەڵ خواردنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://en.lb.ua/news/2017/06/14/3936_eight_ukrainians_died_botulism.html|سەردێڕ=Eight Ukrainians died of botulism in 2017|ئیش=LB.ua|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171029172901/https://en.lb.ua/news/2017/06/14/3936_eight_ukrainians_died_botulism.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
=== ڤێتنام ===
لە ساڵی ٢٠٢٠دا، چەندین حاڵەتی بۆتولیزم لە ڤێتنام ڕاپۆرت کران. هەموویان پەیوەندییان بە بەرهەمێکەوە هەبوو کە پاتێی سەوزەواتی پیسبووی (vegetarian pâté) تێدابوو. هەندێک لە نەخۆشەکان خرانە سەر ئامێری پاڵپشتیی ژیان (life support). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vnexpress.net/doc-to-trong-pate-minh-chay-duoc-phat-hien-cach-nao-4156196.html|سەردێڕ=Độc tố trong pate Minh Chay được phát hiện cách nào? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200904001043/https://vnexpress.net/doc-to-trong-pate-minh-chay-duoc-phat-hien-cach-nao-4156196.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ampe.vnexpress.net/news/news/lethal-bacteria-in-vegan-pate-puts-seven-people-on-life-support-4154479.html|سەردێڕ=Lethal bacteria in vegan pate puts seven people on life support - VnExpress International |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210722080831/https://ampe.vnexpress.net/news/news/lethal-bacteria-in-vegan-pate-puts-seven-people-on-life-support-4154479.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref>
== ئاژەڵە تووشبووەکان تر ==
بۆتولیزم دەتوانێت لە زۆرێک لە بڕبڕەدارەکان و بێبڕبڕەکاندا ڕووبدات. بۆتولیزم لە جۆرەکانی وەک جرج، مشک، مریشک، بۆق، بۆقی وشکانی (toad)، ماسیی زێڕین، ئاپلیسیا (aplysia)، مەرەکەبماسی، قرژاڵی ئاوی شیرین (crayfish)، مێشی میوە (drosophila) و زالوودا (leech) ڕاپۆرت کراوە. <ref name="pmid10865130">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Humeau Y, Doussau F, Grant NJ, Poulain B |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٠|سەردێڕ=How botulinum and tetanus neurotoxins block neurotransmitter release |journal=Biochimie |بەرگ=٨٢|issue=5 |پەڕەکان=٤٢٧–٤٦|doi=10.1016/S0300-9084(00)00216-9 |pmid=١٠٨٦٥١٣٠}}</ref>
مردن بەهۆی بۆتولیزمەوە لە مەلە ئاوییەکاندا باوە؛ بە خەمڵاندن ساڵانە ١٠,٠٠٠ بۆ ١٠٠,٠٠٠ باڵندە بەهۆی بۆتولیزمەوە دەمرن. نەخۆشییەکە بەگشتی پێی دەوترێت "مل-شل" (limberneck). لە هەندێک بڵاوبوونەوەی گەورەدا، لەوانەیە ملیۆنێک باڵندە یان زیاتر بمرن. وا دەردەکەوێت کە قازەکان زۆرترین جار تووش دەبن. فۆرمێکی نەخۆشیی ناوچەیی بۆتولیزمی قاز لە ڕۆژئاوای ئەمریکا و کەنەدا بە "نەخۆشیی قازی ڕۆژئاوا" ناسراوە. <ref>W.B. Gross (1984), Botulism, in "Diseases of poultry", ed.</ref> بۆتولیزم هەروەها کاریگەری هەیە لەسەر پەلەوەرە بازرگانییەکان کە بەخێودەکرێن. لە مریشکی گۆشتدا، ڕێژەی مردن لە چەند باڵندەیەکەوە دەستپێدەکات بۆ ٤٠٪ی پۆلەکە.
پێدەچێت بۆتولیزم تا ڕادەیەک دەگمەن بێت لە شیردەرە ماڵییەکاندا؛ بەڵام، لە هەندێک بەشی جیهاندا، پەتایەک بە ڕێژەی مردنی تا ٦٥٪ لە ڕەشەوڵاخدا دەبینرێت. پێشبینی پزیشکی (prognosis) لە ئاژەڵە گەورەکاندا خراپە کاتێک دەکەون و ناتوانن هەستنەوە.
لە ڕەشەوڵاخدا، نیشانەکان لەوانەیە لیکڕژان، بێزاری، ناڕێکی لە جووڵەدا، گیرانی میز، قورسی لە قوتداندا، و کەوتن لەسەر سنگ لەخۆبگرن. ئەو ئاژەڵانەی کە بەلایەکدا دەکەون بەزۆری زۆر نزیکن لە مردنەوە. لە مەڕدا، نیشانەکان لەوانەیە لیکڕژان، دەردراوی ئاوی لە لووت، ڕەقبوون، و ناڕێکی لە جووڵەدا لەخۆبگرن. لەوانەیە هەناسەدانی سکی ببینرێت و کلکیان بەلایەکدا بسووڕێتەوە. لەگەڵ بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکەدا، پەلەکان لەوانەیە ئیفلیج ببن و لەوانەیە مردن ڕووبدات. ڕەشەوڵاخی کەمیی-فۆسفۆر، بەتایبەتی لە باشووری ئەفریقا، مەیلیان هەیە بۆ خواردنی ئێسک و کەلاکی مردوو کە ژەهرەکانی کلۆستریدیۆمیان تێدایە و لە ئەنجامدا تووشی نەخۆشیی شەلەل یان (lamsiekte) دەبن.
نیشانە کلینیکییەکان لە ئەسپدا هاوشێوەی ڕەشەوڵاخن. ئیفلیجیی ماسولکە بەرەوپێشچووە؛ بەزۆری لە قاچەکانی دواوەوە دەست پێدەکات و وردە وردە دەگوازرێتەوە بۆ پەلەکانی پێشەوە، مل، و سەر. مردن بەگشتی ٢٤ بۆ ٧٢ کاتژمێر دوای نیشانە سەرەتاییەکان ڕوودەدات و لە ئەنجامی ئیفلیجیی هەناسەدانەوە دەبێت. هەندێک بەچکە ئەسپ (foal) بە مردوویی دەدۆزرێنەوە بەبێ هیچ نیشانەیەکی کلینیکی تر.
ژەهری بەکتریای Clostridium botulinum ی جۆری C وەک هۆکاری نەخۆشیی گیا (grass sickness) تۆمەتبار کراوە، کە حاڵەتێکە لە ئەسپەکاندا ڕوودەدات لە هاوینە باراناوی و گەرمەکاندا لە باکووری ئەوروپا. نیشانە سەرەکییەکە بریتییە لە ئیفلیجبوونی قوڕگ (بەشی سەرەوەی سورێنچک). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Veterinary Medicine|vauthors=Blood DC, Henderson JA, Radostits OM|بڵاوکەرەوە=Baillière Tindall|ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٠٧١٨-٧|edition=5th|شوێن=London|پەڕەکان=١٠٦٠ (Grass sickness)}}</ref>
سەگی ماڵی دەکرێت تووشی ژەهراویبوونی خوێنی سیستەماتیک (systemic toxemia) ببێت دوای خواردنی ئێکسۆتۆکسینی (exotoxin) یان سپۆرەکانی C. botulinum جۆری C لە ناو لاشەی باڵندە یان گۆشتی تری تووشبوودا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.vetbook.org/wiki/dog/index.php/Botulism|سەردێڕ=Botulism - Dog |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221092822/http://www.vetbook.org/wiki/dog/index.php/Botulism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> بەڵام بەگشتی بەرگرییان هەیە بەرامبەر کاریگەرییە سەختترەکانی C. botulinum جۆری C. نیشانەکان بریتین لە ئیفلیجیی شلی ماسولکە، کە دەتوانێت ببێتە هۆی مردن بەهۆی وەستانی دڵ و هەناسەدانەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html|سەردێڕ=http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140204022428/http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref>
بەرازەکان تا ڕادەیەک بەرگرییان هەیە بەرامبەر بە بۆتولیزم. نیشانە ڕاپۆرتکراوەکان بریتین لە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، ڕەتکردنەوەی ئاو خواردنەوە، ڕشانەوە، فراوانبوونی بیلبیلەی چاو، و ئیفلیجی ماسولکە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Merck Veterinary Manual|ڕێکەوت=١٩٨٨|بڵاوکەرەوە=Merck and Co.|veditors=Aiello SE, Mays A|edition=8th|شوێن=Whitehouse Station, NJ|پەڕەکان=٤٤٢–٤٤|chapter=Botulism}}</ref>
لە پەلەوەر و باڵندە کێوییەکاندا، بەزۆری ئیفلیجیی شل لە قاچەکان، باڵەکان، مل و پێڵووی چاودا دەبینرێت. مریشکی گۆشتی کە تووشی جۆری تووشکەری-ژەهراوی بوون لەوانەیە سکچوونیشیان هەبێت لەگەڵ یورەیتی (urates) زیادەدا.
=== ڕێگریکردنی لە ئاژەڵەکان ===
[[پەڕگە:Waarschuwingsbord_tegen_botulisme_bij_Noordhollandskanaal,_Bestanddeelnr_928-7134.jpg|وێنۆک|لافیتەیەکی ئاگادارکردنەوە لەسەر کەناری نۆردهۆلاندس لە ساڵی ١٩٧٦، کە هۆشداری دەداتە مەلەوانان سەبارەت بە بوونی C. botulinum لە ئاوەکەدا.]]
یەکێک لە ڕێگا سەرەکییەکانی بەرکەوتن بۆ بۆتولیزم لە ڕێگەی خواردنی خۆراکی پیسبووە بە C. botulinum. بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک دەتوانرێت لە ئاژەڵە ماڵییەکاندا پێشگیری لێ بکرێت لە ڕێگەی پشکنینی وریایانەی ئالیک (عەلەف)، کڕینی ئالیکی کوالێتی بەرز لە سەرچاوەی جێی متمانەوە، و دڵنیابوون لە هەڵگرتنی دروست. پاشماوەی پەلەوەر و لاشەی ئاژەڵ شوێنگەلێکن کە تێیدا سپۆرەکانی C. botulinum دەتوانن بڕوێن بۆیە ئامۆژگاری دەکرێت خۆبەدووربگیرێت لە بڵاوکردنەوەی پاشماوەی پەلەوەر یان هەر ماددەیەکی کە لاشەی تێدابێت لەسەر ئەو کێڵگانەی کە ماددەی ئالیک بەرهەم دەهێنن بەهۆی ئەگەری گونجاوبوونیان بۆ گەشەکردنی C. botulinum. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rasetti-Escargueil |یەکەم=Christine |دوایین٢=Lemichez |یەکەم٢=Emmanuel |دوایین٣=Popoff |یەکەم٣=Michel R. |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Public Health Risk Associated with Botulism as Foodborne Zoonoses |journal=Toxins |بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕە=١٧|doi=10.3390/toxins12010017 |pmc=٧٠٢٠٣٩٤|pmid=٣١٩٠٥٩٠٨|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، پێویستە سەرچاوەکانی ئاو بپشکنرێن بۆ ئاژەڵی مردوو یان لەکاتی مردندا، و پێویستە کێڵگەکان بپشکنرێن بۆ پاشماوەی ئاژەڵ پێش دروێنەکردن بۆ کای وشک یان سایلاج (ئالیکی تەڕ). چارەسەرکردنی هەر کەموکوڕییەکی خۆراکی هەروەها دەتوانێت ڕێگری لە ئاژەڵەکان بکات کە ماددە پیسبووەکانی وەک ئێسک یان لاشەکان بخۆن. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merckvetmanual.com/generalized-conditions/clostridial-diseases/botulism-in-animals|سەردێڕ=Botulism in Animals - Infectious Diseases |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Merck Veterinary Manual |زمان=en-US}}</ref> ئەو ماددە خاوانەی بۆ سایلاج بەکاردێن یان ئەو ئالیکەی کە لە شوێنی خۆیدا تێکەڵ دەکرێت پێویستە بپشکنرێت بۆ هەر نیشانەیەکی کەڕوو یان شێوەی بۆگەنبوو. ترشکردنی ئالیکی ئاژەڵ دەتوانێت مەترسی دروستبوونی ژەهر کەم بکاتەوە، بەڵام بنەبڕی ناکات، بەتایبەتی لەو لاشانەی کە بە ساغی دەمێننەوە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}</ref>
==== ڤاکسینەکان لە ئاژەڵدا ====
ڤاکسین پەرەی پێدراوە بۆ بەکارهێنان لە ئاژەڵەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە بۆتولیزم. بەردەستبوون و پەسەندکردنی ئەم ڤاکسینانە بەپێی شوێن دەگۆڕێت، ئەو شوێنانەی کە حاڵەتی زیاتری تێدا دەبینرێت بەگشتی ڤاکسینی زیاتریان لەبەردەستدایە و کوتانی ڕۆتینی باوترە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnniballiFioreLöfströmSkarin2013">Anniballi F, Fiore A, Löfström C, Skarin H, Auricchio B, Woudstra C, et al. (September 2013). </cite></ref>
جۆرەها ڤاکسین پەرەیان پێدراوە بۆ ڕێگریکردن لە بۆتولیزم لە ئاژەڵە ماڵییەکاندا. زۆربەی کوتانە سەرەتاییەکان پێویستیان بە چەند ژەمێک هەیە لە ماوەی جیاوازی ٢ بۆ ٦ هەفتە، بەڵام، هەندێک ڤاکسینی نوێتر تەنها یەک دەرزییان پێویستە. ئەمە بە شێوەیەکی سەرەکی پشت دەبەستێت بە جۆری ڤاکسینەکە و پێشنیارەکانی کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان. هەموو ڤاکسینەکان پێویستیان بە دەرزی بەهێزکەری ساڵانە هەیە بۆ پاراستنی بەرگری. زۆرێک لەم ڤاکسینانە دەتوانرێت لەسەر چەندین جۆر ئاژەڵ بەکاربهێنرێن لەوانە ڕەشەوڵاخ، مەڕ، و بزن لەگەڵ هەندێکیان کە ڕێگەپێدراون بۆ بەکارهێنان لە ئەسپ و هێستر و هەروەها ڤاکسینی جیاواز بۆ مینکی (mink). سەرەڕای ئەوەش، کوتان لە کاتی بڵاوبوونەوەی پەتا هێندەی چارەسەری پزیشکی سوودبەخشە لە ڕەشەوڵاخدا، و ئەم شێوازە لە ئەسپ و قەرەقاوڵیشدا (pheasants) بەکاردەهێنرێت. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnniballiFioreLöfströmSkarin2013">Anniballi F, Fiore A, Löfström C, Skarin H, Auricchio B, Woudstra C, et al. (September 2013). </cite></ref>
بەکارهێنانی تۆکسۆیدی (toxoids) تایبەت بە ناوچە دیاریکراوەکان بۆ کوتانی ئاژەڵان سەلمێنراوە کە کاریگەرە. تۆکسۆیدی جۆرەکانی C و D کە بۆ کوتانی ڕەشەوڵاخ بەکاردەهێنرێن شێوازێکی کوتانی بەسوودە لە باشووری ئەفریقا و ئوسترالیا. هەروەها تۆکسۆید سەلمێنراوە کە شێوازێکی گونجاوە بۆ کوتانی مینکی و قەرەقاوڵ. لەو ناوچانەی نەخۆشییەکە تێیاندا باوە (endemic areas)، بۆ نموونە کێنتەکی، پێدەچێت کوتان بە تۆکسۆیدی جۆری B کاریگەر بێت. <ref name=":2"/>
== بەکارهێنان لە جەنگی بایۆلۆژی و تیرۆردا ==
=== ئەمریکا ===
بەپێی توێژینەوەی دەزگای هەواڵگریی ناوەندی (CIA) لە فۆرت دێتریک (Fort Detrick) لەسەر جەنگی بایۆلۆژی، ئەنتراکس (anthrax) و بۆتولیزم بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک دوو کاریگەرترین بژاردە سەیر دەکران. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> لە ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا، قەدە بەکتریایەکی زۆر کوشندە دۆزرایەوە لە کاتی بەرنامەی جەنگی بایۆلۆژیدا. <ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> CIA بەردەوام بوو لە هێشتنەوەی ٥ گرام لە Clostridium botulinum، تەنانەت دوای قەدەغەکردنی جەنگی بایۆلۆژیش لەلایەن نیکسۆنەوە لە ساڵی ١٩٦٩. <ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> لە کاتی جەنگی کەنداودا، کاتێک ئەمریکا نیگەران بوو لە هێرشێکی ئەگەرداری جەنگی بایۆلۆژی، هەوڵەکان لە دەوری بۆتولیزم گۆڕان بۆ خۆپاراستن. <ref name=":14">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> بەڵام، تاکە ڕێگا بۆ دروستکردنی دژەژەهر لە ئەمریکا تا ساڵانی ١٩٩٠ەکان لە ڕێگەی وەرگرتنی دژەتەنەکانەوە بوو لە تاکە ئەسپێک بە ناوی First Flight، کە نیگەرانییەکی زۆری دروستکرد لای بەرپرسانی تەندروستی پێنتاگۆن. <ref name=":15">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ni|یەکەم١=Samantha A.|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534807/|سەردێڕ=StatPearls|دوایین٢=Brady|یەکەم٢=Mark F.|ڕێکەوت=٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|chapter=Botulism Antitoxin|pmid=٣٠٥٢١٢٢٨}}</ref>
=== عێراق ===
لە ڕووی مێژووییەوە عێراق خاوەنی چەندین جۆری میکرۆب بووە، لە نێویاندا بۆتولیزم. <ref name=":16">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> کۆکراوەی کولتووری جۆری ئەمریکی (American Type Culture Collection) ٥ گۆڕاوی بۆتولینۆمی فرۆشت بە زانکۆی بەغدا لە مانگی ئایاری ١٩٨٦. <ref name=":17">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> ڕاپۆرتەکانی CIA لە ساڵی ١٩٩١ هەروەها نیشانی دەدەن کە عێراقییەکان گوللە تۆپ، کڵاوەی مووشەک، و بۆمبیان پڕکردبوو لە ماددەی بایۆلۆژی وەکو بۆتولینۆم (هەرچەندە هیچ کامیان بەکارنەهێنران). <ref name=":18">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> هێزی ئاسمانی عێراق ناوی نهێنی "چا - tea"ی بەکاردەهێنا بۆ ئاماژەدان بە بۆتولینۆم، و هەروەها وەک چەکی بایۆلۆژی "A" ئاماژەی پێدەکرا. <ref name=":19">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref>
=== ژاپۆن ===
کۆمەڵەیەکی ئایینی ژاپۆنی (cult) بە ناوی ئاوم شینریکیۆ (Aum Shinrikyo) تاقیگەیان دروستکرد کە چەکی بایۆلۆژی بەرهەم دەهێنا، بەتایبەتی بۆتولینۆم، ئەنتراکس، و تای Q. <ref name=":1"/> لە ساڵی ١٩٩٠ بۆ ١٩٩٥، کۆمەڵەکە چەندین هێرشی بایۆتیرۆریزمی سەرنەکەوتووی بۆ سەر هاوڵاتیانی مەدەنی ئەنجامدا. <ref name=":1" /> ژەهری بۆتولینۆمیان لە بارهەڵگرێکەوە لە ناوەندی تۆکیۆ و لە فڕۆکەخانەی ناریتا پرژاند، بەڵام هیچ حاڵەتێکی بۆتولیزم ڕاپۆرت نەکراوە لە ئەنجامی ئەوەوە. <ref name=":1" />
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== خوێندنەوەی زیاتر ==
* {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rao AK, Sobel J, Chatham-Stephens K, Luquez C |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Clinical Guidelines for Diagnosis and Treatment of Botulism, 2021 |journal=MMWR Recomm Rep |بەرگ=٧٠|issue=2 |پەڕەکان=١–٣٠|doi=10.15585/mmwr.rr7002a1 |pmc=٨١١٢٨٣٠|pmid=٣٣٩٥٦٧٧٧|doi-access=free}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{کۆمنز}}
* [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism WHO fact sheet on botulism]
* [https://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/diseaseinfo/files/botulism.PDF Botulism in the United States, 1889–1996. Handbook for Epidemiologists, Clinicians and Laboratory Technicians. Centers for Disease Control and Prevention. National Center for Infectious Diseases, Division of Bacterial and Mycotic Diseases 1998.]
* [http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx NHS choices] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012085617/http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx |date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ }} Archived 12 October 2017 at the Wayback Machine
* [https://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/control.asp CDC Botulism: Control Measures Overview for Clinicians]
* [http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html University of California, Santa Cruz Environmental toxicology – Botulism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509030327/http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html |date= ٩ی ئایاری ٢٠١٣ }} Archived 9 May 2013 at the Wayback Machine
* [https://www.cdc.gov/nczved/divisions/dfbmd/diseases/botulism/ CDC Botulism FAQ]
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|خواردنەوە|خۆراک}}
[[پۆل:چەکی زیندەیی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
3oca0f82rdiw09tdgc7e7ueslktbfyx
نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری
0
296953
1684156
1614425
2026-10-09T01:36:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە)
1684156
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Despair Edvard Munch 1894.jpeg|مینی|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی ھێمایی بۆ نیشانە سەرەکییەکانی شێواوی کەسایەتیی سنووری وەک ناسەقامگیریی سۆزداری و ترسی ڕەھاکردن]]
'''شێواوی کەسایەتیی سنووری''' یان '''نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری''' (بە ئینگلیزی: Borderline personality disorder یان کورتکراوەی: BPD) تێکچوونێکی دەروونییە کە تێیدا نەخۆشەکان لەسەر سنووری نێوان دەماریی (Neurosis) و شێتیی دەروونیدا (Psychosis) دەژین. لە سیستمی پۆلێنکردنی (ICD-10)دا بە «شێواوی کەسایەتیی خاوەن ناسەقامگیریی سۆزداری» ناوزەد کراوە.<ref name="DSM53">{{harvnb|American Psychiatric Association|2013|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]}}</ref><ref name="NIH20163">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=NIMH |سەردێڕ=Borderline Personality Disorder |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=":15">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Chapman |یەکەم١=Alexander L. |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Borderline personality disorder and emotion dysregulation |journal=Development and Psychopathology |بەرگ=٣١|issue=3 |پەڕەکان=١١٤٣–١١٥٦|doi=10.1017/S0954579419000658 |pmid=٣١١٦٩١١٨}}</ref> ئەم شێواوییە بریتییە لە نەخشەیەکی بەربڵاو لە ناسەقامگیری لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکان، وێنای خود، و سۆز و عاتیفە، کە لەگەڵ ڕەفتاری کتوپڕی و ئیمپۆڵسیڤدا ھاوڕێیە.
== نیشانەکان و ڕەفتارەکان ==
نیشانە دیارەکانی ئەم تێکچوونە بریتین لە:
* سەروخوارکردنی خێرای مەزاج و باری دەروونی، لەگەڵ ھەستی بەردەوامی پووچی.
* ترسی توند لە وێڵبوون و بەجێمان لەلایەن کەسانی نزیکەوە.
* پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە دژوار و ناسەقامگیرەکان.
* بیرکردنەوەی [[خۆکوشتن]]، زیانگەیاندن بە خۆ (وەک بڕینی پێستی مەچەک یان قۆڵ) و گومان و پارانۆیای کاتی.
ئەم نیشانانە زۆرجار لە سەرەتای تەمەنی گەورەییدا دەردەکەون (نزیکەی ٣٫٢٪ی نەخۆشەکان ھەرزەکارانن). بەھۆی گۆڕانی توندی وزە و تێکچوونی ڕێکخستنی ھەستەکان، جیاکردنەوە و دەستنیشانکردنی ئەم نەخۆشییە لە «شێواوی دووجەمسەری جۆری دوو» (Bipolar II) زۆر قورسە و پێویستی بە پسپۆڕی [[دەروونپزیشکی]] ھەیە. ھەروەھا تێکچوونی قۆناغی خەوی دواخراو (DSPD) لە ناو ئەم نەخۆشانەدا زۆر باوە و دەبێتە ھۆی شەونخوونی و خەوتنی بەیانیان.<ref name="DSM-5 Task Force_2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=((DSM-5 Task Force))|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Association|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٤-١|oclc=٨٦٣١٥٣٤٠٩}}</ref>
== چارەسەر ==
چارەسەری دەرمانی بۆ ئەم نەخۆشییە زۆرجار پێویستی بە تێکەڵەیەک لە چەند دەرمانێک ھەیە، لەوانە: دەرمانی جێگیرکەری مەزاج (Mood stabilizers)، دژەخەمۆکییەکان، دژەدەروونپریشییەکان (Antipsychotics) و ھەندێک جار دەرمانی خەوھێنەر، کە ھاوشانی چارەسەری دەروونی (Psychotherapy) بەکاردێن.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=NIMH |سەردێڕ=Borderline Personality Disorder |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="EP">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Dixon-Gordon KL, Peters JR, Fertuck EA, Yen S |ساڵ=٢٠١٧|سەردێڕ=Emotional Processes in Borderline Personality Disorder: An Update for Clinical Practice |journal=[[Journal of Psychotherapy Integration]] |بەرگ=٢٧|issue=4 |پەڕەکان=٤٢٥–٤٣٨|doi=10.1037/int0000044 |pmc=٥٨٤٢٩٥٣|pmid=٢٩٥٢٧١٠٥|وتەگێڕانەوە=[Clinicians] may hesitate to [provide treatment for BPD patients] due to discomfort working with the high-risk behaviours and intense interpersonal and emotional dysregulation typical of [the disorder. Treatments supported by empirical evidence include [[Dialectical behavior therapy]], [[Mentalization-based treatment]], [[Transference-focused psychotherapy]], [[Schema therapy|Schema-focused therapy]], and General Psychiatric Management... On the psychopathology side, it's possible that] emotional reactivity may be [more] pronounced [...] in response to social stressors and in interpersonal and self-conscious emotions (e.g., anger, shame) [...] Emotional vulnerability in BPD may also vary across specific emotions, [to which] sadness, hostility, and fear [are particularly damaging].}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەروونپزیشکی]]
* [[خەمۆکی]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Borderline personality disorder}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|زانست}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:شێواوییەکانی کەسایەتی]]
[[پۆل:دەروونپزیشکی]]
l2u48jcw6apm7q6lgn8vd4z27qylaxv
نەخۆشیی دەست، پێ و دەم
0
296954
1684140
1614743
2026-10-09T01:34:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684140
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Hand Foot Mouth Disease.png|وێنۆک|دەرکەوتنی زیپکە و تاڵۆکە بچووکەکان لەسەر لەپی دەستی منداڵێکی تووشبوو بە نەخۆشیی HFMD]]
'''نەخۆشیی دەست، پێ و دەم''' (بە [[ئینگلیزی]]: Hand, Foot, and Mouth Disease یان بە کورتکراوەی: HFMD) نەخۆشییەکی ڤایرۆسییە کە بەھۆی دەرکەوتنی پەڵەی پێستی و زیپکەی ئاودار لە دەست، پێ و ناو دەمدا دەناسرێتەوە. [[ڤایرۆسی کۆکساکی]] (Coxsackie A) و [[ئینترۆڤایرۆسی]] ٧١ (EV71) ھۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەم نەخۆشییە.<ref name="Kam2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kaminska |یەکەم١=K |دوایین٢=Martinetti |یەکەم٢=G |دوایین٣=Lucchini |یەکەم٣=R |دوایین٤=Kaya |یەکەم٤=G |دوایین٥=Mainetti |یەکەم٥=C |ساڵ=٢٠١٣|سەردێڕ=Coxsackievirus A6 and Hand, Foot, and Mouth Disease: Three Case Reports of Familial Child-to-Immunocompetent Adult Transmission and a Literature Review |journal=Case Reports in Dermatology |بەرگ=٥|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٣–٢٠٩|doi=10.1159/000354533 |pmc=٣٧٦٤٩٥٤|pmid=٢٤٠١٩٧٧١}}</ref><ref name="Lancet2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ooi |یەکەم١=MH |دوایین٢=Wong |یەکەم٢=SC |دوایین٣=Lewthwaite |یەکەم٣=P |دوایین٤=Cardosa |یەکەم٤=MJ |دوایین٥=Solomon |یەکەم٥=T |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Clinical features, diagnosis, and management of enterovirus 71 |ناونیشان=http://ir.unimas.my/id/eprint/7019/2/Clinical%20features.pdf |journal=Lancet Neurology |بەرگ=٩|issue=11 |پەڕەکان=١٠٩٧–١١٠٥|doi=10.1016/S1474-4422(10)70209-X |pmid=٢٠٩٦٥٤٣٨|s2cid=17505751}}</ref><ref name="Fry2003">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Frydenberg |یەکەم١=A |دوایین٢=Starr |یەکەم٢=M |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Hand, foot and mouth disease. |journal=Australian Family Physician |بەرگ=٣٢|issue=8 |پەڕەکان=٥٩٤–٥|pmid=١٢٩٧٣٨٦٥}}</ref>
نیشانەکانی نەخۆشییەکە دوای ٣-٦ ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە لەشدا دەردەکەون.<ref name="Hoy2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Hoy |یەکەم١=NY |دوایین٢=Leung |یەکەم٢=AK |دوایین٣=Metelitsa |یەکەم٣=AI |دوایین٤=Adams |یەکەم٤=S |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=New concepts in median nail dystrophy, onychomycosis, and hand, foot and mouth disease nail pathology |journal=ISRN Dermatology |بەرگ=٢٠١٢|issue=680163 |doi=10.5402/2012/680163 |pmc=٣٣٠٢٠١٨|pmid=٢٢٤٦٢٠٠٩|doi-access=free |article-number=680163}}</ref>
== گواستنەوە و نیشانەکان ==
ئەم نەخۆشییە زیاتر لە کۆرپە و منداڵانی تەمەن بچووک (لە ٢ ھەفتەیییەوە تا ٣ ساڵان) دەردەکەوێت، ھەروەھا بە ڕێژەیەکی کەم لە گەورەساڵانیشدا دەبینرێت. HFMD نەخۆشییەکی ئێجگار گوازراوەیە و لەم ڕێگایانەوە بڵاو دەبێتەوە:
* پەیوەندی و بەرکەوتنی نزیک لەگەڵ کەسی تووشبوو (وەک باوەشپیاکردن و ماچکردن).
* بەرکەوتن لەگەڵ شلەی ناو زیپکەکان، لیک، یان دەردراوەکانی لووتی نەخۆشەکە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ڤایرۆس]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Hand, foot and mouth disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
[[پۆل:پزیشکیی منداڵان]]
lt905u2bst4o0xrni8apau58bnv10ok
نەخۆشیی چاگاس
0
296972
1684152
1614742
2026-10-09T01:36:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684152
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Trypanosoma cruzi crithidia.jpeg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری تریپانۆزۆما کروزی، ھۆکاری سەرەکیی نەخۆشیی چاگاس]]
'''نەخۆشیی چاگاس''' یان '''تریپانۆزۆمیازیسی ئەمریکی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Chagas disease) نەخۆشییەکی مشەخۆرییە کە بەھۆی جۆرێک لە [[سەرەتاییەکان]] (Protozoa) بە ناوی تریپانۆزۆما کرووزی (Trypanosoma cruzi) دروست دەبێت. ڕێگای سەرەکیی گواستنەوەی ئەم نەخۆشییە لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە مێروویەکە کە بە «کێچی ماچکەر» (Kissing bug) ناسراوە.<ref name="Molina2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Pérez-Molina JA, Molina I |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Chagas disease |journal=The Lancet |بەرگ=٣٩١|issue=10115 |پەڕەکان=٨٢–٩٤|doi=10.1016/S0140-6736(17)31612-4 |issn=0140-6736 |pmid=٢٨٦٧٣٤٢٣|s2cid=4514617}}</ref><ref name="Bern2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bern C |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Chagas' disease |journal=N. Engl. J. Med. |type=Review |بەرگ=٣٧٣|issue=5 |پەڕەکان=٤٥٦–٦٦|doi=10.1056/NEJMra1410150 |pmid=٢٦٢٢٢٥٦١}}</ref>
== قۆناغەکان و نیشانەکان ==
نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە لە بەردەوامیی ماوەی [[تەشەنا|تەشەنەکردنی]] نەخۆشییەکەدا گۆڕانیان بەسەردا دێت و دابەش دەبن بەسەر دوو قۆناغی سەرەکیدا:
* '''قۆناغی یەکەم (تیژ):''' لەم قۆناغەدا نیشانەکان زۆرجار دەرناکەون یان زۆر سووک دەبن، کە بریتین لە: [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، ئاوسانی ڕژێنە لیمفاوییەکان، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، یان ئاوسانی شوێنی پێوەدانەکە.<ref name="WHO2019">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/chagas-disease-(american-trypanosomiasis) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200120210150/https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/chagas-disease-(american-trypanosomiasis) |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=World Health Organization |سەردێڕ=Chagas disease (American trypanosomiasis)}}</ref>
* '''قۆناغی دووەم (درێژخایەن):''' دوای تێپەڕبوونی ٨ بۆ ١٢ ھەفتە، نەخۆشەکان دەچنە قۆناغی درێژخایەنی نەخۆشییەکەوە. لە ٦٠٪ بۆ ٧٠٪ی حاڵەتەکاندا ھیچ نیشانەیەکی تری تەشەنەکردنەکە دەرناکەوێت؛ بەڵام لە ٣٠٪ بۆ ٤٠٪ی نەخۆشەکانی تردا، نیشانەکان ١٠ بۆ ٣٠ ساڵ دوای تەشەنەکردنی سەرەتایی سەرھەڵدەدەنەوە.
== لێکەوتە مەترسیدارەکان ==
لە قۆناغی درێژخایەندا، تەشەنەکردنی مشەخۆرەکە دەکرێت زیانی توند بە ئەندامەکانی ناوەوە بگەیەنێت:
# '''کێشەکانی دڵ:''' لە ٢٠٪ بۆ ٣٠٪ی کەسانی تووشبوودا دەبێتە ھۆی گەورەبوونی زەقاوە یان بەتنی دڵ (Ventricle)، کە سەر دەکێشێت بۆ پەککەوتنی دڵ (Heart failure).
# '''کێشەکانی کۆئەندامی ھەرەس:''' لە ١٠٪ی نەخۆشەکاندا دەبێتە ھۆی گەورەبوونی نائاسایی سوورێنچک (Megaesophagus)یان فرەوانبوونی ڕیخۆڵە گەورە (Megacolon).
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مشەخۆر]]
* [[دڵ]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Chagas disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی دڵ]]
5ahitewoohl96874rheqeuxwjtf803r
نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب
0
296995
1684153
1595894
2026-10-09T01:36:25Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە)
1684153
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
| name = نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب
| synonyms = نەخۆشی مێشکی ئیسفەنجیی ژێر توند، تێکچوونی دەمارە مەعریفی بەهۆی نەخۆشی پریۆن، ڕەقبوونی ساختەی ئیسپاستیک (مێژوویی).<ref name="CDC2015Main">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Classic Creutzfeldt-Jakob Disease
|ناونیشان=https://www.cdc.gov/prions/cjd/index.html
|وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention
|بڵاوکەرەوە=U.S. Department of Health and Human Services}}</ref>
| image = Practneurol-2016-001571f02.jpg
| caption = مێشک لە CJD ی وردە وردە، کە چڕییەکی زۆر لە گەنگلییە بنەڕەتییەکاندا نیشان دەدات. C: وێنەگرتنی قورسایی بڵاوبوونەوە لە CJDی وردە وردە، کە شریتی قژ نیشان دەدات. D: وێنەگرتنی چاکبوونەوەی پێچەوانەبوونەوەی لاوازکراوی شلەی جۆری CJD، کە چڕیی زۆر لە تالاموسدا نیشان دەدات (نیشانەی پولڤینار/دار هۆکی)
| field = [[نەخۆشی دەمار]]
| pronounce = {{IPAc-en|UK|ˌ|k|r|ɔɪ|t|s|f|ɛ|l|t|_|ˈ|j|æ|k|ɒ|b}} {{respell|KROYTS|felt|_|YAK|ob}}, {{IPAc-en|US|-|_|ˈ|j|ɑː|k|oʊ|b}} {{nowrap|{{respell|-|_|YAH|kohb}}}}<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Wells|یەکەم=John C.|ساڵ=٢٠٠٨|سەردێڕ=Longman Pronunciation Dictionary|edition=3rd|بڵاوکەرەوە=Longman|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥٨-٨١١٨-٠}}</ref>
| symptoms = پێشکەشکردنی سەرەتایی زۆر گۆڕاوە، بەڵام نەخۆشییەکە هەمیشە بەرەو موتیزمی ئاکینێتیک دەڕوات <br>
'''CJD کلاسیک''': دابەزینی مەعریفی جیهانی (بیرچوونەوە)، بیرچوونەوە، ئاکالکولیا، [[دیسلێکسیا]]، گۆڕانکاری لە ڕەفتار، ئافازیا، مایکلۆنوس، ئاتاکسی، نیشانەکانی هەرەمی و دەرەوەی هەرەمی
(ماوەی تەمەنی ٣ بۆ ١٢ مانگ)
'''جۆری مەعریفی پاک''': لەبیرچوونەوە، لەدەستدانی کارکردنی جێبەجێکار، ئافازیا، گۆڕانی ڕەفتار، لە نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەچێت
(ماوەی تەمەنی ٦ بۆ ١٢ مانگ)
'''جۆری ئاتاکسی''': ئاتاکسی، نیشانەکانی هەرەمی و دەرەوەی هەرەم، زۆرترین باو لەگەڵ CJD ئیاترۆجینیک، لە کورو دەچێت
(ماوەی تەمەنی ٦ بۆ ١٢ مانگ)
'''جۆری دەروونی''': خەمۆکی، گۆڕانی باری دەروونی، دەروونی، وەهم، خەونبینین، پارانۆیا، شەڕانگێزی، لە جۆری CJD دەچێت
(ماوەی تەمەنی ٦ بۆ ١٢ مانگ)
'''جۆری بینین/هایدنهاین''': هێمیانۆپسیا، بێئاگایی، سکۆتۆما، پالینۆپسیا، خەونبینین، کوێربوونی قژ، پێشکەوتنی زۆر خێرا
(ماوەی تەمەنی ٣ بۆ ٦ مانگ)
'''جۆری تالامیک''': کەمخەوی، ئیستێسیا، شکستی ئۆتۆنۆمی، تاکیکاردیا، زیادبوونی ئاو، دووبەرەکی، بەرزی فشاری خوێن، ستریدۆر، ئەنیسۆکۆریای، کێشەکانی دڵ، لە کەمخەوی کوشندە دەچێت
(ماوەی تەمەنی ٦ بۆ ١٢ مانگ)expectancy)
''' جۆری جەڵتەی مێشک''' : پێشکەشکردنی جووڵەیی، پێشکەوتنی زۆر خێرا، لە جەڵتەی مێشک دەچێت
(ماوەی تەمەنی ١ بۆ ٦ مانگ هەندێک جار تەنانەت ٢-٣ هەفتە) <br>
'''جۆری قۆرغی بنەڕەتی''': نیشانەکانی دەرەوەی هەرەمی، لە نیشانەکانی قۆڵۆنی بنەڕەتی دەچێت[2] (8 بۆ 24 مانگ)
| complications = هەوکردنی سییەکانی ئاسپیرەیشن بەهۆی سەختی کۆکە و قووتدان
| onset = لە دەوروبەری تەمەنی ٦٠ ساڵیدا
| duration = 70% لە ماوەی ساڵێکدا لە دوای دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە دەمرن
| types = وردە وردە (هۆکارێکی نادیار)، خێزانیی (جینەتیک)، ئیاترۆجینیک (دەستکەوتوو)
| causes = Type 1 or type 2 [[Prion|PrP<sup>CJD</sup>]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Classification of sporadic Creutzfeldt-Jakob disease based on molecular and phenotypic analysis of 300 subjects | journal=Annals of Neurology |ڕێکەوت=١٩٩٩|بەرگ=٤٦| issue=2 |پەڕەکان=٢٢٤–٢٣٣| doi=10.1002/1531-8249(199908)46:2<224::AID-ANA12>3.0.CO;2-W | pmid=١٠٤٤٣٨٨٨|ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/1531-8249%28199908%2946%3A2%3C224%3A%3AAID-ANA12%3E3.0.CO%3B2-W | vauthors = Parchi P, Giese A, Capellari S, Brown P, Schulz-Schaeffer W, Windl O, Zerr I, Budka H, Kopp N, Piccardo P, Poser S, Rojiani A, Streichemberger N, Julien J, Vital C, Ghetti B, Gambetti P, Kretzschmar H}}</ref>
| risks = هەبوونی لانیکەم یەک باپیرە زیندوو یان مردووی تووشبوو بە نەخۆشییەکە (لە حاڵەتی CJD خێزانی یان وردە وردە)، وەرگرتنی هۆرمۆنی گەشەی لاشەیی یان دوراماتەر (لە حاڵەتی نەخۆشی CJD ئیاترۆجینیک)، مێژووی خێزانی نەخۆشی بیرچوونەوە، دامەزراندن وەک پیشەیی تەندروستی، بەرکەوتن لەگەڵ مانگا و مەڕ (لە حاڵەتی CJD وردە وردە)<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Risk factors for Creutzfeldt-Jakob disease | journal=Neurology |ڕێکەوت=١٩٩٦|بەرگ=٤٦| issue=5 |پەڕەکان=١٢٨٧–١٢٩١| doi=10.1212/WNL.46.5.1287 | pmid=٨٦٢٨٤٦٨| hdl=1765/5771 |ناونیشان=https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.46.5.1287 | vauthors = Wientjens DP, Davanipour Z, Hofman A, Kondo K, Matthews WB, Will RG, Van Duijn CM}}</ref>
| diagnosis = بە پشتبەستن بە نیشانەکان و پشکنینی پزیشکی دوای ئەوەی هۆکاری دیکەی ئەگەری ڕەت دەکرێنەوە
| differential = هەوکردنی مێشک، [[ھەوکردنی مێشک]]، [[نەخۆشیی ھانتینگتۆن]]، [[نەخۆشیی ئەلزەھایمەر]]،نیشانەکانی شیۆگرێن
<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Notas K, Papaliagkas V, Spilioti M, Papagiannis I, Nemtsas P, Poulopoulos A, Kouskouras K, Diakogiannis I, Kimiskidis VK|سەردێڕ=Primary Sjögren's Syndrome Presenting with Rapidly Progressive Dementia: A Case Report|journal=Current Alzheimer Research|ساڵ=٢٠٢٢|بەرگ=١٩|issue=6|پەڕەکان=٤٧٩–٤٨٤|doi=10.2174/1567205019666220627094707|pmid=٣٥٧٦١٤٩٧}}</ref>
| prevention = دەستکاریکردنی جینی منداڵانی مەترسیدار (بۆ fCJD)، تەعقیمکردنی دروستی ئامێرەکانی نەشتەرگەری (بۆ iCJD)
| treatment = چارەسەر نەکراو؛ چاودێری پشتیوانی
| medication = چارەسەری ئەزموونی جۆراوجۆر، بۆ کەمکردنەوەی ئازار: مۆرفین، میتادۆن '''[[مۆرفین]]، [[مێتادۆن]]
| prognosis = 100% مردن، تەمەنی چاوەڕوانکراو لە 3 مانگەوە بۆ چەند ساڵێک دەگۆڕێت
| frequency = 1 بۆ هەر ملیۆنێک لە ساڵێکدا
| deaths = 131 لە [[شانشینی یەکگرتوو]] (٢٠٢٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/creutzfeldt-jakob-disease-cjd/|سەردێڕ=Creutzfeldt–Jakob disease}}</ref>
| alt =
}}
'''نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب''' (بە ئینگلیزی: Creutzfeldt–Jakob disease یان بە کورتکراوەی: CJD) کە ھەندێک جار لە نەخۆشیزانیی گشتیدا بە شێوازێکی ھاوشێوەی «شێتیی مانگا» ناو دەبرێت، نەخۆشییەکی دەماریی کوشندە و تێکدەرەوەی مێشکە لە مرۆڤدا کە بەھۆی پرۆتینە تێکچووەکانی «پریۆن» (Prions)ەوە دروست دەبێت. ئەم نەخۆشییە لە دەیەی ١٩٢٠دا لەلایەن دوو پزیشکی دەمارناسی ئەڵمانی بە ناوەکانی ھانس گێرھارد کرۆیتسفێلد و ئاڵفۆنس ماریا یاکۆب ناسێنرا.
== نیشانەکان و گەشەکردن ==
ئەم نەخۆشییە پیاوان و ژنان بە ڕێژەیەکی یەکسان و زۆرجار لە دەوروبەری تەمەنی ٣٠ ساڵیدا دەگرێتەوە. نیشانە سەرەتایییەکان بریتین لە:
* [[سەرئێشە]]ی توند و گێژبوونی بەردەوام.
* تێکچوونی ھاوسەنگیی جەستە.
* دوای چەند ھەفتە یان مانگێک، نەخۆشییەکە دەگۆڕێت بۆ تێکچوونی پێشکەوتووی بیر و ھۆش.
* جووڵەی نائاسایی جەستە، تێکچوونی بینین، وەھم و کەمبوونەوەی توانای مێشک بۆ کۆنتڕۆڵکردنی فەرمانە سروشتییەکانی وەک میزکردن و پیساییکردن.
== دەستنیشانکردن و چارەسەر ==
لە کاتی توێکاریی پزیشکیی (Autopsy) مێشکی ئەم نەخۆشانەدا، دروستبوونی کون و حەوزەی بچووک لە ناو شانەکانی مێشکدا دەبینرێت کە شێوەیەکی ئیسفەنجی بە مێشک دەبەخشێت.
لە ئێستادا ئەم نەخۆشییە چارەسەری بنبڕکەری نییە، بەڵام ھاوشێوەی نەخۆشییەکانی وەک [[شەکرە]]، ڕێگای کۆنتڕۆڵکردنی ھەیە؛ لە ڕێگەی دەرمانی پێویستەوە دەکرێت تەنیا نیشانەکان کەم بکرێنەوە و گیانلەدەستدان دوا بخرێت. ئەگەر چاودێریی پزیشکی نەبێت، نەخۆشییەکە لە ماوەی کەمتر لە ساڵێکدا لە دەستپێکردنی نیشانەکانەوە دەبێتە ھۆی مردن، ھەرچەندە لە ھەندێک حاڵەتی دەگمەندا نەخۆشەکان تا دە ساڵیش ژیاون.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مێشک]]
* [[کۆئەندامی دەمار]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Creutzfeldt–Jakob disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|گیانلەبەران|دەروونناسی|خواردنەوە|خۆراک}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
{{خۆراک-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی دەمار]]
[[پۆل:نەخۆشییە پریۆنییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
69au7cojfkg0jc0nyhceg5wv2xhfxg1
هێپارین
0
296997
1684342
1608231
2026-10-09T10:39:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە)
1684342
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Heparin Sodium sample.jpg|وێنۆک|نموونەی دەربانی هێپارین سۆدیۆم.]]
'''ھێپارین''' (بە ئینگلیزی: Heparin)، دەرمانێکە و بە شێوەیەکی سروشتیش وەک [[گلایکۆسامینۆگلایکان]] (Glycosaminoglycan) لە جەستەدا بوونی ھەیە. ئەم ماددەیە یەکێکە لەو پۆلیساکاریدە سۆڵفاتەکراوانەی کە زۆرترین لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە.
== بەکارھێنان ==
ھیپارین دەرمانێکی دژەمەیینی خوێنە (Anticoagulant) کە چالاکیی دژەپێکھێنەری مەین (Antithrombin) زیاد دەکات. گرنگترین بەکارھێنانەکانی بریتین لە:
* چارەسەرکردنی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵ]] (Heart attack) و سنگ ئێشەی ناجێگیر (Unstable angina).
* ڕێگریکردن لە مەیینی خوێن لە ناو بۆرییەکانی تاقیکردنەوەی نموونەی خوێن.
ئەم دەرمانە دەکرێت لە ڕێگەی دەمارەوە (Intravenously)یان بە دەرزی لێدان لەژێر پێستەوە (Subcutaneous injection) بدرێت بە نەخۆش.
== لێکەوتە نەخوازراوەکان ==
بەکارھێنانی ھیپارین لەوانەیە ببێتە ھۆی ھەندێک لێکەوتەی نەخوازراوی باو، وەک:
* [[خوێنبەربوون]] (Bleeding).
* ئازار لە شوێنی دەرزییەکە.
* دابەزینی ڕێژەی پەڕەکەکانی خوێن (Platelets).
لێکەوتە مەترسیدارەکانی تری بریتین لە دابەزینی توندی پەڕەکەکانی خوێن بەھۆی ھیپارینەوە (Heparin-induced thrombocytopenia - HIT). ھەروەھا پێویستە چاودێری و وریایی زیاتر بدرێت بەو نەخۆشانەی کە کێشە یان سستیی گورچیلەیان ھەیە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خوێن]]
* [[جەڵتەی دڵ]]
* [[گورچیلە]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
{{پۆلی کۆمنز|Heparins}}
{{تووڵی دەروازە|کیمیا|پەرستاری|پزیشکی}}
{{کیمیا-کۆلکە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:دژەمەیینەکان]]
[[پۆل:دەرمانە بنەڕەتییەکانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیھانی]]
[[پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]]
ogm1wybl3bynuc7n5ea1yd8jh2ftysc
نەخۆشیی گای شێت
0
296999
1684158
1595433
2026-10-09T01:37:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684158
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Aphis.usda.gov BSE 3.jpg|مینی|چەپ|250px|شێوازی وەستان و تێکچوونی ھاوسەنگیی مانگایەک کە تووشی نەخۆشیی گای شێت بووە]]
'''نەخۆشیی گای شێت''' یان '''ئێنسێفالۆپاتیی ئیسفەنجیی مانگا''' (بە ئینگلیزی: Bovine spongiform encephalopathy یان بە کورتکراوەی: BSE) نەخۆشییەکی دەماریی کوشندە، تێکدەرەوە و گواستراوەی مێشکە لە ناو مانگا و گاکاندا. ئەم نەخۆشییە لە ماوەی ھەفتەیەک تا چەند مانگێک دوای دەرکەوتنی نیشانە کلینیکییەکان و دەستپێکردنی قۆناغە پێشکەوتووەکانی، دەبێتە ھۆی مردنی ئاژەڵەکە.
== نیشانە کلینیکییەکان ==
نیشانە دیارەکانی ئەم نەخۆشییە لە ئاژەڵدا ئەمانەی خوارەوە دەگرێتەوە:
* گۆڕانی ڕەفتار (وەک شەقوەشاندن، ھێرشبەری، و ھاوکارینەکردنی ئاژەڵدارەکە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cfsph.iastate.edu/Factsheets/pdfs/bovine_spongiform_encephalopathy.pdf
|سەردێڕ=Bovine Spongiform Encephalopathy
|بڵاوکەرەوە=The Center for Food Security & Public Health
|format=PDF}}</ref>
* تێکچوونی توندی ھاوسەنگیی جەستە.
* دابەزینی کێش و دەرکەوتنی ڕەفتاری شێواوی دەماری.
ماوەی نێوان تووشبوونی ئاژەڵەکە بە [[پریۆن|پریۆنەکە]] تا کاتی دەرکەوتنی نیشانە کلینیکییەکان زۆر درێژە و لەوانەیە بگاتە پێنج ساڵ.
== گواستنەوە و بازدانی بۆماوەیی ==
ئەم نەخۆشییە لە سەرەتادا کاریگەریی لەسەر خێزانی پشیلەسانان نەبوو، بەڵام بەھۆی خواردنی گۆشتی ئاڵوودە و پیسبووی مانگا لەلایەن پشیلەکانەوە، مشەخۆرەکە دوای ماوەیەک بازدانی (Mutation) بەسەردا ھات؛ ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی جۆرێکی نوێ کە لە یەک کاتدا کاریگەریی دەکردە سەر مانگا و پشیلەسانانیش. لە ئێستادا، مەترسیی ئەوە ھەیە کە بەھۆی بازدانی تری بۆماوەیییەوە، نەخۆشییەکە بگوازرێتەوە بۆ سەر جۆرەھا زیندەوەری تریش.
'''بڵاوبوونەوەی بۆ مرۆڤ'''
پێدەچێت بڵاوبوونەوە بۆ مرۆڤ ببێتە هۆی نەخۆشی جۆری کرۆتزفێڵد-جاکۆب (vCJD. <ref name="Budka2015rev">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Budka
|یەکەم١=Herbert
|دوایین٢=Will
|یەکەم٢=Robert G.
|سەردێڕ=The end of the BSE saga: Do we still need surveillance for human prion diseases?
|journal=Swiss Medical Weekly
|ساڵ=٢٠١٥|بەرگ=١٤٥|پەڕەکان=w١٤٢١٢|doi=10.4414/smw.2015.14212}}</ref> دەتوانرێت ئەم هۆکارە بگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ بە خواردنی ئەو خۆراکانەی کە پێی پیس بوون. هەرچەندە هەر شانەیەک لەوانەیە بەشداربێت، بەڵام پێدەچێت زۆرترین مەترسی بۆ مرۆڤ لە خواردنی ئەو خۆراکانە بێت کە پیس بووە بە مێشک، بڕبڕەی پشت، یان کۆئەندامی هەرس. <ref name="FDA/CFSAN">
{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Commonly Asked Questions About BSE in Products Regulated by FDA's Center for Food Safety and Applied Nutrition (CFSAN) |ناونیشان=http://vm.cfsan.fda.gov/~comm/bsefaq.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=[[Center for Food Safety and Applied Nutrition]], [[Food and Drug Administration (United States)|Food and Drug Administration]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080509164526/http://vm.cfsan.fda.gov/~comm/bsefaq.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٠٨|df=dmy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Ramasamy I, Law M, Collins S, Brooke F |سەردێڕ= Organ distribution of prion proteins in variant Creutzfeldt-Jakob disease | journal = The Lancet. Infectious Diseases |بەرگ= ٣| issue = 4 |پەڕەکان= ٢١٤–٢٢| pmid = ١٢٦٧٩٢٦٤| doi = 10.1016/S1473-3099(03)00578-4}}</ref> سەرەڕای کەمی زانیاری لەسەر هۆکارە ئەگەرییەکان کە فۆرمەکانی پڕۆتینی هەڵە تاودراون، تێکچوونەکانی پریۆنی ئیدیۆپاتیک زۆرترین باون، کە 85-90%ی حاڵەتەکانی مرۆڤ پێکدەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Department of Health and Human Services CfDCaP. Creutzfeldt-Jakob Disease, Classic (CJD). Occurrence and Transmission (Centers for Disease Control and Prevention, 2022). |ناونیشان=https://www.cdc.gov/prions/cjd/occurrence-transmission.html}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
* [[پریۆن]]
* [[کۆئەندامی دەمار]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
{{پۆلی کۆمنز|Bovine spongiform encephalopathy}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی دەمار لە ئاژەڵان]]
[[پۆل:نەخۆشییە پریۆنییەکان]]
951nuuhu8r1ohyzgl3czuc2z18vhly8
نێتگیێر
0
297067
1683709
1594786
2026-10-08T16:35:52Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683709
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نێتگیێر''' کۆمپانیایەکی ئەمریکیی [[تۆڕی کۆمپیوتەری|تۆڕی کۆمپیوتەرییە]] کە بنکە سەرەکییەکەی لە [[سان خۆسێ، کالیفۆرنیا|سان خۆسێ لە کالیفۆرنیا]]یە، و خاوەنی نووسینگەیە لە نزیکەی ٢٢ وڵاتی تردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=NETGEAR |ناونیشان=https://www.netgear.com/about/contact-us/|سەردێڕ=Contact NETGEAR |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=NETGEAR |زمان=en}}</ref> ئەم کۆمپانیایە ڕەقەکاڵای تۆڕ بۆ بەکارھێنەران، بازرگانییەکان و دابینکارانی خزمەتگوزاری بەرھەم دەھێنێت. کۆمپانیاکە لە سێ کەرتی جیاوازی کاردا چالاکی ئەنجام دەدات: فرۆشتنی وردە، بازرگانی، و وەک دابینکاری خزمەتگوزاری.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Netgear}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|کۆمپانیا|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەو کۆمپانیا تەکنۆلۆژیانەی دەکەونە کەنار دەریای سان فرانسیسکۆ]]
[[پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧]]
n955yvtsq23awkxyod9z9aw22w5o4i0
نینتێندۆ سویچ ٢
0
297075
1683832
1683567
2026-10-08T20:05:07Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}
1683832
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
{{Nihongo foot|'''نینتێندۆ سویچ ٢'''|ニンテンドースイッチ٢|Nintendۆ Suitchi Tsū}} [[کارپێکەری کایەی ڤیدیۆیی|کۆنسڵێکی یاریی ڤیدیۆیی]]یە کە لەلایەن [[نینتێندۆ]] پەرەی پێدراوە و لە زۆربەی ناوچەکان لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ بڵاوکراوەتەوە. وەک [[نینتێندۆ سویچ]]ی ڕەسەن، دەتوانرێت وەک ئامێرێکی دەستی، وەک [[تابلێت]]، یان لە ڕێگەی دۆکەکەیەوە بە شاشەیەکی دەرەکییەوە ببەسترێتەوە. کۆنتڕۆڵکەرەکانی جۆی-کۆن ٢ دەتوانرێت بەکاربھێنرێن لەکاتێکدا بە شێوەیەکی موگناتیسی بە کۆنسڵەکەوە بەستراون یان لێی کراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nintendo Switch 2}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠٢٠}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
{{ژاپۆن-کۆلکە}}
[[پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
djat52mk32ykqm3mxqcuoyz47ik5lpz
نەخۆشیی جووڵە
0
297100
1684136
1594995
2026-10-09T01:33:35Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە)
1684136
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Sea-sickness - published by G.S. Tregear, 96 Cheapside (cropped).jpg|وێنۆک|پیاوێک لە کاتی گەشتدا کە بەھۆی نەخۆشیی جووڵەوە تووشی سەرئێشە و دڵتێکچوون بووە]]
'''نەخۆشیی جووڵە''' یان '''دڵتێکچوونی سەفەر''' (بە ئینگلیزی: Motion sickness) بارودۆخێکی پزیشکییە و کاتێک ڕوودەدات کە ناڕێکی و نەگونجان لە نێوان جووڵەی ڕاستەقینەی جەستەی کەسەکە و ئەو جووڵەیەی کە مێشک چاوەڕوانی دەکات دروست دەبێت.
== نیشانەکان ==
نیشانە باوەکانی ئەم دۆخە پزیشکییە بەگشتی ئەمانەی خوارەوە دەگرێتەوە:
* [[دڵتێکەڵھاتن|ھێڵنجدان]] و [[ڕشانەوە]].
* ئارەقەکردنەوەی سارد و [[سەرئێشە]].
* گێژبوون، سەرگەردانی و کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن.
* زیادبوونی دەردانی لیک لە دەمدا.
== لێکەوتەکان ==
ھەرچەندە لێکەوتە قورسەکانی ئەم نەخۆشییە زۆر دەگمەنن و کەم جار ڕوودەدەن، بەڵام لەوانەیە لە حاڵەتە توندەکاندا ئەمانە بەدوای خۆیدا بھێنێت:
* کەمئاوبوونەوەی جەستە.
* تێکچوونی ھاوسەنگیی ئەلیکترۆلیتەکان لە خوێندا.
* دڕان یان برینداربوونی بەشی خوارەوەی سوورێنچک (بەھۆی فشاری توندی ڕشانەوەوە).
== سەرچاوەکان ==
* Keshavarz, Behrang; Hecht, Heiko; Lawson, Ben (2014). "Visually induced motion sickness: Characteristics, causes, and countermeasures". In Hale, K.S. ; Stanney, K.M. (eds.). ''Handbook of Virtual Environments: Design, Implementation, and Applications, Second Edition''. Human Factors and Ergonomics. Taylor & Francis. pp. 648–697. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤٦٦٥-١١٨٤-٢.
* Takov, V; Tadi, P (کانوونی دووەم ٢٠١٩). "Motion Sickness". ''StatPearls''. PMID 30969528.
* Reason, J.T. ; Brand, J.J. (1975). ''Motion Sickness''. Academic Press. ISBN 978-0ی کانوونی یەکەمی ٥٨٤٠٥٠–٧.
* Hromatka, Bethann S. ; Tung, Joyce Y. ; Kiefer, Amy K. ; Do, Chuong B. ; Hinds, David A. ; Eriksson, Nicholas (١ ئایار ٢٠١٥). "Genetic variants associated with motion sickness point to roles for inner ear development, neurological processes and glucose homeostasis". ''Human Molecular Genetics''. 24 (9): 2700–2708. doi:10.1093/hmg/ddv028. PMC 4383869. PMID 25628336.
{{پۆلی کۆمنز|Motion sickness}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
[[پۆل:تەندروستیی گەشتیاری]]
[[پۆل:ئاڵۆزیی دەماری]]
[[پۆل:ڕشانەوە]]
s5rgb6ebwksdqd86o4z111b59m52sdj
نەخۆشیی لووپووس ئەریسەماتۆس
0
297111
1684146
1595104
2026-10-09T01:35:15Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684146
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Lupusfoto.jpg|وێنۆک|شێوازی لەکەی پێستی نەخۆشی گووەگە سوورە لەسرت ڕووخسار]]
'''گورگە سوورە<ref>کتێبی بایۆلۆجی کوردستان - پۆلی ١٢ی ئامادەیی؛ لاپەڕە 59 - خشتەی هەندێک لە خۆییە بەرگریە نەخۆشییەکان
[https://www.scribd.com/document/899146486/%25DA%25A9%25D8%25AA%25DB%258E%25D8%25A8%25DB%258C-%25D8%25B2%25DB%258C%25D9%2586%25D8%25AF%25DB%2595%25D8%25B2%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C-%25D9%25BE%25DB%2586%25D9%2584%25DB%258C-%25D9%25A1%25D9%25A2-%25DA%2586%25D8%25A7%25D9%25BE%25DB%258C-%25D9%25A2%25D9%25A0%25D9%25A2%25D9%25A2-%25D9%258A%25D9%2594%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25A7%25D8%25AF%25DB%2595%25DA%25A9%25D8%25B1%25D8%25AF%25D9%2586%25DB%258C-%25D9%2585%25D8%25A7%25D9%2585%25DB%2586%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2587%25DB%2595%25D8%25B1%25DB%258E%25D9%2585-%25D8%25A7%25D8%25B3%25D9%2585%25D8%25A7%25D8%25B9%25DB%258C%25D9%2584?_gl=1*w5b6zj*_up*MQ..*_ga*MTk2NDg0Nzk4MC4xNzgyNTY4Mjg1*_ga_Z4ZC50DED6*czE3ODI1NjgyODUkbzEkZzEkdDE3ODI1NjgyODUkajYwJGwwJGgw*_ga_8KZ8BV0P5W*czE3ODI1NjgyODUkbzEkZzEkdDE3ODI1NjgyODUkajYwJGwwJGgw زیندەزانی پۆلی 12 - کتێب و وێنەکان | PDF]</ref>''' یان '''لووپووس'''
بە ئینگلیزی؛ '''(Lupus erythematosus)''' کۆمەڵێک [[نەخۆشیی خۆبەرگری|خۆییە بەرگرییە نەخۆشی]]ن کە تێیدا [[کۆئەندامی بەرگری]]ی جەستەی مرۆڤ زیاد لە پێویست چالاک دەبێت و ھێرش دەکاتە سەر [[شانە (ژینناسی)|شانە]] تەندروستەکانی خودی جەستە.
== کاریگەریەکانی لەسەر ئەندامەکانی لەش <ref>وێبگەی مایۆ کلینیک؛ نەخۆشی گوورگە سوورە - نیشانەکانی
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lupus/symptoms-causes/syc-20365789</ref> ==
نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر چەندین کۆئەندام و بەشی جیاوازی جەستە
* بەستەرە شانەی لەش
* جومگەکان
* گورچیلەکان و خانەکانی خوێن.
* دڵ و سییەکان.
* پێست و دەمووچاو[[پەڕگە:Lupus erythematosus, Atlas der Hautkrankheiten.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی مێژوویی لە ئەتڵەسی نەخۆشییەکانی پێست کە نیشانە باوەکانی نەخۆشیی لووپووس ئەریسەماتۆس لەسەر دەموچاو نیشان دەدات]]
== نیشانەکانی نەخۆشی گوورگە سوورە <ref>کتێبی مۆدێرن بایۆلۆجی - لاپەڕە 59 https://www.scribd.com/document/769622464/Bio-12-MoE-Lot-28-10-Servis?_gl=1*mtvahm*_up*MQ..*_ga*Njg5Njg0NzI2LjE3ODI1NzA1ODc.*_ga_Z4ZC50DED6*czE3ODI1NzA1ODYkbzEkZzEkdDE3ODI1NzA1ODYkajYwJGwwJGgw*_ga_8KZ8BV0P5W*czE3ODI1NzA1ODYkbzEkZzEkdDE3ODI1NzA1ODYkajYwJGwwJGgw</ref> ==
* لەکەی پێست و دەمووچاو لەشێوەی پەپوولە؛ کە هەستیارە بە تیشکی خۆر
* تالێهاتن
* ماندووبوون و کێشەی گوورچیلە
* ئازاری جوومگەکان
* ڕەقبوون و هەڵئاوسانی پێست
* هەناسە تەنگی
* ئازاری سەر سینگ
* سەرئێشە؛ سەرلێشێوان و لەبیرچوونەوە
* سپی بوونەوە یان شینبوونەوەی پەنجەکان لەکاتی سەرما یان سترێس
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێست]]
* [[گورچیلە]]
* [[دڵ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [1] Fitzpatrick, Thomas B. ; Klauss Wolff; Wolff, Klaus Dieter; Johnson, Richard R. ; Suurmond, Dick; Richard Suurmond (2005). ''Fitzpatrick's color atlas and synopsis of clinical dermatology''. New York: McGraw-Hill Medical Pub. Division. ISBN 978-0ی تەممووزی ١٤٤٠١٩–٦.
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی خۆبەرگری]]
p72b0b4n2e410qfnfcvr8bm54xy7q8h
نەوەی پێنجەمی کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆیی
0
297112
1684259
1594983
2026-10-09T07:38:40Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە)
1684259
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
سەردەمی نەوەی پێنجەم (ھەروەھا بە سەردەمی ٣٢-بیتی، سەردەمی ٦٤-بیتی، یان سەردەمی سێ ڕەھەندی ناسراوە) ئاماژەیە بۆ کایە کۆمپیوتەری و ڤیدیۆیییەکان، کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆیی، و کارپێکەرە دەستییەکانی یاری کە مێژووەکەیان لە نزیکەی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ تا ٢٣ی ئازاری ٢٠٠٦ دەخایەنێت. پڕفرۆشترین کارپێکەری ماڵەوە [[پلەیستەیشن ١|سۆنی پلەیستەیشن]] بوو، کە بەدوایدا [[نینتێندۆ ٦٤]] و سێگا ساتورن ھاتن. پلەیستەیشن ھەروەھا وەشانێکی سەرلەنوێ دیزاین کراوەی ھەبوو بە ناوی پی ئێس وەن، کە لە ٧ی تەممووزی ٢٠٠٠دا بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
[[پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
stxh0mdfo9f2c5t2ty8g3odsnx8c1dk
نەوەی یەکەمی کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆیی
0
297113
1684260
1594985
2026-10-09T07:38:50Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە)
1684260
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
لە [[مێژووی کایە ڤیدیۆیییەکان|مێژووی کایە ڤیدیۆیییەکاندا]]، سەردەمی '''نەوەی یەکەم''' ئەو کایە ڤیدیۆیییانە، [[کارپێکەری کایەی ڤیدیۆیی|کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]، و کارپێکەرە دەستییەکانی کایەی ڤیدیۆیی دەگرێتەوە کە لە ساڵانی ١٩٧٢ تا ١٩٨٣ بەردەست بوون. کارپێکەرە دیارەکانی نەوەی یەکەم زنجیرەی ئۆدیسی (جگە لە ماگناڤۆکس ئۆدیسی ٢)، ئاتاری ھۆم پۆنگ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fulton |یەکەم=Steve |ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.gamasutra.com/view/feature/130414/the_history_of_atari_19711977.php?print=1|سەردێڕ=news |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180912021902/http://www.gamasutra.com/view/feature/130414/the_history_of_atari_19711977.php?print=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=Gamasutra}}</ref> زنجیرەی کۆلیکۆ تێڵستار و [[کەڵەر تیڤی گەیم|زنجیرەی کەڵەر تیڤی گەیم]] لەخۆدەگرێت. ئەم نەوەیە لە ساڵی ١٩٨٠ بە [[کەڵەر تیڤی گەیم|کۆمپیوتەر تیڤی گەیم]] و دواتر ڕاگرتنی بەرھەمھێنانی لە ساڵی ١٩٨٣ کۆتایی ھات، بەڵام زۆرێک لە بەرھەمھێنەران پێشتر بازاڕیان جێھێشتبوو بەھۆی دابەزینی بازاڕ لە ساڵی ١٩٧٨ و دەستپێکردنی [[نەوەی دووەمی کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆیی]].
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}}
n3z64qrn54hi68q2sb43uewsmtumkc1
نەخۆشیی خۆبەرگری
0
297115
1684138
1595000
2026-10-09T01:33:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە)
1684138
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Rheumatoid Arthritis.JPG|وێنۆک|دەستی کەسێک کە تووشی نەخۆشیی [[باداری|ڕۆماتیزم]] بووە، کە جۆرێکی باوی نەخۆشیی خۆبەرگرییە]]
'''نەخۆشیی خۆبەرگری''' (بە ئینگلیزی: Autoimmune disease) بارودۆخێکی پزیشکییە کە بەھۆی وەڵامدانەوەیەکی نائاسایی و نادروستی [[کۆئەندامی بەرگری]]ی جەستەوە دروست دەبێت، کە تێیدا بە ھەڵە ھێرش دەکاتە سەر [[شانە (ژینناسی)|شانە]] و ئەندامە تەندروست و چالاکەکانی خودی جەستە وەک ئەوەی ماددەی بیانی یان بەکتریا و ڤایرۆس بن.
== بەربڵاوی و کاریگەری ==
ئەم جۆرە نەخۆشییانە بەربڵاوی و جۆراوجۆریی زۆریان ھەیە:
* بەپێی خەمڵاندنە پزیشکییەکان، زیاتر لە ٨٠ جۆری ناسراوی نەخۆشیی خۆبەرگری ھەن.
* بەڵگەی زانستیی نوێ ئاماژە بەوە دەکەن کە لەوانەیە پۆلێنی ئەم نەخۆشییانە بگاتە زیاتر لە ١٠٠ جۆری جیاواز.
* ئەم نەخۆشییانە دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر نەک تەنیا یەک بەش، بەڵکو نزیکەی سەرانسەری ھەموو ئەندام و بەشەکانی جەستەی مرۆڤ.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نەخۆشیی لووپووس ئەریسەماتۆس]]
* [[کۆئەندامی ھەرس]]
* [[شێرپەنجە]]
== سەرچاوەکان ==
* "Autoimmune diseases". Office on Women's Health. U.S. Department of Health and Human Services. 22 February 2021.
* Katz U, Shoenfeld Y, Zandman-Goddard G (2011). "Update on intravenous immunoglobulins (IVIg) mechanisms of action and off-label use in autoimmune diseases". ''Current Pharmaceutical Design''. 17 (29): 3166–3175.
* Conrad N, et al. (حوزەیران ٢٠٢٣). "Incidence, prevalence, and co-occurrence of autoimmune disorders over time and by age, sex, and socioeconomic status". ''Lancet''. 401 (10391): 1878–1890.
* "List of Autoimmune Diseases". Autoimmune Registry Inc.
* Angum F, Khan T, Kaler J, Siddiqui L, Hussain A (ئایار ٢٠٢٠). "The Prevalence of Autoimmune Disorders in Women: A Narrative Review". ''Cureus''. 12 (5) e8094.
* Borgelt LM (2010). ''Women's Health Across the Lifespan: A Pharmacotherapeutic Approach''. ASHP. p. 579.
{{پۆلی کۆمنز|Autoimmune diseases and disorders}}
{{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی خۆبەرگری]]
[[پۆل:کێشەکانی سیستمی بەرگری]]
lu9jn8rxdzjws683ddzky668zvh56ct
نێکست
0
297127
1683782
1665144
2026-10-08T19:34:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1683782
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''نێکست ئینک''' (دواتر '''نێکست کۆمپیوتەر ئینک''' و '''نێکست نەرمامێر ئینک''') کۆمپانیایەکی تەکنەلۆژیی ئەمریکی بوو کە بنکە سەرەکییەکەی لە ڕێدوود سیتی لە کالیفۆرنیا بوو، کە پسپۆڕ بوو لە وێستگەکانی کاری کۆمپیوتەر بۆ بازاڕەکانی خوێندنی باڵا و بازرگانی، و دواتر یەکەم نەرمامێری [[وێبپەڕەی بزۆک]]ی پەرەپێدا. ئەم کۆمپانیایە لە ساڵی ١٩٨٥ لەلایەن [[ستیڤ جۆبز]] دامەزرا، کە ھاودامەزرێنەری [[ئەپڵ|ئەپڵ کۆمپیوتەر]] بوو و لەو ساڵەدا لە ئەپڵ لادرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Dormehl |یەکەم=Luke |ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://www.cultofmac.com/482888/tiah-steve-jobs-boardroom-coup/ |سەردێڕ=Today in Apple history: Steve Jobs attempts a boardroom coup |وێبگە=Cult of Mac |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727080447/https://www.cultofmac.com/482888/tiah-steve-jobs-boardroom-coup/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://abcnews.go.com/Technology/steve-jobs-fire-company/story?id=14683754|سەردێڕ=When Steve Jobs Got Fired By Apple |وێبگە=[[ABC News (United States)|ئەی بی سی نیووز]]}}</ref> نێکست لە ساڵی ١٩٨٨ بە نێکست کۆمپیوتەر دەستی پێکرد، و نێکست کیووب و نێکست ستەیشنی بچووکترت لە ساڵی ١٩٩٠ بڵاوکردەوە. زنجیرەکە فرۆشێکی تا ڕادەیەک سنوورداری ھەبوو، کە تەنیا نزیکەی ٥٠٬٠٠٠ یەکەی لێ نێردرا بۆ بازاڕ. لەگەڵ ئەوەشدا، [[پرۆگرامسازیی تەنخواز]] و [[نێوانەڕووی نیگارەیی بەکارھێنەر]] کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر داھێنانەکانی کۆمپیوتەر ھەبوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|NeXT}}
{{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|کۆمپانیا|دەیەی ١٩٩٠|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپانیا-کۆلکە}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:ستیڤ جۆبز]]
[[پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرانەی دەکەونە قەراخ دەریای سان فرانسیسکۆ]]
[[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراون]]
[[پۆل:یەکگرتن و بەدەستھێنانەکانی ساڵی ١٩٩٧]]
[[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٩٩٧ لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٨٥ لە کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارە قسەکراوەکان]]
[[پۆل:Articles with hAudio microformats]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرانەی ئەکەونە قەراخ دەریای سان فرانسیسکۆ]]
td6eembnupou7nrfdngka5txso4pcam
برسێتیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران
0
297173
1684021
1680120
2026-10-08T20:53:02Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684021
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}
'''برسێتیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران''' یان '''قاتوقڕیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران''' ماوەیەک بوو لە برسێتییەکی بەکۆمەڵی بەربڵاو و نەخۆشی لە [[ئێرانی قاجاڕ|ئێران]] لەژێر دەسەڵاتی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]. قاتووقڕییەکە لە خاکی ئێراندا ڕووی دا، کە سەرەڕای ڕاگەیاندنی بێلایەنی، لەلایەن ھێزەکانی ئیمپراتۆرییەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|بەریتانیا]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] [[ھەڵمەتی فارس (جەنگی جیھانیی یەکەم)|داگیر کرا]] کە داگیرکارییەکەیان بەشداربوو لە دروستبوونی قاتووقڕییەکەدا. تا ئێستا مێژوونووسێکی کەم لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەم قاتووقڕییە کردووە، ئەمەش وای کردووە ببێتە بابەتێکی کەم لێکۆڵینەوە لەسەر کراو لە مێژووی نوێدا.
بە بۆچوونی زانیارییە باوەکان، نزیکەی ٢ ملیۆن کەس لە نێوان ١٩١٧ و ١٩١٩ کۆچی دوایییان کردووە. بە پێچەوانەوە، [[محەممەد قولی مەجد]] ئاماژەی بە خەمڵاندنی زۆر بەرزتر کردووە کە ٨–١٠ ملیۆن مردنی زیادەیە، ھەرچەندە ئامارەکانی مەجد لە نێوان مێژوونووسانی ئەکادیمیدا پەسەندنەبوونی بەربڵاویان بەدەست نەھێناوە یان لە نێوان ڕای گشتیی خەڵکدا ناسراو نین. ژمارەی قوربانییەکان بەھۆی برسێتی و نەخۆشییەکانەوە بووە، کە بریتی بوون لە [[کۆلێرا]]، [[تاعوون]] و [[تیفۆس]]، ھەروەھا [[ئەنفلۆنزا]] کە سەرچاوەی لە [[ئەنفلۆنزای ئیسپانی|پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨]] گرتووە. پێدەچێت چەندین ھۆکار بووبنە ھۆی دروستبوون و بەشداریکردن لە قاتووقڕییەکە، لەوانە وشکەساڵییە وەرزییە یەک لەدوای یەکەکان، داواکردن و زەوتکردنی خۆراک لەلایەن سوپا داگیرکەرەکانەوە، یاریپێکردنی نرخ، کۆکردنەوە و شاردنەوەی کەلوپەل، قازانجکردن لە جەنگ و بەرھەمی خراپی کشتوکاڵی.
==پێشینە==
{{ئەمانەش ببینە|ھەڵمەتی فارس (جەنگی جیھانیی یەکەم)|شانۆی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە جەنگی جیھانیی یەکەم}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; float:right; font-size:85%; margin-left:2em;"
|-
|+توانای نەخۆشخانە نوێیەکانی ئێران لە ساڵی ١٩٢٠دا<ref>{{harvnb|Floor|2012|pp=106–107; Table 15: Foreign Hospitals and Private Modern Physicians in Iran in 1920, Table 16: Modern Iranian Hospitals and their Capacity in 1920}}</ref>
|-
! style="scope="col" | سەر بە
! style="scope="col" | شار
! style="scope="col" | کۆی قەرەوێڵەکان
! style="scope="col" | تێبینییەکان
|-
|rowspan=9|{{flagicon|Iran|1910}}<br>فارسی
|[[تاران]]||٣٧٢||+دەرمانخانە<br>+بنکەی تەندروستی
|-
|[[ئەنزەلی]]||١٥||+دەرمانخانە<br>+بنکەی تەندروستی
|-
|[[تەورێز]]||٣٠
|-
|[[ھەمەدان]]||١٢||{{nowrap|تەنھا [[نۆڕینگەی دەرەکی (بەشی نەخۆشخانە)|دەرەکی]]}}
|-
|[[مەشھەد]]||٩٠
|-
|[[قەزوین]]||٢٥–٣٠||+بنکەی تەندروستی
|-
|[[خوڕەمشار]]||٢٠
|-
|[[مەلایەر]]||١٠
|-
|[[سەبزەوار]]||نەزانراو
|-
|rowspan=4|[[کۆمەڵەی نێردراوانی کڵێسا]]
|[[ئەسفەھان]]
|١٨٠
|-
|[[کرمان]]
|٨٠
|-
|[[یەزد]]
|٨٠
|-
|[[شیراز]]
|٥٠
|-
|rowspan=7|[[File:Presbyterian Church in USA Logo.svg|15px]]<br>[[نێردراوی پرێسبیتێری]]
|[[تاران]]
|٤٥
||+دەرمانسازی
|-
|[[مەشھەد]]
|٥٠
||+دەرمانسازی
|-
|[[ڕەشت]]
|٥
||+دەرمانسازی
|-
|[[ھەمەدان]]
|٢٥
||+دەرمانسازی
|-
|[[کرماشان]]
|٢٥
||+دەرمانسازی
|-
|[[تەورێز]]
|١٠٠
||+دەرمانسازی
|-
|[[ورمێ]]
|٤٠
||+دەرمانسازی
|-
|{{nowrap|[[کچانی میھرەبانیی سانت ڤینسێنت دی پۆڵ|کچانی میھرەبانی]]}}
|[[خوسرەوئاوا، ئازەربایجانی ڕۆژاوا|خوسرەوا]]
|٨
|-
|rowspan=8|{{Flagicon|Germany|1866}}<br>ئەڵمانی<br>(تا ١٩١٥)
|-
|[[تاران]]||نەزانراو||نوێنەرایەتی
|-
|[[تەورێز]]
|rowspan=6 {{n/a}}
|rowspan=6|تەنھا<br>دەرمانسازی
|-
|[[بابل (مازەندەران)|بەرفرووش]]
|-
|[[ڕەشت]]
|-
|[[ھەمەدان]]
|-
|[[سنە]]
|-
|[[کرماشان]]
|-
|rowspan=5|[[File:Rosyjski Czerwony Krzyż.png|15px]]<br>[[کۆمەڵەی خاچی سووری ڕووسی]]<br>(تا ١٩١٨)
|[[تاران]]
|rowspan=5 {{unknown}}<br>(نەخۆشخانەی بچووک)
|-
|{{nowrap|[[تۆربەت حەیدەریە]]}}
|-
|[[مەشھەد]]
|-
|[[تەورێز]]
|-
|[[ورمێ]]
|-
|rowspan=9|{{Flagicon|United Kingdom}}<br>بەریتانی
||[[تاران]]
|rowspan=9 {{unknown}}<br>(نەخۆشخانەی بچووک)
||+بنکەی تەندروستی
|-
|[[مەشھەد]]
|-
|[[تۆربەت حەیدەریە]]
|-
|[[نەسرئاباد]]
||+بنکەی تەندروستی
|-
|[[بووشێھر]]
|-
|[[کرماشان]]
|-
|[[لەنگە]]
||+بنکەی تەندروستی
|-
|[[خوڕەمشار]]
||+بنکەی تەندروستی
|-
|[[ئەھواز]]
|-
|rowspan=4|[[کۆمپانیای نەوتی ئەنگلۆ-فارس]]
|[[ئابادان]]
|rowspan=4|>٢٠٠
|rowspan=4|+بنکەی تەندروستی
|-
|[[مەسجێد سولەیمان]]
|-
|[[ئەھواز]]
|-
|[[خوڕەمشار]]
|}
لە تشرینی دووەمی ١٩١٥دا، نرخی یەک «خەروار» (١٠٠ کیلۆ) گەنم بۆ بیست [[توومەنی ئێرانی|توومەن]] بەرزبووەوە، «ئەگەر دەست بکەوتایە»، دوای ئەوەی تەواوی گەنجینەی گەنمی پارێزگای باشووری ڕۆژھەڵاتی [[سیستان]] بە [[سوپای بەریتانیا|ھێزەکانی بەریتانیا]] فرۆشرا. ھێزەکانی ڕووسیا ھەموو ڕێگاکانی پارێزگای باکووری ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]یان داخست، و گواستنەوەی ھەر جۆرە دانەوێڵەیەکیان قەدەغە کرد، جگە لەوانەی کە بۆ [[سوپای ئیمپراتۆریی ڕووسیا|سوپای ڕووسیا]] تەرخان کرابوون. زەوتکردنی ئاژەڵی باربەر، ھێستر و وشتر بۆ پیشەسازیی نەوت لە [[خووزستان]]، و بۆ ھێزە چەکدارەکانی بەریتانیا و ڕووسیا، تۆڕی گواستنەوەی وڵاتی تووشی پەککەوتنێکی سەخت کرد، و دابەشکردنی خۆراک و کاڵاکانی دیکەی لە سەرتاسەری وڵاتدا پەکخست – کە دەرەنجامی کارەساتباری لێکەوتەوە. لە کاتی جەنگدا، لە زۆرێک لە شوێنەکانی ئێران، تێچووی گواستنەوەی [[دانەوێڵە]] زۆرجار لە تێچووی چاندنی زیاتر بوو. ھەموو ئەمانە بارودۆخی ژیانی ھەژارانی زۆر خراپتر کرد.{{sfn|Atabaki|2016}}
==بڵاوبوونەوە==
[[File:Bijar in First World War (1914-1918) 7.JPG|thumb|خەڵک چاوەڕێن بە شۆربا تێر بکرێن. وێنەکە لەلایەن [[یەکەم ئیسکادرانی نیشانەی بێتەلی ئوسترالی]] لە [[بیجاڕ (شار)|بیجاڕ]] گیراوە.]]
زنجیرەیەک وشکەساڵیی توند لە ساڵی ١٩١٦ بەدواوە تەنھا بووە ھۆی کەمبوونەوەی زیاتری بەرھەمە کشتوکاڵییەکان.
لە سەرەتای شوباتی ١٩١٨دا، قاتووقڕییەکە لە تەواوی وڵاتدا بڵاوبووەوە، و جەماوەری شێواو لە شارە گەورەکاندا دەستیان کرد بە تاڵانکردنی نانەواخانە و کۆگاکانی خۆراک. لە شاری [[کرماشان]]ی ڕۆژاوا، ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان ھەژارانی برسی و [[شارەبانی|پۆلیس]] بە قوربانی کۆتایی ھات. لە [[تاران]]، بارودۆخەکە بەھۆی «کۆکردنەوە و شاردنەوەی کەلوپەل و کەمفرۆشی بە کڕیاران لەلایەن نانەواکانەوە» خراپتر ببوو.{{sfn|Atabaki|2016}}
تێکەڵکردنی شتی دیکە لەگەڵ نان، ھەروەھا ئەو نرخە زۆرانەی کە لەلایەن ھەندێک نانەواوە وەردەگیرا، «ھەژارانی کرێکار»ی تارانی تووڕە کرد. کرێکارانی چاپخانە کە بەم دوایییە سەندیکایەکیان پێکھێنابوو، لە ساڵی ١٩١٩دا لە تاران خۆپێشاندانێکیان ڕێکخست، کە تێیدا جەماوەر ھێرشیان کردە سەر نانەواخانەکان و گەنجینەکانی دانەوێڵە. داوایان لە حکوومەت کرد کە بەشە خۆراک زیاد بکات، نرخی نان یەکبخات، و جۆری، دابینکردن و فرۆشتنی خۆراک ڕێکبخات. لەگەڵ ئەوەشدا، لە سەردەمی پڕ لە گێژاوی دوای جەنگدا نە حکوومەتی نیشتمانی و نە ھێزە بیانییەکان لە پێگەیەکدا نەبوون کە بتوانن کارێکی زۆر بۆ کەمکردنەوەی قەیرانە مرۆیییەکان بکەن. ئەو وێرانکارییەی بەھۆی قاتووقڕی و نەخۆشییە گوازراوەکانەوە دروست ببوو، بۆ چەندین ساڵ بەردەوام بوو.{{sfn|Atabaki|2016}}
حاڵەتەکانی [[مرۆڤخۆری]]یش ڕاپۆرت کراون.{{sfn|Atabaki|2016}}
== سەرھەڵدانی نەخۆشییەکان ==
جگە لە مردن بەھۆی برسێتییەوە، [[پەتا]]کانیش ژمارەیەکی زۆر خەڵکیان کوشت.{{sfn|Atabaki|2016}}
قەیرانی گەورەی خۆراک، لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە سەربازان، پەنابەران و خەڵکی دەستکورت کە بەردەوام بۆ گەڕان بەدوای کار و ڕزگاربوون لە ھاتوچۆدا بوون، زەمینەی بۆ تێکەڵەیەکی کوشندە لە پەتا جیھانییەکان و نەخۆشییە گوازراوەکان خۆش کرد. [[کۆلێرا]]، [[تاعوون]] و [[تیفۆس]] بە خێرایییەکی ترسناک لە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوبوونەوە.{{sfn|Atabaki|2016}}
=== ئەنفلۆنزا ===
{| style="text-align:center; float:right; font-size:85%; margin-left:2em;" class="wikitable"
|-
|+ نەخۆشکەوتن و مردن لە کاتی پەتای [[ئەنفلۆنزا]]ی ١٩١٨–١٩١٩ لە
ناوچە شارنشینەکانی ئێران (لەلایەن ئەفخەمییەوە کۆکراوەتەوە){{sfn|Afkhami|2003|loc=Table 1}}
! rowspan=2|شار
! rowspan=2|دانیشتووان<br />{{abbr|خەمڵاندن|Estimation}}
! rowspan=2|نەخۆشکەوتن
! colspan=2|مردن
! rowspan=2|مردن/<br />نەخۆشکەوتن (٪)
|-
! {{abbr|ژمارە|Number}}
! ٪
|-
|[[مەشھەد]]||١٠٠،٠٠٠||٦٦،٦٦٧||٣،٥٠٠||٣.٥||٥.٢
|-
|[[بیرجەند]]||rowspan=2 {{unknown}}||١٢،٠٠٠||١٠٠||rowspan=2 {{unknown}}||٠.٨
|-
|[[نوسرەتئاباد]]||٧،٠٠٠||١٢٠||١.٧
|-
|[[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]]||١٠،٠٠٠||colspan=3 {{unknown}}||٢.٠
|-
|[[مەشھەدسەر]]||colspan=4 {{unknown}}||١٠.٠
|-
|[[تەورێز]]||٢٠٠،٠٠٠||١٠٠،٠٠٠||colspan=3 {{unknown}}
|-
|[[ھەمەدان]]||٣٠،٠٠٠||rowspan=4 {{unknown}}||١،٠٠٠||٣.٣||١٠.٠
|-
|[[تاران]]||٢٥٠،٠٠٠||١،٠٠٠||٠.٨||rowspan=3 {{unknown}}
|-
|[[ئەسفەھان]]||٨٠،٠٠٠||٣٠٠||٠.٤
|-
|[[یەزد]]||٤٠،٠٠٠||٢٥٠||٠.٦
|-
|[[بووشێھر]]||٣٠،٠٠٠||١٥،٠٠٠||١،٥٠٠||٥.٠||١٠.٠
|-
|[[خوڕەمشار]]||{{unknown}}||٦،٠٠٠||٢٥٠||{{unknown}}||٤.٢
|-
|[[شیراز]]||٥٠،٠٠٠||rowspan=3 {{unknown}}||٢،٠٠٠||٤.٠||{{unknown}}
|-
|[[کرمان]]||٤٠،٠٠٠||٤،٠٠٠||١٠.٠||١٠.٠
|-
|[[بام، ئێران|بام]]||١٣،٠٠٠||٦،٠٠٠||٤٦.٢||{{unknown}}
|}
[[پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨]] لە ڕێگەی سێ ڕێگەی سەرەکییەوە بۆ تەواوی وڵات بڵاوبووەوە: [[ترانسقەوقاز]] بۆ [[تەورێز]]، [[بەغدا]] بۆ [[کرماشان]] و ھیندستان بۆ باشووری ئێران (ئەمەی دوایییان بە شێوەیەکی بەرچاو لەلایەن سەربازانی [[سوپای ھیندیی بەریتانی]] کە لە [[بووشێھر]] جێگیر ببوون [[گوێزەرەوە (پەتاناسی)|گوێزرایەوە]]). ناوچە گوندنشینەکان زیاتر لە ناوچە شارنشینەکان زیانیان بەرکەوت، کە تێیاندا ڕاپۆرت کراوە تا ٢٠٪ی خەڵک گیانیان لەدەستداوە. عەزیزی و ھاوکارانی تێبینی ئەوە دەکەن کە ئەو ژمارەیە زێدەڕۆیی تێدایە، و دەڵێن [[ڕێژەی مردن]] لە [[کرماشان]] و [[تاران]] نزیکەی ١٪ بووە.{{sfn|Azizi|Raees Jalali|Azizi|2010}} ئەفخەمی ڕای دەگەیەنێت کە کاریگەریی ئەنفلۆنزاکە زۆر گەورە بووە و دەخەمڵێنێت کە لە نێوان ٩٠٢،٤٠٠ بۆ ٢،٤٣١،٠٠٠ یان ٨.٠٪ بۆ ٢١.٧٪ی کۆی دانیشتووان گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش وای کردووە ئێران ببێتە یەکێک لەو وڵاتانەی کە زۆرترین وێرانکاریی تێدا بووە لە جیھاندا.{{Sfnm|1a1=Afkhami|1y=2003|2a1=Afkhami|2y=2012}} [[ویلم فلۆر|فلۆر]] ئەو ئامارەی کە ئەفخەمی خەمڵاندوویەتی بە زۆر بەرزتر لە قوربانییە ڕاستەقینەکان ھەژمار کردووە.<ref name="Matthee">{{harvnb|Matthee|2019|p=183}}: "Floor concludes that the figure of 900,000 to 2.4 million casualties given by Afkhami is too high. And he appropriately relegates Mohammad Gholi Majd's overblown, conspiracy-filled book on the epidemic and the number of 8-10 million (or almost the country’s entire population) given by him, to a footnote".</ref>
=== کۆلێرا ===
لە ساڵی ١٩١٦دا، ئەو کۆلێرایەی کە لە ١٩١٥دا لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]]ی دا، نەک تەنھا لە ھەموو پارێزگاکانی باکووردا بەربڵاو بوو، بەڵکوو گەیشتە باشووریش.{{sfn|Atabaki|2016}} لە ساڵی ١٩١٧دا، لە [[مازەندەران]] و [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]] دەرکەوت، و بەپێی ڕاپۆرتێکی حکوومەتی ساڵی ١٩٢٤، بووە ھۆی مردنی ١٨٨ و ٣٠٨ کەس لەو دوو ناوچەیەدا.{{sfn|Azizi|Azizi|2010}} ئەحمەد سەیف ڕای دەگەیەنێت کە سەرچاوەی بڵاوبوونەوەی کۆلێرا ڕووسیا بووە، و توند نەبووە.<ref>{{harvnb|Seyf|2002|p=177}}: "In later years, for example, in 1917 cholera was brought to Iran from Russia, but only Mazanadran and Khorasan were affected and altogether only 402 deaths occurred."</ref>
=== تیفۆ و تیفۆس ===
[[تیفۆ]] لە زۆر شوێنی وڵاتدا بڵاوبووەوە، و بووە ھۆی مردنی ئەوەندە کەس کە بە گوتەی شاھیدحاڵێک، «ڕێژەی بەرزی مردن لە [[تاران]] بەھۆی قاتووقڕییەوە نەبووە، بەڵکوو زیاتر بەھۆی تیفۆ و تیفۆسەوە بووە».{{sfn|Atabaki|2016}}
== ژمارەی قوربانییەکان ==
لێکۆڵەرانی وەک [[ئەروەند ئەبراھامیان]]، [[ھۆما کاتوزیان]] و [[باری ڕووبین]] پێیان وایە کە کۆی ژمارەی قوربانییەکان بەھۆی برسێتی و نەخۆشی نزیکەی ٢ ملیۆن کەس بووە.<ref name="Abrahamian"/><ref>{{harvnb|Katouzian|2013|p=1934}}: "Russian Revolution of 1917 brought much relief to Iran after a century of imperial interference and intimidation. But it was followed by severe famine and the Spanish flu pandemic which, combined, took a high toll of around two million, mostly of the Iranian poor."</ref><ref>{{harvnb|Rubin|2015|p=508}}: "Despite Iran's official neutrality, this pattern of interference continued during World War I as Ottoman-, Russian-, British-, and German-supported local forces fought across Iran, wreaking enormous havoc on the country. With farmland, crops, livestock, and infrastructure destroyed, as many as 2 million Iranians died of famine at the war's end. Although the Russian Revolution of 1917 led to the recall of Russian troops, and thus gave hope to Iranians that the foreign yoke might be relenting, the British quickly moved to fill the vacuum in the north, and by 1918, had turned the country into an unofficial protectorate."</ref>
شیکەرەوەکانی [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) ستیڤن ئاڕ وارد و [[کەنیس ئێم پۆلاک]] ئاماژە بە ژمارەیەکی ھاوشێوە دەکەن.{{sfn|Pollack|2004|p=25}}<ref>{{harvnb|Ward|2014|p=123}}: "As the Great War came to its close in the fall of 1918, Iran's plight was woeful. The war had created an economic catastrophe, invading armies had ruined farmland and irrigation works, crops and livestock were stolen or destroyed, and peasants had been taken from their fields and forced to serve as laborers in the various
armies. Famine killed as many as two million Iranians out of a population of little more than ten million while an influenza pandemic killed additional tens of thousands."</ref> [[نیکی کێدی]] و [[یان ڕیشارد]] ڕای دەگەیەنن کە نزیکەی چارەکێکی دانیشتووانی [[باکووری ئێران]] گیانیان لەدەستداوە.<ref name="Keddie 2006"/>
پەرتووکی [[محەممەد قولی مەجد]] بە ناوی «قاتووقڕیی گەورە و کۆمەڵکوژی لە فارس، ١٩١٧–١٩١٩»، چەندین سەرچاوەی ھاوپەیمانان دەستنیشان دەکات کە وردەکاریی ڕێژە و قەبارەی مردنەکان دەخەنە ڕوو،<ref>{{harvnb|Majd|2003|p=72}}: "According to the American Charge d'Affaires, Wallace Smith Murray, this famine had claimed one-third of Iran's population. A famine that even according to British sources as General Dunsterville, Major Donohoe, and General Sykes had claimed vast numbers of Iranians".</ref> و بانگەشەی ئەوە دەکات کە لە سەرتاسەری وڵاتدا تا ٨–١٠ ملیۆن کەس گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش بە پشت بەستن بە خەمڵاندنێکی جێگرەوە بۆ دانیشتووانی فارسی پێش قاتووقڕی کە بە ١٩ ملیۆن دانراوە.<ref name="Floor 2005"/><ref>{{harvnb|Messkoub|2006}}</ref> تیمۆسی سی واینگارد و پۆردەلی و ھاوکارانی ئاماژە بەو ئامارانە دەکەن کە لەلایەن مەجدەوە پێشنیار کراون.{{sfn|Pordeli|Abavysany|Mollashahi|Sanchooli|2017}} وتارێکی ساڵی ٢٠٢٣ لە «وەرزیی جیھانی سێیەم»دا بە ھەمان شێوە ئاماژەی بە کارەکانی مەجد کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Edalati|یەکەم١=Zahra|دوایین٢=Imani|یەکەم٢=Majid|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Imperial wars and the violence of hunger: remembering and forgetting the Great Persian Famine 1917–1919|journal=Third World Quarterly|بەرگ=٤٥|issue=2|پەڕەکان=٣٥٠–٣٦٦|doi=10.1080/01436597.2023.2221183 |doi-access=free}}</ref>
ئەبراھامیان تێبینی ئەوە دەکات کە پەرتووکەکەی مەجد «گفتوگۆیەکی زێدەڕۆیانە»ی تێدایە سەبارەت بە زیانەکانی کاتی قاتووقڕی،<ref>{{harvnb|Abrahamian|2008|p=196}}</ref> ئەمەش بۆچوونێکە کە لەگەڵ مەحموود مەسکووب،<ref>{{harvnb|Messkoub|2006|p=228}}: "Maid claims that the famine of 1917–1919 killed half the population, an exaggeration surely that does not tally well with the evidence provided in his otherwise useful overview of famine in that period."</ref> [[عەبباس میلانی]]<ref>{{harvnb|Milani|2011|pp=26, 468}}: "The advent of World War I only exacerbated conditions in Iran. Russian, Turkish, German, and British forces occupied parts of the country. Tribal disorder made an already-enfeebled central government weaker and more vulnerable. Famine took many lives.... Some sources have gone so far as to claim that no country in the world suffered as much from the war as did Iran. See Mohammad Gholi, Majd... His tendency to pick and choose the sources that confirm what he, ''a priori'', wants to prove, makes many of his assertions doubtful".</ref> و ڕوودی ماتی ھاوبەشە.<ref name="Matthee"/> ئەبراھامیان وەسفکردنی قاتووقڕییەکە وەک کۆمەڵکوژی بە «تۆمەتێکی بێبنەما» دادەنێت و بەشێکی زۆری ئەو ٢ ملیۆن مردنەی کە دەخەمڵێنرێت بۆ پەتای کۆلێرا و تیفۆس دەگەڕێنێتەوە، ھەروەھا بەشێکی زۆری بۆ [[پەتای ئەنفلۆنزای ١٩١٨|پەتای ئەنفلۆنزای جیھانی]].<ref name="Abrahamian">{{harvnb|Abrahamian|2013|pp=26–27}}: "A contemporary Iranian historian recently made the width accusation that British food exactions to feed its army of occupation during World War I resulted in 10 million dead—half the population. He accuses the British government of "covering up" this "genocide" by systematically destroying annual reports. In fact, no annual reports on Iran were written from 1913 until 1922; the British expeditionary force of some 15,000 would not have required that much grain; and although as many as 2 million may have lost their lives in these years, the vast majority died not because of food exactions but from cholera and typhus epidemics, from a series of bad harvests, and, most important of all, from the worldwide 1919–20 influenza pandemic."</ref> لە کاتێکدا ھورمز ئیبراھیمنەژاد قبووڵی دەکات کە ڕەنگە کۆی ژمارەی مردووان بگاتە چەند ملیۆنێک، بەڵام دەڵێت ئامارەکەی مەجد خەمڵاندنێکی زۆرە.<ref>{{harvnb|Ebrahimnejad|2013|loc=Footnote 182}}: "Although mortality due to famine and diseases might have attained several millions, the figure of 9 million given by Majd seems overestimated."</ref>
[[کۆرماک ئۆ گڕادا]]، لە کاتی تاوتوێکردنی زەحمەتیی پشتڕاستکردنەوەی ژمارەی قوربانییەکانی قاتووقڕییە مێژوویییەکان، بانگەشەی کۆمەڵکوژی وەک شتێک وەسف دەکات کە «ناکرێت بە مانای وشە وەربگیرێت»: «ئەم جۆرە بانگەشانە زۆرجار ڕەوانبێژین و نیشانەی دڵنیای کارەساتە گەورەکانن، بەڵام ڕێبەرێکی لاوازن بۆ ژمارەی ڕاستەقینەی مردن».<ref>{{harvnb|Ó Gráda|2009|p=92}}: "For most historical famines, however, establishing excess mortality is impossible. In absence of any hard evidence, it is not possible to take literally claims such as that... Persia lost two-fifths of its people to a genocidal famine in 1917–1919. Such claims are usually rhetorical, and sure signs of major disasters, but poor guides to actual mortality."</ref> بۆچوونێکی ھاوشێوە لەلایەن عەلیداد مافینەزام و ئاریا میھرابییەوە دەربڕدراوە، کە دەڵێن کارەکەی مەجد بەدەست کەموکوڕیی مێتۆدییەوە دەناڵێنێت، لەوانە نەبوونی [[سێگۆشەبەندی (زانستە کۆمەڵایەتییەکان)|سێگۆشەبەندی]].<ref>{{harvnb|Mafinezam|Mehrabi|2008|pp=16–17}}: "Majd concludes that... It is difficult, however, for rigorous academic research to corroborate these figures. In addition, the word "genocide" implies the willful killing of large numbers of noncombatants. The historical record in this area is murky. Majd's work brings much-needed attention to one of the most tragic calamities suffered by Iranians in their modern history. A more extensive scholarly treatment of this subject would have to utilize "triangulation" and provide evidence from others, including British, Russian, and Ottoman sources, to show the extent of the famine and the ways in which it was affected by the war and its aftermath. In our opinion, it is essential to see the calamities befell Iran as a product of disruptions of war in a broader sense. Despite some of its methodological deficiencies, Majd's work is important as it helps us understand the blows that infected Iranians' national psyche in the war years."</ref>
== تێگەیشتنە ھاوچەرخەکان ==
[[File:BBC Persian - Persian Campaign.webm|thumb|بەڵگەفیلمی [[بی-بی-سی فارسی]] «ئێران ١٩١٨: جەنگێکی لەبیرکراو بۆ نەوت»]]
لە ساڵانی دواییدا، قاتووقڕییەکە بووەتە بابەتی تیۆرییەکانی پیلانگێڕی، جەمسەربەندی و [[پێداچوونەوەخوازیی مێژوویی]] لە ئێراندا.<ref name="Afkhami 201/202">{{harvnb|Afkhami|2020|pages=201–202}}</ref> زۆربەی مشتومڕەکان لەسەر ژمارەی قوربانییەکان و ھۆکارە بنەڕەتییەکانە، و نەبوونی داتای پێویست لەسەر ئەم قۆناغە وەک «بزوێنەری سەرەکی» بۆ ئەمە وەسف کراوە.<ref name="Afkhami 201/202"/>
ماڵپەڕی فەرمیی [[عەلی خامنەیی]]، کە ئەو کاتە [[ڕێبەری باڵای ئێران]] بوو، وتارێکی لە ساڵی ٢٠١٥دا بڵاوکردەوە و جەختی لەو بۆچوونە کردەوە کە قاتووقڕییەکە کارێکی مەبەستداری [[کۆمەڵکوژی]] بووە کە لەلایەن بەریتانیاوە ئەنجامدراوە، کە بەڵگەنامەکانی بە شێوەیەکی مەبەستدار لە ھەوڵێکی شاردنەوەدا سڕدراونەتەوە.<ref>{{harvnb|Afkhami|2020|page=201}}. The article in question is:
* {{بیرخستنەوە|یەکەم=Sadegh|دوایین=Abbasi|سەردێڕ=8–10 million Iranians died over Great Famine caused by the British in late 1910s, documents reveal|ناونیشان=http://english.khamenei.ir/news/2197/8-10-million-Iranians-died-over-Great-Famine-caused-by-the-British|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=The Official Website of Ayatollah Khamenei|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151116004256/http://english.khamenei.ir/news/2197/8-10-million-Iranians-died-over-Great-Famine-caused-by-the-British|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref>
[[دەزگای پەخشی بەریتانی]] (بی-بی-سی) بەڵگەفیلمێکی لەسەر قاتووقڕییەکە بەرھەم ھێنا و پەخشی کرد، کە لەلایەن [[ڕەسەنخوازانی ئێران|کۆنەپارێزەکان]] لە ئێران سەرکۆنە کرا وەک فێڵێک بۆ کەمکردنەوەی ڕۆڵی بەریتانیا و جەختکردنەوە لە بێھێزیی ئێران.<ref>{{harvnb|Afkhami|2020|page=201}}. The author mentions the following [[op-ed]] in the footnotes:
* {{بیرخستنەوە|یەکەم=Hanif|دوایین=Ghaffari|سەردێڕ=Threat of war and famine on Iran: False imagination|ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/139810/Threat-of-war-and-famine-on-Iran-False-imagination|id=139810|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Mehr News Agency|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190126200652/http://en.mehrnews.com/news/139810/Threat-of-war-and-famine-on-Iran-False-imagination|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref>
=== وێناکردنەکان ===
* «[[ھەتیوخانەی ئێران]]» (٢٠١٦)
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو|جەنگی جیھانیی یەکەم|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٢٠}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
gwokvay0l8s8c488kx7wlih8m5yb8fs
نەھەنگناسی
0
297295
1684317
1596794
2026-10-09T10:34:53Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە)
1684317
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Orca_blubber_sampling.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|توێژەرێک فیشەکێکی بایۆپسی ئاڕاستەی [[نەھەنگی بکوژ|نەھەنگێکی بکوژ]] دەکات. فیشەکەکە پارچەیەکی بچووک لە پێستی نەھەنگەکە لێ دەکاتەوە و بەبێ زیان لە گیانەوەرەکە دەبێتەوە.]]
'''نەھەنگناسی''' (لە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]ی κῆτος، ''kētos'' بە واتای «[[نەھەنگ]]»؛ و -λογία، ''[[-ناسی]]'') لقێکی زانستی شیردەرە دەریایییەکانە کە لە نزیکەی ھەشتا جۆری [[نەھەنگ]]، [[دۆلفین]] و پۆرپۆیسەکان لە ژێرپلەی زانستیی [[سیتەیسیا]] دەکۆڵێتەوە. نەھەنگناسان ھەوڵ دەدەن لە [[پەرەسەندن]]، دابەشبوون، [[پێکھاتەناسی|مۆرفۆلۆژی]]، ڕەفتار، داینامیکی کۆمەڵگە و بابەتەکانی تری سیتەیسییەکان تێبگەن و ڕوونیان بکەنەوە.
== مێژوو ==
[[پەڕگە:Tursiops_truncatus_01.jpg|وێنۆک|دۆلفینی لووت-بوتڵیی]]
تێبینییەکان دەربارەی سیتەیسییەکان لانی کەم لە سەردەمە کلاسیکییەکانەوە تۆمار کراون. ماسیگرانی [[یۆنانی کۆن]] نیشانەیەکی دەستکردیان لەسەر پەڕەکەی پشتی ئەو دۆلفینانە دروست دەکرد کە لە ناو تۆڕەکاندا گیر دەخواردن بۆ ئەوەی دوای چەندین ساڵ بتوانن لە یەکتریان جیا بکەنەوە.
نزیکەی ٢٬٣٠٠ ساڵ پێش ئێستا، [[ئەرەستوو]] لە کاتی گەشتکردنی بە بەلەم لەگەڵ ماسیگران لە [[دەریای ئێژە]]دا، بە وردی تێبینی لەسەر سیتەیسییەکان تۆمار کرد. لە کتێبەکەیدا بە ناوی ''Historia animalium'' (''مێژووی ئاژەڵان'')، ئەرەستوو بە وردی جیاوازیی لە نێوان [[نەھەنگی بالین|نەھەنگە بالینەکان]] و [[نەھەنگی دداندار|نەھەنگە دداندارەکان]] کرد، کە دابەشکارییەکی پۆلێنناسییە و تا ئەمڕۆش بەکاردێت. ئەو ھەروەھا وەسفی [[نەھەنگی عەنبەر]] و دۆلفینی ئاساییی کرد، و ئاماژەی بەوە کرد کە دەتوانن لانی کەم ٢٥ یان ٣٠ ساڵ بژین. دەستکەوتەکانی بۆ ئەو سەردەمە جێی سەرنج بوون، چونکە تەنانەت ئەمڕۆش دیاریکردنی تەمەنی ئاژەڵە دەریایییە پێشکەوتووەکان زۆر قورسە. دوای مردنی ئەرەستوو، زۆربەی ئەو زانیارییانەی دەربارەی سیتەیسییەکان بەدەستی ھێنابوون ون بوون، تاوەکوو لە سەردەمی [[ڕینێسانس]]دا دووبارە دۆزرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Cetology}}
{{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی}}
{{ژینناسی-کۆلکە}}
[[پۆل:ژینناسیی دەریایی]]
[[پۆل:گواندارناسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
9olhrlykjb1cdtuq96in2qb9gpm6b9g
نەیچەر فیزیکس
0
297330
1684331
1623701
2026-10-09T10:37:03Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە)
1684331
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''''نەیچەر فیزیکس''''' گۆڤارێکی زانستیی مانگانەی کە لەلایەن نەیچەر پۆرتفۆلیۆ بڵاو دەکرێتەوە. یەکەم ژمارەی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ دەرچوو. سەرنووسەری گۆڤارەکە دەیڤید ئابێرگێلە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ناونیشان=https://www.nature.com/nphys/editors|سەردێڕ=About the Editors {{!}} Nature Physics |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=nature.com}}</ref>
== بوار ==
''نەیچەر فیزیکس'' توێژینەوەی پوخت و کارەکی لە ھەموو بوارەکانی [[فیزیک]] بڵاو دەکاتەوە.<ref name="guide">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.nature.com/nphys/authors/index.html|سەردێڕ=Submission Guidelines {{!}} Nature Physics |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref> ئەو بوارە بابەتانەی کە گۆڤارەکە دەیانگرێتەوە بریتین لە [[میکانیکی کوانتۆم]]، [[فیزیکی ماددەی چڕ]]، [[ئۆپتیک]]، [[تێرمۆدینامیک]]، فیزیکی گەردیلەیی و بایۆفیزیک.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{فیزیک-کۆلکە}}
[[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
kvgegtzbh3b6qhxhgapd9t0ec2s12he
نێکست جەی ئێس
0
297819
1683783
1601018
2026-10-08T19:35:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە)
1683783
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''نێکست جەی ئێس''' فڕێموۆرکێکی گەشەپێدانی وێبی فۆڵ-ستاکی [[ژێدەرکراوە|سەرچاوەکراوەیە]] کە لەلایەن کۆمپانیای تایبەتیی ڤێرسێلەوە دروست کراوە، و ئەپڵیکەیشنە وێبییەکانی سەر بنەمای [[ڕیاکت (نەرمامێر)|ڕیاکت]] بە تایبەتمەندییەکانی ڕێندەرکردن لە لایەنی سێرڤەرەوە و ڕێندەرکردنی نەگۆڕ دابین دەکات.
بەڵگەنامەکانی ڕیاکت نێکست جەی ئێس لە نێوان «زنجیرە ئامرازە پێشنیارکراوەکاندا» ناودەبەن و ئامۆژگاریی گەشەپێدەران دەکەن کە بەکاری بھێنن لە کاتی «بنیاتنانی ماڵپەڕێکی ڕێندەرکراو لە لایەنی سێرڤەرەوە بە یارمەتیی [[نۆد جەی ئێس]]».<ref name="React documentation">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://reactjs.org/docs/create-a-new-react-app.html#recommended-toolchains|سەردێڕ=Creating a React App – React |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=بەڵگەنامەکانی ڕیاکت |زمان=en-US |format=HTML}}</ref> لەکاتێکدا ئەپڵیکەیشنە نەریتییەکانی ڕیاکت تەنیا دەتوانن ناوەڕۆکەکانیان لە لایەنی کڕیاردا لە نێو وێبگەڕدا ڕێندەر بکەن، نێکست جەی ئێس ئەم کارایییە فراوانتر دەکات بۆ ئەوەی ئەو ئەپڵیکەیشنانەش بگرێتەوە کە لە لایەنی سێرڤەرەوە ڕێندەر دەکرێن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
2odnck70hnbklv2b2ovj2f3cnmjva6m
بۆرن شێڵ
0
297907
1683968
1680779
2026-10-08T20:43:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683968
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بۆرن شێڵ''' ('''<code>sh</code>''') [[قاوغ (کۆمپیوتەر)|شێڵێکی]] [[نێوانەڕووی ھێڵ-فەرمان|نێوانەڕووی ھێڵ-فەرمانە]] بۆ [[سیستمی بەکارخەری|سیستەمەکانی بەکارخەریی]] کۆمپیوتەر. یەکەمجار لە وەشانی حەوتەمی [[یوونیکس|یوونیکسدا]] وەک شێڵی بنەڕەتیی ئەو سیستەمە دەرکەوت. تەنانەت کاتێک کە شێڵەکانی دیکە لەلایەن زۆربەی بەکارھێنەرانەوە بەکاردەھێنرێن، سیستەمە ھاوشێوەکانی یوونیکس بەردەوامن لە ھەبوونی <code>/bin/sh</code>—کە خودی بۆرن شێڵە.
سکریپتەکانی بۆرن شێڵ بە گشتی دەتوانرێت لە ڕێگەی باش یان داش لەسەر [[لینوکس]] یان سیستەمە ھاوشێوەکانی تری یوونیکس کار پێ بکرێن؛ خودی باش کۆپییەکی ھاوشێوەی [[نەرمامێرە خۆڕایییەکان|خۆڕایی]] بۆرن شێڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:زمانە نووسراوەکان]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٧٩]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
24h04u5ovltdr39463flvas9ovk71nu
بێتا (زمانی بەرنامەسازی)
0
298083
1683942
1681342
2026-10-08T20:37:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683942
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بێتا''' ('''BETA''') زمانێکی بەرنامەسازیی تەواو [[پرۆگرامسازیی تەنخواز|تەنخوازە]] کە سەرچاوەکەی لە «قوتابخانەی سکاندیناڤی»ی تەنخوازییەوەیە، کە یەکەم زمانی بەرنامەسازیی تەنخوازی بە ناوی [[سیمولا]] لەوێ گەشەی پێدرا. لە نێوان تایبەتمەندییە دیارەکانیدا، پۆلە ھێلانەیییەکان (nested classes)ی ناساند، و پۆلەکان و ڕێوشوێنەکانی (procedures) پێکەوە یەکخست بۆ دروستکردنی ئەوەی کە پێی دەوترێت نەخشەکان (patterns).
ئەم زمانە لە ساڵی ١٩٧٦ەوە لەژێر گەشەپێداندایە، و لە ساڵی ١٩٨٦ەوە جێبەجێکردنەکانی ناسراون، کە لەلایەن کریستن نیگارد بە ھاوبەشی لەگەڵ بێنت برون کریستنسن، ئۆلی لێرمان مادسن، و بیرگەر مۆلەر-پیدەرسن لە زانکۆی ئۆسلۆ پەرەی پێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|جاڤا|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
d8kp9npxdn5tpnx5r8xtb2ktcqfd6bv
تیکۆ (دەستکاریکەری دەق)
0
298100
1683850
1683411
2026-10-08T20:08:07Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683850
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''تیکۆ''' ('''TECO''') ({{IPAc-en|ˈ|t|i:|k|oʊ}}<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |سەردێڕ=DEC Timesharing |journal=The DEC Professional |وتەگێڕانەوە=Tee'koh}}</ref>)، کە کورتکراوەی '''''Text Editor & Corrector''''' (دەستکاریکەر و ڕاستکەرەوەی دەق)ە،<ref name="BELL">"A powerful and sophisticated text editor, TECO (Text Editor and Corrector) ...
{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bell|یەکەم=C. Gordon|ناونیشان=https://books.google.com/books?isbn=1483221105|سەردێڕ=Computer Engineering: A DEC View of Hardware Systems Design|دوایین٢=Mudge|یەکەم٢=J. Craig|دوایین٣=McNamara|یەکەم٣=John E.|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Digital Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٨٣٢-٢١١٠-٦}}
See also
{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bell|یەکەم=C. Gordon|سەردێڕ=Computer Engineering: A DEC View of Hardware Systems Design|دوایین٢=Mudge|یەکەم٢=J. Craig|دوایین٣=McNamara|یەکەم٣=John E.|ڕێکەوت=١٩٧٨|بڵاوکەرەوە=Elsevier Science & Technology Books|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٣٢٣٧٦-٠٠-٨}}</ref><ref name="PDP8">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=PDP 8/e small computer handbook|ڕێکەوت=١٩٧٠|پەڕەکان=٢–٣٠}}</ref> ھەم دەستکاریکەرێکی دەقی نووسە-تەوەرە و ھەم [[زمانی بەرنامەسازی|زمانێکی بەرنامەسازییە]]،<ref name="AnecD"/> کە لە ساڵی ١٩٦٢دا بۆ بەکارھێنان لەسەر کۆمپیوتەرەکانی کۆمپانیای دیجیتاڵ ئیکویپمێنت (Digital Equipment Corporation) پەرەی پێدراوە، و لەو کاتەوە بۆ [[کۆمپیوتەری کەسی|کۆمپیوتەرە کەسییەکان]] و [[یوونیکس]] بەردەست بووە. دان مێرفی تیکۆی گەشەپێدا کاتێک قوتابی بوو لە [[ئەنستیتۆی تەکنۆلۆژیی ماساچووسیتس]] (ئێم ئای تی).<ref name="AnecD">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Murphy |یەکەم=Dan |ڕێکەوت=تشرینی یەکەم–کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Beginnings of TECO |ناونیشان=http://tenex.opost.com/anhc-31-4-anec.pdf |journal=IEEE Annals of the History of Computing |بەرگ=٣١|پەڕەکان=١١٠–١١٥|bibcode=2009IAHC...31d.110M |doi=10.1109/mahc.2009.127 |s2cid=18805607}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|جاڤا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٦٢]]
[[پۆل:مێژووی نەرمامێر]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
6yl5xgt18wcrwwax3d0xpiiahvmo2ej
تاکایەتی (سیستمی کارپێکردن)
0
298166
1683892
1682463
2026-10-08T20:18:28Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683892
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''تاکایەتی''' [[سیستمی بەکارخەری|سیستمێکی بەکارخەریی]] ئەزموونییە کە لەلایەن مایکرۆسۆفت ڕیسرچەوە لە نێوان ٩ی تەممووزی ٢٠٠٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.microsoft.com/en-us/research/project/singularity|سەردێڕ=Singularity |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=مایکرۆسۆفت}}</ref> و ٧ی شوباتی ٢٠١٥دا گەشەی پێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://singularity.codeplex.com/sourcecontrol/list/changesets|سەردێڕ=Singularity RDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180102104049/http://singularity.codeplex.com/sourcecontrol/list/changesets |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=کۆدپلێکس}}</ref> وەک سیستمێکی بەکارخەریی متمانەپێکراوی بەرز داڕێژراوە کە تێیدا ناوک، درایڤەرەکانی ئامێر، و [[ئەپڵیکەیشن|نەرمامێری ئەپڵیکەیشن]] ھەموویان بە کۆدی بەڕێوەبراو نووسراون. ئاسایشی ناوخۆیی لەبری پاراستنی بیرگەی [[ڕەقامێر]]ی، سەلامەتیی جۆر بەکاردەھێنێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:سیستمی کارپێکردنی ئێکس٦٦-٦٤]]
[[پۆل:سیستمە بەکارخەرییەکانی مایکرۆسۆفت]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
eqaj3hf5kwqay4p2qx0xlicp0a3qjfp
ھان کیتاب
0
298586
1683763
1682851
2026-10-08T17:29:56Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:فەلسەفە|فەلسەفە]]
1683763
wikitext
text/x-wiki
'''ھان کیتاب''' (بە چینی سادەکراو: 汉克塔布، خوێندنەوە: ھان کیتابو) کۆمەڵێک دەقی ئیسلامی چینین، کە لەلایەن موسڵمانانی چینەوە نووسراون، کە لە ڕێگەی زاراوەی کۆنفۆشیۆسەوە ئیسلام ڕوون دەکەنەوە. ناوەکەی ڕەنگدانەوەی ئەم بەکارھێنانەیە: ھان وشەی چینییە بۆ زمانی چینی و کتاب بە مانای پەرتووک دێت بە عەرەبی.{{sfnp|Dillon|1999|p=131}}{{sfnp|Lipman|2004|p=٧٣}}لە سەرەتای سەدەی ١٨ لە سەردەمی شانشینی چینگ لەلایەن نووسەرانی جۆراوجۆری موسڵمانی چینییەوە نووسراون. کتێبەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن موسڵمانانی چین خوێنراونەتەوە و پەسەندکراون دواتر وەک [[ما چیسی]] و [[ما فوشیانگ]] و [[ھو سۆنگشان|ھو سۆنگشانەوە]] خوێندرایەوە و پەسەند کران.{{sfnp|Lipman|2004|pp=176, 189-190, 221}}{{sfnp|Lipman|2004|p=73}}{{sfnp|Dillon|1999|p=١٣١}}
== مێژوو ==
سەرچاوەی ئەدەبیاتی ھان کیتاب دەگەڕێتەوە بۆ دامەزراندنی سیستەمی پەروەردەی ھۆڵی کتێبی پیرۆز (جینگتانگ جیاویو) کە لەلایەن زانا ھو دێنگژۆوە لە سەدەی ١٦دا دروست کراوە. دوای خوێندنی لە دەرەوەی وڵات لە جیھانی ئیسلامیدا بۆ ماوەی چەند ساڵێک، ھو گەڕایەوە چین و سیستەمی پەروەردەیی پێکھێنا، کە بەکارھێنانی دەقی شەریعەتی ئیسلامی و وانەی زمانی بیانی تێکەڵ بە چینی لەخۆگرتبوو.<ref name=":0">{{Cite web |last=Petersen |first=Kristian |date=2021-07-27 |url=https://newlinesmag.com/essays/the-rich-history-of-chinas-islam/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324042846/https://newlinesmag.com/essays/the-rich-history-of-chinas-islam/ |archive-date=2022-03-24 |access-date=2022-03-19 |website=[[New Lines Magazine]] |language=en |title=The Rich History of China's Islam |url-status=live}}</ref> سەرەتا ھان کیتاب لە وەرگێڕانی چینی دەقە سۆفیگەرییەکان و ماددە ئایینییەکانی دیکە پێکھاتبوو کە لە بنەڕەتدا بە زمانی فارسی یان عەرەبی نووسرابوون.<ref>{{Cite book|last1=Arif|first1=Nasr M.|url=https://books.google.com/books?id=4V0IEQAAQBAJ|title=Chinese Islam: Models of Interaction with State and Society|last2=Chai|first2=Shaojin|date=2024|publisher=Routledge|isbn=978-1-04-004787-3|pages=44|language=en}}</ref> لە دەوروبەری ناوەڕاستی سەدەی ١٧دا، زانایانی موسڵمانی چینی دەستیان کرد بە نووسینی دەقی ڕەسەن کە بیری ئیسلامی و چینی کلاسیکیان کۆکردەوە.<ref>{{Citation |last=Benite |first=Zvi Ben-Dor |title=The New Cambridge History of Islam |date=2000-01-01 |pages=409–426 |chapter=Follow the white camel: Islam in China to 1800 |publisher=[[Cambridge University Press]] |doi=10.1017/chol9780521850315.013 |isbn=978-1-139-05613-7}}</ref> لە ماوەی چەند نەوەیەکدا سیستەمی پەروەردەیی لە سەرانسەری چیندا بڵاوبووەوە و زانایانی دواتر دەستیان کرد بە نووسینی [[ئەدەبی ئیسلامی]] لە چوارچێوەیەکی کولتووری چینیدا.<ref name=":0"/>
== سەدەی بیستەم ==
لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٣، دامەزراوەی ناوەندی سۆسیالیزمی بەشی کارگێڕی بەرەی یەکگرتوو<ref group="تێبینییەکان">بەشی کارگێڕی بەرەی یەکگرتوو لە کۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی چین</ref> پلانێکی بۆ «تێکەڵکردنی ئیسلام لەگەڵ کۆنفۆشیۆسیزم» داڕشت بە بەکارھێنانی دەقەکانی ھان کیتاب وەک ڕێنمایی.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2023 |url=https://www.rfa.org/english/news/uyghur/uyghur-sinicizing-islam-09142023171912.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230915205443/https://www.rfa.org/english/news/uyghur/uyghur-sinicizing-islam-09142023171912.html |archive-date=2023-09-15 |access-date=2023-09-16 |website=[[Radio Free Asia]] |language=en |title=Among Uyghurs, China aims to 'meld Islam with Confucianism' |url-status=live}}</ref>
== نووسەر ==
[[لیو ژی]] لە سەرەتای سەدەی ١٨دا لە شاری [[نانجینگ]] ھان کیتابەکەی نووسی.{{sfnp|Lipman|2004|p=٢٢٦}} ھەروەھا بەرھەمەکانی وو زونکی، ژانگ ژۆنگ و وانگ دایو لە ھان کیتابدا جێگرکران و بڵاوکرانەوە.{{sfnp|Lipman|2004|p=٧٩}}
== تێبینییەکان ==
<references group="تێبینییەکان"/>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commonscat}}
{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|چین|ئیسلام|فەلسەفە}}
[[پۆل:ئیسلام لە چین]]
[[پۆل:دەقە چینییە کلاسیکەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی سەدەی ١٨یەم]]
8raxwarsl1ktsd7kklvuw4kljvb2xnn
1683814
1683763
2026-10-08T20:02:07Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683814
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''ھان کیتاب''' (بە چینی سادەکراو: 汉克塔布، خوێندنەوە: ھان کیتابو) کۆمەڵێک دەقی ئیسلامی چینین، کە لەلایەن موسڵمانانی چینەوە نووسراون، کە لە ڕێگەی زاراوەی کۆنفۆشیۆسەوە ئیسلام ڕوون دەکەنەوە. ناوەکەی ڕەنگدانەوەی ئەم بەکارھێنانەیە: ھان وشەی چینییە بۆ زمانی چینی و کتاب بە مانای پەرتووک دێت بە عەرەبی.{{sfnp|Dillon|1999|p=131}}{{sfnp|Lipman|2004|p=٧٣}}لە سەرەتای سەدەی ١٨ لە سەردەمی شانشینی چینگ لەلایەن نووسەرانی جۆراوجۆری موسڵمانی چینییەوە نووسراون. کتێبەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن موسڵمانانی چین خوێنراونەتەوە و پەسەندکراون دواتر وەک [[ما چیسی]] و [[ما فوشیانگ]] و [[ھو سۆنگشان|ھو سۆنگشانەوە]] خوێندرایەوە و پەسەند کران.{{sfnp|Lipman|2004|pp=176, 189-190, 221}}{{sfnp|Lipman|2004|p=73}}{{sfnp|Dillon|1999|p=١٣١}}
== مێژوو ==
سەرچاوەی ئەدەبیاتی ھان کیتاب دەگەڕێتەوە بۆ دامەزراندنی سیستەمی پەروەردەی ھۆڵی کتێبی پیرۆز (جینگتانگ جیاویو) کە لەلایەن زانا ھو دێنگژۆوە لە سەدەی ١٦دا دروست کراوە. دوای خوێندنی لە دەرەوەی وڵات لە جیھانی ئیسلامیدا بۆ ماوەی چەند ساڵێک، ھو گەڕایەوە چین و سیستەمی پەروەردەیی پێکھێنا، کە بەکارھێنانی دەقی شەریعەتی ئیسلامی و وانەی زمانی بیانی تێکەڵ بە چینی لەخۆگرتبوو.<ref name=":0">{{Cite web |last=Petersen |first=Kristian |date=2021-07-27 |url=https://newlinesmag.com/essays/the-rich-history-of-chinas-islam/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324042846/https://newlinesmag.com/essays/the-rich-history-of-chinas-islam/ |archive-date=2022-03-24 |access-date=2022-03-19 |website=[[New Lines Magazine]] |language=en |title=The Rich History of China's Islam |url-status=live}}</ref> سەرەتا ھان کیتاب لە وەرگێڕانی چینی دەقە سۆفیگەرییەکان و ماددە ئایینییەکانی دیکە پێکھاتبوو کە لە بنەڕەتدا بە زمانی فارسی یان عەرەبی نووسرابوون.<ref>{{Cite book|last1=Arif|first1=Nasr M.|url=https://books.google.com/books?id=4V0IEQAAQBAJ|title=Chinese Islam: Models of Interaction with State and Society|last2=Chai|first2=Shaojin|date=2024|publisher=Routledge|isbn=978-1-04-004787-3|pages=44|language=en}}</ref> لە دەوروبەری ناوەڕاستی سەدەی ١٧دا، زانایانی موسڵمانی چینی دەستیان کرد بە نووسینی دەقی ڕەسەن کە بیری ئیسلامی و چینی کلاسیکیان کۆکردەوە.<ref>{{Citation |last=Benite |first=Zvi Ben-Dor |title=The New Cambridge History of Islam |date=2000-01-01 |pages=409–426 |chapter=Follow the white camel: Islam in China to 1800 |publisher=[[Cambridge University Press]] |doi=10.1017/chol9780521850315.013 |isbn=978-1-139-05613-7}}</ref> لە ماوەی چەند نەوەیەکدا سیستەمی پەروەردەیی لە سەرانسەری چیندا بڵاوبووەوە و زانایانی دواتر دەستیان کرد بە نووسینی [[ئەدەبی ئیسلامی]] لە چوارچێوەیەکی کولتووری چینیدا.<ref name=":0"/>
== سەدەی بیستەم ==
لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٣، دامەزراوەی ناوەندی سۆسیالیزمی بەشی کارگێڕی بەرەی یەکگرتوو<ref group="تێبینییەکان">بەشی کارگێڕی بەرەی یەکگرتوو لە کۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی چین</ref> پلانێکی بۆ «تێکەڵکردنی ئیسلام لەگەڵ کۆنفۆشیۆسیزم» داڕشت بە بەکارھێنانی دەقەکانی ھان کیتاب وەک ڕێنمایی.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2023 |url=https://www.rfa.org/english/news/uyghur/uyghur-sinicizing-islam-09142023171912.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230915205443/https://www.rfa.org/english/news/uyghur/uyghur-sinicizing-islam-09142023171912.html |archive-date=2023-09-15 |access-date=2023-09-16 |website=[[Radio Free Asia]] |language=en |title=Among Uyghurs, China aims to 'meld Islam with Confucianism' |url-status=live}}</ref>
== نووسەر ==
[[لیو ژی]] لە سەرەتای سەدەی ١٨دا لە شاری [[نانجینگ]] ھان کیتابەکەی نووسی.{{sfnp|Lipman|2004|p=٢٢٦}} ھەروەھا بەرھەمەکانی وو زونکی، ژانگ ژۆنگ و وانگ دایو لە ھان کیتابدا جێگرکران و بڵاوکرانەوە.{{sfnp|Lipman|2004|p=٧٩}}
== تێبینییەکان ==
<references group="تێبینییەکان"/>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commonscat}}
{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|چین|ئیسلام|فەلسەفە}}
[[پۆل:ئیسلام لە چین]]
[[پۆل:دەقە چینییە کلاسیکەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی سەدەی ١٨یەم]]
7b7hznfrsuu2lkxdv7qmvrx0kugv826
نیمۆنا (فیلم)
0
298759
1683743
1683563
2026-10-08T17:06:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]
1683743
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Nimona poster.png|وێنۆک|پۆستەری فیلم]]
'''''نیمۆنا''''' فیلمێکی ئەنیمەیشنی زانستیی خەیاڵیی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن-سەرکێشیی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٣یە کە لەلایەن نیک برونۆ و ترۆی کوێنەوە دەرھێنراوە، و لەلایەن ڕۆبێرت ئێڵ بێرد و لۆید تایلۆرەوە نووسراوە، کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی گرافیکی ساڵی ٢٠١٥ی ئێن دی ستیڤنسن دروست کراوە. چیرۆکی فیلمەکە لە شانشینێکی تێکەڵ لە سەدەکانی ناوەڕاست و داھاتوودا ڕوودەدات، کە تێیدا کلۆی گرەیس مۆرێتس بە دەنگی کارەکتەری شێوەگۆڕی نیمۆنا و ڕیز ئەحمەد بە دەنگی بەرپرسەکەی و شۆڕسواری پێشوو بالیستەر بەشداریان کردووە؛ ھەروەھا [[یوجین لی یانگ]]، [[ڕووپاول|ڕووپاول چارڵز]]، ئیندیا مۆر، خولیۆ تۆرێس، فرانسیس کۆنرۆی، و لۆرین تۆسێنت ڕۆڵی دەنگیی پاڵپشت دەگێڕن. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بالیستەر دەکات کە دوای ئەوەی تۆمەتی کوشتنی شاژنەکەی دەخرێتە پاڵ، لەگەڵ نیمۆنادا یەکدەگرێت لە ئەرکێکدا بۆ ئەوەی بێتاوانیی خۆی بسەلمێنێت.
ئەم فیلمە لە بنەڕەتدا بەرھەمێکی کۆمپانیای [[بلو سکای ستۆدیۆز]] بوو، و بڕیار بوو لەلایەن پاتریک ئۆسبۆرنەوە دەربھێنرێت، کە مێژووی یەکەم بڵاوکردنەوەی بۆ ساڵی ٢٠٢٠ دانرابوو. بەھۆی کڕینەوەی کۆمپانیای ٢١ست سێنتۆری فۆکس (کۆمپانیای سەرەکیی بلو سکای) لەلایەن [[کۆمپانیای واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنییەوە]]، فیلمەکە چەند جارێک دواخرا پێش ئەوەی بە تەواوی ھەڵبوەشێنرێتەوە بەھۆی داخستنی کۆمپانیای بلو سکای لە نیسانی ٢٠٢١دا؛ بەڵام لە ساڵی دواتردا کۆمپانیای [[ئاناپۆرنا پیکچەرز]] پڕۆژەکەی زیندووکردەوە، و برونۆ و کوێن وەک دەرھێنەرانی فیلمەکە ڕاگەیەندران، کۆمپانیای دی ئێن ئی جی ئەنیمەیشن کاری ئەنیمەیشنەکەی ئەنجام دا، و کۆمپانیای [[نێتفلیکس]] مافی بڵاوکردنەوەی جیھانیی بەدەستھێنا. کریستۆف بێک بۆ ئامادەکردنی مۆسیقای فیلمەکە کە لە شێوازی ڕۆکدا بوو، دامەزرا.
فیلمی ''نیمۆنا'' یەکەمین نمایشی جیھانیی خۆی لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەنسی]] لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣دا ئەنجام دا، لە ٢٣ی حوزەیراندا لە [[نمایشکردنی سینەماییی سنووردار|بەشێک لە سینەماکاندا]] بڵاو کرایەوە، و لە ٣٠ی حوزەیراندا بۆ یەکەم جار بە شێوەی ئۆنلاین بڵاو کرایەوە. فیلمەکە ستایشی زۆری لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بەدەستھێنا و بۆ خەڵاتی باشترین ئەنیمەیشن لە خەڵاتەکانی کریتیکس چۆیس، خەڵاتەکانی ئانی، و [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]] بەربژێر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Nimona (film)}}
{{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک|کارتۆن|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|خەیاڵی زانستی}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]]
[[پۆل:فیلمەکانی براوەی خەڵاتی ئانی]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە فەنتازییە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٣]]
[[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
qxv03z8rvxmzowegf3rsj0hrf1an1w8
نیک بۆگاس
0
298910
1683648
1609026
2026-10-08T13:34:31Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە)
1683648
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی|name=نیک بۆگاس|image=NickBougas.jpg|caption=بۆگاس لە ٢٠٠٨|birth_name=نیکۆڵاس بۆگاس|other_names=A. Wyatt Mann|birth_place=[[ساڤانا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ساڤانا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]|death_date=|death_place=|occupation=بەرھەمھێنەری فیلم، وێنەکێش، بەرھەمھێنەری تۆمارەکان، کارتۆن دروستکەر|years_active=١٩٧٧–ئێستا}}
'''نیکۆڵاس بۆگاس''' دەرھێنەری فیلمی دۆکیۆمێنتاری و وێنەکێش و بەرھەمھێنەرێکی ڤیدیۆ و تۆماری ئەمریکییە.<ref name="SL">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barton|یەکەم=Blanche|سەردێڕ=The Secret Life of a Satanist: The Authorized Biography of Anton Szandor LaVey|بڵاوکەرەوە=[[Feral House]]|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢٧٣١-٠٠٢-٤|edition=Revised|پەڕەکان=٢٥٣|chapter=Dance Macabre|بەستەری نووسەر=Blanche Barton|orig-year=1990|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sEIxCgAAQBAJ&q=nick+bougas+church+of+satan&pg=PA253}}</ref> وەک کارتۆنیستێک (دروستکەری کارتۆن و کاریکاتێری کارتۆنی) [[ناوی قەڵەم|ناوی قەڵەمیی]] '''A. Wyatt Mann'''ی بەکارھێناوە بۆ بەرھەمھێنانی کارتۆنە [[ڕەگەزپەرستی|ڕەگەزپەرستانە]] و [[دژە سامییەت|دژە جوولەکە]] و [[دژە فێمینیزم|دژە فێمینیست]] و [[ھۆمۆفۆبیا|ھۆمۆفۆبیکەکان]].<ref name="wired">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ellis|یەکەم=Emma Grey|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=The Alt-Right Found Its Favorite Cartoonist—and Almost Ruined His Life|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|ناونیشان=https://www.wired.com/story/ben-garrison-alt-right-cartoonist/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180702204611/https://www.wired.com/story/ben-garrison-alt-right-cartoonist/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٨|وتەگێڕانەوە=But internet anti-Semites (or at least people fishing for a reaction) started splicing Garrison's work together with the work of Nick Bougas, aka A. Wyatt Man, a director and illustrator responsible for one of the web's most enduring anti-Semitic images.}}</ref><ref name="buzzfeed">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bernstein|یەکەم١=Joseph|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Surprisingly Mainstream History Of The Internet's Favorite Anti-Semitic Image|ئیش=[[BuzzFeed News]]|ناونیشان=https://www.buzzfeednews.com/article/josephbernstein/the-surprisingly-mainstream-history-of-the-internets-favorit|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190228063743/https://www.buzzfeednews.com/article/josephbernstein/the-surprisingly-mainstream-history-of-the-internets-favorit|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٩|وتەگێڕانەوە=So. You could stop right there and say that Nick Bougas is the most widely disseminated anti-Semitic cartoonist of all time and not be wrong.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Malice|یەکەم١=Michael|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=D6FuDwAAQBAJ&pg=PT39|سەردێڕ=The New Right: A Journey to the Fringe of American Politics|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=St. Martin's Publishing Group|ژپنک=٩٧٨-١-٢٥٠-١٥٤٦٧-٥|پەڕە=٤٠|زمان=en|وتەگێڕانەوە=Under the pen name of 'A. Wyatt Mann,' artist Nick Bougas has drawn many explicitly racist, homophobic, and anti-Semitic cartoons where there isn't even a pretense of humor.|بەستەری نووسەر١=Michael Malice}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
<references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
6iapqx0zyx1rsjr6vizfd0fol4hyhip
نەخۆشی تای ساکس
0
299291
1684112
1611502
2026-10-08T22:38:36Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە)
1684112
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Tay-sachsUMich.jpg|وێنۆک|نیشانەی زەق و ڕوونی پەڵەی سووری گەش لە ناوەڕاستی تۆڕەی چاودا (Cherry-red spot) کە نیشانەیەکی سەرەکیی نەخۆشیی تای-ساکسە]]
'''نەخۆشیی تای-ساکس''' (بە ئینگلیزی: Tay–Sachs disease) نەخۆشییەکی بۆماوەییی کوشندەی کۆگابوونی [[لایسۆسۆم|لایسۆسۆمەکانە]] (Lysosomal storage disease) کە دەبێتە ھۆی تێکدان و لەناوچوونی خانەدەمارەکان لە [[مێشک]] و [[دڕکەپەتک|دڕکەپەتکدا]].
باوترین جۆری ئەم نەخۆشییە جۆری کۆرپەلەیییە، کە لە تەمەنی سێ بۆ شەش مانگیدا دەردەکەوێت؛ تێیدا کۆرپەکە توانای وەرگەڕان، دانیشتن، یان خشینی لەدەستدەدات. لە دوای ئەوەدا فێبوون (Seizures)، لەدەستدانی گوێبیستن، و نەتوانینی جووڵەی بەدوادا دێت، و بە شێوەیەکی گشتی کۆرپەکە لە تەمەنی سێ بۆ پێنج ساڵیدا کۆچی دوایی دەکات.
لە حاڵەتی دەگمەنتردا، نەخۆشییەکە دەکرێت لە تەمەنی درەنگتری منداڵی، ھەرزەکاری، یان گەورەییدا سەرھەڵبدات (جۆری گەنجان یان درەنگ-سەرھەڵداو). ئەم جۆرانە مەترسییان کەمترە، بەڵام جۆری گەنجان بە شێوەیەکی گشتی لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا دەبێتە ھۆی گیانلەدەستدان.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مێشک]]
* [[دڕکەپەتک]]
* [[پزیشکی]]
== سەرچاوەکان ==
* "Tay–Sachs disease". *Genetics Home Reference*. October 2012.
* "Tay Sachs Disease". *NORD (National Organization for Rare Disorders)*. ٢٠١٧.
* "Tay-Sachs disease - Symptoms and causes". *Mayo Clinic*.
* Kurreck, Jens; Stein, Cy Aaron (2016). *Molecular Medicine: An Introduction*. John Wiley & Sons. p. 71. ISBN 978-3-527-33189-5.
{{پۆلی کۆمنز|Tay–Sachs disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
[[پۆل:پزیشکی]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی دەمار]]
[[پۆل:شێواوییە بۆماوەیییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]]
8e3xb507gwmpfix5vw57mx3sh9ih22s
نێکەوە
0
299317
1683789
1644971
2026-10-08T19:36:05Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683789
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێکەوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیکةوة}}<br>{{lang-en| Nekawa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.814791| 44.608671}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێکەوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.814791| 44.608671|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێکەوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦) [[خێزان]] و (٢٧) کەس، کە (١٧) [[نێر]] و (١٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سیدەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
iazmax2dhe9zuswjl54c5pjzj4pkket
نەمروود، حەمدانیە
0
299896
1684231
1644523
2026-10-09T07:34:10Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684231
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەمروود
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نمرود}}<br>{{lang-en| Nimrūd}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.10041| 43.31119}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەمروود'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.10041| 43.31119|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای حەمدانیە|حەمدانیە]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی نەمروود|نەمروود]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٩٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٤١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام|ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەمروود''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی نەمروود]] لە [[قەزای حەمدانیە]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨٤) [[خێزان]] و (٦٤١) کەس، کە (٣٢٠) [[نێر]] و (٣٢١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای حەمدانیە}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
gnab9i262abwqc7xdeq4an0olneotj2
دەروازە:ڕۆمانەکان/دەقی ھەڵبژێردراوی ڕۆمان/١١
100
300311
1683683
1668772
2026-10-08T14:34:08Z
Calak
437
چاکسازی
1683683
wikitext
text/x-wiki
<div style="width:100%;">
«کاتێک مرۆڤ گوێ لە پەند و ئامۆژگارییەکانی ئێوە دەگرێت، وا دەزانێت دڵێکی گەورەتان ھەیە بە گەورەیی و پانیی باڵی بادبانەکەی پێشەوەی کەشتی؛ بەڵام ئێوە تەنیا دەتوانن لە ھۆڵەکانی چاوەڕوانیی ھۆتێلەکاندا بسووڕێنەوە و خەڵک ھەڵفریوێنن و گومڕایان بکەن. لە کاتێکدا کە من عارەق دەڕێژم تا پارووە نانێک بەدەست بھێنم، ئێوە لەگەڵ ھاوسەرەکەم دادەنیشن و گفتوگۆ دەکەن و ھەوڵ دەدەن بێ ئەوەی گوێ لە قسەی دڵی من بگرن، لە ڕێگای ڕاست لای بدەن. ئەمە پێی دەوترێت دووڕوویی و ڕیا و ھەڵسوکەوتێکی نادروست.»
{{چەپ|—[[ڕوانگەکانی گەپجاڕێک]]}}
</div>
<noinclude>
<!---
<ref>هانریش بل، عقاید یک دلقک، ترجمهٔ شریف لنکرانی، نشر جامی </ref>
--->
</noinclude>
qhl4pl7djdtdcmt1i8fumimb65yvduj
لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta
3
300330
1684177
1682647
2026-10-09T01:50:39Z
Dexbot
6403
بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت (کۆنتر لە ٢٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی 1]]
1684177
wikitext
text/x-wiki
{{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}}
<!--- ئەرشیڤ بۆت --->
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(20d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 2
}}
{{ئەرشیڤەکان}}
== Advanced-rights requests (19 September 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (20 September 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (21 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (22 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (23 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (24 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (25 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (26 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (27 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (28 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small>
: <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (29 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small>
: <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (30 September 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (1 October 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (2 October 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (4 October 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (5 October 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Vivairan2@fa.wikibooks|Vivairan2@fa.wikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Alphama@Global|Alphama@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Sam Paris@global|Sam Paris@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-04</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/Barras 2|Barras 2]] — <small>Requests for bureaucratship</small>
* [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for bureaucratship</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (6 October 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang|Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-04</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Yivan000@tlwiktionary|Yivan000@tlwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-06</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (7 October 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Sibiru45@bjnwiktionary|Sibiru45@bjnwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-07</small>
: <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
6s362ff2jmvg0r7onq3a3pdkvpcyj9a
هەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانى سوێد
0
300553
1684347
1644338
2026-10-09T10:41:07Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە)
1684347
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
{{Infobox national football team|type=women|Name=سوێد|Nickname=''Blågult''<br>(شین-زەردەکان)|Badge=Sweden national football team badge.svg|Badge_size=130px|Association=''[[یەکێتیی تۆپی پێی سوێد]]'' (SvFF)|Confederation=[[یوێفا]] (ئەورووپا)|Coach=[[تۆنی گوستاڤسۆن]]|Captain=[[کۆسۆڤارێ ئەسلانی]]|Most caps=[[کارۆلین سێگەر]] (٢٤٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.svenskfotboll.se/mediaguide/the-swedish-football-association/ |سەردێڕ=یەکێتیی تۆپی پێی سوێد - زانیاریی گشتی |وێبگە=تۆپی پێی سوێدی |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240322141409/https://www.svenskfotboll.se/mediaguide/the-swedish-football-association/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>|Top scorer=[[لۆتا شێلین]] (٨٨)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.svenskfotboll.se/mediaguide/the-swedish-football-association/|سەردێڕ=یەکێتیی تۆپی پێی سوێد - زانیاریی گشتی |وێبگە=تۆپی پێی سوێدی}}</ref>|Home Stadium=''[[#یاریگای ناوخۆیی|هەمەجۆر]]''|FIFA Trigramme=SWE|FIFA Rank={{nowrap|{{FIFA Women's World Rankings|SWE}}}}|FIFA max=١|FIFA max date=ئابی ٢٠٢٣|FIFA min=١١|FIFA min date=ئەیلوولی ٢٠١٧؛ حوزەیرانی ٢٠١٨|pattern_la1=_swe24h|pattern_b1=_swe24h|pattern_ra1=_swe24h|pattern_sh1=_swe24h|pattern_so1=_swe24hl|leftarm1=FFEC00|body1=FFEC00|rightarm1=FFEC00|shorts1=001045|socks1=FFEC00|pattern_la2=_swe25aw|pattern_b2=_swe25aw|pattern_ra2=_swe25aw|pattern_sh2=_swe25aw|pattern_so2=_swe25awl|leftarm2=015187|body2=015187|rightarm2=015187|shorts2=015187|socks2=015187|First game={{fbw|SWE}} ٠–٠ {{fbw-rt|FIN}}<br>([[ماریهام]]، فینلاند؛ ٢٥ی ئابی ١٩٧٣)|Largest win={{fbw|SWE}} ١٧–٠ {{fbw-rt|AZE|variant=1991}}<br>([[گۆتێنبێرگ]]، سوێد؛ ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠)|Largest loss={{fbw|NOR}} ٤–٠ {{fbw-rt|SWE}}<br>([[هامار]]، نەرویژ؛ ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦){{efn|سوێد ١١ یاریی دۆڕاندووە بە جیاوازیی ٤ گۆڵ. ئەم یارییەی لێرەدا نیشان دراوە یەکەمین یارییە لە ڕووی کاتەوە. کۆتا یارییان کە بەو ئەنجامە دۆڕاندیان بەرامبەر [[هەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] بوو بە ئەنجامی ٤-٠ لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، کە وەک [[قۆناغی کۆتاییی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان ٢٠٢٥#پێشکۆتایی|یاریی چوونی پێشکۆتاییی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان ٢٠٢٥]] ئەنجامدرا.}}|World cup apps=٩|World cup first=١٩٩١|World cup best=پلەی دووەم ([[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]])|Regional name=[[پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپا|پاڵەوانیەتیی ئەورووپا]]|Regional cup apps=١٢|Regional cup first=[[پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٤|١٩٨٤]]|Regional cup best='''پاڵەوان''' ([[پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٤|١٩٨٤]])|2ndRegional name=[[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد]]|2ndRegional cup apps=٧|2ndRegional cup first=[[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ – پاڵەوانیەتیی ژنان|١٩٩٦]]|2ndRegional cup best=[[پەڕگە:Silver medal.svg|16px]] ''زیو'' ([[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦#پێشبڕکێی ژنان|٢٠١٦]]، [[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠#پێشبڕکێی ژنان|٢٠٢٠]])|3rdRegional name=[[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان|قۆناغی کۆتاییی خولی نەتەوەکان]]|3rdRegional cup apps=١|3rdRegional cup first=[[قۆناغی کۆتاییی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان ٢٠٢٥|٢٠٢٥]]|3rdRegional cup best=پلەی ٤ەم ([[قۆناغی کۆتاییی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان ٢٠٢٥|٢٠٢٥]])|medaltemplates={{MedalCompetition|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفا]]}}
{{MedalSilver|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠٠٣|ئەمریکای ٢٠٠٣]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠٠٣#سوێد|تیم]]}}
{{MedalBronze|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ١٩٩١|چینی ١٩٩١]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی جامی جیھانیی ژنانی فیفای ١٩٩١#سوێد|تیم]]}}
{{MedalBronze|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠١١|ئەڵمانیای ٢٠١١]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠١١#سوێد|تیم]]}}
{{MedalBronze|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠١٩|فەڕەنسای ٢٠١٩]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠١٩#سوێد|تیم]]}}
{{MedalBronze|[[جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠٢٣|ئوسترالیا - نیوزیلەندی ٢٠٢٣]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی جامی جیھانیی ژنانی فیفای ٢٠٢٣#سوێد|تیم]]}}
{{MedalCompetition|[[پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپا]]}}
{{MedalGold|[[پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٤|١٩٨٤]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٧|تیم]]}}
{{MedalSilver|[[پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٧|نەرویژی ١٩٨٧]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٧|تیم]]}}
{{MedalSilver|[[پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپای ١٩٩٥|دانمارکی ١٩٩٥]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپای ١٩٩٥|تیم]]}}
{{MedalSilver|[[پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپای ٢٠٠١|ئینگلتەرای ٢٠٠١]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپای ٢٠٠١|تیم]]}}
{{MedalBronze|[[پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٩|ئەڵمانیای ڕۆژاوای ١٩٨٩]]|[[پێکهاتەی تیمەکانی پاڵەوانیەتیی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای ١٩٨٩|تیم]]}}
{{MedalCompetition|[[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە#پاڵەوانیەتیی ژنان|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد]]}}
{{MedalSilver|[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦|ڕیۆی ٢٠١٦]]|[[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦|تیم]]}}
{{MedalSilver|[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|تۆکیۆی ٢٠٢٠]]|[[تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|تیم]]}}}}
'''هەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی سوێد''' ({{langx|sv|Svenska damfotbollslandslaget}})، کە نازناوی ''Blågult'' ("شین-زەردەکان")ی هەیە، نوێنەرایەتیی [[سوێد]] دەکات لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی [[تۆپی پێی ژنان|تۆپی پێی ژناندا]]. لە ساڵی ١٩٧٣ دامەزراوە و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی سوێدەوە سەرپەرشتی دەکرێت.
ئەم تیمە لە نۆ بۆنەدا نوێنەرایەتیی سوێدی کردووە لە [[جامی جیھانیی فیفای ژنان]] دا. ئەوان پلەی دووەمیان بەدەستهێنا لە ساڵی ٢٠٠٣ و مەدالیای بڕۆنزیان بردەوە لە ساڵەکانی ١٩٩١، ٢٠١١، ٢٠١٩، و ٢٠٢٣. هەڵبژاردەی سوێد بەشداریی حەوت یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کردووە، و مەدالیای زیوی بردووەتەوە لە ساڵەکانی ٢٠١٦ و ٢٠٢١. لەسەر ئاستی کیشوەرەکەش، تیمەکە یانزە جار بەشداریی پاڵەوانیەتیی ژنانی ئەورووپای کردووە، و لە ساڵی ١٩٨٤ بووەتە پاڵەوان و پلەی دووەمیشی بەدەستهێناوە لە ساڵەکانی ١٩٨٧، ١٩٩٥ و ٢٠٠١. هەروەها ئەوان بەشدارییان لە خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ژنان کردووە لە دەستپێکی وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤ەوە.
== ئاماژەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ژن|وەرزش|تۆپی پێ}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Sweden women's national association football team}}
{{وەرزش-کۆلکە}}
{{تۆپی پێ-کۆلکە}}
[[پۆل:Articles with hCards]]
9kurdu4ahz32rbuzjkv8nqob15jhyvh
هالە گۆرانی
0
303064
1684334
1662220
2026-10-09T10:37:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە)
1684334
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}}
}}
هالە پاشا گۆرانی ( ١ى ئادارى ١٩٧٠) '''(''' بە {{Langx|en|Hala Gorani}} ) [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووسێکی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] بە ڕەچەڵەک [[سوورییەکان|سورییە]] ، باوانی خەڵکی حەلەبن لە [[سووریا|سورییە]] کۆچیان کردووە بۆ ئەمریکا. لە ئۆفیسی سەرەکی [[سی ئێن ئێن]] لە [[ئەتڵانتا|شاری ئەتلەنتا لە ویلایەتی جۆرجیا]] کاردەکات. پێشتر لە ئۆفیسی لەندەن وەک پێشکەشکاری بەرنامەی "(Your World Today)" لەگەڵ جیم کلانسی کاری کردووە. هەروەها پرۆگرامی “مێزگردی نێودەوڵەتیInternational Desk” و پرۆگرامی مانگانەی “ناوخۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستInside the Middle East” پێشکەش دەکات.
[[پەڕگە:HalaGorani2.jpg|وێنۆک|هالە گۆرانی خەڵاتی ٢٠١٦]]
== ژیاننامە ==
هالە گۆرانی لە [[سیاتڵ|شاری سیاتڵ لە ویلایەتی واشنتۆن]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|لە ئەمریکا]] لەدایک بووە. دایک و باوکى لە کۆچبەرانی [[حەلەب|حەلەبن]] . لە [[پاریس|پاریسی]] [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] گەورە بووە . هەروەها ماوەیەک لە [[جەزائیر|جەزائیردا]] ژیاوە . بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئابووری لە زانکۆی جۆرج مەیسۆن لە نزیک پایتەخت [[واشینگتن دی سی|واشنتۆن دی سی]] وەرگرتووە، هەروەها لە ساڵی ١٩٩٥ لە پەیمانگای پاریس بۆ توێژینەوەی سیاسی دەرچووە. نازناوى گۆرانی لە باوکیەوە وەرگرتووە کە ناوی بنەماڵەیێکى حەلەبن و لە بنەڕەتدا لە هۆزى کوورى / [[کووران (ھۆز)|کووران]] یان گۆرانن کە لە [[وێرانشار]]ى [[ئورفا]] و و بەشێکیان لە [[حەلەب]]<nowiki/>ن سەردەمانێک لە کونفدرالی پاشای [[میلان (ئێڵ)|مللی]] بوون.
== پیشەى ==
سەرەتای کارکردنی وەک ڕۆژنامەنووس بووە لە دةنگی باکوور ( {{Langx|fr|La Voix du Nord}} ) و لە ئاژانسی [[ئاژانسی فرانس پرێس|فرانس-پرێس]] لە ساڵی ١٩٩٤ پەیوەندی بە [[فرانس 3|فرانس ٣]] کردووە. دواتر لە ساڵی ١٩٩٨ بووە بە کارمەندی سی ئێن ئێن CNN لە لەندەن.
لە ساڵی ٢٠٠٦ دا لە ئۆفیسی سی ئێن ئێن CNN لە [[لوبنان]] کاری لەسەر ڕووماڵکردنی ڕووداوەکانی شەڕی نێوان [[حیزبوڵڵای لوبنان|حزبوڵڵا]] [[ئیسرائیل|و ئیسرائیل]] کردووە. هەروەها چەندین ڕاپۆرتی لە [[سووریا|سوریا]] و [[لوبنان]] و [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[عێراق]] و [[میسر|میسرەوە]] ئامادە کردووە .
لە نیسانی ٢٠٠٧ بێژەری سەرەکیی بووە لە رووماڵکردنی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی فەرەنسا (٢٠٠٧) . هەر لە پاریسیشەوە ڕووماڵی دوای [[ھێرش بۆ سەر شارلی ئێبدۆ|هێرشەکەی سەر ڕۆژنامەی چارلی ئیبدۆی]] لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٥ کرد.
== ژیانی کەسی ==
هالە گۆرانی لە ساڵى ٢٠١٥ەوە خێزاندارەو [[زمانی ئینگلیزی]] ، [[زمانی فەڕەنسی|فەرەنسی]] [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] دەزانێ و ئێستا لە لەندەن نیشتەجێیە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پاریس|تەلەڤیزیۆن|سووریا|فەڕەنسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Hala Gorani}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}}
{{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا]]
[[پۆل:موسڵمانانی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]]
[[پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو]]
[[پۆل:خەڵکی حەلەب]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:کوردانی تەراوگە]]
qr8h25g52uktr3b4gnpqdqnx9q85vdx
نەجمۆک
0
303257
1684084
1655197
2026-10-08T22:33:56Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684084
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەجمۆک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نجموک}}<br>{{lang-en| Najmok}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.47031| 43.18644}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەجمۆک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.47031| 43.18644|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای تلکێف|ناحیەی ناوەند]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٢٧١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[شەبەکی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شەبەک (دین)|شەبەک]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەجمۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای تلکێف]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٧٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٥) [[خێزان]] و (٢٦٨) کەس، کە (١٤٣) [[نێر]] و (١٢٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای تلکێف}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
a8tvlaxyahzmf7q410z5tmme0r0qy1w
نەسیرێ
0
303295
1684210
1655402
2026-10-09T04:38:19Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684210
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەسیرێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نصیریة}}<br>{{lang-en| Nasire}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69754| 43.22035}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەسیرێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.69754| 43.22035|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش|ئەلقۆش]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤٦٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی (دین)|ئێزیدی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەسیرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ئەلقۆش]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٧٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٥٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥٠٩) [[خێزان]] و (٣٤٦٩) کەس، کە (١٦٤٢) [[نێر]] و (١٨٢٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای تلکێف}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
l1279p2d05v9almxy4w18mjyu02nj06
نەڤیریە
0
303297
1684307
1655408
2026-10-09T10:33:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684307
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەڤیریە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نفیریة}}<br>{{lang-en| Naviria}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62532| 43.187}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەڤیریە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62532| 43.187|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش|ئەلقۆش]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٤٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٨٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی (دین)|ئێزیدی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەڤیریە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ئەلقۆش]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٨) [[خێزان]] و (٤٨٥) کەس، کە (٢٣٩) [[نێر]] و (٢٤٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای تلکێف}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
1j54vgkksy6gfb59xdmsim1l8osc8h2
نەشتەر
0
303544
1684213
1666548
2026-10-09T04:38:49Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە)
1684213
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Various scalpels.png|وێنۆک|نەشتەری جۆراوجۆر|387x387پیکسڵ]]
'''نەشتەر''' ئامرازێکی تیخداری بچووک و تیژە کە بۆ [[نەشتەرگەری]]، [[لەشکۆڵی]]، [[پێپزیشکی]] و [[ھونەری دەستی|ھونەری دەستیی]] جۆراوجۆر بە کار دێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Board |first=CASRAI Editorial |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=What Is a Scalpel? Types & Uses |ناونیشان=https://casrai.org/guides/what-is-a-scalpel |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |وێبگە=CASRAI |بڵاوکەرەوە=CASRAI |زمان=en-GB}}</ref> تیخی نەشتەر لە پۆڵای ڕەقاندوو، [[پۆڵای ژەنگنەھێن]] یان [[پۆڵای کاربۆنی|پۆڵای پڕکاربۆن]] دروست دەکرێ. ھەروەھا، دەکرێ لە [[تیتانیۆم]]، [[سیرامیک]]، [[ئەڵماس]] و تەنانەت [[ئابسیدیەن|ئۆبسیدیانیش]] دروست بکرێ. لە ڕووی مێژوویییەوە، ماکەی نەشتەری نەشتەرگەری [[زیو]] بوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Scalpels}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|تەکنۆلۆژیا}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}}
[[پۆل:ئامرازەکانی نەشتەرگەری]]
0mugtax1k7hqyfohgqc06lflol6hcly
نێرگزلیە
0
303619
1683722
1661699
2026-10-08T16:38:02Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683722
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێرگزلیە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیرکزلیة}}<br>{{lang-en| Nergzlia}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = قەزای شێخان.png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی [[قەزای شێخان]]
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60363| 43.27889}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێرگزلیە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60363| 43.27889|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شێخان|شێخان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای شێخان|ناحیەی ناوەند]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٠٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێرگزلیە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای شێخان]] لە [[قەزای شێخان]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٧٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٨٧) [[خێزان]] و (٢٨٣٠) کەس، کە (١٣٧٣) [[نێر]] و (١٤٥٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
* ئەم گوندە بە عەرەبکراوە و لە پێش بە [[عەرەباندن|عەرەبکردندا]] دانیشتوانەکەی [[کورد]]ی [[ئێزیدی (دین)|ئێزیدی]] بوون.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای شێخان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
b0deflh6muyl440d2la9q670vi7uz93
نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز
0
303665
1684143
1671840
2026-10-09T01:34:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە)
1684143
wikitext
text/x-wiki
'''نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز''' (بە کورتی: '''C-PTSD'''؛ بە ئینگلیزی: {{lang|en|Complex post-traumatic stress disorder}}) نەخۆشییەکی دەروونییە کە لە ئەنجامی بەرکەوتنی درێژخایەن یان بەردەوام بە زەبرێکی دەروونیی قورس و توند سەرھەڵدەدات؛ بەتایبەت ئەو جۆرە زەبرانەی کە کەسەکە ھەست دەکات دەربازبوون لێیان زۆر ئەستەمە یان مەحاڵە، وەک: [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان]] بە شێوەیەکی بەردەوام، [[توندوتیژیی خێزانی]]ی درێژخایەن، یان مانەوە لە دیلی و چەوساندنەوەدا.<ref>{{cite journal |vauthors=Brewin CR, Cloitre M, Hyland P, Shevlin M, Maercker A, Bryant RA |title=A review of current evidence regarding the ICD-11 proposals for diagnosing PTSD and complex PTSD |journal=Clinical Psychology Review |volume=58 |pages=1–15 |date=2017-12-01 |doi=10.1016/j.cpr.2017.09.001 |pmid=29029837}}</ref>
== نیشانەکان ==
ئەم نەخۆشییە لە سیستمی پۆلێنکردنی [[ئای سی دی]]-١١ لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]یەوە بە فەرمی وەک نەخۆشییەکی سەربەخۆ ناسێنراوە.<ref>{{cite web |title=ICD-11: Complex post traumatic stress disorder |url=https://icd.who.int/ |access-date=2026-09-07 |publisher=World Health Organization |date=2022-02-11}}</ref> بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە، جگە لە ھەبوونی نیشانە بنەڕەتییەکانی [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] (وەک بیرکەوتنەوەی بەردەوامی ڕووداوەکان، دوورکەوتنەوە لە بیرەوەرییەکان، و دڵەڕاوکێی زۆر)، دەبێت سێ نیشانەی سەرەکیی تریش لە کەسەکەدا ھەبن کە بە تێکچوونی خۆڕێکخستن ناسراون:<ref>{{cite journal |vauthors=Cloitre M |title=ICD-11 complex post-traumatic stress disorder: simplifying diagnosis in trauma populations |journal=British Journal of Psychiatry |volume=216 |issue=3 |pages=129–131 |date=2020-03-01 |doi=10.1192/bjp.2020.43 |pmid=32345416}}</ref>
* '''تێکچوونی ڕێکخستنی سۆزداری:''' زەحمەتی لە کۆنترۆڵکردنی ھەست و سۆزەکان، وەک تووڕەیی لەناکاو، خەمۆکیی درێژخایەن، یان سڕبوونی ھەستەکان.
* '''[[خۆوافامکردن]]ی نەرێنی:''' ھەستکردنی بەردەوام بە بێبەھایی، [[شەرم]]، تاوانباری و ھەستکردن بە شکستی تەواو.
* '''کێشە لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکاندا:''' زەحمەتی لە دروستکردن و پاراستنی پەیوەندییە سۆزداری و کۆمەڵایەتییەکان، و ھەستکردن بە نامۆیی لە کۆمەڵگە و بێمتمانەیی بە کەسانی تر.
== چارەسەر ==
چارەسەری ئەم نەخۆشییە پێویستی بە پلانێکی فرەقۆناغی و چارەسەری دەروونیی بەردەوام ھەیە. شێوازە باوەکانی چارەسەر بریتین لە: چارەسەری ڕەفتاریی مەعریفی (CBT)، چارەسەری دەروونی لەڕێگەی جووڵەی چاو و دووبارە پڕۆسەکردنەوە (EMDR)، لەگەڵ ڕاھێنانی ھۆشیاری و خۆڕێکخستنەوە، بە مەبەستی گێڕانەوەی ھەستی ئارامی بۆ نەخۆش و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی.<ref>{{cite book |last=Herman |first=Judith L. |title=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence |url=https://archive.org/details/traumarecovery00herm_0 |date=1997-05-30 |publisher=Basic Books |isbn=978-0-465-08730-3 |pages=[https://archive.org/details/traumarecovery00herm_0/page/116 115]–130}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
* [[دەروونبرینداری (تراوما)]]
* [[توندوتیژیی خێزانی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Complex post-traumatic stress disorder}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|فەلسەفە}}
{{پزیشکی-کۆلکە}}
{{دەروونناسی-کۆلکە}}
{{فەلسەفە-کۆلکە}}
[[پۆل:نەخۆشییە دەروونییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
[[پۆل:دەروونناسی]]
[[پۆل:پەشێوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
jtnfah5mi7reqcelroj1snea93uiwhw
نێچەیی
0
303712
1683781
1663620
2026-10-08T19:34:45Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683781
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێچەیی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیجیي}}<br>{{lang-en| Nechayi}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = قەزای شێخان.png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی [[قەزای شێخان]]
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52922| 43.45948 }}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێچەیی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.52922| 43.45948 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شێخان|شێخان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی زێلکان|زێلکان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٠٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێچەیی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی زێلکان]] لە [[قەزای شێخان]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢٧) [[خێزان]] و (١٦٦٧) کەس، کە (٨٥٢) [[نێر]] و (٨١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای شێخان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
mj1aqv2c6f2wp10lfu2qe83ql0w4jun
نێروەک
0
303834
1683719
1664658
2026-10-08T16:37:33Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683719
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێروەک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیروك}}<br>{{lang-en| Nerwak}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = قەزای شێخان.png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی [[قەزای شێخان]]
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80665| 43.6453}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێروەک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.80665| 43.6453 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شێخان|شێخان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەترویش|ئەترویش]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٧٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێروەک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ئەترویش]] لە [[قەزای شێخان]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠) [[خێزان]] و (٧٤) کەس، کە (٤٢) [[نێر]] و (٣٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای شێخان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
8g4rjmbduonbqpvcty8x9vv9qw9lg8l
نەزراوە
0
304164
1684193
1670438
2026-10-09T04:35:29Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684193
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەزراوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نزراوة}}<br>{{lang-en| Nazrawa }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.55907| 43.61986}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەزراوە''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.55907| 43.61986 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بەردەڕەش|بەردەڕەش]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ڕۆڤیا|ڕۆڤیا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٦٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧١٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەزراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ڕۆڤیا]] لە [[قەزای بەردەڕەش]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref>
== ناو ==
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٢٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠١) [[خێزان]] و (٧١٠) کەس، کە (٣٧٦) [[نێر]] و (٣٣٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای بەردەڕەش}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
7utuffomcrtqt7b4pupubwn783nrvjy
موجتەبا پیرزادە
0
304203
1684121
1676113
2026-10-08T22:59:23Z
Bilalinfo
57400
/* زنجیرەی پلاتفۆرم */
1684121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=مجتەبا پیرزادە|image=Mojtaba Pirzadeh attends the 37th Fajr Film Festival on February 4, 2019 in Tehran.jpg|caption=پیرزادە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=مجتبی پیرزاده|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1986|01|01}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|education=[[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]|occupation=ئهكتهر|years_active=٢٠١٢–ئێستا|spouse=فەرزانە تەفرەشی|children=١}}
'''مجتەبا پیرزادە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مجتبی پیرزاده؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' (٢٠١٦) ناسراوە، کە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''رۆنا، دایکى عەزیم'' (٢٠١٨) و ''مەجبوریم'' (٢٠٢٠) ناسراوە. پیرزادە پاڵێورا بۆ خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامای ''تومان'' (٢٠٢٠).<ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده |access-date=2021-11-11 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده بازیگر و همسر و دخترش رونا}}</ref><ref>{{Cite web |last=پاسخ |first=محدثه پنج شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ |date=2017-11-23 |url=https://ariapix.net/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده-و-همسرش/ |access-date=2021-11-11 |website=آریا پیکس |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش +عکسها ( بازیگر سریال سایه بان)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/مجتبی-پیرزاده.p61232 |access-date=2021-11-11 |website=نمناک |language=fa |title=مجتبی پیرزاده از فروشنده تا سایه بان+تصاویر}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-07-02 |url=http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |access-date=2021-11-11 |website=بنبک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش+تصاویر جدید |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416101042/http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |url-status=dead}}</ref>
ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە درامای تەلەڤیزیۆنیی ''سایەبان'' (٢٠١٧–٢٠١٨)، فیلمی ژیاننامەییی ''غۆلامڕەزا تەختی'' (٢٠١٩)، زنجیرەی ئینتەرنێتیی نهێنیئامێزی ''وەرگێڕ'' (٢٠٢٣)، فیلمی جەنگیی ''سینەما مترۆپۆل'' (٢٠٢٣)، و زنجیرەی ئینتەرنێتیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]''
== فیلمناسی ==
=== فیلمی سینەمایی ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2023
|سینما متروپل
|
|محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر
|
|-
!2022
|کلاغها
|
|شیوا سەرمەست
|فیلمی کورته
|-
!2021
|عوارض خروج
|
|سەعید حەسەنلو
|فیلمی کورته
|-
! rowspan="2" |2020
|تومان
|عەزیز
|مورتەزا فەرشباف
|
|-
|مجبوریم
|مجتبی
|ڕەزا دُرمیشیان
|
|-
!2019
|غلامرضا تختی
|دوستی غولامڕەزا تەختی
|بەهرام تەوەکولی
|
|-
! rowspan="2" |2018
|گلدن تایم
|فەراز سەڕابی
|پووریا کاکاوەند
|
|-
|شکستن همزمان بیست استخوان
|فاروق
|جەمشید مەحموودی
|
|-
!2017
|دریاچه ماهی
|ڕەحمان
|مەریم دووستی
|
|-
! rowspan="2" |2016
|[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]
|مجید
|[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]]
|
|-
|یک روز بخصوص
|بەهروز
|هومایون ئەسعدیان
|
|-
!2015
|پل خواب
|شۆفێری ئاژانس
|ئۆکتای بەراهەنی
|
|}
=== زنجیرەی تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2018
|سایهبان
|سۆهراب ئیقبالی
|[[جەمشید مەحموودی]]، نەوید مەحموودی
|[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]]
|}
=== زنجیرەی پلاتفۆرم ===
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!ڕوونکردنەوەکان
|-
!2026
|[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]]
|جەمشید زەمردی
| [[جەمشید مەحموودی]]
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]|-
!2025
|جانسخت
|ئەشکان
|مستەفا تەقیزادە
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
! rowspan="3" |2024
|مرداب
|کۆهیار
|بۆرزوو نیکنژاد
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
|قهوهی ترک
|پەرهام پاشایی
|عەلیرەزا ئامینی
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
|آمستردام
|شوجاع
|مەسعوود قەرەگۆزلۆ
|پەخش لە پلاتفۆرمی تەماشاخانە
|-
! rowspan="2" |2023
|مترجم
|داوود
|بەهرام تەوەکولی
|پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا
|-
|[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
|مەنسوور باجلان
|[[جەمشید مەحموودی]]
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2022
|آنها
|مازیار
|مەهدی ئاغاجانی، میلاد جەرمووز
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2013
|قلب یخی
|
|محەممەداحسێن لەتیفی، سامان موقەددەم
|پەخش لە تۆڕ
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|
|-
!2020
|پروانه الجزایری
|
|
|
|-
!2018
|صبحانه در غروب
|
|
|
|-
!2018
|عالیجناب
|
|
|
|-
!2017
|سقراط''<ref>{{Cite web |date=2016-07-22 |url=https://www.isna.ir/news/95050100073/پرونده-سقراط-امسال-بسته-می-شود |access-date=2019-04-28 |website=ایسنا |language=fa |title=پرونده «سقراط» امسال بسته میشود}}</ref>''
|
|
|
|-
!2017
|به گزارش باروت
|
|
|
|-
!2016
|سفر به نهایت دور
|
|
|
|-
!2016
|شب بخیر جناب کنت
|
|
|
|-
!2016
|B5_6''<ref>{{Cite web |url=http://theaterfestival.ir/˝-b5-6-مستقیم-از-جشنواره-فجر-به-تالار-مول/ |access-date=2019-04-28 |language=fa-IR |title=˝ B5-6 “ مستقیم از جشنواره فجر به تالار مولوی میآید {{!}} تئاتر فستیوال}}</ref>''
|
|
|
|-
!2015
|آنچه میشنوی سازِ کجِ کوکِ سکوت است
|
|
|
|-
!2015
|مونولوگ پینتر
|
|
|
|-
!2015
|مرگ فروشنده
|
|
|
|-
!2014
|باغ آرزوها
|
|
|
|}
== خەڵاتەکان و پاڵێوراوییەکان ==
{| class="wikitable"
!ساڵ
!فێستیڤاڵ
!پۆل
!کاری پاڵێوراو
!ئەنجام
!ژێدەر
|-
|'''٢٠٢٠'''
|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین ئەکتەری یاریدەدەری پیاو
|تومان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.isna.ir/news/98112115997/اعلام-نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-08-08 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر}}</ref>
|-
|'''٢٠١٨'''
|[[خەڵاتەکانی حافز|ئاهەنگی حافز]]
|باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2018-08-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/4367271/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-هجدهمین-جشن-حافظ |access-date=2021-08-08 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون هجدهمین جشن «حافظ»}}</ref>
|-
|'''٢٠١٩'''
|[[فێستیڤاڵی جامی جەم]]
|باشترین ئەکتەری پیاو
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |last=10 |date=2019-03-04 |url=https://www.irna.ir/news/83231179/نامزدهاي-بخش-نمايش-جشنواره-جام-جم-معرفي-شدند |access-date=2021-08-08 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش نمایش جشنواره جام جم معرفی شدند}}</ref>
|}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{IMDb name|8511148}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Mojtaba Pirzadeh}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
tpwynw0cy6ra2331y5veolyxs20f3ul
1684122
1684121
2026-10-08T23:03:45Z
Bilalinfo
57400
/* زنجیرەی پلاتفۆرم */
1684122
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=مجتەبا پیرزادە|image=Mojtaba Pirzadeh attends the 37th Fajr Film Festival on February 4, 2019 in Tehran.jpg|caption=پیرزادە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=مجتبی پیرزاده|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1986|01|01}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|education=[[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]|occupation=ئهكتهر|years_active=٢٠١٢–ئێستا|spouse=فەرزانە تەفرەشی|children=١}}
'''مجتەبا پیرزادە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مجتبی پیرزاده؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' (٢٠١٦) ناسراوە، کە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''رۆنا، دایکى عەزیم'' (٢٠١٨) و ''مەجبوریم'' (٢٠٢٠) ناسراوە. پیرزادە پاڵێورا بۆ خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامای ''تومان'' (٢٠٢٠).<ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده |access-date=2021-11-11 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده بازیگر و همسر و دخترش رونا}}</ref><ref>{{Cite web |last=پاسخ |first=محدثه پنج شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ |date=2017-11-23 |url=https://ariapix.net/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده-و-همسرش/ |access-date=2021-11-11 |website=آریا پیکس |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش +عکسها ( بازیگر سریال سایه بان)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/مجتبی-پیرزاده.p61232 |access-date=2021-11-11 |website=نمناک |language=fa |title=مجتبی پیرزاده از فروشنده تا سایه بان+تصاویر}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-07-02 |url=http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |access-date=2021-11-11 |website=بنبک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش+تصاویر جدید |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416101042/http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |url-status=dead}}</ref>
ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە درامای تەلەڤیزیۆنیی ''سایەبان'' (٢٠١٧–٢٠١٨)، فیلمی ژیاننامەییی ''غۆلامڕەزا تەختی'' (٢٠١٩)، زنجیرەی ئینتەرنێتیی نهێنیئامێزی ''وەرگێڕ'' (٢٠٢٣)، فیلمی جەنگیی ''سینەما مترۆپۆل'' (٢٠٢٣)، و زنجیرەی ئینتەرنێتیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]''
== فیلمناسی ==
=== فیلمی سینەمایی ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2023
|سینما متروپل
|
|محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر
|
|-
!2022
|کلاغها
|
|شیوا سەرمەست
|فیلمی کورته
|-
!2021
|عوارض خروج
|
|سەعید حەسەنلو
|فیلمی کورته
|-
! rowspan="2" |2020
|تومان
|عەزیز
|مورتەزا فەرشباف
|
|-
|مجبوریم
|مجتبی
|ڕەزا دُرمیشیان
|
|-
!2019
|غلامرضا تختی
|دوستی غولامڕەزا تەختی
|بەهرام تەوەکولی
|
|-
! rowspan="2" |2018
|گلدن تایم
|فەراز سەڕابی
|پووریا کاکاوەند
|
|-
|شکستن همزمان بیست استخوان
|فاروق
|جەمشید مەحموودی
|
|-
!2017
|دریاچه ماهی
|ڕەحمان
|مەریم دووستی
|
|-
! rowspan="2" |2016
|[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]
|مجید
|[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]]
|
|-
|یک روز بخصوص
|بەهروز
|هومایون ئەسعدیان
|
|-
!2015
|پل خواب
|شۆفێری ئاژانس
|ئۆکتای بەراهەنی
|
|}
=== زنجیرەی تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2018
|سایهبان
|سۆهراب ئیقبالی
|[[جەمشید مەحموودی]]، نەوید مەحموودی
|[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]]
|}
=== زنجیرەی پلاتفۆرم ===
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!ڕوونکردنەوەکان
|-
!2026
|[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]]
|جەمشید زەمردی
| [[جەمشید مەحموودی]]
| rowspan="2" |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]|-
|-
!2025
|جانسخت
|ئەشکان
|مستەفا تەقیزادە
|-
! rowspan="3" |2024
|مرداب
|کۆهیار
|بۆرزوو نیکنژاد
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
|قهوهی ترک
|پەرهام پاشایی
|عەلیرەزا ئامینی
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
|آمستردام
|شوجاع
|مەسعوود قەرەگۆزلۆ
|پەخش لە پلاتفۆرمی تەماشاخانە
|-
! rowspan="2" |2023
|مترجم
|داوود
|بەهرام تەوەکولی
|پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا
|-
|[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
|مەنسوور باجلان
|[[جەمشید مەحموودی]]
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2022
|آنها
|مازیار
|مەهدی ئاغاجانی، میلاد جەرمووز
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2013
|قلب یخی
|
|محەممەداحسێن لەتیفی، سامان موقەددەم
|پەخش لە تۆڕ
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|
|-
!2020
|پروانه الجزایری
|
|
|
|-
!2018
|صبحانه در غروب
|
|
|
|-
!2018
|عالیجناب
|
|
|
|-
!2017
|سقراط''<ref>{{Cite web |date=2016-07-22 |url=https://www.isna.ir/news/95050100073/پرونده-سقراط-امسال-بسته-می-شود |access-date=2019-04-28 |website=ایسنا |language=fa |title=پرونده «سقراط» امسال بسته میشود}}</ref>''
|
|
|
|-
!2017
|به گزارش باروت
|
|
|
|-
!2016
|سفر به نهایت دور
|
|
|
|-
!2016
|شب بخیر جناب کنت
|
|
|
|-
!2016
|B5_6''<ref>{{Cite web |url=http://theaterfestival.ir/˝-b5-6-مستقیم-از-جشنواره-فجر-به-تالار-مول/ |access-date=2019-04-28 |language=fa-IR |title=˝ B5-6 “ مستقیم از جشنواره فجر به تالار مولوی میآید {{!}} تئاتر فستیوال}}</ref>''
|
|
|
|-
!2015
|آنچه میشنوی سازِ کجِ کوکِ سکوت است
|
|
|
|-
!2015
|مونولوگ پینتر
|
|
|
|-
!2015
|مرگ فروشنده
|
|
|
|-
!2014
|باغ آرزوها
|
|
|
|}
== خەڵاتەکان و پاڵێوراوییەکان ==
{| class="wikitable"
!ساڵ
!فێستیڤاڵ
!پۆل
!کاری پاڵێوراو
!ئەنجام
!ژێدەر
|-
|'''٢٠٢٠'''
|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین ئەکتەری یاریدەدەری پیاو
|تومان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.isna.ir/news/98112115997/اعلام-نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-08-08 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر}}</ref>
|-
|'''٢٠١٨'''
|[[خەڵاتەکانی حافز|ئاهەنگی حافز]]
|باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2018-08-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/4367271/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-هجدهمین-جشن-حافظ |access-date=2021-08-08 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون هجدهمین جشن «حافظ»}}</ref>
|-
|'''٢٠١٩'''
|[[فێستیڤاڵی جامی جەم]]
|باشترین ئەکتەری پیاو
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |last=10 |date=2019-03-04 |url=https://www.irna.ir/news/83231179/نامزدهاي-بخش-نمايش-جشنواره-جام-جم-معرفي-شدند |access-date=2021-08-08 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش نمایش جشنواره جام جم معرفی شدند}}</ref>
|}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{IMDb name|8511148}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Mojtaba Pirzadeh}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
jq107ugcx86cb2u6m1kmm6rlvw8etad
1684123
1684122
2026-10-08T23:04:24Z
Bilalinfo
57400
/* زنجیرەی پلاتفۆرم */
1684123
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=مجتەبا پیرزادە|image=Mojtaba Pirzadeh attends the 37th Fajr Film Festival on February 4, 2019 in Tehran.jpg|caption=پیرزادە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=مجتبی پیرزاده|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1986|01|01}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|education=[[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]|occupation=ئهكتهر|years_active=٢٠١٢–ئێستا|spouse=فەرزانە تەفرەشی|children=١}}
'''مجتەبا پیرزادە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مجتبی پیرزاده؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' (٢٠١٦) ناسراوە، کە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''رۆنا، دایکى عەزیم'' (٢٠١٨) و ''مەجبوریم'' (٢٠٢٠) ناسراوە. پیرزادە پاڵێورا بۆ خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامای ''تومان'' (٢٠٢٠).<ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده |access-date=2021-11-11 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده بازیگر و همسر و دخترش رونا}}</ref><ref>{{Cite web |last=پاسخ |first=محدثه پنج شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ |date=2017-11-23 |url=https://ariapix.net/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده-و-همسرش/ |access-date=2021-11-11 |website=آریا پیکس |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش +عکسها ( بازیگر سریال سایه بان)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/مجتبی-پیرزاده.p61232 |access-date=2021-11-11 |website=نمناک |language=fa |title=مجتبی پیرزاده از فروشنده تا سایه بان+تصاویر}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-07-02 |url=http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |access-date=2021-11-11 |website=بنبک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش+تصاویر جدید |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416101042/http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |url-status=dead}}</ref>
ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە درامای تەلەڤیزیۆنیی ''سایەبان'' (٢٠١٧–٢٠١٨)، فیلمی ژیاننامەییی ''غۆلامڕەزا تەختی'' (٢٠١٩)، زنجیرەی ئینتەرنێتیی نهێنیئامێزی ''وەرگێڕ'' (٢٠٢٣)، فیلمی جەنگیی ''سینەما مترۆپۆل'' (٢٠٢٣)، و زنجیرەی ئینتەرنێتیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]''
== فیلمناسی ==
=== فیلمی سینەمایی ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2023
|سینما متروپل
|
|محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر
|
|-
!2022
|کلاغها
|
|شیوا سەرمەست
|فیلمی کورته
|-
!2021
|عوارض خروج
|
|سەعید حەسەنلو
|فیلمی کورته
|-
! rowspan="2" |2020
|تومان
|عەزیز
|مورتەزا فەرشباف
|
|-
|مجبوریم
|مجتبی
|ڕەزا دُرمیشیان
|
|-
!2019
|غلامرضا تختی
|دوستی غولامڕەزا تەختی
|بەهرام تەوەکولی
|
|-
! rowspan="2" |2018
|گلدن تایم
|فەراز سەڕابی
|پووریا کاکاوەند
|
|-
|شکستن همزمان بیست استخوان
|فاروق
|جەمشید مەحموودی
|
|-
!2017
|دریاچه ماهی
|ڕەحمان
|مەریم دووستی
|
|-
! rowspan="2" |2016
|[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]
|مجید
|[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]]
|
|-
|یک روز بخصوص
|بەهروز
|هومایون ئەسعدیان
|
|-
!2015
|پل خواب
|شۆفێری ئاژانس
|ئۆکتای بەراهەنی
|
|}
=== زنجیرەی تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2018
|سایهبان
|سۆهراب ئیقبالی
|[[جەمشید مەحموودی]]، نەوید مەحموودی
|[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]]
|}
=== زنجیرەی پلاتفۆرم ===
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!ڕوونکردنەوەکان
|-
!2026
|[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]]
|جەمشید زەمردی
| [[جەمشید مەحموودی]]
| rowspan="4" |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]|-
|-
!2025
|جانسخت
|ئەشکان
|مستەفا تەقیزادە
|-
! rowspan="3" |2024
|مرداب
|کۆهیار
|بۆرزوو نیکنژاد
|-
|قهوهی ترک
|پەرهام پاشایی
|عەلیرەزا ئامینی
|-
|آمستردام
|شوجاع
|مەسعوود قەرەگۆزلۆ
|پەخش لە پلاتفۆرمی تەماشاخانە
|-
! rowspan="2" |2023
|مترجم
|داوود
|بەهرام تەوەکولی
|پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا
|-
|[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
|مەنسوور باجلان
|[[جەمشید مەحموودی]]
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2022
|آنها
|مازیار
|مەهدی ئاغاجانی، میلاد جەرمووز
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2013
|قلب یخی
|
|محەممەداحسێن لەتیفی، سامان موقەددەم
|پەخش لە تۆڕ
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|
|-
!2020
|پروانه الجزایری
|
|
|
|-
!2018
|صبحانه در غروب
|
|
|
|-
!2018
|عالیجناب
|
|
|
|-
!2017
|سقراط''<ref>{{Cite web |date=2016-07-22 |url=https://www.isna.ir/news/95050100073/پرونده-سقراط-امسال-بسته-می-شود |access-date=2019-04-28 |website=ایسنا |language=fa |title=پرونده «سقراط» امسال بسته میشود}}</ref>''
|
|
|
|-
!2017
|به گزارش باروت
|
|
|
|-
!2016
|سفر به نهایت دور
|
|
|
|-
!2016
|شب بخیر جناب کنت
|
|
|
|-
!2016
|B5_6''<ref>{{Cite web |url=http://theaterfestival.ir/˝-b5-6-مستقیم-از-جشنواره-فجر-به-تالار-مول/ |access-date=2019-04-28 |language=fa-IR |title=˝ B5-6 “ مستقیم از جشنواره فجر به تالار مولوی میآید {{!}} تئاتر فستیوال}}</ref>''
|
|
|
|-
!2015
|آنچه میشنوی سازِ کجِ کوکِ سکوت است
|
|
|
|-
!2015
|مونولوگ پینتر
|
|
|
|-
!2015
|مرگ فروشنده
|
|
|
|-
!2014
|باغ آرزوها
|
|
|
|}
== خەڵاتەکان و پاڵێوراوییەکان ==
{| class="wikitable"
!ساڵ
!فێستیڤاڵ
!پۆل
!کاری پاڵێوراو
!ئەنجام
!ژێدەر
|-
|'''٢٠٢٠'''
|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین ئەکتەری یاریدەدەری پیاو
|تومان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.isna.ir/news/98112115997/اعلام-نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-08-08 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر}}</ref>
|-
|'''٢٠١٨'''
|[[خەڵاتەکانی حافز|ئاهەنگی حافز]]
|باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2018-08-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/4367271/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-هجدهمین-جشن-حافظ |access-date=2021-08-08 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون هجدهمین جشن «حافظ»}}</ref>
|-
|'''٢٠١٩'''
|[[فێستیڤاڵی جامی جەم]]
|باشترین ئەکتەری پیاو
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |last=10 |date=2019-03-04 |url=https://www.irna.ir/news/83231179/نامزدهاي-بخش-نمايش-جشنواره-جام-جم-معرفي-شدند |access-date=2021-08-08 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش نمایش جشنواره جام جم معرفی شدند}}</ref>
|}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{IMDb name|8511148}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Mojtaba Pirzadeh}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
1t1gab934eyobve59o2d041rcitqkxr
1684124
1684123
2026-10-08T23:06:08Z
Bilalinfo
57400
/* زنجیرەی پلاتفۆرم */
1684124
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=مجتەبا پیرزادە|image=Mojtaba Pirzadeh attends the 37th Fajr Film Festival on February 4, 2019 in Tehran.jpg|caption=پیرزادە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=مجتبی پیرزاده|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1986|01|01}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|education=[[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]|occupation=ئهكتهر|years_active=٢٠١٢–ئێستا|spouse=فەرزانە تەفرەشی|children=١}}
'''مجتەبا پیرزادە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مجتبی پیرزاده؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' (٢٠١٦) ناسراوە، کە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''رۆنا، دایکى عەزیم'' (٢٠١٨) و ''مەجبوریم'' (٢٠٢٠) ناسراوە. پیرزادە پاڵێورا بۆ خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامای ''تومان'' (٢٠٢٠).<ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده |access-date=2021-11-11 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده بازیگر و همسر و دخترش رونا}}</ref><ref>{{Cite web |last=پاسخ |first=محدثه پنج شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ |date=2017-11-23 |url=https://ariapix.net/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده-و-همسرش/ |access-date=2021-11-11 |website=آریا پیکس |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش +عکسها ( بازیگر سریال سایه بان)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/مجتبی-پیرزاده.p61232 |access-date=2021-11-11 |website=نمناک |language=fa |title=مجتبی پیرزاده از فروشنده تا سایه بان+تصاویر}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-07-02 |url=http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |access-date=2021-11-11 |website=بنبک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش+تصاویر جدید |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416101042/http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |url-status=dead}}</ref>
ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە درامای تەلەڤیزیۆنیی ''سایەبان'' (٢٠١٧–٢٠١٨)، فیلمی ژیاننامەییی ''غۆلامڕەزا تەختی'' (٢٠١٩)، زنجیرەی ئینتەرنێتیی نهێنیئامێزی ''وەرگێڕ'' (٢٠٢٣)، فیلمی جەنگیی ''سینەما مترۆپۆل'' (٢٠٢٣)، و زنجیرەی ئینتەرنێتیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]''
== فیلمناسی ==
=== فیلمی سینەمایی ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2023
|سینما متروپل
|
|محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر
|
|-
!2022
|کلاغها
|
|شیوا سەرمەست
|فیلمی کورته
|-
!2021
|عوارض خروج
|
|سەعید حەسەنلو
|فیلمی کورته
|-
! rowspan="2" |2020
|تومان
|عەزیز
|مورتەزا فەرشباف
|
|-
|مجبوریم
|مجتبی
|ڕەزا دُرمیشیان
|
|-
!2019
|غلامرضا تختی
|دوستی غولامڕەزا تەختی
|بەهرام تەوەکولی
|
|-
! rowspan="2" |2018
|گلدن تایم
|فەراز سەڕابی
|پووریا کاکاوەند
|
|-
|شکستن همزمان بیست استخوان
|فاروق
|جەمشید مەحموودی
|
|-
!2017
|دریاچه ماهی
|ڕەحمان
|مەریم دووستی
|
|-
! rowspan="2" |2016
|[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]
|مجید
|[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]]
|
|-
|یک روز بخصوص
|بەهروز
|هومایون ئەسعدیان
|
|-
!2015
|پل خواب
|شۆفێری ئاژانس
|ئۆکتای بەراهەنی
|
|}
=== زنجیرەی تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
!2018
|سایهبان
|سۆهراب ئیقبالی
|[[جەمشید مەحموودی]]، نەوید مەحموودی
|[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]]
|}
=== زنجیرەی پلاتفۆرم ===
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!ڕوونکردنەوەکان
|-
!2026
|[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]]
|جەمشید زەمردی
| [[جەمشید مەحموودی]]
| rowspan="4" |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]|-
|-
!2025
|جانسخت
|ئەشکان
|مستەفا تەقیزادە
|-
! rowspan="3" |2024
|مرداب
|کۆهیار
|بۆرزوو نیکنژاد
|-
|قهوهی ترک
|پەرهام پاشایی
|عەلیرەزا ئامینی
|-
|آمستردام
|شوجاع
|مەسعوود قەرەگۆزلۆ
|پەخش لە پلاتفۆرمی تەماشاخانە
|-
! rowspan="2" |2023
|مترجم
|داوود
|بەهرام تەوەکولی
|پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا
|-
|[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
|مەنسوور باجلان
|[[جەمشید مەحموودی]]
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2022
|آنها
|مازیار
|مەهدی ئاغاجانی، میلاد جەرمووز
|پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلمنێت]]
|-
!2013
|قلب یخی
|
|محەممەداحسێن لەتیفی، سامان موقەددەم
|پەخش لە تۆڕ
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|
|-
!2020
|پروانه الجزایری
|
|
|
|-
! rowspan="2" |2018
|صبحانه در غروب
|
|
|
|-
|عالیجناب
|
|
|
|-
! rowspan="2" |2017
|سقراط''<ref>{{Cite web |date=2016-07-22 |url=https://www.isna.ir/news/95050100073/پرونده-سقراط-امسال-بسته-می-شود |access-date=2019-04-28 |website=ایسنا |language=fa |title=پرونده «سقراط» امسال بسته میشود}}</ref>''
|
|
|
|-
|به گزارش باروت
|
|
|
|-
! rowspan="3" |2016
|سفر به نهایت دور
|
|
|
|-
|شب بخیر جناب کنت
|
|
|
|-
|B5_6''<ref>{{Cite web |url=http://theaterfestival.ir/˝-b5-6-مستقیم-از-جشنواره-فجر-به-تالار-مول/ |access-date=2019-04-28 |language=fa-IR |title=˝ B5-6 “ مستقیم از جشنواره فجر به تالار مولوی میآید {{!}} تئاتر فستیوال}}</ref>''
|
|
|
|-
! rowspan="3" |2015
|آنچه میشنوی سازِ کجِ کوکِ سکوت است
|
|
|
|-
|مونولوگ پینتر
|
|
|
|-
|مرگ فروشنده
|
|
|
|-
!2014
|باغ آرزوها
|
|
|
|}
== خەڵاتەکان و پاڵێوراوییەکان ==
{| class="wikitable"
!ساڵ
!فێستیڤاڵ
!پۆل
!کاری پاڵێوراو
!ئەنجام
!ژێدەر
|-
|'''٢٠٢٠'''
|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین ئەکتەری یاریدەدەری پیاو
|تومان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.isna.ir/news/98112115997/اعلام-نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-08-08 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر}}</ref>
|-
|'''٢٠١٨'''
|[[خەڵاتەکانی حافز|ئاهەنگی حافز]]
|باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2018-08-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/4367271/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-هجدهمین-جشن-حافظ |access-date=2021-08-08 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون هجدهمین جشن «حافظ»}}</ref>
|-
|'''٢٠١٩'''
|[[فێستیڤاڵی جامی جەم]]
|باشترین ئەکتەری پیاو
|سایەبان
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web |last=10 |date=2019-03-04 |url=https://www.irna.ir/news/83231179/نامزدهاي-بخش-نمايش-جشنواره-جام-جم-معرفي-شدند |access-date=2021-08-08 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش نمایش جشنواره جام جم معرفی شدند}}</ref>
|}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{IMDb name|8511148}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{پۆلی کۆمنز|Mojtaba Pirzadeh}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
kackg00t78ojw8sd53m7zsmggirf6iy
کاتێدراڵی سانت جۆزێف (عەنکاوە)
0
304239
1684075
1672622
2026-10-08T22:03:56Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684075
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chaldean_Catholic_Cathedral_of_Saint_Joseph_in_Ankawa_near_Erbil,_Iraq.jpg|وێنۆک]]
'''کاتدرایی سانت جۆزێف، عەنکاوە'''، ناسراو بە '''کاتدراڵی مار یوسف'''،<ref>{{Cite web|url=http://www.gcatholic.org/churches/asia/5517.htm|title=Cathedral of St. Joseph, Ankawa, Iraq (Chaldean)|website=www.gcatholic.org|access-date=2016-05-24}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ye-tRB-usb0C&q=Cathedral%252520of%252520St.%252520Joseph%252520Ankawa&pg=PR9|title=St. Peter's Bones|last=Timmerman|first=Kenneth R.|date=2011-01-01|publisher=Kenneth R. Timmerman|isbn=9780979722912|language=en|access-date=2016-05-24}}{{dead link|date=August 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> کاتدراڵی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدان]] و شوێنی دانیشتنی [[کاتدراڵی ماریوسف|ئەپستۆریای کاسۆلیکی کلدانەکانی هەولێرە]] لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]] ({{Langx|la|Archieparchia Arbilensis Chaldaeorum}}، {{Langx|ar|إيبارشية أربيل الكلدانية}}) لە ژێر دەسەڵاتی پاپا پاوڵی شەشەمدا دروستکراوە . کاتدراییلەکە بەناوی سانت یوسفەوە ناونراوە، ڕێوڕەسمی ڕۆژهەڵاتی سریانی ("ڕێوڕەسمی کلدانی")ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان]] پەیڕەو دەکات، یەکێکە لە کڵێسا تایبەتەکانی کاسۆلیکی ڕۆژهەڵاتی sui iuris کە [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] پێکدەهێنن بە هاوبەشی تەواو لەگەڵ کورسی پیرۆز لە [[ڕۆما]].
== مێژوو ==
دروستکردنی کڵێسای سەینت جۆزێف لەسەر ڕووبەرێکی 1000 مەتر چوارگۆشە لە دەروازەی [[عەنکاوە]] [[ھەولێر|لە هەولێر]] لە ساڵی 1978 دەستیپێکرد لەکاتێکدا [[Stephan Babaka|ستیفان باباکا]] قەشە سەرەکییەکەی [[کاتدراڵی ماریوسف|ئەپستۆریای کاسۆلیکی کلدانی هەولێر]] بوو. کڵێساکە لەسەر حیسابی حکومەت بە کاری خۆبەخشانەی خەڵکی [[عەنکاوە]] دروستکراوە و لە ساڵی ١٩٨١ پیرۆزکراوە. کڵێسای سانت جۆزێف بە شێوازی جیاوازی [[شارستانیەتی بابل|بابلی]] دیزاین کراوە لەنێویاندا دەروازەیەکی سەرەکی کە مۆدێلەکەی لەسەر [[دەروازەی عەشتار|دەروازەی ئیشتار]], لەگەڵ [[یارد|حەوشەیەکی]] گەورە, و باخچەی گەورە.
لە ساڵی ٢٠١٤ سەینت جۆزێف بووە پەناگەیەک بۆ ئەو پەنابەرانەی کە لە توندوتیژییەکانی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی عێراق و سوریا]] هەڵاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36391.html |وێبگە=www.ishtartv.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{پۆلی کۆمنز|Saint Joseph's Cathedral, Ankawa}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|36.2274|N|43.9922|E|source:wikidata}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}}
mswgfcbm027l5k081o3e9maz07d6xi0
نێرگز ئابیار
0
304326
1683720
1675278
2026-10-08T16:37:42Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1683720
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|دەرهێنەر، نووسەر و سیناریۆنووسی ئێرانی}}
{{Infobox person|name=نێرگز ئابیار|image=Narges abyar in fajr festival 2019.jpg|caption=ئابیار لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر| سی و حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=نرگس آبیار|native_name_lang=Fa|birth_date={{ birth date and age |1970|8|8|df=yes}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران|ئێران]]|nationality=|spouse=مەحەممەدحوسێن ئاسمی|occupation=نووسەر، دەرهێنەری فیلم، سیناریۆنووس|alma_mater=|notable_works=|children=|relatives=|years_active=١٩٩٦–ئێستا}}
'''نێرگز ئابیار''' ({{langx|fa|نرگس آبیار}}؛ لەدایکبووی ٨ی ئابی ١٩٧٠) دەرهێنەری فیلم، نووسەر و سیناریۆنووسێکی [[ئێران|ئێرانییە]]،<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://biographyha.com/9248/ |website= |language=Persian |title=بیوگرافی نرگس آبیار |publisher= |accessdate=October 20, 2015}}</ref> کە زیاتر بە دەرهێنانی فیلمەکانی ''شیاری ١٤٣''، ''نەفەس'' و ''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' ناسراوە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930830000207 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304085745/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930830000207 |archive-date=4 March 2016 |website= |language= |title=ایدۀ اصلی فیلم ''شیار ۱۴۳'' را از کتاب ''چشم سوم'' گرفتم |publisher= |accessdate=26 October 2015 |url-status=dead}}</ref> فیلمی شیاری ١٤٣ لە ڕۆمانێکی ئابیار بە ناونیشانی ''چاوی سێیەم'' وەرگیراوە کە چەمکی ئازاری ژنێک و کوڕەکەی لە سەردەمی جەنگدا دەگێڕێتەوە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://biographyha.com/8954/interview-with-narges-abyar-winning-simorgh-fajr-festival.html |website= |language= |title=گفتوگو با نرگس آبیار، برندۀ سیمرغ بلورین جشنوارۀ فیلم فجر |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref> فیلمەکانی بە شێوازێکی هەستیارانە ئازارەکانی ژنان و منداڵان کە بەهۆی کۆمەڵگە، جەنگ یان توندڕەوییەوە دروست دەبن نیشان دەدەن.
ئابیار دەرچووی بەشی [[وێژەی فارسی|ئەدەبیاتی فارسییە]]؛ لە ساڵی ١٩٩٧دا دەستی بە نووسینی پەرتووک کردووە. تا ئێستا زیاتر لە ٣٠ پەرتووکی چیرۆک و داستانی بۆ منداڵان، مێرمنداڵان و گەورەساڵان نووسیوە.<ref>{{Cite web |date=November 19, 2014 |url=https://www.mehrnews.com/news/2424688 |title=''شیار ۱۴۳'' در اسلامشهر اکران میشود}}</ref>
== ژیننامە ==
ئابیار دەرچووی بەشی [[وێژەی فارسی|ئەدەبیاتی فارسییە]]؛ چەندین پەرتووکی چیرۆک و داستانی بۆ منداڵان، مێرمنداڵان و گەورەساڵان نووسیوە. دەستپێکی کاری دەرهێنەریی بە فیلمی ''کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن'' لە ساڵی ٢٠٠٥ و چەندین فیلمی کورت و بەڵگەفیلم دەستپێکرد، کە زۆربەیان لەسەر [[جەنگی ئێران و عێراق]] بوون.<ref>{{cite web |author= |date=February 19, 2014 |url=http://hamshahrionline.ir/details/250295 |website= |language= |title=زندگینامه: نرگس آبیار (۱۳۴۹-) |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref>
ئەگەرچی چوار فیلمی درامای نووسیوە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە چەندین بەڵگەفیلمی کورت و درێژیشی دروستکردووە. یەکەم ئەزموونی لە بواری داستاندا فیلمی کورت بە ناوی "کۆڵانی بەستراوی میهرەبان" بوو، کە براوەی باشترین فیلمی کورتی فێستیڤاڵی ستایش بوو، و لە چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیشدا بۆ بەشی کێبڕکێ پێشکەش کرا.
== ژیانی کەسی ==
ئابیار هاوسەرگیری لەگەڵ بەرهەمهێنەر مەحەممەدحوسێن قاسیمی کردووە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://www.tabnak.ir/fa/news/394503 |website= |language= |title="ازدواج نرگس آبیار با تهیهکننده ''شیار ۱۴۳''" |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!{{Tooltip|سەرچاوە|سەرچاوە}}
|-
|2014
|''شیاری ١٤٣''
|<ref>{{Citation |title=Track 143 (2014) - IMDb |date=12 November 2014 |url=https://www.imdb.com/title/tt3839906/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
|-
|2015
|کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن
|<ref>{{Citation |title=Objects in Mirror (2013) - IMDb |date=6 August 2015 |url=https://www.imdb.com/title/tt3421354/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
|-
|2016
|''نەفەس''
|<ref>{{Citation |title=Breath (2016) - IMDb |date=9 November 2016 |url=https://www.imdb.com/title/tt6272704/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
|-
|2019
|''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]''
|<ref>{{Citation |title=When the Moon Was Full (2019) - IMDb |date=5 June 2019 |url=https://www.imdb.com/title/tt9817018/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
|-
|2021
|''ئەبلەغ''
|<ref>{{Citation |title=Ablagh (2021) - IMDb |date=February 2021 |url=https://www.imdb.com/title/tt13982026/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
|}
=== تۆڕی پەخشی ماڵەوە ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!سەکۆ
!{{Tooltip|سەرچاوە|سەرچاوە}}
|-
|2025
|''سووشوون''
|شیدا
|<ref>{{Cite news|title=بهنوش طباطبایی به عنوان اولین بازیگر سریال ''سووشون'' انتخاب شد|url=https://www.mojnews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/386649-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%8BD9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B4%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF|access-date=2021-08-22|website=خبرگزاری موج|language=fa}}</ref>
|-
|2025–2026
|[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]]
|شیدا
|}
== خەڵاتەکان ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!ساڵ
!فێستیڤاڵ
!بەش
!بەرهەم
!ئەنجام
!خەڵات
!سەرچاوە
|-
|2013
|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهایی [[چین]]
|خەڵاتی بەهرە نوێییەکانی ئاسیا
| rowspan="2" |کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن
| {{nom}}
|
|
|-
| rowspan="2" |2015
|فێستیڤاڵی فیلمی کرتێلی ژنانی [[فەڕەنسا]]
|باشترین دەرهێنەری
| {{won}}
|
|
|-
|فێستیڤاڵی فیلمی ڤالاکۆلومسکی ڕوبژی [[ڕووسیا]]
|خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران
| rowspan="2" |شیاری ١٤٣
| {{won}}
|
|<ref>{{Cite web |date=۳۰ آبان ۱۳۹۴ |url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-341634 |access-date=۱ اسفند ۱۴۰۰ |website=خبرگزاری برنا |language=fa |title=«شیار ۱۴۳» جایزه هیئت داوران جشنواره فیلم روسیه را دریافت کرد}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2016
|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی داکای [[بەنگلادێش]]
|باشترین فیلمسازانی ژن
| {{won}}
|
|
|-
|فێستیڤاڵی فیلمی شەوە ڕەشەکانی تالینی [[ئیستۆنیا|ئەستۆنیا]]
|باشترین دەرهێنەری
| rowspan="3" |نەفەس
| {{won}}
|خەڵاتی دەستەی داوەران
|
|-
| rowspan="2" |دەیەمین جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەماییی ئێران
|باشترین دەرهێنەری
| {{nom}}
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=۱۵ شهریور ۱۳۹۵ |url=https://www.aecinema.ir/1395/06/15/نامزدهای-دریافت-تندیس-دهمین-جشن-منتقد-2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922055059/https://www.aecinema.ir/1395/06/15/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8DA%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF-2/ |archive-date=۲۲ سپتامبر ۲۰۲۲ |access-date=۱ اسفند ۱۴۰۰ |website=سایت خبری هنر و تجربه |language=fa |title=نامزدهای دریافت تندیس دهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران اعلام شدند |url-status=dead}}</ref>
|-
|باشترین سیناریۆ
| {{nom}}
|-
|2017
|فێستیڤاڵی فیلمی ژنانی ڤانکۆڤەری [[کەنەدا]]
|باشترین دەرهێنەری
|نەفەس
| {{won}}
|
|
|-
| rowspan="4" |2019
| rowspan="3" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین دەرهێنەری
| rowspan="8" |''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]''
| {{won}}
| rowspan="3" |سیمورغی بلورین
| rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=۲۲ بهمن ۱۳۹۷ |url=https://www.asriran.com/fa/news/653667/برندگان-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-37-شبی-که-ماه-کامل-شد-سیمرغها-را-برد-متری-شیش-و-نیم-آراء-مردمی-را-عکس |access-date=2023-12-08 |website=عصر ایران |title=برندگان سیمرغ جشنواره فیلم فجر 37 / «شبی که ماه کامل شد» سیمرغها را برد، «متری شیش و نیم» آراء مردمی را (+عکس)}}</ref>
|-
|باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە
| {{nom}}
|-
|باشترین سیناریۆ
| {{nom}}
|-
|بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران
|باشترین دەرهێنەری
| {{nom}}
|تەندیسی ماڵی سینەما
|
|-
| rowspan="3" |2019
| rowspan="3" |فێستیڤاڵی فیلمی شەوە ڕەشەکانی تالینی [[ئیستۆنیا|ئەستۆنیا]]
|باشترین فیلم
| {{nom}}
|خەڵاتی گەورە
| rowspan="3" |
|-
|باشترین دەرهێنەری
| {{nom}}
|
|-
|خەڵاتی بینەران
| {{won}}
|
|-
| rowspan="4" |2020
| rowspan="2" |بیستەمین جەژنی حافز
|باشترین دەرهێنەری
| {{nom}}
| rowspan="2" |تەندیسی حافز
| rowspan="2" |
|-
|باشترین سیناریۆ
| {{won}}
|-
| rowspan="2" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و نۆیەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|باشترین دەرهێنەری
| rowspan="2" |ئەبلەغ
| {{nom}}
| rowspan="2" |سیمورغی بلورین
| rowspan="2" |<ref name="گزارش نامزدها و برندگان جشنواره فجر 99">[https://vesaleh.com/festival-fajr-film-99/ گزارش کامل نامزدها و برندگان جشنواره فجر 99]{{dead link}}</ref>
|-
|باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە
| {{won}}
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|id=3492802}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن|فیلم|نووسین}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{فیلم-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]]
k6h34c37v2zitxq5p1ss2re0brtkcku
نەوید پورفەرەج
0
304332
1684003
1681373
2026-10-08T20:49:35Z
Bilalinfo
57400
/* فیلم */
1684003
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨٨)}}
{{Infobox person|name=نەوید پورفەرەج|image=Bone Marrow movie press conference 2020-02-05 16.jpg|caption=پورفەرەج لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٨ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ساڵی ٢٠٢٠]]|native_name=نوید پورفرج|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1988|04|22}}|birth_place=[[ئەراک]]، [[پارێزگای مەرکەزی|مەرکەزی]]، ئێران|nationality=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٢–ئێستا}}
'''نەوید پورفەرەج''' ({{langx|fa|نوید پورفرج}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/nzAm/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%AC |access-date=2021-11-15 |website=www.salamcinama.ir |title=نوید پورفرج {{!}} بیوگرافی + عکسهای نوید پورفرج {{!}} سلامسینما |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241008021259/https://salamcinama.ir/profile/nzAm/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%AC |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> زیاتر بە ڕۆڵی ئەمیر لە فیلمی ''مێگەل'' (٢٠١٨) ناسراوە کە بەھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتەکانی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]]، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]]، خەڵاتی [[جەژنی سینەمای ئێران]] و خەڵاتی [[کۆمەڵەی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران|ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]]. خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک|هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی دهۆک]] بەدەستھێنا بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی [[زاڵاوا|''زاڵاوا'' (٢٠٢١).]]
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" |دەرهێنەر
|-
!٢٠٢٤
|''[[بت (فیلم)|بت]]''
|
| حەمید نیعمەتوڵڵا
|-
!٢٠١٨
|''[[مێشکە بچووکە ژەنگگرتووەکان]]''
|ئەمیر
|[[ھوومەن سەییدی]]
|-
! scope="row" |٢٠١٨
|''مێگەل''
|ئەمیر حەرەکەت
|[[ھومەن سەیدی]]
|-
! scope="row" |٢٠٢٠
|''مۆخی ئێسک''
|ئەمیر بووداغی
|حەمید قوربانی
|-
! scope="row" |٢٠٢١
|''[[زاڵاوا]]''
|مسعود ئەحمەدی
|ئەرسەلان ئەمیری
|-
! scope="row" |٢٠٢٣
|''بارانبارین''
|بەھمەن
|تۆراج ئەسڵانی
|-
! scope="row" |٢٠٢٤
|''بێ جەستە''
|مەحمود شوکووھی
|مورتەزا عەلیزادە
|-
! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٥
|''ئاسکی سەر جادە''
|عابس
|ئەبولفەزل سەفاری
|-
|''ساتێک لە ئەبەدیەتدا''
|وەحید
|مەھدی نەورۆزیان
|-|{{TBA}}
|''ڕوخ''
|شاهرۆخ
|حەمید نیعمەتۆڵڵا
|لە قۆناغی دوای بەرھەمھێناندا
|}
=== زنجیرەی پلاتفۆرم ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" |دەرهێنەر
! scope="col" class="unsortable" |پلاتفۆرم
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
|-
! scope="row" |٢٠٢١
|''ھاوڕێیەتیی دوو لایەنە''
|خۆی
|[[شەھاب حسێنی]]
|نماوا
|بەرنامەی گفتوگۆ؛ ١ ئەڵقە
|-
! scope="row" |٢٠٢٥–٢٠٢٦
|[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]]
|ڕەحیم دارتاش
|[[نێرگز ئابیار]]
|شەیدا
|ڕۆڵی سەرەکی
|-
! scope="row" |٢٠٢٥
|''[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]]''
|فەرووھەر
|[[ھومەن سەیدی|ھۆمەن سەیدی]]
|[[فیلمنێت]]
|ئەکتەری میوان؛ ١ ئەڵقە
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" |دەرهێنەر
! scope="col" class="unsortable" |تۆڕ
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
|-
! scope="row" |٢٠١٢
|''دیوار''
|عەباسی
|سیرووس موقەددەم
|[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١]]
|زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی
|-
! scope="row" |٢٠١٣
|''دایکایەتی''
|برای مەریەم
|جەواد ئافشار
|[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]]
|زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی
|}
== شانۆ ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" |شانۆنامەنووس
! scope="col" |دەرهێنەر
! scope="col" |شانۆ
|-
! scope="row" |٢٠٢٣
|''گۆرانیی خۆشەویستیی کچی شێت''
|تەڵا موعتەزیدی
|ئاروەند دەشتئارای، مارین ڤان هۆلک
|شانۆخانەی شاری تاران
|-
|}
== خەڵات و پاڵێوراوەکان ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |خەڵات
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |بەش
! scope="col" |بەرھەمی پاڵێوراو
! scope="col" |ئەنجام
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}}
|-
! scope="row" |[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک]]
|٢٠٢١
|باشترین ئەکتەری فیلمی درێژی کوردی
|''[[زاڵاوا]]''
|{{won}}
|<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/00061824582/%DB%B4-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-12-04 |website=www.isna.ir |title=۴ جایزه جشنواره دهوک برای سینماگران ایران - ایسنا}}</ref>
|-
! rowspan="4" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
|٢٠١٨
| rowspan="2" |باشترین ئەکتەری دووەم
|''مێگەل''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/21/1653567/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%8BD8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B4%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |access-date=2021-11-15 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=اسامی نامزدهای سیوششمین جشنواره فیلم فجر- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim}}</ref>
|-
|٢٠٢٠
|''مۆخی ئێسک''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.irna.ir/news/83670038/نامزدهای-بخش-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شد |access-date=2021-11-15 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر اعلام شد}}</ref>
|-
|٢٠٢١
| rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکی
|''[[زاڵاوا]]''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2021-02-07 |url=https://www.isna.ir/news/99111914615/اعلام-نامزدهای-سی-و-نهمین-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-11-15 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سی و نهمین جشنواره فیلم فجر}}</ref>
|-
|٢٠٢٥
|''ئاسکی سەر جادە''
|{{draw|دیپڵۆمی فەخری}}
|<ref>{{Cite web |date=2025-02-10 |url=https://www.mehrnews.com/news/6375311/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-02-10 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اختتامیه «فیلم فجر» ۴۳؛ سیمرغها به پرواز درآمدند}}</ref>
|-
! rowspan="3" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]]
|٢٠١٩
| rowspan="3" |باشترین ئەکتەر – فیلمی سینەمایی
|''مێگەل''
|{{Nom}}
|<ref name=":0">{{Cite web |url=https://filcin.com/person/allawards/72791 |access-date=2021-11-15 |website=filcin.com {{!}} فیلسین |language=fa |title=همه جوایز نوید پورفرج}}</ref>
|-
|٢٠٢٤
|''بێ جەستە''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2024-11-20 |url=https://www.mehrnews.com/news/6293940/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-20 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=کدام آثار سینمایی نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref>
|-
|٢٠٢٥
|''ئاسکی سەر جادە''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |date=2025-12-17 |url=https://www.isna.ir/news/1404092617770/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-12-19 |website=ایسنا |language=fa |title=فیلم حاتمیکیا از رقابت «حافظ» حذف شد}}</ref>
|-
! scope="row" |[[جەژنی سینەمای ئێران]]
|٢٠١٩
|باشترین ئەکتەری دووەم
|''مێگەل''
|{{Nom}}
|<ref name=":0" />
|-
! scope="row" |[[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]]
|٢٠١٨
|باشترین ئەکتەری دووەم
|''مێگەل''
|{{Nom}}
|<ref name=":0" />
|}
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|9621114}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]
n2457vqe1aj0at3zrdfxo8hwurzforh
یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)
0
304460
1684118
1683189
2026-10-08T22:54:59Z
Bilalinfo
57400
/* ئەکتەرەکان */
1684118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|genre={{Unbulleted list|
* کۆمەڵایەتی
* [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]]
* [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]]
}}|writer={{Unbulleted list|
* [[جەمشید مەحموودی]]
}}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list|
* [[نەوید محەممەدزادە]]
* [[میلاد کی مەرام]]
* [[حوسێن یاری]]
* [[جەواد ڕەزەویان]]
* [[پەردیس ئەحمەدیە]]
* [[نەدا جەبرائیلی]]
* [[موحسین قەسابیان]]
* [[بابەک حەمیدیان]]
* [[موجتەبا پیرزادە]]
}}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}}
'''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلمنێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمیگردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» میآیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە.
== پوختەی چیرۆک ==
چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە.
== ئەکتەرەکان ==
{| class="wikitable"
!ناو
!ڕۆڵ
!ڕوونکردنەوە
|-
|[[نەوید محەممەدزادە]]
|
|پۆلیس
|-
|[[میلاد کی مەرام]]
|یەل
|
|-
|[[حوسێن یاری]]
|
|باوکی کوژراو
|-
|[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]
|
|
|-
|[[پەردیس ئەحمەدیە]]
|
|
|-
|[[نەدا جەبرائیلی]]
|
|
|-
|[[موجتەبا پیرزادە]]
|جەمشید زەمردی
|
|-
|[[موحسین قەسابیان]]
|
|
|-
|[[بابەک حەمیدیان]]
|
|بکوژ
|-
|مەهبود جەهان نووش
|
|
|-
|ڕۆیا جاویدنیا
|
|
|-
|سۆهەیلا ڕەزەوی
|
|
|-
|مێهدی نۆسراتی
|
|
|-
|عەلی ئۆسیوەند
|
|
|-
|پەیمان موغدامی
|
|
|-
|پولاد موختاری
|
|
|-
|مەیسام موجاڤێری
|
|
|-
|محەممەد ئەشکانفەر
|
|
|-
|سینا قاسمی
|
|
|-
|محمد اشکانفر
|
|
|-
|مرتضی خانجانی
|
|
|-
|فائزه یوسفی
|
|
|-
|حسین ثمری
|
|
|-
|هادی الیاسی
|
|
|-
|مرجان قمری
|
|
|-
|محمد عاقبتی
|
|
|-
|آرشیدا درستکار
|
| rowspan="2" |قوربانی
|-
|تصنیف حسینی
|
|}
== پەخش ==
پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{cite web |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |url=https://fararu.com/fa/news/1005120/جزئیات-سریال-یل-با-بازی-نوید-محمد-زاده-داستان-بازیگران-زمان-پخش |access-date=۲۷ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |title=وردەکارییەکانی سریال «یل» بە ڕۆڵگێڕانی نەوید محەممەدزادە؛ بەسەرھات، ئەکتەران و کاتی پەخش |publisher=فەرارو}}</ref>
== بەرهەمهێنان ==
لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێشبەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو.
== پەیوەندیدار ==
* [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەری دەرەکی ==
[https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]]
[https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}}
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]]
8dylqfwfdlsp2u0cnwf0vh41711ijm6
1684367
1684118
2026-10-09T11:42:51Z
Bilalinfo
57400
/* ئەکتەرەکان */
1684367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|genre={{Unbulleted list|
* کۆمەڵایەتی
* [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]]
* [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]]
}}|writer={{Unbulleted list|
* [[جەمشید مەحموودی]]
}}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list|
* [[نەوید محەممەدزادە]]
* [[میلاد کی مەرام]]
* [[حوسێن یاری]]
* [[جەواد ڕەزەویان]]
* [[پەردیس ئەحمەدیە]]
* [[نەدا جەبرائیلی]]
* [[موحسین قەسابیان]]
* [[بابەک حەمیدیان]]
* [[موجتەبا پیرزادە]]
}}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}}
'''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلمنێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمیگردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» میآیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە.
== پوختەی چیرۆک ==
چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە.
== ئەکتەرەکان ==
{| class="wikitable"
!ناو
!ڕۆڵ
!ڕوونکردنەوە
|-
|[[نەوید محەممەدزادە]]
|
|پۆلیس
|-
|[[میلاد کی مەرام]]
|سوهراب
|یەل
|-
|[[حوسێن یاری]]
|موحسن
|باوکی کوژراو
|-
|[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]
|
|
|-
|[[پەردیس ئەحمەدیە]]
|پەری
|
|-
|[[نەدا جەبرائیلی]]
|
|
|-
|[[موجتەبا پیرزادە]]
|جەمشید زومردی
|
|-
|[[موحسین قەسابیان]]
|
|
|-
|[[بابەک حەمیدیان]]
|
|بکوژ
|-
|مەهبود جەهان نووش
|مورتەزا
|
|-
|ڕۆیا جاویدنیا
|
|
|-
|سۆهەیلا ڕەزەوی
|
|
|-
|مێهدی نۆسراتی
|
|
|-
|عەلی ئۆسیوەند
|سەماوات
|
|-
|پەیمان موغدامی
|
|
|-
|پولاد موختاری
|
|
|-
|مەیسام موجاڤێری
|
|
|-
|محەممەد ئەشکانفەر
|
|
|-
|سینا قاسمی
|
|
|-
|محمد اشکانفر
|
|
|-
|مرتضی خانجانی
|
|
|-
|فائزه یوسفی
|
|
|-
|حسین ثمری
|
|
|-
|هادی الیاسی
|
|
|-
|مرجان قمری
|
|
|-
|محمد عاقبتی
|
|
|-
|آرشیدا درستکار
|غەزەل
| rowspan="2" |قوربانی
|-
|تصنیف حسینی
|لەیلا
|}
== پەخش ==
پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{cite web |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |url=https://fararu.com/fa/news/1005120/جزئیات-سریال-یل-با-بازی-نوید-محمد-زاده-داستان-بازیگران-زمان-پخش |access-date=۲۷ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |title=وردەکارییەکانی سریال «یل» بە ڕۆڵگێڕانی نەوید محەممەدزادە؛ بەسەرھات، ئەکتەران و کاتی پەخش |publisher=فەرارو}}</ref>
== بەرهەمهێنان ==
لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێشبەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو.
== پەیوەندیدار ==
* [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەری دەرەکی ==
[https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]]
[https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}}
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]]
kddyuff73xi8xpe6b7v0hgclj0jje2c
نەدا جەبرائیلی
0
304469
1684162
1678481
2026-10-09T01:37:55Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە)
1684162
wikitext
text/x-wiki
{{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}}
{{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠–ئێستا|spouse=ئالیار ڕاستی}}
'''نەدا جەبرائیلی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: ندا جبرائیلی؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/neda1-jebreilii-biography.html |access-date=2021-10-20 |website=www.beytoote.com |title=بیوگرافی ندا جبرائیلی (+عکس)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/n2cafj02f1jr1k0/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C |access-date=2021-10-20 |website=www.salamcinama.ir |title=بیوگرافی + عکسهای ندا جبرائیلی {{!}} سلامسینما}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-02-09 |url=https://www.isna.ir/news/91112112875/نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شدند-استرداد |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / استرداد، دربند و دهلیز در صدر نامزدها}}</ref> زیاتر بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' (٢٠١٣)، ''[[ماسی و پشیلە]]'' (٢٠١٣)، ''کارتی پەڕینەوە'' (٢٠١٧)، ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' (٢٠٢٠) و ''جەنگی جیهانیی سێیەم'' (٢٠٢٢) ناسراوە. دوو جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]] بەهۆی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' و ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا''.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139112010002 |access-date=2021-10-20 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase ندا جبرائيلي :.}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-25 |url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-10-20 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== سینەمایی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
!ساڵ
!ناو
!دەرهێنەر
|-
|٢٠٢٢
|جنگ جهانی سوم
|
|-
|٢٠٢١
|''[[ھۆکاری مردن: نادیار]]''
|
|-
|٢٠١٩
|مردن در آب مطهر
|
|-
|٢٠١٩
|هفت و نیم
|
|-
|٢٠١٩
|جمشیدیه
|
|-
|٢٠١٨
|بنفشه آفریقایی
|
|-
|٢٠١٧
|کارت پرواز<ref>{{Cite news|work=ایسنا|date=2016-10-25|title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی|url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref>
|
|-
|٢٠١٥
|ما، در بهشت<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt4856674/?ref_=nm_knf_i4 |website=IMDb |title=Paradise (2015)}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ma dar Behesht - Discontent and its many children|url=https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html|language=en-US|access-date=2018-06-06|archive-date=6 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506031407/https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html}}</ref>
|
|-
|٢٠١٤
|یحیی سکوت نکرد<ref>{{Cite web |url=http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918083922/http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-date=18 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=بانیفیلم |language=fa-IR |title=ندا جبرائیلی:هر سال یک فیلم خوب بازی کنم، رضایتبخش است |url-status=dead}}</ref>
|
|-
|٢٠١٣
|[[ماسی و پشیلە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/news/1659/--ماهى-و-گربه---در-شبکه-نمایش-خانگى |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=” ماهی و گربه ” در شبکه نمایش خانگی |publisher=www.filmkhaneh.com}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.filmkhaneh.com/news/1659/--%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%89-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D8%A8%D9%87---%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%89 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref>
|
|-
|٢٠١٣
|قاعده تصادف<ref>{{Cite web |url=http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924005403/http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-date=24 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=سایت تخصصی سینما؛ سینما نگار |title=ندا جبرائیلی: شهرزاد «تنها دوبار زندگی میکنیم» آیندهٔ نه چندان دور شهرزاد «قاعده تصادف» است |publisher=cinemanegar.com}}</ref>
|
|-
|٢٠١١
|دونده زمین<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/movie/3548/دونده-زمین |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=دونده زمین |publisher=www.filmkhaneh.com}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.filmkhaneh.com/movie/3548/%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref>
|
|-
|٢٠١٧
|فیلمی کورتی سبز کلهغازی<ref>{{Cite news|work=انصاف نیوز|date=2017-07-31T21:17:55+00:00|title=«سبز کله غازی» در خانه هنرمندان اکران میشود - انصاف نیوز|url=http://www.ensafnews.com/72174/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref>
|
|-
|٢٠١٦
|فیلمی کورتی آرام<ref>{{Cite news|work=فیدان|date=2016-04-13T11:42:25+04:30|title=فیدان - اخبار - فرشته پرنیان با فیلم کوتاه «آرام» در سینه فونداسیون کن 2016|url=http://www.fidanfilm.ir/فرشته-پرنیان-با-فیلم-کوتاه-آرام-در-سی/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref>
|
|-
|٢٠١٥
|فیلمی کورتی سکوت
|
|}
{| class="wikitable"
|+زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی
!ساڵ
!ناو
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
|-
|٢٠٢٦
|[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]]
|
|[[جەمشید مەحموودی]]
|-
|٢٠١٩
|برادر جان
|
|
|-
|
|جادوی سفید
|ئایدا پەناھەندە
|
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|5781340}}
== سەرچاوە ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{ئێران-کۆلکە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
mu489gr3zu0rfd9ha1ex2y2rgp4mne9
فێستیڤاڵی جامی جەم
0
304502
1684125
1676300
2026-10-08T23:07:58Z
Bilalinfo
57400
1684125
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox award|name=فێستیڤاڵی تەلەفیزیۆنی جام جەم|image=|image_size=|caption=لۆگۆی فێستیڤاڵی جام جەم|description=|presenter=[[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|دەستەی پەخشی کۆماری ئیسلامیی ئێران]]|country={{IRI}}|location=[[تاران]]|year=[[2011]]|year2=}}
'''فێستیڤاڵی تەلەفیزیۆنیی جام جەم''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: جشنواره تلویزیونی جام جم) فێستیڤاڵێکە کە ساڵانە لەلایەن ڕێکخراوی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|دەنگی و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] لە [[ئێران]] بەڕێوە دەچێت.<ref>[https://www.mehrnews.com/tag/جشنواره+جام+جم فێستیڤاڵی جام جەم]</ref> یەکەم خولی ئەم فێستیڤاڵە لە ساڵی ٢٠١١بەڕێوە چوو.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4511256/جزییات-برگزاری-پنجمین-جشنواره-جام-جم-بخش-های-تازه-اضافه-شد وردەکارییەکانی بەڕێوەچوونی پێنجەمین فێستیڤاڵی جام جەم]</ref>
== مێژوو ==
تا ئێستا پێنج خولی فێستیڤاڵی تلویزیۆنیی جام جەم بەڕێوە چووە؛ یەکەم خولی ئەم فێستیڤاڵە لە ساڵی ٢٠١١، دووەم خول لە ساڵی ٢٠١٢، سێیەم خول لە ساڵی ٢٠١٣، چوارەم خول لە ساڵی ٢٠١٧و پێنجەمین خولی ئەم فێستیڤاڵە لە ئاداری ساڵی ٢٠١٩بەڕێوە چوو.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13970924001112/آغاز-به-کار-پنجمین-جشنواره-جامجم-مدیران-بخشهای-مختلف-مشخص-شدند/ دەستپێکردنی پێنجەمین فێستیڤاڵی جام جەم / بەڕێوەبەرانی بەشە جیاوازەکان دیاری کران]</ref>
== بەشەکان و خەڵاتەکان ==
ئەو بەشانەی لە فێستیڤاڵی جام جەمدا بۆ وەرگرتنی خەڵات بەم شێوەیەی خوارەوەن:<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4521709/نامزدهای-بخش-مردمی-جشنواره-جام-جم-مشخص-شدند/ کاندیداکانی بەشی جەماوەریی فێستیڤاڵی «جام جەم» دیاری کران]</ref><ref>[https://www.isna.ir/news/97102312157/ارزیابی-۲۰-سریال-و-۸۸-اثر-دوبله-در-جشنواره-تلویزیونی-جام-جم/ ھەڵسەنگاندنی ٢٠ زنجیرە و ٨٨ بەرهەمی دۆبلاژ لە فێستیڤاڵی تلویزیۆنیی جام جەم]</ref>
=== بەشی زنجیرە ===
* پەیکەرەی باشترین زنجیرە
* پەیکەرەی باشترین دەرهێنەری
* پەیکەرەی باشترین بەرهەمهێنەری
* پەیکەرەی باشترین فیرمانیووس
* پەیکەرەی باشترین ئەکتەری پیاو
* پەیکەرەی باشترین ئەکتەری ژن
* پەیکەرەی خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران
* پەیکەرەی باشترین کۆمەڵەی تلویزیۆنی (لە ڕوانگەی خەڵکەوە)
* پەیکەرەی باشترین مۆسیقای تیتراژ (لە ڕوانگەی خەڵکەوە)
=== بەشی بەڵگەفیلم ===
* پەیکەرەی باشترین بەڵگەفیلم
* پەیکەرەی باشترین کۆمەڵەی بەڵگەفیلم
* پەیکەرەی باشترین دەرهێنەری
* پەیکەرەی باشترین توێژینەوە
* پەیکەرەی خەڵاتی تایبەتی بەڵگەفیلم
=== بەشی ئەنیمەیشن ===
* پەیکەرەی باشترین دیزاینی بۆشایی
* پەیکەرەی باشترین دەرهێنەری
* پەیکەرەی باشترین کلیپی مۆسیقایی
* پەیکەرەی باشترین بەرهەمهێنەری
* پەیکەرەی باشترین بڕگەی نێوان بەرنامەکان
* پەیکەرەی باشترین فیرمانیووس
* پەیکەرەی باشترین مۆسیقا
* پەیکەرەی باشترین جووڵەپێدان (ئەنیمەیتکردن)
* پەیکەرەی باشترین دیزاینی کەسایەتی
* پەیکەرەی باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری
=== بەشی پێشبڕکێ ===
* پەیکەرەی باشترین پێشبڕکێی تلویزیۆنی
* پەیکەرەی باشترین پێشکەشکاری
* پەیکەرەی باشترین پێشبڕکێی مەیدانی
* پەیکەرەی باشترین دیزاینی دیمەن و دێکۆر
* پەیکەرەی باشترین پێشبڕکێی ستۆدیۆیی
* پەیکەرەی باشترین دەرهێنەریی پێشبڕکێی ستۆدیۆیی
* پەیکەرەی باشترین دەرهێنەری پێشبڕکێی مەیدانی
* پەیکەرەی باشترین دیمەن و دێکۆری پێشبڕکێ
== پەیوەندیدار ==
* [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
* [[خەڵاتەکانی حافز]]
* [[سیمورغ بلورین]]
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://simafestival.ir/ ماڵپەڕی فەرمیی فێستیڤاڵی تلویزیۆنیی جام جەم]
* [https://www.irib.ir/ ماڵپەڕی فەرمیی ڕێکخراوی دەنگی و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران]
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:پەخشی کۆماری ئیسلامیی ئێران]]
[[پۆل:فێستیڤاڵەکان]]
[[پۆل:فێستیڤاڵەکانی فیلم لە ئێران]]
njvlk9rwo7rmrdxa7maykac0lx9qyz1
نەقەبا
0
304588
1684227
1678483
2026-10-09T07:33:30Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1684227
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نەقەبا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نقبا}}<br>{{lang-en| Naqaba }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78066| 44.08279}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەقەبا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.78066| 44.08279 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٦٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نەقەبا''' یان '''نەقەبێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٩٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٠٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤٣) کەس، کە (٢٧) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
3h6g9hi4x31a4xpjww26epikx2ov6r8
مالامووسا
0
304594
1684370
1678412
2026-10-09T11:50:43Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684370
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مالامووسا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مالا موسی}}<br>{{lang-en| Mala Musa }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.71121| 44.26778}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مالامووسا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.71121| 44.26778 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مالامووسا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی مالامووسا لە ڕووی زمانەوانی و مێژووی ناوچەکەوە لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* مالا (ماڵا / ماڵی): لە زاراوەی کوردیی ژوورودا (بادینی) بە مانای "[[ماڵ]]" یاخود "بنەماڵە و وەچەی" کەسێک دێت.
* مووسا: ئاماژەیە بۆ ناو و کەسایەتیی دیاری دامەزرێنەر یان گەورەی بنەماڵەی یەکەمی گوندەکە (مەلا مووسا یان کەسێک بە ناوی مووسا).
کەواتە بە واتای "ماڵی مووسا" یان "بنەماڵەی مووسا" دێت، کە وەک نەریتێکی کۆنی ناوچەکە ناوەکە دراوەتە پاڵ ڕەچەڵەکی ئەو بنەماڵەیەی یەکەم جار لەو شوێنەدا نیشتەجێ بوون یان گوندەکەیان ئاوەدان کردووەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣١) [[خێزان]] و (١٤٥) کەس، کە (٧١) [[نێر]] و (٧٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
kka7k6w8admdujm23b11rcha300gal2
کویسکێ
0
304595
1684355
1677120
2026-10-09T11:16:44Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684355
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کویسکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کویسکي}}<br>{{lang-en| Kuiske }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.77546| 43.95274}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کویسکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.77546| 43.95274 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٤١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کویسکێ''' یان '''گویسکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی کویسکێ. دەربارەی ڕەگوڕێشە و چەمکی زمانەوانیی ناوی گوندەکە، دوو بۆچوونی سەرەکی لە ناوچەکە و لای زمانناسان دەخێرێنەڕوو:
* پەیوەندی بە شوێنی سێبەر و فێنک (کۆژ/کۆژەک): لە زاراوەی ناوچەیی بادینان و دیالێکتە دێرینەکانی ناوچەکەدا، وشەی "کویس" یاخود "کۆژ" و "کویسک" بۆ شوێنێکی [[سێبەر]]، فێنک، یان دۆڵ و ناوچەیەکی شاخاوی بەکاردێت کە کەمتر خۆری پێدەگات. پاشگری "ێ" بۆ دەستنیشانکردنی شوێنەکە زۆکراوە (واتە شوێنی فێنک یان سێبەرگا).
* پەیوەندی بە سەردەمە دێرینەکان و زاراوەی کۆن: لە ھەندێک سەرچاوەی ناوچەییدا ئاماژە بەوە دەکرێت کە وشەکە ڕەگی لە دیالێکتە دێرینەکانی ناوچەی گۆران و بەھدینانە لەسەر شێوازی کورتکراوەی ناوی کەسایەتییەکی دێرین یان دامەزرێنەری گوندەکە، یاخود ناسناوی بنەماڵەیەکی ناوچەکە.
زۆربەی توێژەرانی فۆلکلۆر و ناوی شوێنەکان (Toponymy) لەسەر ئەوە کۆکن کە ھۆکاری بەکارھێنانی ئەم ناوە زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ تایبەتمەندیی سروشتی و جوگرافیی گوندەکە (ھەڵکەوتەی لە ناوچەیەکی شاخاوی و سێبەردا).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٦٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢١) [[خێزان]] و (١٤١) کەس، کە (٧٦) [[نێر]] و (٦٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
cbfvnrcpkvxeba8kjbwkv64uf0g96cw
گربیش ژووری
0
304596
1684358
1677173
2026-10-09T11:20:04Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684358
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گربیش ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کربیش العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Grbish }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80954| 43.96070}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گربیش ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.80954| 43.96070 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠٠٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گربیش ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی گربیش (یان گربیش ژووری و گربیش ژێری) لە ناحیەی دینارتێی سەر بە قەزای ئاکرێ، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنیمییەوە (ناوی شوێنەکان) بۆ شێوازی داڕشتنی ناوە ڕەسەنە کوردییەکانی دەڤەرەکە دەگەڕێتەوە:
* گر (Gir): لە [[زمانی کوردی]]دا و بەتایبەت لە شێوەزاری کرمانجیی سەروودا بە مانای [[گرد]]، تەپۆڵکە، یان شوێنی بەرز دێت.
* بیش / پیش (Bîş / Pêş): دوو شیکردنەوەی سەرەکیی بۆ دەکرێت:
** بێشە / دارستان (Bêşe): ئاماژەیە بۆ شوێنێکی دارستاوی، کێوی، یان تڕ و پڕ لە دار و درەخت.
** پێش (Pêş): بە مانای بەرامبەر یان ڕووکار، کەواتە «گربیش» واتە «گردی ڕووبەڕوو/پێشەوە» یان «گردی دارستاوی».
وشەی «ژووری» کە لەگەڵ ناوەکەدا دێت، لە شێوەزاری ناوچەکەدا بە مانای سەروو / سەریێ دێت (لە بەرامبەر «ژێری» کە بە مانای خوارووە)، بۆ جیاکردنەوەی بەشی سەرەوەی گوندەکەیە لە بەشی خوارەوەی.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٨٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٦٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤١٢) [[خێزان]] و (٢٠٠٨) کەس، کە (١٠١٣) [[نێر]] و (٩٩٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
tmt9ayczck7qxbeoipgzl7ktz3ogfiy
گربیش ژێری
0
304597
1684359
1677175
2026-10-09T11:20:38Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684359
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گربیش ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کربیش السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Grbish }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.81004| 43.95473}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گربیش ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.81004| 43.95473 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٨٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٠١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گربیش ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی گربیش (یان گربیش ژووری و گربیش ژێری) لە ناحیەی دینارتێی سەر بە قەزای ئاکرێ، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنیمییەوە (ناوی شوێنەکان) بۆ شێوازی داڕشتنی ناوە ڕەسەنە کوردییەکانی دەڤەرەکە دەگەڕێتەوە:
* گر (Gir): لە [[زمانی کوردی]]دا و بەتایبەت لە شێوەزاری کرمانجیی سەروودا بە مانای [[گرد]]، تەپۆڵکە، یان شوێنی بەرز دێت.
* بیش / پیش (Bîş / Pêş): دوو شیکردنەوەی سەرەکیی بۆ دەکرێت:
** بێشە / دارستان (Bêşe): ئاماژەیە بۆ شوێنێکی دارستاوی، کێوی، یان تڕ و پڕ لە دار و درەخت.
** پێش (Pêş): بە مانای بەرامبەر یان ڕووکار، کەواتە «گربیش» واتە «گردی ڕووبەڕوو/پێشەوە» یان «گردی دارستاوی».
وشەی «ژووری» کە لەگەڵ ناوەکەدا دێت، لە شێوەزاری ناوچەکەدا بە مانای سەروو / سەریێ دێت (لە بەرامبەر «ژێری» کە بە مانای خوارووە)، بۆ جیاکردنەوەی بەشی سەرەوەی گوندەکەیە لە بەشی خوارەوەی.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٩٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٢١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٣٣) [[خێزان]] و (١٠٠١) کەس، کە (٥٠٨) [[نێر]] و (٤٩٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
mky5ahtb7v57fj16da6nlzxaq3bo9fz
کەشکاڤا
0
304598
1684284
1678562
2026-10-09T08:42:16Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684284
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەشکاڤا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کشکافا}}<br>{{lang-en| Kashkava }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86333| 43.71256}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەشکاڤا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86333| 43.71256 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەشکاڤا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کەشکاڤا (لە ناحیەی دینارتێ لە قەزای ئاکرێ، دەڤەرا نەھلێ) لە ڕووی زمانی و ڕیشەسازییەوە (Etymology) لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* کەشک / کەشکێ (Keshk/Keshke): لە شێوەزار و دیالێکتە ناوچەیییەکاندا ئاماژەیە بۆ شوێنێکی بەرز، [[گرد]]، کۆشک (قەڵا و کۆشکی بچووک) یان شوێنێکی بەرچاو و بەرز لەسەر گردۆڵەیەک.
* ئاڤا (Ava): لە [[زمانی کوردی]]دا بە مانای " ئاوەدان" یان "ئاوەدانی/گوند" دەیات.
* واتای گشتی ناوەکە: واتە "گوندی سەر گرد یان بەرزایی" یان "ئاوەدانیی دەوروبەری کۆشک/بەرزایی".
لەلایەکی ترەوە، بڕێک ڕاڤەی ناوچەیی ھەیە کە ئاماژە بە بونیادی وشەی "کەشک" دەکات وەک ئاماژەیەک بۆ (کەشک/مەست و دۆ) و سەرچاوەی ئاو ("ئاڤ/ئاو") لە ناوچەکەدا، بەڵام بۆچوونی بەھێزی زمانەوانی و تۆپۆنۆمی (Etymology of Place Names) ئەوەیە کە پاشگری "ئاڤا" واتە ئاوەدانی و بەشی یەکەمیشی ئاماژەیە بۆ شوێن و پێگەی جوگرافیی گوندەکە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٧٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٨) [[خێزان]] و (١٨٢) کەس، کە (٩٦) [[نێر]] و (٨٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
knff426iao1n9gejwtpx54owuc7z7gu
1684285
1684284
2026-10-09T08:42:50Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684285
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەشکاڤا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کشکافا}}<br>{{lang-en| Kashkava }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86333| 43.71256}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەشکاڤا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86333| 43.71256 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەشکاڤا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کەشکاڤا (لە ناحیەی دینارتێ لە قەزای ئاکرێ، دەڤەرا نەھلێ) لە ڕووی زمانی و ڕیشەسازییەوە (Etymology) لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* کەشک / کەشکێ (Keshk/Keshke): لە شێوەزار و دیالێکتە ناوچەیییەکاندا ئاماژەیە بۆ شوێنێکی بەرز، [[گرد]]، کۆشک (قەڵا و کۆشکی بچووک) یان شوێنێکی بەرچاو و بەرز لەسەر گردۆڵەیەک.
* ئاڤا (Ava): لە [[زمانی کوردی]]دا بە مانای " ئاوەدان" یان "ئاوەدانی/گوند" دەیات.
* واتای گشتی ناوەکە: واتە "گوندی سەر گرد یان بەرزایی" یان "ئاوەدانیی دەوروبەری کۆشک/بەرزایی".
* لەلایەکی ترەوە، بڕێک ڕاڤەی ناوچەیی ھەیە کە ئاماژە بە بونیادی وشەی "کەشک" دەکات وەک ئاماژەیەک بۆ (کەشک/مەست و دۆ) و سەرچاوەی ئاو ("ئاڤ/ئاو") لە ناوچەکەدا، بەڵام بۆچوونی بەھێزی زمانەوانی و تۆپۆنۆمی (Etymology of Place Names) ئەوەیە کە پاشگری "ئاڤا" واتە ئاوەدانی و بەشی یەکەمیشی ئاماژەیە بۆ شوێن و پێگەی جوگرافیی گوندەکە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٧٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٨) [[خێزان]] و (١٨٢) کەس، کە (٩٦) [[نێر]] و (٨٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
l2gxpbilomr32cip0ufy6yiqvlvnvia
شەھێ
0
304599
1684275
1678338
2026-10-09T08:13:15Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684275
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شەھێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شهي}}<br>{{lang-en| Shahe }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.88192| 43.79089}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شەھێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.88192| 43.79089 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٥٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شەھێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕیشەی زمانی و ئەتیمۆلۆژیای ناوی گوندی شەهێ لە (دەڤەری زێباری)، لە ناوچەکە و سەروەریی فۆلکلۆریدا دوو بۆچوونی سەرەکی و لێکدانەوەی زمانی بۆ سەرچاوەی ئەم ناوە هەن:
* بەستنەوە بە وشەی "شەهـ / شاهـ" (پاشا یان گەورە): لە [[زمانی کوردی]] و ڕیشەی زمانە ئێرانییە کۆنەکاندا، وشەی "شەهـ" یان "شاهـ" بە واتای [[پاشا]]، سەردار یان شوێنی بەرز و شکۆدار دێت. هەندێک لە زمانناسان و ڕاڤەکارانی ناوە جوگرافییەکان پێیان وایە کە "شەهێ" کورتکراوە یان گۆڕدراوی دەستەواژەیەکە بە مانای شوێنی شاهانە یان پێگەی بەرز و خۆش، بەهۆی هەڵکەوتەی جوگرافیی گوندەکە کە دەکەوێتە کوێستان و دامێنی چیا (چیای پێرس) و خاوەن سروشتێکی دەوڵەمەند و هەوایەکی خۆشە.
* پەیوەندی بە وشەی "شەهێن / شەهین" (باڵندەی باز): لە دیالێکتی بەهدینی و زاری ناوچەکەدا، بە باڵندەی [[باز]] یان تەوار دەگوترێت "شەهێن" یان "شەهێ". بەهۆی سەرکەش و شاخاویبوونی ناوچەکە و بوونی هێلانەی باڵندە ڕاوکەرەکان لە شاخ و کەندەڵانەکانی دەوروبەری گوندەکەدا، یەکێک لە ڕاڤە باوەکان ئەوەیە کە ناوەکە لە سەرچاوەی نیشتمانی باز یان شەهێنەکانەوە وەرگیراوە و بە تێپەڕبوونی کات بووە بە "شەهێ".
* لێکدانەوەی فۆلکلۆری و ناوخۆیی: لە گێڕانەوە زارەکییەکاندا، هەندێک جار ناوەکە دەبەستنەوە بە ناوی کەسایەتییەکی مێژوویی یان دامەزرێنەری گوندەکە، یان ئاماژەدان بە دیمەنی "شەهی/شایستە" و دڵگیر (بە مانای شوێنێکی سەرنجڕاکێش و بەپیت).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٦٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦) [[خێزان]] و (٢٢) کەس، کە (٧) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
o1q0c2s1nzgyarh5wcwhcinktvewev5
شکەفتێ، دینارتە
0
304600
1684272
1678336
2026-10-09T08:01:59Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684272
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شکەفتێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شکفتي}}<br>{{lang-en| Shkafte }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.81933| 43.93023}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شکەفتێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.81933| 43.93023 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٩٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شکەفتێ''' یان '''شکەفتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی شکەفتێ (کە دەکەوێتە سنووری ناحیەی دینارتە لە قەزای ئاکرێ) ڕاستەوخۆ لە وشەی «شکەفت» (کە لە شێوەزاری بەھدینی و باکووریدا بە مانای [[ئەشکەوت]] دێت) وەرگیراوە. ھۆکاری سەرەکیی ئەم ناونانەش دەگەڕێتەوە بۆ ھەڵکەوتەی جوگرافیی شوێنی گوندەکە؛ لەبەر ئەوەی لە ڕابردوودا یان لە دەوروبەری شوێنی دامەزراندنی گوندەکەدا ئەشکەوتی سروشتی یان مێژوویی دیار ھەبوون کە خەڵکی ناوچەکە بۆ حەوانەوە، داڵدەدان یان بەخێوکردنی ئاژەڵ کەڵکیان لێ وەرگرتووە. لە زمانەوانیی کوردیدا، کاتێک شوێنێک بە تایبەتمەندییەکی سروشتیی دیار ناوبانگ دەردەکات (وەک [[ئەشکەوت]]، [[کانی]]، یان [[چیا]])، گوندەکەش بەو ناوھەڵگرییەوە دەناسرێتەوە، کە لێرەدا وشەی «شکەفت» بە پاشگری پێناسەی «ێ» بووەتە شکەفتێ.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٣) [[خێزان]] و (٣٩٨) کەس، کە (٢٠٤) [[نێر]] و (١٩٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ciqmyjkooim09vk2mpvrtp8e9mjos9k
شرتا
0
304601
1684271
1678334
2026-10-09T07:59:49Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684271
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شرتا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شرتا}}<br>{{lang-en| Shrta }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80255| 43.91045}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شرتا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.80255| 43.91045 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٨١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شرتا''' یان '''شرتان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕیشەی زمانەوانی و ڕەچەڵەکی ناوی گوندی شرتا (یان شرتان) لە ناحیەی دینارتێی سەر بە قەزای ئاکرێ، بۆچوونی جیاوازی زمانی و مێژوویی ھەن:
* وەرگرتن لە وشەی «مەرج / مەڕج» (شەرت): لە [[زمانی کوردی]] و ناوچەکەدا، وشەی شەرت (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: شرط) واتای پەیمان، مەرج یان سنوور دەبەخشێت. بەپێی گێڕانەوەی کەلەپووریی ناوچەکە، ئەم شوێنە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوغرافییەوە سنوور یان شوێنی «پەیمان و ڕێککەوتن» بووە لە نێوان [[ھۆز|ھۆزەکان]] یان دەسەڵاتدارێتییە ناوچەیییەکان بۆ دیاریکردنی سنووری زەوی و لەوەڕگاکان.
* پێوەندی بە چەم و ئاوەوە (چەمی شەرتێ): لە ھەندێک شێوەزاری دێرینی ناوچەکەدا وشەی «شرت / شرتا» ھێما بووە بۆ ڕێڕەوی ئاوی تەنگ، ڕێڕەوی خێرا، یان شوێنی دابەشبوونی ئاو.
* ڕیشەی دێرینی ئارامی/ئاشووری: وەک زۆربەی ناوی شوێن و گوندەکانی تر لە دەڤەری ئاکرێ و بادینان، ھەندێک لە لێکۆڵەرانی ناوی شوێنەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ناوی «شرتا» ناوازەیییەکی زمانیی دێرینی ھەیە و لە ڕێڕەوی زمانی ئارامی یان [[زمانی سوریانی|سریانیی]] کۆنەوە ھاتووە (کە لە سەرچاوە کۆنەکاندا بە واتای سنوور، دیوار یان شوێنی بەرز و پارێزراو دێت).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (٢٥٧) کەس، کە (١٢٤) [[نێر]] و (١٣٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
4ypfdj02htpirf2pc8olas03hggp8nt
سیانێ تەتۆ
0
304602
1684268
1678328
2026-10-09T07:49:01Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684268
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سیانێ تەتۆ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سیاني تتو}}<br>{{lang-en| Siane Tato }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83529| 43.86860}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سیانێ تەتۆ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83529| 43.86860 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٤١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سیانێ تەتۆ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سیانێ تەتۆ لە سێ بەشی سەرەکی پێکدێت کە ئاماژەن بۆ تایبەتمەندی جوگرافی و مێژووی ناوچەکە:
* سیانێ: لە وشەی «[[سێ]]» و پاشگری شێوەزاریی «ان» یاخود «سێیان»ەوە ھاتووە، کە لە ڕووی زمانییەوە ئاماژەیە بۆ ژمارە (٣). لە ڕووی ناو لێنانی دێھاتەکانەوە، ئەمە بە زۆری ئاماژەیە بۆ سێ بەش، سێ کانی، یان سێ گووند/بنەماڵەی بنەڕەتی کە سەرەتای دروستبوونی دێیەکە بوون.
* تەتۆ: ناوی سەرۆک [[ھۆز]] یان دامەزرێنەرێکی ناوداری گوندەکەیە (تەتۆ / Tato) کە لە ڕابردوودا خاوەن یان سەرۆکی ئەو ناوچەیە بووە. زۆرجار لە خەمڵاندن و ناوچە جیاوازەکاندا زاراوەی لەو شێوەیە بۆ جیاکردنەوەی گوندێک لە گوندەکانی دیکەی ھەمان ناو بەکاردێت.
بەم شێوەیە، ناوی «سیانێ تەتۆ» بە واتای «سێ دێیەکەی تەتۆ» یان «سیانەکەی تەتۆ» دێت، تاوەکو لە گوندەکانی دیکەی ھاوناوی خۆی لە ھەمان ناوچەدا (وەک سیانێ) جیا بکرێتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٧٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (٢٣٧) کەس، کە (١١٧) [[نێر]] و (١٢٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
jblqw9le0qhjw4zk6s08smy86fo1kwz
سیانێ حاجی حسێن
0
304603
1684269
1678330
2026-10-09T07:54:10Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684269
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سیانێ حاجی حسێن
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سیاني حجي حسین}}<br>{{lang-en| Siane Haji Hsen }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83374| 43.87047}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سیانێ حاجی حسێن'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83374| 43.87047 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٣٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سیانێ حاجی حسێن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سیانێ حاجی حسێن لە سێ بەشی سەرەکی پێکدێت کە ئاماژەن بۆ تایبەتمەندی جوگرافی و مێژووی ناوچەکە:
* واتای جوگرافی و تۆپۆگرافی (سێ-ئان / سێیان): لە [[زمانی کوردی]]ی کۆندا و لە زۆربەی شێوەزارەکاندا، پاشگری «ئان» یان «ئێ» بۆ ئاماژەدان بە شوێن یان زەوی بەکارھاتووە. وشەی «سیان» لە «سێ» + «ئان» پێکھاتووە، واتە «سێ شوێن» یان «سێ ڕەخ/مێرج/گرد». لە زۆر ناوچەی [[کوردستان]] ئەو گوندانەی کە دەکەونە نێوان سێ [[گرد]] یان سێ [[دۆڵ]] و کانیاو، پێیان گوتراوە سیان یان سیانێ.
* پەیوەندی بە [[ھۆز]] یان تیرەی سیان (سەییان): لە بەشێک لە سەرچاوە مێژوویی و ناوچەیییەکاندا ئاماژە بەوە دەکرێت کە ناوی گوندەکە پەیوەندی بە بنەماڵە، [[تیرە]]، یان ڕەچەڵەکێکەوە ھەیە کە بە «سیان» ناسراون و لە کۆندا لەو ناوچەیەدا نیشتەجێ بوون.
* پاشگری «حاجی حسێن»: ئەم بەشەی ناوەکەی بۆ جیاکردنەوەی گوندەکەیە لە گوندەکانی دیکەی ھاوناوی (وەک سیانێی تر لە دەڤەری ئاکرێ). ناوی حاجی حسێن دەگەڕێتەوە بۆ کەسایەتییەکی دیار، سەرۆک خێزان، یان ئاوەدانکەرەوەی سەرەکیی گوندەکە لە سەردەمێکی ڕابردوودا کە بە ناوی ئەو کۆنکرێت بووەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٠) [[خێزان]] و (٢١٤) کەس، کە (١٠٦) [[نێر]] و (١٠٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
1kjfgliqyhc2tfrg08m10su5kkvv51o
سەرکەندالا
0
304604
1684221
1678332
2026-10-09T07:31:03Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684221
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرکەندالا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرکندالا}}<br>{{lang-en| Sarkandala }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.74811| 44.19233}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەندالا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.74811| 44.19233 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرکەندالا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سەرکەندالا (یان سەرکەندال) لە قەزای ئاکرێ، وەک زۆربەی شوێنەوار و گوندەکانی ناوچەکە، ناوێکی جوگرافییە و پێکھاتووە لە دوو بەشی سەرەکی لە [[زمانی کوردی]] (دیالێکتی بادینی/کۆرمانی):
* سەر: واتە لوتکە، سەرەوە، یان پێشەوە.
* کەندال (Kendal): لە زمانی کوردیدا بە واتای کەندەڵان، ھەڵدێر، یان لێژایی و قەراغی چەم و دۆڵەکان دێت.
کەواتە سەرکەندالا واتە "سەر کەندەڵانەکە" یان ئەو شوێنەی کە دەکەوێتە بەرزایی و سەرەوەی کەندەڵان و شوێنە ھەڵدێرەکان. ناوەکە وەسفی شوێنی جوگرافیی گوندەکەیە کە لەسەر بەرزاییەک یان قەراغی کەندەڵانێک ھەڵکەوتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٣٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٨٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٨) [[خێزان]] و (٣٣٧) کەس، کە (٣٢١) [[نێر]] و (٣٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
8z5o2fsll7gmj2q90t5qx4ro6j6rixc
1684222
1684221
2026-10-09T07:31:25Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684222
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرکەندالا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرکندالا}}<br>{{lang-en| Sarkandala }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.74811| 44.19233}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەندالا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.74811| 44.19233 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرکەندالا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سەرکەندالا (یان سەرکەندال) لە قەزای ئاکرێ، وەک زۆربەی شوێنەوار و گوندەکانی ناوچەکە، ناوێکی جوگرافییە و پێکھاتووە لە دوو بەشی سەرەکی لە [[زمانی کوردی]] (دیالێکتی بادینی/کۆرمانجی):
* سەر: واتە لوتکە، سەرەوە، یان پێشەوە.
* کەندال (Kendal): لە زمانی کوردیدا بە واتای کەندەڵان، ھەڵدێر، یان لێژایی و قەراغی چەم و دۆڵەکان دێت.
کەواتە سەرکەندالا واتە "سەر کەندەڵانەکە" یان ئەو شوێنەی کە دەکەوێتە بەرزایی و سەرەوەی کەندەڵان و شوێنە ھەڵدێرەکان. ناوەکە وەسفی شوێنی جوگرافیی گوندەکەیە کە لەسەر بەرزاییەک یان قەراغی کەندەڵانێک ھەڵکەوتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٣٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٨٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٨) [[خێزان]] و (٣٣٧) کەس، کە (٣٢١) [[نێر]] و (٣٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
2sfhnv59dbkh3wrxg4si8qon68u23fq
مەحموود کەلاری
0
304605
1684031
1679810
2026-10-08T20:54:42Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1684031
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=مەحمود کەلاری<br>محمود کلاری|image=Mahmood Kalari.jpg|caption=|birth_date=|birth_place=[[تاران]]، ئێران|death_date=|death_place=|occupation=[[وێنەگری سینەمایی]]، سیناریۆنووس، دەرهێنەری فیلم، وێنەگر}}
'''مەحموود کەلاری''' ({{langx|fa|محمود کلاری}}؛ لەدایکبووی [[تاران]]) [[وێنەگری سینەمایی]]، سیناریۆنووس، دەرهێنەری فیلم، و وێنەگرێکی ئێرانییە کە لەگەڵ ژمارەیەک لە دەرهێنەرە بەناوبانگەکانی ئێران وەکو [[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیاروستەمی]]، جەعفەر پەناهی، [[ئەسغەر فەرهادی]]، و موحسین مەخمهلباف کاری کردووە.
دوای تەواوکردنی خولەکانی وێنەگری لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، یەکەم پێشانگای وێنەگری خۆی بە نیشانی «دیدار لەگەڵ خەڵکی دەوروبەرمان» لە [[زانکۆی تاران]] لە ساڵی ١٩٧٦ بەڕێوەبرد. دوای چەند ساڵێک لە ئاژانسی هەواڵی وێنەی سیگمای بنکە لە [[پاریس]] دامەزرا و بۆ ماوەی چوار ساڵ کاری بۆ کردن. لە ساڵی ١٩٨٠، لەلایەن گۆڤاری تایمەوە وەکو یەکێک لە «١٥ باشترین وێنەگرەکانی ساڵ» دەستنیشانکرا، و وێنەکانی لە گۆڤارە [[فەڕەنسا|فەرەنسی]]، [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]]، و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکاندا]] دەبینران. کەلاری گەڕایەوە بۆ ئێران و لە ساڵی ١٩٨٢ تا ١٩٨٤ وەکو سەرپەرشتیاری یەکەی وێنەگری بەشی تەلەڤیزیۆنی نیشتمانی تاران کاری کرد.
کاروانی سینەمایی خۆی لە ساڵی ١٩٨٤ وەکو سینەماتۆگرافەری فیلمی Jadehay sard<ref>{{imdb title|0091086|Frosty Roads}}</ref> (١٩٨٥) (ڕێگاکانی سەرمابردوو) دەستپێکرد کە بەهۆیەوە خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] تاران بەدەستهێنا. لەو کاتەوە کاری وێنەگری بۆ زیاتر لە ٦٥ فیلم کردووە، لەوانە هەندێک لەو فیلمەی کە زۆرترین دەستخۆشی ڕەخنەگرانیان لێکراوە و لە سەرانسەری ئێران و جیهاندا قسەیان لەسەر کراوە. لەنێو ئەوانەدا: '' Sorb''<ref>{{imdb title|0096141|The Lead}}</ref> (١٩٨٨) (براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی)، ''Reyhaneh''<ref>{{imdb title|0114278|Reyhaneh}}</ref> (١٩٩٥) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سان سێباستیان)، ''کاتی خۆشەویستی'' (١٩٩٠) ( کە لە [[تورکیا]] وێنەی گیراو و نمایشکراو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]])، ''لە کەرخەوە تا ڕاین'' (١٩٩٠) (لە [[ئەڵمانیا]] وێنەی گیراو و نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[هامبۆرگ]] و [[مانھایم|مانهایم]])، ''سارا'' (١٩٩٢) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی سان سێباستیان، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، [[لۆس ئانجلەس]]، و [[شیکاگۆ]])، ''سەلام سینەما'' (١٩٩٥) (لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[مۆنتریال]]، [[تۆرۆنتۆ]]، [[لۆس ئانجلەس]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، و [[کان]] نمایشکراوە)، ''گەببە'' (١٩٩٦) (لە [[کان]]، [[مۆنتریال]]، [[تۆرۆنتۆ]]، [[ڤانکۆڤەر]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، [[لۆس ئانجلەس]] و ٢١ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی تری فیلم لە سەرانسەری جیهاندا نمایشکرا، براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] و براوەی خەڵاتی فیلمی جوڵاوی فوجی فیلم)، ''لەیلا'' (١٩٩٧) (لە ٧ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم نمایشکراو براوەی خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]])، ''Derakhte Golabi''<ref>{{imdb title|0187809|The Pear Tree}}</ref> (١٩٩٨) (براوەی هوگۆی زیوین لە فێستیڤاڵی فیلمی شیکاگۆ و هەڵبژێردراوە وەکو باشترین وێنەگری فیلمی جوڵاو لەلایەن داوەرانی نێودەوڵەتیی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]])، ''با ئێمە لەگەڵ خۆی دەبات'' (١٩٩٩) کە بەهۆیەوە کەلاری پاڵێورا بۆ خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی لە کێبڕکێی سەرەکی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پڵەس کامێریمەیج بۆ هونەری سینەماتۆگرافی، و ''ئۆفساید'' (٢٠٠٦) (نمایشکراو لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[بەرلین]]، [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]، و [[پەیمانگای فیلمی ئەمریکی|AFI]]).
یەکەم کاری دەرهێنەریی کەلاری فیلمی ''Abe-O Aftaab''<ref>{{imdb title|0177506|The Cloud and the Rising Sun}}</ref> (١٩٩٧) بوو کە تێیدا نووسەر و سینەماتۆگرافەریش بوو. لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[مۆنتریال]] و [[شیکاگۆ]] نمایشکرا و خەڵاتی باشترین فیلمی لە فێستیڤاڵی فیلمی مار دێل پلاتای [[ئەرژەنتین]] بەدەستهێنا.<ref>{{cite web |سەردێڕ= |url=http://www.mardelplatafilmfest.com/en/seccion/14o-festival/14o-festival?hl=en |title=١٤ەمین فێستیڤاڵ |publisher=فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مار دێل پلاتا |accessdate=6 January 2016}}</ref>
کەلاری لە ساڵانی ١٩٩٩ و ٢٠٠٠دا وەکو ئەندامی دەستەی داوەرانی فێستیڤاڵی فیلمی [[پۆڵەندا]] هەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠٠١، فێستیڤاڵی نانت لە [[پاریس]] ڕێزی لە کارەکانی وەکو وێنەگرێک گرت و وێنەکانی نمایش کرد. لە ساڵی ٢٠٠٥ خەڵاتی باشترین سینەماتۆگرافی بۆ فیلمی ''بابا عەزیز'' (٢٠٠٥) بەدەستهێنا کە لە دەرهێنانی دەرهێنەری [[توونس|تونسی]]-[[فەڕەنسا|فەرەنسی]] ناسر خەمیر بوو، لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی موسڵمانانی [[تاتارستان]]. دواتر، گەلەرییەکی وێنەکانی کە لە سەردەمی [[شۆڕشی ئێران]] لە ساڵی ١٩٧٩ وێنەی گرتبوون بۆ ڕای گشتی ئاشکراکرا، و پەرتووکێکی وێنەی کارەکانی لەو سەردەمەدا بڵاوکرایەوە. کەلاری کاری لە فیلمی [[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]] کردووە کە براوەی خەڵاتی [[ئۆسکار]]<nowiki/>ە، خەڵاتی بەقی زێڕینی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پڵەس کامێریمەیج بۆ هونەری سینەماتۆگرافی لە ساڵی ٢٠١١دا بۆ دەستەبەر کرد.
== ژێدەرەکان ==
{{Reflist}}
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0435534}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:زیندووان]]
9enzudq7e1patp8gjgdfq3woh9z2qtf
زێوکێ
0
304633
1684068
1678315
2026-10-08T21:26:35Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684068
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زێوکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زیوکي}}<br>{{lang-en| Zewke }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86985| 43.71580}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زێوکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86985| 43.71580 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زێوکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی زێوکێ (لە ناوچەی ئاکرێ و ناوچە جیاوازەکانی تری بەھدینان و [[کوردستان]]) لە ڕووی زمانەوانی و بەپێی توێژینەوە شوێنەواری و ڕێزمانەیییەکان، دەگەڕێتەوە بۆ چەند ئەگەرو بواری سەرەکی:
* کەمبوونەوە یان بچووککراوەی «زێ» ([[ڕووبار]]): لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی «زێ» بە مانای ڕووبار یان ئاوی ڕەوان دێت (وەک [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]])، پاشگری «کێ» یان «کە» بۆ بچووککردنەوە یان دیاریکردن بەکارردێت. کەواتە زێوکێ بە مانای «زێی بچووک» یان «جۆگەی ئاو / ڕووبارۆکە» دێت، بەھۆی ئەوەی ئەم جۆرە گوندانە لەسەر سەرچاوەی ئاو یان جۆگەیەکی بچووکی ئاو دروست بوون.
* [[زیو]] (مەعدەن): ھەندێک ڕای زمانەوانی ئاماژە بەوە دەکەن کە بەشێک لە شوێنەکانی بەناوی «زێوە» یان «زێوکێ» پەیوەندیدارن بە بەراوردکردنی ڕەنگی ئاو یان خاکی ناوچەکە بە پڕشنگ و ڕەنگی زیو (زیو + کە)، بە مانای شوێنێکی سپیکار یان ئاوێکی ڕوون و درەوشاوە وەک زیو.
* ناوی کۆن یان زاراوەی جوغرافی: لە تۆپۆنۆمی (زانستی ناونانی شوێنەکان) کاتێک وشەی «زێوە» یان «زێوکێ» بەکاردێت، زۆرترین ئەگەری مێژوویی و جوغرافی ئەوەیە کە ئاماژەیە بۆ شوێنێکی ئاودار و شێدار لە نزیک [[ڕووبار]] یان سەرچاوەی [[ئاو]].
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦) [[خێزان]] و (٣٣) کەس، کە (١٦) [[نێر]] و (١٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
mivryexosa9trg0gha4q2p3vkkhsfsg
زەمەنێ
0
304634
1684059
1678318
2026-10-08T21:22:23Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684059
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زەمەنێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زمني}}<br>{{lang-en| Zamane }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.88102| 43.80970}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زەمەنێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.88102| 43.80970 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٧٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زەمەنێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
دەربارەی ڕەگ و ڕیشەی زمانی و فۆلکلۆریی ناوی گوندی زەمەنێ، دوو ئاراستە و بۆچوونی سەرەکی لەسەر ناوەکە ھەن:
* واتای بەرھەمداری و زەوی پڕ [[گیا]] (واتای جوگرافی و سروشتی): لە [[زمانی کوردی]] و فەرھەنگە کۆنەکاندا (وەک فەرھەنگی ھەنبانە بۆرینە)، وشەی «زەمەن» یان «زەمەنێ» جۆرێکە لە ناو بۆ شوێن یان زەوییەک کە زۆر بەپیت و دەشتێکی پڕ لە گیا و لەوەڕگای دەوڵەمەند بێت. لەبەر ئەوەی ناوچەی ئاکرێ و گوندەکانی دەوروبەری بە سروشتی [[سەوز]] و ناوچەی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری ناسراون، ئەم ناوە ئاماژەیە بۆ خاسیەتی خاکی گوندەکە.
* پەیوەندی بە «کات / زەمان» یان دروستبوونی میژوویی: لە زمانەوانی ناوچەکەدا، بڕێک جار ناوی گوندەکان لە وشەی «زەمان / زەمەن» دەستێنرێت؛ بە مانای شوێنێک کە مێژوویەکی دێرینی ھەیە یان لە سەردەم و ڕۆژگارێکی کەوناراوە ئاوەدان بووەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٦٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤) [[خێزان]] و (٢٤) کەس، کە (١٠) [[نێر]] و (١٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
80km1blhnszfy80axau15z8lmoutmjo
دودی ژێری
0
304635
1684041
1678263
2026-10-08T21:08:00Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684041
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دودی ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دودي السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Dudi }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.85168| 43.80617}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دودی ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.85168| 43.80617 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دودی ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی دودی ژێری (دودی خواروو / دودی السفلی)، سەبارەت بە ڕەگوڕێشەی ناوەکەی ("دودی") دوو بۆچوونی زمانەوانی و میژوویی سەرەکی ھەن:
* ڕەگی زمانەوانیی ئارامی/سوریانی (دێر / شوێنی ئایینی): لە زمانەکانی سامیی کۆن و ئارامی-سوریانیدا (کە زۆرێک لە ناوچەکانی دەڤەری ئاکرێ و بادینان مێژوویەکی دێرینی [[مەسیحی]]یان ھەیە)، وشەی Duda یان Dudo بە مانای شوێن، پەناگە، یان دەیر/پەرستگای بچووک دێت. بەپێی ئەم بۆچوونە، ناوەکە لە پاشماوەی ناوی دێرێک یان شوێنێکی کۆنی ئایینیی ناوچەکەوە ھاتووە.
* بۆچوونی کوردیی ناوچەیی (دوو-دێ / دۆڵ):
** دوو-دێ: ھەندێک لە توێژەرانی ناوچەکە پێیان وایە کە ناوەکە لە کورتکراوەی «[[دوو]] [[دێ]]» (دوو گوند)ەوە ھاتووە، بەھۆی ئەوەی ناوچەکە لە دوو بەشی سەرەکی (دودی ژووری و دودی ژێری) پێکھاتووە.
** دۆد / دۆدی: لە فەرھەنگی دیالێکتە کۆنەکانی ناوچەکەدا، بە شوێنی نزم یان دۆڵ و کەندڕی دارستاوی نێوان چیاکان گوتراوە.
پاشگری «ژێری»ش لە دیالێکتی بادینیدا بە مانای «خواروو» یان بەشە نزمەکەی گوندەکە دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٣) [[خێزان]] و (٤٣٥) کەس، کە (٢٢٥) [[نێر]] و (٢١٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
6y5fztd8jsx0zsu78hlh53tjilpbokc
دودی ژووری
0
304636
1684040
1678261
2026-10-08T21:06:26Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684040
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دودی ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دودي العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Dudi }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86808| 43.80964}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دودی ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86808| 43.80964 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٩٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٥٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دودی ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی دودی ژووری (دودی سەروو / دودی العلیا)، سەبارەت بە ڕەگوڕێشەی ناوەکەی ("دودی") دوو بۆچوونی زمانەوانی و میژوویی سەرەکی ھەن:
* ڕەگی زمانەوانیی ئارامی/سوریانی (دێر / شوێنی ئایینی): لە زمانەکانی سامیی کۆن و ئارامی-سوریانیدا (کە زۆرێک لە ناوچەکانی دەڤەری ئاکرێ و بادینان مێژوویەکی دێرینی [[مەسیحی]]یان ھەیە)، وشەی Duda یان Dudo بە مانای شوێن، پەناگە، یان دەیر/پەرستگای بچووک دێت. بەپێی ئەم بۆچوونە، ناوەکە لە پاشماوەی ناوی دێرێک یان شوێنێکی کۆنی ئایینیی ناوچەکەوە ھاتووە.
* بۆچوونی کوردیی ناوچەیی (دوو-دێ / دۆڵ):
** دوو-دێ: ھەندێک لە توێژەرانی ناوچەکە پێیان وایە کە ناوەکە لە کورتکراوەی «[[دوو]] [[دێ]]» (دوو گوند)ەوە ھاتووە، بەھۆی ئەوەی ناوچەکە لە دوو بەشی سەرەکی (دودی ژووری و دودی ژێری) پێکھاتووە.
** دۆد / دۆدی: لە فەرھەنگی دیالێکتە کۆنەکانی ناوچەکەدا، بە شوێنی نزم یان دۆڵ و کەندڕی دارستاوی نێوان چیاکان گوتراوە.
پاشگری «ژووری»ش لە دیالێکتی بادینیدا بە مانای «سەروو» یان بەشە بەرزەکەی گوندەکە دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨٠) [[خێزان]] و (٥٥٩) کەس، کە (٢٨١) [[نێر]] و (٢٧٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
74qhf3hxvg75lhwexnuxy4qzgw2pdwb
دووپرێ
0
304637
1684042
1678267
2026-10-08T21:10:28Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684042
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دووپرێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دوبري}}<br>{{lang-en| Dupre }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.87410| 43.71040}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دووپرێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.87410| 43.71040 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دووپرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی دووپرێ سەرچاوەیەکی ڕوونی زمانیی (ئێتیۆمۆلۆجی) ھەیە و لە دوو بڕگەی سەرەکیی زمانی کوردی پێکھاتووە:
* دوو: ژمارە (٢).
* پرێ / پڕێ: گۆڕدراو یان شێوەزاری ناوچەیی وشەی «[[پرد]]» یان «پڕ»ە (لە دیالێکتی بەھدینی و دەڤەرەکەدا گۆڕانکاری لە دەنگسازیدا ڕوودەدات و "پرد" دەبێتە "پرێ" یاخود ئاماژەیە بۆ شوێنی پەڕینەوە).
ناوی گوندەکە لە ڕووی مێژوویی و جوگرافییەوە پەیوەستە بە بوونی «دوو پرد» یان «دوو شوێنی پەڕینەوە» لەسەر ڕووبار و چۆمەکانی ئەو ناوچەیەدا (وەک چۆمی ئاڤا شین یان ڕووبارۆکەکانی دەوروبەری)، کە لە کۆندا ڕێبوواران و خەڵکی ناوچەکە بۆ پەڕینەوە کەڵکیان لێ وەرگرتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٧٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢) [[خێزان]] و (٦٨) کەس، کە (٣٥) [[نێر]] و (٣٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
bbgul20yqwixuu9dy251vn1miswhftv
دڤرێ
0
304638
1684033
1678269
2026-10-08T20:58:07Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684033
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دڤرێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دفري}}<br>{{lang-en| Dvre }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83332| 43.88394}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دڤرێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83332| 43.88394 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٤٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٠٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دڤرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی دڤری (یان دڤرێ)، ناوی شوێنەکەی لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە بە دوو شێوازی سەرەکی شی دەکرێتەوە:
* ڕەگی زمانی لە «دەڤەر»ەوە: لە شێوەزارەکانی بادینانی و سۆرانیی کوردی، وشەی دەڤەر (یان دڤەر/دڤڕ) بە مانای ناوچە، سنوور، یان شوێنێکی بەرچاو و دیاریکراو دێت. بە تێپەڕبوونی کات و لە درێژەی بەکارھێنانی ڕۆژانەی دانیشتووانی ناوچەکەدا، پیتی کۆتایی لەسەر زمان سووک بووە و بووەتە دڤری / دڤرێ.
* پێگەی جوگرافی (گۆڕ و دۆڵ): ئەم گوندە کەوتبێتە نێوان [[چیا]] و [[دۆڵ]] و گەلییەکانی سەر بە ناوچەی زێباری/دینارتێ (لە نزیک گەلیی سویلێ)، ناوی «دڤر» لە زاراوەی ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ شوێنێکی وەک دۆڵ یان دەرەی بەپیت و محەسەر کە لە دەوروبەری خۆی جیا بووەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٣٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨٠) [[خێزان]] و (١٢٠٨) کەس، کە (٦١٥) [[نێر]] و (٥٩٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ng7iu4strhk84sci7pvwa8metz942mr
1684034
1684033
2026-10-08T20:58:23Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684034
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دڤرێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دفري}}<br>{{lang-en| Dvre }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83332| 43.88394}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دڤرێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83332| 43.88394 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٤٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٠٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دڤرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی دڤری (یان دڤرێ)، ناوی شوێنەکەی لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە بە دوو شێوازی سەرەکی شی دەکرێتەوە:
* ڕەگی زمانی لە «دەڤەر»ەوە: لە شێوەزارەکانی بادینانی و سۆرانیی کوردی، وشەی دەڤەر (یان دڤەر/دڤڕ) بە مانای ناوچە، سنوور، یان شوێنێکی بەرچاو و دیاریکراو دێت. بە تێپەڕبوونی کات و لە درێژەی بەکارھێنانی ڕۆژانەی دانیشتووانی ناوچەکەدا، پیتی کۆتایی لەسەر زمان سووک بووە و بووەتە دڤری / دڤرێ.
* پێگەی جوگرافی (گۆڕ و دۆڵ): ئەم گوندە کەوتبێتە نێوان [[چیا]] و [[دۆڵ]] و گەلییەکانی سەر بە ناوچەی زێباری/دینارتێ (لە نزیک گەلیی سویلێ)، ناوی «دڤر» لە زاراوەی ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ شوێنێکی وەک دۆڵ یان دەرەی بەپیت و محەسەر کە لە دەوروبەری خۆی جیا بووەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٣٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨٠) [[خێزان]] و (١٢٠٨) کەس، کە (٦١٥) [[نێر]] و (٥٩٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
a4y95nt54t62sv0b7bdckznr45olmt8
خانەگێ، دینارتێ
0
304639
1684015
1678250
2026-10-08T20:52:02Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684015
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = خانەگێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خانکي}}<br>{{lang-en| Khanage }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.84851| 43.86875}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خانەگێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.84851| 43.86875 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٤٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١١٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''خانەگێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی «خانەگێ» (یان خانەقا / خانەقاە) لە ڕووی زمانەوانی و مێژووییەوە دەگەڕێتەوە سەر وشەی «[[خانەقا]]» یان «خانەگا»، کە لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* خانە: بە واتای [[ماڵ]]، جێگە یان حەوانەوە.
* گا / گێ (گاخ): پاشگرێکی شوێنە (مانای شوێن یان جێگە دەبەخشێت)، یان کورتکراوەی «خانەقا»ی سۆفیگەرییە.
لە کەلەپوور و مێژووی ناوچەکانی [[کوردستان]]دا، ناونانی گوندێک بە خانەگێ بە شێوەیەکی گشتی پێوەندی بەم ھۆکارانەوە ھەیە:
* بوونی خانەقای دەروێشان و سۆفییان: زۆربەی ئەو گوندانەی ئەم ناوەیان ھەڵگرتووە، لە مێژوودا مەڵبەند یان شوێنی خانەقایەکی تەریقەت (وەک تەریقەتی نەقشبەندی یان قادری) بوون، کە شوێنی پەرستش، زیکر و حەوانەوەی [[فەقێ]] و دەروێشان بووە.
* خان و شوێنی حەوانەوەی ڕێبواران: لایەنێکی تری ڕیشەی وشەکە دەگەڕێتەوە بۆ بوونی «خان» یان کاروانسەرایەکی کۆن لەسەر ڕێگای کاروانچی و ڕێبواران لە ناوچەکەدا، کە وەک شوێنی مانەوە و حەوانەوە بەکارھاتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨) [[خێزان]] و (١١٧) کەس، کە (٦٢) [[نێر]] و (٥٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
o71dw32bfarqqvvldxg17d1cd3prm4f
چەم بێکێ
0
304647
1683633
1678535
2026-10-08T12:57:10Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683633
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چەم بێکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جم بیکي}}<br>{{lang-en| Cham Beke }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.72833| 44.29307}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەم بێکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.72833| 44.29307 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١١١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چەم بێکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چەم بێکێ لە ڕووی زمانەوانی و بەپێی گێڕانەوە ناوچەیییەکان لە دوو بڕگەی سەرەکی پێکھاتووە:
* [[چەم]]: ئاماژەیە بۆ [[ڕووبار]] یان ئاوی ڕەوان، لەبەرئەوەی گوندەکە کەوتووەتە سەر یان نزیک [[دۆڵ]] و چەمێکی ناوچەی بارزان و دینارتێ.
* بێکێ (یاخود بەکۆ / بێکۆ): کورتکراوە یان ناوی کەسایەتییەکە، کە بەپێی فۆلکلۆری ناوچەکە ئاماژەیە بۆ "بەکر" (بەکە / بێکۆ)، کە ڕەنگە یەکەم دانیشتوو، ئاغا، یان دامەزرێنەری گوندەکە بووبێت کە لەم چەمەدا نیشتەجێ بووە.
لە شێوەزاری بادینی و دەڤەری ئاکرێدا، زۆر جار پیتی «ر» لە کۆتایی ناوی کەسەکاندا کورت دەکرێتەوە یان دەپەڕێت؛ بۆیە ناوی "چەمی بەکر" لەسەر زمانان بووەتە "چەم بێکێ" (یان چەما بێکێ).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٧١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨) [[خێزان]] و (١١١) کەس، کە (٥٥) [[نێر]] و (٥٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
hjvcnb7hn8veu04cwucedj93je98ns8
چەم سنێ
0
304648
1683636
1678537
2026-10-08T13:03:03Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683636
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چەم سنێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جم سني}}<br>{{lang-en| Cham Sne }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83901| 43.74084}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەم سنێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83901| 43.74084 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چەم سنێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چەم سنێ لە ڕووی زمانەوانی و جوگرافییەوە لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* چەم: بە واتای ڕووبار، ڕووبارچک، یان دۆڵێکی ئاوی دێت کە ئاوی پێدا دەڕوات.
* سنێ: ئاماژەیە بۆ ناوی شوێنێک، یان ڕەنگە ڕەگ و ڕیشەی بۆ وشەی سەن / سن (بە واتای بەرد، تیژایی، یان چیا) یان ناوی کەس و بنەماڵەیەکی کۆن بگەڕێتەوە کە لە سەرچاوەی ئەو چەمەدا نیشتەجێ بوون.
بە شێوەیەکی گشتی لە ناونانی گوندەکانی [[کوردستان]]دا، وشەی "چەم" بۆ ئەو دێیانە بەکاردێت کە کەوتوونەتە سەر ڕووبار یان دۆڵێکی ئاوی، و بەشی دووەمی ناوەکە (سنێ) بۆ جیاکردنەوەی لە چەمەکانی تر ناوچەکەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٤٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٧) [[خێزان]] و (١٢٠) کەس، کە (٥٦) [[نێر]] و (٦٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
qm8mvvouqh2lqj7yh1hqax5rel23o87
چاربوتێ
0
304650
1683631
1678491
2026-10-08T12:51:25Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683631
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چاربوتێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جاربوتي}}<br>{{lang-en| Charbute }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.90310| 43.90387}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چاربوتێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.90310| 43.90387 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چاربوتێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چاربوتێ لە ڕووی زمانی و مێژووییەوە لە دوو بەشی سەرەکی پێکھاتووە:
* چار: کورتکراوەی ژمارە «[[چوار]]»ە.
* بوت / بووت: لە زاراوە و شوێنناو زانستییەکانی ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ «[[دار]]»، «درەخت»، یان «بوتک/پووتک» (ژێدەر و ڕەگی بەرد یان دارە گەورەکان). ھەروەھا لە ھەندێک شێوەزاردا بە مانای شوێنێک یان چوار درەختی دیار و دیاریگەر ھاتوو کە لە کۆندا نیشانەی شوێنەکە بوون.
لە لێکدانەوەی ناوچەییدا، ناوەکە بە مانای «چوار دار» یان «چوار دارە گەورەکەی سەرچاوەکە» دێت.
== مێژوو ==
لە ڕووی مێژووییەوە، گوندی چاربوتێ شوێنێکی دێرینی دەڤەری زێبارییە. بەپێی توێژینەوە مێژووییەکان (لەوانە لێکۆڵینەوەکانی شوێنەوارناس عەبدولڕەقیب یوسف)، ئەم گوندە وەک بنکە و جێگەی فەرمانڕەوایی «میر پاد»ی کوڕی دۆستک (دامەزرێنەری [[میرنشینی مەڕوانی|دەوڵەتی مەروانی/دۆستکی]] لە سەدەی دەیەمدا) ناسراوە.<ref>https://abdulraqib.net/books.php?c=23&hl=en-US</ref>
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٢٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٨) [[خێزان]] و (١٠٧) کەس، کە (٤٩) [[نێر]] و (٥٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
1d20d9ipha1u54auuyrtrez61u8re7m
بەنی ماوەتا
0
304651
1683622
1678207
2026-10-08T12:28:37Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683622
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەنی ماوەتا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بني ماوتا}}<br>{{lang-en| Bani Mawata }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.825221| 43.901572}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەنی ماوەتا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.825221| 43.901572 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٦٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەنی ماوەتا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی بەنی ماوەتا (یان بنی ماوەتا / بەنی ماڤەتا)، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنیمییەوە (ناوی شوێنەکان) لە دوو بەشی سەرەکی پێکدێت:
* بەنی / بنی: لە زمانەوانی و ڕەگوڕێشەی ناوی شوێنەکاندا لە ناوچە شاخاوییەکانی کوردستان، "بنی" یان "بەنی" بە واتای ژێر، بنار، یان لێژایی و بنکەی شوێنێک دێت (واتە ئەو گوندەی کەوتۆتە داوێن یان بناری شوێنێک).
* ماوەتا / ماڤەتا: ڕەگی وشەی ماوەت یان ماڤەت لە سەرچاوە فیلۆلۆجی و زمانییە دێرینەکانی کوردیدا بۆ وشەی "[[مادا]]" (Mada) یان سەرچاوە ئاڤێستایی/پەھلەوییەکان دەگەڕێتەوە کە واتای "نشینگەی حەوانەوە"، "شوێنی مانەوە" یان "ماڵ و کەپڕ" دەبەخشێت (لە وشەی مان و ماڵی کوردییەوە نزیکە).
ناوی گوندەکە بە شێوەیەکی گشتی واتە "بناری شوێنی حەوانەوە/نشینگە" یان "گوندی بنار/داوێنی ماوەت"، کە ئاماژەیە بۆ ھەڵکەوتەی جوگرافیی گوندەکە لە داوێن یان بناری گرد و چیاکانی ئەو ناوچەیەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧) [[خێزان]] و (٤٢) کەس، کە (١٦) [[نێر]] و (٢٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ru0xevq50cwqjjslsoy2qrbi97n41pv
بزنارێ
0
304652
1683618
1678190
2026-10-08T12:20:57Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683618
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بزنارێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بزناري}}<br>{{lang-en| Bznare }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.87775| 43.79298}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بزنارێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.87775| 43.79298 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٦٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بزنارێ''' یان '''بەرزنار''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی بزنارێ (کە بە شێوەزاری ناوچەکە بەرزنار یان بزناریشی پێ دەگوترێت)، لە ڕووی زمانەوانی و بەپێی وێناکردنی جوگرافیای ناوچەکە لە دوو وشەی سەرەکیی کوردی پێکھاتووە:
* بەرز / بزن: لە بنەڕەتدا لە وشەی «بەرز»ی کوردییەوە ھاتووە (کە لە شێوەزاری دەڤەرەکەدا بەھۆی سووککردنی دەنگەکان و گۆڕانکاریی زمانەوانی بووەتە بزن).
* نار / نال: ئاماژەیە بۆ «نار» یان «نال» (کە بە مانای [[چیا]]، تاوێر، بەردی گەورە یان شاخی ڕژد و بەرز دێت).
کەواتە مانای سەرەکی و گشتیی ناوی بزنارێ (بەرزنار) واتە «شاخ یان تاوێری بەرز» یان «شوێنی بەردین و بەرزی ڕژد»، کە بە تەواوی گوزارشت لە ڕووبەر و سروشتی جوگرافیی شاخاویی گوندەکە و بەرزاییەکانی دەوروبەری دەکات.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٤) [[خێزان]] و (١٦٥) کەس، کە (٨٤) [[نێر]] و (٨١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
jpzr3rj376rui6lj7bu9grx9wknq9mk
بەرازکا
0
304653
1683619
1678196
2026-10-08T12:24:51Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683619
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەرازکا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|برازکا}}<br>{{lang-en| Barazka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.82768| 43.72724}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرازکا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.82768| 43.72724 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٧٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەرازکا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگی زاراوەیی و ڕیشەی ناوی گوندی بەرازکا (یان بەرازکێ)، دوو ڕاڤە و بۆچوونی زمانەوانی و ناوچەیی سەرەکی ھەن:
* بۆچوونی یەکەم (ڕێژەیی بە ڕوەکی خۆرسک یان جوگرافیا): لە ھەندێک لە دیالێکتە ناوچەیییەکان و ناوەکانی سەردەمی کۆندا، زاراوەی "بەراز/بەرازک" لەگەڵ ناوی ھەندێک جۆری گییا و ڕوەکی کێوی یان دارودەوەنی شاخاویدا بەستراوەتەوە. پاشگری (کا / کێ) پاشگرێکی بچووککردنەوە یان ڕێژەیییە لە دیالێکتی کوردیی ژووروودا (کرمانجی)، کە وەک نیشانەی شوێن یان گوند بەکارھاتووە.
* بۆچوونی دووەم (ڕێژەیی بە گیاندار لە کاتی کۆندا): بەشێک لە ناوە کۆنەکانی ناوچە شاخاوییەکان لە بوونی گیانداری کێوی لە سنوورەکە وەرگیراون (وەک ئاماژەدان بە شوێنێک کە بەرەژ یان [[بەراز]]ی کێوی لێ زۆر بووە لە ڕابردوودا). لە زمانەوانیدا گۆڕانکاری لەسەر وشەکە کراوە بۆ ئەوەی ببێتە ناوی نیشتەجێبوون.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٩٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٦٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣) [[خێزان]] و (١٨) کەس، کە (١١) [[نێر]] و (٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
jyudbm2f0eujxkb6td6ma05vwe06uoh
پرێسە
0
304654
1683628
1678489
2026-10-08T12:42:05Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683628
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = پرێسە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بریسة}}<br>{{lang-en| Pressa }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.89432| 44.01778}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پرێسە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.89432| 44.01778 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٨٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٦١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''پرێسە''' یان '''پرێسا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی پرێسە بەپێی توێژینەوە زمانەوانی و میژووییەکان و گێڕانەوە لۆکاڵییەکانی ناوچەی بادینان و ئاکرێ، بۆ دوو سەرچاوەی سەرەکی دەگەڕێنرێتەوە:
* بەستنەوەی بە [[چیای پێرس]] (پیرس / پرێس): گوندی پرێسە دەکەوێتە بناری چیای پێرس. لە ڕووی زمانەوانییەوە، لە شێوەزاری بادینیدا گۆڕانکاری بەسەر وشەکاندا دێت و ناوی گوندەکە ڕاستەوخۆ لە ناو و ھەڵکەوتەی جوگرافیی چیای پیرسەوە وەرگیراوە. وشەی "پیرس" یان "پریس" لە ڕەگی زمانە کۆنەکانی ناوچەکەوە بە واتای شوێنی بەرز، شاخاوی، یان شوێنێک کە بەرزی و شیو و دۆڵی تیادایە ھاتووە.
* ڕەگی زمانەوانی (پڕ + ڕێژ / پڕ + [[ئاو]]): لە ھەندێک شیکردنەوەی زمانەوانیدا بۆ ناوی شوێنە دێرینەکانی ناوچەی ئاکرێ و بارزان، ئاماژە بەوە دەکرێت کە "پرێس" یان "پریس" لە لێکدانی دوو وشەی (پڕ + ڕێژ) یان (پڕ + ئاو/ڕێس) پێکھاتووە، کە ئاماژەیە بۆ سەرچاوەی ئاوی زۆر، کانی، یان کەناری [[ڕووبار]] و دۆڵەکان، بەھۆی ئەوەی ناوچەکە دەوڵەمەندە بە کانی و ئاوی سروشتی.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٨٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٩٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٤) [[خێزان]] و (٤٦١) کەس، کە (٢١٩) [[نێر]] و (٢٤٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
n2x1e5xb6w0h4uhgniec3hbcbu2narb
بامشمش
0
304655
1683613
1678181
2026-10-08T11:59:33Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683613
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بامشمش
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بامشمش}}<br>{{lang-en| Bamshmsh }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86366| 43.82041}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بامشمش'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86366| 43.82041 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٨٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٨١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بامشمش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی بامشمش لە ڕووی زمانەوانی و ڕێزمانییەوە لە سەرچاوە ناوخۆیی و مێژوویییەکاندا بەم شێوەیە شیکردنەوەی بۆ دەکرێت:
* پاشگری "با" (Ba): لە شێوەزارەکانی بادینانی و ناوچەی ئاکرێ و ناوچە دێرینەکانی دیکەی [[کوردستان]]دا، بەشێکی زۆری ناوەکان بە "با" دەست پێدەکەن (وەک: بامڕنێ، باکورمان، باوەردێ). ئەم واژەیە کورتکراوەی "[[بان]]" یان "باغ / باخ" یان "ماڵ / جێگە"یە لە زمانە کۆنەکاندا، بە واتای شوێن، [[باخ]] یان جێگەی نیشتەجێبوون.
* بەشی "مشمش" (Mishmish): بە واتای [[قەیسی]] (مشمش) دەھێنرێت.
بەم پێیە، ڕەگوڕیشەی ناوی گوندەکە دەگەڕێتەوە بۆ "باخی قەیسی" یان "شوێنی قەیسی". ناوچەکە لە کۆنەوە بە زەوی بەپێت و داروبار و ڕەز و باخچەکانی میوە (بە تایبەت قەیسی) ناسراوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٩٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٧٣) [[خێزان]] و (٢٦٨١) کەس، کە (١٣٢٩) [[نێر]] و (١٣٥٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
54mg0c8p0ox1cmopwlc43jjgwi58ok1
بروش زاوەی
0
304665
1683617
1678188
2026-10-08T12:18:03Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683617
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بروش زاوەی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بروش زاوي}}<br>{{lang-en| Brush Zawai }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.77819| 44.02567}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بروش زاوەی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.77819| 44.02567 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٢٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بروش زاوەی''' یان '''بەروژزاوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی بروش زاوەی (یان بەروژ زاوە)، پێکھاتەیەکی زمانەوانیی ناوچەیییە و بۆ ھەڵکەوتەی جوگرافی و سروشتی گوندەکە دەگەڕێتەوە:
* بروش (بەروژ / بەرڕۆژ): پێکھاتووە لە دوو وشەی (بەر + [[ڕۆژ]])، واتە ئەو شوێنەی ڕووی لە ڕۆژە، بەرھەتاوە و ڕۆژھەڵات (مەیلی ھەتاوی ھەیە).
* زاوەی (یان زێوە / زێوی): لە دیالێکتی ناوچەکەدا بە واتای [[دۆڵ]]، دۆڵی ئاوادان، یان شوێنی ئاودار و لەوەڕگە دێت (لە ھەندێک لێکدانەوەی فۆلکلۆریشدا ئاماژەیە بۆ ناوی ڕووبارێک یان دۆڵێکی دیاریکراو).
لە کۆکراوەدا، ناوی بروش زاوەی واتە «دۆڵ یان شوێنێکی بەرھەتاوی ئاودار».
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٨) [[خێزان]] و (٣٦٠) کەس، کە (١٨٣) [[نێر]] و (١٧٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
3lis0rxhjl4lw08qdf50ipd1rm669t0
تویژگێ
0
304666
1683629
1678242
2026-10-08T12:44:58Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683629
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = تویژگێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|تویزکي}}<br>{{lang-en| Tuizhge }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.76798| 44.08185}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی تویژگێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.76798| 44.08185 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٣٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''تویژگێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی تویژگێ لە ڕووی زمانەوانی و بەپێی بۆچوونی دانیشتووانی ناوچەکە و شارەزایانی فۆلکلۆر، بۆ ھەڵکەوتەی جوگرافی و سەختیی سروشتی ناوچەکە دەگەڕێتەوە:
* تۆیژ / [[تویژ]]: لە زاراوەی بادینی و [[زمانی کوردی]] گشتیدا بە واتای توێژاڵ، چینی باریک، یان ڕووی ڕەقی سەرەوەی [[زەوی]] یان [[بەرد]] دێت (وەک توێژاڵی بەرد یان چینی سەرەوەی [[کێو]]).
* گێ / کێ: پاشگرێکی شوێنە یان کوڕتکراوەی "[[کێو]]" / "کێف"ە لە بەشێک لە دیالێکتە ناوخۆییەکاندا.
بەپێی گێڕانەوەکان، بەھۆی ئەوەی ئەم گوندە کەوتووەتە سەر ڕووبەرێکی بەردەڵان و کێواوی کە ڕووی بەردەکان یان کێوەکەی بە شێوەی توێژاڵ توێژاڵ (شێوەی چین چین) دەردەکەون، ناویان ناوە تویژگێ (واتە: کێوی توێژاڵدار یان شوێنی بەردی توێژاڵ).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧) [[خێزان]] و (٣٣) کەس، کە (١٦) [[نێر]] و (١٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
rj983ob5mbsh1se35xpzw3yzxpsh75j
دووریانا دینارتێ
0
304685
1684045
1678265
2026-10-08T21:13:30Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684045
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دووریانا دینارتێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مفرق دینارتي}}<br>{{lang-en| Duriana Dinarte }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78356| 43.99410}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دووریانا دینارتێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.78356| 43.99410 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٧٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٦٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دووریانا دینارتێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی دووریانا (لە دیالێکتی بادینی: دووریانا دینارتێ) ناواندنێکی جوگرافی و ڕێگەیییە و لە وشەی «دووریان» (چوارڕیان / تێپەڕگای دوو ڕێگە) کەوتووەتەوە.
* مانای وشەیی: وشەی «دووریان» لە کوردیی ناوەڕاست و بادینیدا ئاماژەیە بۆ شوێنی بەیەکگەیشتن یان جیابوونەوەی دوو ڕێگەی سەرەکی (مفرق/تقاطع).
* ھۆی ناونانەکەی: ئەم گوندە و ناوچەیە دەکەوێتە سەر خاڵێکی ستراتیژی و ڕێگەیەکی سێڕیان/دووڕیان کە ڕێگەی سەرەکیی ناوەندی شارەدێی [[دینارتێ]] و [[ئاکرێ]] دەبەستێتەوە بە گوند و ناوچەکانی تری دەوروبەری. لەبەر ئەوەی وەک دەروازە یان «تەقاطوعی» ڕێگەکان بووە، بە دووریانا دینارتێ (مفرق دینارتی) ناسراوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٦٣) [[خێزان]] و (١٠٦٩) کەس، کە (٥٤٢) [[نێر]] و (٥٢٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
msjncyambjvw8g0eoi4soe6m4tz5x64
سوسێ ژێری
0
304686
1684267
1678324
2026-10-09T07:45:30Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684267
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سوسێ ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوسي السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Suse }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.72186| 44.25154}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سوسێ ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.72186| 44.25154 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٩٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سوسێ ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
لە ڕووی فۆلکلۆری و زمانەوانییەوە، بۆ بنەچەی ناوی گوندی سوسێ (سوسێ ژووری و سوسێ ژێری)، چەند بۆچوون و ڕاڤەی جیاواز ھەن:
* ڕووەکی «سوس» (عەرەقسوس): باوترین بۆچوونی خۆجێیی ئەوەیە کە ناوەکە بەسەر ناوی ڕووەک یان ڕەگی «سوس»دا بڕاوە؛ بەھۆی ئەوەی ناوچەکە و [[دوڵ]] و شیوەکانی دەوروبەری گوندەکە دەوڵەمەند بوون بەم جۆرە ڕووەکە یان سەرچاوەی ئاوی سازگار و زەویی گونجاو بۆ شینبوونی گیای سوس.
* داری سوس یان سوسەدار: لە بەشێک لە دیالێکتەکانی ناوچەکەدا، بە جۆرە دارێک یان درەختێکی کێوی تایبەت بە ناوچە شاخاوییەکان گووتراوە «سوسێ»، کە ڕەنگە لە کۆندا دارستان یان کۆمەڵە درەختێکی لەو جۆرە لە شوێنی ئاوەدانبوونی گوندەکەدا بوونی ھەبووبێت.
* ناوی کەسایەتی یان بنەماڵە: وەکو زۆربەی گوندەکانی دیکەی کوردستان، بۆچوونێکی تر ئەوەیە ناوەکە گەڕاوەتەوە بۆ کەسایەتییەکی دیاری کۆن یان سەرۆک خێزانێک (بۆ نموونە مام «سۆس» یان «سوسێ») کە یەکەمجار لەو شوێنەدا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردووەتەوە.
پاشگری «ژێری» بۆ دیاریکردنی ھەڵکەوتەی جۆگرافیی گوندەکەیە بە بەراورد لەگەڵ «سوسێ ژووری»، کە بە مانای گوندی خوارەوە یان بەشە نزمەکەی ناوچەکە دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (١٨٠) کەس، کە (٩٠) [[نێر]] و (٩٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
p6lp46rpeya66a29uk7bml2bw1juxn8
کانی حەلان
0
304687
1684281
1678548
2026-10-09T08:37:02Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684281
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کانی حەلان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کاني حلان}}<br>{{lang-en| Kani Halan }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78819| 44.02956}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی حەلان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.78819| 44.02956 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٩٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کانی حەلان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کانی حەلان (یان کانی حەلانێ)، وەک زۆربەی گوندەکانی دیکەی ناوچەکە، لە دوو بەشی سەرەکی پێکدیێت: "کانی" و "حەلان". سەربارەت بە ڕەگ و ڕیشەی وشەی "حەلان"، لە زاری ناوچەکە و لێکدانەوەی ناوە بەجێماوەکاندا چەند ڕوونکردنەوەیەک ھەن:
* بۆچوونی جوغرافی و زەویناسی (بەردی حەلان): پێدەچێت وشەی حەلان پەیوەندی بە جۆرە بەردێک یان خاوێکەوە ھەبێت کە لە ناوچەکەدا بوونی ھەبووە. لە ھەندێک زاراوەی کوردی و ناوچەییدا، وشەی "حەلان" یان "حەلانە" ئاماژەیە بۆ جۆرە بەردێکی نەرم یان کەمێک سپی باو (سفیدکار/کەلس) کە بۆ دروستکردنی خانوو یان تێکەڵکردنی قڕژ بەکار ھاتووە، یان ئاماژەیە بۆ شوێنێک کە زەوییەکەی خاوەن ڕەقەن یان چینی تایبەتی بەردییە. بەم پێیە، ناوەکە واتە "کانییەک کە لە نزیک زەوی یان بەردی حەلان دەرچووە".
* بۆچوونی بنەچەیی یان کەسایەتی (ناوی کەس یان ھۆز): لە ھەندێک حاڵەتدا لە ناوچەکانی بادینان و دەوروبەری ئاکرێ، وشەی "حەلان"یان "حەلۆ" کورتکراوە یان شێوازی ناوچەیی ناوی کەسێک بووە (وەک حەسەن یان ئەحمەد کە لە ڕووی زمانەوانییەوە گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە)، یان ناوی بنەماڵە و خێزانێک بووە کە یەکەم جار لە دەوری ئەو کانییە نیشتەجێ بوون.
* مانا لە زمانە کۆنەکاندا: لە ھەندێک لێکۆڵینەوەی ڕێزمان و مێژووی ناوچەییەکاندا، ھەندێک ناوی کۆنی گوندەکانی دەڤەری ئاکرێ و بادینان ڕێشەیان دەگەڕێتەوە بۆ زمانە دێرینەکانی ناوچەکە (وەک ئارامی یان ئاشووری کۆن) کە تێیاندا وشەی ھاوشێوەی "حەلا" یان "حەلان" بە مانای "شینایاتی"، "شێرینی (ئاوی شێرین)" یان "جێگەی نیشتەجێبوون" ھاتووە.
بەھێزترین لێکدانەوەی خۆجێی ئەوەیە کە گوندەکە بەھۆی کانییەک ناونراوە کە کەوتووەتە شوێنێکی تایبەت بە زەوی یان بەردی حەلان، یان بەناوی ئەو بنەماڵە و کەسەی کە کانییەکەیان ئاوەدان کردووەتەوە (کانیی حەلان).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٠) [[خێزان]] و (٢٤٢) کەس، کە (١٢١) [[نێر]] و (١٢١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
9rrc24q5e83b55r0q62cwk84ozsb4ma
کانی ھژیرۆک
0
304688
1684282
1678550
2026-10-09T08:39:46Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684282
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کانی ھژیرۆک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کاني هزیروك}}<br>{{lang-en| Kani Hazhirok }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.84736| 43.81175}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی ھژیرۆک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.84736| 43.81175 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٤٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کانی ھژیرۆک''' یان '''کانی هەنجیرۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کانی ھژیرۆک پێکھاتووە لە دوو وشەی کوردی (کانی + ھژیرۆک/ھەنجیرۆک):
* [[کانی]]: ئاماژەیە بۆ سەرچاوەی ئاوی سروشتی یان کانییەک کە لەو ناوچەیەدا ھەبووە.
* ھژیرۆک: لە شێوەزاری بادینی/کرمانجیی سەروودا بە واتای "[[ھەنجیر]]ی بچووک" یان داری ھەنجیر (درەختی ھەنجیری کێوی) دێت.
واتای گشتیی ناوەکە دەبێتە "کانیی ھەنجیرە بچووکەکە" یان "کانیی لای دارە ھەنجیرەکە"، کە لە کۆندا بەھۆی بوونی سەرچاوەیەکی ئاو (کانی) لە پەنا یان بن دارێکی ھەنجیر (ھژیر/ھژیرۆک) بەو ناوەوە ناسراوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧١) [[خێزان]] و (٥٤٦) کەس، کە (٢٦٨) [[نێر]] و (٢٧٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
4l7zcq6vtlsfikkl6dkg4e989trjb01
کورتکا نوێ
0
304689
1684287
1678554
2026-10-09T08:51:14Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684287
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کورتکا نوێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کورتکا جدیدة}}<br>{{lang-en| New Kurtka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.829407| 43.837376}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کورتکا نوێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.829407| 43.837376 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کورتکا نوێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کورتکا نوێ لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆگرافییەوە دەگەڕێتەوە سەر تایبەتمەندییە جۆگرافییەکانی ئەو ناوچەیەی گوندەکەی لێ ھەڵکەوتووە:
* کورتکا (یان کورتک): لە [[زمانی کوردی]] (بە تایبەت لە زاراوەی بەھدینی و ناوچەی زێباری) وەک بەرزاییی کەمی سەر چیا یان شکێن و شوێنی نزم و کوێرەڕێی نێوان گرد و چیاکان (کوڕتک/کورتک/شوێنی قووڵ و نزم) بەکاردێت. ھەروەھا ئاماژەیە بۆ ناوچەیەکی شاخاویی کورت یان ئەشکەوت و شوێنی داپۆشراو لە نێوان چیاکاندا.
* پاشگری "نوێ" (لە بەرامبەر کورتکا کەڤن) تەنیا بۆ جیاکردنەوەی ئاوەدانییە تازەکەیە کە دانیشتووانەکەی لە شوێنی کۆنی گوندەکەوە گوازراونەتەوە یان گەڕەک/بەشێکی تازەیان لە نزیک گوندە ڕەسەنەکە دروست کردووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦) [[خێزان]] و (٣٩) کەس، کە (٢٣) [[نێر]] و (١٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
djzqme50yunpv3maln6hpgjne0timjq
گورگاڤا
0
304690
1684365
1680752
2026-10-09T11:35:59Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684365
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گورگاڤا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کورکافا}}<br>{{lang-en| Gurgava }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.90663| 43.88308}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گورگاڤا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.90663| 43.88308 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٨٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گورگاڤا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی گورگاڤا (یان گورگاوە)، لە ڕووی زمانەوانییەوە لە دوو بەشی سەرەکی پێک ھاتووە:
* گورگ / گرگ: ئاماژەیە بۆ ئاژەڵی «[[گورگ]]» (Wolf)، یان لە ھەندێک ڕاڤەی زمانەوانیدا لە وشەی «گرگ» (یان [[گرد]]/گردک)ەوە ھاتووە کە بە واتای تەپۆڵکە یان شوێنی بەرز دێت.
* ئاڤا / ئاوا: کورتکراوەی وشەی «ئاوادان» یان «ئاو»ە.
بەپێی گێڕانەوە و لێکدانەوە ناوخۆیی و زمانەوانییەکان، ناوی گوندەکە بەم دوو شێوازە ڕاڤە دەکرێت:
* ڕاڤەی یەکەم (گورگ + ئاڤا): بە واتای «ئاوەدانیی گورگەکان» یان «شوێنی زۆربوونی [[گورگ]]» دێت. لە ڕابردوودا ئەم ناوچەیە کوێستانی و چڕ بووە و ئاژەڵی کێوی (بەتایبەتی گورگ)ی تێدا زۆر بووە، بۆیە ناوەکەی بە سەر زماناندا ھاتووچۆی کردووە.
* ڕاڤەی دووەم (گرگ + ئاڤا / ئاو): بە واتای «ئاوەدانیی سەر [[گرد]] یان گردۆڵکە» یان «ئاوی گردەکان» دێت؛ بەوپێیەی گوندەکە کەوتووەتە ناوچەیەکی شاخاوی و ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەی لەسەر بەرزایی یان گردە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣) [[خێزان]] و (١٢) کەس، کە (٨) [[نێر]] و (٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
29ureum4wmlsq223vsjnirgg4c2ywi6
گومانا
0
304691
1684366
1680754
2026-10-09T11:40:38Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684366
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گومانا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کومانا}}<br>{{lang-en| Gumana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.85981| 43.83701}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گومانا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.85981| 43.83701 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٤٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گومانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگی ناوی گوندی گومانا، دوو بۆچوونی سەرەکی لەسەر ئاستی زمانەوانی و ناوچەیی دەستنیشان دەکرێن:
* بۆچوونی یەکەم (ڕێزمانی و زمانەوانی): بەشێک لە لێکۆڵەرانی ناوچەکە پێیان وایە ناوی گوندەکە لە «گۆم» یان «گۆمان»ەوە ھاتووە، کە ئاماژەیە بۆ بوونی گۆم، سەرچاوەی ئاو یان شوێنی کۆبوونەوەی ئاو لە ناوچەکەدا، بە پاشگری «ا» کە بۆ ناوچە یان شوێن بەکار دێت (واتە: شوێنی گۆماو یان سەرچاوەی [[ئاو]]).
* بۆچوونی دووەم (مێژوویی/کۆن): بەشێکی دیکە پەیوەندی دەبەستنەوە بە گۆڕانکاری لە گۆڕینی وشەی دێرینی سریانی یان ئارامی بۆ کوردی (وەک زۆرێک لە شوێنەکانی تری ناوچەی بەھدینان و ئاکرێ)، کە بەپێی تێپەڕبوونی کات لە سەرچاوە دێرینەکان و نەخشە کۆنەکاندا وەک «کومانا / Komana» تۆمار کراوە و دواتر لای دانیشتووان بووە بە گومانا.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٨) [[خێزان]] و (١٩٤) کەس، کە (٩٦) [[نێر]] و (٩٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
t6ztrg1eig9pnwyj65pp16g9bpfn45h
دریشکێ
0
304693
1684032
1677902
2026-10-08T20:55:13Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684032
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دریشکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دریشکي}}<br>{{lang-en| Drishke }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.8962818| 43.7599001}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دریشکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.8962818| 43.7599001 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٨٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دریشکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی دریشکێ (Drishke)، لە ڕووی ڕەچەڵەکی زمانەوانی و ناوچەیییەوە بۆ چەند بۆچوونێک دەگەڕێتەوە:
* [[دڕک]] و [[دەوەن]] (دڕشک / درشک): بەپێی باوترین بۆچوونی لێکۆڵەرانی ناوچەکە و نەریتی زارەکی، ناوەکە لە وشەی «دڕک» یان «دڕشک» (جۆرە دەوەنێکی دڕکاوی یان درەختی بچووکی کێوی) وەرگیراوە. لە [[زمانی کوردی]]دا پاشگری «ێ» بۆ ئاماژەدان بە شوێن بەکاردێت؛ واتە شوێنێک کە دەوەن و درەختی دڕکاویی زۆری لێ ڕوواوە.
* دڕکەداڵ (دڕکی کێوی): لە ھەندێک زاری ناوچەکەدا، بە بەرھەمی ھەندێک بووتەی کێوی یان تووی دڕکاوی (Raspberry / Blackberry) دەگوترێت «دریشک» یان «درشک»، کە ئەگەری ھەیە بەھۆی زۆریی ئەو جۆرە ڕووەکە لە ناوچەکەدا ئەو ناوە لێنرابێت.
* گۆڕانی دەنگسازی (Morphemic shift): لە زاری بەھدینیدا ناوی ناوچە و گوندەکان زۆر جار تووشی سووککردنی دەنگەکان دەبن، بۆیە وشەی «دڕشک» بووەتە «دریشک».
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٢٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
1c033hqj6wjyits4k289nthiu13mo9k
شیڤاگویسکێ
0
304694
1684276
1677903
2026-10-09T08:18:42Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684276
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شیڤاگویسکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شیفاکوییسکي}}<br>{{lang-en| Shiva Guiske }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78039| 44.06973}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیڤاگویسکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.78039| 44.06973 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شیڤاگویسکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی شیڤاگویسکێ لە ڕووی زمانەوانییەوە لە دوو بەشی سەرەکیی شێوەزاری بادینی پێکھاتووە:
* شیڤ / شڤ: لە [[زمانی کوردی]] (بەتایبەت لە شێوەزاری بادینی) بە مانای [[دۆڵ]]، شیو، یان شێو و دۆڵاوگ دێت کە ئاوەڕۆی سروشتیی چیاکانە.
* گویسک / گویسکێ: بەچکە بزن (نێر یان مێ): بەشێک لە شێوەزارەکانی ناوچەی بادینان و باکوور، گویسک یان گیسک جۆرێکە لە ئاژەڵی بچووک؛ بە بەرخی جوان یان بەچکە بزن دەوترێت کە تەمەنی لەنێوان شەش مانگ بۆ ساڵێکدایە (نەبووەتە بزنی پێگەیشتوو).
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
pny7y3v47bxi6ehw3amf77yhvbler0g
بێرمەویێ
0
304709
1683626
1678159
2026-10-08T12:33:22Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683626
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێرمەویێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بیرموي}}<br>{{lang-en| Bermawe }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.87844| 43.72756}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێرمەویێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.87844| 43.72756 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٧٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێرمەویێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی بێرمەویێ (یان بیرمەوی/Bêrmewî) لە لێکدانی دوو وشەی کوردیی کەلووری/کەرمانجیی دەڤەرەکەوە پێکھاتووە:
* بێر (یان بیر): لە زاراوە و زمانەوانیی کوردییدا بە مانای حەوز، [[گۆم]]، یان گۆمەئاوی سروشتی یان دەستکرد دێت، ھەروەھا لە ھەندێک ناوچە ئاماژەیە بۆ سەرچاوەی [[ئاو]] یان بیر.
* مەویێ (یان مەو): کورتکراوە یان گۆڕدراوی وشەی [[مێو]] (مێوی تراو بووە/دارتەزو یان دارترێ).
کەواتە بەپێی ڕەگوڕیشەی زمانەوانی و تۆپۆنیمیی (ناوی شوێنەکان) ناوچەکە، ناوی گوندەکە بە مانای "حەوزی مێوکان" یان "گۆم و سەرچاوەی ئاوی ڕەز و مێوەکان" دێت، کە ئاماژەیە بۆ بوونی ڕەز و باخچەی مێو و سەرچاوەی ئاوی تایبەت بە دێیەکە لە ڕابردوودا.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٩) [[خێزان]] و (١٠٨) کەس، کە (٥٤) [[نێر]] و (٥٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
im6jtcp7vktwz1n146yay05oj7lsd3t
ژێرکا
0
304712
1684073
1678164
2026-10-08T21:41:04Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684073
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ژێرکا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زیرکا}}<br>{{lang-en| Zherka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.784914| 44.044048}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ژێرکا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.784914| 44.044048 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ژێرکا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی ژێرکا، سەبارەت بە ڕەگ و ڕێچکەی ناوی گوندەکە دوو بۆچوونی سەرەکیی زمانەوانی و جوگرافی ھەن:
* کەوتنە ژێرەوە یان نزمایی (تۆپۆگرافی): لە زمان و دیالێکتی کوردیی ژووریندا (کرمانجی)، وشەی «ژێر» یان «ژێرک» ئاماژەیە بۆ شوێنێک کە دەکەوێتە بنار، داوێن یان ژێرەوەی [[چیا]] و بەرزاییەک. پاشگری «ا / کا» پاشگرێکی شوێنە. بەم پێیە، «ژێرکا» واتە «شوێنی ژێرەوە» یان ئەو گوندەی کە لە بناری چیا/بەرزاییەکدا ھەڵکەوتووە.
* پەیوەندی بە ناوی [[ھۆز]] یان بنەماڵەوە: لە ھەندێک ناوچەی بەھدیناندا، ناوەکە بۆ لق یان بنەماڵەیەکی ناوچەکە (یان تیرەیەک) دەگەڕێنرێتەوە کە بە "ژێرکی" یان "ژێرکایی" ناسراون (وەک چۆن ھۆزی ژێرکی لە ناوچە سنورییەکانی تری [[کوردستان]] ھەن).
لەنێوان ئەم دوو بۆچوونەدا، شیکردنەوەی تۆپۆگرافی و جوگرافی (شوێنی ھەڵکەوتنی گوندەکە لە ژێر یان بناری بەرزایی) ھۆکاری سەرەکیی ناو نانی زۆربەی ئەم جۆرە شوێنانەیە لە ڕێزمان و فەرھەنگی کوردیی ناوچەکەدا.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٧٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (٢٦٢) کەس، کە (١٢١) [[نێر]] و (١٤١) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
azgopslla1j0qzg53imi361vg6fwq0r
سوسێ ژووری
0
304713
1684265
1678165
2026-10-09T07:44:06Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684265
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سوسێ ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوسي العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Suse }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73620| 44.25031}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سوسێ ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.73620| 44.25031 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٦٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٤٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سوسێ ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
لە ڕووی فۆلکلۆری و زمانەوانییەوە، بۆ بنەچەی ناوی گوندی سوسێ (سوسێ ژووری و سوسێ ژێری)، چەند بۆچوون و ڕاڤەی جیاواز ھەن:
* ڕووەکی «سوس» (عەرەقسوس): باوترین بۆچوونی خۆجێیی ئەوەیە کە ناوەکە بەسەر ناوی ڕووەک یان ڕەگی «سوس»دا بڕاوە؛ بەھۆی ئەوەی ناوچەکە و [[دوڵ]] و شیوەکانی دەوروبەری گوندەکە دەوڵەمەند بوون بەم جۆرە ڕووەکە یان سەرچاوەی ئاوی سازگار و زەویی گونجاو بۆ شینبوونی گیای سوس.
* داری سوس یان سوسەدار: لە بەشێک لە دیالێکتەکانی ناوچەکەدا، بە جۆرە دارێک یان درەختێکی کێوی تایبەت بە ناوچە شاخاوییەکان گووتراوە «سوسێ»، کە ڕەنگە لە کۆندا دارستان یان کۆمەڵە درەختێکی لەو جۆرە لە شوێنی ئاوەدانبوونی گوندەکەدا بوونی ھەبووبێت.
* ناوی کەسایەتی یان بنەماڵە: وەکو زۆربەی گوندەکانی دیکەی کوردستان، بۆچوونێکی تر ئەوەیە ناوەکە گەڕاوەتەوە بۆ کەسایەتییەکی دیاری کۆن یان سەرۆک خێزانێک (بۆ نموونە مام «سۆس» یان «سوسێ») کە یەکەمجار لەو شوێنەدا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردووەتەوە.
پاشگری «ژووری» بۆ دیاریکردنی ھەڵکەوتەی جۆگرافیی گوندەکەیە بە بەراورد لەگەڵ «سوسێ ژێری»، کە بە مانای گوندی سەرەوە یان بەشە بەرزەکەی ناوچەکە دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١١٧) [[خێزان]] و (٦٤٣) کەس، کە (٣٢١) [[نێر]] و (٣٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
6ihch2q9zbny1j087fqjj9sj9tqunvq
1684266
1684265
2026-10-09T07:44:21Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684266
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سوسێ ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سوسي العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Suse }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73620| 44.25031}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سوسێ ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.73620| 44.25031 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٦٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٤٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سوسێ ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
لە ڕووی فۆلکلۆری و زمانەوانییەوە، بۆ بنەچەی ناوی گوندی سوسێ (سوسێ ژووری و سوسێ ژێری)، چەند بۆچوون و ڕاڤەی جیاواز ھەن:
* ڕووەکی «سوس» (عەرەقسوس): باوترین بۆچوونی خۆجێیی ئەوەیە کە ناوەکە بەسەر ناوی ڕووەک یان ڕەگی «سوس»دا بڕاوە؛ بەھۆی ئەوەی ناوچەکە و [[دۆڵ]] و شیوەکانی دەوروبەری گوندەکە دەوڵەمەند بوون بەم جۆرە ڕووەکە یان سەرچاوەی ئاوی سازگار و زەویی گونجاو بۆ شینبوونی گیای سوس.
* داری سوس یان سوسەدار: لە بەشێک لە دیالێکتەکانی ناوچەکەدا، بە جۆرە دارێک یان درەختێکی کێوی تایبەت بە ناوچە شاخاوییەکان گووتراوە «سوسێ»، کە ڕەنگە لە کۆندا دارستان یان کۆمەڵە درەختێکی لەو جۆرە لە شوێنی ئاوەدانبوونی گوندەکەدا بوونی ھەبووبێت.
* ناوی کەسایەتی یان بنەماڵە: وەکو زۆربەی گوندەکانی دیکەی کوردستان، بۆچوونێکی تر ئەوەیە ناوەکە گەڕاوەتەوە بۆ کەسایەتییەکی دیاری کۆن یان سەرۆک خێزانێک (بۆ نموونە مام «سۆس» یان «سوسێ») کە یەکەمجار لەو شوێنەدا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردووەتەوە.
پاشگری «ژووری» بۆ دیاریکردنی ھەڵکەوتەی جۆگرافیی گوندەکەیە بە بەراورد لەگەڵ «سوسێ ژێری»، کە بە مانای گوندی سەرەوە یان بەشە بەرزەکەی ناوچەکە دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١١٧) [[خێزان]] و (٦٤٣) کەس، کە (٣٢١) [[نێر]] و (٣٢٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
rcllalzujd93zxzu2658nojmuxr6m7u
کۆمەڵگەھا گربیش
0
304714
1684362
1678649
2026-10-09T11:25:14Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684362
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کۆمەڵگەھا گربیش
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مجمع کربیش}}<br>{{lang-en| Grbish Collective }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.81001| 43.94665}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کۆمەڵگەھا گربیش'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.81001| 43.94665 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٩١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کۆمەڵگەھا گربیش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی کۆمەڵگەی گربیش لە ناحیەی دینارتێی سەر بە قەزای ئاکرێ، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنیمییەوە (ناوی شوێنەکان) بۆ شێوازی داڕشتنی ناوە ڕەسەنە کوردییەکانی دەڤەرەکە دەگەڕێتەوە:
* گر (Gir): لە [[زمانی کوردی]]دا و بەتایبەت لە شێوەزاری کرمانجیی سەروودا بە مانای [[گرد]]، تەپۆڵکە، یان شوێنی بەرز دێت.
* بیش / پیش (Bîş / Pêş): دوو شیکردنەوەی سەرەکیی بۆ دەکرێت:
** بێشە / دارستان (Bêşe): ئاماژەیە بۆ شوێنێکی دارستاوی، کێوی، یان تڕ و پڕ لە دار و درەخت.
** پێش (Pêş): بە مانای بەرامبەر یان ڕووکار، کەواتە «گربیش» واتە «گردی ڕووبەڕوو/پێشەوە» یان «گردی دارستاوی».
وشەی «کۆمەڵگە» کە لەگەڵ ناوەکەدا دێت، بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ئەم کۆمەڵگەیە لە سەر زەوی گوندی گربیش ژووری و گربیش ژێری درووستکرا و ھەر ناوی ئەوانی ھەڵگرت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٤٥٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٤٨) [[خێزان]] و (١٠٩١) کەس، کە (٥٦٧) [[نێر]] و (٥٢٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ljl62mqfjy4s47e04bwq9ehrcr1m6ap
گسێ
0
304715
1684364
1678169
2026-10-09T11:33:17Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684364
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گسێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کسي}}<br>{{lang-en| Gse }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.86774| 43.78778}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گسێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.86774| 43.78778 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٢٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گسێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
دەربارەی ڕیشە و ئیتیمۆلۆجیی ناوی گوندی گسێ، دوو لێکدانەوە و بۆچوونی سەرەکی لەسەر زاری خەڵکی ناوچەکە و لێکۆڵەرانی [[زمانی کوردی]] ھەن:
* پەیوەندی بە شوێنی سەخت و تاشەبەردەوە (کەس / گەس): لە شێوەزارەکانی ناوچەکەدا وشەی "کەس" یان "گۆس/گس" بۆ ئەو شوێنانە بەکاردێت کە تاوێرەبەرد، بەردی زل یان ھەڵدێر و ملەی سەختیان ھەیە. بەھۆی ھەڵکەوتەی جوغرافیا و سروشتی شاخاویی گوندەکە، ئەم ناوەی بەسەردا بڕاوە.
* پەیوەندی بە داروبار و گیا (گسکی کێوی / گەس): بۆچوونێکی دیکە ئاماژە بەوە دەکات کە ناوی گوندەکە لە وشەی "گەس" یان "گسک"ەوە ھاتووە (بە واتای ئەو ڕووەک یان دەوەنانەی لە چیاکاندا دەڕوێن و بۆ ماڵین یان گسکدان بەکارھاتوون)، یان شوێنێک کە گژوگیای ڕەق و شێوە گسکی تێدا زۆر بووە.
لە ڕووی زمانەوانییەوە، بگۆڕدرانی پیتی "ک" بۆ "گ" یان پێچەوانەکەی لە زاراوەکانی باکوور و ناوەڕاستی [[کوردستان]]دا دیاردەیەکی باوە (وەک کەس/گەس)، بەمەش ناوی گوندەکە ڕاستەوخۆ بەخشەری سیفەتی سروشت و ڕووبەری جوغرافیی ناوچەکەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٧٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨٠) [[خێزان]] و (٦٢١) کەس، کە (٣١٤) [[نێر]] و (٣٠٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
3l7v8gy0p4fvgu7727gl127yp3tpts2
گوھانا
0
304716
1684368
1678170
2026-10-09T11:44:38Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684368
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گوھانا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کوهانا}}<br>{{lang-en| Guhana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83688| 43.78148}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گوھانا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83688| 43.78148 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٧٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گوھانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی گوھانا (یان گۆھانا) دەکەوێتە دۆڵی نەھلە لە سنووری قەزای ئاکرێ. سەبارەت بە ڕەگی زمانەوانی و ھۆکاری ناونانی، دوو بۆچوونی سەرەکی و لێکدانەوەی ناوچەیی ھەن:
* بەستنەوەی بە وشەی "گا/گاو" (مەڕ و مال) و لێڕەوار: لە شێوەزارەکانی [[زمانی کوردی]] و ڕەگوڕێشەی دێریندا، بەشێکی زۆری ئەو شوێنانەی بە پاشگری "انا / ھانا" یان "ان" کۆتایییان دێت، ئاماژەن بۆ شوێنپێ یان مەڵبەندی ڕاگرتن و لەوەڕاندنی ئاژەڵ یان ناوچەیەکی سەرڕێژ لە ڕووەک. لەم لێکدانەوەیەدا "گوێ/گۆ/گا" وەک ڕەگی ئاژەڵداری یان زۆریی ڕووەک و دارستان سەیر دەکرێت کە مانای «مەڵبەند یان زێدی لەوەڕگا» دەبەخشێت.
* گۆڕانی دەنگسازی (تەحریف/سافبوونی ناو): لە دیالێکتی کوردیی ژوورودا (کرمانجی ژووروو) زۆرجار ناوە کۆنەکان لە ئەنجامی ئاخاوتنی ڕۆژانەدا سووک دەبن. بەشێک لە گوندنشینان و توێژەرانی ناوچەکە پێیان وایە وشەکە لە بنەڕەتدا لە ترکیبێک یان ناوێکی کۆنی وەک "گۆھان" یان "گۆڤان" (کە بە مانای ئاخوڕ، کەپڕ یان شوێنی پارێزراوی ئاژەڵداری لە شاخدا دێت) وەرگیراوە و بە تێپەڕبوونی کات بووەتە "گوھانا".
گوندی گوھانا کەوتووەتە دۆڵی نەھلە، ناوچەیەکی شاخاوی و بەپێت و بەراوە، بۆیە بەشێکی زۆری ناوی گوندەکانی ئەو دەڤەرە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆیان بە سروشت، ئاژەڵداری و تایبەتمەندییە جوگرافییەکەیەوە ھەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧) [[خێزان]] و (٥٩) کەس، کە (٢١) [[نێر]] و (٣٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
qk7lnh6n9y7nimngmziyztu2xvvpjut
گیرەی
0
304717
1684369
1678172
2026-10-09T11:48:36Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684369
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گیرەی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کیرةي}}<br>{{lang-en| Giray }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.85050| 43.85724}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گیرەی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.85050| 43.85724 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٥٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گیرەی''' یان '''گیرە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
لە ڕووی زمانەوانی و ڕێزمانییەوە، ناوی گوندی گیرەی (یان گیرێ) لە ناوچەی ئاکرێ بۆ ئەم بنەچە و مانایانە دەگەڕێندرێتەوە:
* کۆتاکراوەی «گیر / گێڕ»: لە دیالێکتی بەھدینی و زاری ناوچەکەدا، «گیر» یان «گێڕ» ئاماژەیە بۆ گرد، زەویی بەرز، یان گردۆڵکەی بچووک. وشەی «گیرێ» کورتکراوەی «گیرۆکە» یان «گیرکێ»یە، واتە گوندێک کە لەسەر گردێک یان لە ناوچەیەکی گردۆڵکەییدا ھەڵکەوتووە.
* گۆڕانی دەنگی لە «گڕە / گڕی»: پێدەچێت لە ھەندێک گێڕانەوەی ناوچەییدا پەیوەندیدار بێت بە شێوازی ھەڵکەوتنی شوێنەکە و تیشکی خۆر، یان زەوییەک کە لە ھاویندا زۆر گەرم و سووتاو دیار بێت (گڕە)، بەڵام شیکردنەوە تۆپۆگرافییەکە (گرد/زەویی بەرز) زانستیتر و باوترین بژاردەی زمانەوانییە.
* شوێنی گیرخواردن یان دۆڵ و پەناگە: لە ڕووی شێوەزارەوە وشەی «گیر» جارناجار بۆ شوێنێک بەکاردێت کە دەورەدراوە بە شاخ یان [[گرد]] و حالتێکی «گیرخواردوو» یان داپۆشراوی ھەیە لە نێوان بەرزاییەکاندا.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٤) [[خێزان]] و (٣٥٧) کەس، کە (١٨٥) [[نێر]] و (١٧٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
t8mh6gvf32wyughntnndjqb1psijmog
مسلیانێ
0
304718
1684371
1679055
2026-10-09T11:54:50Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684371
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مسلیانێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مسلیاني}}<br>{{lang-en| Msliane }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.81850| 43.86993}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مسلیانێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.81850| 43.86993 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٣٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مسلیانێ''' یان '''موسلیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی مسلیانێ (یان میسلیان)، سەربارەت بە رەگوڕێشەی ناوبانگ و واتای ناوەکەی چەند بۆچوون و شیکردنەوەیەکی زمانەوانی و مێژوویی ھەن:
* بۆچوونی سریانی / کریستیانی (مسیحی): بەپێی لێکدانەوەی زمانی و مێژوویی لە دەڤەری بادینان و ئاکرێ، بەشێکی زۆری ناوی ئەو گوندانەی بە پاشگری "یان" یان "یانێ" کۆتایی دێن، پەیوەندییان بە ئاوەدانی و بنەماڵە دێرینەکانی ناوچەکەوە ھەیە. وشەی مسلیانێ لە رەگی وشەی ([[مەسیحی]]) یان "مسیحیان" (شورایین/مەسیحییەکان) وەرگیراوە، بەو پێیەی دەڤەری ئاکرێ و ناوچەی زێبار و دینارتێ مێژوویەکی دێرینیان لەگەڵ پێکھاتەی کریستیاندا ھەبووە و ناوەکە ئاماژەیە بۆ "شوێنی مەسیحییەکان" یان ئەو شوێنەی پەیڕەوانی ئەم ئاینەی تێدا نیشتەجێ بوونە.
* بۆچوونی ئارامی / دێرین: لە زمانە دێرینەکانی ناوچەکەدا (لەوانە ئارامی و سریانی کۆن)، ڕەگی وشەی "مسلی / Musli" یان "صلیا" بە واتای [[نزا]]، نزارگە، یان شوێنی نوێژکردن ھاتووە (ھاوشێوەی وشەی "صلاة"). لەم سۆنگەیەوە، مسلیانێ بە واتای "شوێنی نزا و پەرستش" یان ئەو شوێنەی پەرستگای تێدا بووە لێکدەدرێتەوە.
* بۆچوونی کەرەستەی سروشتی (ڕوەکی/جوغرافی): لەلایەکی ترەوە، لە ناوچە شاخاوییەکانی کوردستانی ناوەڕاست و سەروو، ھەندێک ناوی گوند لە ناوی ڕوەک، دار، یان تایبەتمەندییەکی جوغرافی ناوچەکەوە وەرگیراون، بەڵام لە ڕووی ناوئاخنی مێژووییەوە، بۆچوونی ڕەگەزە ئاینزایی و زمانەوانییە دێرینەکەی (پەیوەست بە مێژووی دانیشتووانی ناوچەکە) بەھێزترین لێکدانەوەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١١) [[خێزان]] و (٧٥) کەس، کە (٤٠) [[نێر]] و (٣٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
9f86vqu3c6lrho19s1alvme8qenznxp
زانا ژێری
0
304729
1684055
1678192
2026-10-08T21:19:30Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684055
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زانا ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|زانا السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Zana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83625| 43.81069}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زانا ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.83625| 43.81069 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٠٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زانا ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوەکە لە دوو بەشی سەرەکی پێکدیژێت کە تایبەتمەندی جوگرافی و زمانی ناوچەکە پیشان دەدەن:
* زانا: ناوێکی کوردیی ڕەسەن و کۆنە، لە زۆربەی ناوچەکانی بادیناندا بۆ شوێن یان گوندێک بەکاردێت کە سەرچاوەی [[ئاو]]، [[کانی]]، یان زەویی کشتوکاڵیی بەپیتی ھەبێت.
* ژێری (خواروو / السفلی): وشەیەکی دیالێکتی بادینییە و بە واتای «خواروو» دێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
hjrea2l04yhxdwi5xxf6jqush1cmsxv
سەرانی ژێری
0
304794
1684220
1678786
2026-10-09T07:28:48Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684220
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرانی ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سران السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Saran }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.95633| 43.78034}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرانی ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.95633| 43.78034 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٧٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرانی ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سەرانی ژێری (یان سەرانا خوارێ)، لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە ئاماژەیە بۆ شوێنی جوگرافی و بەرزایی ناوچەکە:
* سەران / سەرانا: لە زمانی کوردیدا وشەی «سەر» بە مانای لوتکە، بەرزایی یان سەرەوەی ناوچەیەک دێت. پاشگری «ان» بۆ کۆ یان ژینگەی دەورەوبەر بەکاردێت، واتە «شوێنێک کە کەوتووەتە بەرزایی یان سەرەوەی لوتکەی چیاکان».
* ژێری / خوارێ: ئاماژەیە بۆ بەشی سەرەوەی گوندەکە، چونکە لە زۆرێک لە ناوچەکانی بادینان و ئاکرێدا، کاتێک گوندێک دابەش دەبێت یان دەکێشرێت بۆ دوو بەش، بەشی بەرزتر دەکرێتە «ژووری/سەرێ» و بەشی خوارتر دەکرێتە «ژێری/خوارێ» (وەک سەرانی ژووری و سەرانی ژێری).
لە ڕووی کەلەپوور و گێڕانەوەی ناوچەکەشەوە، ناوەکە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافیی گوندەکەیە کە کەوتووەتە سەر بەرزایی و داوێنی چیاکانی سنووری دینارتێ.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٢٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٢٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
idokp38dy713aljgk9v97j3agyt0mmd
سەرانی ژووری
0
304795
1684219
1678787
2026-10-09T07:27:40Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684219
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرانی ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سران العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Saran }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.974837| 43.776494}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرانی ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.974837| 43.776494 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٢١٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرانی ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سەرانی ژووری (یان سەرانا سەرێ)، لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە ئاماژەیە بۆ شوێنی جوگرافی و بەرزایی ناوچەکە:
* سەران / سەرانا: لە زمانی کوردیدا وشەی «سەر» بە مانای لوتکە، بەرزایی یان سەرەوەی ناوچەیەک دێت. پاشگری «ان» بۆ کۆ یان ژینگەی دەورەوبەر بەکاردێت، واتە «شوێنێک کە کەوتووەتە بەرزایی یان سەرەوەی لوتکەی چیاکان».
* ژووری / سەرێ: ئاماژەیە بۆ بەشی سەرەوەی گوندەکە، چونکە لە زۆرێک لە ناوچەکانی بادینان و ئاکرێدا، کاتێک گوندێک دابەش دەبێت یان دەکێشرێت بۆ دوو بەش، بەشی بەرزتر دەکرێتە «ژووری/سەرێ» و بەشی خوارتر دەکرێتە «ژێری/خوارێ» (وەک سەرانی ژووری و سەرانی ژێری).
لە ڕووی کەلەپوور و گێڕانەوەی ناوچەکەشەوە، ناوەکە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافیی گوندەکەیە کە کەوتووەتە سەر بەرزایی و داوێنی چیاکانی سنووری دینارتێ.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
o9rbf04ktq6cy12936rhxybk9mq0fsb
شنی ژووری
0
304796
1684273
1678788
2026-10-09T08:05:25Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684273
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شنی ژووری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شني العلیا}}<br>{{lang-en| Upper shn }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.941284| 43.929085}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شنی ژووری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.941284| 43.929085 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شنی ژووری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی شنی ژووری (یان شنی سەرێ / شنی سەروو)، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنۆمییەوە جەند بۆچوون و شیکردنەوەیەکی بۆ دەکرێت:
* وەرگرتن لە وشەی «شێن» یان «شێنێ»: لە شێوەزارەکانی [[زمانی کوردی]]دا وشەی «شێن»، «شێنێ» یان «شین» ئاماژەیە بۆ شوێنی سەوزەڵانی، بڕشت، تێراو و لەوەڕگەی دار و درەخت و سەوزایی. بەھۆی ھەڵکەوتەی جوغرافیی [[دۆڵ]] و کوێستانەکانی ناوچەی ئاکرێ و دینارتێ کە خاوەن ئاو و سروشتێکی کەسک و سەوزن، ئەم ناوە بەسەر ناوچەکەدا بڕاوە.
* ڕەگی زمانەوانیی «شن» (با و ھەوا): لە [[زمانی کوردی]] و شێوەزارە جیاوازەکانیدا، وشەی «شن» یان «شنە» بە مانای بایی فێنک، [[شەماڵ]] یان ھەوای بەتاو و فێنکی سەر چیاکان دێت (وەک: شنەی با). گوندی شنی ژووری بەھۆی بەرزیی ھەڵکەوتەکەیەوە لە چاو دەوروبەری، ناوچەیەکی کوێستانی و خۆشھەوایە.
* واتای «ژووری» (سەرێ / سەروو): پاشگری «ژووری» لە بادینی (بەرامبەر «سەرێ» یان «سەروو») بۆ جیاکردنەوەی بەشی سەرەوەی گوندەکەیە لە بەشی خوارەوەی کە ناوگیر کراوە بە «شنی ژێری».
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
h0n2igfi2qjn96jnk7rdw5cjq6ixwyb
شنی ژێری
0
304798
1684274
1678791
2026-10-09T08:08:21Z
MFTG
21816
/* ناو */
1684274
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شنی ژێری
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|شني السفلی}}<br>{{lang-en| Lower shn }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.957316| 43.927942}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شنی ژێری'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.957316| 43.927942 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شنی ژێری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی شنی ژێری (یان شنی خوارێ / شنی خواروو)، لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنۆمییەوە جەند بۆچوون و شیکردنەوەیەکی بۆ دەکرێت:
* وەرگرتن لە وشەی «شێن» یان «شێنێ»: لە شێوەزارەکانی [[زمانی کوردی]]دا وشەی «شێن»، «شێنێ» یان «شین» ئاماژەیە بۆ شوێنی سەوزەڵانی، بڕشت، تێراو و لەوەڕگەی دار و درەخت و سەوزایی. بەھۆی ھەڵکەوتەی جوغرافیی [[دۆڵ]] و کوێستانەکانی ناوچەی ئاکرێ و دینارتێ کە خاوەن ئاو و سروشتێکی کەسک و سەوزن، ئەم ناوە بەسەر ناوچەکەدا بڕاوە.
* ڕەگی زمانەوانیی «شن» (با و ھەوا): لە [[زمانی کوردی]] و شێوەزارە جیاوازەکانیدا، وشەی «شن» یان «شنە» بە مانای بایی فێنک، [[شەماڵ]] یان ھەوای بەتاو و فێنکی سەر چیاکان دێت (وەک: شنەی با). گوندی شنی ژووری بەھۆی بەرزیی ھەڵکەوتەکەیەوە لە چاو دەوروبەری، ناوچەیەکی کوێستانی و خۆشھەوایە.
* واتای «ژێری» (خوارێ / خواروو): پاشگری «ژێری» لە بادینی (بەرامبەر «خوارێ» یان «خواروو») بۆ جیاکردنەوەی بەشی سەرەوەی گوندەکەیە لە بەشی خوارەوەی کە ناوگیر کراوە بە «شنی ژووری».
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٧٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢) [[خێزان]] و (٩) کەس، کە (٤) [[نێر]] و (٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
eld76bnh334pk5cw76vw53y3hwcjoa4
دەکان، دینارتێ
0
304799
1684036
1678793
2026-10-08T21:02:11Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684036
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دەکان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دکان}}<br>{{lang-en| Dakan }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.913691| 43.748422}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەکان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.913691| 43.748422 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٣٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دەکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕیشەی زمانی و سەرچاوەی ناوی گوندی دەکان (دەکانێ / دەکانا)، دوو بۆچوونی دیاری زمانەوانی و ناوچەیی ھەن:
* دوو کانی (دوو + کانی): لە ڕووی زمانییەوە زۆربەی توێژەران و دانیشتووانی ناوچەکە سەرچاوەی ناوەکە بۆ پێکھاتەی "دوو [[کانی]]" دەگەڕێننەوە. لە ئاخاوتنی ڕوژانە و دیالێکتی کورمانجیدا بە تێپەڕبوونی کات دەنگەکان تووشی سووکبوون و کورتکردنەوە بوونەتەوە. ئەم ناوە ئاماژەیە بۆ بوونی دوو سەرچاوەی ئاوی کانی سەرەکی یان دێرین لەم شوێنەدا کە گوندەکەی لەسەر ئاوەدان کراوەتەوە.
* دووکان (شوێنی بازرگانی یان دەروازە): بۆچوونێکی تر ھەیە کە پەیوەندی بە وشەی "دکان" یان "دۆکان"ییەوە ھەیە بە مانای گەشەپێدان یان جێگەی وەستان و ئاڵوگۆڕی بازرگانی (کە لە سەرڕێگای ڕەو و کاروانە کۆنەکانی نێوان دەشت و کوێستانەکانی دەڤەری ئاکرێ و بارزان بووە).
بۆچوونی بەھێزتر و پەسەندکراوتر لای شارەزایانی تۆپۆنیمی (ناوی شوێنەکان) ناوچەی ئاکرێ، "دوو کانی"یە، چونکە زۆربەی گوندەکانی ناوچە شاخاوییەکانی کوردستان بەپێی تایبەتمەندییە جوغرافیییەکانیان و سەرچاوەی ئاو ([[کانی]]، [[چەم]]، [[گرد]]، [[ئەشکەوت]]) ناو نراون.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
mmdd3u4qcto4vpergnuo7c625dbphmt
دۆستەکا
0
304800
1684050
1678794
2026-10-08T21:17:18Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684050
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دۆستەکا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دوستکا}}<br>{{lang-en| Dostaka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.865517| 43.882945}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دۆستەکا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.865517| 43.882945 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٨٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دۆستەکا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی دۆستەکا بەپێی توێژینەوە مێژوویی و زمانییەکان لە ڕەگی «دۆست» یان بەستنەوەی بە [[ھۆز]] و کەسایەتییەوە سەرچاوەی گرتووە:
* پەیوەستبوون بە [[ھۆز]] یان کەسایەتییەوە: لە [[زمانی کوردی]] و بەتایبەت لە شێوەزاری بادینانی، پاشگری «ک» یان «کا» بۆ کەمکردنەوەی خۆشەویستی (تصغییر) یان بەکۆمەڵکردنی [[خێزان]] و بنەماڵە بەکاردێت (وەک: دۆست + کا / دۆستەکان). لە ڕووی مێژووییەوە، ئەم ناوە ئاماژەیە بۆ بنەماڵە یان شوێنکەوتووانی «دۆست» (دامەزرێنەری گوندەکە یان گەورەی بنەماڵەیەک) یان بەستراوەتەوە بە ڕەچەڵەکی ھۆزی دۆستکی کە لە ناوچەکانی بەھدینان و دەوروبەری ژیاون.
* واتای زمانی: وشەی «دۆست» لە کوردی بە مانی [[ھاوڕێ]]، ئاشنا و نزیک دەھێنرێت؛ ناوەکە وەک ئاماژەیەک بۆ "شوێنی دۆستان" یان "نەژادی دۆست" بڕست بووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٤٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
f2wzmn2whaqo4bsg3dakncspshmnxzt
لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی 1
3
304805
1684174
1678914
2026-10-09T01:50:32Z
Dexbot
6403
بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram]]
1684174
wikitext
text/x-wiki
{{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.
'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
e2akc9cnm6oytzg8n5b8jg2ak563vdn
لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی 1
3
304807
1684176
1681257
2026-10-09T01:50:38Z
Dexbot
6403
بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta]]
1684176
wikitext
text/x-wiki
{{ئەرشیڤی وتووێژ}}
== Global permission requests on Meta ==
The following request is open at [[m:Steward requests/Global permissions|Steward requests/Global permissions]] and may be worth your comment:
* [[m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NDG|Global sysop for NDG]] — <small>Requests for global sysop permissions</small>
: <small>4 other requests are also open (rename / IP block exemption); stewards action those without a vote.</small>
[[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٧:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests on Meta (13 August 2026) ==
The following requests are open on Meta and may be worth your comment:
=== [[m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[m:Steward requests/Permissions#Htawmonzel@mnw.wiktionary|Htawmonzel@mnw.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-02</small>
* [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia|B722N@lgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-12</small>
* [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia_2|B722N@lgwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-12</small>
* [[m:Steward requests/Permissions#Astroneering@global|Astroneering@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-12</small>
=== [[m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[m:Meta:Requests for adminship/Icodense|Icodense]] — <small>Requests for regular adminship</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
[[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (16 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Der-Wir-Ing|Global rollback for Der-Wir-Ing]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-15</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#RAPTOR7762@bol.wikipedia|RAPTOR7762@bol.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Anthonymunthali44@tumwikipedia|Anthonymunthali44@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia|Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Tumbuka Arch@tumwikipedia|Tumbuka Arch@tumwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-15</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Gerges|Gerges]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
[[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (17 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse Filter Helper for XaxeLoled|Abuse Filter Helper for XaxeLoled]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-16</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia|DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-16</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#GryffindorD@itwikiquote|GryffindorD@itwikiquote]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-16</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#XXBlackburnXx@nlwiki|XXBlackburnXx@nlwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-17</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
[[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (18 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Satirdan kahraman@trwiktionary|Satirdan kahraman@trwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-17</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Kinenkey@lg.wikipedia|Kinenkey@lg.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-17</small>
: <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
[[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (19 August 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#787IYOIncubator.wikimedia.org|787IYOIncubator.wikimedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-18</small>
: <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (20 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Pac.macX@global|Pac.macX@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#苏东东坡@global|苏东东坡@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (22 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Nirajan pant@newiktionary|Nirajan pant@newiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-21</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@global|Billinghurst@global]] — <small>Removal of access · filed 2024-08-19</small>
: <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (23 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#The.shahab@fawiktionary|The.shahab@fawiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@labswiki|Billinghurst@labswiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Mamad100s@global|Mamad100s@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Borhan|Borhan]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (24 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Anass Sedrati@arywikipedia|Anass Sedrati@arywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-23</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#İmmortalance@trwiki|İmmortalance@trwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-23</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (25 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Danjuma Anthony@kcgwikipedia|Danjuma Anthony@kcgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (26 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#だ*ぜ@global|だ*ぜ@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-24</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-25</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Sadads|Sadads]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (27 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for HouseBlaster|Abuse filter helper for HouseBlaster]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-26</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#TFerenczy@global|TFerenczy@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-26</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (28 August 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#MilicevicBot@srwiki|MilicevicBot@srwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for oversight/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for Oversight access</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (29 August 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Zrsv07@global|Zrsv07@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (30 August 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Aude|Aude]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (31 August 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Lemonaka|Global rollback for Lemonaka]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-30</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (1 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for PaterMcFly|Abuse filter helper for PaterMcFly]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-01</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#HERODOE@yowiki|HERODOE@yowiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-31</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)|787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-01</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ow! That Hurts!@iswiktionary|Ow! That Hurts!@iswiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-08-31</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (3 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh|Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for bot status/NellieBly Bot|NellieBly Bot]] — <small>Requests for bot flags</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (4 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Saroj|Global sysop for Saroj]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Alan Colin Arce (WMCA)|Alan Colin Arce (WMCA)]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (5 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-04</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwiktionary|Lee@siwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwikibooks|Lee@siwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki_2|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-05</small>
: <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (6 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Shahadusadik@dagwiki|Shahadusadik@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Dnshitobu@dagwiki|Dnshitobu@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small>
: <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (8 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-07</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage_2|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-07</small>
=== [[:simple:Wikipedia:Requests for permissions|Simple English Wikipedia]] ===
* [[:simple:Wikipedia:Requests_for_adminship/Wikipedian2025|Wikipedian2025]] — <small>Current requests for adminship</small>
: <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (9 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Wikihez@kuwiktionary|Wikihez@kuwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-08</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Elli@Global|Elli@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Floricord@global|Floricord@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (10 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Nytexcome@global|Nytexcome@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-09</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt|Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-10</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (11 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki|ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Bennylin|Bennylin]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (12 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia|Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Tvcccp@th.wikiquote|Tvcccp@th.wikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small>
: <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (13 September 2026) ==
The following request is open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing|Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-12</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (14 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWiktionary|Ballardmaize@bclWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#YaThaWinTha@Arakan Wikipedia|YaThaWinTha@Arakan Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-13</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (15 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Morkoz|Global rollback for Morkoz]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-09-14</small>
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy|Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-15</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Missileboi@pntwikipedia|Missileboi@pntwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Laurbereth@lmowiktionary|Laurbereth@lmowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-15</small>
* [[:m:Steward requests/Permissions#Savfisk@da.wikipedia|Savfisk@da.wikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-14</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Kurdanparez|Kurdanparez]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (17 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for Icodense|Abuse filter helper for Icodense]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-16</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Lucas Werkmeister (WMDE)|Lucas Werkmeister (WMDE)]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small>
: <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
== Advanced-rights requests (18 September 2026) ==
The following requests are open and may be worth your comment:
=== [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] ===
* [[:m:Steward requests/Global permissions#API high limit requestor for Ikan|API high limit requestor for Ikan]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-17</small>
=== [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] ===
* [[:m:Steward requests/Permissions#Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary|Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-17</small>
=== [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] ===
* [[:m:Meta:Requests for translation adminship/روتانا|روتانا]] — <small>Requests for translation adminship</small>
: <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small>
— [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)
8qmta0j65dny6rf5ejfa3g66hmh5nn0
سەرگەلی
0
304827
1684264
1679329
2026-10-09T07:39:36Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684264
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرگەلی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرکلي}}<br>{{lang-en| Sargali }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78319| 43.97503}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرگەلی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.78319| 43.97503 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرگەلی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی سەرگەلی لە ڕووی زمانەوانی و جوگرافیییەوە لە دوو وشەی سەرەکیی کوردی پێکھاتووە:
* سەر: بە مانای سەرەوە، بەرزایی، یان سەرەتای شوێنێک.
* گەلی: بە مانای درەو، [[دۆڵ]]، یان شوێنی تەسکی نێوان دوو [[چیا]].
مانای ناوەکە بەپێی تۆپۆگرافی (شێوەی جوگرافی)ی ناوچەکە دەگەڕێتەوە بۆ "سەرەوەی گەلی" یان "سەرەتای دۆڵ و گەلییەکە"، چونکە گوندەکە کەوتووەتە سەرەوە یان سەرەتای ئەو گەلی و دۆڵەی کە لەو ناوچە چیایییەدا ھەڵکەوتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
6uq38tk24q8dowax9xehy5i864a69ob
چەم شرتێ
0
304828
1683637
1679331
2026-10-08T13:06:57Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683637
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چەم شرتێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جم شرتي}}<br>{{lang-en| Cham Shrte }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.90901| 43.71130}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەم شرتێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.90901| 43.71130 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٠٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چەم شرتێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناونانی گوندی چەم شرتێ (یان چەم شەرتێ) لە دەڤەری زێباری، لە دوو بەشی سەرەکی پێکدێت کە ڕەنگدانەوەی سروشت و چیرۆکی مێژوویی ناوچەکەیە:
* چەم (ڕووبار یان ئاوی ڕەوان): بەشەکانی پێشەوەی ناوەکە ([[چەم]]) ئاماژەیە بۆ ئەو ڕووبار و کانیاوە بەخوڕ و دڵڕفێنەی لە ناو گوندەکەدا دەڕژێت.
* شرتێ / شەرتێ (مەرج یان شێرەت/ئامۆژگاری): لەسەر سەرھەڵدانی دەستەواژەی "شرتێ" یان "شەرتێ"، دوو بۆچوون و گێڕانەوەی ناوخۆیی ھەن:
** پەیمان و مەرج (شەرت): گێڕانەوەی باو ئەوەیە کە ناوی "شەرتێ" لە وشەی (شەرت / مەرج)ەوە ھاتووە؛ لە کۆندا لەسەر سنوور، ئاو، یان بەکارھێنانی سەرچاوە سروشتییەکانی ئەو دۆڵە لە نێوان ھۆزەکان یان خەڵکی ناوچەکەدا "شەرت و پەیمان" بەستراوە، یان بەھۆی سەختی و دژواریی ڕێگاکەی لە کۆندا کەسێک کە چوو بێتە ناو دۆڵەکە پێویستی بە شەرت و بەڵێن بووە بۆ گەڕانەوە.
** شێرەت (شۆڕ بونەوە / دڵۆپکردنی ئاو): بۆچوونێکی دیکەی زمانەوانی دەڵێت ناوەکە لە کردار یان سیفەتی ڕژان و شوێنی ئاوەکە خۆیەوە گۆڕدراوە (واتە شوێنێک کە ئاوی لێ دەتکێت یان شێرەت شێرەت دێتە خوارەوە).
بە گشتی، ناوەکە ئاماژەیە بۆ "چەمی شەرت و پەیمان" یان "چەمی سنووری مەرجدار" کە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافیی دۆڵەکە و ڕووبارەکەیەوە بەو ناوە ناسراوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
trbzdxndvfd0ifqhs1wnvw55lmhgp8e
کادانا
0
304829
1684278
1679359
2026-10-09T08:22:27Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684278
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کادانا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کادانا}}<br>{{lang-en| Kadana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.91321| 43.85652}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کادانا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.91321| 43.85652 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٥٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کادانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کادانا لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنۆمییەوە (زانستی ناوی شوێنەکان) پەیوەستە بە سروشتی ئابووری، کشتوکاڵی و ئاژەڵداریی ناوچەکەوە:
* ڕەگی وشەکە (کادان / کایەن): لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی «کادان» (یان کادێن، کاڵێن) بە واتا و جێگەی ھەڵگرتن و کۆکردنەوەی «[[کا]]» (پاشماوەی [[گەنم]] و [[جۆ]] بۆ ئاژەڵداری) دێت.
* پاشگری (ا / ئا): پاشگرێکی جێگە و نیشانەیە لە زمانی کوردیدا (وەک: بەردانا، وەرتێ، کادانا).
لەبەر ئەوەی ناوچەکانی دەڤەری زێباری و ئاکرێ لە مێژوودا ناوچەی دەوڵەمەند بوون بە کشتوکاڵ (بەرھەمھێنانی دانەوێڵە) و بەخێوکردنی مەڕوماڵات، ئەم جۆرە ناوەنە ئاماژەن بۆ «شوێنی کا» یان «جێگەی کادان و عەمباری کا و ئالیکی ئاژەڵ» کە لە کەڤندا وەک وێستگەیەکی کشتوکاڵی یان مەڕداری ناسراوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٩٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ebtnx0ct1lwkjfdoovtgv2klmu27c0g
کاڤلکا
0
304830
1684280
1679333
2026-10-09T08:30:53Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684280
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کاڤلکا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کافلکا}}<br>{{lang-en| Kavlka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.85484| 43.90264}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کاڤلکا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.85484| 43.90264 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٩٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کاڤلکا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کاڤلکا (کە لە ھەندێک سەرچاوە و نەخشەدا بە کافلکا یان کەڤلکا دەنووسرێت)، دەگەڕێتەوە بۆ وشەی کەڤل (کەڤڵ/کەلەک/کاڤل) لە دیالێکتی کورمانجیدا:
* واتای وشەیی (کەڤل / کاڤل): لە [[زمانی کوردی]]دا (بەتایبەت لە ناوچەکانی بادینان)، وشەی «کاڤل» یان «کەڤڵ» بە واتا / ڕەگی وشەی کەلاوە، وێرانە، یان شوێنێکی چۆڵکراو و کۆن دێت (وەک چۆن دەگوترێت "کاڤل بوی" واتە وێران بوو/چۆڵ بوو).
* شێوازی ناونانەکە: پاشگری «کا» بۆ بچووککردنەوە یان خۆشەویستیی ناوەکە بەکاردێت (کەمینە/تصغیر). بەم پێیە، «کاڤلکا» واتە کەلاوەی بچووک یان شوێنەوار/ئاوەدانییەکی کۆنی بچووک.
لەنێو ناوچە جیاوازەکانی [[کوردستان]]دا، ناونانی گوندەکان بە وشەی «کاڤل / کەڤل» زۆر باوە؛ ئەوەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کۆندا کەسانێک لەو شوێنە ژیاون و دواتر جێیان ھێشتووە، یان لەسەر پاشماوە و شوێنەواری گوندێکی کۆنتر دروست کراوەتەوە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
p8ewxidws11wwnh8sqnhlxclo2v3v9w
کافیا
0
304831
1684279
1679334
2026-10-09T08:28:22Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684279
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کافیا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کافیا}}<br>{{lang-en| Kafya }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.95644| 43.72104}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کافیا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.95644| 43.72104 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩١٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کافیا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگی زاراوەسازی و ھۆکاری ناونانی گوندی کافیا کە سەر بە ناوچەی زێبارییە)، دوو شیکردنەوەی زمانەوانی و ناوچەیی بۆ ئەم ناوە دەکرێت:
* واتای بەرایی/تێرکەر (کافی): لە لێکدانەوەی ناوچەییدا، وشەکە پەیوەندیدار دەکرێتەوە بە وشەی «کافی» (تێرکەر/بەس)، بەھۆی بوونی سەرچاوەی ئاوی سازگار، خاکی بەپیت و وەرزی لەوەڕگەی باش لە ڕابردوودا. بەپێی ئەم لێکدانەوەیە، ناوچەکە بۆ بژێوی و پێداویستییەکانی دانیشتووانەکەی و مەڕومالاتیان «کافی» (بەس) بووە.
* واتای جوگرافی و زمانی کوردی (دەستپێک/کۆتایی): لە ناوچە شاخاوییەکاندا وشەی «کاف» یان «کەف» ھەندێک جار بۆ [[ئەشکەوت]]، بەردی تڵخ و تیژ، یان لوتکەی شاخ بەکاردێت. ھەروەھا کافیا وەک دوا گوندی ناوچەی زێباری لە ڕووی ڕۆژئاواوە کەوتووەتە سەر سنووری جوگرافیی دیاریکراو.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٤٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
8yen1o46sclb2ousmwzof0sg2zegrxv
گرێ سۆر
0
304832
1684363
1679335
2026-10-09T11:29:27Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684363
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گرێ سۆر
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کري سور}}<br>{{lang-en| Gre Sor }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.856092| 43.752091}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گرێ سۆر'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.856092| 43.752091 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٧٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گرێ سۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی گرێ سۆر (یاخود گردەسۆر) لە سەرووی شوێنەواری و جوگرافیای ناوچەکەوە ھاتووە و لە دوو بڕگەی سەرەکی پێکدێت:
* گرێ (گرد): لە دیالێکتی بەھدینی و ناوچەکانی تری [[کوردستان]]دا بە واتای "[[گرد]]" یاخود "گردۆڵکە و شوێنی بەرز" دێت.
* سۆر: بە واتای ڕەنگی "[[سوور]]" دێت.
* ھۆکاری ناونانەکەی: ئەم ناوە پەیوەندیدارە بە سروشتی خاک و شێوەی جوگرافیای شوێنی گوندەکە. لە سەرەتادا ناوچەکە بەھۆی ھەبوونی گردێک یاخود شوێنێکی بەرزی ڕەنگ سوور (کە ڕەنگی خاکەکەی یاخود بەردەکانی مەیلەو سووربوون) بە "گرێ سۆر" ناسراوە، دواتر ئەو گوندەی لە دەوروبەری ئەو گردە ئاوەدان بووەتەوە ھەمان ناوی وەرگرتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
enrdpuyd6rmy3ezh3u3i59jlni8g3lo
چەم چالێ
0
304833
1683634
1679336
2026-10-08T13:00:50Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683634
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چەم چالێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جم جالي}}<br>{{lang-en| Cham Chale }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.910233| 43.695278}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەم چالێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.910233| 43.695278 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٩٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چەم چالێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چەم چالێ (یان چەمچالی)، لە ڕووی زمانی و تۆپۆگرافییەوە لە دوو وشەی کوردی پێکھاتووە:
* [[چەم]]: بە واتای [[ڕووبار]]، ڕێڕەوی ئاو[[]] یان دۆڵێکی ئاواو و شێدار دەگەیەنێت.
* چال (چالێ): بە واتای شوێنی نزم، کۆڵ، یان قووڵایی دێت.
ناوی گوندەکە پێناسەیەکی جوغرافیا و سروشتی ناوچەکەیە، واتە «دۆڵ یان ڕێڕەوێکی ئاو کە دەکەوێتە شوێنێکی نزم و چالاکەوە». لە زاراوەی ناوچەییدا، کاتێک چەمێک یان ڕووبارێک لە نێوان چیا یان گردەکاندا بە شوێنێکی زۆر نزم و شێوە چالدا تێپەڕ دەبێت، ئەو ناوەی بەسەردا دەبرێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
2shyysp4zr5zkg5ock9e98err93dbyf
1683635
1683634
2026-10-08T13:01:10Z
MFTG
21816
/* ناو */
1683635
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چەم چالێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جم جالي}}<br>{{lang-en| Cham Chale }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.910233| 43.695278}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەم چالێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.910233| 43.695278 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٩٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چەم چالێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چەم چالێ (یان چەمچالی)، لە ڕووی زمانی و تۆپۆگرافییەوە لە دوو وشەی کوردی پێکھاتووە:
* [[چەم]]: بە واتای [[ڕووبار]]، ڕێڕەوی [[ئاو]] یان دۆڵێکی ئاواو و شێدار دەگەیەنێت.
* چال (چالێ): بە واتای شوێنی نزم، کۆڵ، یان قووڵایی دێت.
ناوی گوندەکە پێناسەیەکی جوغرافیا و سروشتی ناوچەکەیە، واتە «دۆڵ یان ڕێڕەوێکی ئاو کە دەکەوێتە شوێنێکی نزم و چالاکەوە». لە زاراوەی ناوچەییدا، کاتێک چەمێک یان ڕووبارێک لە نێوان چیا یان گردەکاندا بە شوێنێکی زۆر نزم و شێوە چالدا تێپەڕ دەبێت، ئەو ناوەی بەسەردا دەبرێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٨٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
014h4zwdkn5a049zzh2bppejoq70vdv
کورتکا کەڤن
0
304834
1684286
1679337
2026-10-09T08:48:33Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684286
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کورتکا کەڤن
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کورتکا القدیمة}}<br>{{lang-en| Old Kurtka }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.832586| 43.827975}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کورتکا کەڤن'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.832586| 43.827975 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کورتکا کەڤن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی کورتکا کەڤن لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆگرافییەوە دەگەڕێتەوە سەر تایبەتمەندییە جۆگرافییەکانی ئەو ناوچەیەی گوندەکەی لێ ھەڵکەوتووە:
* کورتکا (یان کورتک): لە [[زمانی کوردی]] (بە تایبەت لە زاراوەی بەھدینی و ناوچەی زێباری) وەک بەرزاییی کەمی سەر چیا یان شکێن و شوێنی نزم و کوێرەڕێی نێوان گرد و چیاکان (کوڕتک/کورتک/شوێنی قووڵ و نزم) بەکاردێت. ھەروەھا ئاماژەیە بۆ ناوچەیەکی شاخاویی کورت یان ئەشکەوت و شوێنی داپۆشراو لە نێوان چیاکاندا.
* کەڤن: لە زاراوەی کرمانجی/بەھدینیدا بە واتای کۆن یان دێرین دێت. پاشگری "کەڤن" بۆ جیاکردنەوەی شوێنەوار و ئاوەدانیا کۆنەکەی گوندەکەیە لەگەڵ ئاوەدانی یان دانیشتووانە نوێیەکەی (کە ھەندێک جار بە کورتکا نۆی یان ئاوەدانی نوێ دەناسرێت).
بەم شێوەیە،
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٣٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٧٢) [[خێزان]] و (٥٨٧) کەس، کە (٢٩٤) [[نێر]] و (٢٩٣) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
dbqsq34g7h1a0x8eqvxk75nvdd7mbj6
بانیێ
0
304837
1683614
1679341
2026-10-08T12:01:27Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683614
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بانیێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بانیي}}<br>{{lang-en| Banye }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.942018| 43.857958}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانیێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.942018| 43.857958 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٢٦٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بانیێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ڕیشەی ئیتیمۆلۆژی و زمانیی ناوی گوندی بانیێ (یان بانی) بۆ تایبەتمەندییە جۆگرافییەکەی دەگەڕێتەوە:
* بان / بانی: لە زمانی کوردیدا بە واتای شوێنی بەرز، تەختایی سەر گرد یان سەر کێو، یان مێرگ و سەربان دێت.
* پاشگری (ێ): پاشگرێکی شوێن و دیاریکردنە لە شێوەزارەکانی بەھدینی و سۆرانی (وەک بانی + ێ = بانیێ).
بەپێی توێژینەوە لۆکاڵی و زمانییەکان، ناوی گوندەکە لە "شوێنی بەرز" یان "دەشتایی و تەختایی سەر گرد/کێو" وەرگیراوە، چونکە ئاوەدانییەکە کەوتووەتە سەر ناوچەیەکی بەرز یان بەرزاییەک کە بەسەر دەوروبەری خۆیدا دەڕوانێت.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
stp1c96ckfufz3jg3ibhcrjwe9hz8te
پالانا
0
304838
1683627
1679342
2026-10-08T12:37:03Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683627
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = پالانا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بالانا}}<br>{{lang-en| Palana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.976353| 43.930013}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پالانا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.976353| 43.930013 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٣٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''پالانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی پالانا لە ڕووی زمانەوانی و مێژووی ناوچەکەوە بۆ دوو بۆچوونی سەرەکی دەگەڕێتەوە:
* بەستنەوە بە شێوەی تۆپۆگرافی و جوگرافی (پاڵ / پاڵان): لە زمانی [[کوردیی باکووری]]دا «پاڵ» یان «پاڵپاڵ» بە مانای لێژایی، داوێنی شاخ یان ڕووبەرێکی بەرزایی دێت. وەک چۆن وشەی «پالان» بە مانای پشتێند، داوێنی [[چیا]] یان تەختاییەک لەسەر بەرزایی دێت. ناوچەی [[دینارتێ]] و دەوروبەری پالانا ناوچەیەکی کوێستانی و شاخاویین، سەرھەڵدانی ناوی گوندەکە لە لێژایی و داوێنی ئەو شاخەیە کە گوندەکەی لەسەر بناغە نراوە.
* بەستنەوە بە ناو یان عەشیرەتی «پاڵانی / پالان»: لە بەشێک لە سەرچاوە مێژووییەکاندا ناوەکە پەیوەندیدار دەکرێتەوە بە ناوی [[ھۆز]] یان [[تیرە]]یەک کە لەم ناوچەیەی بادینان و مزووری سەرێ/باڵا نیشتەجێ بوون، یان ناوی بنەماڵەیەکی کۆنی ناوچەکە بووە کە گوندەکەیان ئاوەدان کردووەتەوە.
لە ڕوانگەی لێکۆڵینەوەی ناوی شوێنەکان (Toponymy) لە بادینان، زۆربەی توێژەران بۆچوونی یەکەم (داوێنی شاخ و شوێنی لێژ) بە نزیکترین و دروستترین ھۆکاری ناونانی پالانا دەزانن.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
c4socp2wo51x4o3km5gb75fs9b0w3ym
چالێ
0
304839
1683632
1679343
2026-10-08T12:54:02Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683632
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چالێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جالي}}<br>{{lang-en| Chale }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.92205| 43.91621}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چالێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.92205| 43.91621 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٨٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چالێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
ناوی گوندی چالێ (چالی) کە دەکەوێتە دەڤەرا زێبارێ، لە ڕووی زمانەوانی و جوگرافییەوە پەیوەستە بە تایبەتمەندیی شوێنی گوندەکە و شێوازی ھەڵکەوتنی لە رووبەری زەویدا:
* جوگرافی (چاڵ / نزمایی): لە [[زمانی کوردی]] (بە تایبەت لە زاری کوردیی ژووروو/بادینی)، ووشەی «چال» یان «چاڵ» بە واتای شوێنی نزم، [[دۆڵ]]، یان گۆڕایی و چاڵایی دێت. گوندی چالێ لەبەر ئەوەی لە شوێنێکی نزمتر لە [[چیا]] و گردەکانی دەوروبەری خۆی یان لە نێوان دۆڵێکدا ھەڵکەوتووە، ئەم ناوی «چالێ»یەی بەسەردا بڕاوە (واتە ئەو گوندەی کە دەکەوێتە ناوناخی چاڵاییەکە یان نزماییەکە).
* پاشگری «ێ»: ئەم پاشگرە لە ڕێزمان و دیالێکتی ناوچەکەدا (دیالێکتی بادینی) بۆ دیاریکردن یان ئاماژەدان بە شوێن بەکاردێت، بەوەش «چالێ» واتە «ئەو شوێنەی لە چاڵ یان نزماییەکەدایە».
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
nxguoh7fc6ph30pkeqgnrhxpxin0i0p
چونێ
0
304840
1683638
1679346
2026-10-08T13:10:28Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683638
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چونێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|جوني}}<br>{{lang-en| Chune }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.903515| 44.007618}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چونێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.903515| 44.007618 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چونێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگی زاراوەی چونێ (چۆنێ / Çunê) لە دەڤەری ئاکرێ و ناوچەی زێباری، چەند ئاڕاستە و ڕاڤەی زمانەوانی و میژوویی ھەن:
* واتای ڕووەکی و سروشتی (چەنە / چەنێ): لە زاراوەی ناوچەییی بەھدینان و زێباردا، وشەی چەنە یان چون ئاماژەیە بۆ جۆرە گیایەکی کێوی یان دارودوەنێکی خۆڕست کە لە زۆنگاو، دۆڵ و کانییە تەڕەکانی ئەو ناوچەیەدا شین دەبێت. بەپێی ئەم لێکدانەوەیە، ناوی شوێنەکە لە زۆریی ئەو ڕووەکە یان شوێنێکی شێدار و سەوڵدارەوە وەرگیراوە.
* لێکدانی تۆپۆگرافی (چەم + ئۆنێ/ۆنە): لە دێریینناسیی ناوە ناوچەیییەکاندا، زۆر جار پیتی چ کورتکراوەی چەم (ڕووبار یان دۆڵی ئاو)ە. پاشگری ۆن/ۆنێ پێکھاتەیەکی شوێنکارە لە [[زمانی کوردی]] (وەک: چەمۆنە، ڕەزان). بەم شێوەیە مانای «دۆڵی ئاو» یان «کەنار چەم» دەبەخشێت.
* دەربڕینی ئاراستە و شوێن (چوونێ / ڕێگا): لە زمانی کوردیدا وشەی چوون مانای ڕۆشتن و ڕێگا دەدات. لە فۆلکلۆری ناوچەکەدا ئاماژە بەوە دەکرێت کە گوندەکە کەوتووەتە سەر ڕێگایەکی سەرەکیی گوزەر و پەڕینەوەی نێوان شاخ و دۆڵەکانی ناوچەی زێباری و دینارتێ، واتە «شوێنی چوون و ھاتن» یان دەربەندێکی ڕێبواران.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
e8185x7k2kmqi6wq47j9v779ni3390g
خالانە
0
304841
1683999
1679350
2026-10-08T20:48:50Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1683999
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = خالانە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|خالانة}}<br>{{lang-en| Khalana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73333| 44.30000}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خالانە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.73333| 44.30000 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٤٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''خالانە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی خالانە (یاخود خەلان)، لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە ئاماژەیە بۆ چەند ئەگەڕێک کە ڕەگی ناوی گوندەکە ڕوون دەکەنەوە:
* پێوەندی بە شوێنی [[خەڵووز]]/خەڵووزکردن (خەڵوزانە / خەڵان): لە زاری ناوچەکەی ئاکرێ و بەشێک لە دیالێکتەکانی بادینی و سۆرانی، شوێنێک درەخت یان داری زۆری لێ بوبێت و خەڵکی خەریکی دروستکردنی خەڵووز بووبن، یان دارستانێکی چڕی ھەبووبێت، پێیان وتووە «خەڵان» یان «خەڵوزانە» کە بە تێپەڕبوونی کات بووە بە خالانە یان خەلان.
* ڕەگی ناوی [[ھۆز]] یان کەسایەتی (خال / خاڵ): واژەی «خال» لە ناوی ھەندێک شوێندا پەیوەستە بە ناوی کەسێک (وەک خاڵە، خالید) یان خێزان و ھۆزێک کە لە سۆنگەی دامەزرێنەر یان گەورەی ناوچەکەوە ناونراون (خالان/خالانە = شوێنی منداڵان یان کەسانی سەر بە خاڵ/خالان).
* لە وشەی «خال» (نیشانە/مۆری سەرزەوی): لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی «خال» بە مانای نیشانە، نوقتە یان زەوییەکی دیاریکراو و جیاواز لە دەوروبەری دێت؛ پاشگری «انە» بۆ شوێن یان ڕێژە دەگەڕێتەوە، واتە شوێنێک کە تایبەتمەندییەکی جوگرافی دیاری ھەیە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
156nifmyekv70929aezn6969ezuclle
سریستانێ
0
304842
1684074
1679351
2026-10-08T21:56:37Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی مەودای ڕاستەقینە
1684074
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سریستانێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سریستاني}}<br>{{lang-en| Sristane }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.904022| 43.725650}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سریستانێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.904022| 43.725650 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٤٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سریستانێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی سریستانێ لە ڕووی زمانی و مێژوویییەوە چەند لێکدانەوە و بۆچوونێک بۆ بنەچەی ناۆکەی ھەیە:
* بەستنەوە بە "سێڕێیان" یان شوێنی فرەڕێگەوە: بەشێک لە زمانزانان و دانیشتووانی ناوچەکە پێیان وایە وشەکە لە "سێ ڕێ" یان "سێ ڕێستان"ەوە ھاتووە (واتە شوێنێک کە سێ ڕێگەی سەرەکی یان بەستەرەوەی ناوچەکەی بەیەکەوە دەبەستێتەوە)، کە بە تێپەڕبوونی کات و لە دیالێکتی کوردیی ژووروودا گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە و بووەتە "سریستانێ".
* بەستنەوە بە رووەک یان داری تایبەت (سەرو/سرو): لە ھەندێک ناوی جوگرافیی ناوچە شاخاوییەکانی کوردستاندا، وشەی "سرو" یان "سەرو" (دارسەرو) و پاشگری "-ستان" (واتە شوێنی زۆربوونی دارەکە) بەکارھاتووە. لەم ڕوانگەیەوە، "سریستان" واتە "شوێنێک یان بێستانێک کە داری سەروو/سروی لێ زۆر بووە".
* لێکچوونی ڕیشەیی لەگەڵ وشەی "سرێش/سرێشم": بۆچوونێکی تر ھەیە کە ناوی گوندەکە (ھاوشێوەی سرێشمە) بۆ سەرچاوەی گیای "سرێش" (رووەکێکی کێوییە لە ناوچە شاخاوییەکان شین دەبێت و پێشتر بۆ دروستکردنی سریش یان مەبەستی تر بەکارھاتووە) یان بوونی زەوییەکی لکێنەر و گڵین دەگەڕێنێتەوە، کە پاشگری "-ستان"ی چووەتە سەر بە مانای "جێگەی شینبوونی گیای سرێش".
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
48wan4z4zb3mxbqlsmmyep2g9qyrf8v
سەرکێ
0
304843
1684239
1679353
2026-10-09T07:35:29Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684239
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرکێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|سرکي}}<br>{{lang-en| Sarke }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.89265| 44.03530}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.89265| 44.03530 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
گوندی سەرکێ لە ڕووی زمانی و جوگرافییەوە چەند چەمکێکی بۆ دیاری دەکرێت:
* واتا و ڕەگی زمانی (ئێتیمۆلۆجی):
** سەر + کێ (کێو/کێف): بەپێی شێوەزاری ناوچەکە (کرمانجی ژووروو)، وشەی «کێ» کورتکراوە یان گۆڕاوی وشەی «کێو» یان «کێف»ە (واتە شاخ). لەم بارەدا «سەرکێ» بە واتای «سەری شاخ»، «لوپکەی کێو» یان «سەرکێف» دێت.
** شێوازی ھەڵکەوتەی جوگرافی: ناونانی سەرکێ راستەوخۆ بەسەر ھەڵکەوتەی شێوازی گوندەکەوە بەستراوەتەوە، چونکە گوندەکە کەوتووەتە سەر بەرزایی، نشێوی یان لوتکەی گرد و چیاکانی ئەو ناوچەیە.
* ڕوانگەی لێکدانەوەی ڕێزمانی:
** بەشێک لە ڕێزمانناسان ئاماژە بەوە دەکەن کە پاشگری «کێ» لە ھەندێک ناوچەدا بۆ نیشاندانی شوێن یان لوتکە بەکاردێت، بۆیە «سەرکێ» ئاماژەیە بۆ شوێنێک کە لە بەرزترین خاڵی ناوچەکەدا ھەڵکەوتووە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
nzwgcegisx3gta0wd8bz2r6nsp54xg8
مەڕانێ
0
304844
1684372
1681251
2026-10-09T11:57:55Z
MFTG
21816
/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1684372
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مەڕانێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مراني}}<br>{{lang-en| Marane }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.77490| 44.04466}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەڕانێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.77490| 44.04466 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٥٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مەڕانێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگی زمانی و ھۆکاری ناونانی گوندی مەڕانێ لە سنووری قەزای ئاکرێ، دوو بۆچوونی سەرەکی لەسەر ئاستی زمانەوانی و شوێنناسی (Toponymy) ھەین:
* بۆچوونی یەکەم (سامانی ئاژەڵداری و مەڕداری): ناوەکە لە وشەی «مەڕ»ی کوردییەوە ھاتووە لەگەڵ پاشگری «ان + ێ». لە ڕووی مێژوویی و جوگرافیییەوە، ئەم ناوچەیە لەبەر بوونی لەوەڕگەی باش و کوێستانی گونجاو، شوێنی بەخێوکردن و مۆڵگەی بەخێوکەرانی [[مەڕ]] و ماڵات بووە، لەبەر ئەوە پێیان گوتووە «شوێنی مەڕان» یان «مەڕانێ».
* بۆچوونی دووەم (ڕەگی کەڤناری/جوگرافی): لە ھەندێک لێکۆڵینەوەی شوێنناسیی ناوچەی بادیناندا، وشەی «مەڕ / مر» جگە لە ئاژەڵ، بە مانای [[ئەشکەوت]]، ئەشکەوتی بچووک، یان ھەڵدێر و شوێنی بەردینیش بەکار ھاتووە؛ بەڵام بۆچوونی پەیوەست بە «مەڕ و ئاژەڵداری» لەناو خەڵکی ناوچەکە و فۆلکلۆری ناوچەی ئاکرێدا باوتر و باڵادەستترە.
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
p7oke01nftf4pskas5c78dzdlxfw177
تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)
0
304877
1683620
1681283
2026-10-08T12:25:38Z
Bilalinfo
57400
/* ئەڵقەکان */
1683620
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=Tasian (TV Series 2025) poster.jpg|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|producer=علی اسدزاده|network=[[فیلیمۆ]]|first_aired=۷ی شوباتی ۲۰۲۵|preceded_by=''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]''|followed_by=|num_episodes=۲۳|caption=پۆستەری فەرمیی تاسیان}}
'''تاسیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''تاسیان)'' زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرهێنانی [[تینا پاکرەوان|تینا پاکروان]]. ئەم زنجیرەیە دووەم زنجیرەی سیانەی پاکروانە لە دوای ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' و پێش ''ماهدخت''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-07-30 |سەردێڕ=سریال تاسیان؛ «ساواک صورتی»، چپهایی که «نفهمیدند» و مذهبیهایی که کشور را «نجات دادند» |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cp94zn2nzj0o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref>
پەخشی ''تاسیان'' لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] دەستی پێکرد و ڕەخنەی بەرپرسان و میدیاکانی ئێرانی لێ کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-03 |سەردێڕ=گرفتن گریبان تاسیان / پخش آخرین ساخته تینا پاکروان در پی انتقاد برخی جریانات و رسانهها، توسط قوهقضائیه متوقف شد |ناونیشان=https://hammihanonline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-9/33158-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=هممیهن |زمان=fa}}</ref>
== چیرۆک ==
چیرۆکی زنجیرەی ''تاسیان'' بە پەیوەندییەکی خۆشەویستیی ژن و مێردێک لە ساڵی ۱۹۷۷ دەست پێدەکات و تا [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹]] بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-15 |سەردێڕ=روزنامه آگاه درباره «تاسیان» چه نوشت؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6379891/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانهای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانهای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref>
== ئەکتەرەکان ==
لیستی ئەکتەرەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2023-03-01 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر فیلم «تاسیان» |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/1442962/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-07-31 |سەردێڕ=«تاسیان» برگ برنده فیلیمو/تینا پاکروان با سریالی جدید میآید {{!}} آخرین خبر |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/cinema/10158053/%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!ئەکتەر
!کەسایەتی
|-
|[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]]
| style="background:#1769AA; color:white;" |ئەمیر (خەسرەو) یوسفینیا
|-
|[[بابەک حەمیدیان]]
| style="background:#191970; color:white;" |جەمشید نەجات
|-
|[[مەھسا حیجازی]]
| style="background:#ADD8E6; color:black;" |شیرین نەجات
|-
|[[سابر ئابر]]
| style="background:#8B1E3F; color:white;" |سەعید جەعفەری
|-
|پانتهآ پناهیها
| style="background:#F5E6CC; color:black;" |هما نجات
|-
|نازنین بیاتی
| style="background:#F8C8DC; color:black;" |مریەم سامان
|-
|ریحانه رضی
| style="background:#C19A6B; color:white;" |حۆری مەلەکشاهی
|-
|محمدرضا غفاری
|شەهرام سالار
|-
|مجید یوسفی
|امید یوسفینیا
|-
|رضا بهبودی
|منوچهر سامان
|-
|نسرین نصرتی
|قدسی
|-
|پوریا شکیبایی
|نادر
|-
|امیرحسین صدیق
|رئیس چاپخانه
|-
|مهرداد نیکنام
|تیمسار سالار
|-
|افشین حسنلو
|بابک
|-
|محمد شیری
|جعفر
|-
|مائده طهماسبی
|نازی
|-
|مهران مدیری
|حامد رجبزاده
|-
|محمدرضا شریفینیا
|رضا یوسفینیا
|-
|مجید مظفری
|رئیس اداره ساواک
|-
|شهرام قائدی
|محسن
|-
|عاطفه رضوی
|شکوه
|-
|خشایار راد
|پدر سعید جعفری
|-
|بنفشه ریاضی
|سپیده
|-
|محمد براتی
|
|-
|احمدرضا هاشمی
|آرش سامان
|-
|دنیز دانشصمدی
|خانم آشتیانی
|-
|مری کاترین
|ژانت
|}
== ئەڵقەکان ==
{| class="wikitable"
!ژمارەی ئەڵقە
!ناونیشانی ئەڵقە
!بەرواری بڵاوبوونەوە
|-
|۱
|دە شەو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-02-12 |سەردێڕ=نگاهی به قسمت اول سریال «تاسیان» ساخته تینا پاکروان {{!}} حالِ خوش |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=فیلمنیوز |زمان=fa-IR}}</ref>
|۷ی شوباتی ۲۰۲٥
|-
|۲
|عاشقی نیم
|۱٤ی شوباتی ۲۰۲٥
|-
|۳
|بلیتی بەخت
|۲۱ی شوباتی ۲۰۲٥
|-
|٤
|خەسرەو و شیرین
|۷ی ئاداری ۲۰۲٥
|-
|٥
|دەرفەتی دووەم
|۱٤ی ئاداری ۲۰۲۵
|-
|٦
|زۆنگاو
|۲۱ی ئاداری ۲۰۲۵
|-
|۷
|ڕۆژی دایک
|۲۸ی ئاداری ۲۰۲۵
|-
|۸
|ماڵئاوا لە چەک
|٤ی نیسانی ۲۰۲۵
|-
|۹
|هێڵی سور
|۱۱ی نیسانی ۲۰۲۵
|-
|۱۰
|چارەنووس
|۱۸ی نیسانی ۲۰۲۵
|-
|۱۱
|[[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]]
|۲۵ی نیسانی ۲۰۲۵
|-
|۱۲
|[[چوارشەممەسوورە|چوارشەممەسووری]]
|۲ی ئەیاری ۲۰۲۵
|-
|۱۳
|سەری ساڵ
|۹ی ئەیاری ۲۰۲۵
|-
|۱٤
|ڕوخساری بریندار
|۱٦ی ئەیاری ۲۰۲۵
|-
|۱٥
|ژوانی سێ کەسی
|۲۳ی ئەیاری ۲۰۲۵
|-
|۱٦
|بۆ کۆتا جار
|۳۰ی ئەیاری ۲۰۲۵
|-
|۱۷
|ڕووبارەکان
|٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۵
|-
|۱۸
|هێڵی چارەنووس
|۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲۵
|-
|۱۹
|نۆشۆ نۆشۆ
|۲۰ی حوزەیرانی ۲۰۲۵
|-
|۲۰
|دەماری خەو
|٤ی تەممووزی ۲۰۲۵
|-
|۲۱
|پاکسازی
|۱۱ی تەممووزی ۲۰۲۵
|-
|۲۲
|خواحافیز هاوڕێ
|۱۸ی تەممووزی ۲۰۲۵
|-
|۲۳
|''فڕینی قازەکان''
|۲۵ی تەممووزی ۲۰۲۵
|}
== بەرهەمهێنان ==
لە هاوینی ۲۰۲۳دا ڕاگەیەندرا کە ناوی ئەم زنجیرەیە گۆڕدراوە و لە شارۆچکەی سینەمایی غەزالی لە حاڵی وێنەگرتندایە.
== ڕاگرتن و نمایش ==
لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بە بڵاوکردنەوەی نامەیەک لە ڕێکخراوی ڕێکخستنی مقرڕاتی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکان (ساترا) لە فەزای مەجازیدا، هەواڵی ڕاگرتنی پەخشی زنجیرەی ''تاسیان''ی لە لێواری پەخشکردندا ڕاگەیاند. بڕیار بوو ئەم زنجیرەیە ڕۆژی هەینی ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لەم پلاتفۆرمە بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەپێی ئەوەی لە نامەکەی ساترادا هاتووە، ئەگەری پێداچوونەوە لە دانیشتنی ئەنجومەنی بڵاوکردنەوە و دەرکردنی نامەی ڕیکلامی شارۆچکەیی تا بەدەستهێنانی ئەنجامی پرسیاری پاراستن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111510762/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> هەروەها لە بەشێکی نامەکەی ساترادا بە ئیمزای بەڕێوەبەری گشتیی چاودێری و گونجاندنی ئەم ڕێکخراوە جەخت لەوە کرابووەوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە بێ تێپەڕاندنی پرۆسەی سەرەوە پێچەوانەی یاسایە و هەرجۆرە بڵاوکردنەوەیەکی بەشەکانی بەرنامەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەکۆ ئینتەرنێتییەکانی تر ڕێگەپێنەدراوە و بەرهەمهێنەر و میدیای بڵاوکەرەوە پابەندبوونیان بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕێنمایییە هەیە. بەڵام بەپێی ئەوەی بە بینەران بەڵێن درابوو، لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111914208/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>
ساترا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە زنجیرەی تاسیان بێ تێپەڕاندنی قۆناغە تەواوەکانی وەرگرتنی مۆڵەت بڵاوکراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییەکانی لە ژێر بەدواداچووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85749405/%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> ئاژانسی دەنگوباسی دەسەڵاتی دادوەری لە ۲۳ی شوباتی ۲۰۲٥ هەواڵی ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیەی ڕاگەیاند و نووسی: «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە سێ بەشی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-24 |سەردێڕ=مشکل سریال «تاسیان» چه بود؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6389315/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> هەفتەیەک دوای پەخش نەکردنی، لە ٦ی ئاداری ۲۰۲٥ سەرۆکی کۆمەڵەی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکانی ئێران هەواڵی هاوکاریی تیم بەرهەمهێنەری ئەم زنجیرەیە و پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە لەگەڵ ساترای بۆ چاکسازی ناوەرۆکی زنجیرەکە ڕاگەیاند. بەڵام دوای هەفتەیەک لە ڕاگرتن، ئەڵقەی چوارەمی، لە ڕۆژی هەینی ۷ی ئاداری ۲۰۲٥ بڵاوکەرەوەدا، بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121711774/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF?_gl=1*efo9g9*_ga*bFNRWEt4TVMtSXp4NDRLaDBLQ2VZTTdBUk95ejBKcjZOQVFkTGt6VEJzNGo1ODJtdXNlN3NDV0JjeWNJSnYwaQ.. |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کاتێکدا ئەڵقەی چوارەمی ئەم زنجیرەیە لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] بڵاوکرایەوە کە ڕۆژێک دواتر، ساترا ڕایگەیاند کە ئەم زنجیرەیە هێشتا مۆڵەتی نییە و بەبێ بوونی مۆڵەتی سیناریۆ بە شێوەیەکی نایاسایی بەرهەمهێنراوە و بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی بڵاوکردنەوە، بە شێوەیەکی نایاسایی بڵاوکراوەتەوە و بووەتە هۆی دەرچوونی بڕیاری دادوەریی دادسەرای تاران و بڵاوبوونەوەی ئاگاداری لە ئاژانسی دەنگوباسی میزان، لەسەر ئەوەی کە «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە چەند ئەڵقەی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121812472/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>
ڕۆژنامەی ''کەیهان ز''نجیرەی ''خاتون''ی بە وەلامدانەوە بۆ سەرهەڵدانی ۲۰۲۲ی ئێران زانی. بەڵام عزتالله ضرغامی ئەم زنجیرەیەی بە پیشەیی زانی و سوپاسی دەرهێنەرەکەی کرد بۆ دروستکردنی ئەم بەرهەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-25 |سەردێڕ=افزایش انتقادها به توقف پخش سریال «تاسیان» در ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/c07zkdp8n12o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref>
*
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|tt31998398}}
* [https://www.khabaronline.ir/news/2029951/واکنش-تینا-پاکروان-به-توقیف-تاسیان-چرا-از-یک-قصه-عاشقانه وەڵامدانەوەی تینا پاکروان دەرهێنەری «تاسیان»، بۆ ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ خبرآنلاین / بۆچی لە چیرۆکێکی عاشقانه دەترسن؟]. خبرآنلاین. ۲۴ی شوباتی ۲۰۲۵.
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]
mtoyz8lavg8u0djhkg77wvpjrbeqs45
بەکارهێنەر:Rekarromar/تاقیگە
0
304889
1684007
1680159
2026-10-08T20:50:52Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684007
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;"
|+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە
| colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]]
|-
!جۆر
|ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری
|-
!دامەزراو
|٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref>
|-
!شوێنی چالاکی
|[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]
|-
!زمان
|کوردی، فارسی<ref name="about" />
|-
!بوارەکان
|هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، پەرتووک و ناوەڕۆکی دیجیتاڵ
|-
!وێبگە
|[https://astane.org astane.org]
|-
!یوتیوب
|[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە]
|}
'''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. چالاکییەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، بڵاوکردنەوەی پەرتووک و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" />
ئاستانە لە ڕێگەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرە، خول، پەرتووک و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانەوە ناوەڕۆک پێشکەش دەکات.<ref name="about" />
== مێژوو ==
چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" />
لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، زنجیرە، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" />
== چالاکییەکان ==
چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:<ref name="about" />
* نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار
* بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ
* بەرهەمهێنانی [[پۆدکاست]]
* بەرهەمهێنانی زنجیرەی ڤیدیۆیی
* بەڕێوەبردنی خول و فرێگە
* وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی [[پەرتووک]]
* بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی
* بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان
== مەعریفەتخانەی ئاستانە ==
'''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە و لە شاری [[سلێمانی]] چالاکی دەکات.
مەعریفەتخانە وەک پانتایییەک بۆ کۆبوونەوەی گەنجان، خوێنەران و ئارەزوومەندانی زانست و فیکر ڕۆڵ دەبینێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref>
== خول و بەرنامە فێرکارییەکان ==
ئاستانە ژمارەیەک خول و فێرگەی بەژمارەیەکی بەرچاو بەڕێوەبردووە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref>
=== هۆنین ===
[https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref>
خولی هۆنین بەهاوبەشی ڕێکخراوی ئاستانە و کەناڵی [[ئافەرین]] ناوەڕۆکەکەی داڕێژراوە و بەڕێوەبردراوە کە خولێکی پەروەردەیی بووە بۆ دایکان و باوکان سەبارەت بە پەروەردەکردنی منداڵەکانیان.<ref>{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref>
=== دەروازەی ڕەمەزان ===
[https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] خولێکی پەروەردەیی و ئیمانییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref>
=== ڕازی قودس ===
[https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref>
=== خولەکانی دیکە ===
لە نێوان بەرنامە فێرکارییەکانی دیکەی ئاستانەدا ناوی ئەم خولانەش هاتووە:
* قەڵغانەکان
* فێرگەی دایکە عائیشە
* دەروازەی دڵنیایی
== زنجیرەکان ==
ئاستانە ژمارەیەک زنجیرەی ڤیدیۆیی بەرهەم هێناوە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref>
=== ئاگا ===
[https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] زنجیرەیەکی ئاستانەیە کە ڕاوێژ سەردار پێشکەشکاری دەکات.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref>
=== ژێربەڕە ===
[https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] زنجیرەیەکی ڤیدیۆییە کە ئاکام ڕۆستەم پێشکەشکاری دەکات.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref>
=== ئەزیزم خودا هەیە ===
[https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] زنجیرەیەکی نۆ بەشییە کە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکان پێشکەش دەکات.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref>
== پۆدکاست ==
[https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref>
لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا:
* گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ
* وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە
* ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق
هەن.<ref name="podcast" />
== مامۆستا و پێشکەشکاران ==
ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول و چالاکییەکانی ئاستانەدا بەشدار بوون.
* [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|'''د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح''']] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک خول و چالاکیی ئاستانەدا، لەوانە بەرنامە فێرکارییەکان و چالاکییە هزرییەکان.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref>
* '''م. سەلاح ستار''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref>
* '''م.''' '''نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" />
== بڵاوکراوەکان ==
ئاستانە ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref>
لە نێوان پەرتووکەکاندا:
# [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان'']
# [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا'']
# [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە'']
# [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام'']
# [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە'']
# [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی'']
# [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان'']
# [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی'']
# [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی'']
# [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە'']
# [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ'']
# [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر'']
# [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا'']
# [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی'']
# [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە'']
# [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ'']
# [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا'']
# [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام'']
# [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی'']
# [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە'']
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە]
* [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە]
* [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ئاستانە لە Wikimedia Commons]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
g5bxhweqv4m9bw6xsmk7d10zw6u7d86
ڕێکخراوی ئاستانە
0
304900
1684005
1680222
2026-10-08T20:50:06Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1684005
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;"
|+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە
| colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]]
|-
!ناوی ئینگلیزی
|Astana Organization
|-
!جۆر
|ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری
|-
!دەستپێکی چالاکی
|٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref>
|-
!شوێنی چالاکی
|[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]
|-
!زمانەکان
|کوردی، فارسی<ref name="about" />
|-
!بوارەکان
|هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە، ناوەڕۆکی دیجیتاڵ
|-
!وێبگە
|[https://astane.org astane.org]
|-
!یوتیوب
|[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە]
|}
'''ڕێکخراوی ئاستانە''' ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزی]]: Astana Organization) ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیریی کوردییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. کار و بەرهەمەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، پەروەردە، چاپ و بڵاوکردنەوە و ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" />
ئاستانە ناوەڕۆکی خۆی بە شێوەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرەی ڤیدیۆیی، خول و بەرنامەی فێرکاری و [[پەرتووک]] پێشکەش دەکات. ناوەڕۆکەکانی بە زمانی کوردی و فارسی بەردەستن.<ref name="about" />
لە چالاکییەکانی ڕێکخراوەکەدا، بەڕێوەبردنی خول و فێرگە، بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست، چاپ و وەرگێڕانی پەرتووک و بەڕێوەبردنی مەعریفەتخانەی ئاستانە لە شاری [[سلێمانی]] دەبینرێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref>
== مێژوو ==
بەپێی زانیارییە فەرمییەکانی ئاستانە، چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" />
لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، بەرنامەی فێرکاری، زنجیرەی ڤیدیۆیی، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" />
== ئامانج و بوارەکانی کار ==
چالاکییەکانی ئاستانە لە چەند بوارێکی هزری، پەروەردەیی و ڕۆشنبیریدا کۆدەبنەوە. ڕێکخراوەکە لە ڕێگەی نووسراوە، ڤیدیۆ، پۆدکاست، خول و پەرتووکەوە بابەتە پەیوەندیدارەکان بە هزر و ئایین و کۆمەڵگە پێشکەش دەکات.<ref name="about" />
لە بوارە سەرەکییەکانی کاری ئاستانە:
* نووسین و بڵاوکردنەوەی بابەتە هزری و ئایینییەکان
* بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵ
* بەڕێوەبردنی خول و بەرنامەی فێرکاری
* وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووک
* بەڕێوەبردنی چالاکی و کۆبوونەوە ڕۆشنبیرییەکان
* بەرهەمهێنانی زنجیرە و پۆدکاست
== ناوەڕۆکی دیجیتاڵ ==
ئاستانە بەشێکی چالاکییەکانی لە ڕێگەی پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکانەوە بڵاودەکاتەوە. ناوەڕۆکە دیجیتاڵییەکانی بریتین لە وتار، ڤیدیۆ، پۆدکاست، زنجیرەی چەند بەشی، وتە و ئینفۆگرافیک.<ref name="about" />
=== زنجیرەکان ===
بەپێی لاپەڕەی فەرمیی زنجیرەکانی ئاستانە، ژمارەیەک زنجیرە و بەرنامەی ڤیدیۆیی هەیە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref>
لە زنجیرە بەرهەمهێنراوەکان:
* [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ڕاوێژ سەردار.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref>
* [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] — زنجیرەیەکی ڤیدیۆیی بە پێشکەشکاری ئاکام ڕۆستەم.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref>
* [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] — زنجیرەیەکی نۆ بەشی لە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکاندا.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref>
=== پۆدکاست ===
[https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە و سەرمەند فواد پێشکەشکاری کردووە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref>
لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا:
* گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ
* وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە
* ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق
هەن.<ref name="podcast" />
== خول و بەرنامە فێرکارییەکان ==
یەکێک لە بوارەکانی چالاکیی ئاستانە بەڕێوەبردنی خول و بەرنامە فێرکارییەکانە. ئەم بەرنامانە بابەتی ئایینی، هزری، پەروەردەیی و خێزانی دەگرنەوە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref>
لە خول و فێرگەکانی ئاستانە:
* '''هۆنین'''
* '''قەڵغانەکان'''
* '''فێرگەی دایکە عائیشە'''
* '''دەروازەی دڵنیایی'''
* '''دەروازەی ڕەمەزان'''
* '''ڕازی قودس'''
=== هۆنین ===
[https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref>
خولی هۆنین لە ناوەڕۆکی کەناڵی [[ئافەرین|ئافەرینیشدا]] ناسێنراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref name="afarin-honin">{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref>
=== دەروازەی ڕەمەزان ===
[https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] بەرنامەیەکی پەروەردەیی و فێرکارییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref>
=== ڕازی قودس ===
[https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref>
== مەعریفەتخانەی ئاستانە ==
'''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە. ئەم شوێنە وەک پانتایییەک بۆ کۆکردنەوەی گەنجان، خوێنەران و شەیدایانی زانست و فیکر لە شاری [[سلێمانی]] کراوەتەوە.<ref name="marifat" />
مەعریفەتخانە بەشێکە لە چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانی ئاستانە و بۆ خوێندنەوە، گفتوگۆ و چالاکییە هزرییەکان بەکاردێت.<ref name="marifat" />
== مامۆستا و پێشکەشکاران ==
ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول، فێرگە، زنجیرە و چالاکییە هزرییەکانی ئاستانەدا بەشدارییان کردووە.
لەوانە:
* [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح]] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک بەرنامە و چالاکیی ئاستانەدا.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}}</ref>
* م. سەلاح ستار — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref>
* م. نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی — پێشکەشکاری خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" />
* سەرمەد فواد — پێشکەشکاری «پۆدکاستی ئاستانە».<ref name="podcast" />
== چاپ و بڵاوکردنەوە ==
ئاستانە لە بواری چاپ، وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی پەرتووکدا چالاکی هەیە و ژمارەیەک پەرتووکی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref>
=== پەرتووکە هەڵبژێردراوەکان ===
* [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان'']
* [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا'']
* [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە'']
* [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام'']
* [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە'']
* [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی'']
* [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان'']
* [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی'']
* [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی'']
* [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە'']
* [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ'']
* [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر'']
* [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا'']
* [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی'']
* [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە'']
* [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ'']
* [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا'']
* [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام'']
* [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی'']
* [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە'']
بۆ پێڕستی تەواوی بڵاوکراوەکان، [https://astane.org/books پەڕەی پەرتووکەکانی ئاستانە] ببینە.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە]
* [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە]
* [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە لە Wikimedia Commons]]
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
mctl8a5pvrtkzp11y1rf2xp8hrtgkbz
نێروە
0
304920
1683718
1680233
2026-10-08T16:37:23Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683718
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێروە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیروة }}<br>{{lang-en| Nerwa }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68718| 44.17153}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێروە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68718| 44.17153 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بجیل|بجیل]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٠٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێروە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بجیل]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٩٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠٣) [[خێزان]] و (٥٤٧) کەس، کە (٢٧٠) [[نێر]] و (٢٧٧) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
goxkp1o4jsulvg820mrmfvitdoistbj
عەلی باباچاھی
0
304959
1683931
1681486
2026-10-08T20:35:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683931
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox writer
| name = عەلی باباچاھی
| native_name = {{فارسی|علی باباچاهی}}
| native_name_lang = fa
| image = A.Babachahi.jpg
| alt = وێنەی ڕەش و سپیی عەلی باباچاھی
| caption = باباچاھی لە ساڵی ٢٠١١
| pseudonym = ع. فەریاد (لە سەرەتای لاوێتیدا)
| birth_date = {{birth date|١٩٤٢|١١|١١}}
| birth_place = [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]، [[پارێزگای بووشێھر]]، [[ئێران]]
| death_date = {{death date and age|٢٠٢٦|٢|٢٣|١٩٤٢|١١|١١}}
| death_place = [[کەرەج]]، ئێران
| resting_place = گۆڕستانی بەھەشتی سەکینە، کەرەج
| nationality = ئێرانی
| occupation = [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر، [[نووسەر]]
| language = فارسی
| education = کۆلێژی ئەدەبیات، {{Interlanguage link|زانکۆی شیراز|fa|دانشگاه شیراز}}
| years_active = ١٩٦١–٢٠٢٦
| spouse = فەڕخوندە بەختیاری
| children = غەزەل، بەھرەنگ
| awards = {{Interlanguage link|خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} (٢٠١٦، بە ھاوبەشی)
}}
'''عەلی باباچاھی''' ({{بە فارسی|علی باباچاهی}}؛ ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ – ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، بەرانبەر بە ٢٠ی خەزەڵوەری ١٣٢١ – ٤ی ڕەشەمەی ١٤٠٤ی [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی|ھەتاوی]]) [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر و [[نووسەر]]ێکی ئێرانی بوو.<ref name="bbc-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cgjzy7jgpndo|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> وەک یەکێک لە ڕووخسارە ناسراوەکانی شیعری نوێی فارسی لە نەوەی دوای [[نیما یووشیج|نیما]] دادەنرێت، و لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو بە یەکێک لە تیۆرداڕێژ و ڕەخنەگرە ھەرە مشتومڕھەڵگرەکانی شیعری ھاوچەرخی ئێران؛ ئەو چەمکی «شیعری پاشنیمایی» (''شعر پسانیمایی'') و دواتر چەمکی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» (''شعر در وضعیت دیگر'')ی ھێنایە ئاراوە.<ref name="khabar">{{cite web|language=fa|author=زینب کاظمخواه|script-title=fa:باباچاهی جسور علیه تکرار / وداع با جانبهدربرده از حادثهٔ سقوط اتوبوس هنرمندان در ارمنستان / شش دهه عصیان و پوستاندازی|trans-title=باباچاھی، بوێر دژی دووبارەبوونەوە / ماڵئاوایی لە ڕزگاربوویەکی ڕووداوی پاسی ھونەرمەندان لە ئەرمەنستان / شەش دەیە یاخیبوون و پێستگۆڕین|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186284|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> نزیکەی ھەژدە ساڵ لە [[بووشێھر]] وانەی ئەدەبیاتی گوتەوە و لە ساڵی ١٩٦٧دا گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو''ی لەوێ دامەزراند، کە بە گوشاری [[ساواک]] داخرا. لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا لە «{{Interlanguage link|دە شەوەکەی گوێتە|fa|شبهای نویسندگان و شاعران ایران|lt=دە شەوەکەی گوێتە}}»دا لە تاران شیعری خوێندەوە. دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕش]]، لە ساڵی ١٩٨٣دا بە زۆرەملێ خانەنشین کرا.<ref name="bbc-obit" /><ref name="mahjoubi">{{cite web|language=fa|author=حسام محجوبی|script-title=fa:وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند|trans-title=کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمیان گوتەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە!»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cly83pdqmd9o|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ساڵانێکی دوورودرێژ سەرپەرشتیاری لاپەڕەکانی شیعری مانگنامەی ''{{Interlanguage link|ئادینە (گۆڤار)|fa|آدینه (نشریه)|lt=ئادینە}}'' بوو. ئەندامی {{Interlanguage link|کانوونی نووسەرانی ئێران|fa|کانون نویسندگان ایران}} و یەکێک لە سەرنشینانی ئەو پاسە بوو کە پلانی ئەوە دانرابوو لە {{Interlanguage link|ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان|en|Assassination attempt on the Iranian writers' bus|lt=ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان}}ی ساڵی ١٩٩٦دا فڕێ بدرێتە ناو دۆڵێکەوە.<ref name="kanoon">{{cite web|language=fa|author=کانوونی نووسەرانی ئێران|script-title=fa:بیانیهی کانون نویسندگان ایران در مورد درگذشت علی باباچاهی|trans-title=بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126150/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا کۆمەڵە شیعری ''{{Interlanguage link|ئەم کەشتییە پڕڕازە|fa|این کشتی پراسرار|lt=این کشتی پراسرار}}'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە») بە ھاوبەشی وەک براوەی یەکەمین خولی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو ڕاگەیەنرا.<ref name="zamaneh2016">{{cite web|language=fa|author=محمد تنگستانی|script-title=fa:علی باباچاهی: این کشتی پراسرار|trans-title=عەلی باباچاھی: ئەم کەشتییە پڕڕازە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> زیاتر لە سی کتێبی لە بوارەکانی شیعر، ڕەخنە و توێژینەوەدا بڵاو کردەوە.<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />
== ژیاننامە ==
=== منداڵی و لاوێتی ===
عەلی باباچاھی لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ لە [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]ی [[پارێزگای بووشێھر]] لەدایک بوو و منداڵیی خۆی لە گوندی جوفرە بەسەر برد. بچووکترین منداڵی خێزانەکەی بوو. بە گوتەی خۆی، یەکەم ئاشنایەتیی لەگەڵ شیعردا لە ڕێگەی دەستگێڕێکەوە بوو کە لە کۆڵانەکانی جوفرەدا [[حەڵوا]] و کتێبی دەفرۆشت؛ لەنێو ئەو کتێبانەدا ''موش و گربه'' («مشک و پشیلە»)ی عوبەید زاکانی ھەبوو. ھەر لە ڕێگەی براکانیەوە ئاشنای کتێبە سیاسییەکانی [[حیزبی توودەی ئێران|حیزبی توودە]] و گۆڤارگەلی وەک ''امید ایران''، ''سپید و سیاه'' و ''روشنفکر'' بوو.<ref name="mahjoubi" />
خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی لە بووشێھر تەواو کرد و لەوێ قوتابیی مەنووچێھر ئاتەشی و محەممەدڕەزا نیعمەتیزادە بوو؛ دواتر ئەمی دووەمی بە ھۆکارێکی یەکلاکەرەوە لە شکڵگرتنی ھەستی شیعریی خۆیدا دەزانی. بە گوتەی خۆی، لە تەمەنی سێزدە یان چواردە ساڵیدا شیعرێکی بە ناوی «باران»ی بۆ ئاتەشی خوێندەوە و ئاتەشی داوای لێ کرد بۆ ھەموو پۆلەکەی بخوێنێتەوە؛ ئەو ئەم ڕووداوەی بە «سەرەتای ئەو سەرگوزەشتەیەی کە کردییە شاعیر» دەزانی. لە پێشبڕکێی ئەدەبیی قوتابیانی ئامادەیی لە بووشێھر و پاشان لە [[شیراز]] پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، و ھەتا کۆتایی قۆناغی ئامادەیی یەکەم شیعرەکانی بە ناوی خوازراوی «ع. فەریاد» لە گۆڤارەکانی ''امید ایران'' و ''زن روز''دا بڵاو دەبوونەوە.<ref name="mahjoubi" /> دوای ئەوەی ''امید ایران'' یەکێک لە شیعرەکانی وەک «باشترین شیعری ھەفتە» ھەڵبژارد، دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکانی بە ناوی ڕاستەقینەی خۆی.<ref name="khabar" />
=== زانکۆ و مامۆستایەتی ===
باباچاھی لە ساڵی ١٩٦١دا، لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا، چووە کۆلێژی ئەدەبیاتی زانکۆی شیرازەوە<ref name="mahjoubi" /> (ھەندێک سەرچاوە ساڵی ١٩٦٠یان نووسیوە<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />). لەوێ لەگەڵ شاعیرانی وەک عەلیڕەزا تەبائی و مەنسوور ئۆجی ئاشنا بوو و لە قاوەخانەیەکی شەقامی زەندی شیراز شیعرەکانیان بۆ یەکتر دەخوێندەوە. باباچاھی لە سەردەمی خوێندکاریدا چیرۆکی کورتیشی دەنووسی، بەڵام کاتێک نووسەری شیرازی محەممەد مۆئەززین پێی گوت کە «پەخشاننووسێکی باش نییە»، وازی لە چیرۆکنووسی ھێنا و خۆی بۆ شیعر و ڕەخنەی شیعر تەرخان کرد. بڵاوبوونەوەی شیعرەکانی لە ھەفتەنامەی ''فردوسی''دا لە ساڵانی ١٩٦٣ و ١٩٦٤دا ڕێڕەوی ئەدەبیی ئەوی یەکلا کردەوە.<ref name="mahjoubi" />
دوای تەواوکردنی خوێندن و [[سەربازیی زۆرەملێ لە ئێران|خزمەتی سەربازی]]، لە ساڵی ١٩٦٦دا وەک مامۆستای ئەدەبیات لە بووشێھر دامەزرا<ref name="mahjoubi" /> و نزیکەی ھەژدە ساڵ لە قوتابخانەکانی ئەو شارەدا وانەی گوتەوە.<ref name="khabar" /> لە ساڵی ١٩٦٩دا، سێ ساڵ دوای دامەزراندنی، ھاوسەرگیریی کرد.<ref name="mahjoubi" /> ھاوسەرەکەی، فەڕخوندە بەختیاری، مامۆستای قوتابخانە ئامادەییەکانی بووشێھر بوو؛<ref name="artebox">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هنرمند – علی باباچاهی|trans-title=ھونەرمەند – عەلی باباچاھی|url=https://artebox.ir/Artist/Intro/254/|website=ئارتەباکس|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەم ژن و مێردە کچێکیان بە ناوی غەزەل و کوڕێکیان بە ناوی بەھرەنگ ھەبوو.<ref name="artebox" /><ref name="tabnak">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1359368|website=تابناک (بە گواستنەوە لە ئیسنا)|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== ''تکاپو'' و ساڵانی پێش شۆڕش ===
لە پاییزی ١٩٦٧دا باباچاھی بوو بە سەرنووسەری گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو'' («ھەوڵ و تێکۆشان») لە بووشێھر.<ref name="khabar" /><ref name="anon1">{{cite book|language=fa|author=سید قاسم هاشمی|script-title=fa:صد سال مطبوعات بوشهر|trans-title=سەد ساڵ ڕۆژنامەگەریی بووشێھر|page=300}}</ref> ئەم گۆڤارە لە بازنە ڕووناکبیرییەکانی [[تاران]]دا پێشوازییەکی باشی لێ کرا: ''خوشه''، ئەو گۆڤارەی [[ئەحمەد شاملوو]] سەرنووسەری بوو، دەقەکانی ئەوی بڵاو دەکردەوە و نووسەرەکانی بە «وەستاکانی شیعری ئەمڕۆی ئێران» ناو برد. لەگەڵ ئەوەشدا ''تکاپو'' لە ساڵی ١٩٦٨دا، تەنیا دوای سێ ژمارە، بە گوشاری دەزگا ئەمنییەکان و بە بیانووی نەبوونی مۆڵەت قەدەغە کرا.<ref name="khabar" /><ref name="bbc-obit" />
یەکەم کۆمەڵە شیعری ئەو، ''در بیتکیهگاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»)، ھەر لە ساڵی ١٩٦٧دا بە خەرجی خۆی چاپ کرا و شیعرگەلێکی لەسەر کێشە نیماییەکان لەخۆ گرتبوو. بەدوای ئەودا ''جهان و روشناییهای غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٩٧٠)، ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٩٧٤) و ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٩٧٧) ھاتن؛ ھەر لەو ماوەیەدا دوو کتێبی شیعریشی بۆ منداڵان بڵاو کردەوە.<ref name="mahjoubi" /> شیعرەکانی لە بڵاوکراوە ڕووناکبیرییەکانی ئەو سەردەمەدا، بەتایبەتی ''خوشه'' و ''فردوسی''، چاپ دەکران،<ref name="kanoon" /> و ھاوکاریی گۆڤارگەلی وەک ''روشنفکر'' و ''رودکی''شی دەکرد.<ref name="bbc-obit" />
لەو ساڵانەدا باباچاھی ڕەخنەی شیعریشی دەنووسی. یەکەم وتاری ڕەخنەیی، کە لە ''فردوسی''دا بڵاو بووەوە، وەڵامێک بوو بۆ وتارێکی ڕەزا بەراھەنی؛ پاشان وتاری توندی دژی شیعری یەدوڵڵا ڕۆیایی نووسی. ئەو کاتە دژبەرێکی سەرسەختی بزووتنەوەکانی «شیعری حەجم» (''شعر حجم'') و «شەپۆلی نوێ» (''موج نو'') بوو، و دواتر دەربارەی ئەو قۆناغە گوتی: «ئەو کاتە تا ڕادەیەک ئایدیۆلۆژیک بووم، یان ڕۆحی سەردەم ڕایدەکێشام»؛ ڕوانگەی بەرانبەر بەو بزووتنەوانە، بەتایبەتی شیعری حەجم، لە دەیەکانی دواتردا گۆڕا.<ref name="mahjoubi" /> لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا) بە بۆنەی کۆچی دوایی ڕۆیایی، ئەوی بە شاعیرێکی پێشەنگی «بەنرخ» ناو برد کە «بە ڕادەی پێویست شارەزای شیعری ئێرانی و فەرەنسی بوو»، و گوتی باوەڕی بە بوونی ئەدەبیی ئەو ھەیە و «ھەمیشە شیعرەکانیم بەدڵ بووە»، بەڵام مانیفێستی شیعری حەجمی بە «زۆر گەورەنمایانە» و دەربڕینەکەی بە «نازانستی و شاعیرانە» وەسف کرد.<ref name="isna1401">{{cite web|language=fa|author=ندا ولیپور|script-title=fa:علی باباچاهی: برخی با شعرهای «رویایی» میانه خوبی نداشتند|trans-title=عەلی باباچاھی: ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی ڕۆیاییدا ڕێک نەبوون|url=https://www.isna.ir/news/1401062619032/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214091105/https://www.isna.ir/news/1401062619032/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF|archive-date=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی خۆی، چالاکیی سیاسیی ئەو، کە پێش شۆڕش تەنیا کولتووری بوو، لەگەڵ نزیکبوونەوەی شۆڕشدا شێوەیەکی «بەرجەستەتر و کردەییتر»ی وەرگرت.<ref name="mahjoubi" />
=== «دە شەوەکەی گوێتە» (تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) ===
<div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;">
<div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Image-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] پۆستەری دە شەوەکەی گوێتە</div>
<div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">«شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران»<br />١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧</div>
<div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;"><span style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[[:fa:پرونده:پوستر شبهای نویسندگان و شاعران ایران.jpg|<span style="color:#ffffff;">بینینی پۆستەرەکە لە ویکیپیدیای فارسی</span>]]</span></div>
<div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">ناوی باباچاھی لە بەرنامەی '''شەوی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەم''' (شەوی حەوتەم)دا ھاتووە.</div>
<div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">دیزاین: بوزورگ خزرایی · پەیمانگای گوێتە، تاران</div>
</div>
==== ڕێکخستن و گرنگی ====
لە ١٠ ھەتا ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (١٨–٢٧ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، کانوونی نووسەرانی ئێران بە ھاوکاریی پەیمانگای گوێتە، دە شەو کۆڕی وتار و شیعرخوێندنەوەی لە ژێر ناوی «شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران» لە باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، لە شەقامی پەھلەوی (شەقامی وەلیعەسری ئێستا) لە [[تاران]] ڕێک خست؛ ئەم زنجیرە شەوانە دواتر بە «دە شەوەکەی گوێتە» ناسران.<ref name="azadi-dahshab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شبهای شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)|date=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20260123200757/https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|archive-date=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="iranica-goethe">{{cite encyclopedia|last=Chehabi|first=H. E.|title=Goethe Institute|encyclopedia=[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]|volume=XI|issue=1|pages=43–44|date=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|url=https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute/|doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_2212|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319095301/https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute|archive-date=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> بەپێی ''[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]''، لە ساڵانی پێشوودا کۆڕی شیعرخوێندنەوە لە پەیمانگاکەدا بەڕێوە چووبوون، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٧دا بۆ یەکەم جار ھاوبەشە ئێرانییەکە نەک ئەنجوومەنی ئەدەبیی تارانی سەر بە دەوڵەت، بەڵکوو کانوونی نووسەرانی ئۆپۆزیسیۆن بوو، کە لە چوارچێوەی کراوەییی سیاسیی سەردەمی سەرۆکوەزیران جەمشید ئامووزگاردا ڕێگەی پێ درابوو جارێکی دیکە کۆبوونەوە بکات. باخچەی کۆمەڵە کولتوورییەکە ھەڵبژێردرا، چونکە شوێنی خودی پەیمانگاکە بۆ ئەو ئامادەبووانەی چاوەڕوان دەکران بە بچووک دادەنرا.<ref name="iranica-goethe" /> ئەندامانی کانوون کۆکن لەسەر ئەوەی کە بیرۆکەکە ھی شاعیر جەلال سەرفەراز بوو، کە سەرپەرشتیاری لاپەڕەی شیعری ڕۆژنامەی ''کیهان'' بوو؛ کاروباری لۆجیستیکیش بە {{Interlanguage link|ئیسلام کازمییە|fa|اسلام کاظمیه}} سپێردرا.<ref name="iranchehr2013">{{cite web|language=fa|author=م. خ.|script-title=fa:شبهای نویسندگان و شاعران ایران، ۲۷–۱۸ مهرماه ۱۳۵۶|trans-title=شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران، ١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧|url=https://iranchehr.com/?p=2567|website=ئێرانچێھر|date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423041324/http://iranchehr.com/?p=2567|archive-date=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرفەراز دواتر نووسی کە نموونەی ئەو، شەوانی شیعری گۆڤاری ''{{Interlanguage link|خوشە (گۆڤار)|fa|خوشه (مجله)|lt=خوشه}}'' بوو کە بە سەرپەرشتیی [[ئەحمەد شاملوو]] ڕێک دەخران، و کە باخچەکە بە پێشنیاری ھانس بێکەر، بەڕێوەبەری پەیمانگاکە، شەوی بە ٤٬٠٠٠ تمەن بە کرێ گیرا.<ref name="bbc-sarfaraz2013">{{cite web|language=fa|author=جلال سرفراز|script-title=fa:ده شب شعر گوته چگونه برگزار شد|trans-title=شەوانی شیعری دە شەوەکەی گوێتە چۆن ڕێک خران|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012090315/https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|archive-date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref>
بەپێی ''ئێرانیکا''، لە شەوی یەکەمدا خەڵکەکە ئەوەندە زۆر بوون کە ڕژانە شەقامە دراوسێکانەوە و لەوێ بڵندگۆ دانران؛ لە شەوە سەرەتاییەکاندا ھەتا دە ھەزار کەس ئامادە بوون، و دوای دەستپێکردنی باران ژمارەکە بۆ نزیکەی سێ ھەزار کەس دابەزی. زیاتر لە پەنجا نووسەر، شاعیر، شانۆنامەنووس، ڕەخنەگر و وەرگێڕ دەربارەی [[سانسۆرکردن|سانسۆر]]، ئازادیی بیر، بەرپرسیارێتیی ڕووناکبیران، نایەکسانی و ستەم قسەیان کرد، «و بەم شێوەیە ڕووداوێکی ئەدەبییان کرد بە ڕووداوێکی سیاسی».<ref name="iranica-goethe" /> ماڵپەڕی ''ئازادی'' ژمارەی ئامادەبووان بە نێوان دە بۆ پازدە ھەزار کەس مەزەندە دەکات،<ref name="azadi-dahshab" /> و وتارێکی «م. خ.» لە گۆڤاری ئۆنلاینی ''ایرانچهر''دا ژمارەی وتاربێژ و شاعیران بە ٥٧ کەس دادەنێت.<ref name="iranchehr2013" />
کانوون و پەیمانگاکە ڕێک کەوتبوون کە وتاربێژان لە جیاتی «سانسۆر» وشەی ''ممیزی'' («پشکنین») بەکار بھێنن، کە زاراوەی دەستوور بوو؛ بەڵام لە شەوی سێیەمدا {{Interlanguage link|شەمس ئالی ئەحمەد|fa|شمس آل احمد}} ھەر لە سەرەتای وتارەکەیدا ئەم ڕێککەوتنەی ئاشکرا کرد و چەندین جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> لە شەوی پێنجەمدا، دوای وتارێکی {{Interlanguage link|باقر مۆئمینی|fa|باقر مؤمنی}}، کە بەپێی ماڵپەڕی ''ئازادی'' زیاتر لە سەد جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا، و شیعرخوێندنەوەی سەعید سوڵتانپوور، ھەڵچوونی خەڵکەکە گەیشتە لووتکە و بێکەر ھاواری کرد کە شاعیر سەکۆکە بەجێ بھێڵێت. ئینجا بڕیار درا وتارەکان لاببرێن، بەڵام ڕێکخستنە نوێیەکە ڕووبەڕووی ناڕەزایەتیی ئامادەبووان بووەوە و دوای دانوستانی سەرلەنوێی نێوان کانوون و پەیمانگاکە، وتارەکان لە شەوی شەشەمەوە دەستیان پێ کردەوە. لە کۆتایی شەوی نۆیەمدا برووسکەیەکی پشتگیریی کۆمەڵێک نووسەر و بیرمەندی فەرەنسی، لەوانە [[ژان پۆڵ سارتر]]، [[سیمۆن دێ بۆڤوار]] و [[میشێل فووکۆ]]، خوێندرایەوە. لە دوا شەودا سەرۆکی کانوون، بەئازین (مەحموود ئیعتمادزادە)، بە خەڵکەکەی گوت: «دە شەو ھاتن، بە کۆمەڵێک کە زۆرجار دە ھەزار کەس یان زیاتر بوو [...] و گوێتان لە وتاربێژان گرت. چیتان بیست؟ ئازادی، و ئازادی، و ئازادی...»؛ پەیامی کۆتایی کانوونیش لەلایەن ھووشەنگ گوڵشیرییەوە خوێندرایەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ''ئێرانیکا'' دەڵێت ھەرچەندە ئۆتۆمبێلی زرێپۆشی سەربازی ناوچەکەیان گەمارۆ دابوو، ھیچ توندوتیژییەک ڕووی نەدا، و دە شەوەکە بوو بە «یەکەمین ئەڵقە لە زنجیرەیەک کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیی جەماوەری کە بە شۆڕشی ١٩٧٩ گەیشت».<ref name="iranica-goethe" />
پۆستەرەکە لەلایەن بوزورگ خزرایی، گرافیکاری ڕۆژنامەی ''اطلاعات''ەوە دیزاین کرا: ماسییەکی سپیی بچووک کە بە گوتەی دیزاینەرەکەی «ھاواری خەبات دژی سانسۆر و سەرکوت» بەرز دەکاتەوە.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> بە گوتەی سەرفەراز، سانسۆرچییەکان ڕێگەیان نەدا ناوی کانوون لەسەر پۆستەرەکە بێت، و پۆستەرەکە دوو جار سانسۆر کرا؛ ھەروەھا نووسیویەتی کە فەرمان بە ڕۆژنامە و ڕادیۆ و تەلەفزیۆن درابوو ھیچ ھەواڵ و ڕاپۆرتێک بڵاو نەکەنەوە، و تەنیا {{Interlanguage link|سیرووس عەلینەژاد|fa|سیروس علینژاد}} دوای شەوی یەکەم ڕاپۆرتێکی لە ''آیندگان''دا بڵاو کردەوە کە تووشی گرفتی کرد.<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> گێڕانەوەکەی ''ایرانچهر''، کە پشتی بە ڕۆژنامەکانی ئەو سەردەمە بەستووە، تا ڕادەیەک جیاوازە: بەپێی ئەو، چوار ڕۆژنامەی سەرتاسەری لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا پۆستەر و بەرنامەکەیان بڵاو کردەوە، و ''اطلاعات''، ''کیهان'' و ''رستاخیز'' ھەتا شەوی شەشەم بە کورتی ھەواڵی شەوەکانیان بڵاو دەکردەوە، و دوای ئەوە جگە لە ''اطلاعات'' ھەموویان بێدەنگ بوون.<ref name="iranchehr2013" />
کاسێتەکانی دە شەوەکە کۆپی کران و بە ھەزاران دانە لە ناوخۆ و دەرەوەی ئێران فرۆشران، و دەقی وتار و شیعرەکان لە ساڵی ١٩٧٨دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئەمیرکەبیرەوە بە ناوی ''ده شب'' («دە شەو»)، بە ئامادەکردنی {{Interlanguage link|ناسر مۆئەززین|fa|ناصر مؤذن}}، چاپ کران.<ref name="iranica-goethe" /><ref name="moazzen1357">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شبهای نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی سەرفەراز، کاسێتە سەرەکییەکانی وتار و شیعرخوێندنەوەکان، ھەروەھا کاسێتەکانی دانیشتنەکانی پرسیار و وەڵام، دواتر بەھۆی کەمتەرخەمییەوە ون بوون؛<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> لەگەڵ ئەوەشدا کۆپییەکان مانەوە، و لە ساڵانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣دا ماڵپەڕی ''ئازادی'' پەڕگە دەنگییەکانی شیعرخوێندنەوە و وتارەکانی، لەگەڵ پۆستەرەکە و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبەکە، بڵاو کردەوە.<ref name="azadi-dahshab" />
==== شیعرخوێندنەوەی باباچاھی لە شەوی حەوتەمدا ====
<div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.6; direction:rtl;">
<div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی</div>
<div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">دە شەوەکەی گوێتە – '''شەوی حەوتەم'''<br />یەکشەممە، ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)<br />باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، تاران</div>
<div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:Ali Babachahi reading at the Ten Nights of Goethe, 16 October 1977.ogg|center|290px|تۆماری دەنگیی شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا]]</div>
<div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''شیعرەکانی لە کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦):'''
# «سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت»
# «سروودی خۆماڵی»
# «لە وەسفی عاشقانی جیھاندا»
# «لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا»
</div>
<div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ماوە: ٣:٣٥ · سەرچاوەی دەنگ: ماڵپەڕی ئازادی (azadi.art)</div>
</div>
باباچاھی، کە ئەو کاتە لە بووشێھر دەژیا، پێش ئەوەی ڕێکخەران بتوانن پەیوەندیی پێوە بکەن، وەک بەشداربوو ناوی ڕاگەیەنرا. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا ''کیهان'' نووسی: «ھەرچەندە ناوی {{Interlanguage link|مەنسوور ئۆجی|fa|منصور اوجی}}، عەلی باباچاھی، بەھمەن ساڵحی و مەنسوور بەرمەکی لە لیستی بەشداربوواندا ھاتووە، ڕێکخەران نەیانتوانیوە پەیوەندییان پێوە بکەن، چونکە لە شارەکانی دەرەوەی پایتەخت دەژین.» بە گوتەی «م. خ.»، کانوون، کە ناونیشانی ھەندێک لەم شاعیرانەی نەبوو، ناوەکانیانی بڵاو کردەوە تاکوو ھەواڵەکە بیانگاتێ و بێن؛ لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ''کیهان'' ڕایگەیاند کە ئاگادار کراونەتەوە و ئامادەیی خۆیان بۆ بەشداریکردن دەربڕیوە. لەو چوار کەسە، ساڵحی و بەرمەکی بەشدار نەبوون.<ref name="iranchehr2013" />
پۆستەرەکە ناوی باباچاھی، لەگەڵ ئیسلام کازمییە، م. ئازاد، جەواد موجابی، جەلال سەرفەراز و بەتووڵ عەزیزپوور، بۆ بەرنامەی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، واتە شەوی حەوتەم، تۆمار کردبوو.<ref name="azadi-poster">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پوستر شبهای نویسندگان و شاعران ایران|trans-title=پۆستەری شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران (١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)، دیزاینی بوزورگ خزرایی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|website=ئازادی (azadi.art)|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090300/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ئەو پەڕگە دەنگییانەی ماڵپەڕی ''ئازادی'' بڵاوی کردوونەتەوە، شەوی حەوتەم بە وتارێکی کازمییە لەژێر ناونیشانی «ئازادی لە دەستووردا و بەڕێوەبردنی شەوانی شاعیران» دەستی پێ کرد؛ پاشان [[داریووش ئاشووری]] دەربارەی «شیعر ئازادییە» قسەی کرد، وەرگرتنی عەبباس جەلالیی سووسەنئابادی وەک ئەندامی کانوون ڕاگەیەنرا، و {{Interlanguage link|جەعفەر کووشئابادی|fa|جعفر کوشآبادی}}، عەلی باباچاھی، جەواد موجابی و م. ئازاد شیعرەکانیان خوێندەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ھەمان شەو پەیامێکی وەرگێڕ [[محەممەد قازی]]، کە دوای نەشتەرگەریی گەروو نەیدەتوانی قسە بکات، لەلایەن کچەکەی، مەریەمەوە خوێندرایەوە.<ref name="iranchehr2013" /> سەرچاوەکان دەربارەی پێکھاتەی بەشداربووانی ئەو شەوە جیاوازن: کتێبی ''ده شب'' بەتووڵ عەزیزپوور و جەلال سەرفەرازیش لەنێو شاعیرانی شەوی حەوتەمدا تۆمار دەکات،<ref name="moazzen1357-n7">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شبهای نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|page=405|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە کاتێکدا لە پەڕگە دەنگییەکانی ''ئازادی''دا شیعرخوێندنەوەی سەرفەراز و شیعرەکانی عەزیزپوور (بە دەنگی سەرفەراز) سەر بە شەوی ھەشتەمن.<ref name="azadi-dahshab" />
شیعرەکانی باباچاھی لە بەشی شەوی حەوتەمی کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦) چاپ کراون: «سلام بر شکوفهٔ سرخی که از پیالهٔ مشرق دمید» («سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت»)، «سرود بومی» («سروودی خۆماڵی»)، «در وصف عاشقان دنیا» («لە وەسفی عاشقانی جیھاندا») و «در قلمرو خاکستر» («لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا»). شیعری یەکەم بەم دێڕانە دەست پێ دەکات: «سڵاو لە خۆر و لە ئەوین / ئەی ڕۆحی ئارامنەگرتووی بەندەر / ئەی ئەوپەڕی شکۆ و شێتی».<ref name="moazzen1357-b">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شبهای نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|pages=447–456|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> تۆمارێکی دەنگیی شیعرخوێندنەوەکەی ئەو شەوە، بە درێژیی ٣ خولەک و ٣٥ چرکە، لە ماڵپەڕی ''ئازادی''دا بەردەستە.<ref name="azadi-babachahi-audio">{{cite AV media|language=fa|people=عەلی باباچاھی (خوێنەر)|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=تۆماری دەنگی، ٣ خولەک و ٣٥ چرکە|publisher=ئازادی (azadi.art)|date=٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090323/https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== دوای شۆڕش ===
لە ساڵی ١٩٨٠دا باباچاھی کۆمەڵە شیعری ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»)ی بڵاو کردەوە. لە ساڵی ١٩٨٣دا، دوای ھەژدە ساڵ مامۆستایەتی، بە زۆرەملێ و پێش وەختی خۆی خانەنشین کرا؛ دواتر گوتی کە «بە ئەگەرێکی زۆرەوە» ئەوانەی خۆیان بە «خاوەنی ڕاستەقینەی شۆڕش» دەزانی «وەلایان ناوە». پاشان بووشێھری بەجێ ھێشت و لە [[کەرەج]] نیشتەجێ بوو.<ref name="mahjoubi" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، کاتێک لە مامۆستایەتی بێبەش کرا، چەندین ساڵ خۆی بۆ توێژینەوەی ڕەخنەیی لە شیعری ئێرانیدا تەرخان کرد.<ref name="masoudinia">{{cite web|language=fa|author=علی مسعودینیا|script-title=fa:سپیدیها را بخوان / دربارهٔ علی باباچاهی|trans-title=بۆشاییەکان بخوێننەوە / دەربارەی عەلی باباچاھی|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186332|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
لە کەرەج، لە ڕێگەی شانۆنامەنووس خوسرەو حەکیمڕابیتەوە، وەک نووسەری شانۆی ڕادیۆیی لەگەڵ ڕادیۆدا کاری کرد.<ref name="mahjoubi" /> لە ساڵی ١٩٨٩ەوە، بە سەرپەرشتیی نەسروڵڵا پوورجەوادی، لە ناوەندی بڵاوکردنەوەی زانکۆیی (''مرکز نشر دانشگاهی'') کاری کرد و یازدە یان دوازدە ساڵ خەریکی دەستکاریی کتێب و توێژینەوە لە دەقە کلاسیکییەکانی فارسی بوو، ھەتا ئەو کاتەی بەشی فەرھەنگی فارسیی ناوەندەکە داخرا.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا دەگوترێت کە بۆ بڵاوکەرەوەگەلی وەک پاپیرووس و پێشبورد کاری کردووە و بەرپرسی بەشی شیعر و ڕەخنەی گۆڤاری ''نافه'' بووە.{{ژێدەر پێویستە}}
لە ساڵی ١٩٨٨ەوە باباچاھی لە مانگنامەی ''آدینه''دا وتاری دەربارەی ڕەوتەکانی شیعری ھاوچەرخ بڵاو دەکردەوە؛<ref name="ensani">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (فهرست مقالهها)|trans-title=عەلی باباچاھی (لیستی وتارەکان)|url=https://ensani.ir/fa/article/author/9714|website=پۆرتاڵی گشتگیری زانستە مرۆییەکان (ئینسانی)|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ژمارە ٣٥ەوە سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی شیعری ئەو گۆڤارەی گرتە ئەستۆ و نزیکەی دە ساڵ ئەم کارەی کرد؛ بە گوتەی خۆی، پێش ئەو ئەشکەوەری ئەم بەرپرسیارێتییەی لە ئەستۆ بوو.<ref name="kanoon" /><ref name="mahjoubi" /> لە ژمارە ٣٦دا بەرھەمی ئەحمەد شاملوو، فەڕوخ تەمیمی، [[سەید عەلی ساڵحی]]، عەلیمحەممەد حەقشناس و ھورمز عەلیپووری بڵاو کردەوە. توندیی ھەڵبژاردنەکانی وای کرد کە ھەندێک لە شاعیرە ڕەتکراوەکان ئەم دروشمە گاڵتەئامێزە دژی ئەو بڵێنەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە / شیعرەکانمان چاپ بکە!»<ref name="mahjoubi" /> بەپێی ''خبرآنلاین''، ئەو لەم پێگەیەوە شاعیرانی گەنجی دەناساند و لە ھەمان کاتدا بە ئاشکرا ڕەخنەی لە ڕەوتە شیعرییە باوەکان دەگرت؛ ھەر لەم ماوەیەدا بوو کە «شیعری پاشنیمایی» و دواتر «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»ی داڕشت.<ref name="khabar" /> مەسعوودینیا ''آدینه'' بە یەکێک لە کاریگەرترین بڵاوکراوەکانی دەیەی ١٩٩٠ لە چەند بوارێکدا، لەوانە شیعر، دادەنێت.<ref name="masoudinia" />
=== کانوونی نووسەرانی ئێران ===
دوای خانەنشینبوونی، باباچاھی بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی [[محەممەدعەلی سێپانلۆ]] بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونی نووسەرانەوە کرد. یەکێک لە واژۆکەرانی «بەیاننامەی ١٣٤ نووسەر» (دەقی «ئێمە نووسەرین»، ١٩٩٤) بوو و وەک ئەندامی بازنەی ڕاوێژکاری، پاشان بۆ زیندووکردنەوەی کانوونی نووسەرانی ئێران کاری کرد. دوای پێکھاتنی قۆناغی سێیەمی کانوون لە شوبات–ئازاری ١٩٩٩دا، بوو بە ئەندامی فەرمی و ھەتا کۆتایی ژیانی ئەندام مایەوە؛ دوایین بەشداریی لە کۆبوونەوەی گشتیی کانووندا لە ساڵی ٢٠٢٣دا بوو.<ref name="kanoon" />
=== ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان ===
لە ئابی ١٩٩٦دا باباچاھی یەکێک بوو لەو بیست و یەک نووسەر، شاعیر و ڕۆژنامەنووسەی کە بە بانگھێشتی یەکێتیی نووسەرانی ئەرمەنستان بە پاس بەرەو ئەرمەنستان کەوتنە ڕێ.<ref name="bbc2015">{{cite web|language=fa|author=جمشید برزگر|script-title=fa:سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمیکند؟|trans-title=ساڵیادی «گەشتی مەرگ»: پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150806_l45_armenia_bus_iranian_writers_jb|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=٦ی ئابی ٢٠١٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="radiofarda">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مروری بر قتلهای زنجیرهای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ|trans-title=ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ|url=https://www.radiofarda.com/a/313765.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕادیۆ فەردا، مەنسوور کووشان، کە بەرپرسی ڕێکخستنی گەشتەکە لەگەڵ نووسەران بوو، لیستێکی لە کەسایەتییە ئەدەبییەکان ئامادە کردبوو؛ لەنێو ئەواندا ئەحمەد شاملوو، ھووشەنگ گوڵشیری و ڕەزا بەراھەنی ھەر یەکەیان بە ھۆکاری جیاواز پاشگەز بوونەوە، و لە کۆتاییدا ئەم بیست و یەک کەسە گەشتەکەیان کرد: محەممەدعەلی سێپانلۆ، جەواد موجابی، مەسعوود بەھنوود، سیرووس عەلینەژاد، ئەمیرحەسەن چەھڵتەن، بیژەن بیجاری، بیژەن نەجدی، محەممەد محەممەدعەلی، شەھریار مەندەنیپوور، شاپوور جۆرکێش، مەسعوود تووفان، عەلی باباچاھی، حەسەن ئەسغەری، مەنووچێھر کەریمزادە، کامران جەلیلی، مەحموود تەییاری، فەرەج سەرکووھی، فریشتە ساری، مەجید دانشئاراستە، عەلی سەدیقی و مەنسوور کووشان.<ref name="radiofarda" /> لە بەرەبەیانی ٦ی ئابی ١٩٩٦دا، شۆفێرەکە دوو جار ھەوڵی دا پاسەکە لە گەردەنەی حەیران بەرەو لێواری دۆڵەکە ببات و فڕێی بداتە خوارەوە، و ھەر جارێک خۆی لە ئۆتۆمبێلەکە باز دەدایە دەرەوە؛ وریایی مەسعوود تووفان و شەھریار مەندەنیپوور سەرنشینەکانی ڕزگار کرد. پاشان لە [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]] دەستبەسەر کران و لێپرسینەوەیان لەگەڵ کرا و بەیانیی ڕۆژی دواتر ئازاد کران.<ref name="bbc2015" /> بەپێی بیبیسی فارسی، وردترین گێڕانەوەی ئەم ڕووداوە ئەوەیە کە مەنسوور کووشان لە کتێبی ''حدیث تشنه و آب''دا نووسیویەتی، و محەممەد محەممەدعەلی یەکەم دەقی دەربارەی ئەم بابەتە لە ناوخۆی ئێراندا لە سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠دا بڵاو کردەوە.<ref name="bbc2015" /> ئەم ڕووداوە دواتر وەک پیلانێکی [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزارەتی ھەواڵگری]] بۆ لەناوبردنی نووسەرانی ڕەخنەگر ناسرا و بە {{Interlanguage link|کوشتنە زنجیرەییەکانی ئێران|fa|قتلهای زنجیرهای|lt=کوشتنە زنجیرەییەکان}}ەوە بەستراوەتەوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="kanoon" /> باباچاھی ھەمیشە وەک «ئەزموونێکی ترسناک» ئاماژەی پێ دەکرد.<ref name="kanoon" />
=== ساڵانی کۆتایی و کۆچی دوایی ===
باباچاھی لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونیدا (تشرینی دووەمی ٢٠١٩) پێیدا، گوتی کە دوایین کتێبی، کۆمەڵە شیعری ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت»، مانیا ھونەر، ٢٠١٨)، بە ژێرناونیشانی «کردەی توخمی کۆمەڵایەتی» و پێشەکییەکی ٣٣ لاپەڕەیی بڵاو کردووەتەوە، تاکوو وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانە بداتەوە کە شیعرەکەیان بە ناکۆمەڵایەتی دادەنا. زیادی کرد کە ھیچ کتێبێکی لە ژێر دەستدا نییە، زۆربەی کاتەکانی بە خوێندنەوەی فەلسەفە و ڕۆمان بەسەر دەبات، و بۆ پاراستنی پەیوەندی لەگەڵ نەوەی گەنجدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چالاکە، و لەوێ، وەک ئەو ڕۆژانەی سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی ''آدینه''ی دەکرد، شیعری نووسەرانی دیکە بڵاو دەکاتەوە. گوتی ساڵانێکیش وۆرکشۆپێکی شیعری بەڕێوە بردووە؛ بە گوتەی مەسعوودینیا، ئەم وۆرکشۆپە لە دەیەی ٢٠٠٠ەوە ھەبووە و چەند کەسێک لە بەشداربووانی بوون بە شاعیرانی ناسراو.<ref name="masoudinia" /><ref name="ibna1398">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: نگاهم به فضای مجازی مثل مجله «آدینه» است / همچنان ایستادهام|trans-title=عەلی باباچاھی: ڕوانینم بۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وەک گۆڤاری ''ئادینە''یە / ھێشتا ڕاوەستاوم|url=https://www.ibna.ir/news/283140|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبنا لە ھەمان وتاردا ئەوی بە یەکێک لە یەکەمین شاعیرانی «قوتابخانەی شیعری بووشێھر» ناو برد.<ref name="ibna1398" />
<div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;">
<div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] دوایین کۆمەڵە شیعر</div>
<div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''جهان متوجه شد'''''<br />(«جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)</div>
<div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:The world realized by Ali Babachahi.jpg|center|290px|alt=بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی|بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی]]</div>
<div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعر</div>
<div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ئافتاب، نەرویژ، ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)</div>
</div>
دوایین کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)، بەپێی لاپەڕەی ناسنامەی کتێبەکە لە ساڵی ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)دا، وەک چاپی یەکەم، لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئافتاب لە [[نەرویژ]]ەوە دەرچوو؛ بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعری لەخۆ گرتووە. بڵاوکەرەوە دەقەکان وەک «بەرھەمی سەد ڕۆژ خەبات لە شەقامدا» و «ھاوڕێیەتیی شاعیر و وشە لەگەڵ ناڕەزایەتیی خەڵکدا» دەناسێنێت.<ref name="aftab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)|trans-title=جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)|url=https://aftab.pub/جهان-متوجه-شد-شعرهای-اعتراض/|publisher=نەشری ئافتاب|location=نەرویژ|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕادیۆ زەمانە بە کۆمەڵەیەکی ١٣٦ لاپەڕەیی بە پێشەکییەکی کورت و ٥٤ شیعر وەسفی دەکات و بڵاوبوونەوەکەی بۆ بەھاری ٢٠٢٣ دەگەڕێنێتەوە.<ref name="zamaneh2023">{{cite web|language=fa|author=اسفندیار کوشه|script-title=fa:«جهان متوجه شد»: اشعار اعتراضی علی باباچاهی|trans-title=«جیھان تێگەیشت»: شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی|url=https://www.radiozamaneh.com/764474/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٢ی ئایاری ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> حوسێن نووشئازەر، کە بۆ ھەمان دەزگا دەنووسێت، ئەویش بۆ ساڵی ٢٠٢٣ی دەگەڕێنێتەوە و دەیخاتە «ژێر کاریگەریی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی»یەوە.<ref name="noushazar">{{cite web|language=fa|author=حسین نوشآذر|script-title=fa:«جهان متوجه شد» از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد میکشد|trans-title=«جیھان تێگەیشت»ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات|url=https://www.radiozamaneh.com/879944/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لەم کتێبەدا گێڕانەوەی شیعریی باباچاھی لە [[شۆڕشی ژینا|بزووتنەوەی ناڕەزایەتیی ٢٠٢٢]] دەبینێت.<ref name="kanoon" /> باباچاھی لە پێشەکیدا دەنووسێت کە ناڕەزایەتی و یاخیبوونی مەدەنی پەناگەی خەڵکن دژی ھەژاری و سەرکوت، و «ئەمە بەو مانایە نییە کە ڕووناکبیران بتوانن خۆیان لەم بەدبەختییانە بدزنەوە»؛ ڕەخنە لەو «شاعیرانە تێرانە» دەگرێت کە «لە پشت خوازە و ھێماوە بانگەشەی ئازادی و دادپەروەری دەکەن»، و ھەروەھا ڕێبازەکەی خۆی وەک بەرەنگاربوونەوەیەک بۆ «یاسا چەسپاوەکان»ی شیعر دەخاتە ڕوو.<ref name="aftab" /> لە نیسانی ٢٠٢٣دا گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' سێ شیعری ئەم کۆمەڵەیەی بڵاو کردەوە کە خودی شاعیر ھەڵیبژاردبوون، لەوانە «ای…!» بە دەنگی نووسەر.<ref name="baang">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: «ای...» و دو شعر دیگر|trans-title=عەلی باباچاھی: «ای…» و دوو شیعری دیکە|url=https://baangnews.net/14468|website=گۆڤاری ئەدەبیی بانگ|date=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی نووشئازەر، «ای…!» لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک وەڵامێک بۆ [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠١٩–٢٠٢٠)|ناڕەزایەتییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٩]] نووسراوە و یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٢٣دا بڵاو کراوەتەوە؛ ڕادیۆ زەمانە لە بەرنامە ڕادیۆییەکەی ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦دا، لەگەڵ ھەواڵی کۆچی دوایی ئەو، ئەم شیعرەی بە دەنگی نووسەر بڵاو کردەوە.<ref name="noushazar" />
<div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;">
<div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Video-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] ڤیدیۆی ئیسنا دەربارەی عەلی باباچاھی</div>
<div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''«بۆ عەلی باباچاھی؛ دەنگێکی جیاوازی شیعری ھاوچەرخی ئێران»'''<br />دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، ڕۆژی کۆچی دوایی شاعیر</div>
<div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|center|290px|link=https://www.isna.ir/news/1404120402413/|alt=عەلی باباچاھی لە پشت مێزێک کتێب دەخوێنێتەوە؛ بۆ سەیرکردنی ڤیدیۆی ئیسنا کرتە بکە]]<div style="margin-top:6px;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://www.isna.ir/news/1404120402413/ <span style="color:#ffffff;">▶ بۆ سەیرکردن کرتە بکە</span>]</span></div></div>
<div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''تێبینی:''' گێڕەرەوەی ڤیدیۆکە بە ھەڵە ڕێکەوتی کۆچی دوایی بە «٤ی بەھمەن» (٢٣ی کانوونی دووەم) دەڵێت؛ ڕێکەوتی دروست بریتییە لە ٤ی ئیسفەندی ١٤٠٤ (٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦).<ref name="radiofarda2026" /></div>
<div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ڤیدیۆ: ئیسنا (بە فارسی) · [[:پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|وێنە]]: ویکیمیدیا کۆمنز</div>
</div>
دوای ماوەیەک نەخۆشی، عەلی باباچاھی لە ئێوارەی دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە کەرەج، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا، بەھۆی وەستانی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.<ref name="tabnak" /><ref name="bbc-obit" /><ref name="radiofarda2026">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد|url=https://www.radiofarda.com/a/iran-ali-babachahi-poet-critic-died-political-murders-of-writers/33685489.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە بەیانیی پێنجشەممە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦ لە گۆڕستانی بەھەشتی سەکینەی کەرەج، بە ئامادەبوونی خێزانەکەی و کەسایەتییە ئەدەبییەکان، لەوانە ھورمز عەلیپوور، محەممەد قاسمزادە، شەھاب موقەڕڕەبین، حافز مووسەوی و موزەففەر ڕۆیایی، و لەگەڵ دەنگی ''دەمام''، دەھۆڵێکی باشووری ئێران، بەخاک سپێردرا.<ref name="ibna2026">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:حافظ موسوی: باباچاهی شاعری شورشگر بود که در هیچ منزلی توقف نکرد|trans-title=حافز مووسەوی: باباچاھی شاعیرێکی یاخی بوو کە لە ھیچ وێستگەیەکدا نەوەستا|url=https://www.ibna.ir/news/547554|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لە بەیاننامەیەکدا ڕێزی لێ نا و وەک «نووسەرێکی سەربەخۆ و بەرگریکارێکی دڵسۆزی ئازادیی بیر و دەربڕین» ناوی برد.<ref name="kanoon" />
<div style="clear:both;"></div>
== شیعر و شیعرناسی ==
لە ماوەی دەیەکاندا شێوازی باباچاھی لە ڕۆمانتیسیزمی کۆمەڵایەتی و شیعری نیماییەوە بەرەو شیعری پاشنیمایی چوو.<ref name="bbc-obit" /> بەھزاد خواجات بەرھەمەکانی ئەو بۆ دوو قۆناغ، پێش و دوای دەیەی ١٩٩٠، دابەش دەکات و ئەو بە یەکێک لە پێشەنگانی ڕەوتێک دەزانێت کە لەو دەیەیەدا تێگەیشتنی باو لە شیعری سەرەوژێر کرد.<ref name="ie-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126143/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران ئەو بە «شاعیرێکی ئەزموونگەر» وەسف دەکات کە لە ماوەی حەوت دەیە چالاکیی ئەدەبیدا دوو جار پێداچوونەوەی بە شێوازی خۆیدا کرد.<ref name="kanoon" /> حافز مووسەوی لە ڕێوڕەسمی بەخاکسپاردنەکەیدا گوتی کە باباچاھی «ڕێک لەو ساتەدا کە لە لووتکەی ناوبانگ و پێگەی خۆیدا بوو»، بە بڵاوکردنەوەی ''نمنم بارانم'' («من نمەبارانم») لە دەیەی ١٩٩٠دا، ڕووخسارێکی بە تەواوی جیاوازی لە خۆی نیشان دا.<ref name="ibna2026" />
باباچاھی لە وتاری «پانتایی بێسنووری مانا»دا، کە لە گۆڤاری ''رودکی''دا (ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨) بڵاو بووەوە،<ref name="ensani" /> ئەوە دەخاتە ڕوو کە دەقی ئەدەبی، و بەتایبەتی شیعری ھاوچەرخ، مانایەکی جێگیر و پێشوەختە دیاریکراوی نییە، و مانا لە پرۆسەیەکی دینامیکیی نێوان دەق و خوێنەردا بنیات دەنرێت. بە بڕوای ئەو، ناڕوونی، ھەڵپەسێردراوی و پچڕانە زمانییەکان لاوازی نین، بەڵکوو سەرچاوەگەلێکن کە بواری لێکدانەوە فراوانتر دەکەن.<ref name="mahjoubi" /> لە وتاری «قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»دا (مانگنامەی ''فرهنگ توسعه''، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١)<ref name="ensani" /> دەنووسێت: «قەیران، بە مانا گشتییەکەی، ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ شتێک لە دەرەوەی شیعر. کەواتە دادپەروەرانە نییە قەیران بخرێتە ئەستۆی شیعری ھاوچەرخ.»<ref name="mahjoubi" />
ئەو بنەماکانی شیعری پاشنیمایی لە وتاری «تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»دا (گۆڤاری ''کارنامه''، ئازار–ئایاری ١٩٩٩) داڕشت.<ref name="ensani" /> ''خبرآنلاین'' بنەماکانی تیۆری «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بەم شێوەیە کورت دەکاتەوە: «زمانمەندیی شیعر» (زمان وەک بابەتی شیعر نەک ئامرازەکەی)، «دواخستنی مانا»، «ڕاکردن لە ڕستەسازی»، و «گاڵتەوگەپ و پارۆدی».<ref name="khabar" /> باباچاھی لەو چاوپێکەوتنەی ئیسنادا کە پێشتر ئاماژەی پێ کرا، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» لە «شیعری دیکە» (''شعر دیگر'')ی دەیەی ١٩٦٠ جیا دەکاتەوە؛ ڕەوتێک کە بە بڕوای ئەو شاعیرانی وەک بیژەن ئیلاھی و {{Interlanguage link|ھووشەنگ چالەنگی|fa|هوشنگ چالنگی}} سەر بەون و شیعری ڕۆیاییش لێیەوە نزیکە. بە گوتەی ئەو، «شیعری دیکە» ڕێز لە یەکپارچەیی ئەندامیی خۆی دەگرێت و «ڕێکخراو و ناوەندگەرا»یە، لە کاتێکدا «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» «سەر بە سەردەمی گومانە»: ناوەندگریزە، لە «گێڕانەوە فرەییەکان» پێک ھاتووە کە ئاگاداری «خودە ناوەکییە جیاوازەکانی مرۆڤ»ن، و کۆتاییەکانی کراوەن. ئەو شیعری ڕۆیایی بە «پێکھاتەگەرا» و «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بە «پاشپێکھاتەگەرا»، «لە ڕووکەشدا پەرتەوازە، فرەگێڕانەوە» و «خوێنەرتەوەر» ناو دەبات.<ref name="isna1401" /> لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]] (٢٠٠٦) گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆی بە «ژێرخانی قووڵی دەروونی» بە «جۆرێک لە عیرفان» وەسف کرد،<ref name="mehr">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: توجه شاعران امروز به ژرف ساختار روانشناسانه نوعی عرفان است|trans-title=عەلی باباچاھی: گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان|url=http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|website=[[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]|date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303130900/http://www.mehrnews.com:80/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|archive-date=٣ی ئازاری ٢٠١٢|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ڕادیۆ زەمانە (٢٠٠٨) ئامادەبوونی ژنی لە شیعرەکانیدا بە «ئارەزووی جۆرێک لە تازەیی، جۆرێک لە زیندوویی» وەسف کرد.<ref name="zamaneh2008">{{cite web|language=fa|author=مجتبا پورمحسن|script-title=fa:عاشقیت اتهام است؟ میپذیرم (گفتوگو با علی باباچاهی دربارهٔ نقش عشق در شعر)|trans-title=ئەوینداری تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم (چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)|url=http://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٥ی شوباتی ٢٠٠٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625013317/https://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|archive-date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> باوەڕی وابوو کە شیعر تەنانەت دوای ڕۆیشتنی شاعیریش ڕێگای خۆی درێژە پێ دەدات.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا گوتی کە شیعرەکانی قەرزاری «ئەو دڵەڕاوکێیانەن» کە بە گوتەی خۆی «بە توندی گەمارۆی دەدەن»، و زیادی کرد کە لەنێو ئەم ھەموو شتەدا «گاڵتەوگەپ بە ھانامەوە دێت».<ref name="zamaneh2023" /> بە گوتەی حوسێن نووشئازەر، باباچاھی «شیعری ناڕەزایەتی»ی لە «دروشم» یان «ھاوار»ی ڕووت جیا دەکردەوە و جەختی لەسەر ڕەھەندە ھونەرییەکەی دەکردەوە: بە بڕوای ئەو، شیعری ناڕەزایەتی نابێت لاسایی ڕاستییە تاڵە کۆمەڵایەتییەکان بکاتەوە، بەڵکوو دەبێت لە ڕێگەی خەیاڵ، بیر و ئامرازەکانی زمانەوە بیانگۆڕێت بۆ «ڕاستیی ھونەری». ئەو گاڵتەوگەپی گرۆتێسک و وەستایەتیی زمانیی شیعرەکانی بە بەرھەمی ڕووبەڕووبوونەوەی کارەسات دەزانی، جەختی دەکردەوە کە شاعیر دەبێت بە ڕێبازێکی ھەڵوەشێنەرانە خۆی لە ئایدیالیزمە کۆنەکان و لە گوتارەکانی دەسەڵات داببڕێت، و ھەم [[سانسۆرکردن|سانسۆری]] فەرمی و ھەم خۆسانسۆری بە دوو بەڵای کاری داھێنەرانە دادەنا.<ref name="noushazar" />
== ڕەخنەی ئەدەبی و مشتومڕەکان ==
باباچاھی وەک ڕەخنەگر قەڵەمێکی تیژی ھەبوو. کتێبەکەی ''گزارههای منفرد'' («گوزارە تاکەکان»)، کە شاعیران پلەبەندی دەکات و بە ڕاشکاوی ڕەخنە لە ھەندێک ڕەوت دەگرێت، کاردانەوەی زۆری لێ کەوتەوە. ناسراوترین مشتومڕی تیۆریی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی بوو و بە «شەڕی تاران–تۆرۆنتۆ» لە یادەوەرییەکاندا ماوەتەوە. ھەروەھا ڕەخنەی لە ڕەوتی «سادەنووسی» (''سادهنویسی'') لە شیعردا گرت، بەتایبەتی لە بۆچوونەکانی محەممەد شەمسی لەنگەروودی و سەید عەلی ساڵحی.<ref name="khabar" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، باباچاھی، بەتایبەتی لە دەیەکانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠دا، بەردەوام لە ململانێدا بوو لەگەڵ ڕەخنەگر و شاعیرانی دیکە، و جاری وا ھەبوو دەگەیشتە ڕادەی «توندوتیژیی زارەکی»؛ مەسعوودینیا پێکدادانەکانی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی و مەنووچێھر ئاتەشی بە «یادگاری بەنرخ» لە سەردەمێک دادەنێت کە شیعر ھێشتا بابەتی گفتوگۆ و مشتومڕ بوو، و بیر دەخاتەوە کە باباچاھی دواتر گوتی: «ئیتر وەڵامی ھیچ کەسێکی خوار بەراھەنی نادەمەوە!»<ref name="masoudinia" /> دەربارەی مشتومڕی شاپوور جۆرکێش دژی تیۆرەکانی باباچاھی و وەڵامی ڕەزا بەراھەنی بۆ جۆرکێش، بڕوانە [[#ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان|خوارەوە]].
== ھەڵسەنگاندنی ڕەخنەیی ==
محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ''تاریخ تحلیلی شعر نو''دا یەکەم کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''در بیتکیهگاهی''، بە شیعرێکی سۆزدار و پڕوێنە، کۆمەڵایەتیتەوەر و بارگاویی خەمێکی خۆوێرانکەر وەسف دەکات، کە ھەرچەندە ھەستیار و «لاوانە» بوو، ھەم بازنە سیاسییەکان و ھەم لایەنگرانی «ھونەر بۆ ھونەر»ی بەدڵ بوو و ناوبانگی دەرکرد.<ref name="langroudi3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=3|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=462}}</ref> بە بڕوای ئەو، باباچاھی لە کۆمەڵەی دووەمدا، ''جهان و روشناییهای غمناک''، بە ئاوازێکی وتاربێژانە و پڕوێنە، لە ژێر کاریگەریی [[فرووغ فەڕوخزاد]]دا، ھەمان ڕێگای درێژە پێ دا،<ref name="anon2">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|pages=90–95}}</ref> و کۆمەڵەی سێیەم، ''از نسل آفتاب''، جگە لە کێشدا گۆڕانێکی چۆنایەتیی ئەوتۆ نیشان نادات؛ لەم بوارەدا، بە گوتەی لەنگەروودی، دەستکەوتەکانی فەڕوخزاد و م. ئازاد درێژە پێ دەدات و ھەنگاوێکە لە کێشە نیماییەکانەوە بەرەو شیعری ئازاد.<ref name="anon3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=349}}</ref> خوسرەو گوڵسورخیش ھەڵسەنگاندنێکی دەربارەی ''جهان و روشناییهای غمناک'' نووسیوە.{{ژێدەر پێویستە}}
بە گوتەی ئیسفەندیار کووچە، کە بۆ ڕادیۆ زەمانە دەنووسێت، مەنووچێھر ئاتەشی لە گۆڤاری ''دنیای سخن''دا باباچاھی و دوو شاعیری دیکەی وەک ئاڵاھەڵگرانی شیعری پێشەنگی دەیەی ١٩٩٠ ناو بردبوو.<ref name="zamaneh2023" /> کووچە لە ھەڵسەنگاندنەکەیدا بۆ ''جهان متوجه شد''، پێشەکییەکە وەک «شتێکی وەک مانیفێست» دەبینێت کە شیعری ناڕەزایەتی پێناسە دەکات، و ئاماژە بەوە دەکات کە شاعیر، بە پەیڕەوی لە [[ئێدوارد سەعید]]، پێی وایە شاعیران و نووسەران ئەرکیان لەسەرە بەرانبەر بە ڕووداوەکانی دەوروبەریان، لەوانە خۆپیشاندانەکانی شەقام، بێلایەن نەبن. بە بڕوای ئەو، لەم کۆمەڵەیەدا، «لەگەڵ بڵێسەی شۆڕشی گەلی ئێران»، یارییە زمانییەکانی باباچاھی کەمتر دەبنەوە، وێنەکان «ڕووتتر» دەبن، و ئەو شیعرانەی مێژووی ٢٠٢٢یان لەسەرە «دینامیکیتر و سەرنجڕاکێشتر» دەردەکەون. کووچە ئاماژە بە ئاماژە مێژوویی و ئەدەبییەکانی ئەم شیعرانە دەکات: بۆ دێڕێکی ئەحمەد شاملوو («سەیری خوێنی سەر شۆستەکە بکە»)، بۆ ڕووداوەکانی [[بزووتنەوەی دەستووریی ئێران|شۆڕشی مەشرووتە]] و ھاوارد باسکێرڤیل، بۆ حەسەنەکی وەزیر و ''تاریخ بیهقی''، و بۆ دروشم و گەشتە پاسەوانییەکانی کۆمیتە شۆڕشگێڕییەکانی دەیەی ١٩٨٠. لە ھەمان کاتدا، دانانی سێ شیعر کە گێڕانەوە و وشەسازییان تا ڕادەیەکی زۆر وەک یەکە («ناڕەزایەتی ٣»، «ناڕەزایەتی ٨» و «ناڕەزایەتی (چیرۆکی کورت)») بە یەکێک لە خاڵە لاوازەکانی کۆمەڵەکە دادەنێت.<ref name="zamaneh2023" /> نووشئازەر لە خوێندنەوەکەیدا بۆ شیعری «ای…!» دەنووسێت کە شاعیر «بە شێوازی دێریدا» یاری بە جێناوەکان دەکات تاکوو توندوتیژیی شاراوەی دەسەڵات ئاشکرا بکات، و دێڕی «مەحبووبە ناوی دیکەم بوو» ناسنامەیەکی مێیینە بە گێڕەرەوە دەبەخشێت و، بە بڕوای ئەو، ساڵێک پێش تەقینەوەی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی، شیعرەکە لەو بزووتنەوەیە نزیک دەکاتەوە.<ref name="noushazar" />
عەلی مەسعوودینیا لە یادداشتێکدا کە لە ڕۆژی کۆچی دوایی باباچاھیدا لە ''خبرآنلاین''دا بڵاو بووەوە، «خاڵی سەرەکی»ی بەرھەمەکانی ئەو بە «مەیلی بەردەوام»ی بۆ داھێنانی شیعرێکی «پێشنیارکەر و دژەڕەوت» دەزانێت. بە گێڕانەوەی ئەو، باباچاھی لە دەیەی ١٩٦٠دا لە بووشێھر بە شیعری نیمایی دەستی پێ کرد و لە ھەمان کاتدا وەک ڕەخنەگرێکی جیددی خۆی چەسپاند، و لە کۆتایی دەیەی ١٩٧٠ و سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، بە ڕێبازێکی نوێ بەرانبەر بە کێشە لێکدراوەکان و کێشناسیی نیمایی، خۆی لە ھاوچەرخەکانی جیا کردەوە. بەڵام لووتکەی پرۆژە شیعری و ڕەخنەییەکەی لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو، کاتێک سەرەتا ڕووی لە شیعری ئازاد کرد و پاشان، بە گەڕان بەنێو تیۆری ئەدەبی و بیرۆکە [[پاش نوێگەری|پۆستمۆدێرنەکان]]دا، لە ''نمنم بارانم'' و ''منزلهای دریا بینشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»)دا تەونێکی زمانی و ناسنامەیەکی شێوەییی تایبەت بە خۆی دۆزییەوە، و ھەوڵی دا شیعرناسییەکەی لە ڕێگەی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» و «شیعری پاشنیمایی»یەوە ڕوون بکاتەوە. مەسعوودینیا ئەمانە وەک تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرە دەژمێرێت: ڕووخانی ھەڵوەشێنەرانەی پاڵپشتە بابەتییەکان، پچڕانی ڕستەسازی و گۆڕانی ئاستی زمان، ڕەوانیی زەینێک کە لەسەر تەداعی بنیات نراوە، تایبەتمەندییەکی کۆلاژئاسا، زۆریی بۆشاییە سپییەکان بۆ خوێندنەوە، و «گاڵتەوگەپێکی ڕەشی بوێرانە»، و زیادی دەکات کە باباچاھی دواتر ئەزموونی شیعری کورت، [[ھایکوو]] و شێوە سادەتر و گێڕانەوەییترەکانیشی کرد. ئەو تامەزرۆیی بۆ ئەزموونکردن بە خەسڵەتێکی «نائاسایی لەنێو شاعیرانی نەوەکەیدا» دادەنێت، شێوازی ڕەخنەیی باباچاھی بە «زۆر ھەڵبژێرخواز و نائاسایی» بەڵام بەرھەمھێنەری «دەقی ڕەخنەیی بەنرخ» دەزانێت، و ''گزارههای منفرد''، ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ») و ''سه دهه شاعران حرفهای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ») وەک ئەو کتێبانە ناو دەبات کە بەشدارییەکی «کەم نەبوو»یان لە شیکردنەوەی شیعری ھاوچەرخی ئێراندا کردووە. بە بڕوای مەسعوودینیا، کە پێشتر نووسینێکی بە ناونیشانی «گلادیاتۆری تەنیا و ڕووگرژ» بۆ تەرخان کردبوو، شیعری باباچاھی «مافی خۆی پێ نەدرا»، و خودی ئەو، سەرەڕای پێگەی وەک کەسایەتییەکی کاریگەر و تیۆرداڕێژی ئەدەبیاتی ئێران، «بە ئەندازەی بەھای ڕاستەقینەی خۆی قەدری نەزانرا»؛ بەشێک لەمە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی کە باباچاھی «بە سەرسەختی» و «بە ھەموو بوونیەوە» بەرگریی لە شیعرەکەی دەکرد.<ref name="masoudinia" />
بەپێی ''ایران امروز''، نووسینە ڕەخنەییەکان دەربارەی بەرھەمەکانی جەختیان لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە ھەندێک لە شیعرەکانی لەسەر ئەزموونی فۆرمالیستی و یاریکردن بە پێکھاتەکانی زمان بنیات نراون، لە کاتێکدا ھەندێکی دیکەیان ڕەخنەی کۆمەڵایەتی، گاڵتەوگەپ و خەمە سیاسییەکانی ئەو ڕەنگ دەدەنەوە.<ref name="ie-obit" />
بەھزاد خواجات لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئیبنا دوای کۆچی دوایی باباچاھی، ئەوی بە کەسایەتییەکی «گشتگیر» ناو برد و گوتی ھەرچەندە ڕەنگە ھیچ کەس لە فراوانیی چالاکیدا بەرانبەر بە شاملوو نەبێت، باباچاھی «ھەڵبژاردەیەکی شایانی سەرنجە کە دەتوانێت لە پاڵ کەسایەتییەکی گەورەی وەک شاملوو، یان لە ئاسۆیەکی دیکەدا لە پاڵ ڕەزا بەراھەنیدا ڕابوەستێت». بە گوتەی خواجات، تیۆرەکانی باباچاھی کەشی فرەیی دوای دەیەی ١٩٩٠ و وەرچەرخانی شیعر بەرەو «ناوەندێتیی زمان»یان «ڕوون و ئەکادیمی کرد»، و ھەمیشە شیعرەکانی بنەمای تیۆرەکانی بوون. بە پێچەوانەی زۆرێک لە ھاوچەرخەکانی کە نیگەرانی پاراستنی «شکۆی نەریتی»ی خۆیان بوون، ئەو مەترسیی «شیعری ئەزموونگەر»ی گرتە ئەستۆ و، بەتایبەتی لە ماوەی سەرپەرشتیکردنی لاپەڕەکانی شیعری ''آدینه''دا، بە ناساندنی شاعیرانی گەنج پەیوەندییەکی قووڵی لەگەڵ نەوەی نوێدا دروست کرد. خواجات گاڵتەوگەپی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» وەک ئامرازێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی «گێڕانەوە گەورە پیرۆزەکان» دەبینێت: بەم شێوەیە، بە بڕوای ئەو، یار، کە لە شیعری نەریتیدا بوونەوەرێکی پیرۆز و دەستپێنەگەیشتوو بوو، لە بەرھەمەکانی باباچاھیدا دەبێتە کارەکتەرێکی ئاسایی و ڕۆژانە.<ref name="ibna-khajat">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:علی باباچاهی؛ شیدایی زبان محزون (گفتوگو با بهزاد خواجات)|trans-title=عەلی باباچاھی: تامەزرۆیی بۆ زمانێکی خەمبار (چاوپێکەوتن لەگەڵ بەھزاد خواجات)|url=https://www.ibna.ir/news/547452|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== سیمین بێھبەھانی و عەبدولعەلی دەستغەیب ===
[[سیمین بێھبەھانی]] وتارێکی بە ناونیشانی «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی») بۆ شیعرەکانی ئەو تەرخان کرد، کە لە ژمارە ٢٣ی دوومانگنامەی ئەدەبیی ''چامه''دا (نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="behbahani1401">{{cite journal|language=fa|author=سیمین بهبهانی|script-title=fa:نگاهی به چند شعر باباچاهی|trans-title=ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2659296-38126|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
عەبدولعەلی دەستغەیب چەندین جار دەربارەی شیعری باباچاھی نووسیوە، بەتایبەتی لە وتاری «پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»، کە لە ''جهان کتاب''دا (بەرگی ١٥، ژمارە ٣–٤، ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠) بڵاو بووەوە،<ref name="dastgheib1389">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:پست مدرنیسم در شعرهای باباچاهی|trans-title=پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا|journal=جهان کتاب|volume=15|issue=3–4 (254)|date=ئایار–تەممووزی ٢٠١٠|url=https://ensani.ir/fa/article/author/16177|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە وتاری «نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»، کە لە ''چامه''دا (٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="dastgheib1401">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:تازگیهای شعر باباچاهی اینجاییتر است|trans-title=نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2637317-16145|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتی ''جام جم آنلاین'' دەربارەی دانیشتنێک کە چەند ڕۆژێک دوای کۆچی دوایی باباچاھی لە کۆمەڵەی نیشتمانیی ڕەخنەگرانی ئەدەبی بۆ بەرھەمەکانی ئەو تەرخان کرا، دەستغەیب شیعری لە ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمیخورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات») و ''پیکاسو در آبهای خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا») خوێندەوە. گوتی ڕەخنەگران زیاتر گرنگی بە «پلە و وابەستەیی»ی شاعیران دەدەن نەک ناسینی خۆیان و شیعرەکەیان، لە کاتێکدا چۆنایەتیی شیعر لە توانای خوێنەردایە بۆ چوونە ناو جیھانەکەیەوە؛ جیھانێک کە لە حاڵەتی باباچاھیدا، بە بڕوای ئەو، «جاری وا ھەیە کۆمیدی، جاری وا ھەیە جیددی، جاری وا ھەیە لیریکی»یە. بە گوتەی دەستغەیب، شیعری باباچاھی ھەتا کۆتایی دەیەی ١٩٩٠ لە چوارچێوەی ڕۆحی شیعری نیماییدا مایەوە؛ دوای ئەوە وشەسازی، ئەو پەیوەندییانەی بەسەر جیھانی شیعرەکەدا زاڵن، «شێوەی ڕیزکردنی وشەکان» و شێوازی چوونە ناو شیعرەکە گۆڕان. لەنێو تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرەدا ئاماژەی بە پەرتبوونی ڕستەکان کرد (کە بە بڕوای ئەو، مانا سەرەکییەکە لە پشتیانەوە تێدەپەڕێت)، ھەروەھا ئاماژە ناوچەییەکان، پەنابردن بۆ پەند، لایلایە و چیرۆکە فۆلکلۆرییەکان، ئاشنایەتی لەگەڵ ئەدەبی کلاسیکدا، گرۆتێسک و گاڵتەوگەپ، و دێڕی «ھیچی ھیچ لە ھیچ باشترە»ی وەک نموونەیەکی یاریکردنی شاعیر بە زمان ھێنایەوە. دەستغەیب ڕەھەندی شیعریی ''فقط از پریان دریایی...''ی بە بەھێزتر و ڕەھەندی تیۆریی ''پیکاسو...''ی بە دیارتر زانی، و جەختی کردەوە کە شیعری باباچاھی «بە ھیچ شێوەیەک ڕاکردن نییە لە مانا»: ئازار و ئەشکەنجەکانی مرۆڤی ھاوچەرخ لە پشت فۆرمە نوێیەکەیەوە شاراونەتەوە. لە کۆتاییدا گوتی ئەوەی باباچاھی لە شیعرەکەیدا دەیڵێت «نە لاساییکردنەوەیە و نە کاریگەرییە لە کتێبە پۆستمۆدێرنەکانی دیکە»، و ئەو «پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتووە… و لە شیعرەکەیدا بە باشی بەکاری دەھێنێت».<ref name="jamejam1404">{{cite web|language=fa|author=سید محیالدین حسینی ارسنجانی|script-title=fa:باباچاهی پستمدرنیته را بهخوبی درک کرده بود|trans-title=باباچاھی پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتبوو|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1544660|website=جام جەم ئۆنلاین|date=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== فەرەج سەرکووھی ===
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا فەرەج سەرکووھی، کە خۆی یەکێک لە سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستان بوو، لە ستوونی «حەوت ڕۆژ، کتێب»ی [[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]دا، کە ئەو جارە بۆ ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە») تەرخان کرابوو، بەرھەمەکانی باباچاھیی لە دوو قۆناغدا لێکۆڵییەوە. بە گوتەی ئەو، باباچاھی لە دەیەکانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠دا، بە شیعرە ناسراوەکەی «من لە ئاوشوێنی بۆقە دەنگناخۆشەکانەوە دێم» و شیعرەکانی دیکەی ''در بیتکیهگاهی''، خۆی وەک یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی شیعری ئەو سەردەمە چەسپاند. شیعرە نیماییەکانی ئەم قۆناغە ئامرازە زاڵەکانی شیعری نیمایییان وەرگرت و لە ڕێگەی «ڕەخنە و نەفیکردنی سیستەمی ھەبوو»وە چوارچێوە زاڵە کۆمەڵایەتی، سیاسی و کولتوورییەکانیان ڕەت کردەوە؛ شیعرەکانی ''جهان و روشناییهای غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن'' و ھەندێک لە شیعرەکانی ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان») سەر بە ھەمان چوارچێوەن. قۆناغی دووەم، بە گوتەی سەرکووھی، بەستراوەتەوە بە ھەڵچوونەکانی دەیەی ١٩٩٠، کە ئەو بە «دەیەی قەیرانی شیعری فارسی» ناوی دەبات و سەرھەڵدانی شەپۆلگەلی وەک شیعری پاشنیمایی، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»، شیعری ھەڵوەشێنەرانە و شیعری پۆستمۆدێرنیستی بەخۆوە بینی. سەرکووھی دەنووسێت کە باباچاھی یەکێک بوو لە پێشەنگانی گۆڕینی پێکھاتە، فۆرم و زمانی شیعری نیمایی و یەکێک لە شاعیرە کاریگەرەکانی ئەو دەیەیە، و ھەوڵی دا بنەما تیۆرییەکانی پێشنیارەکانی لە نووسینە ناشیعرییەکانیدا، بەتایبەتی ''گزارههای منفرد''، بخاتە ڕوو. بە بڕوای ئەو، لە سەردەمێکدا کە «ھەژاریی تیۆری» ڕەخنەی ئەو ساڵانەی بۆ وەرگرتنی ئەو چەمکانە کورت کردبووەوە کە لە ڕێگەی وەرگێڕانی یەک دوو بەرھەمی بیرمەندانی پۆستمۆدێرنەوە بڵاو ببوونەوە، شیعری باباچاھی «لە دووبارەکردنەوەی ئەم گۆڕانکارییانە تێپەڕی». لە ڕێگەی مەیلی بەرەو فرەدەنگی، کێشە لێکدراوەکان، ڕێژەگەرایی و ڕەتکردنەوەی ڕەھاکان و گێڕانەوە گەورەکان؛ لە ڕێگەی ئەزموونی نوێ لە فۆرم، زمان و ئاوازدا؛ و لە ڕێگەی ھەڵوەشاندنەوە و نامۆکردن، گرۆتێسک و «بنیاتنانی شیعر لەسەر دژایەتی و پارادۆکس»ەوە، ھەوڵی دا ڕوانگەگەلێکی نوێ بەڵام ھێشتا شیعری بخوڵقێنێت. لەبەر ئەوەی شیعرەکەی لەسەر ناسینی کولتوور و شیعری کلاسیک، شیعری نیمایی و شیعری شاملوویی و «ئەزموون و بەھرە»ی خۆی بنیات نرابوو، لەوە دوور مایەوە کە بە «یارییە زمانی و یارییە پێکھاتەیییەکان»ی ئەو دەیەیە ناو دەبران. سەرکووھی شیعرەکانی ''گل باران هزارروزه'' بە درێژەپێدەری ئەم ڕێگایە دەزانێت و پێی وایە بەرھەمەکانی ئەم قۆناغە پێگەی باباچاھی «وەک یەکێک لە کەمە شاعیرە کامڵەکانی ئەم شەپۆل یان ڕەوتە» دەچەسپێنن.<ref name="sarkouhi1390">{{cite web|language=fa|author=فرج سرکوهی|script-title=fa:هفتروز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی|trans-title=حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەیەکی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/10/111027_l41_7_books_27oct_11|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان ===
چەند سەرنشینێکی دیکەی پاسەکەی ئەرمەنستان ھاوکار، ھاوبازنەی ئەدەبی یان ڕەخنەگری باباچاھی بوون. بەپێی کانوونی نووسەرانی ئێران، ئەو بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی محەممەدعەلی سێپانلۆ بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونەوە کرد.<ref name="kanoon" /> خودی باباچاھی بیری دەکەوتەوە کە پێش شۆڕش لەگەڵ محەممەد موختاری، جەواد موجابی، فەرامەرز سولەیمانی، عەزیز خەلیلی، ئیسماعیل ڕەھا، محەممەد محەممەدعەلی و چەند کەسێکی دیکە لە کۆڕەکانی «سێشەممانی شیعر»دا بەشداریی کردووە، و گلەیی ئەوەی دەکرد کە موجابی، کاتێک لە کتێبێکدا بیرەوەرییەکانی ئەو سەردەمەی گێڕاوەتەوە، ناوی ئەوی نەھێناوە؛ گوتی نازانێت بۆچی.<ref name="ibna1396">{{cite web|language=fa|author=شهاب دارابیان|script-title=fa:شاملو شعرهایی چاپ میکرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!|trans-title=شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک دەکرێت وەرگەڕێین!|url=https://www.ibna.ir/news/256182|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> موجابی لە ''آینهٔ بامداد''دا، کە کۆمەڵە نووسین و چاوپێکەوتنەکانی ئەوە دەربارەی ئەحمەد شاملوو، گفتوگۆیەکی دەربارەی شاملوو لەگەڵ شاعیرانی وەک مەنووچێھر ئاتەشی، محەممەد حقووقی، محەممەدعەلی سێپانلۆ و باباچاھی بڵاو کردەوە؛<ref name="taaghche-mojabi">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جواد مجابی: زندگینامه و معرفی کتابها (آینه بامداد)|trans-title=جەواد موجابی: ژیاننامە و ناساندنی کتێبەکانی (ئاوێنەی بامداد)|url=https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C|website=تاقچە|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ھەروەھا لە ماڵی شاملوو لە یەکەمین ڕێوڕەسمی بەخشینی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوودا ئامادە بوو، کە تێیدا ''این کشتی پراسرار''ی باباچاھی یەکێک لە دوو براوەکە بوو.<ref name="zamaneh2016" /> داریووش مێعمار لە نووسینێکدا کە دوای کۆچی دوایی موجابی (٢٠٢٦) لە ''ایندیپندنت فارسی''دا بڵاو بووەوە، ڕێڕەوی شیعریی موجابی لەگەڵ ھی باباچاھی بەراورد دەکات: بە بڕوای ئەو، شاعیرانی وەک ڕەزا بەراھەنی و باباچاھی «لە ھەندێک قۆناغی ژیانی شیعریاندا ئەزموونی بنەڕەتییان لەگەڵ زمان، ڕستەسازی و فۆرمدا کرد»، و جاری وا ھەبوو بۆشاییەکی بەرچاو لە نێوان قۆناغە جیاوازەکانیاندا دروست دەبوو، لە کاتێکدا موجابی بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە چوارچێوەی نەریتی نیمایی و شیعری ئازادی شاملوودا مایەوە.<ref name="independent1405">{{cite web|language=fa|author=داریوش معمار|script-title=fa:جواد مجابی، نویسندهای که نمیشود او را در یک عنوان خلاصه کرد|trans-title=جەواد موجابی، نووسەرێک کە لە یەک ناونیشاندا کورت ناکرێتەوە|url=https://www.independentpersian.com/node/422164|website=ئیندیپێندێنت فارسی|date=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
لە ساڵی ١٩٩٧ەوە، ڕۆماننووس محەممەد محەممەدعەلی بە ھاوبەشی لەگەڵ باباچاھی سێ ژمارەی تایبەتی ''آدینه''یان دەربارەی شیعر و چیرۆکی کورت ئامادە کرد،<ref name="bbc-mohammadali">{{cite web|language=fa|script-title=fa:محمد محمدعلی؛ «باورهای خیس یک مرده» و رمانهای اساطیری پر راز و رمز|trans-title=محەممەد محەممەدعەلی: «باوەڕە تەڕەکانی پیاوێکی مردوو» و ڕۆمانە ئەفسانەییە پڕڕازەکان|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cqlg1eypp23o|website=[[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]|date=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و باباچاھی ھاوکارییەکەیانی لە ''آدینه''دا بە «ماوەیەکی زۆر باش» وەسف کرد.<ref name="ibna1396" /> محەممەدعەلی و مەسعوود بەھنوود لەو کەسانەن کە لە فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک''دا دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن.<ref name="shargh">{{cite web|language=fa|author=پوریا سوری|script-title=fa:«این قیافه مشکوک» مستند شد|trans-title=«ئەم ڕووخسارە گوماناوییە» دەبێتە فیلمی دیکۆمێنتاری|url=http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611033850/http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|archive-date=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ''، کە شەھریار مەندەنیپوور یەکێکە لە سەرنووسەرانی، لە نیسانی ٢٠٢٣دا سێ شیعری کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی باباچاھیی بڵاو کردەوە.<ref name="baang" />
ڕەخنەگر شاپوور جۆرکێش، سەرنشینێکی دیکەی پاسەکە، یەکێک بوو لە سەرسەختترین دژبەرانی تیۆرەکانی باباچاھی. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مەھیار زاھید کە بە ناونیشانی «ڕوانین بەرەو داھاتوو» لە ڕۆژنامەی ''اعتماد''دا (ژمارە ١٥٤٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧) بڵاو بووەوە، باباچاھیی بە «ڕۆژنامەنووس و شاعیری ھاوچەرخ» ناو برد و ئیدیعای کرد کە باباچاھی لە لاپەڕە ٧٧١ی ''گزارههای منفرد''دا پێنج دێڕی داوەتە پاڵ کتێبەکەی ئەو، ''هوش سبز''، کە تێیدا نین. جۆرکێش گوتی: «بەڕێز باباچاھی، کە دان بەوەدا دەنێت جەماوەرگەرایی ئەدەبیی ئەگەرییەکەی قەرزاری دەیەی ١٩٩٠یە، دەتوانێت بەم جۆرە دەستبازییە ھەر کاریگەرییەکی ئەگەریی شاملوو لەسەر خۆی ئینکار بکات»، و زیادی کرد: «لەوانەیە مافم ھەبێت تیۆرییەکی وا سەرپێیی و ناوورد بە یەکێک لە ھۆکارەکانی بنبەستی شیعری دەیەی ١٩٩٠ دابنێم».<ref name="etemad1545">{{cite journal|language=fa|author=مهیار زاهد|script-title=fa:چشم به راه آینده (جریانهای نقد ادبی در گفتوگو با شاپور جورکش)|trans-title=ڕوانین بەرەو داھاتوو (ڕەوتەکانی ڕەخنەی ئەدەبی، چاوپێکەوتن لەگەڵ شاپوور جۆرکێش)|journal=اعتماد|issue=1545|date=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|url=https://www.magiran.com/newspapertoc/14622|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ''اعتماد''، ئەم چاوپێکەوتنە «دەنگدانەوەی بەرفراوانی ھەبوو»، و ڕەزا بەراھەنی لە وەڵامێکی درێژدا بە ناونیشانی «بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی» (''اعتماد''، ژمارە ١٥٦٧، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧) بەرگریی لە باباچاھی کرد: «ھەموو کەس دەزانێت کە بەڕێز باباچاھی شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبییە. ئەمە یەکەم جارە کەسێک بە 'ڕۆژنامەنووس' ناوی بەرێت.» بە بڕوای بەراھەنی، جۆرکێش بە دانانی وشەی «ڕۆژنامەنووس» پێش «شاعیر» ویستوویەتی باباچاھی «بچووک بکاتەوە» و دەبێت ھەم داوای لێبوردن لە ڕۆژنامەنووسان و ھەم لە باباچاھی بکات، چونکە «ھەموو ئەوەی تا ئێستا نووسیویەتی و بڵاوی کردووەتەوە سەر بە شیعر و ڕەخنەی شیعرە».<ref name="etemad1567">{{cite journal|language=fa|author=رضا براهنی|script-title=fa:پاسخ به شاپور جورکش / به نسل بی سن فردا|trans-title=وەڵام بۆ شاپوور جۆرکێش / بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی|journal=اعتماد|issue=1567|date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|page=11|url=https://www.magiran.com/article/1540386|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== توێژینەوە ئەکادیمییەکان ===
شیعری باباچاھی بووەتە بابەتی بڕێکی بەرچاو لە کاری ئەکادیمی. ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، بنکەدراوەی عیلمنێت زیاتر لە ٧٠ بەڵگەنامەی زانستی لە ژێر کلیلەوشەی «علی باباچاهی»دا تۆمار دەکات (وتاری گۆڤار، وتاری کۆنفرانس، نامەی ماستەر و دکتۆرا، و کتێب)، کە ھەندێکیان خودی باباچاھی نووسیونی.<ref name="elmnet-kw">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مقالات مرتبط با علی باباچاهی (کلیدواژه)|trans-title=وتارە پەیوەندیدارەکان بە عەلی باباچاھییەوە (کلیلەوشە)|url=https://elmnet.ir/keyword/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لانیکەم ھەشت نامەی ماستەر و دکتۆرا، کە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١٦دا لە زانکۆگەلی وەک ئەراک، زابوڵ، فیردەوسیی مەشھەد، وەلیعەسری ڕەفسەنجان و پەیامی نووردا پێشکەش کراون، لایەنە جیاوازەکانی شیعری ئەو لێکدەکۆڵنەوە: پێشخستن (بەرجەستەکردن)، وێنەی یار، دوانە دژەکان، توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی، گاڵتەوگەپ و گرۆتێسک، و پێکھاتە پۆستمۆدێرنیستییەکان.<ref name="khazaei1389">{{cite web|language=fa|author=سارا خزایی|script-title=fa:برجستهسازی در اشعار علی باباچاهی|trans-title=پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/10517906-53213|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="bazzi1392">{{cite web|language=fa|author=طاهره بزی|script-title=fa:سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی|trans-title=وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٣)|url=https://elmnet.ir/doc/10679289-51512|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="hashemi1393">{{cite web|language=fa|author=طاهره هاشمی|script-title=fa:تقابلهای دوگانه در اشعار علی باباچاهی|trans-title=دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10845534-14801|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="palash1393">{{cite web|language=fa|author=محمود پالاش|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومیگرایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10765268-11558|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="torabi1394">{{cite web|language=fa|author=عبدالرسول ترابی|script-title=fa:کاربرد طنز و گونههای آن در اشعار علی باباچاهی|trans-title=بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10961206-81101|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="latifnejad1394">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیفنژاد رودسری|script-title=fa:متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی|trans-title=دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی (نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10931151-91402|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری لە وتارێکدا لە ''زیباییشناسی ادبی''دا (٢٠١٢) بێباکی بەرانبەر بە زنجیرەی کاتی بە یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی شیعری دەیەی ٢٠٠٠ و شیعری باباچاھی دادەنێن: بە گوتەی ئەوان، شاعیر قۆناغە جیاوازەکان تێکەڵ دەکات، دەقێکی ناھێڵی دروست دەکات و بە ئاگاییەوە دەستکاریی ڕاستییە مێژووییەکان دەکات؛ ئەم خەسڵەتە بە بیرۆکەکانی پاشپێکھاتەگەرایان و ژاک دێریداوە دەبەستنەوە.<ref name="bahadori1391">{{cite journal|language=fa|author=محمدجلیل بهادری و حسن ذوالفقاری|script-title=fa:بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)|trans-title=زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە (بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی)|journal=زیباییشناسی ادبی|issue=13|date=پاییزی ٢٠١٢|url=https://elmnet.ir/doc/339614-26612|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبراھیم موحیببی و ھاوکارانی (٢٠١٩)، بە ڕێبازێکی شێوازناسیی مەعریفی، «شێواندنی پێکھاتەیی» و شکاندنی شێمای «دەفر و شوێن» وەک تایبەتمەندییە شێوازییەکانی شیعری ئەو دیاری دەکەن کە بە بڕوای ئەوان دەگەنە «شێمایەکی ڕیزۆمی»؛ ئەوان شێوازناسیی نەریتی بە ناتوانا دەزانن لە شیکردنەوەی شیعرگەلی لەم جۆرە.<ref name="mohebbi1398">{{cite journal|language=fa|author=ابراهیم محبی، مظاهر نیکخواه و محمد حکیمآذر|script-title=fa:خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرحواره در سبکشناسی شناختی|trans-title=خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا|journal=شعرپژوهی (بوستان ادب)|issue=3|date=پاییزی ٢٠١٩|url=https://elmnet.ir/doc/2137426-9252|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی (٢٠٢١) باباچاھی بە «یەکێک لە پێشکەوتووترین نوێنەرانی پۆستمۆدێرنیزم لە ئێراندا» ناو دەبەن و پێکھاتەگەلی وەک ڕاکردن لە ڕستەسازی، پێکھاتەی بێسەروبەری زمان، ڕەتکردنەوەی عەقڵ و نەبوونی یەکگرتوویی و دڵنیایی لە شیعرەکەیدا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="ehsani1400">{{cite journal|language=fa|author=محمدامین احسانی اصطهباناتی و محمدرضا صرفی|script-title=fa:باباچاهی و مؤلفههای زبانی شعر پست مدرن|trans-title=باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن|journal=مطالعات بلاغی|volume=12|issue=23|pages=7–36|date=بەھاری ٢٠٢١|url=https://elmnet.ir/doc/2361896-42341|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەھزاد خواجات (٢٠٢١)، بە بەراوردکردنی یەکێک لە شیعرەکانی ئەو لەگەڵ شیعرێکی محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ڕوانگەی تیۆری ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆزەوە، باباچاھی وەک نوێنەری شیعری پۆستمۆدێرنیستی و شەمسی لەنگەروودی وەک نوێنەری ڕەوتی ناسراو بە «سادەنووسی» دەناسێنێت.<ref name="khajat1400">{{cite journal|language=fa|author=بهزاد خواجات|script-title=fa:بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز|trans-title=لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز|journal=قند پارسی|volume=4|issue=13|date=٢٠٢١–٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2660109-44164|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە ناونیشانی شیعرەکانی، گەشەسەندنی ئەو لە سەرەتایەکەوە کە مۆرکی [[نیما یووشیج|نیما]] و ڕیالیزمی پێوە بوو ھەتا چوونە ناو شیعری پۆستمۆدێرن بە ''نمنم بارانم'' و ''عقل عذابم میدهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات») بەدوادا دەچن.<ref name="mohammadi1401">{{cite journal|language=fa|author=علی محمدی و طاهره قاسمی|script-title=fa:بررسی «عنوان» در سرودههای علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم|trans-title=«ناونیشان» لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا، لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم|journal=تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)|volume=14|issue=51|date=بەھاری ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2624292-3841|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕوناک جەوھەرزادە و ھاوکارانی (٢٠٢٢) ئاماژە بە زۆریی پێکھاتەگەلی وەک نادڵنیایی، «خوێندنەوەی بۆشاییەکان»، «مەرگی نووسەر» و پارادۆکس لە ھەمان ئەم دوو کۆمەڵەیەدا دەکەن، و خاڵە بەھێز و لاوازەکانی ئەم جۆرە شیعرە لە ئاستە زمانی، بابەتی و ئەدەبییەکاندا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="joharzadeh1401">{{cite journal|language=fa|author=روناک جوهرزاده، شاهرخ حکمت و مجید عزیزی|script-title=fa:تحلیل زیباییشناختی نمودهای پستمدرنیستی در دو مجموعهٔ «نمنم بارانم» و «عقل عذابم میدهد» از علی باباچاهی|trans-title=شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی عەلی باباچاھیدا|journal=زیباییشناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2473309-42931|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی توێژینەوەی زەکییە محەممەدلوو و ھاوکارانی (٢٠٢٢)، [[لێکچوواندن]] باوترین شێوەی لادانی واتایی لە شیعری باباچاھیدایە، لە کاتێکدا خوازە کەمتر بەکار دێت.<ref name="mohammadlou1401">{{cite journal|language=fa|author=ذکیه محمدلو، برات محمدی و سیفالدین آببرین|script-title=fa:بررسی و نقد و تحلیل گونههای هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا|journal=زیباییشناسی ادبی|volume=13|issue=52|date=ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2603363-43427|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> مەحبووبە شیرگەردوون (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە حەوت کۆمەڵە شیعری ئەو، شیعرەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر وەسف و لێکچوواندن بنیات نراو، بە بەکارھێنانێکی بەرفراوانی توخمە سروشتییەکان، دەبینێت و دووبارەکردنەوە وەک بەکارھاتووترین ھونەری ڕەوانبێژی دیاری دەکات.<ref name="shirgardoon1401">{{cite journal|language=fa|author=محبوبه شیرگردون|script-title=fa:بررسی جلوههای زیباییشناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)|trans-title=دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (لێکۆڵینەوەی حەوت کۆمەڵە)|journal=زیباییشناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2452699-22315|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> توێژینەوەکانی دیکە شیعری «پاسینگاھی ٢» لە ڕوانگەی جیۆڕەخنە و تیۆری «پێکھاتەی ئاسۆ»ی میشێل کۆلۆوە،<ref name="alivand1401">{{cite journal|language=fa|author=مهران عالیوند، کاظم دزفولیان و قدرتالله طاهری|script-title=fa:تحلیل منظرهٔ غروب در شعر «پسینگاهی ۲» از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو|trans-title=شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری «پاسینگاھی ٢»ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ|journal=ادبیات پارسی معاصر|volume=12|issue=1|date=بەھار–ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2567599-17941|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و شیعری «دوری و...» بەپێی تیۆری «جیھانەکانی دەق»ی پۆڵ وێرس شی دەکەنەوە؛<ref name="latifnejad1401">{{cite journal|language=fa|author=فرخ لطیفنژاد رودسری|script-title=fa:تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر «دوری و...» اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهانهای متن پل ورث|trans-title=ڕۆڵی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری «دووری و...»ی باباچاھیدا، بەپێی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس|journal=نقد و نظریهٔ ادبی|volume=7|issue=2|date=٢٠٢٢–٢٠٢٣|url=https://elmnet.ir/doc/2758469-66312|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> شیعرەکەی ھەروەھا لە پاڵ شیعری کیوومەرس مونشیزادەدا بە بەکارھێنانی مۆدێلی جێفری لیچ لێکۆڵراوەتەوە.<ref name="hosseinalizadeh1403">{{cite journal|language=fa|author=آسیه حسینعلیزاده، هانیه صدری مجد و شاهپرک فرحبخش اصفهان|script-title=fa:نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشیزاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ|trans-title=ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ|journal=گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی|volume=2|issue=1|date=بەھاری ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2976965-46162|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی لە وتارێکدا لە وەرزنامەی ''مطالعات هنر اسلامی''دا (٢٠٢٤) باباچاھی و ڕەزا بەراھەنی لەنێو شاعیرە گەورەکانی «دەیەی حەفتا» (دەیەی ١٩٩٠) دادەنێن و «فرەدەنگی» لە بەرھەمەکانیاندا وەک یەکێک لە نیشانە دیارەکانی [[پاش نوێگەری|پۆستمۆدێرنیزم]] لێکدەکۆڵنەوە. بەپێی ئەم توێژینەوەیە، فرەدەنگی لە شیعری ئەواندا لە کێش و مۆسیقا، جیاوازییەکانی زمان و دژیەکیی نێوان ئاستی فەرمی و ئاخاوتن، «نووسینی پەرتکەرەوە» و «نووسینی شێتانە»، و ئامادەبوونی کارەکتەرێکی شیزۆفرێنیکەوە سەرچاوە دەگرێت، و دەگاتە «ڕزگاربوون لە ستەمی مۆنۆلۆگ»، پچڕانی گێڕانەوە و ڕەتکردنەوەی تەوەری ستوونی و یەکێتیی بابەتی.<ref name="amini1403a">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی اصفهانی|script-title=fa:چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر|trans-title=فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا|journal=مطالعات هنر اسلامی|volume=21|issue=54|date=ھاوینی ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2914597-59881|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە وتارێکی دیکەدا، کە لە ''سبکشناسی نظم و نثر فارسی''دا (شوبات–ئازاری ٢٠٢٥) بڵاو بووەوە، ھەمان توێژەران «شیعری پەرتکەرەوە»ی باباچاھی لێکدەکۆڵنەوە؛ چەمکێک کە بە گێڕانەوەی ئەوان لە «پەرتکردنەوە»ی دێریداوە وەرگیراوە و لە شیعری دەیەی ١٩٩٠دا لە خوێندنەوەی دەقەوە بۆ بەرھەمھێنانی دەق درێژ کراوەتەوە. ئەوان فرەدەنگی، خوێندنەوەی بۆشاییەکان و بەشداریی خوێنەر، لەجێچوونی زمان و نووسینی شێتانە، گاڵتەوگەپ و پارۆدی، تێکەڵبوونی کاتەکان، وێنەی فرەیی عاشق و مەعشووق، و دەقئاوێزان وەک پێکھاتە سەرەکییەکانی دیاری دەکەن. بە گوتەی ئەوان، باباچاھی لە زۆربەی شیعرەکانی «قۆناغی چوارەم»ی ڕێڕەوەکەیدا، بە شاراوەیی یان بە ئاشکرا، ھەندێک لە وشە و چەمکەکانی لە دەقە کۆنەکان، گۆرانی، بەیت و پەندە میللییەکانەوە وەردەگرێت.<ref name="amini1403b">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی|script-title=fa:بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی|trans-title=شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی|journal=سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=17|issue=106|date=شوبات–ئازاری ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2878295-19912|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
جگە لە وتارە ئەکادیمییەکان، چەند کتێبێک بۆ شیعری باباچاھی تەرخان کراون، لەوانە ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)ی نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، کە شیعری ئەو لە پاڵ شیعری مەنووچێھر ئاتەشیدا لێکدەکۆڵێتەوە؛<ref name="ramnaram1397">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:رام و نارام: آتشی - باباچاهی|trans-title=ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی (کتێب، شەلاک، ٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/31529018-66187|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''به سمت چهرههای مختلفی''ی ئیبراھیم موحیببی، دەربارەی شێوازی شیعری ئەو و شیعری عەبباس سەففاری؛<ref name="mohebbibook1400">{{cite web|language=fa|author=ابراهیم محبی|script-title=fa:به سمت چهرههای مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی|trans-title=بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32033952-2742|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش''ی حوسێن باقری، دەربارەی «ھەڵوەشاندنەوە» لە دە کۆمەڵە شیعری ئەودا لە دەیەی ٢٠١٠؛<ref name="bagheribook1402">{{cite web|language=fa|author=حسین باقری|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالودهشکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32142092-1181|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''گسستها و پیوستهای روایی در اشعار علی باباچاهی''ی جاوید تەکاوەران.<ref name="takavaran1403">{{cite web|language=fa|author=جاوید تکاوران|script-title=fa:گسستها و پیوستهای روایی در اشعار علی باباچاهی (از نمنم بارانم تا آئورا و دیگران من)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، خەرەدی جاوید، ٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31969986-1011|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
== خەڵات و ڕێزلێنانەکان ==
* براوەی ھاوبەشی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو (کە لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦دا بەخشرا) بۆ کۆمەڵە شیعری ''این کشتی پراسرار'' (نیگاھ، ٢٠١٤)، لەگەڵ ''منظومهٔ بازگشت و اشعار دیگر''ی محەممەد شەمسی لەنگەروودی. ڕێوڕەسمەکە لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە ماڵی ئەحمەد شاملوو بەڕێوە چوو.<ref name="zamaneh2016" /><ref name="khabar" />
* ڕێزلێنان (١٤ی ئازاری ٢٠١٢): گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێوڕەسمێکی بۆ ڕێزگرتن لە باباچاھی ڕێک خست، کە تێیدا فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک'' بۆ یەکەم جار نمایش کرا.<ref name="ibna2012">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مراسم نکوداشت علی باباچاهی برگزار میشود|trans-title=ڕێوڕەسمی ڕێزلێنان لە عەلی باباچاھی بەڕێوە دەچێت|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی ئازاری ٢٠١٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919011313/http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|archive-date=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
== بەرھەمەکان ==
بەپێی بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران، باباچاھی بیست و حەوت کۆمەڵە شیعر، حەوت کتێب لە بواری ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبیدا و پێنج بەرھەمی توێژینەوەیی بڵاو کردووەتەوە.<ref name="kanoon" /> ''خبرآنلاین'' باس لە زیاتر لە سی و پێنج بەرگ دەکات.<ref name="khabar" />
لە خوارەوەدا ساڵەکان بە [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی]] و پاشان ساڵی زایینیی بەرانبەری نووسراون (ساڵی ھەتاوی نزیکەی ٢١ی ئازار دەست پێ دەکات و بۆیە دوو ساڵی زایینی دەگرێتەوە). ناونیشانەکان بە فارسیی ڕەسەن و پاشان وەرگێڕانی کوردییان نووسراون.
=== کۆمەڵە شیعرەکان ===
ئەم لیستەی خوارەوە لەسەر بنەمای سەرچاوە ڕۆژنامەوانییەکان ئامادە کراوە:<ref name="ie-obit" /><ref name="tabnak" /><ref name="mahjoubi" />
* ''در بیتکیهگاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»، ١٣٤٦ / ١٩٦٧)
* ''جهان و روشناییهای غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٣٤٩ / ١٩٧٠)
* ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٣٥٣ / ١٩٧٤؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٥٢ / ١٩٧٣) – مەھرداد، ڕز<ref name="nlai851887">{{cite web|language=fa|script-title=fa:از نسل آفتاب / علی باباچاهی|trans-title=لە نەوەی خۆر / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، [[تەورێز]]
* ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»، ١٣٥٩ / ١٩٨٠)
* ''از خاکمان آفتاب برمیآید'' («لە خاکمانەوە خۆر ھەڵدێت»، ١٣٦٠ / ١٩٨١) – بەھنام، تەورێز
* ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان»، ١٣٦٨ / ١٩٨٩) – عەسری جەدید<ref name="nlai576639">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آوای دریامردان / علی باباچاهی|trans-title=ئاوازی دەریاپیاوان / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، وەیس؛ چاپی دووەم ١٣٧٢ / ١٩٩٣، دورسا)
* ''نمنم بارانم'' («من نمەبارانم»، ١٣٧٥ / ١٩٩٦، دارینووش؛ چاپی دووەم، نەشری چەشمە) {{ISBN|9786002290816}}<ref name="ik9056">{{cite web|language=fa|script-title=fa:نمنم بارانم|trans-title=من نمەبارانم (نەشری چەشمە، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٨٣ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9056-nam-nam-baranam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''منزلهای دریا بینشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»، ١٣٧٦ / ١٩٩٧، تکاپو؛ چاپی نوێ ١٤٠٠ / ٢٠٢١، پاتیزە) {{ISBN|9786229567203}}<ref name="ik97600">{{cite web|language=fa|script-title=fa:منزلهای دریا بینشان است|trans-title=وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن (پاتیزە، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١١٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97600-manzelhaye-darya-bi-neshan-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''عقل عذابم میدهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات»، ١٣٧٩ / ٢٠٠٠، ھەمراھ؛ چاپی دووەم ١٣٩٢ / ٢٠١٣، زاوش) {{ISBN|9786006846095}}<ref name="ik9066">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم میدهد|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (زاوش، چاپی دووەم، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٢٣٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9066-reason-hurts-me|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''قیافهام که خیلی مشکوک است'' («ڕووخسارم خۆ زۆر گوماناوییە»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢) – نەویدی شیراز و ڕاشین
* ''رفته بودم به صید نهنگ'' («چووبووم بۆ ڕاوی نەھەنگ»، ١٣٨٢ / ٢٠٠٣) – پاندا، [[مەشھەد]]
* ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٨٣ / ٢٠٠٤؛ چاپی چوارەم ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641911982}}<ref name="ik9099">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزینه اشعار علی باباچاهی|trans-title=ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (مروارید، چاپی چوارەم، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢٢٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9099-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''پیکاسو در آبهای خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩؛ چاپی دووەم ١٣٩٠ / ٢٠١١) – سالس {{ISBN|9789643803100}}<ref name="ik9095">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پیکاسو در آبهای خلیج فارس|trans-title=پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٦٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9095-picaso-in-the-waters-of-the-persian-gulf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمیخورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – نەویدی شیراز
* ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە»، ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ چاپی دووەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – مروارید {{ISBN|9789641911357}}<ref name="ik9098">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گل باران هزار روزه|trans-title=گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە (مروارید، چاپی دووەم، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٦٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9098-golbaran-hezar-rozeh|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''هوش و حواس گل شببو برای من کافیست'' («ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643807832}}<ref name="ik9097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هوش و حواس گل شببو برای من کافیست|trans-title=ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە (سالس، ١٣٩٥/٢٠١٦، ٢٢٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9097-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''دنیا اشتباه میکند'' («دنیا ھەڵە دەکات»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – زاوش {{ISBN|9786009093991}}<ref name="ik9064">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دنیا اشتباه میکند|trans-title=دنیا ھەڵە دەکات (زاوش، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9064-the-world-is-wrong|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''بیا گوشماهی جمع کنیم'' («وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە»، شیعری کورت، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643808563}}<ref name="ik9075">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیا گوشماهی جمع کنیم|trans-title=وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە (سالس، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٩٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9075-bia-goshmahi-jam-konim|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''به شیوهٔ خودشان عاشق میشوند'' («بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن»، شیعری ئەوینداری، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641912118}}<ref name="ik9071">{{cite web|language=fa|script-title=fa:به شیوهٔ خودشان عاشق میشوند|trans-title=بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن (مروارید، ١٣٩٤/٢٠١٥، ٢٢٩ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9071-they-fall-in-love-in-their-own-way|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''باغ انار از اینطرف است'' («باخی ھەنار لەم لایەیە»، شیعرەکانی ١٣٩٠–١٣٩١؛ ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643517700}}<ref name="ik9052">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٣٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9052-the-pomegranate-garden-is-on-this-side|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai2894290">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است (۱۳۹۰–۱۳۹۱) / علی باباچاهی|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (١٣٩٠–١٣٩١) / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''در غارهای پر از نرگس'' («لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا»، ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643518455}}<ref name="ik9054">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای پر از نرگس|trans-title=لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٧٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9054-in-the-caves-full-of-narcissus|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''مجموعهٔ اشعار'' («کۆی شیعرەکان»، بەرگی یەکەم، ١٣٩٢ / ٢٠١٣؛ چاپی دووەم ١٤٠٠ / ٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9789643518356}}؛ ئەم کۆمەڵانە لەخۆ دەگرێت: ''در بیتکیهگاهی''، ''جهان و روشناییهای غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن''، ''از خاکمان آفتاب برمیآید''، ''آوای دریامردان''، ''با گل نارنج'' («لەگەڵ گوڵی نارنج»)، ''منزلهای دریا بینشان است''، ''نمنم بارانم''، ''عقل عذابم میدهد''، ''قیافهام که خیلی مشکوک است''، ''رفته بودم به صید نهنگ'' و ''غرقیها'' («خنکاوەکان»)<ref name="ik9053">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مجموعه اشعار علی باباچاهی|trans-title=کۆی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9053-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''این کشتی پراسرار'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە»، ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – نیگاھ {{ISBN|9789643518721}}<ref name="ik9055">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە (نیگاھ، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٧٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9055-this-mysterious-ship|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3268693">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''اتاق بر آب راه میروم'' («ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم»، ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792408}}<ref name="ik9068">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه میروم|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٤/٢٠١٥، ١١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9068-otagh-bar-abrah-miravam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3752248">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه میروم / علی باباچاهی|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''قشنگی دنیا به همین است'' («جوانیی دنیا ھەر بەمەیە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – دەریچە {{ISBN|9789648072143}}<ref name="ik9057">{{cite web|language=fa|script-title=fa:قشنگی دنیا به همین است|trans-title=جوانیی دنیا ھەر بەمەیە (دەریچە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9057-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''آدمها در غروب اسم ندارند'' («مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – نیگاھ {{ISBN|9786003761247}}<ref name="ik17709">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدمها در غروب اسم ندارند|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە (نیگاھ، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17709-people-have-no-name-at-sunset|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4173916">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدمها در غروب اسم ندارند / علی باباچاهی|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''آئورا و دیگران من'' («ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – پاتیزە {{ISBN|9786009618415}}<ref name="ik81299">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من (پاتیزە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/81299-aoura-va-digarane-man|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4257719">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من / علی باباچاهی|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''این کتاب هم آدم است! عاشق میشود'' («ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت»، ١٣٩٧ / ٢٠١٨؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٩٦ / ٢٠١٧) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792910}}<ref name="ik20683">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است! عاشق میشود|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٧/٢٠١٨، ١٣١ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/20683-in-ketab-ham-adam-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4651802">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است عاشق میشود / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە، عاشق دەبێت / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت!»، ھەڵبژاردەیەک کە شاعیر خۆی لە ھەموو کۆمەڵەکانی ھەڵیبژاردووە، لەگەڵ وتارێک بە ناونیشانی «کردەی کۆمەڵایەتی»؛ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە) – مانیا ھونەر {{ISBN|9786008975083}}<ref name="ibna1398" /><ref name="ik17707">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ژوزف تو مرخصی!|trans-title=ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت! (مانیا ھونەر، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17707-joseph|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»، چاپی یەکەم ١٤٠١) – نەشری ئافتاب، [[نەرویژ]] {{ISBN|978-1-4709-0021-2}}<ref name="aftab" />
لە ساڵی ١٤٠٣ (٢٠٢٤)دا بڵاوکەرەوەی کتێبی ھورمز ''در بیتکیهگاهی'' ({{ISBN|9786228365534}})<ref name="hormoz">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در بیتکیهگاهی (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=لە بێپاڵپشتیدا (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31883063-2521|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''عقل عذابم میدهد''ی<ref name="hormoz2">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم میدهد (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31965239-81791|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> دووبارە چاپ کردەوە، و لە ساڵی ١٤٠٤ (٢٠٢٥)دا بەرگێکی بە ناونیشانی ''در غارهای نرگسی'' («لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا»)، بە ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، بڵاو کردەوە ({{ISBN|9786228365824}}).<ref name="hormoz3">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای نرگسی (شاعر: علی باباچاهی، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۴)|trans-title=لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا (شاعیر: عەلی باباچاھی، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٤/٢٠٢٥)|url=https://elmnet.ir/doc/32288124-60289|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== شیعر بۆ منداڵان و ھەرزەکاران ===
* ''سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان'' («دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران»، تەورێز؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٣٧ / ١٩٥٨)<ref name="anon4">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان / علی باباچاهی|trans-title=دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125195855/http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|archive-date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''چه کسی درِ قفس را باز کرد؟'' («کێ دەرگای قەفەزەکەی کردەوە؟»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، تەورێز<ref name="ibna2012" /><ref name="khabar" />
=== ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی ===
سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="ibna2012" />
* ''گزارههای منفرد'' («گوزارە تاکەکان»، لێکۆڵینەوەیەکی ڕەخنەیی لە شیعری ئەمڕۆی ئێران)، بەرگی یەکەم (١٣٧٦ / ١٩٩٧، نارنج)؛ بەرگی دووەم (١٣٨٠ / ٢٠٠١، سپەنتا)؛ چاپی سێ بەرگی (١٣٨٩ / ٢٠١٠، دیبایە؛ {{ISBN|9789649961545}})<ref name="ik9094">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزارههای منفرد، سه جلد|trans-title=گوزارە تاکەکان، سێ بەرگ (دیبایە، ١٣٨٩/٢٠١٠، ٢٬٣٨٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9094-single-statements|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''سه دهه شاعران حرفهای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9101">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سه دهه شاعران حرفهای|trans-title=سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ (ویستار، ١٣٨١/٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9101-se-dahe-shaer-herfeie|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''عاشقانهترینها'' («ئەوینداریترینەکان»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوەیەکی شیعرەکانی نێوان ١٣٠٠ و ١٣٨٠ [١٩٢١–٢٠٠١]؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – سالس
* ''بیرون پریدن از صف'' («لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە»، چاوپێکەوتن، ھەڵسەنگاندن و وتار، کۆکردنەوەی مازیار نەیستانی؛ ١٣٨٥ / ٢٠٠٦، میفرەغنیگار؛ چاپی نوێ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، پاتیزە) {{ISBN|9786009618446}}<ref name="ik97579">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیرون پریدن از صف|trans-title=لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە (پاتیزە، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٣٣٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97579-biroon-paridan-az-saf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٨٦ / ٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9100">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر امروز، زن امروز|trans-title=شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ (ویستار، ١٣٨٦/٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9100-poetry-today-woman-of-today|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''گزارههای پیوست'' («گوزارە پێکەوەبەستراوەکان»، نەوەد ساڵ شیعری نوێی فارسی؛ ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە) – دیبایە {{ISBN|9789649961750}}<ref name="ik58674">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزارههای پیوست|trans-title=گوزارە پێکەوەبەستراوەکان (دیبایە، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/58674-gozare-haye-peyvast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''تأملات؛ از صفر'' («ڕامانەکان؛ لە سفرەوە»، ھەڵسەنگاندن و وتار؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9786003762176}}؛ بەپێی پێشەکیی باباچاھی، ناونیشانەکە دووبارەکردنەوەی ناوی زنجیرە نووسینێکە کە پێشتر بەم ناوە لە گۆڤارێکی ئەدەبیدا بڵاو ببوونەوە و دواتر لە ''بیرون پریدن از صف''دا کۆ کرانەوە، بەڵام ھیچ کام لەو نووسینانە لەم کتێبەدا نییە.<ref name="ik9063">{{cite web|language=fa|script-title=fa:تأملات؛ از صفر|trans-title=ڕامانەکان؛ لە سفرەوە (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9063-meditations-from-zero|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== توێژینەوە و ھەڵبژاردەکان ===
سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="bbc-obit" />
* ''شروهسرایی در جنوب ایران'' («شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، ئیقبالی لاھووری؛ چاپی نوێ ١٣٩٦ / ٢٠١٧، پاتیزە) {{ISBN|9786009618422}}؛ لێکۆڵینەوەیەک دەربارەی «شەروە»، جۆرێک لە گۆرانیی فۆلکلۆریی خەمئامێزی باشووری ئێران<ref name="ik97695">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شروهسرایی در جنوب ایران|trans-title=شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا (پاتیزە، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٣٠٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97695-sharveh-saraee|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ھەڵبژاردەی شیعرەکانی مەنووچێھر شەیبانی (ھەڵبژاردن و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٧٣ / ١٩٩٤) – مروارید
* ''این بانگ دلاویز'' («ئەم بانگە دڵڕفێنە»، ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی؛ ١٣٨٠ / ٢٠٠١؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩) – سالس {{ISBN|9789647230018}}<ref name="ik17689">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٥٣٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17689-selected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai639927">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز: زندگی و شعر فریدون تولّلی / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە: ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai6012194">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ھەڵبژاردەی شیعرەکانی {{Interlanguage link|مەنووچێھر نەیستانی|fa|منوچهر نیستانی}} (١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – مروارید
* ''زیباتری از جنون'' («لە شێتی جوانتر»، ژیان و شیعری ئیسماعیل شاھروودی؛ ١٣٨٧ / ٢٠٠٨؛ چاپی پێنجەم ١٤٠٣ / ٢٠٢٤) – سالس {{ISBN|9789643803544}}<ref name="ik17710">{{cite web|language=fa|script-title=fa:زیباتری از جنون|trans-title=لە شێتی جوانتر (سالس، چاپی پێنجەم، ١٤٠٣/٢٠٢٤، ٣٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17710-ziba-tari-az-jonoun|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== وتارە ھەڵبژێردراوەکان ===
* «موج سوم: تعریفی محو و معلق» («شەپۆلی سێیەم: پێناسەیەکی ناڕوون و ھەڵپەسێردراو»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٤، ئایار–حوزەیرانی ١٩٨٨
* «۵۷ سال شعر نو فارسی» («پەنجا و حەوت ساڵ شیعری نوێی فارسی»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٥، حوزەیران–تەممووزی ١٩٨٨
* «جریانهای شعری از دههٔ ۴۰ تا امروز» («ڕەوتە شیعرییەکان لە دەیەی ١٩٦٠ەوە ھەتا ئەمڕۆ»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٦، تەممووز–ئابی ١٩٨٨
* «کشش تصاویر و جوشش عاطفی واژگان» («ڕاکێشانی وێنەکان و کوڵانی سۆزداریی وشەکان»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٨، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ١٩٨٨
* «محورها و مشخصههای شعر پسانیمایی» («تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»)، ''کارنامه''، ژمارە ٤، ئازار–ئایاری ١٩٩٩
* «بحران شعر و راه برونرفت از آن» («قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»)، ''فرهنگ توسعه''، ژمارە ٤٩، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١<ref name="nlai189097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بحران شعر و راه برون رفت از آن / علی باباچاهی|trans-title=قەیرانی شیعر و ڕێگای دەربازبوون لێی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* «حافظ و فرهنگ بازیهای زبانی» («[[حافز]] و کولتووری یارییە زمانییەکان»)، ''سالنامهٔ حافظپژوهی'' («ساڵنامەی حافزناسی»)، ژمارە ٦، ٢٠٠٣
* «گسترهٔ نامحدود معنا» («پانتایی بێسنووری مانا»)، ''رودکی''، ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨<ref name="ensani" />
* «گاه شاهزادهها از پرولتاریای زحمتکش کمعقدهترند» («جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێتربن»)، ''مهرنامه''، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢<ref name="mehrnameh1391">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:گاه شاهزادهها از پرولتاریایی زحمتکش کمعقدهترند (مهرنامه، شمارهٔ ۲۶، آبان ۱۳۹۱)|trans-title=جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێترن (مێھرنامە، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢)|url=https://elmnet.ir/doc/876042-10581|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* «دربارهٔ شعر "خاطرات من" احمدرضا احمدی» («دەربارەی شیعری "بیرەوەرییەکانم"ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی»)، ''برگ هنر''، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢<ref name="bargehonar1400">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:دربارهٔ شعر «خاطرات من» احمدرضا احمدی (برگ هنر، شمارهٔ ۳۲، زمستان ۱۴۰۰)|trans-title=دەربارەی شیعری «بیرەوەرییەکانم»ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی (بەرگی ھونەر، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢)|url=https://elmnet.ir/doc/2656982-45112|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== چاوپێکەوتنەکان ===
==== بە شێوەی کتێب ====
* ''تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران'' («مێژووی زارەکیی ئەدەبیاتی ھاوچەرخی ئێران»)، بەرگی پێنجەم (چاوپێکەوتنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی لەگەڵ عەلی باباچاھی؛ بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – ڕۆزنیگار<ref name="oralhist1384">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (تهیهکننده: عبدالله ساداتمدنی، زیر نظر محمدهاشم اکبریانی، انتشارات روزنگار، ۱۳۸۴)|trans-title=عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی، بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی، ڕۆزنیگار، ١٣٨٤/٢٠٠٥)|url=https://elmnet.ir/doc/31000513-91322|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''دری به اتاق مناقشه'' («دەرگایەک بەرەو ژووری مشتومڕ»، کۆی ئەو چاوپێکەوتنانەی لە ماوەی نزیکەی سی و پێنج ساڵ چالاکیی ئەدەبیدا لەگەڵ باباچاھی کراون؛ نزیکەی ٥٠٠ لاپەڕە؛ ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – نیگاھ {{ISBN|9786003760547}}<ref name="isna1394">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: وضعیت ادبیات اسفناک است|trans-title=عەلی باباچاھی: دۆخی ئەدەبیات جێگەی داخە|url=https://www.isna.ir/news/94121710769/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=٧ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="ibna1395">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باباچاهی: «در ستایش مرگ» ساراماگو را در نوروز مطالعه کنید|trans-title=باباچاھی: لە نەورۆزدا ''مەرگ بە پچڕانەوە''ی ساراماگۆ بخوێننەوە|url=https://www.ibna.ir/news/233294|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
کتێبی ''بیرون پریدن از صف'' (١٣٨٥ / ٢٠٠٦)یش، جگە لە ھەڵسەنگاندن و وتار، ژمارەیەک لە چاوپێکەوتنەکانی ئەوی لەخۆ گرتووە (بڕوانە [[#ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی|ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی]]).
==== لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا ====
* «شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف "حجم" میآید!» («شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی "حەجم"!»؛ مێزگردێک بە بەشداریی {{Interlanguage link|شەمس ئاقاجانی|fa|شمس آقاجانی}}، عەلی باباچاھی، موزەففەر ڕۆیایی و یەزدان سەلەحشوور)، ''بایا''، ژمارە ٤١، ٢٠٠٦<ref name="baya1385">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف «حجم» میآید! (میزگرد با حضور شمس آقاجانی، علی باباچاهی، مظفر رویایی و یزدان سلحشور) (بایا، شمارهٔ ۴۱، ۱۳۸۵)|trans-title=شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی «حەجم»! (مێزگرد، بایا، ژمارە ٤١، ١٣٨٥/٢٠٠٦)|url=https://elmnet.ir/doc/1909011-77179|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* «آب گلآلود شعر» («ئاوی لێڵی شیعر»؛ مێزگردێکی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی دەربارەی دۆخی ئێستای شیعر، بەشی یەکەم)، ''شرق''، ژمارە ١٨٨٢، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣، لاپەڕە ٩<ref name="shargh1392">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آب گلآلود شعر (میزگرد علی باباچاهی و محمد شمس لنگرودی)|trans-title=ئاوی لێڵی شیعر (مێزگردی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی)|url=http://www.sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|page=9|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126055139/http://sharghdaily.ir:80/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|archive-date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* «پستمدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!» («پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە!»؛ چاوپێکەوتنی {{Interlanguage link|عەلی عەبدوڵڵاھی|fa|علی عبداللهی}} لەگەڵ باباچاھی)، ''سینما و ادبیات''، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤<ref name="abdollahi1392">{{cite web|language=fa|author=علی عبداللهی|script-title=fa:پستمدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!؛ گفتوگو با علی باباچاهی (سینما و ادبیات، شمارهٔ ۳۹، زمستان ۱۳۹۲)|trans-title=پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە! چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی (سینەما و ئەدەبیات، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/425707-41498|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
==== ئاژانسە ھەواڵییەکان، ماڵپەڕەکان و میدیاکانی دیکە ====
* «توجه شاعران امروز به ژرفساختار روانشناسانه نوعی عرفان است» («گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان»)، [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦<ref name="mehr" />
* «شاملو شعرهایی چاپ میکرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!» («شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک ئەگەری ئەوە ھەیە وەرگەڕێین!»؛ چاوپێکەوتنی شەھاب دارابیان لەگەڵ باباچاھی دەربارەی پەنجا ساڵ شاعیرییەکەی)، ئیبنا، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨<ref name="ibna1396" />
* «نگاهم به فضای مجازی مثل مجلهٔ آدینه است / همچنان ایستادهام» («ڕوانینم بۆ فەزای مەجازی وەک گۆڤاری ئادینەیە / ھێشتا ڕاوەستاوم»؛ چاوپێکەوتنێک بە بۆنەی حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونی)، ئیبنا، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩<ref name="ibna1398" />
* «برخی با شعرهای "رویایی" میانه خوبی نداشتند» («ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی "ڕۆیایی"دا ڕێک نەبوون»؛ چاوپێکەوتنی نیدا وەلیپوور لەگەڵ باباچاھی دەربارەی یەدوڵڵا ڕۆیایی)، ئیسنا، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢<ref name="isna1401" />
* «روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوتنویسی» («گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین»؛ چاوپێکەوتنی شیرزاد بەستامی لەگەڵ باباچاھی، کە بەپێی ئیبنا لە ناوەڕاستی دەیەی ٢٠١٠دا لە پەراوێزی فیستیڤاڵێکی شیعردا لە [[خوڕەماوە]] کراوە و دوای کۆچی دوایی ئەو بڵاو کراوەتەوە)، ئیبنا، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦<ref name="ibna547535">{{cite web|language=fa|script-title=fa:روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوتنویسی|trans-title=گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین|url=https://www.ibna.ir/news/547535|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
==== چاوپێکەوتن و شیعرخوێندنەوە لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا ====
* «عاشقیت اتهام است؟ میپذیرم» («ئەوینداریت تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم»؛ چاوپێکەوتنی موجتەبا پوورموحسین لەگەڵ باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)، ڕادیۆ زەمانە، ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨<ref name="zamaneh2008" />
* شیعرخوێندنەوە بۆ ڕادیۆ زەمانە: دوای ڕێوڕەسمی بەخشینی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو، باباچاھی دوو شیعری لە کۆمەڵە براوەکەی، ''این کشتی پراسرار''، بۆ ئەم ڕادیۆیە خوێندەوە (ڕاپۆرتی محەممەد تەنگستانی، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦).<ref name="zamaneh2016" />
* «ای…» و دوو شیعری دیکە: سێ شیعر لە کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی ''جهان متوجه شد''، کە شاعیر خۆی بۆ گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' ھەڵیبژاردوون؛ ئەم گۆڤارە بەپێی ناساندنی خۆی گۆڤارێکی سەربەخۆیە کە لە دەرەوەی ئێران بە سەرپەرشتیی شەھریار مەندەنیپوور و حوسێن نووشئازەر دەردەچێت (٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣).<ref name="baang" />
=== تۆمارە دەنگییەکان (شیعرخوێندنەوە) ===
* ''امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی'' («واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی»، بە دەنگی شاعیر؛ ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – تەحقیقاتی نەزەری، [[ئەسفەھان]]<ref name="nlai1846576">{{cite web|language=fa|script-title=fa:امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی / علی باباچاهی|trans-title=واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''اینطوری فکر میکند'' («ئاوا بیر دەکاتەوە»، بە دەنگی شاعیر؛ شیعرەکانی ''پیکاسو در آبهای خلیج فارس''؛ ١٣٩١ / ٢٠١٢) – دامەزراوەی تۆڕی دەنگیی خۆشبەیان
* شیعرخوێندنەوەکەی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧؛ تۆماری دەنگی، ٣:٣٥)، بڵاوکراوە لە ماڵپەڕی ئازادی<ref name="azadi-babachahi-audio" />
=== وەرگێڕانەکان ===
شیعرەکانی باباچاھی بۆ چەند زمانێک، لەوانە ئینگلیزی، ھۆڵەندی، کوردی و عەرەبی، وەرگێڕدراون.<ref name="artebox" />
* ''این هم یک شوخی بود'' (''This Too Was a Joke'' – «ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ھەڵبژاردەیەکی شیعریی دووزمانە بە وەرگێڕانی ئینگلیزیی سەعید سەعیدپوور؛ بە ئامادەکردنی ئەییووب سادقیانی؛ ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٨٩ / ٢٠١٠) – ویستار<ref name="artebox" /><ref name="nlai1975258">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''از روزهای روشن'' («لە ڕۆژە ڕووناکەکانەوە»، ھەڵبژاردەیەکی شیعری بە وەرگێڕانی کوردیی بابەک سەحرانەوەرد){{ژێدەر پێویستە}}
== بەرھەمەکان دەربارەی باباچاھی ==
=== فیلمی دیکۆمێنتاری ===
* ''این قیافهٔ مشکوک'' («ئەم ڕووخسارە گوماناوییە»، ٢٠١١)، فیلمێکی دیکۆمێنتاریی نەوەد خولەکی بە دەرھێنانی {{Interlanguage link|وەحید عەلیزادە ڕەززازی|fa|وحید علیزاده رزازی}} دەربارەی شیعر و ژیانی باباچاھی، کە لە ھاوینی ٢٠١١دا وێنە گیراوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="zamaneh2023" /><ref name="shargh" /> لەم فیلمەدا ئەم کەسانە دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن: ھووشەنگ چالەنگی، مەسعوود بەھنوود، محەممەد محەممەدعەلی، محەممەد قائید، مێدیا کاشیگەر، ئەحمەد پووری، فەتحوڵڵا بینیاز، فەڕخوندە حاجیزادە، بەھزاد خواجات، ڕەزا عامری، ئەردەشیر ڕوستەمی، عەلی عەبدوڵڵاھی، عەلیڕەزا موجابی و بابەک سەحرانەوەرد.<ref name="shargh" /> فیلمەکە بۆ یەکەم جار لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٢دا لەو ڕێوڕەسمی ڕێزلێنانەدا نمایش کرا کە گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێکی خستبوو.<ref name="ibna2012" />
* ''باور کنید این هم یک شوخی بود'' («باوەڕ بکەن، ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ٢٠١٤)، فیلمێکی دیکۆمێنتاری بە دەرھێنانی موحسین مووسەویی میرکەلایی.<ref name="mahjoubi" /><ref name="tabnak" /> ئەم فیلمە لە ساڵی ١٣٩٦ (٢٠١٧)دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی سەرزەمینی ئەھووڕاییەوە لە قوتوویەکدا بڵاو کرایەوە کە دیسکێکی DVD و کتێبێکی ٦٦ لاپەڕەیی بە ناونیشانی ''باور کنید: این هم یک شوخی بود!'' لەخۆ دەگرێت {{ISBN|9786006792477}}<ref name="ik110132">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دیویدی مستند زندگی و آثار باباچاهی و کتاب «باور کنید: این هم یک شوخی بود!»|trans-title=DVDی فیلمی دیکۆمێنتاریی ژیان و بەرھەمی باباچاھی، لەگەڵ کتێبی «باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو!» (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٦٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/110132-babachahi|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3969267">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باورکنید: این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== کتێبەکان ===
* ''کتاب درنگ'' («کتێبی وەستان و ڕامان»، دەفتەری یەکەم: شیعر و ژیانی عەلی باباچاھی؛ بە ئامادەکردنی محەممەد لووتیج) – تەحقیقاتی نەزەری، ئەسفەھان؛ بنکەدراوەی عیلمنێت ئەم کتێبە بە ناونیشانی «کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی» («کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی») و بە ساڵی ١٣٨٧ (٢٠٠٨) تۆمار دەکات.<ref name="rang1387">{{cite web|language=fa|script-title=fa:کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی (به اهتمام محمد لوطیج، انتشارات تحقیقات نظری، ۱۳۸۷)|trans-title=کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی محەممەد لووتیج، تەحقیقاتی نەزەری، ١٣٨٧/٢٠٠٨)|url=https://elmnet.ir/doc/30414066-41671|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ''هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر'' («حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا»، کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج؛ چاپی یەکەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792194}}؛ بەپێی ناساندنی کتێبەکە لە ماڵپەڕی ئێران کتێب، سێ دەیەی یەکەمی ڕێڕەوی شیعریی باباچاھی ناگرێتەوە، بەڵکوو تایبەتمەندییەکانی شیعرەکەی لە ''نمنم بارانم''ەوە دەخوێنێتەوە، و لە جیاتی ھەڵسەنگاندنی چۆنایەتیی شیعرەکان، ھەوڵ دەدات بە شیکردنەوەی پێکھاتەکانیان «کلیلەکانی خوێندنەوەی شیعرەکان» بخاتە بەردەستی خوێنەر.<ref name="ik9093">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9093-seventy-yellow-flowers|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="haftad1393">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر (گردآورنده: محمد لوطیج، انتشارات سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳)|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا (کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج، سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/30635607-12312|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* فەڕوخ لەتیفنەژاد، ''نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی)'' («چۆنیەتیی پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی»)، سوخەن، ١٣٩٦ / ٢٠١٧.<ref name="latifbook1396">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیفنژاد|script-title=fa:نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی) (کتاب، انتشارات سخن، ۱۳۹۶)|trans-title=پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی (کتێب، سوخەن، ١٣٩٦/٢٠١٧)|url=https://elmnet.ir/doc/31392088-21231|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)، شەلاک، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ramnaram1397" />
* ئیبراھیم موحیببی، ''به سمت چهرههای مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی'' («بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی»)، پاتیزە، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="mohebbibook1400" />
* فەیز شەریفی، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، بە دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="sharifi1400">{{cite web|language=fa|author=فیض شریفی|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، ویراستار: لیلا صبوریزاده، انتشارات حس هفتم، ۱۴۰۰)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠/٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32118029-81722|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* حوسێن باقری، ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالودهشکنی در اشعار علی باباچاهی'' («بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»، دە کۆمەڵە کە لە دەیەی ٢٠١٠دا بڵاو بوونەتەوە)، پاتیزە، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="bagheribook1402" /><ref name="nlai9348106">{{cite web|language=fa|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش / حسین باقری|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ / حوسێن باقری (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* عەبدوڵڵا سولەیمانی (ئامادەکار)، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، ئەفراز، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="soleimani1402">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات افراز، ۱۴۰۲)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، ئەفراز، ١٤٠٢/٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32249070-41131|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* جاوید تەکاوەران، ''گسستها و پیوستهای روایی در اشعار علی باباچاهی (از نمنم بارانم تا آئورا و دیگران من)'' («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە ''نمنم بارانم''ەوە ھەتا ''آئورا و دیگران من''»)، خەرەدی جاوید، ١٤٠٣ / ٢٠٢٤.<ref name="takavaran1403" />
=== وتارە توێژینەوەییەکان ===
* محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری، «بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)» («لێکۆڵینەوەی زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە، بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی»)، ''زیباییشناسی ادبی''، ژمارە ١٣، پاییزی ٢٠١٢.<ref name="bahadori1391" />
* ئیبراھیم موحیببی، مەزاھیر نیکخواھ و محەممەد حەکیم ئازەر، «خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرحواره در سبکشناسی شناختی» («خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا»)، ''شعرپژوهی (بوستان ادب)''، ژمارە ٣، پاییزی ٢٠١٩.<ref name="mohebbi1398" />
* محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی، «باباچاهی و مؤلفههای زبانی شعر پست مدرن» («باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن»)، ''مطالعات بلاغی''، بەرگی ١٢، ژمارە ٢٣، بەھاری ٢٠٢١.<ref name="ehsani1400" />
* بەھزاد خواجات، «بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز» («لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز»)، ''قند پارسی''، بەرگی ٤، ژمارە ١٣، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢.<ref name="khajat1400" />
* عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی، «بررسی "عنوان" در سرودههای علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم» («لێکۆڵینەوەی "ناونیشان" لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم»)، ''دهخدا''، بەرگی ١٤، ژمارە ٥١، بەھاری ٢٠٢٢.<ref name="mohammadi1401" />
* مێھران عالیوەند، کازم دیزفوولیان و قودرەتوڵڵا تاھیری، «تحلیل منظرهٔ غروب در شعر "پسینگاهی ۲" از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو» («شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری "پاسینگاھی ٢"ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ»)، ''ادبیات پارسی معاصر''، بەرگی ١٢، ژمارە ١، بەھار و ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="alivand1401" />
* زەکییە محەممەدلوو، بەرات محەممەدی و سەیفەدین ئاببەرین، «بررسی و نقد و تحلیل گونههای هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، ''زیباییشناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٢، ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="mohammadlou1401" />
* ڕوناک جەوھەرزادە، شاھڕوخ حیکمەت و مەجید عەزیزی، «تحلیل زیباییشناختی نمودهای پستمدرنیستی در دو مجموعهٔ "نمنم بارانم" و "عقل عذابم میدهد" از علی باباچاهی» («شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی "من نمەبارانم" و "عەقڵ ئازارم دەدات"ی عەلی باباچاھیدا»)، ''زیباییشناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="joharzadeh1401" />
* مەحبووبە شیرگەردوون، «بررسی جلوههای زیباییشناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)» («لێکۆڵینەوەی دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: حەوت کۆمەڵە شیعر وەک نموونە»)، ''زیباییشناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="shirgardoon1401" />
* فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر "دوری و..." اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهانهای متن پل ورث» («کاریگەریی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری "دووری و..."ی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس»)، ''نقد و نظریهٔ ادبی''، بەرگی ٧، ژمارە ٢، پاییز و زستانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣.<ref name="latifnejad1401" />
* ئاسیە حوسێنعەلیزادە، ھانیە سەدری مەجد و شاھبەڕگ فەڕەحبەخشی ئەسفەھان، «نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشیزاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ» («ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ»)، ''گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی''، بەرگی ٢، ژمارە ١، بەھاری ٢٠٢٤.<ref name="hosseinalizadeh1403" />
* لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی، «چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر» («فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا»)، ''مطالعات هنر اسلامی''، بەرگی ٢١، ژمارە ٥٤، ھاوینی ٢٠٢٤.<ref name="amini1403a" />
* لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمی، «بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی»)، ''سبکشناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٧، ژمارە ١٠٦، شوبات–ئازاری ٢٠٢٥.<ref name="amini1403b" />
* ئەمیر سەلاجەقە، مەنسوور نیکپەناھ و مستەفا ساڵاری، «بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد» («لێکۆڵینەوەی تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا»)، ''سبکشناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٨، ژمارە ١١٣، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥.<ref name="salajegheh1404">{{cite journal|language=fa|author=امیر سلاجقه، منصور نیکپناه و مصطفی سالاری|script-title=fa:بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد|trans-title=تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا|journal=سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=18|issue=113|date=ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2980038-42971|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== ھەڵسەنگاندن لە گۆڤارە ئەدەبییەکاندا ===
* نەرگس باقری، «"شعر امروز، زن امروز" در یک نگاه» («"شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ" بە یەک نیگا»)، ''کتاب ماه ادبیات''، ژمارە ٢١ (ژمارەی زنجیرەیی ١٣٥)، کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ – کانوونی دووەمی ٢٠٠٩.<ref name="bagheri1387">{{cite journal|language=fa|author=نرگس باقری|script-title=fa:«شعر امروز، زن امروز» در یک نگاه (بررسی کتاب «شعر امروز، زن امروز» علی باباچاهی)|trans-title=«شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ» بە یەک نیگا (ھەڵسەنگاندنی کتێبەکەی عەلی باباچاھی)|journal=کتاب ماه ادبیات|issue=21 (135)|date=٢٠٠٨–٢٠٠٩|url=https://elmnet.ir/doc/727732-11261|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* سیمین بێھبەھانی، «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="behbahani1401" />
* عەبدولعەلی دەستغەیب، «پستمدرنیسم در شعرهای باباچاهی» («پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»)، ''جهان کتاب''، ساڵی ١٥، ژمارە ٣–٤ (ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤)، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠.<ref name="dastgheib1389" />
* عەبدولعەلی دەستغەیب، «تازگیهای شعر باباچاهی اینجاییتر است» («نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="dastgheib1401" />
=== وتاری کۆنفرانسەکان ===
* قەھرەمان شیری، «شعر گفتار و شعر پسانیمایی» («شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی»)، کۆنفرانسی نیشتمانیی «ئەفسانە»، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="shiri1389">{{cite web|language=fa|author=قهرمان شیری|script-title=fa:شعر گفتار و شعر پسانیمایی (مقالهٔ همایش کشوری افسانه، ۱۳۸۹)|trans-title=شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی (وتار، کۆنفرانسی نیشتمانیی ئەفسانە، ١٣٨٩/٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/20327453-10482|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* جەلیل شاکری و سومەییە محەممەدینەسەب، «برجستهسازیهای زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبانشناختی جفری لیچ» («پێشخستنە زمانییەکان لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی زمانناسیی جێفری لیچ»)، کۆنفرانسی توێژینەوەکانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="shakeri1394">{{cite web|language=fa|author=جلیل شاکری و سمیه محمدینسب|script-title=fa:برجستهسازیهای زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبانشناختی جفری لیچ (مقالهٔ همایش پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۴)|trans-title=پێشخستنی زمانی لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٤/٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/20794504-91751|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی» («پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبیات، ١٣٩٥ / ٢٠١٦.<ref name="mozaffari1395">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ بینالمللی زبان و ادبیات، ۱۳۹۵)|trans-title=پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٥/٢٠١٦)|url=https://elmnet.ir/doc/20611155-8163|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «علی باباچاهی و تأملات مرگاندیشانهٔ وی» («عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ»)، چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی کولتوور و بیری ئایینی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397a">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:علی باباچاهی و تأملات مرگاندیشانهٔ وی (مقالهٔ چهارمین کنگرهٔ بینالمللی فرهنگ و اندیشهٔ دینی، ۱۳۹۷)|trans-title=عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20839205-12211|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «بررسی جامعهشناختی هنری در اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی مرۆڤناسیی بایۆلۆجی و زانستە مرۆییەکان، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397b">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:بررسی جامعهشناختی هنری در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ انسانشناسی زیستی و علوم انسانی، ۱۳۹۷)|trans-title=لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20962981-52902|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی» («جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، یەکەمین کۆنفرانسی نیشتمانیی توێژینەوە ئەدەبییەکان بە ڕێبازی بەراوردکاری، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397a">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ نخستین همایش ملی تحقیقات ادبی با رویکرد مطالعات تطبیقی، ۱۳۹۷)|trans-title=جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21006832-91961|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «گسستها و پیوستهای روایی در اشعار علی باباچاهی (از نمنم بارانم تا آئورا و دیگران من)» («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە "من نمەبارانم"ەوە ھەتا "ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من"»)، دووەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397b">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:گسستها و پیوستهای روایی در اشعار علی باباچاهی (از نمنم بارانم تا آئورا و دیگران من) (مقالهٔ دومین همایش بینالمللی زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20986416-71091|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* فاتیمە سادقیی نەقدعەلیی عولیا و فاتیمە ڕوستەمپوور، «استعارهگریزی در شعر علی باباچاهی» («خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، سێزدەھەمین کۆڕی نێودەوڵەتیی کۆمەڵەی پەرەپێدانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="sadeghi1397">{{cite web|language=fa|author=فاطمه صادقی نقدعلی علیا و فاطمه رستمپور|script-title=fa:استعارهگریزی در شعر علی باباچاهی (مقالهٔ سیزدهمین گردهمایی بینالمللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21091742-42281|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
=== نامە زانکۆییەکان ===
* سارا خەزائی، «برجستهسازی در اشعار علی باباچاهی» («پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="khazaei1389" />
* تاھیرە بەززی، «سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی» («وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٢ / ٢٠١٣.<ref name="bazzi1392" />
* تاھیرە ھاشمی، «تقابلهای دوگانه در اشعار علی باباچاهی» («دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="hashemi1393" /><ref name="nlai4085141">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تقابلهای دوگانه در اشعار علی باباچاهی / طاهره هاشمی|trans-title=لێکۆڵینەوەی دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا / تاھیرە ھاشمی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* مەحموود پالاش، «بررسی عناصر اقلیمی و بومیگرایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="palash1393" /><ref name="nlai3897575">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومیگرایی در شعر علی باباچاهی / محمود پالاش|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا / مەحموود پالاش (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* سومەییە محەممەدینەسەب، «بررسی و تبیین مؤلفههای شعر پستمدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی» («لێکۆڵینەوە و ڕوونکردنەوەی پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mohammadinasab1393">{{cite web|language=fa|author=سمیه محمدینسب|script-title=fa:بررسی و تبیین مؤلفههای شعر پستمدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی (پایاننامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، ۱۳۹۳)|trans-title=پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا (نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10864669-27189|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی، «بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (با بررسی اشعار و دیدگاههای رضا براهنی، علی باباچاهی، حافظ موسوی، شمس آقاجانی، مهرداد فلاح، علی عبدالرضایی، محمد آزرم و گراناز موسوی)» («لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا، بە لێکۆڵینەوەی شیعر و بۆچوونەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی، حافز مووسەوی، شەمس ئاقاجانی، مێھرداد فەللاح، عەلی عەبدولڕەزایی، محەممەد ئازەرم و گەراناز مووسەوی»)، نامەی ماستەر، [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mahdavi1393">{{cite web|language=fa|author=امیر مهدوی هفشجانی|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (پایاننامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳)|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10847280-61032|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3965008">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران / امیر مهدوی هفشجانی|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا / ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
* عەبدولڕەسووڵ تورابی، «کاربرد طنز و گونههای آن در اشعار علی باباچاهی» («بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="torabi1394" />
* فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی» («دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی»)، نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="latifnejad1394" />
=== ڕووماڵ لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا ===
* «مروری بر قتلهای زنجیرهای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ» («ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ»؛ ناوی باباچاھی لە لیستی سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستاندا ھاتووە)، ڕادیۆ فەردا، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥.<ref name="radiofarda" />
* فەرەج سەرکووھی، «هفتروز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی» («حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی»؛ ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵەی ''گل باران هزارروزه'')، [[بی بی سی فارسی|بیبیسی فارسی]]، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١.<ref name="sarkouhi1390" />
* جەمشید بەرزگەر، «سالگرد "سفر مرگ"؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمیکند؟» («ساڵیادی "گەشتی مەرگ": پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟»)، بیبیسی فارسی، ٦ی ئابی ٢٠١٥.<ref name="bbc2015" />
* ئیسفەندیار کووچە، «''جهان متوجه شد'': اشعار اعتراضی علی باباچاهی» («''جیھان تێگەیشت'': شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی»)، ڕادیۆ زەمانە، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٣.<ref name="zamaneh2023" />
* «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد»)، بیبیسی فارسی، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="bbc-obit" />
* «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد»)، ڕادیۆ فەردا، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="radiofarda2026" />
* «علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد»)، ''ایران امروز''، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="ie-obit" />
* حیسام مەحجووبی، «وقتی علیه علی باباچاهی شعار "دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن" سر دادند» («کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمی "دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە"یان گوتەوە»)، بیبیسی فارسی، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="mahjoubi" />
* حوسێن نووشئازەر، «''جهان متوجه شد'' از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد میکشد» («''جیھان تێگەیشت''ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات»)، ڕادیۆ زەمانە، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="noushazar" />
* کانوونی نووسەرانی ئێران، «بیانیهٔ کانون نویسندگان ایران دربارهٔ درگذشت علی باباچاهی» («بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی»؛ بڵاوکردنەوەی دووبارە)، ''ایران امروز''، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="kanoon" />
== ھەروەھا بڕوانە ==
* [[وێژەی فارسی]]
* [[شیعر]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{cite web|language=fa|script-title=fa:شعرخوانی علی باباچاهی از «این کشتی پراسرار»|trans-title=عەلی باباچاھی شیعرەکانی «ئەم کەشتییە پڕڕازە» دەخوێنێتەوە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە}}
* {{IMDb name|11595433}}
* {{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شبهای شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)}} – پۆستەر، تۆمارە دەنگییەکان و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبی ''ده شب''
* {{cite AV media|language=fa|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=پەڕگەی دەنگیی MP3|publisher=ئازادی (azadi.art)}} (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)
{{تووڵی دەروازە|شیعر|ئێران|وێژە|ژیاننامە}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{DEFAULTSORT:باباچاھی، عەلی}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:شاعیرانی ئێرانی]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرانی ئێرانی]]
[[پۆل:نووسەرانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبی]]
[[پۆل:خەڵکی پارێزگای بووشێھر]]
rizu7c8buakq6la3k6ibub2p6btg60g
سوورەچنار
0
304966
1683997
1680419
2026-10-08T20:48:15Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683997
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Speciesbox
| image = Plane tree Grove Tsav River.jpg
| image_caption = دارستانێکی سروشتی لە سوورەچنار، ئەرمەنستان
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="Barstow-2017">{{cite iucn |author=Barstow, M. |author2=Rivers, M.C. |date=٢٠١٧ |title=''Platanus orientalis'' |volume=٢٠١٧ |article-number=e.T33951A68135880 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T33951A68135880.en |access-date=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
| genus = Platanus
| species = orientalis
| authority = [[کارڵ لینایۆس]]
| range_map = Platanus orientalis range.svg
| range_map_caption = نەخشەی دابەشبوونی سوورەچنار
}}
'''سوورەچنار''' یان '''جەوھەر''' [[دار|دارێکی]] مەزن و [[گەڵاڕێژ|گەڵاڕێژی]] [[خێزان (ژینناسی)|خێزانی]] [[چناران (ڕوەکناسی)|چنارانە]]، لە ڕۆژھەڵاتی [[زرێی ناوەڕاست|زرێی ناوەڕاستەوە]] تا [[ئێران]] خۆجێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Platanus orientalis L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:685873-1 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> بە درێژاییی [[ڕۆ]] و چەم و کانییەکان دەڕوێ. دەتوانێ تا زیاتر لە ٣٠ مەتر بەرز ببێ،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Dorling Kindersley|first=Christopher Brickell|url=https://www.worldcat.org/title/299238159|title=RHS A-Z Encyclopedia of Garden Plants|date=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٨|publisher=Penguin Books Ltd|isbn=978-1-4053-3296-5|oclc=299238159}}</ref> و پاییزان گەڵای سەوزی ئەم دارە زەرد، سووری خوێنین یان کارەباگۆن ھەڵدەگەڕێ.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|}}
{{Taxonbar|from=Q161105}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕوەک}}
[[پۆل:چنار]]
[[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]]
[[پۆل:دارەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:دارەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:دارەکانی ڕۆژاوای ئاسیا]]
[[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا]]
4guv7uuy8nwz1dxz84pr1frdpx7gqsq
1684037
1683997
2026-10-08T21:03:45Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684037
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Speciesbox
| image = Plane tree Grove Tsav River.jpg
| image_caption = دارستانێکی سروشتی لە سوورەچنار، ئەرمەنستان
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="Barstow-2017">{{cite iucn |author=Barstow, M. |author2=Rivers, M.C. |date=٢٠١٧ |title=''Platanus orientalis'' |volume=٢٠١٧ |article-number=e.T33951A68135880 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T33951A68135880.en |access-date=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref>
| genus = Platanus
| species = orientalis
| authority = [[کارڵ لینایۆس]]
| range_map = Platanus orientalis range.svg
| range_map_caption = نەخشەی دابەشبوونی سوورەچنار
}}
'''سوورەچنار''' یان '''جەوھەر''' [[دار|دارێکی]] مەزن و [[گەڵاڕێژ|گەڵاڕێژی]] [[خێزان (ژینناسی)|خێزانی]] [[چناران (ڕوەکناسی)|چنارانە]]، لە ڕۆژھەڵاتی [[زرێی ناوەڕاست|زرێی ناوەڕاستەوە]] تا [[ئێران]] خۆجێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Platanus orientalis L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:685873-1 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref> بە درێژاییی [[ڕۆ]] و چەم و کانییەکان دەڕوێ. دەتوانێ تا زیاتر لە ٣٠ مەتر بەرز ببێ،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Dorling Kindersley|first=Christopher Brickell|url=https://www.worldcat.org/title/299238159|title=RHS A-Z Encyclopedia of Garden Plants|date=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٨|publisher=Penguin Books Ltd|isbn=978-1-4053-3296-5|oclc=299238159}}</ref> و پاییزان گەڵای سەوزی ئەم دارە زەرد، سووری خوێنین یان کارەباگۆن ھەڵدەگەڕێ.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|}}
{{Taxonbar|from=Q161105}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ڕوەک}}
[[پۆل:چنار]]
[[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]]
[[پۆل:دارەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:دارەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:دارەکانی ڕۆژاوای ئاسیا]]
[[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:گژوگیاکانی ئەفغانستان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی ئەرمەنستان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی ئازەربایجان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی ھیندستان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی ئێران]]
[[پۆل:گژوگیاکانی عێراق]]
[[پۆل:گژوگیاکانی کوردستان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی لوبنان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی پاکستان]]
[[پۆل:گژوگیاکانی تورکیا]]
[[پۆل:دارە ڕازاوەکان]]
[[پۆل:دارەکانی تورکیا]]
de9hvi9stvwyqe5lacj4cn3s3bam00t
ڕەشاد مڕاد مەلاسوور
0
305008
1683966
1680834
2026-10-08T20:42:56Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683966
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناوی_تەواو = ڕەشاد مراد مەلاسوور
| وێنە =شەهید شێرکۆ.jpg
| ژێرنووس =
| نازناو = شەهید شێرکۆ
| ڕێکەوتی_لەدایکبوون = ١٩٦٣
| شوێنی_لەدایکبوون = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| ڕێکەوتی_مردن = ٢ی ئابی ١٩٨٧ (تەمەن ٢٤ ساڵ)
| شوێنی_مردن = [[هەولێر]]، [[عێراق]]
| هۆکاری_مردن = گولەبارانکردن لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە
| شوێنی_نێژران =
| نەتەوە = [[کورد]]
| هاوسەر = فەهیمە سابیر
| حیزب = [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
| خەبات = [[شۆڕشی گوڵان]]، [[پێشمەرگە]]
| ناوچەی_خەبات = شەقڵاوە و هەولێر
|birth_date=١٩٦٣|birth_place=[[هەولێر]]|death_date=٢ی ئابی ١٩٨٧ (٢٤ ساڵ ژیاوە)|death_place=[[هەولێر]]|name=ڕەشاد مڕاد مەلاسوور|ناسراوە بە=شەهید شێرکۆ}}
'''ڕەشاد مڕاد مەلاسوور''' ناسراو بە '''شەهید شێرکۆ''' پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی کورد بوو، کە لە ساڵانی هەشتاکاندا لە ڕێزی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] خەباتی چەکداری و سیاسیی کردووە. لە ناوچەکانی [[شەقڵاوە]] و [[هەولێر]] وەک پێشمەرگەیەکی چالاک ناسراوبوو، تا لە ساڵی ١٩٨٧ لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەلایەن هێزەکانی [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] دەستگیرکرا و گولەباران کرا.<ref name="jabar1">[https://m.facebook.com/jabar.ali.awez/photos/%D8%B4%DB%95%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%86%DB%95%D9%85%D8%B1-%DA%95%DB%95%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%85%DB%95%D9%8لا-%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%8او-%D8%A8%DB%95-%D8%B4%DB%8E%D8%B1%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%95%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8B-%DB%B1%DB%B9%B6%DB%B3-%D9%84%DB%95%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D9%88%DB%95-%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8B-%DB%B1%DB%B9%A8%DB%B1-%D8%AF/702852041879422/ یادنامەی شەهیدی نەمر ڕەشاد مراد مەلاسوور ناسراو بە شەهید شێرکۆ]، فەیسبووک.</ref>
== ژیاننامە ==
ڕەشاد مڕاد مەلاسوور لە ساڵی ١٩٦٣ لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لە بنەماڵەیەکی کوردپەروەر لەدایکبووە. هەر لە تەمەنی لاوییەوە بەهۆی بارودۆخی سیاسیی ئەو سەردەمەی کوردستان و داگیرکاریی ڕژێمی ئەوکاتی عێراق، تێگەیشتنی نەتەوەیی لای دروست بووە و ڕووی لە خەباتی سیاسی کردووە.<ref name="jabar1" />
لە ساڵی ١٩٨١، لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا، بەهۆی چالاکی لە ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]]، لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە دەستگیرکرا. بۆ ماوەیەک لە زیندانەکاندا مایەوە و دوای تێپەڕاندنی ماوەیەک لە دەستبەسەری، لە ساڵی ١٩٨٢ بەپێی بڕیاری لێبوردنی گشتی ئازاد کرا.<ref name="video1">[https://www.facebook.com/61593101931249/videos/1070050075427616/ شەهید ڕەشاد مراد مەلاسوور ناسراو بە شەهید شێرکۆ]، فەیسبووک.</ref>
دوای ئازادبوونی لە زیندان، ڕەشاد بڕیاری دا درێژە بە خەبات بدات و پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە بکات. لە ساڵی ١٩٨٢ ڕووی لە شاخ کرد و لە کەرتی ڕێکخستنی [[شەقڵاوە]] جێگیر بوو. بەهۆی ئازایەتی و چاونەترسی لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیدا، نازناوی «شێرکۆ»ی پێ بەخشرا و بووە یەکێک لە پێشمەرگە دیارەکانی ئەو سنوورە.<ref name="jabar1" />
== شەهیدبوون ==
لە ٢ی ئابی ١٩٨٧، شەهید شێرکۆ لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی پێشمەرگەدا، بەمەبەستی ئەنجامدانی چالاکییەکی ڕێکخستن و چەکداری دەچنە ناو شاری [[هەولێر]]. لە کاتی ئەرکەکەیاندا دەکەونە بۆسەی هێزەکانی ڕژێمی بەعسەوە و دەستگیر دەکرێن. هەر لە هەمان ڕۆژدا، بەبێ ڕێکارە یاساییەکان و بە شێوەیەکی مەیدانی، لەلایەن هێزەکانی ڕژێمەوە گولەباران کران و شەهید بوون.<ref name="jabar1" />
== خێزان ==
هاوسەری شەهید ڕەشاد، فەهیمە سابیر. فەهیمە سابیر بە خۆڕاگری لە زیندانەکانی ڕژێمی بەعسدا ناسراوە و وەک ژنە تێکۆشەرێکی شۆڕشی ڕزگاریخوازی کوردستان باسی دەکرێت.<ref name="fahima">[https://www.facebook.com/61555171840029/videos/1405570078098194/ فەهیمە سابیر، ژنە تەوار و بەسەرهاتی زیندانەکانی بەعس]، فەیسبووک.</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٧]]
[[پۆل:پێشمەرگە]]
[[پۆل:خەڵکی ھەولێر]]
7giozwkq97himyhbnmss7elysyhg5nh
کاپیتوڵی ویلایەتی پێنسیلڤانیا
0
305014
1683959
1681024
2026-10-08T20:40:35Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683959
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی بینا|coordinates={{Coord|40|15|52|N|76|53|01|W|region:US-PA_type:landmark|display=inline,title}}|architectural_style=[[Beaux-Arts architecture|Beaux-Arts]], [[Renaissance Revival architecture|Renaissance Revival]]|location=3rd and State Streets<br />{{nowrap|[[Harrisburg, Pennsylvania]]}}<br />United States|floor_area={{convert|629898|sqft|sqm|0|abbr=on}}{{sfn|Carson|1907|p=655}}|construction_start_date={{start date and age|1902|11|07}}|completion_date={{end date and age|1906|08|15}}|inauguration_date={{Start date and age|October 4, 1906}}|embedded={{Infobox designation list
| embed = yes
| designation1 = NRHP
| designation1_offname = State Capitol Building, Pennsylvania
| designation1_date = September 14, 1977
| designation1_number = 77001162<ref>{{Cite web |url=https://catalog.archives.gov/id/71995785 |title=Pennsylvania SP State Capitol Building, Pennsylvania |work=National Register of Historic Places and National Historic Landmarks Program Records |id=NAID 71995785 |publisher=National Archives and Records Administration |access-date=August 26, 2026}}</ref>
| designation2 = NHL
| designation2_date = September 20, 2006
| designation3 = NHLDCP
| designation3_date = February 27, 2013
| designation3_partof = [[Pennsylvania State Capitol Complex]]
| designation3_number = 13000287<ref name="weekly">{{Cite web |title=Weekly List |date=April 5, 2013 |work=National Register of Historic Places |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/subjects/nationalregister/upload/weekly-list-2013-national-register-of-historic-places.pdf |access-date=June 5, 2013}}</ref>
}}}}'''پایتەختی ویلایەتی پێنسیلڤانیا''' شوێنی حکومەتە بۆ ویلایەتی [[پێنسیلڤانیا]] کە دەکەوێتە ناوەندی شاری هاریسبێرگ. بیناکە لەلایەن تەلارساز جۆزێف میلەر هوستۆنەوە لە ساڵی ١٩٠٢ دیزاین کراوە و لە ساڵی ١٩٠٦ بە شێوازی بیۆس ئارتس تەواو بووە و بە درێژایی فیلمەکە تەوەری دیکۆراتی ڕێنێسانسی تێدایە. پایتەختەکە ژوورەکانی یاسادانان بۆ ئەنجومەنی گشتی پێنسیلڤانیا لەخۆدەگرێت کە لە ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیران پێکهاتووە و ژوورەکانی هاریسبێرگ بۆ دادگای باڵا و باڵای پێنسیلڤانیا، هەروەها نووسینگەکانی پارێزگار و لیوای پارێزگار. هەروەها بینای سەرەکی کۆمەڵگەی پایتەختی ویلایەتی پێنسیلڤانیایە .
کورسی حکومەت بۆ ویلایەتەکە سەرەتا لە [[فیلادێلفیا|فیلادلفیا]] بوو، پاشان لە ساڵی ١٧٩٩ گواسترایەوە بۆ لانکاستەر و دواجار لە ساڵی ١٨١٢ گواسترایەوە بۆ هاریسبێرگ. پایتەختی ئێستا کە بە کاپیتوڵی هوستۆن ناسراوە، سێیەم بینای پایتەختی ویلایەتە کە لە شاری هاریسبێرگ دروستکراوە. یەکەمیان کە پایتەختی هیڵز بوو لە ساڵی ١٨٩٧ بەهۆی ئاگرکەوتنەوە وێران بوو. دووەمیان کە کۆب کاپیتوڵ بوو، کاتێک لە ساڵی ١٨٩٩دا پارەدان وەستا.
زۆرجار پایتەختی ویلایەتی پێنسیلڤانیا بە "کۆشکی هونەر" ناودەبرێت بەهۆی زۆرێک لە [[پەیکەرتاشی|پەیکەر]] و دیوارە ڕەنگاوڕەنگەکانی و پەنجەرەی شووشەی ڕەنگاوڕەنگ ، کە زۆربەیان لەسەر تەوەرەی پێنسیلڤانیا یان دروستکراوی پێنسیلڤانیان.{{Sfn|Schehr|2006}} بیناکە لە ساڵی ١٩٧٧دا لە تۆماری نیشتمانی شوێنە مێژووییەکان هاتووە و لە ساڵی ٢٠٠٦دا وەک [[شوێنەواری مێژوویی نیشتمانی|هێمایەکی مێژوویی نیشتمانی]] دەستنیشانکراوە؛ سنووری دەستنیشانکردنەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی کۆمەڵگەی کاپیتوڵ لە ساڵی 2013دا بگرێتەوە لەگەڵ پایتەخت وەک موڵکێکی بەشداربوو.
سەرۆک [[تیۆدور ڕۆزڤێڵت|تیۆدۆر ڕۆزڤێڵت]] لە ساڵی ١٩٠٦ بەشداری لە تەرخانکردنی بیناکەدا کرد. دوای تەواوبوونی، پڕۆژەی پایتەخت بووە بابەتی سکانداڵێکی گەندەڵی. تێچووی بیناسازی و دواتر کەلوپەلی ناوماڵ سێ هێندە زیاترە لەوەی کە کۆبوونەوەی گشتی بۆ دیزاین و دروستکردنەکە تەرخانکردبوو؛ تەلارساز جۆزێف هوستۆن و چوار کەسی دیکە بە تۆمەتی گەندەڵی سزا دراون بەهۆی بڕینی نرخ.
== مێژوو ==
=== پایتەختەکانی پێشووتر ===
ویلیام پێن یەکەم حکومەتی ئەو وڵاتەی پێکهێنا کە ئەوکات پارێزگای پێنسیلڤانیا بوو، لە [[ئەمریکای بەڕیتانی|ئەمریکای بەریتانی]] ، لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٦٨٢، لە شاری چێستەر، پێنسیلڤانیا . {{Sfn|Hubbert-Kemper|Wilson|2006}} حکومەت شوێنی کۆبوونەوەی ئاسایی نەبوو و زۆرجار لە ماڵەکانی کۆبوونەوەی کواکەرەکان یان لە شوێنی نیشتەجێبوونی تایبەت لە [[فیلادێلفیا|فیلادلفیا]] کۆدەبووەوە . ئەندرۆ هامیلتۆن و ویلیام ئالن دەسەڵاتیان پێدرا زەوی لە فیلادلفیا بۆ ماڵی ویلایەتی پێنسیلڤانیا بەدەستبهێنن ، کە ئێستا بە هۆڵی سەربەخۆیی ناسراوە، یەکەم ماڵی ویلایەتی. دروستکردنی لە ساڵی ١٧٣٢ دەستی پێکردووە و لە ساڵی ١٧٥٣ تەواو {{Sfn|Hubbert-Kemper|Wilson|2006}}
لەگەڵ هەردوو ئەنجومەنی گشتی پێنسیلڤانیا و سێ سەرۆکی پێشووی [[کۆنگرەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆنگرەی مۆدێرن ئەمریکا]] ، کۆنگرەی یەکەم و دووەمی کیشوەری و کۆنگرەی کۆنفیدڕاڵی ، کە هۆڵی سەربەخۆیییان لە ساڵی ١٧٧٤ تا ١٧٨٩ داگیرکرد، دەسەڵاتی یاسادانانی ویلایەتەکە پێشنیارەکانی گواستنەوەی کورسی حکومەتی ویلایەتەکەی لەبەرچاو گرت. جۆن هاریس جونیۆر . پێشنیاری کرد کە {{Convert|4|acre|ha|0}} و 13 پەرچە چوارگۆشە (٣ هەزار و ٥٣٩). ft <sup>2</sup> ; 329 m <sup>2</sup> ) زەوی لە نزیک کەنارەکانی ڕووباری سوسکوهانا لە ناوەڕاستی پێنسیلڤانیا بۆ ویلایەتەکە، بە مەرجێک لە کۆتاییدا وەک شوێنی پایتەخت بەکاربهێنرێت. {{Sfn|Inglewood|1925}} هەروەها هاریس لە ساڵی ١٧٨٥دا شارێکی داڕشت، لە نزیک پارچە زەویەکەی و ناوی لێنا وەک ڕێزێک بۆ باوکی . لە ساڵی ١٧٩٩ دەسەڵاتی یاسادانان دەنگیدا بە گواستنەوەی پایتەخت بۆ لانکاستەر لەبری هاریسبێرگ، ئەمەش بەهۆی ئەوەی ژمارەی دانیشتوانی لانکاستەر زۆرە. {{Sfn|Schehr|2006}} {{Sfn|Hubbert-Kemper|Wilson|2006}} لە ساڵی ١٧٩٩ تا ١٨١٢، دەسەڵاتی یاسادانان لە لانکاستەر نیشتەجێ بوو لەگەڵ کۆبوونەوەکان لە دادگای پارێزگا و لەگەڵ نووسینگەکانی ویلایەت کە دەکەونە ئەو شوێنەی کە ئێستا بە هۆڵی شارە کۆن ناسراوە. {{Sfn|Landis|1918}}
* حکومەتی ویلایەتی پێنسیلڤانیا
* لیستی شوێنە مێژووییە نیشتمانییەکان لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا
* لیستی ئەنجومەنی یاسادانانی ویلایەتی پێنسیلڤانیا
* لیستی دادگاکانی ویلایەت و پارێزگاکان لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا
* لیستی پایتەختەکانی ویلایەت و خاکی ئەمریکا
* لیستی بەرزترین قوبە
* تۆماری نیشتمانی شوێنە مێژووییەکان لیستەکان لە داوفین کاونتی، پێنسیلڤانیا
== تێبینی ==
== بەستەری دەرەکی ==
* {{وێبگەی فەرمی|http://www.pacapitol.com/}}
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{پۆلی کۆمنز|Pennsylvania State Capitol}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی}}
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
ce8dwiq8k2slxzh53o1nypzk8b6nbkx
کاپیتوڵی ویلایەتی واشینگتن
0
305036
1683840
1683442
2026-10-08T20:06:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683840
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی بینا
| ناو = کاپیتوڵی ویلایەتی واشینگتن
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناوی خۆماڵی =
| ناوەکانی پێشوو =
| ناوەکانی تر =
| دۆخ =
| وێنە = MK03168 Washington State Capitol (Olympia).jpg
| لێدوان =
| قەبارەی وێنە =
| سەردێڕ =
| دەرزی نەخشە =
| لێدوانی نەخشە =
| سەردێڕی نەخشە =
| بەرزی لە ئاستی دەریا=
| جۆری بینا = [[Architecture of the United States#Colonial|American]] [[Neoclassical architecture|neoclassic]]
| شێوازی تەلارسازی =
| تێچوون =
| کڕیار =
| خاوەن =
| شوێن =
| ناونیشان = 416 شەقامی ساید سنايدەر SW SW, [[ئۆڵیمپیا]] 98504
| شارۆچکە =
| شار =
| وڵات =
| latitude = {{coord|47|02|09|N|122|54|17|W|display=inline,title}}
| longitude =
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| قەبارە = {{convert|143|acre|m2}} {{r|facts}}
| بەرزی =
| ژمارەی نھۆم =
| ڕووبەری نھۆم =
| تەلارساز =
| ماڵپەڕ =
| تێبینییەکان = {{Start date and age|1928}}
}}
'''کاپیتوڵی ویلایەتی واشینگتن''' (یان " ''بینای یاسادانان")'' لە [[ئۆڵیمپیا|ئۆڵۆمپیا]] ماڵی حکومەتی [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتی]] [[واشینگتن (ویلایەت)|واشینگتنە]]. ژوورەکانی ئەنجومەنی یاسادانانی ویلایەتی واشنتۆن و نووسینگەکانی پارێزگار و لیوای پارێزگار و وەزیری دەرەوە و گەنجینەی ویلایەتی لەخۆدەگرێت. بەشێکە لە کەمپێکی ئیداری گەورەتر کە بیناکانی دادگای باڵای واشنتۆن, کۆشکی پارێزگاری واشنتۆن, و زۆرێک لە دەزگاکانی تری ویلایەتەکە لەخۆدەگرێت. خاوەندارێتی و بەڕێوەبردنی لەلایەن وەزارەتی خزمەتگوزارییەکانی کۆمپانیا (DES) ە.<ref name="des">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/our-story/about |ڕێکەوتی سەردان=August 9, 2025 |وێبگە=Washington State Capitol Campus}}</ref>
ئۆڵۆمپیا لە ساڵی ١٨٥٣ وەک پایتەختی خاکی هەڵبژێردرا و بینایەکی دوو نهۆمی دروستکرا بۆ بەکارهێنانی لەلایەن دەسەڵاتی یاسادانانەوە لە ساڵی دواترەوە. بینایەکی هەمیشەیی پایتەختی پایتەخت دوای دەوڵەت بوون لە ساڵی ١٨٨٩ پلانی بۆ دانرا، بەڵام بیناسازییەکەی لەناو دۆخی خراپی ئابووریدا وەستا. حکومەتی ویلایەتەکە لە ساڵی ١٩٠٥دا ڕووی لە دادگای پارێزگاکانی ئێستای ئۆڵۆمپیای کرد، بەڵام سەلماندی کە زۆر بچووکە بۆ پێداویستییەکانی ویلایەتەکە. دیزاینی پایتەختی هەمیشەیی لە ساڵی ١٩١١ دەستی پێکردەوە و ساڵی دواتر دەستی بە دروستکردنی دەستیپێکرد. بینای یاسادانان لە ساڵی 1928 کراوەتەوە و [[گومبەز|قوبەیەکی]] مۆنۆمێنتالی تێدایە .
کەمپی کاپیتوڵ لە ساڵی ١٩٧٤ خرایە تۆماری نیشتمانی ناوچە مێژووییەکان و هەندێک لە دیمەنە بەنرخەکانی ویلایەتەکە لەخۆدەگرێت یان بەشداری دەکات، لەوانە [[زنجیرەچیاکانی ئۆڵۆمپیک|شاخەکانی ئۆڵۆمپی]]، پوگێت ساوند ، [[چیای ڕەینیەر]]، کاپیتوڵ دۆم و گروپی کاپیتوڵ لە بیناکانی سەر گردەکە. دیزاینی کەمپی کاپیتوڵ نموونەیەکی گەورەیە لە شێوازی شار جوانی سەردەمی پێشکەوتنخوازانە لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا.
== مێژوو ==
=== سەدەی نۆزدەهەم ===
[[File:Old_Washington_State_Capitol_Building,_Olympia_1909.jpg|ڕاست|وێنۆک| بینای ڕەسەنی کاپیتوڵی خاکی، لە ساڵی ١٨٥٦ تەواو بووە.]]
دوای ئەوەی ئۆڵۆمپیا بوو بە پایتەختی ویلایەتی واشنتۆن لە ساڵی ١٨٥٣، دامەزرێنەری شارەکە، ئێدمۆند سیلڤێستەر ، {{Convert|12|acres|ha}} ی بە دەسەڵاتی یاسادانان دا زەوی کە پایتەختی لەسەر دروست بکرێت، کە دەکەوێتە سەر گردێک کە ڕووی لە دەریاچەی کاپیتوڵ هەیە کە ئێستا بە دەریاچەی کاپیتوڵ ناسراوە.
لە ساڵی ١٨٥٤ یەکەم دانیشتنی ئەنجومەنی یاسادانانی خاکی لە باڵەخانەیەکی دوو نهۆمی لە ئۆڵۆمپیا بەڕێوەچوو کە بە فرۆشگای ''پارکەر-کۆڵتەر کەلوپەلی وشک'' ( a.k.a. ''چێشتخانەی گۆڵد بار'' ) ناسراوە.<ref name="Brazier">{{Cite book|last=Brazier|first=Don|url=https://leg.wa.gov/media/lwxfwd0y/history-of-the-washington-legislature-1854-1963.pdf|title=History of the Washington State Legislature 1854–1963|publisher=Washington State Senate|year=2000|location=Olympia|publication-date=2000|page=3,6,8,57,66}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-03-02 |ناونیشان=https://olympiahistory.org/parker-and-coulterfirst-territorial-legislature-sitegold-bar-restaurant-sitefirst-masonic-meeting-placethorp-motors-building/ |ڕێکەوتی سەردان=June 18, 2025 |وێبگە=Olympia Historical Society and Bigelow House Museum |زمان=en-US}}</ref> دانیشتنی دووەم و دواتر تا ساڵی ١٨٥٦ لە هۆڵی ماسۆنی کۆدەبوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hmdb.org/m.asp?m=91488 |ڕێکەوتی سەردان=June 18, 2025 |وێبگە=www.hmdb.org |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sos.wa.gov/legacy/legbuilding/default.aspx |ڕێکەوتی سەردان=2025-06-21 |وێبگە=Washington Secretary of State}}</ref> لە ساڵی ١٨٥٦، پێکهاتەیەکی چوارچێوەی دار تەواو بوو، کە دەکەوێتە شوێنی ئێستا لە نێوان بینای یاسادانان و بیمە ، کە بۆ ماوەی ٤٦ ساڵ وەک پایتەخت تا ساڵی ١٩٠٢ خزمەت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sos.wa.gov/legacy/legbuilding/default.aspx |ڕێکەوتی سەردان=June 18, 2025 |وێبگە=Washington Secretary of State}}</ref>
کاتێک سەرۆک [[بنیامین ھاریسۆن|بنیامین هاریسۆن]] لە ساڵی ١٨٨٩ [[دەستووری ویلایەتەکان لە ئەمریکا|دەستووری ویلایەتی]] واشنتۆنی پەسەند کرد، {{Convert|132000|acres|sqkm}} ی بەخشی زەوییە فیدراڵیەکان بۆ ویلایەتەکە بەو مەرجەی کە داهاتی زەویەکان تەنها بۆ دروستکردنی پایتەختی ویلایەتەکە بەکاربهێنرێت.
دەسەڵاتی یاسادانان لە ساڵی ١٨٩٣ کۆمیسیۆنی پایتەختی ویلایەتی پێکهێنا بۆ سەرپەرشتیکردنی دروستکردنی پایتەختێکی نوێ لەسەر ئەو موڵکە لە ئۆڵۆمپیاوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/capitol-campus-facts-history/history-legislative-building |ڕێکەوتی سەردان=June 16, 2025 |وێبگە=Washington State Capitol Campus}}</ref> کۆمیسیۆنەکە پێشبڕکێیەکی سەرتاسەری هەبوو بۆ دۆزینەوەی [[نژیاروان|تەلارسازێک]] و پێشکەشکردنی ئێرنست فلاگی هەڵبژارد. بیناسازی لەسەر پلانی فلاگ دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند بەهۆی خراپی بارودۆخی ئابوورییەوە وەستا و تەنها بناغەکە تەواو بوو.
کاتێک دواجار دەسەڵاتی یاسادانان لە ساڵی ١٨٩٧دا تەرخانکردنی پارەی زیادەی پەسەند کرد، جۆن ڕۆجەرز، حاکمی تازە هەڵبژێردراو ڤیتۆی کرد. ڕۆجەرز داکۆکی لە کڕینی دادگای تۆرستۆن کاونتی کە ئێستا هەیە لە ناوەندی شاری ئۆڵۆمپیای دەکرد، کە ئێستا بە <nowiki><i id="mwdw">پایتەختی کۆن</i></nowiki> ناسراوە و شوێنی فەرمانگەی سەرپەرشتیاری ڕێنمایی گشتییە.{{ژێدەر پێویستە|date=June 2025}}
=== سەدەی بیستەم ===
دەسەڵاتی یاسادانان دادگای وەک شوێنی نوێ پەسەند کرد و لە ساڵی ١٩٠٥ دەستی بە کۆبوونەوە کرد لەوێ.<ref name="Brazier" /> لە ماوەی چەند ساڵێکدا دەسەڵاتی یاسادانان بڕیاریدا بیناکە زۆر بچووکە و کۆمیسیۆنێکی نوێی کاپیتوڵی ویلایەتی لە ساڵی ١٩١١ کۆبووەوە.{{ژێدەر پێویستە|date=June 2025}}
ئەمجارەیان کۆمیسیۆنەکە ئارەزووی دروستکردنی کۆمەڵێک بینای هەبوو بۆ ئەوەی وەکو پایتەخت خزمەت بکەن نەک یەک دامەزراوە و ئەو دیزاینەی هەڵبژارد کە لەلایەن کۆمپانیای واڵتەر وایڵدەر و هاری وایت لە ساڵی ١٩١١ پێشکەشکرابوو. دوای خەڵاتەکە بە وایڵدەر و وایت کۆمیسیۆنەکە کۆمپانیای دیزاینی دیمەنی سروشتی براکانی ئۆلمستێد وەک ڕاوێژکار هێشتەوە. کۆمپانیای ئۆلمستێد لە سەرەتای ساڵی ١٩١٢ چەمکێکی بەدیل بۆ کەمپەکە دابین کرد بەڵام ئەم بەدیلە لەلایەن هەردوو کۆمیسیۆن و وایڵدەر و وایتەوە ڕەتکرایەوە. قەبارەی بینا و ئاراستە و دیمەنە تەواوکراوەکان کارەکانی وایڵدەر و وایتن. کۆمیسیۆنەکە بانگهێشتی برایانی ئۆلمستێدی کرد بۆ گەڕانەوە لە ساڵی ١٩٢٧، دوای تەواوبوونی دروستکردنی بینای یاسادانان، بۆ داڕشتنی چاندن و ڕێگا و نزیکبوونەوەکان لە ڕێگای کاپیتوڵەوە. دیزاینکردنی زەوی لە کاپیتوڵ وەیی ڕۆژئاوا تا بینای یاسادانان لە ساڵی ١٩٣١ تەواو بوو.
دروستکردنی کەمپەکە لە ساڵی ١٩١٢ دەستیپێکرد، پەرستگای دادپەروەریش لە ساڵی ١٩٢٠ تەواو بوو، دواتر بینای بیمە و وێستگەی کارەبا و گەرمکەرەوە دروستکرا. دوای پێداچوونەوەی چەندین جار بە پلانەکان، بینای یاسادانان لە ساڵی ١٩٢٨ تەواو بوو.<ref name=":0" /> بینای جۆن ئەی شێربێرگ لە ساڵی ١٩٣٧ و بینای جۆن ئێڵ ئۆبراین لە ساڵی ١٩٤٠ تەواو بووە. ئەم بینایانە پێنج لە شەش توخمە سەرەکییەکەی ماستەرپلانی وایڵدەر و وایتن. بەداخەوە بینای شەشەم هەرگیز دروست نەکرا. بینا ونبووەکە بۆ نموونە لە پلانی ئۆلمستێد ساڵی ١٩٢٨ بۆ گۆڕەپانەکە دەردەکەوێت و تەنها لە ڕۆژئاوای بینای یاسادانان وەک "بینایەکی داهاتوو" نیشانە کراوە. کۆشکی پارێزگار (لە ساڵی ١٩٠٩ وەک پێکهاتەیەکی کاتی دروستکراوە) ئەو شوێنەی داگیرکردووە کە بۆ بینای شەشەم لە پلانی وایڵدەر و وایتدا دانراوە.
<gallery class="center">
File:Perspective_view_of_the_proposed_State_Capitol_Group_for_the_State_of_Washington_in_Olympia,_1913.jpg|alt=Wilder and White's plan for the Capitol Campus, c. 1913| پلانی وایڵدەر و وایت بۆ کەمپی کاپیتوڵ، {{Circa|1913}}
File:Washington_State_Capital_Grounds,_Olympia,_Washington,_General_Plan,_May_1928.jpg|alt=Design of the Capitol Campus Grounds, May 1928| دیزاینی گۆڕەپانی کەمپی کاپیتوڵ، ئایاری ١٩٢٨
File:Olympia_Legislative_Building_construction,_1926.jpg|alt=Construction of the Legislative Building, c. January 1926 – c. May 1926| دروستکردنی بینای یاسادانان، {{Circa|January 1926|May 1926}}
File:View_of_State_Capitol_buildings,_Olympia,_Washington,_circa_1927.jpg|alt=View of completed buildings, c. 1927| دیمەنی بینا تەواوکراوەکان، {{Circa|1927}}
</gallery>
=== سەدەی بیست و یەکەم ===
ئێوارەی یەکشەممە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، دزەپێکەرێک ناوەوەی بیناکەی تێکدا، دوای ئەوەی چەند پەنجەرەیەکی شکاند بۆ ئەوەی بتوانێت بچێتە ناو بیناکە. شوێنی ڕۆتۆندا و ژووری پێشوازی دەوڵەت زیانیان بەرکەوتووە. ئاڵای جۆراوجۆری پارێزگا و فیدراڵی و ویلایەتەکان ئاگریان تێبەردرا و جەستەی جۆرج واشنتۆن و مارتن لوتێر کینگ پاڵیان پێواوە و زیانیان پێگەیشتووە. زیانەکانی دیکە بریتی بوون لە دەرگای شووشەی شکاوی ژووری پێشوازی، شوێنەوارە مێژووییە جۆراوجۆرەکان یان شکاو یان ئاگریان تێبەردرا. و قاتەکانی سەرتاسەری فەزاکە یان سووتاوە یان تێکچووە، وەک نیشانەکانی سووتاوی و شوێنی چەقۆکێش بۆ پلیکانەکانی ڕۆتۆندا. فەرشێکی سووتاو کە ئەسڵی بوو بۆ شوێنەکە لە ساڵی ١٩٢٨ دروستکرا؛ فەرشەکە بە گەورەترین فەرشی تاک [[جۆڵایی|بڕین]] لە جیهاندا ناسراوە.{{R|IBIWC}}{{R|IADDA}} پیانۆیەکی گەورەی بلوتنەر لە ساڵی ١٨٩٣ کە لە ساڵی ١٩٩٠ بە دیاری بەخشرایە دەوڵەت و لە ساڵی ٢٠١٧ نۆژەنکرایەوە، بەهۆی بڵێسەی ئاگری نزیکەوە تێکچوو. لە کاتێکدا زۆربەی شتومەک بە کەمتر لە ١٠ هەزار دۆلار مەزەندە کرابوو، بەڵام تێچووی نزیکەی هەموو چاککردنەوەکان لە نێوان ٦٢٣ هەزار بۆ ٩١٤ هەزار دۆلار بووە. نۆژەنکردنەوەی فەرشە مێژووییەکە بڕیار بوو لە زۆربەی خەرجییەکانی چاککردنەوە پێکبێت، کە بە ٧١٩ هەزار دۆلار مەزەندە دەکرێت.
تۆمەتبارەکە کە تیۆریزە دەکرێت بەدەست ئەڵقەیەکی تەندروستی دەروونییەوە دەناڵێنێت، لەکاتێکدا هێشتا لە بینای پایتەختدا بووە خۆی ڕادەستکردووە و دواتر دەستگیرکراوە. هێشتا زیانە داراییەکانی ڕۆژانی دوای ڕووداوەکە حساب نەکراون. دوایین شکاندنی ناسراوی پایتەخت لە ساڵی ٢٠١٤ ڕوویدا کاتێک دوو ژن چوونەتە ناو نووسینگەی پارێزگار و شتومەکی جۆراوجۆریان دزیوە لەنێویاندا بەتانییەکی هۆزی دوورگەی سکواکسین.{{R|IBIWC}}
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦ هەوڵی شکاندنی ماڵەکە ڕوویدا. تۆمەتباری دەستگیرکراوەکە نەیتوانیوە بچێتە ژوورەوە بەڵام بە فڕێدانی بەرد بۆ بینای کاپیتوڵ زیانی بە 13 کەیسی پەنجەرە و دوو دەرگا گەیاندووە. فیلمی پارێزەر لەسەر پەنجەرەکان کە دوای ڕووداوەکەی ساڵی ٢٠٢٥ دانرابوو، بە ڕێگرییەکی سەرەکی بۆ تۆمەتبارەکە دادەنرا. زیانەکان بە نزیکەی ١٠٠ هەزار دۆلار مەزەندە کران.
=== کارەساتی سروشتی ===
لە سەرەتای دروستکردنی پایتەختی پایتەختەوە، سێ [[بوومەلەرزە|بوومەلەرزەی]] گەورە کاریگەری لەسەر پایتەختەکە هەبووە. یەکەمیان لە ساڵی ١٩٤٩دا، زیانێکی زۆری بە کوپۆلی [[گومبەز|قوبە]] بینای یاسادانان گەیاند، کە ناچار بوو بە تەواوی بگۆڕدرێت. بەپێی ڕاپۆرتێکی ویلایەتەکە، بوومەلەرزەیەک بە گوڕی ٦.٥ ڕێختەر لە ساڵی ١٩٦٥دا ئەنجامێکی خراپتری هەبوو، بەجۆرێک کە پشتێنە خشتییەکانی قوبە لە دۆخێکی خراپدا ماونەتەوە کە دوای بوومەلەرزەیەکی گەورە دەیتوانی ببێتە هۆی داڕمانی تەواوەتی. دەوڵەتەکە دوای هەردوو بوومەلەرزەکە کارەکانی ئەنجامدا بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی ڕووداوەکانی داهاتوو، و باشترکردنی بومەلەرزەیی زیاتری لە ساڵی ١٩٧٥ ئەنجامدا. بوومەلەرزەکەی نیسکوالی لە ساڵی ٢٠٠١ زیانی زیاتری بەدوای خۆیدا هێنا، لەنێویاندا پشتگیرییەکی پچڕاو، بەڵام کارەکانی بەرگریکردن لە بوومەلەرزە ڕێگرییان لە زیانێکی جددیتر بە بیناکە کرد.
دیزاینەکانی وایڵدەر و وایت بۆ ئەم قوبە کە کێشی ٢٦ هەزار تۆن بووە، داوای کردووە کە قوبە بە پێکهاتە پاڵپشتەکانی بە [[گرانایی|هێزی کێشکردن]] ببەسترێتەوە لەبری ئەوەی بە هیچ بولتێک یان بەستەرێک ببەسترێتەوە. لە کاتی بوومەلەرزەدا، قوبە دەتوانێت بگۆڕێت، لەگەڵ ئەو ستوونە بەردی شنیانەی کە پشتگیریان دەکەن. ستوونەکان لە کاتی بوومەلەرزەکەی نیسکوالیدا بە بڕی سێ ئینج (٧٦ ملم) جووڵاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eeri.org/lfe/pdf/usa_nisqually_ucsd_reconnaissance_report.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060414080330/http://www.eeri.org:80/lfe/pdf/usa_nisqually_ucsd_reconnaissance_report.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2006-04-14}}</ref> حکومەتی ویلایەتەکە لە کۆتایی خولی یاسادانانی ساڵی ٢٠٠٢ بینای پایتەختی چۆڵ کرد بۆ پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەی دوو ساڵە. لە کاتی ئامادەکارییەکان بۆ پڕۆژەکە، یەکێک لە دوو کەپسولی کاتیی کە لە کاتی ئاهەنگی سەدەمین ساڵیادی ساڵی ١٩٥٣ی ویلایەتەکەدا تەرخانکرابوو، دۆزرایەوە و نزیک بوو فڕێ بدرێت تاوەکو لەلایەن کارمەندێکی دەوڵەتەوە ڕزگاری بوو.
پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەکە بە فەرمی لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٢ دەستیپێکرد و تێچووی نزیکەی ١٢٠ دۆلار بوو{{بۆشایییەکان}}ملیۆنێک بۆ تەواوکردن؛ لە کاتی پڕۆژەکەدا دوو کرێکار بریندار بوون. بۆ ماوەی دوو ساڵ ئەنجومەنەکە گواسترایەوە بۆ جووتێک بینای مۆدیۆلار لە شوێنێکی وەستانی ئۆتۆمبێل لە نزیکەوە، لە کاتێکدا ئەنجومەنی پیران گواسترایەوە بۆ بینای کتێبخانەی پێشووی ویلایەتەکە. نووسینگەی پارێزگار گواسترایەوە بۆ بارەگای کۆمیساری بیمە. پایتەختی پایتەخت لە ١٠ی ژانویەی ٢٠٠٥ لە سەرەتای خولی نوێی یاسادانان کرایەوە. پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەکە قوبە بۆ هەمیشەیی بە باقی بیناکەوە بەستەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.djc.com/co/cis.html?id=11145031}}</ref>
== بیناکان ==
لە ناو کەمپەکەدا بینای یاسادانان، پەرستگای دادپەروەری ، بینای ئۆفیسی ئەنجومەنی پیرانی جۆن ئەی. کۆنسێرڤاتۆری کاپیتوڵ کە لە ساڵی ١٩٣٩ لەلایەن ئیدارەی پێشکەوتنی کارەکانەوە دروستکراوە، جۆرەها فلۆرای تێدابووە تاوەکو لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ بۆ هەمیشە<ref name="friends">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=5 August 2009 |ناونیشان=http://www.oly-wa.us/Conservatory/About.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110728041457/http://www.oly-wa.us/Conservatory/About.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 28, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=2011-06-17}}</ref> هەروەها کەمپەکە میوانداری زۆرێک لە یادگارییەکانی پێشمەرگە دێرینەکان دەکات.<ref name="memorials">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 November 2010 |ناونیشان=http://www.ga.wa.gov/Visitor/memorialart.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120704025957/http://www.ga.wa.gov/Visitor/memorialart.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 4, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2011-06-17}}</ref>
مۆری ویلایەتەکە کە لە سەرانسەری بیناکانی سەر [[ئاڵا|ئاڵای]] ویلایەتەکە و تابلۆ و پەنجەرەی پەنجەرە و دەستەی دەرگا و شوێنەکانی تردا هاتووە، لەلایەن زێڕینگەری ئۆڵۆمپیاوە چارڵز تالکۆتەوە دیزاین کراوە بە دروستکردنی دوو بازنە و دانانی مۆرێکی دوو سەنت لە [[جۆرج واشینگتن|جۆرج واشنتۆن]] لە ناوەڕاستیدا.<ref name="seal">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sos.wa.gov/about-office/washington-state-seal/history-state-seal |ڕێکەوتی سەردان=June 14, 2025}}</ref> تەنانەت لە زەوی ڕۆتۆندا وەشانێکی برۆنزی مۆرەکە هەیە. بە تێپەڕبوونی کات، لوتی جۆرج واشنتۆن بەهۆی هاتوچۆی پێ لەسەری پۆشراوە و ئێستا بە پەت بەستراوەتەوە بۆ ئەوەی زیانی زیاتری پێ نەگات.
=== بینای یاسادانان ===
[[File:WACapitolBldgInterior.jpg|چەپ|وێنۆک| ناوەوەی بینای یاسادانان.]]
بینای یاسادانان ژوورەکانی ئەنجومەنی یاسادانانی ویلایەتی واشنتۆن و نووسینگەی چەند بەرپرسێکی هەڵبژێردراوی تێدایە. ئەم بینایە تایبەتمەندی باڵادەستی گۆڕەپانی پایتەختە، کە [[گومبەز|قوبەیەکەی]] {{Convert|287|ft|m|0}} بەرزە، ئەمەش وایکردووە کە بەرزترین قوبەیەکی بیناسازی خۆڕاگر بێت لە [[ئەمریکای باکوور]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/history-legislative-building/legislative-building-stats |ڕێکەوتی سەردان=2025-06-16 |وێبگە=capitol.wa.gov}}</ref> و پێنجەم بەرزترین لە جیهاندا، تەنها [[کڵێسای سەنت پیتەر|بازلیکای سانت پیتەر]] لە [[ڕۆما]]، کاتدراڵی سانت پاوڵ لە [[لەندەن]] ، پاگۆدای جیهانی ڤیپاسانا لە [[مومبای]] و سانتا ماریا دێل فیۆر لە [[فلۆرێنس|فلۆرانس]] تێپەڕیوە.<ref name="facts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/our-story/capitol-campus-facts-history/ |ڕێکەوتی سەردان=August 9, 2025}}</ref> ژمارەیەک تایبەتمەندی لە پێکهاتەکەدا کە یادی زیادبوونی واشنتۆن بۆ یەکێتییەکە دەکاتەوە وەک ویلایەتی ٤٢- ٤٢ هەنگاو بەرەو دەروازەی باکووری بیناکە دەڕوات و یەکێک لە چوار ئاڵای ٤٢ ئەستێرەیی کە خاوەندارێتی ویلایەتەکە دەکات لە ژووری پێشوازی ویلایەتەکەدا نمایشکراوە. ئاڵاکان بەم ژمارە ئەستێرەیە هەرگیز فەرمی نەبوون بەهۆی وەرگرتنی ئایداهۆ دوای ماوەیەکی کەم لە واشنتۆن.<ref name="tour">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/tours/self-guided-virtual-tours |ڕێکەوتی سەردان=June 14, 2025}}</ref>
بیناکە شوێنپێیەکی چوارگۆشەی هەیە و لە خشت و کۆنکرێت دروستکراوە و لە ڕووی دەرەوەیەوە ڕووی لە بەردی شنی هەیە کە لە ویلکیسۆن لە واشنتۆنەوە هەڵگیراوە. پێکهاتەکە لە چوار نهۆم پێکهاتووە و قوبە لە ناوەڕاستیدایە کە بەرزییەکەی دەگاتە {{Convert|287|ft}} لەسەر دەرەوە و {{Convert|175|ft|m}} لە زەویەوە.<ref name="facts" /> نهۆمی یەکەم لەناو بنکەی بەرزدایە و ئۆفیسەکانی تێدایە. نهۆمی دووەم و سێیەم بە ستوونی دۆریک دەورە دراوە و بە کۆرنیشێک سەرپۆش کراوە کە بیناکە دەگرێتەوە. نهۆمی چوارەم بە سەقفێکی گەیبڵ داپۆشراوە کە لە پشتی کۆرنیشەوە لە نهۆمی سێیەمدایە. لە ڕووبەری باکووردا، دەرگای چوونە ژوورەوە لە پەنجەرەیەکدایە کە هەشت ستوونی کۆرینتی چوارچێوەی بۆ دانراوە و بە ٤٢ هەنگاوی گڕانیت دەگاتە ئەوێ. پۆرتیکۆیەکی هاوشێوە لە ڕووبەری باشووردایە بەڵام لەبری هەنگاوەکان ڕێڕەوێکی ئۆتۆمبێل دادەپۆشێت بۆ ئاستی خوارەوە. قوبە بە چوار قوبە بچووکی بەردی شنی دەورە دراوە و بە فانۆس و ڕەشەبا سەرپۆش کراوە. زەویەکان و زۆرێک لە دیوارەکانی ناوەوەی بە مەڕمەڕی ئەلاسکا داپۆشراون و مەڕمەڕی بەلجیکا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا لە بەشەکانی تری ناوەوە بەکاردەهێنرێت.<ref name="tour" />
هەموو چرا و دەفری ئاگری ڕۆمانی لە ڕۆتۆندا لەلایەن لویس کۆمفۆرت تیفانی کوڕی چارڵز لویس تیفانی دامەزرێنەری کۆمپانیای تیفانی و کۆمپانیا دروستکراون . ئەمانە گەورەترین کۆمەڵەی برۆنزی تیفانی لە جیهاندا و دوا کۆمیسیۆنی گەورەی تیفانی پێش مردنی لە ساڵی ١٩٣٣ پێکدێن.{{ژێدەر پێویستە|date=June 2011}} {{Convert|10000|lb|kg}} شاندەری سەرووی ڕۆتۆندا بە {{Convert|50|ft|m|0}} هەڵواسراوە لە سەرووی زەویەوە بە {{Convert|101|ft|m|0}} زنجیر و قەبارەکەی {{Convert|25|ft|m|0}} باڵا بەرز. ڕووخساری قەبارەی ژیانی و فیگەری مرۆڤ و ٢٠٢ ڕووناکی تێدایە.<ref name="tour" />
هەروەها بینای یاسادانان شوێنی جەستەیەکی گەورەی مسی [[جۆرج واشینگتن|جۆرج واشنتۆنە]]. بە تێپەڕبوونی کات لوتی سەر جەستەی جەستە بریقەدار بووە بەهۆی ئەوەی سەردانکەران بۆ بەختێکی باش دەیشۆنەوە.
=== پەرستگای دادپەروەری ===
ڕووبەڕووی بینای یاسادانان پەرستگای دادپەروەرییە کە شوێنی دادگای باڵای ویلایەت و کتێبخانەی یاسای ویلایەتە. تا ساڵی ١٩٢٤، بۆیلەر و ژوورە خەڵوزە بەکارنەهێنراوەکان کە لە ژێر پەرستگای داددا بوون، تاقیگەی تاقیکردنەوەی بەشی ڕێگاوبانەکانی تێدابوو، کە دواتر بوو بە تاقیگەی کەرەستەی وەزارەتی گواستنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Oldham |first=Kit |ڕێکەوت=2005-01-28 |ناونیشان=https://www.historylink.org/File/7236 |ڕێکەوتی سەردان=2025-06-21 |وێبگە=HistoryLink.org}}</ref>
=== کۆشکی پارێزگار ===
[[File:Washington_State_Governor's_Mansion.jpg|چەپ|وێنۆک| کۆشکی پارێزگار.]]
کۆشکی پارێزگار یەکسەر لە ڕۆژئاوای بینای یاسادانان هەڵکەوتووە. پێش باقی کەمپی کاپیتوڵ لە ساڵی ١٩٠٨ دروستکراوە، کۆشکی چوار نهۆمی بە شێوەی جۆرجیا مەبەست لێی بووە وەک پێکهاتەیەکی کاتی و بەدرێژایی ساڵان دەسەڵاتی یاسادانانی ویلایەتەکە بیری لەوە کردۆتەوە کە بینای ئۆفیس یان کۆشکێکی نوێ جێگەی بگرێتەوە. دەسەڵاتی یاسادانان لە ساڵی ١٩٧٣ بڕیاریدا بینای ئێستای نۆژەنکردنەوە و نۆژەنکردنەوە و لەو کاتەوە دامەزراوەی کۆشکی پارێزگاری تایبەت و قازانج نەویست پارێزگاری لێکردووە.
== هونەر و شوێنەوارەکان ==
[[File:George_Washington_portrait_sculpture_by_Avard_Fairbanks.jpg|وێنۆک| پەیکەری پۆرترێتی گەورەی ژەنەڕاڵ [[جۆرج واشینگتن|جۆرج واشنتۆن]]]]
لە ناو کەمپەکەدا ٢٥ ئینستێلاسیۆنی هونەری و شوێنەوار هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=April 26, 2016 |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/discover/artwork-memorials-monuments |ڕێکەوتی سەردان=June 14, 2025 |وێبگە=Washington State Department of Enterprise Services}}</ref>
مۆنۆمێنتی ''سەرکەوتنی باڵدار'' ، کە یادی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەم]] دەکاتەوە، یەکێکە لە دیارترینەکان. لەلایەن ئەلۆنزو ڤیکتۆر لویسەوە لە [[بڕۆنز|برۆنزی]] پەیکەرسازی کراوە، پایەی گڕانیتەکەی چوار نووسراوی لەسەرە. مۆنۆمێنتەکە لە ٣٠ی ئایاری ١٩٣٨ تەرخانکراوە، لەو کاتەوە چەندین جار نۆژەن کراوەتەوە.<ref name="victory">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/discover/artwork-memorials-monuments/winged-victory-monument |ڕێکەوتی سەردان=2024-09-05}}</ref>
کۆپی فۆونتەینی تیڤۆلی لەلایەن تەلارسازەکانی وۆهلێب و وۆهلێب و بێنتەوە دیزاین کراوە. لەسەری نووسراوە "کۆپییەکی نافورەی تیڤۆلی- پارکەکەی تیڤۆلی، [[کۆپنھاگن|کۆپنهاگن]]، [[دانمارک|دانیمارک]]. لەلایەن دامەزراوەی ئۆڵۆمپیا-تومواتەرەوە پێشکەش بە ویلایەتی واشنتۆن کراوە. پیتەر جی. شمیت، سەرۆک. ١٩٥٣."<ref name="Tivoli">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://capitol.wa.gov/discover/artwork-memorials-monuments/tivoli-fountain |ڕێکەوتی سەردان=June 14, 2025}}</ref>
خاڵە سەرنجڕاکێشەکانی دیکە بریتین لە جەنگی جیهانی دووەم, جەنگی کۆریا, جەنگی ڤێتنام, مەدالیای شەرەف, POW–MIA, و یادگارییەکانی جێبەجێکردنی یاسا ؛ مۆنۆمێنتی بنەماڵەی پێشەنگی سەرەتایی واشنتۆن جۆرج بوش ; کەوانەی دەوڵەتداری؛ ''بۆیلەر کار دەکات'' ; فۆونتەینی دو پێن; ''نهێنییەکانی ژیان'' ; ''دەریا بۆ ئاسمان'' ; ''شامانەکە''; پەیکەرێکی بێ ناونیشان لەلایەن لی کێلی (١٩٧٣)؛ کاتژمێری خۆری خاکی ; باخچەی ئاو ; و ''سەمای ژن''. ژەنەڕاڵ جۆرج واشنتۆن، وێنەیەکی گەورەی ئاڤارد فێربانکس, لە ژووری پێشوازی دانراوە (وێنەیەکی دیکە لە قوتابخانەی پزیشکی زانکۆی واشنتۆن لە واشنتۆن دی سی دانراوە).{{ژێدەر پێویستە|date=May 2020}}
لە ساڵی ١٩٨٠ کۆمیسیۆنی هونەری ویلایەتی واشنتۆن فەرمانی دا دیواری گەورەی هاوچەرخ لەلایەن مایکل سپافۆرد و ئەلدن مەیسۆن بۆ ژوورەکانی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیران. دیواری سپافۆرد دوای کەمتر لە ساڵێک نمایشکرا بە پەردەیەک داپۆشرا، ڕەخنەگرانی کارەکە لە ژوورەکانی ئەنجومەنی نوێنەران بە "پۆرنۆگرافی" ناویان برد.<ref name="MuralsAP" /> هەردوو دیواری بینای یاسادانان لابران، لە ئەنجومەنی پیران لە ساڵی ١٩٨٧ و لە ئەنجومەنی نوێنەران لە ساڵی ١٩٩٣.<ref name="MuralsAP" /> هەروەها یاسادانەران پلانەکانی دیواری مۆنۆمێنتالیان لەلایەن جاکۆب لۆڕێنسەوە ڕەتکردەوە بۆ ڕازاندنەوەی ڕۆتۆندای کاپیتوڵ.<ref name="MuralsAP" />
== ئاسایش ==
لەبەر ئەوەی گۆڕەپانی کاپیتوڵ لە دەرەوەی دەسەڵاتی ئاسایی [[ئۆڵیمپیا|ئۆڵۆمپیاو]] تۆرستۆن کاونتییە ، شەریف و پۆلیسی شارەکە لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان ناکەن لە کەمپی کاپیتوڵ.{{ژێدەر پێویستە|date=June 2025}} دەوریەی ویلایەتی واشنتۆن بەرپرسیارە لە جێبەجێکردنی یاسا و لێکۆڵینەوەکان لە گۆڕەپانی کاپیتوڵ و هەروەها لە بینای کاپیتوڵی کۆن و پارکەکەی تەنیشت سیلڤێستەر لە ناوەندی شاری ئۆڵۆمپیا. هەروەها ئەنجومەنی پیران و ئەنجومەنی نوێنەران ستافی ئەمنی تایبەت بە خۆیان هەیە.
دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول|هێرشەکانی 11ی ئەیلول]], خاڵێکی پشکنینی ئەمنی لە دەروازەی بینای کاپیتوڵ هەبوو، تەواو لەگەڵ موگناتیسی پێوەر و ئامێری تیشکی ئێکس, بەڵام ئاسایش لەو کاتەوە گەڕاوەتەوە بۆ دۆخی سەرەتایی خۆی. تا ساڵی ٢٠٢١ ڕێگە بە هەڵگرتنی چەکی ئاگرین بە ئاشکرا لە بیناکەدا دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 12, 2021 |ناونیشان=https://thehill.com/homenews/state-watch/553261-washington-bans-open-carry-of-weapons-at-state-capitol-public-protests}}</ref>
== مشتومڕەکان ==
لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٨دا، تابلۆیەکی بێدین لە تەنیشت دیمەنێکی لەدایکبوون لە کاپیتوڵ نمایشکرا وەک بەشێک لە نمایشێکی جەژنی کریسمس؛ لەلایەن دامەزراوەی ئازادی لە ئایینەوە لە وەڵامی دیمەنی لەدایکبوون دانراوە. ئەمەش بووە هۆی ڕووماڵی میدیایی و مشتومڕێکی بەرفراوان؛ تابلۆکە دزرا، بەڵام لە کۆتاییدا دۆزرایەوە و گەڕایەوە بۆ کاپیتوڵ. لێشاوی خێرای داواکاری لەلایەن تاک و گروپەکانەوە هەبوو کە دەیانویست مادەی دیکە نمایش بکەن، لەوانە دارێکی فێستیڤۆس و داواکارییەک لەلایەن کڵێسای باپتیستی وێستبۆرۆوە بۆ نمایشکردنی تابلۆیەک کە (لە نێوان شتەکانی تردا) "بابا نوئێل دەتباتە دۆزەخ".<ref name="Westboro">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Guzman |first=Monica |ڕێکەوت=11 December 2008 |ناونیشان=http://blog.seattlepi.nwsource.com/thebigblog/archives/156716.asp |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081214025700/http://blog.seattlepi.nwsource.com/thebigblog/archives/156716.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 14, 2008 |ڕێکەوتی سەردان=2011-06-17 |وێبگە=Seattle Post-Intelligencer}}</ref>
== گەلەری ==
<gallery mode="packed-hover">
File:Washington_State_Capitol_with_Mount_Rainier.jpg|alt=Washington State Capitol with Mount Rainier| پایتەختی ویلایەتی واشنتۆن لەگەڵ چیای ڕەینیەر
File:Washington_State_Capitol_aerial_view_in_summer.jpg|alt=Washington State Capitol in Summer 2024| پایتەختی ویلایەتی واشنتۆن لە هاوینی ٢٠٢٤
File:Dome_of_Legislative_Building,_Washington_State_Capitol,_Olympia,_Washington,_June_23,_2025.jpg|alt=Legislative Building dome in June 2025| قوبە بینای یاسادانان لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٥
File:Washington_State_Capitol_Legislative_Building_and_Temple_of_Justice_pano_01.jpg|alt=Panoramic view of the Legislative Building and Temple of Justice.| دیمەنێکی پانۆرامای بینای یاسادانان و پەرستگای دادپەروەری.
File:WACapitolTempleOfJustice.jpg|alt=Entrance to the Temple of Justice, facing the Legislative Building.| دەرگای چوونە ژوورەوە بۆ پەرستگای دادپەروەری، ڕووی لە بینای یاسادانان.
File:WashingtonCapitolTOJLL.jpg|alt=The law library in the Temple of Justice.| کتێبخانەی یاسا لە پەرستگای دادپەروەری.
File:Washington_State_Senate_chamber.jpg|alt=The interior of the Senate Chamber in the Legislative Building.| ناوەوەی ژووری ئەنجومەنی پیران لە بینای یاسادانان.
File:WaCapitolRepInterior.jpg|alt=The House of Representatives Chamber, also in the Legislative Building. Note the county names along the ceiling.| ژووری ئەنجومەنی نوێنەران، هەروەها لە بینای یاسادانان. سەرنج بدەنە ناوی پارێزگاکان بەدرێژایی سەقفەکە.
File:WACapitolInsuranceBldg.jpg|alt=The Insurance Building.| بینای بیمە.
File:Washington_State_Capitol_Interior.jpg|alt=The rotunda of the Legislative building with chandelier and Roman fire pot.| ڕۆتۆندای بینای یاسادانان بە شاندەری و دەفری ئاگری ڕۆمانی.
File:Tiffany_Chandelier,_Legislative_Building,_Washington_State_Capitol,_Olympia,_Washington,_June_23,_2025.jpg|alt=Tiffany Chandelier inside Legislative Building| تیفانی شاندەلیێر لەناو بینای یاسادانان
File:Steps_of_Legislative_Building,_Washington_State_Capitol,_Olympia,_Washington,_June_23,_2025.jpg|alt=Steps of Legislative Building| هەنگاوەکانی بنیاتنانی یاسادانان
File:Washington_State_Capitol_building.jpg|alt=Washington Legislative Building at night| بینای یاسادانانی واشنتۆن لە شەودا
File:Washington_State_Capitol_-_Winged_Victory_-_close_view_04_(cropped).jpg|alt=Winged Victory (World War I memorial)| ''سەرکەوتنی باڵدار'' (یادەی جەنگی جیهانی یەکەم)
File:Washington_State_Capitol_-_Winged_Victory_-_detail_02.jpg|alt=Winged Victory (detail)| ''سەرکەوتنی باڵدار'' (وردەکاری)
File:Washington_State_Vietnam_Veterans_Memorial.jpg|alt=Vietnam Veterans Memorial| یادی پێشمەرگە دێرینەکانی ڤێتنام
File:Washington_State_Capitol_and_Capitol_Lake_at_sunset_02.jpg|alt=Washington State Capitol and Capitol Lake at sunset| کاپیتوڵی ویلایەتی واشنتۆن و دەریاچەی کاپیتوڵ لە کاتی خۆرئاوابووندا
File:Olympia_Legislative_Building_construction,_1926_(no._53).jpg|alt=Construction of the Legislative Building (including dome), 1926.| دروستکردنی بینای یاسادانان (لەوانەش قوبە)، ١٩٢٦.
File:Capitol_Comittee_and_others,_Olympia,_Washington,_October_13,_1926.jpg|alt=Legislative Building topping-out ceremonies, October 13, 1926.| ئاهەنگەکانی کۆتاییهێنان بە بینای یاسادانان، ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٦.
File:Legislative_Building,_Olympia,_Washington,_circa_1927.jpg|alt=Legislative Building, circa 1927| بینای یاسادانان، {{Circa|1927}}
File:Legislative_Building,_Washington_State_Capitol,_Olympia,_1927.jpg|alt=Legislative Building, right wing, circa 1927| بینای یاسادانان، باڵی ڕاست، {{Circa|1927}}
</gallery>
== هەروەها سەیری بکە ==
* لیستی پایتەختەکانی ویلایەت و خاکی ئەمریکا
* لیستی بەرزترین قوبە
* بینای کۆن کاپیتوڵ (ئۆلیمپیا، واشنتۆن)
* مێژووی ئۆڵۆمپیای واشنتۆن
== ئاماژەکان ==
; گشتی
* جۆنستۆن، ''پایتەختی ویلایەتی بوێر و بیناکارانی نۆرمان جەی واشنتۆن'' . سیاتڵ: چاپخانەی زانکۆی واشنتۆن، ١٩٨٨.
; تایبەت
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{Commons category-inline}}
* [https://capitol.wa.gov State Capitol Visitor Information]
* [https://web.archive.org/web/20050408151918/http://www.governor.wa.gov/about/mansion/default.htm Governor's Mansion] Archived April 8, 2005, at the Wayback Machine
* [http://www.wagovmansion.org/ Governor's Mansion Foundation]
* [https://web.archive.org/web/20241205133248/https://www.leg.wa.gov/legislature Washington State Legislature] Archived December 5, 2024, at the Wayback Machine
* [http://www.mind.net/dlmark/capwash.htm Washington State Capitol] Archived November 2, 2005, at the Wayback Machine – Photographs from a visit to the capitol
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
pvzjonp3792eoe84pve7zvv45c6j4h3
نێرگزین، گردەسێن
0
305042
1683723
1681084
2026-10-08T16:38:13Z
SakuraBot
51806
بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە)
1683723
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = نێرگزین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نیرکزین }}<br>{{lang-en| Nergzin }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە =
| شرۆڤەی_وێنە =
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67358| 43.89472}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نێرگزین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.67358| 43.89472 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گردەسێن|گردەسێن]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥١٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٧٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''نێرگزین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی گردەسێن]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref>
== ناو ==
== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٨٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨٣) [[خێزان]] و (٦٧٩) کەس، کە (٣٢٩) [[نێر]] و (٣٥٠) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{کوردستان-کۆلکە}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ctzxmtd7eqdumlcna7ipa9wao6za1ex
فریشتە حوسێنی
0
305078
1683624
1681266
2026-10-08T12:29:42Z
Bilalinfo
57400
/* شانۆ */
1683624
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=فیرشتە حوسێنی|image=Fereshteh Hosseini 20190207 04.jpg|caption=حوسێنی لە ساڵی ٢٠١٩|birth_date={{birth date and age|1997|4|26}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٩–ئێستا|spouse={{Marriage|[[نەوید محەممەدزادە]]|2021}}}}
'''فیرشتە حوسێنی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: فرشته حسینی؛ لەدایکبووی ٢٦ی نیسانی ١٩٩٧) ئەکتەرێکی [[ئەفغانییەکان|ئەفغانییە]].<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/1400111511512/ |access-date=4 فوریه 2021 |quote=من خۆم بە ئێرانی دەزانم، چونکە لەێرە گەورە بووم، خوێندومە و هەموو هاوڕێکانم لەێرەن. |title=فیرشتە حوسێنی: خۆم بە ئێرانی دەزانم |publisher=ئیسنا}}</ref><ref>{{cite web |url=http://jamejamonline.ir/online/2652864264879381225/فرشته-افغانستان-در-مراکش-درخشید-عکس |access-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |title=«فریشتەی ئەفغانستان» لە مەغریب درەوشایەوە |publisher=جام جم آنلاین}}</ref><ref>{{cite web |url=http://af.farsnews.ir/culture/news/13950811000314 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180407053905/http://af.farsnews.ir/culture/news/13950811000314 |archive-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |access-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |title=ئەکتەری ئەفغانی فیلمی ڕۆشتن: مۆدێلی کچانی ئەفغانستانم |publisher=آژانسی هەواڵی فارس |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.afghanirca.com/newsIn.php?id=58078 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180407115818/http://www.afghanirca.com/newsIn.php?id=58078 |archive-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |access-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |title=فیرشتە حوسێنی ئەکتەری ژن: سینەمای ئەفغانستان ڕوو لە پێشکەوتنە |publisher=آژانسی هەواڵی ئەفغان ئیرکا |url-status=dead}}</ref> چالاکی پیشەیی لە تەمەنی ٩ ساڵییەوە بە شانۆ دەست پێکرد. بەشداری لە فیلمی ''ڕۆشتن'' (٢٠١٦) یەکەم ئامادەبوونی بوو لە سینەمادا. لە ساڵی ٢٠٢٢ بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''دەستەی کچان''، دیپلۆمی شانازی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری ژنی لە چلەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا.
== ژیان و پیشە ==
فیرشتە حوسێنی لە ٢٦ی نیسانی ١٩٩٧ لە [[تاران]] لە باوک و دایکێکی [[ئەفغانییەکان|ئەفغانی]] لەدایکبووە.<ref>{{cite web |date=٢٥ آذر ۱۳۹۹ |url=https://aftabnews.ir/fa/news/685097/معرفی-بازیگران-سریال-قورباغه-سریال-شبکه-نمایش-خانگی |access-date=۱۸ فوریه ۲۰۲۴ |title=ناساندنی ئەکتەرانی زنجیرەی بەق |publisher=ئافتاب}}</ref>
حوسێنی لە قوتابییانی ئەسغەر موحبی، مەھتاب نەسیڕپوور و مۆحەممەد ڕەحمانیانە.<ref>{{cite web |date=١١ آبان ۱۳۹۵ |url=https://www.yjc.ir/fa/news/5841575/من-الگویی-از-دختران-افغانستانمخانوادهها-آرزوی-دخترانشان-را-نکشند |access-date=۷ آوریل ۲۰۱۸ |title=لە چاوپێکەوتنی تایبەتی یانەی پەیامنێرانی گەنج لەگەڵ ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی «ڕۆشتن»دا خستراڕوو |publisher=یانەی پەیامنێرانی گەنج}}</ref> چالاکی ھونەری لە ساڵی ٢٠٠٦ کاتێک تەمەنی ٩ ساڵ بوو دەست پێکرد و بەھۆی توندی خێزانەکەی، چالاکییەکەی لە [[شانۆ|شانۆوە]] دەست پێکرد. لە پال شانۆدا، لە فیلم و بەڵگەفیلمەکانیشدا ڕۆڵی گێڕاوە.<ref name="سبزپندار">{{cite web |date=۱۲ آبان ۱۳۹۹ |url=https://www.sabzpendar.org/biography-fereshteh-hosseini/ |access-date=2021-02-08 |website=سەبزپەندار |title=ژیاننامەی فیرشتە حوسێنی ئەکتەری ئێرانی ئەفغانی ڕۆڵی لەیلا لە زنجیرەی بەق}}</ref>
بۆ یەکەم جار بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی بەڵگەنامەیی ''من ئەکتەرێکی دڵخۆشم'' بە دەرهێنەری سامرە ڕەزایی لە ساڵی ٢٠١٥ لە بەرامبەر کامێرا ئامادە بوو. ھەروەھا ساڵی دواتر بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''ڕۆشتن'' لە دەرهێنانی [[نەوید مەحموودی|نەوید مەحمودی]] لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی [[مەغریب]] سەرکەوتوو بوو لە بەدەستھێنانی باشترین ئەکتەری ژن.<ref>{{cite web |url=https://per.euronews.com/2016/12/12/china-dominates-at-the-16th-marrakech-film-festival |website=یۆرۆنیوز |title=فیرشتە حوسێنی، ئەستێرەی فێستیڤاڵی مەغریب}}</ref>
حوسێنی بۆ ڕۆڵگێڕانی لە زنجیرەی ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' (٢٠٢٠) پاڵێوراو بۆ [[خەڵاتی حافز]] بۆ باشترین ئەکتەری ژنی دراما بوو.<ref>{{cite web |date=٢٣ آبان ۱۴۰۰ |url=https://www.mehrnews.com/news/5351268/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-بیست-و-یکمین-جشن-حافظ |access-date=۱۸ فوریه ۲۰۲۴ |title=ڕاگەیاندنی پاڵێوراوانی بەشی تەلەڤیزیۆنی بیست و یەکەمین ئاھەنگی حافز |publisher=میھر}}</ref> [[ھوومەن سەییدی|ھوومەن سەیدی]] دروستکەری ئەم زنجیرەیە، بڕیاری دا لە کێبڕکێی ئەم زنجیرەیە و ئەکتەرەکانی لە [[خەڵاتەکانی حافز|ئاھەنگی حافز]] بکشێتەوە.<ref>{{cite web |date=٢٤ آبان ۱۴۰۰ |url=https://ensafnews.com/317643/انصراف-قورباغه-از-جشن-حافظ-هومن-سیدی/ |access-date=۱۸ فوریه ۲۰۲۴|ھوومەن سەیدی: شایەد ڕۆژێک ھەموو شتێک ڕوونتر بووەوە |title=کشاندنەوەی «بەق» لە ئاھەنگی حافز |publisher=ئینساف}}</ref> حوسێنی بۆ ڕۆڵگێڕانی لە ''دەستەی کچان'' (٢٠٢٢) پاڵێوراو بۆ [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری ژن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بوو،<ref>{{cite web |date=٢١ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://www.irna.ir/news/84646779/نامزدهای-نهایی-چهلمین-جشنواره-فیلم-فجر-معرفی-شدند |access-date=۱۸ فوریه ۲۰۲۴ |title=پاڵێوراوانی کۆتایی چلوەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران |publisher=ئیرنا}}</ref> بەڵام لە کۆتاییدا دیپلۆمی شانازیی وەرگرت.<ref>{{cite web |date=٢٢ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3841956-اسامی-برگزیدگان-چهلمین-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=۱۸ فوریه ۲۰۲۴ |via=''دونیای ئیقتیساد'' |title=ناوی براوەکانی چلوەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |publisher=ئیرنا}}</ref>
== ژیانی کەسی ==
لە ئایاری ٢٠٢١، [[نەوید محەممەدزادە|نەوید محەممەددزادە]]، ھاوئەکتەری حوسێنی لە زنجیرەی ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' بە بڵاوکردنەوەی پۆستێک لە ڕۆژی لەدایکبوونی لە [[ئینستاگرام]] پەیوەندیی خۆیانی ڕاگەیاند.<ref>{{cite news|date=۵ اردیبهشت ۱۴۰۰|title=نەوید محەممەددزادە و فیرشتە حوسێنی هاوسەرگیرییان کرد؟ + فیلم و چیرۆکی ڕۆژی لەدایکبوون لە ئینستاگرام|url=https://www.imna.ir/news/489084/نوید-محمدزاده-و-فرشته-حسینی-ازدواج-کردند-فیلم-و-ماجرای-تولد|publisher=ئیمنا|access-date=۳۱ تیر ۱۴۰۰}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢١ هاوسەرگیریی خۆیانیان پشتڕاستکردەوە.<ref>{{cite news|date=۲۹ تیر ۱۴۰۰|title=نەوید محەممەددزادە لەگەڵ فیرشتە حوسێنی سەرەنجام هاوسەرگیری کرد!|url=http://www.ensafnews.com/302696/نوید-محمدزاده-با-فرشته-حسینی-بالاخره-ا/|publisher=ئینساف|access-date=۳۱ تیر ۱۴۰۰}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== سینەما ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناوی فیلم
! scope="col" class="unsortable" |ڕۆڵ
!دەرهێنەر
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|ژێدەر|ژێدەرەکان}}
|-
! scope="row" |2016
|رفتن
|فیرشتە
|[[نەوید مەحموودی|نەوید مەحمودی]]
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ |url=https://www.isna.ir/news/97021106407/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF/ |access-date= |website=ئیسنا |language=fa |title=«ڕۆشتن» سەرەنجام گەیشتە نمایش}}</ref>
|-
! scope="row" |2018
|شکستن همزمان بیست استخوان
|ھەنگامە
|[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]]
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=۱۲ مهر ۱۳۹۷ |url=https://www.isna.ir/news/97071207067/فیلم-برادران-محمودی-از-افغانستان-به-اسکار-معرفی-شد |access-date= |website=ئیسنا |language=fa |title=فیلمی براکانی مەحمودی لە ئەفغانستانەوە بۆ ئۆسکار ناسێندرا}}</ref>
|-
! scope="row" |2019
|یلدا
|ئەنار
|مەسعود بێخشی
| style="text-align:center;" |
|-
! scope="row" |2019
|سونامی
|تارگول ئیسماعیلی
|میلاد سەدرعامیلی
| style="text-align:center;" |
|-
! scope="row" |2019
|هفت و نیم
|فیرشتە
|[[نەوید مەحموودی|نەوید مەحمودی]]
| style="text-align:center;" |
|-
! scope="row" |2022
|دسته دختران
|سیمین
|موڕنیر قەیدی
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|date=۳ خرداد ۱۴۰۰|title=بەرهەمهێنانی فیلمی «دەستەی کچان» بە بابەتی خۆڕاگری ۳۴ ڕۆژەی خولەمشار|url=https://www.irna.ir/news/84341460/تولید-فیلم-دسته-دختران-با-موضوع-مقاومت-۳۴-روزه-خرمشهر|publisher=آژانسی هەواڵی کۆماری ئیسلامی|access-date=۳۱ تیر ۱۴۰۰|last=مورادی|first=عەلیرەزا}}</ref>
|-
! scope="row" |2023
|چرا گریه نمیکنی؟
|سەبا
|عەلیرەزا موعتەمیدی
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=28 ژانویه 2023 |url=https://www.bbc.com/persian/live/institutional-64425017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128084350/https://www.bbc.com/persian/live/institutional-64425017 |archive-date=28 ژانویه 2023 |access-date=28 ژانویه 2023 |title=ئەکتەرانی فیلمی «چرا گریه نمیکنی؟» لە فێستیڤاڵی فەجر بەڕائەتیان ڕاگەیاند |publisher=[[بی-بی-سیی فارسی]]}}</ref>
|-
! scope="row" |2024
|بیسروصدا
|لەیلا
|مەجیدڕەزا موستەفەوی
| style="text-align:center;" |
|-
!2025
|سینما جزیره
|
|گۆژدە کورال
|
|-
!2026
|میان رویا و امید
|ئازادە/ئازاد
|فەرنوش صەمەدی
|
|}
=== زنجیرەی نمایش ماڵەوە ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ڕۆڵ
! scope="col" |دەرهێنەر
! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|ژێدەر|ژێدەرەکان}}
|-
! scope="row" |2020
|[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]
|لەیلا
|[[ھوومەن سەییدی|ھوومەن سەیدی]]
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=۲٥ آبان ۱۳۹۹ |url=https://www.imna.ir/news/455463/سریال-قورباغه-از-لینک-تماشا-تا-تاریخ-پخش-تیزر-رسمی |access-date=۳۱ تیر ۱۴۰۰ |title=زنجیرەی بەق لە لینکی بینینەوە تا ڕێکەوتی پەخش + تیزەری ڕەسمی |publisher=ئیمنا}}</ref>
|-
! scope="row" |2024
|جنگل آسفالت
|ھەنگامە
|پەژمان تیمورتاش
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|title=زنجیرەی «جەنگەڵی ئاسفالت» گەیشتە تۆڕی نمایشی خانەیی + کورتە و ئەکتەرانی زنجیرەی نوێی پەژمان تیمورتاش|url=https://www.imna.ir/news/736996/سریال-جنگل-آسفالت-به-شبکه-نمایش-خانگی-رسید-خلاصه-و-بازیگران|access-date=22 مارس 2024|publisher=ئیمنا|date=۳ فروردین ۱۴۰۳}}</ref>
|}
=== شانۆ ===
* خشونت علیه زنان
* سینماهای من
* [[شازادە بچکۆڵە]]
* ''[[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]]''
* من موجودی احساساتی هستم
* یک خاطره، یک مونولوگ، یک فریاد و یک نیایش
* من یک سالوادورم
== خەڵات و پاڵێوراوەکان ==
{| class="wikitable sortable"
|+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!ژێدەرەکان
|-
|٢٠٢٢
|''دەستەی کچان''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری ژن
| style="background: #FA6;" | بڕوانامەی فەخری
|<ref>{{cite web |date=۲۳ بهمن ۱۴۰۰ |url=https://www.yjc.ir/fa/news/8058745/%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8BD-%D8%B4%D8%AF |access-date=۱۷ مرداد ۱۴۰۴ |website=یانەی پەیامنێرانی گەنج |language=fa |title=«فیرشتە حوسێنی» دیپلۆمی شانازی فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ئێرانی بردەوە}}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable"
|+[[خەڵاتی حافز]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!ژێدەرەکان
|-
|٢٠٢١
|''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]''
|باشترین ئەکتەری ژنی دراما
|{{nominated}}
|<ref>{{cite web |date=۲۹ آبان ۱۴۰۰ |url=https://www.hafezawards.com/21st-hafez-awards-1400/ |access-date=۱۷ مرداد ۱۴۰۴ |website=hafezawards.com |language=fa |title=بیست و یەکەمین خولی ئاھەنگی حافز (ساڵی ٢٠٢١)}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
{{reflist|2}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category|Fereshteh Hosseini}}
* {{IMDb name|8160621}}
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
e531834cjfya7setvwzltzc3k7di6uw
سابر ئەبەر
0
305080
1683754
1683195
2026-10-08T17:10:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئێران|ئێران]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]] و [[دەروازە:شانۆ|شانۆ]]
1683754
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨٤)}}{{Infobox person|name=سابر ئابر|image=Saber Abar 20190202 01.jpg|caption=ئابر لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٩]]|alt=سابڕ ئەبەر|native_name=صابر اَبَر|native_name_lang=Fa|birth_name=|education=[[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]|occupation={{flatlist|
* ئەکتەر
* دەرهێنەر
* نووسەر
* وێنەگر
}}|website=|birth_date={{Birth date and age|1984|06|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران}}
'''سابر ئابر''' ({{langx|fa|صابر اَبَر}}؛ لەدایکبووی ٨ی ٦ی ١٩٨٤) ئەکتەر، دەرهێنەر و نووسەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[دەربارەی ئێلی|دەربارەی ئیلی]]'' لە دەرهێنانی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|براوەی خەڵاتی ئۆسکار]] [[ئەسغەر فەرهادی]] دەناسرێتەوە. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە دوو خەڵاتی جەژنی سینەمای ئێران و خەڵاتێکی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران، سەرەڕای پاڵێوراو بوونی بۆ دوو [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] و دوو [[خەڵاتی حافز]].
== کاری پیشەیی ==
=== کاری ئەکتەری ===
دەستپێکی کاری پیشەیی بە پێشکەشکردنی بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی وەک ''ڕەنگین کەوان'' (بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی منداڵان) و یارییەکی تەلەڤیزیۆنی بەناوی ''در ۱۰۰ ثانیە'' دەستپێکرد.<ref>[[:fa:صابر ابر#.D8.A7.D8.AC.D8.B1.D8.A7]]</ref> دواتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''شاعر'' موحسین مەخمەلباف ناوبانگی دەرکرد. لە ساڵی ٢٠٠٦، لەگەڵ عیزەتۆڵڵا ئینتیزامی لە فیلمی ''مینای شھر خاموش'' وەک شۆفێرێک ڕۆڵی گێڕا و ئەو ڕۆڵە پاڵاوتنی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ بەدەستھێنا. بەهرەی لە فیلمی ''دایرە زنگی'' (٢٠٠٧) دیار بوو، کە دواتر ڕۆڵێکی لە فیلمی [[دەربارەی ئێلی|''دەربارەی ئیلی''ی]] [[ئەسغەر فەرهادی]] پێشکەش کرا. فیلمەکە ڕەخنەی ئەرێنی وەرگرت، وەک ڕەخنەکەی دەیڤید بۆرد وێڵ کە بە شاکار ناوی برد. ئابر ڕۆڵی "عەلیرەزا"ی گێڕا. ئەم ڕۆڵە پاڵاوتنێکی دیکەی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی فەجر]] بۆ بەدەستھێنا.
هەروەها لە فیلمەکانی ''ھیچ'' (٢٠٠٩)، ''نخودی'' (٢٠٠٩)، ''سیزدە ۵۹'' (٢٠١٠) و ''انتھای خیابان ھشتم'' (٢٠١٠) ڕۆڵی گێڕاوە و دەرکەوتنێکی کاتی لە فیلمی ''آینەھای روبرو'' (٢٠١٠) هەبووە.<ref>{{usurped|{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130209080511/http://www.whatsupiran.com/Profile/Saber-Abar/FilmsTV|title=سابڕ ئەبەر {{!}} فیلم و تەلەڤیزیۆن {{!}} دایرێکتۆری فیلم و هونەرمەندانی واتس ئەپ ئێران}}}}</ref>
ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرەی ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' دەگێڕێت.
=== کاری شانۆ ===
لەگەڵ کەسانی وەک فەرهاد ئاییش، مەهدی هاشمی و [[شەهاب حوسێنی]] لە شانۆگەری ''کرگدن'' (٢٠٠٨) بە دەرهێنانی فەرهاد ئاییش ڕۆڵی گێڕاوە. هەروەها لە شانۆگەرییەکانی ''داستان یک پلکان'' (٢٠٠٩) بە دەرهێنانی ڕەزا گۆران، ''کالیگۆلا'' (٢٠١٠) بە دەرهێنانی هۆمایۆن غەنیزادە، و ''جیرەبندی پر خروس برای سوگواری'' (٢٠١١) بە دەرهێنانی عەلی نێرگز نەژاد ڕۆڵی گێڕاوە. لە ساڵی ٢٠١٠، دەرهێنانی بۆ شانۆگەری ''واوەکان و فاریزەکان'' کرد.<ref>[[:fa:صابر ابر#.D8.AA.D8.A6.D8.A7.D8.AA.D8.B1]]</ref>
=== نووسین ===
کتێبێکی دووزمانی بەناوی "تا حەوت ماڵ ئەولا تر" دەربارەی باپیرە گەورەکانی ئێران لە سەرتاسەری وڵاتی ئێران نووسیوە، کە لەلایەن ''ئینجا، میان شهر'' ''(اینجا میان شهر)'' لە تاران بڵاوکراوەتەوە. هەروەها کتێبێکی ئەلیکترۆنی دەربارەی ناکۆکییەکانی دەوروبەری سابر ئابر بڵاوکراوەتەوە بەناوی "سابر ئابر، باجی ڕۆڵگێڕان" لەلایەن سالار بیل.
== فیلمۆگرافی ==
=== سینەما ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینی
!سەرچاوەکان
|-
!2026
|[[تۆوی ترێ (فیلم)|تۆوی ترێ]]
|
|ئیبراهیم ئیبراهیمیان
|
|
|-
! rowspan="2" |2025
|چشمهایش
|
|بەهمەن فەرمانئارا
|
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-05-23 |سەردێڕ=علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی به «چشمهایش» پیوستند |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6476685/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%81%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
|-
|آرامبخش
|
|سەعید زەمانیان
|
|
|-
!2024
|خمیازه بزرگ
|مالک
|عەلییار ڕاستی
|
|
|-
! rowspan="3" |2023
|ماریا
|پەیمان
|مەهدی ئەسغەری ئەزغەدی
|
|
|-
|آدمفروش
|ئەمیر
|[[مەحموود کەلاری|مەحمود کەلاری]]
|
|
|-
|لاکپشت
|شایان/ بەهروز
|بەهمەن کامیار
|
|
|-
! rowspan="3" |2022
|بعد از رفتن
|ئارش
|ڕەزا نەجاتی
|
|
|-
|یادگار جنوب
|پیاوی دەڵاڵ
|حوسێن ئەمیری دۆماری و پێدرام پورئەمیری
|
|
|-
|کت چرمی
|ساڵحی
|حوسێن میرزامحەمەدی
|
|
|-
! rowspan="2" |2021
|بیرویا
|بابەک
|ئاریەن وەزیردەفتەری
|
|
|-
|بدون قرار قبلی
|پارێزەر
|بەهروز شووعەیبی
|
|
|-
!2020
|زیر نور کم
|حامید
|مەحەمەد پەرویزی
|
|
|-
!2019
|مسخرهباز
|دانش
|هۆمایۆن غەنیزادە
|
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میزان |first=خبرگزاری |ڕێکەوت=2018-08-12 |سەردێڕ=صابر ابر با پنج فیلم راهی جشنواره فیلم فجر میشود/از مسخره باز تا برف سرخ |ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/443509/%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D9%81-%D8%B3%D8%B1%D8%AE |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=خبرگزاری میزان |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری میزان |زمان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="2" |2018
|روسی
|ئیبراهیم
|ئەمیرحوسێن سەقەفی
|
|
|-
|خوک
|خودش
|[[مانی حەقیقی]]
|
|
|-
! rowspan="5" |2017
|حکایت دریا
|ئەمیر دەشتی
|بەهمەن فەرمانئارا
|
|
|-
|میلیونر میامی
|ڕەزا
|مستەفا ئەحمەدی
|
|
|-
|هتتریک
|کەیوان
|ڕامتین لوافیپور
|
|
|-
|تابستان داغ
|فەرهاد
|ئیبراهیم ئیرەجزاد
|
|
|-
|ویلاییها
|حاج حەمید
|مۆنیر قەیدی
|
|
|-
! rowspan="5" |2015
|قندون جهیزیه
|عەتا
|عەلی مەلاقلیپور
|
|
|-
|دو
|
|سوهایلا گوڵستانی
|
|
|-
|نزدیکتر
|عەلی
|مستەفا ئەحمەدی
|
|
|-
|رخ دیوانه
|کاوە نەجم
|ئەبولحەسەن داوودی
|
|
|-
|من دیهگو مارادونا هستم
|نووسەر
|بەهرام تەوەکولی
|
|
|-
! rowspan="3" |2014
|دلم میخواد
|نەخۆش
|بەهمەن فەرمانئارا
|
|
|-
|خوابزدهها
|هۆمەن
|فەرەیدون جیرانی
|
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=جم |first=جدیدترین اخبار ایران و جهان {{!}} پایگاه خبری جام |ڕێکەوت=2015-01-10 |سەردێڕ=عذرخواهی «صابر ابر» به خاطر بازی در یک فیلم کمدی |ناونیشان=https://jamejamonline.ir/fa/news/757807/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=جدیدترین اخبار ایران و جهان {{!}} پایگاه خبری جام جم |بڵاوکەرەوە=جدیدترین اخبار ایران و جهان {{!}} پایگاه خبری جام جم |زمان=fa}}</ref>
|-
|ارسال یک آگهی تسلیت برای روزنامه
|طاها
|ئیبراهیم ئیبراهیمیان
|
|
|-
! rowspan="5" |2013
|همهچیز برای فروش
|ئەکبەر
|ئەمیرحوسێن سەقەفی
|
|
|-
|هیچکجا هیچکس
|داوود
|ئیبراهیم شیبانی
|
|
|-
|گس
|خوسرەو
|کیارەش ئەسەدیزادە
|
|
|-
|آسمان زرد کمعمق
|مێهران
|بەهرام تەوەکولی
|
|
|-
|آشغالهای دوستداشتنی
|ئەمیر
|مەحسین ئەمیریوسفی
|
|
|-
! rowspan="4" |2012
|قصهها
|هاوسەری نێرگز
|ڕەخشان بێنیئیتەماد
|
|
|-
|بوسیدن روی ماه
|فەیز
|هۆمایۆن ئەسعەدیان
|
|
|-
|برف روی کاجها
|نەریمان
|[[پەیمان مەعادی]]
|
|
|-
|پذیرایی ساده
|گهنج
|[[مانی حەقیقی]]
|
|
|-
! rowspan="4" |2011
|انتهای خیابان هشتم
|بەهرام
|عەلیرەزا ئەمینی
|
|
|-
|اینجا بدون من
|ئێحسان
|بەهرام تەوەکولی
|
|
|-
|سیزده ۵۹
|بەهرام
|سامان سالور
|
|
|-
|آقا یوسف
|سیروس
|عەلی ڕەفیعی
|
|
|-
! rowspan="5" |2010
|آینههای روبرو
|سادق
|نیگار ئازەربایجانی
|
|
|-
|نخودی
|سینا بوزرگی
|جەلال فاطمی
|
|
|-
|متامورفوسیس
|کوڕ
|سینا ئازین
|فیلمی کورته
|
|-
|هیچ
|نیما
|عەبدولڕەزا کاهانی
|
|
|-
|تابستان عزیز
|دزی ئۆتۆمبێل
|ئەمیرشەهاب ڕەزەویان
|
|
|-
! rowspan="3" |2009
|[[دەربارەی ئێلی|دەربارەی ئیلی]]
|عەلیرەزا
|[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]]
|
|
|-
|از رئیسجمهور پاداش نگیرید
|ئەباەزەر
|کەمال تەبریزی
|
|
|-
|خوشحالی بدون آرامبخش
|4775
|سپەهر وەکیلی و ئیسفەندیار تورکەمەنڕاد
|
|
|-
! rowspan="2" |2008
|سه زن
|حامید
|مەنیژە حیکمەت
|
|
|-
|دایرهزنگی
|مەحەمەد
|پەریسا بەختئاوەر
|
|
|-
!2007
|مینای شهر خاموش
|ئێرەج
|ئەمیرشەهاب ڕەزەویان
|
|
|-
!2006
|شاعر زبالهها
|ماڵماڵک
|مەحەمەد ئەحمەدی
|
|
|}
=== تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینی
!سەرچاوەکان
|-
!2015
|کلاهقرمزی ۹۴
|خودش
|ئیرەج تەهماسب
|پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]]
|
|-
!2005
|بچههای هور
|
|عەبدوڵڵا باکیدە
|پەخش لە کەناڵی تاران
|
|-
!2003
|پلک
|پێشکەشکار
|
|پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/8204-01055/%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%84%D9%83-%D9%86%D9%85%D9%8A-%D8%B2%D9%86%D9%86%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>
|-
! rowspan="2" |2001
|در ۱۰۰ ثانیه
|پێشکەشکار
|
|پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]]
|
|-
|رنگینکمان
|پێشکەشکار
|
|پەخش لە کەناڵی تاران
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-01-11 |سەردێڕ=سوپراستارهایی که از تلویزیون به شهرت رسیدند +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/520747/%D8%B3%D9%88%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سکـــوی پرتـــاب |ناونیشان=http://www.jamejamdaily.ir/newspaper/item/62652 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.jamejamdaily.ir |زمان=fa}}</ref>
|-
!2000
|داستانهای نوروز
|فەرشاد
|مەرزییە برومەند
|پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bot Verification |ناونیشان=https://www.momtaznews.com/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.momtaznews.com}}</ref>
|-
!1997
|بازگشت به خانه
|
|مەسعود نەوابی
|پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]]
|
|}
=== زنجیرەی تۆڕی مالەوە ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینی
!سەرچاوەکان
|-
! rowspan="4" |2025
|[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]]
|خۆی
|[[ھوومەن سەییدی|هوومەن سەیدی]]
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلمنێت|فیلم نێت]]
|
|-
|گل یا پوچ
|پێشکەشکار
|سەعید فەتحی ڕۆشەن
| rowspan="2" |پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلیمۆ]]
|
|-
|مُردگی
|
|ئەمین حوسێن پور
|
|-
|[[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)|هەڵوەشاندنەوە]]
|ئابی جەندەقی
|ڕامتین لوافیپور
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلیمۆ]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-04-16 |سەردێڕ=انتشار سریال «کنکل» با بازی مهدی پاکدل و هانیه توسلی |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1061590/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AF-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D9%87-%DA%98%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref>
|-
! rowspan="2" |2024
|[[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]]
|سەعید جەعفەری
|[[تینا پاکڕەوان]]
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلیمۆ]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403112115908/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-01-08 |سەردێڕ=محبوبترین شخصیت سریال تاسیان کیست |ناونیشان=https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-46/40611931-%D9%85%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=روزنامه هفت صبح {{!}} جدیدترین اخبار ایران و جهان |زمان=fa}}</ref>
|-
|''[[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دۆڕاو]]''
|کاوە بەدرلو
|ئەمین حوسێن پور
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلیمۆ]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403062717662/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%98%D8%A7%D9%86%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>
|-
! rowspan="2" |2023
|مترجم
|ئەندازیار
|بەهرام تەوەکولی
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[نەماوا|نماوا]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/amp/85003060/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref>
|-
|مهمونی
|خۆی
|ئیرەج تەهماسب
|
|
|-
!2020
|[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]
|رامین فیاضی
|[[ھوومەن سەییدی|هوومەن سەیدی]]
|پەخش لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[نەماوا|نماوا]]
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2020-06-06 |سەردێڕ=روایت صابر ابر از سریال قورباغه |ناونیشان=https://www.imna.ir/news/427235/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%82%D9%88%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=ایمنا |بڵاوکەرەوە=ایمنا خبرگزاری شهری ایران {{!}} IMNA News Agency |زمان=fa}}</ref>
|}
=== شانۆ ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ساڵ
!
!ناونیشان
!دەرهێنەر
|-
|2024–2025
|
|امشب به صرف بورش بدون خون، به روایت نازنین
|سابر ئابر
|-
|2024
|
|مالی سویینی
|مورتەزا میرمۆنتەزیمی
|-
|2023
|
|امشب به صرف بورش و خون
|سابڕ ئەبەر
|-
|2018
|
|تن شوری
|ڕەزا سەروەتی
|-
|2018
|
|آنتی گن
|عەلی ڕازی
|-
|2017
|
|زبان تمشکهای وحشی
|شیوا مەسعودی
|-
|2017
|
|کنسرت نمایش سی
|عەلی ئەسغەر دەشتی
|-
|2016
|
|از زیر زمین تا پشت بام
|ئەفسانە ماھیان
|-
|2015
|
|مالی سویینی
|مورتەزا میرمۆنتەزیمی
|-
|2015
|
|کالیگولا
|هۆمایۆن غەنیزادە
|-
|2015
|
|سه جلسه تراپی
|ئەفسانە ماھیان
|-
|2012
|
|ننه دلاور، بیرون پشت در
|سەجاد ئەفشاریان
|-
|2012
|
|هملت
|ڕەزا گۆران
|-
|2011
|
|ریچارد سوم
|ئاتیلا پەسیانی
|-
|2011
|
|وُرکشاپ
|سینا ئازین
|-
|2010
|
|جیرهبندی پر خروس برای سوگواری
|عەلی نێرگز نەژاد
|-
|2010
|
|کالیگولا
|هۆمایۆن غەنیزادە
|-
|2009
|
|داستان یک پلکان
|ڕەزا گۆران
|-
|2009
|
|واوها و ویرگولها
|سابڕ ئەبەر
|-
|2008
|
|کرگدن
|فەرهاد ئاییش
|}
=== بەڵگەفیلم ===
* ''تا هفت خانه آنورتر''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-04-16 |سەردێڕ=نگاهی اجمالی به حالوهوای قسمت اول مستند «تا هفت خانه آنورتر» ساخته |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a7%d8%ac%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%88%d9%87%d9%88%d8%a7%db%8c-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d9%85%d8%b3 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=فیلمنیوز |زمان=fa-IR}}</ref> (2025)
=== مۆسیقا ===
* ''خوابزدهها'' (2014)
* هاوکاری لەگەڵ مەهیار عەلیزادە لە ئەلبوومی ''در شعله با تو رقصان''،<ref name="musicema.com">{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=http://www.musicema.com/node/233100|عنوان=بە ئاوازدانەری «مەهیار عەلیزادە» و ئامادەبوونی چەند گۆرانیبێژێک ئەلبوومی «در شعله با تو رقصان» بە دێکلەمەی «سابڕ ئەبەر» و «پانتێئا پەناهیها» بڵاودەکرێتەوە|ناشر=ماڵپەڕی هەواڵی تحلیلی موسیقی ما|تاریخ=|تاریخ بازبینی=}}</ref> لەگەڵ پانتێئا پەناهیها<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=در مراسم رونمایی از آلبوم «در شعله با تو رقصان» عنوان شد مهیار علیزاده: اگر حمایت باشد این پروژه را زمین نمیگذارم {{!}} Mahyar Alizadeh Official Website - سایت رسمی مهیار علیزاده |ناونیشان=http://mahyaralizadeh.com/2015/08/%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190221000545/http://mahyaralizadeh.com/2015/08/%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-02-21 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=mahyaralizadeh.com}}</ref>
* ، 2019
* در ستایش تئاتر، ایرانشهر_سالن استاد سمندریان، 2018
* پرتقالهای کال، ایرانشهر - سالن استاد ناظرزاده کرمانی، 2016 اوها
=== کتێب ===
''تا هفت خانه آنورتر'' (2018)
هر رازی که فاش میکنی یک ماهی قرمز میمیرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بوکلند {{!}} فروشگاه کتاب |ناونیشان=https://bookland.ir/uc/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-06 |وێبگە=bookland.ir}}</ref> (2020)
== خەڵات و پاڵێوراوەکان ==
{| class="wikitable sortable"
|+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!سەرچاوەكان
|-
|٢٠٠٧
|''مینای شهر خاموش''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو
|{{nominated}}
|
|-
|٢٠٠٨
|''دایرهزنگی''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو
|{{nominated}}
|
|-
|٢٠٠٩
|''[[دەربارەی ئێلی]]''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو
|{{nominated}}
|
|}
{| class="wikitable sortable"
|+[[ئاھەنگی سینەمای ئێران]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!سەرچاوەكان
|-
|٢٠٠٧
|''مینای شهر خاموش''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو
|{{won}}
|
|-
|٢٠٠٨
|''دایرهزنگی''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو
|{{nominated}}
|
|-
|٢٠١٠
|''[[دەربارەی ئێلی]]''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو
|{{won}}
|
|-
|٢٠١٥
|''همهچیز برای فروش''
|باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو
|{{nominated}}
|
|}
{| class="wikitable sortable"
|+[[کۆمەڵەی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!سەرچاوەكان
|-
|٢٠٠٩
|''[[دەربارەی ئێلی]]''
| rowspan="3" |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو
|{{won}}
|
|-
| rowspan="2" |٢٠١٢
|''برف روی کاجها''
|{{nominated}}
|
|-
|''بوسیدن روی ماه''
|{{nominated}}
|
|}
{| class="wikitable sortable"
|+[[خەڵاتەکانی حافز]]
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!سەرچاوەكان
|-
|٢٠٠٩
|''دایرهزنگی''
|باشترین ئەکتەری پیاو
|{{nominated}}
|<ref>{{cite web |date=۱۴ اسفند ۱۳۸۸ |url=https://www.hafezawards.com/11th-hafez-awards-1388/ |access-date= |website=www.hafezawards.com |language=fa |title=یازدەهەمین خول خەڵاتەکانی حافز (ساڵی ٢٠٠٩)}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]''
|باشترین ئەکتەری پیاوی دراما
|{{nominated}}
|<ref>{{cite web |date=۲۹ آبان ۱۴۰۰ |url=https://www.hafezawards.com/21st-hafez-awards-1400/ |access-date= |website=www.hafezawards.com |language=fa |title=بیست و یەکەمین خولی خەڵاتەکانی حافز (ساڵی ٢٠٢١)}}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable"
|+فێستیڤاڵی شانۆی فەجر
!ساڵ
!بەرهەمی پاڵێوراو
!پۆل
!ئەنجام
!سەرچاوەكان
|-
|٢٠١٢
|''ریچارد سوم''
|باشترین ئەکتەری پیاو
|{{won}}
|
|}
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|2079292}}
* {{Instagram|saberabar}}
* [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138310080010 بنکەدراوەی سوورە سینەما]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم|شانۆ}}
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]]
11nu9k7kca265virvyqnhvf87qvwl61
کۆما دەنگێ ئازادی
0
305088
1683935
1681426
2026-10-08T20:36:23Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683935
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''کۆما دەنگێ ئازادی''' (دەنگی ئازادی)، لە ساڵی ١٩٩٠ لە ئەستەنبوڵ پێکهێنرا، یەکێک بوو لە بەناوبانگترین و درێژخایەنترین [[مۆسیقای کوردی|تیپە کوردیەکانی]] [[تورکیا]] . کۆما دەنگێ ئازادی هاوشێوەی تیپە کوردیەکانی تری ساڵانی نەوەدەکان ستایلێکی گرتەبەر کە بەتەواوی نوێ بوو بۆ گۆڕەپانی مۆسیقای کوردی، موزیکی نەریتی کوردی بە فۆرمێکی مۆدێرن لێکدایەوە و سەرنجی تایبەتی بۆ نەوەیەکی گەنجی کورد و تورکی شارەکان گرتەوە. هەروەها وەرگێڕانی کوردی گۆرانییە نێودەوڵەتییەکانی وەک " [[بێللا چاو|بێلا سیاو]] "یان پێشکەش کرد.
لە نێوان ساڵانی ١٩٩١ تا ١٩٩٨، کۆما دەنگێ ئازادی چوار ئەلبوومی بڵاوکردۆتەوە، کە سەرجەمیان لە قۆناغێکدا لەلایەن دەوڵەتەوە قەدەغە کرابوون. سەرەڕای قەدەغەکردنەکان چەند سەد هەزار دانە لە ئەلبوومەکان فرۆشران. سەرەڕای ئەوەی زۆرێک لە کۆنسێرتەکانیان لە تورکیا قەدەغە کران، بەڵام لەوێدا بەناوبانگ بوون و هەروەها چەندین کۆنسێرتیان لە ئەڵمانیا، بەلجیکا، هۆڵەندا و بەریتانیا ئەنجامدا. <ref name="ronibaran">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cafrande.org/?p=10516}}</ref>
== شێوازی مۆسیقا و کاریگەری ==
گرووپەکە زۆرێک لە گۆرانییە خۆئامادەکراوەکانیان یان گۆرانییە نەریتییەکانیان لێکدایەوە کە بە فەنک و فەنک جاز و ڕۆک و ڕۆل کۆڤەریان دەکرد. زۆربەی گۆرانیە بەناوبانگەکانی کۆمەڵەی دەنگێ ئازادی ڕیتمێکی فەنکیان هەیە. بەڵام جیاوازن لە گۆرانییە کلاسیکیەکانی فانکی ڕۆژئاوایی بە بەکارهێنانی ئامێرە ڕۆژهەڵاتیەکانی وەک باگلاما و دودوک و مێی شانبەشانی ئامێرە ڕۆژئاواییەکانی وەک گیتار و شمشاڵ. ئەم تێکەڵەیە تا ئەمڕۆش ناوازەیە و بە تایبەتی لە ئینترۆی گۆرانییەکانی وەک "سێلیمۆ"، <ref name="Selîmo">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=r_Z60Tj_rrU}}</ref> "ئەکس لە کینێ"، <ref name="Ax lê kinê">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=X2hTfQhFtco}}</ref> "بێریڤان" و "ئێز تێ باش ناسدیکیم"دا بەرچاوە.
زۆرێک لە گۆرانییەکانی گرووپەکە پلەی کولتیان بەدەستهێناوە و چەندین جار بێشومار کۆڤەر کراون. هەندێک لە گۆرانییە بەناوبانگەکان و زۆرترین کۆڤەرکراوەکان بریتین لە "سەلیمۆ"، "هات کاروانێ هێلێبێ"، "لۆ سیڤانۆ"، "لەلێ بێجنێ"، "دێرە سۆرێ"، "ڕۆژ ڕۆژە من یە" و "ئاکس لە کینێ".
هەرچەندە ئەم تیپە تەنها کەمێک کەمتر لە ٧ ساڵ بەردەوام بوو، بەڵام کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر مۆسیقای کوردی هەبووە، زۆر هاوشێوەی هەندێک تیپی دیکەی کوردی ساڵانی نەوەدەکان. مۆسیقای مۆدێرن و شارستانی کۆما دەنگێ ئازادی بۆ زۆرێک لە گەنجە کوردەکان (و تورکەکان) کە خەباتیان کردووە بۆ گوێگرتن لە گۆرانییە نەریتییەکانی کوردی، بۆ ئەوەی بچنە ناو مۆسیقای کوردییەوە.
== گۆرانی ==
هەندێک لە گۆرانییە بەناوبانگەکانی ئەم تیپە ئەمانەن:
* ڕۆژ ڕۆژە من یە
* نەورۆز تە
* تێو گوڵە نارێ
* بێ چ هالۆ
* سێلۆ
* گوڵ و xwîn
* فێدی
* دلێ xemgîn
* دێرێ سۆرێ
* لێلێ بێجنێ
* دیکیم هێریم ئێسکێریێ (هات کاروانێ هێلێبێ)
== ئەلبوومەکان ==
* هێڤی (هیوا)، ١٩٩١
* ئێم ئازادیکسواز لە (ئێمە ئازادیخوازین)، ١٩٩٣
* وڵاتێ من/ڕۆژ وێ بێ (نیشتمانم)، ١٩٩٥
* فێدی (شەرمەزاری)، ١٩٩٨
== ئەندامان ==
گرووپەکە زۆرێک لە گۆرانییە خۆئامادەکراوەکانیان یان گۆرانییە نەریتییەکانیان لێکدایەوە کە بە فەنک و فەنک جاز و ڕۆک و ڕۆل کۆڤەریان دەکرد. زۆربەی گۆرانیە بەناوبانگەکانی کۆمەڵەی دەنگێ ئازادی ڕیتمێکی فەنکیان هەیە. بەڵام جیاوازن لە گۆرانییە کلاسیکیەکانی فانکی ڕۆژئاوایی بە بەکارهێنانی ئامێرە ڕۆژهەڵاتیەکانی وەک باگلاما و دودوک و مێی شانبەشانی ئامێرە ڕۆژئاواییەکانی وەک گیتار و شمشاڵ. ئەم تێکەڵەیە تا ئەمڕۆش ناوازەیە و بە تایبەتی لە ئینترۆی گۆرانییەکانی وەک "سێلیمۆ"، <ref name="Selîmo" /> "ئەکس لە کینێ"، <ref name="Ax lê kinê" /> "بێریڤان" و "ئێز تێ باش ناسدیکیم"دا بەرچاوە.
* دیلەک
* [[İbrahim Erdem|ئیبراهیم ئەردەم]]
* [[Ömer Avcı|عومەر ئاڤجی]]
* [[Serhat Karakas|سێرهات کاراکاس]]
* [[Nuri Erdem|نوری ئەردەم]]
* سێرهات باران
* [[Mehmet Atlı|مەهمەت ئاتلی]]
* [[Sema Yiğit|سێما یگیت]]
* [[Ece Güner|ئیس گونەر]]
* [[I. Halil Yıldız|ئی.حەلیل یڵدز]]
* [[Hakan Ener|هاکان ئێنێر]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== سەرچاوەی زیادە ==
* گونەر، حەسەن (٢٠٠٧):"کۆم'لار و کورت موزیگی". لە: ''ئێسمەر دێرگیسی'', 05.2007, ئەستەنبوڵ
* [[:ku:Koma Dengê Azadî|ویکیپیدیای کوردی]]
* [http://www.kurdshow.com/?sf=haber&haberid=1859&ktg=1562 کوردشۆ.کۆم]
* [https://web.archive.org/web/20110713173826/http://www.kurdishmagazin.com/modules.php?name=News&file=article&sid=427 گۆڤاری کوردی]
* [http://www.ronibaran.de/kda.html موزیکا کوردی، تێکستی گۆرانی کۆما دەنگێ ئازادی]
* [https://www.cafrande.org/?p=10516 Cafrande.org]
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]
f3jxakqdrfaeq0dbqy6z1pn2zm77ipz
شەڕی خاچھەڵگری ١١٠١
0
305203
1683761
1683054
2026-10-08T17:28:18Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:مێژووی ئیسلام|مێژووی ئیسلام]] و [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]]
1683761
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Crusade of 1101
| part_of = the [[Crusades]]
| image = Crusade of 1101 v1.svg
| image_size = 300px
| caption = A map of western [[Anatolia]], showing the routes taken by Christian armies
| date = Summer of 1101
| location = [[Anatolia]]
| result = [[Muslims|Muslim]] victory
| combatant1 = * [[شانشینی فەڕەنسا]]
** [[میرنشینی بورگوندی]]
** [[کۆنتیی بلوا]]
** [[کۆنتیی نیڤەر]]
** [[County of Vermandois]]
* [[Duchy of Aquitaine]]
* [[Montlhéry]]
* [[Holy Roman Empire]]
** [[Palatine County of Burgundy]]
** [[Duchy of Bavaria]]
** [[Margraviate of Austria]]
* [[County of Roussillon]]
* [[Republic of Genoa]]
* [[Byzantine Empire|Eastern Roman Empire]]
* [[Papal States]]
| combatant2 = * [[Seljuk Empire]]
** [[Sultanate of Rum|Seljuk Sultanate of Rum]]
** [[Danishmends]]
** [[Seljuk Empire|Seljuk]] [[Aleppo|Emirate of Aleppo]]
| commander1 = {{Plainlist
|[[Anselm IV (Archbishop of Milan)|Anselm IV of Milan]]{{KIA}}
* [[Stephen, Count of Blois|Stephen of Blois]]{{KIA}}
* [[Stephen I, Count of Burgundy|Stephen of Burgundy]]
* [[Eudes I of Burgundy|Eudes of Burgundy]]
* Constable Conrad
* [[Girard I of Roussillon]]
* [[Raymond IV of Toulouse]]
* General [[Tzitas]]
* [[William II of Nevers]]
* [[William IX of Aquitaine]]
* [[Hugh I, Count of Vermandois|Hugh of Vermandois]]{{KIA}}
* [[Welf I, Duke of Bavaria|Welf of Bavaria]]
* [[Ida of Formbach-Ratelnberg|Ida of Austria]]{{KIA}}
}}
| commander2 = [[Kilij Arslan I]]<br>[[Gazi Gümüshtigin]]<br>[[Fakhr al-Mulk Ridwan]]
| strength1 =
| strength2 =
| casualties1 = High
| casualties2 = Relatively low
| notes =
| campaignbox =
}}
'''شەڕی خاچھەڵگری ١١٠١''' کە بە جەنگی '''خاچھەڵگرانی دڵ بێهێزەکان''' ناسراوە، لە دوای جەنگی خاچپەرستی یەکەم دەستیپێکرد بە داوای بەهێزکردنی هێزەکانی [[شانشینی قودس]] کە تازە دامەزراوە و بۆ ڕزگارکردنی بۆهیمۆندی بەناوبانگی تارانتۆ لە دیلێتی موسڵمانان. پاپا پاسکالی دووەم ، جێنشینی ئۆربان دووەم (کە پێش ئەوەی بزانێت لە ئەنجامی ئەو جەنگە خاچپەرستییەی کە ناوی لێنابوو، مرد)، داوای کرد کە گەشتێکی نوێ ئەنجام بدرێت. بە تایبەتی داوای لەو کەسانە کرد کە نەزری خاچپەرستییان خواردووە بەڵام هەرگیز نەڕۆیشتوون و ئەوانەی لە کاتی ڕێپێوانەکەدا گەڕاونەتەوە دواوە. جەنگی خاچپەرستی شکستێکی دەنگدانەوەی ڕۆژئاوا بوو لەلایەن [[شانشینی سەلجووقی|تورکە سەلجوکییەکانەوە]].{{Sfn|Cate|2016}}
== هۆکاری جەنگی خاچپەرستانە ==
=== هاتنی داگۆبێرت ===
جەنگی خاچپەرستی یەکەم کۆتایی هات و زۆرێک لەو [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|خاچپەرستانەی]] بەشدارییان کرد گەڕانەوە بۆ [[ئەورووپا|ئەوروپا]]. تازە دەستیان بەسەر شاری پیرۆزی [[ئورشەلیم|قودسدا]] گرتبوو و لە شەڕی ئەسکالۆن هێرشی پێچەوانەی [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتمییەکانیان]] شکست پێهێنابوو. سەرکردەکان [[ڕۆبێرت کورتھۆس|ڕۆبەرت کورتۆس]] لە نۆرماندی و ڕۆبەرت دووەمی فلاندەرز و ڕیمۆندی چوارەم لە تۆلۆز گۆدفرێی بۆیلۆن پاشای قودسیان بەجێهێشت بۆ ئەوەی تەنها بە ٣٠٠ پیاو بەرگری [[ئورشەلیم|لە شارەکە]] بکەن.{{Sfn|Riley-Smith|2002}}
دوای گەڕانەوەی هەموو ئەم خاچپەرستانە کە سەرگەرمی و چیرۆک و کارە قارەمانەکانی گەشتەکەیان بەیەکەوە باسکرد، زۆرێک لە ئەوروپییەکانی دیکە ویستیان زیارەت بۆ [[خاکی پیرۆز]] بکەن. یەکێک لەو کەسانە قەشە سەرەکییەکەی پیزا بوو داگۆبێرت لە پیزا کە دەرفەتی لە [[شام|لێڤانتدا]] بینی. ئەو درکی بە پێویستی فراوانکردنی کاریگەرییەکانی [[پیزا]] بۆ ڕۆژهەڵات کرد، هەنگاوێک کە پێشتر [[کۆماری ڤێنیز]] و جێنەوا ئەنجامیانداوە. بۆیە لەلایەن [[پاپا]] پاسکالی دووەمەوە کرایە میراتگر، ئەمەش بیانوویەک بوو بۆ ئەوەی بە بەلەمێکی ١٢٠ کەشتی بەرەو [[شام|لێڤانت]] بڕۆن کە لە ڕێگادا هەڵمەتی سەرکەوتوویان کردە سەر دوورگەکانی [[کێفالونیا|سیفالۆنیا]] و کۆرفو کە خاوەندارێتی بیزەنتین بوون. دوای بیستنی ئەم هەواڵە، ئیمپراتۆری ڕۆمانی ڕۆژهەڵات ئەلێکسیۆسی یەکەم کۆمنێنۆس هێزی دەریایی بیزەنتین ڕەوانەی کرد کە لەگەڵ پیزانەکان شەڕیان کرد کە دوای چەند شەڕێک بەرەو ئاوترێمەر بەڕێکەوتن.
سەرەڕای ململانێی لەگەڵ ئەلێکسیۆس، داگۆبێرت لە پیزا لە مانگی ئەیلولی ساڵی [[١٠٩٩]] گەیشتە لیڤانت. یەکێک لە سەرکردەکانی خاچپەرستان، شازادەی ئەنتیکە ، بۆهیمۆندی تارانتۆ ، گەمارۆی بەندەری [[لازقیە|لاودیسیای]] دەدا، کە لەلایەن بیزەنتینییەکانەوە بوو، و داگۆبێرت و پیزانەکان ڕێککەوتن لەسەر یارمەتیدان بە گەمارۆدانی بەندەرەکە لە دەریاوە. بەڵام ڕۆبێرت لە نۆرماندی و ڕۆبێرت لە فلاندەرز و ڕیمۆند لە تۆلۆز بە مەبەستی بەکارهێنانی وەک بەندەرێک گەیشتنە لاودیسیا بۆ گەڕانەوە بۆ ئەوروپا بەڵام توڕە بوون کاتێک بینی بۆهیمۆند هێرش دەکاتە سەر بەندەرەکە. ئەوان پێویستی هاوکارییان لەگەڵ ئیمپراتۆری بیزەنتین و مەسیحییەکانی ڕۆژهەڵات بینی و هێشتا پابەند بوون بە سوێندەکەیانەوە بۆ ئەلێکسیۆس، کە کاتێک لە [[قوستەنتینە|قوستەنتینیە]] بەرەو قودس لە جەنگی خاچپەرستدا بەڕێکەوتن. سەرکردەکانی خاچپەرستان توانیان داگۆبێرت ڕازی بکەن کە گەمارۆکە هەڵبوەشێنێتەوە. بۆهیمۆند ناچار بوو واز لە گەمارۆکە بهێنێت، و لەگەڵ کۆمەڵێک زیارەتکار لە ئەنتیکاوە یاوەری داگۆبێرتیان کرد بۆ قودس بۆ ئەوەی سوێندی خاچپەرستییەکەی جێبەجێ بکات. بۆهیمۆند بە خێرایی بووبووە لایەنگری داگۆبێرت چونکە هەردووکیان دەیانویست ببینن دەسەڵاتی پاشای قودس لە بەرژەوەندی خۆیان کەم دەبێتەوە، دەسەڵاتی پاپا بۆ داگۆبێرت و دەسەڵاتی ئەنتیۆکین بۆ بۆهیمۆند.
لە کاتێکدا دوو ڕۆبەرتەکە لاودیسیایان بەجێهێشت بۆ باکووری [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] ، ڕیمۆند دەستی بەسەر شاری لاودیسیادا گرت کە لەلایەن بۆهیمۆندەوە بوو، و لەگەڵ خاچپەرستانی دڵسۆزدا گارنیۆنی کرد. ئەو لە لێڤانت مایەوە بۆ ئەوەی پارێزگاری لە دەستکەوتە نوێیەکانی خاکی بکات پێش ئەوەی لە مانگی ئایاری ساڵی ١١٠٠ بەرەو [[قوستەنتینە|قوستەنتینیە]] بڕوات بۆ ئەوەی هاوپەیمانی لەگەڵ ئیمپراتۆری بیزەنتین ئەلێکسیۆسی یەکەم کۆمنینۆس کە یەکێک بوو لە خراپترین دوژمنەکانی بۆهیمۆند پێکبهێنێت، بۆ یارمەتیدان لە دژی بۆهیمۆند و لە نەخشاندنی شانشینی خۆی لە دەوری شاری [[شام|تەرابلوسی]] [[تەرابلوس (لوبنان)|لیڤانتی]] کە [[عەرەب|عەرەبەکان]] کۆنتڕۆڵی دەکەن.
لەم نێوەندەدا، باڵدوینی یەکەمی ئیدێسا سەرقاڵی چەسپاندنی پارێزگای نوێی ئیدێسا بوو. لەکاتێکدا ئەو کارەی دەکرد، هەواڵی [[گەمارۆدانی ئورشەلیم (١٠٩٩)|کەوتنی قودس]] و تاجی سەر دانانی براکەی گۆدفرێی بۆیلۆنی وەک پاشای قودس بیست. بە بیستنی ئەمە، باڵدوین بڕیاریدا زیارەتەکەی تەواو بکات و لە مانگی نۆڤەمبەردا ئیدێسا بەرەو قودس بەجێهێشت.{{sfn|France|1994|p=133}} لە ڕێگادا پەیوەندی بە بۆهیمۆند و داگۆبێرت و گروپی حاجیانی [[بانیاس|بولونیاسەوە]] کرد.{{Sfn|France|1994}}{{Sfn|Runciman|1989a}} هەرچەندە ڕووبەڕووی هێرشی [[موسڵمان|موسڵمانان]] و ماندوێتی و نەخۆشی بوونەتەوە، کە هەموویان لە کاتی گەشتەکەدا زیانی گیانی زۆریان لێکەوتەوە، بەڵام زۆربەی حاجیان لە ٢١ی کانوونی دووەمدا گەیشتنە قودس.{{Sfn|Lock|2006}}{{Sfn|Runciman|1989a}}
لەگەڵ پەرەسەندنی هەموو ئەم ڕووداوانەدا، گۆدفرێی بۆیلۆن ، پاشای قودس ، سەرقاڵی فراوانکردنی سنوورەکانی شانشینی خۆی بوو. هەڵمەتەکانی بە یەکەم گەمارۆدانی ئەرسوف دەگەیشتنە لوتکە . پێشتر گۆدفرێی پەیماننامەیەکی لەگەڵ شارەکەدا واژۆکردبوو کە ئەرسوف باجی لێبدات و هەردوولا بارمتەکانی یەکتریان دەگۆڕنەوە. بەڵام بارمتە موسڵمانەکان هەڵهاتن بۆیە ئەرسوف پەیماننامەکەیان لەگەڵ قودس شکاند، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە گۆدفرێ لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٠٩٩دا شارەکەی گۆدفرێی گەمارۆدانی دەستپێکرد بە بەسەربردنی شەش هەفتە بۆ دروستکردنی بەرد فڕێدان کە پشتگیری دوو تاوەری گەمارۆدان دەکات.<ref>{{Cite book|last=Fulton|first=Michael S.|title=Artillery in the Era of the Crusades: Siege Warfare and the Development of Trebuchet Technology, Volume 122|date=2018|publisher=BRILL|isbn=9789004376922|location=Leiden|pages=90}}</ref> بەداخەوە بۆ گۆدفرێی ژمارەکانی زۆر سنووردار بوو چونکە زۆرینەی پیاوەکانی لە ڕێگەی لاودیسیا لەگەڵ دوو ڕۆبەرتەکەدا بەرەو ئەوروپا بەڕێکەوتن.<ref>{{Cite book|last=France|first=John|title=The Crusades and the Expansion of Catholic Christendom, 1000-1714|date=2005|publisher=Routledge|isbn=0415371279|location=Oxon|pages=90}}</ref> لە کۆتاییدا بەرگریکارە فاتیمیەکانی شارەکە تەسلیم بوون و تەسلیم بوونیان پێشکەش بە ڕیمۆندی چوارەمی تۆلۆز کرد چونکە پێشتر توانیبووی خاچپەرستەکانی لە تاڵانکردنی ئەو شارانەی کە داگیری کردبوو، ڕابگرێت. گۆدفرێی بە سووکایەتیکردن، پێشنیارەکەیان ڕەتکردەوە و بەردەوام بوو لە گەمارۆدانەکە. ڕیمۆند بە بیستنی ئەم بارودۆخە لە لاودیقیا، پشتگیری و هانی بەرگریکارانی فاتمی دا بۆ ئەوەی خۆیان لە دژی گۆدفرێ ڕابگرن، بە ئاماژەدان بە لاوازییەکەی کە پێی دەوترێت.{{Sfn|Runciman|1951}} هەوڵەکانی ڕیمۆند بێهودە بوو چونکە دوای ئەوەی دوو هێرشی خاچپەرستان کە بۆ سەر ئەرسوف ئەنجامدرا شکستیان هێنا، گاریسۆنەکە ئاگریان لە تاوەرەکانی گەمارۆدا بەردا و گۆدفرێی ناچارکرد کۆتایی بە گەمارۆدانەکە بهێنێت.<ref>{{Cite book|last=Tibble|first=Steve|title=The Crusader Strategy - Defending the Holy Land|publisher=Yale University Press|year=2020|isbn=|location=|pages=35–37}}</ref> هەرچەندە گەمارۆدانەکە شکستێک بوو بۆ گۆدفرێ، بەڵام تا کۆتایی ساڵی ١١٠٠، گۆدفرێی بۆیلۆن ، پاشای قودس ، توانی شارەکانی [[شام|لێڤانتینی]] [[عەکا|ئاکرێ]]، [[یافا]] ، قەیسەر ماریتیما، ئەسکالۆن و ئارسوف بکاتە لق.
ڕاستەوخۆ دوای [[کریسمس|جەژنی کریسمس]] ، پاتریاکی لاتینی قودس ، ئارنولفی چۆک ، بە پاساوی ئەوەی هەڵبژاردنەکەی ناکانۆنی بووە، لە پۆستەکەی دوورخرایەوە و بە پشتیوانی بۆهیمۆند، داگۆبێرت لە شوێنی ئەو هەڵبژێردرا. ڕای گشتی هەمیشە پێیوابوو کە خاکی پیرۆز دەبێ میراتی کڵێسا بێت، بەڵام ئارنولف زۆر لاواز بوو بۆ ئەوەی باڵادەستی جێگیر بکات. پێگەی داگۆبێرت بەهێزتر بوو، چونکە نوێنەری پاپا بوو و پشتیوانی بەلەمی پیسانی هەبوو. ڕاستەوخۆ دوای دانیشتنی لەسەر تەخت، گۆدفرێی بۆیلۆن لەبەردەمیدا ئەژنۆی دا و وەبەرهێنانی لەگەڵ خاکی قودسدا کرد و بۆهیمۆند هەمان شت بۆ ئەنتیکە کرد. باوکسالاری نوێ پشتڕاستی کردەوە کە گۆدفرێ و بۆهیمۆند خاوەندارێتی زەویەکانیانن، بەڵام هیچ ڕێوڕەسمێکی هاوشێوە لە پەیوەندی لەگەڵ باڵدوین ، کونتی ئێدێسا تۆمار نەکرا، کە بەهۆی پەیوەندییە گرژەکانەوە ڕێزی لێ نەگرت.{{Sfn|Murray|2000}}{{Sfn|Runciman|1989a}} ئەم پەیوەندییە لەگەڵ پیزا ئێستا بەو مانایە بوو کە خاچپەرستان هێڵێکی پەیوەندییان لەگەڵ ئەوروپای ڕۆژئاوا هەبووە و ئێستا پێویستیان بە پشتبەستن بە باری دابینکردنی ڕۆمانی ڕۆژهەڵات نەبوو. باڵدوین و بۆهیمۆند لە کاتژمێر 1 قودسیان بەجێهێشت{{بۆشایییەکان}}ژانویەی 1100.{{Sfn|Runciman|1989a}}{{Sfn|Edgington|2019}} دوقاق ، فەرمانڕەوای سەلجوقی دیمەشق ، هێزی نارد بۆ هێرشکردنە سەریان، بەڵام خاچپەرستان سەربازانی سەلجوکیان لە نزیک [[بەعلبەک|بەعلبێک]] شکست پێهێنا.{{Sfn|Runciman|1989a}}{{Sfn|Edgington|2019}} باڵدوین لە مانگی شوباتدا گەیشتەوە شاری ئێدێسا.{{Sfn|Runciman|1989a}}
== خوێندنەوەی زیاتر ==
* ئەلبێرت ئۆف ئایکس, ''Historia Hierosolymitana''
*
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|شەڕ}}
[[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]]
nubzaagt2v2siz37kjzai5i57mn3gkt
1683815
1683761
2026-10-08T20:02:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683815
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox military conflict
| conflict = Crusade of 1101
| part_of = the [[Crusades]]
| image = Crusade of 1101 v1.svg
| image_size = 300px
| caption = A map of western [[Anatolia]], showing the routes taken by Christian armies
| date = Summer of 1101
| location = [[Anatolia]]
| result = [[Muslims|Muslim]] victory
| combatant1 = * [[شانشینی فەڕەنسا]]
** [[میرنشینی بورگوندی]]
** [[کۆنتیی بلوا]]
** [[کۆنتیی نیڤەر]]
** [[County of Vermandois]]
* [[Duchy of Aquitaine]]
* [[Montlhéry]]
* [[Holy Roman Empire]]
** [[Palatine County of Burgundy]]
** [[Duchy of Bavaria]]
** [[Margraviate of Austria]]
* [[County of Roussillon]]
* [[Republic of Genoa]]
* [[Byzantine Empire|Eastern Roman Empire]]
* [[Papal States]]
| combatant2 = * [[Seljuk Empire]]
** [[Sultanate of Rum|Seljuk Sultanate of Rum]]
** [[Danishmends]]
** [[Seljuk Empire|Seljuk]] [[Aleppo|Emirate of Aleppo]]
| commander1 = {{Plainlist
|[[Anselm IV (Archbishop of Milan)|Anselm IV of Milan]]{{KIA}}
* [[Stephen, Count of Blois|Stephen of Blois]]{{KIA}}
* [[Stephen I, Count of Burgundy|Stephen of Burgundy]]
* [[Eudes I of Burgundy|Eudes of Burgundy]]
* Constable Conrad
* [[Girard I of Roussillon]]
* [[Raymond IV of Toulouse]]
* General [[Tzitas]]
* [[William II of Nevers]]
* [[William IX of Aquitaine]]
* [[Hugh I, Count of Vermandois|Hugh of Vermandois]]{{KIA}}
* [[Welf I, Duke of Bavaria|Welf of Bavaria]]
* [[Ida of Formbach-Ratelnberg|Ida of Austria]]{{KIA}}
}}
| commander2 = [[Kilij Arslan I]]<br>[[Gazi Gümüshtigin]]<br>[[Fakhr al-Mulk Ridwan]]
| strength1 =
| strength2 =
| casualties1 = High
| casualties2 = Relatively low
| notes =
| campaignbox =
}}
'''شەڕی خاچھەڵگری ١١٠١''' کە بە جەنگی '''خاچھەڵگرانی دڵ بێهێزەکان''' ناسراوە، لە دوای جەنگی خاچپەرستی یەکەم دەستیپێکرد بە داوای بەهێزکردنی هێزەکانی [[شانشینی قودس]] کە تازە دامەزراوە و بۆ ڕزگارکردنی بۆهیمۆندی بەناوبانگی تارانتۆ لە دیلێتی موسڵمانان. پاپا پاسکالی دووەم ، جێنشینی ئۆربان دووەم (کە پێش ئەوەی بزانێت لە ئەنجامی ئەو جەنگە خاچپەرستییەی کە ناوی لێنابوو، مرد)، داوای کرد کە گەشتێکی نوێ ئەنجام بدرێت. بە تایبەتی داوای لەو کەسانە کرد کە نەزری خاچپەرستییان خواردووە بەڵام هەرگیز نەڕۆیشتوون و ئەوانەی لە کاتی ڕێپێوانەکەدا گەڕاونەتەوە دواوە. جەنگی خاچپەرستی شکستێکی دەنگدانەوەی ڕۆژئاوا بوو لەلایەن [[شانشینی سەلجووقی|تورکە سەلجوکییەکانەوە]].{{Sfn|Cate|2016}}
== هۆکاری جەنگی خاچپەرستانە ==
=== هاتنی داگۆبێرت ===
جەنگی خاچپەرستی یەکەم کۆتایی هات و زۆرێک لەو [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|خاچپەرستانەی]] بەشدارییان کرد گەڕانەوە بۆ [[ئەورووپا|ئەوروپا]]. تازە دەستیان بەسەر شاری پیرۆزی [[ئورشەلیم|قودسدا]] گرتبوو و لە شەڕی ئەسکالۆن هێرشی پێچەوانەی [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتمییەکانیان]] شکست پێهێنابوو. سەرکردەکان [[ڕۆبێرت کورتھۆس|ڕۆبەرت کورتۆس]] لە نۆرماندی و ڕۆبەرت دووەمی فلاندەرز و ڕیمۆندی چوارەم لە تۆلۆز گۆدفرێی بۆیلۆن پاشای قودسیان بەجێهێشت بۆ ئەوەی تەنها بە ٣٠٠ پیاو بەرگری [[ئورشەلیم|لە شارەکە]] بکەن.{{Sfn|Riley-Smith|2002}}
دوای گەڕانەوەی هەموو ئەم خاچپەرستانە کە سەرگەرمی و چیرۆک و کارە قارەمانەکانی گەشتەکەیان بەیەکەوە باسکرد، زۆرێک لە ئەوروپییەکانی دیکە ویستیان زیارەت بۆ [[خاکی پیرۆز]] بکەن. یەکێک لەو کەسانە قەشە سەرەکییەکەی پیزا بوو داگۆبێرت لە پیزا کە دەرفەتی لە [[شام|لێڤانتدا]] بینی. ئەو درکی بە پێویستی فراوانکردنی کاریگەرییەکانی [[پیزا]] بۆ ڕۆژهەڵات کرد، هەنگاوێک کە پێشتر [[کۆماری ڤێنیز]] و جێنەوا ئەنجامیانداوە. بۆیە لەلایەن [[پاپا]] پاسکالی دووەمەوە کرایە میراتگر، ئەمەش بیانوویەک بوو بۆ ئەوەی بە بەلەمێکی ١٢٠ کەشتی بەرەو [[شام|لێڤانت]] بڕۆن کە لە ڕێگادا هەڵمەتی سەرکەوتوویان کردە سەر دوورگەکانی [[کێفالونیا|سیفالۆنیا]] و کۆرفو کە خاوەندارێتی بیزەنتین بوون. دوای بیستنی ئەم هەواڵە، ئیمپراتۆری ڕۆمانی ڕۆژهەڵات ئەلێکسیۆسی یەکەم کۆمنێنۆس هێزی دەریایی بیزەنتین ڕەوانەی کرد کە لەگەڵ پیزانەکان شەڕیان کرد کە دوای چەند شەڕێک بەرەو ئاوترێمەر بەڕێکەوتن.
سەرەڕای ململانێی لەگەڵ ئەلێکسیۆس، داگۆبێرت لە پیزا لە مانگی ئەیلولی ساڵی [[١٠٩٩]] گەیشتە لیڤانت. یەکێک لە سەرکردەکانی خاچپەرستان، شازادەی ئەنتیکە ، بۆهیمۆندی تارانتۆ ، گەمارۆی بەندەری [[لازقیە|لاودیسیای]] دەدا، کە لەلایەن بیزەنتینییەکانەوە بوو، و داگۆبێرت و پیزانەکان ڕێککەوتن لەسەر یارمەتیدان بە گەمارۆدانی بەندەرەکە لە دەریاوە. بەڵام ڕۆبێرت لە نۆرماندی و ڕۆبێرت لە فلاندەرز و ڕیمۆند لە تۆلۆز بە مەبەستی بەکارهێنانی وەک بەندەرێک گەیشتنە لاودیسیا بۆ گەڕانەوە بۆ ئەوروپا بەڵام توڕە بوون کاتێک بینی بۆهیمۆند هێرش دەکاتە سەر بەندەرەکە. ئەوان پێویستی هاوکارییان لەگەڵ ئیمپراتۆری بیزەنتین و مەسیحییەکانی ڕۆژهەڵات بینی و هێشتا پابەند بوون بە سوێندەکەیانەوە بۆ ئەلێکسیۆس، کە کاتێک لە [[قوستەنتینە|قوستەنتینیە]] بەرەو قودس لە جەنگی خاچپەرستدا بەڕێکەوتن. سەرکردەکانی خاچپەرستان توانیان داگۆبێرت ڕازی بکەن کە گەمارۆکە هەڵبوەشێنێتەوە. بۆهیمۆند ناچار بوو واز لە گەمارۆکە بهێنێت، و لەگەڵ کۆمەڵێک زیارەتکار لە ئەنتیکاوە یاوەری داگۆبێرتیان کرد بۆ قودس بۆ ئەوەی سوێندی خاچپەرستییەکەی جێبەجێ بکات. بۆهیمۆند بە خێرایی بووبووە لایەنگری داگۆبێرت چونکە هەردووکیان دەیانویست ببینن دەسەڵاتی پاشای قودس لە بەرژەوەندی خۆیان کەم دەبێتەوە، دەسەڵاتی پاپا بۆ داگۆبێرت و دەسەڵاتی ئەنتیۆکین بۆ بۆهیمۆند.
لە کاتێکدا دوو ڕۆبەرتەکە لاودیسیایان بەجێهێشت بۆ باکووری [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] ، ڕیمۆند دەستی بەسەر شاری لاودیسیادا گرت کە لەلایەن بۆهیمۆندەوە بوو، و لەگەڵ خاچپەرستانی دڵسۆزدا گارنیۆنی کرد. ئەو لە لێڤانت مایەوە بۆ ئەوەی پارێزگاری لە دەستکەوتە نوێیەکانی خاکی بکات پێش ئەوەی لە مانگی ئایاری ساڵی ١١٠٠ بەرەو [[قوستەنتینە|قوستەنتینیە]] بڕوات بۆ ئەوەی هاوپەیمانی لەگەڵ ئیمپراتۆری بیزەنتین ئەلێکسیۆسی یەکەم کۆمنینۆس کە یەکێک بوو لە خراپترین دوژمنەکانی بۆهیمۆند پێکبهێنێت، بۆ یارمەتیدان لە دژی بۆهیمۆند و لە نەخشاندنی شانشینی خۆی لە دەوری شاری [[شام|تەرابلوسی]] [[تەرابلوس (لوبنان)|لیڤانتی]] کە [[عەرەب|عەرەبەکان]] کۆنتڕۆڵی دەکەن.
لەم نێوەندەدا، باڵدوینی یەکەمی ئیدێسا سەرقاڵی چەسپاندنی پارێزگای نوێی ئیدێسا بوو. لەکاتێکدا ئەو کارەی دەکرد، هەواڵی [[گەمارۆدانی ئورشەلیم (١٠٩٩)|کەوتنی قودس]] و تاجی سەر دانانی براکەی گۆدفرێی بۆیلۆنی وەک پاشای قودس بیست. بە بیستنی ئەمە، باڵدوین بڕیاریدا زیارەتەکەی تەواو بکات و لە مانگی نۆڤەمبەردا ئیدێسا بەرەو قودس بەجێهێشت.{{sfn|France|1994|p=133}} لە ڕێگادا پەیوەندی بە بۆهیمۆند و داگۆبێرت و گروپی حاجیانی [[بانیاس|بولونیاسەوە]] کرد.{{Sfn|France|1994}}{{Sfn|Runciman|1989a}} هەرچەندە ڕووبەڕووی هێرشی [[موسڵمان|موسڵمانان]] و ماندوێتی و نەخۆشی بوونەتەوە، کە هەموویان لە کاتی گەشتەکەدا زیانی گیانی زۆریان لێکەوتەوە، بەڵام زۆربەی حاجیان لە ٢١ی کانوونی دووەمدا گەیشتنە قودس.{{Sfn|Lock|2006}}{{Sfn|Runciman|1989a}}
لەگەڵ پەرەسەندنی هەموو ئەم ڕووداوانەدا، گۆدفرێی بۆیلۆن ، پاشای قودس ، سەرقاڵی فراوانکردنی سنوورەکانی شانشینی خۆی بوو. هەڵمەتەکانی بە یەکەم گەمارۆدانی ئەرسوف دەگەیشتنە لوتکە . پێشتر گۆدفرێی پەیماننامەیەکی لەگەڵ شارەکەدا واژۆکردبوو کە ئەرسوف باجی لێبدات و هەردوولا بارمتەکانی یەکتریان دەگۆڕنەوە. بەڵام بارمتە موسڵمانەکان هەڵهاتن بۆیە ئەرسوف پەیماننامەکەیان لەگەڵ قودس شکاند، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە گۆدفرێ لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٠٩٩دا شارەکەی گۆدفرێی گەمارۆدانی دەستپێکرد بە بەسەربردنی شەش هەفتە بۆ دروستکردنی بەرد فڕێدان کە پشتگیری دوو تاوەری گەمارۆدان دەکات.<ref>{{Cite book|last=Fulton|first=Michael S.|title=Artillery in the Era of the Crusades: Siege Warfare and the Development of Trebuchet Technology, Volume 122|date=2018|publisher=BRILL|isbn=9789004376922|location=Leiden|pages=90}}</ref> بەداخەوە بۆ گۆدفرێی ژمارەکانی زۆر سنووردار بوو چونکە زۆرینەی پیاوەکانی لە ڕێگەی لاودیسیا لەگەڵ دوو ڕۆبەرتەکەدا بەرەو ئەوروپا بەڕێکەوتن.<ref>{{Cite book|last=France|first=John|title=The Crusades and the Expansion of Catholic Christendom, 1000-1714|date=2005|publisher=Routledge|isbn=0415371279|location=Oxon|pages=90}}</ref> لە کۆتاییدا بەرگریکارە فاتیمیەکانی شارەکە تەسلیم بوون و تەسلیم بوونیان پێشکەش بە ڕیمۆندی چوارەمی تۆلۆز کرد چونکە پێشتر توانیبووی خاچپەرستەکانی لە تاڵانکردنی ئەو شارانەی کە داگیری کردبوو، ڕابگرێت. گۆدفرێی بە سووکایەتیکردن، پێشنیارەکەیان ڕەتکردەوە و بەردەوام بوو لە گەمارۆدانەکە. ڕیمۆند بە بیستنی ئەم بارودۆخە لە لاودیقیا، پشتگیری و هانی بەرگریکارانی فاتمی دا بۆ ئەوەی خۆیان لە دژی گۆدفرێ ڕابگرن، بە ئاماژەدان بە لاوازییەکەی کە پێی دەوترێت.{{Sfn|Runciman|1951}} هەوڵەکانی ڕیمۆند بێهودە بوو چونکە دوای ئەوەی دوو هێرشی خاچپەرستان کە بۆ سەر ئەرسوف ئەنجامدرا شکستیان هێنا، گاریسۆنەکە ئاگریان لە تاوەرەکانی گەمارۆدا بەردا و گۆدفرێی ناچارکرد کۆتایی بە گەمارۆدانەکە بهێنێت.<ref>{{Cite book|last=Tibble|first=Steve|title=The Crusader Strategy - Defending the Holy Land|publisher=Yale University Press|year=2020|isbn=|location=|pages=35–37}}</ref> هەرچەندە گەمارۆدانەکە شکستێک بوو بۆ گۆدفرێ، بەڵام تا کۆتایی ساڵی ١١٠٠، گۆدفرێی بۆیلۆن ، پاشای قودس ، توانی شارەکانی [[شام|لێڤانتینی]] [[عەکا|ئاکرێ]]، [[یافا]] ، قەیسەر ماریتیما، ئەسکالۆن و ئارسوف بکاتە لق.
ڕاستەوخۆ دوای [[کریسمس|جەژنی کریسمس]] ، پاتریاکی لاتینی قودس ، ئارنولفی چۆک ، بە پاساوی ئەوەی هەڵبژاردنەکەی ناکانۆنی بووە، لە پۆستەکەی دوورخرایەوە و بە پشتیوانی بۆهیمۆند، داگۆبێرت لە شوێنی ئەو هەڵبژێردرا. ڕای گشتی هەمیشە پێیوابوو کە خاکی پیرۆز دەبێ میراتی کڵێسا بێت، بەڵام ئارنولف زۆر لاواز بوو بۆ ئەوەی باڵادەستی جێگیر بکات. پێگەی داگۆبێرت بەهێزتر بوو، چونکە نوێنەری پاپا بوو و پشتیوانی بەلەمی پیسانی هەبوو. ڕاستەوخۆ دوای دانیشتنی لەسەر تەخت، گۆدفرێی بۆیلۆن لەبەردەمیدا ئەژنۆی دا و وەبەرهێنانی لەگەڵ خاکی قودسدا کرد و بۆهیمۆند هەمان شت بۆ ئەنتیکە کرد. باوکسالاری نوێ پشتڕاستی کردەوە کە گۆدفرێ و بۆهیمۆند خاوەندارێتی زەویەکانیانن، بەڵام هیچ ڕێوڕەسمێکی هاوشێوە لە پەیوەندی لەگەڵ باڵدوین ، کونتی ئێدێسا تۆمار نەکرا، کە بەهۆی پەیوەندییە گرژەکانەوە ڕێزی لێ نەگرت.{{Sfn|Murray|2000}}{{Sfn|Runciman|1989a}} ئەم پەیوەندییە لەگەڵ پیزا ئێستا بەو مانایە بوو کە خاچپەرستان هێڵێکی پەیوەندییان لەگەڵ ئەوروپای ڕۆژئاوا هەبووە و ئێستا پێویستیان بە پشتبەستن بە باری دابینکردنی ڕۆمانی ڕۆژهەڵات نەبوو. باڵدوین و بۆهیمۆند لە کاتژمێر 1 قودسیان بەجێهێشت{{بۆشایییەکان}}ژانویەی 1100.{{Sfn|Runciman|1989a}}{{Sfn|Edgington|2019}} دوقاق ، فەرمانڕەوای سەلجوقی دیمەشق ، هێزی نارد بۆ هێرشکردنە سەریان، بەڵام خاچپەرستان سەربازانی سەلجوکیان لە نزیک [[بەعلبەک|بەعلبێک]] شکست پێهێنا.{{Sfn|Runciman|1989a}}{{Sfn|Edgington|2019}} باڵدوین لە مانگی شوباتدا گەیشتەوە شاری ئێدێسا.{{Sfn|Runciman|1989a}}
== خوێندنەوەی زیاتر ==
* ئەلبێرت ئۆف ئایکس, ''Historia Hierosolymitana''
*
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|شەڕ}}
[[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
i2rac6k02sws3jlqvhsa8k3cqgecro9
کێڵگەی ئەتروش
0
305211
1683744
1683537
2026-10-08T17:06:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:عێراق|عێراق]]، [[دەروازە:وزە|وزە]] و [[دەروازە:کوردستان|کوردستان]]
1683744
wikitext
text/x-wiki
[[file:ShaMaran's_Atrush_Field.jpg|وێنۆک| کێڵگەی ئەتروش سەر بە کۆمپانیایەکی وزە لە هەرێمی کوردستان]]
'''کێڵگەی ئاتروش''' کێڵگەیەکی نەوتی کاربۆناتی جوراسیکی شکاوە و دەکەوێتە نزیک [[دھۆک|شاری دۆهوک]] [[باشووری کوردستان|لە کوردستان، عێراق]]. لەلایەن کۆمەڵەی هاوبەشانی گەڕانی گشتیەوە دۆزرایەوە. تا 12ی ئازاری 2013، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]] بژاردەی بەدەستهێنانی 25%ی پشکی حکومەتی لە کێڵگەی ئەتروش بەپێی ڕێککەوتنی هاوبەشی بەرهەمهێنان بەکارهێنا.<ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130331005149/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-31 |ڕێکەوتی سەردان=2013-03-29}}</ref>
کۆمپانیای General Exploration Partners (GEP) خاوەنی 80%ی کۆمپانیای Atrosh بوو، بە هاوبەشی لەگەڵ Aspect Energy International کە خاوەنی دوو لەسەر سێی پشکەکانی GEP بوو، بەم شێوەیە پشکەکانی Aspect Energy International 53.2% بوو. کۆمپانیای ئاسپێکت ئینێرجی ئینتەرناشناڵ پشکەکانی لە کۆمپانیای جی پی بە تاقە فرۆشت بە بڕی ٦٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی، لە ئەنجامدا پشکەکانی ئەسپێکت لە کۆمپانیای جی پی بۆ تاقە گواسترایەوە. پشکی شاماران بە ڕێژەی 26.8%ی کۆمپانیای ئەتروش ماوەتەوە و کۆمپانیای ماراسۆن ئۆیل خاوەنی 20%ی ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241107235100/https://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-07}}</ref>
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨، کۆمپانیای شەماران پترۆلیۆم نیازی خۆی ڕاگەیاند بۆ کڕینی ١٥%ی پشکەکانی ماراسۆن پێترۆلیۆم لە کێڵگەی ئەتروش،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140305/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> کە لە ١ی ژانویەی ٢٠١٨ەوە کاری پێدەکرێت. شاماران سەرجەم پشکەکانی کۆمپانیای MOKDV کە لقێکی هۆڵەندییە لە کۆمپانیای ماراسۆن بە بڕی 63 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دەستدەکەوێت. دواتر شاماران پشکی 7.5%ی پشکی کارکردن بە کۆمپانیایەکی وزە دەفرۆشێت بە بڕی 33 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. پێشبینی دەکرێت فرۆشتنەکە لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ تەواو بێت.<ref name="Jan2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190130221111/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-30 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-30}}</ref>
لە ٣ی تەمموزی ٢٠١٧ نەوت لە ڕێگەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانی ناوەندی لە شاری ئەتروش دەستیپێکرد. لە مانگی ئەیلولی 2017 ڕێککەوتنێک بۆ فرۆشتنی نەوتی ئەتروش لە نێوان کۆمپانیای تاقە و هاوبەشەکانی و حکومەتی هەرێمی کوردستان واژۆ کرا. بەپێی ڕێککەوتنەکە، حکومەتی هەرێمی کوردستان نەوتی هەناردەکراو لە کێڵگەی ئەتروش لە ڕێگەی بۆرییەکەوە لە سنووری دەڤەری ئەتروش دەکڕێت. کوالیتی نەوتەکە ناچار دەکات دەستکاری نرخی نەوت بکرێت بە نزیکەی ١٦ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک کەمتر لە نرخی نەوتی خاوی برێنت کە بەروار کراوە. هەموو تێچووی گواستنەوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی پارەی زیادە دەبێت. ئەم داشکاندنە لەسەر بنەمای پرەنسیپەکانی هاوشێوەی ڕێککەوتنەکانی تری فرۆشتنی نەوت لە هەرێمی کوردستانی عێراق دامەزراوە.<ref name="ReferenceD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171002192604/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-10-02 |ڕێکەوتی سەردان=2017-10-03}}</ref>
== ڕێککەوتننامەکانی ناونانی کێڵگەی ئاتروش ==
لە ساڵی ٢٠١٤، دوای کۆبوونەوەی لیژنەی بەڕێوەبردنی ئەتروش [http://mnr.krg.org/index.php/en و وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان (] نسخة محفوظة گۆڕانکاری لە زاراوەی بەکارهێنراو لە پەیوەندی لەگەڵ چالاکییەکان لە بواری ئەتروشدا کرا:<ref name="Pareto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141222130039/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2014-12-22 |ڕێکەوتی سەردان=2016-03-17}}</ref>
* "Atrush Block"، "Atrush PSC" و "Atrush Field" نەگۆڕاون.<ref name="Pareto" />
* پێکهاتەکە (پێشتر بە "پەرستگای ئەتروش" ناودەبرا) ناوی گۆڕدرا بۆ چیای چیا خیری، واتە پەرستگای چیا خیری.<ref name="Pareto" />
* سەرجەم دامەزراوە بەرهەمهێنانەکان بە دامەزراوەی چیا خەیری ناسراو دەبن.<ref name="Pareto" />
* بیرەکانی داهاتوو بە ڕێککەوت دەمێننەوە بەڵام بە "چیا خەیری" ناودەبرێن، کە فۆڕمی کورتکراوەی "CK"ە، کە لە بیرە ژمارە 5 دەست<ref name="Pareto" />
* سەکۆکانی بیرەکان بە چەمانکێ ئەی، بی و هتد ناسراو دەبن<ref name="Pareto" />
* بیرە مێژووییەکان، AT-1 تا AT-4، ناوی سەرەتایی خۆیان دەهێڵنەوە.<ref name="Pareto" />
== بیرەکان ==
=== ئەتروش-١ باشە (AT-1) ===
بیری AT-1 لە 5ی تشرینی یەکەمی 2010 بە سەرکەوتوویی کونکرا. ڕێژەی ئاسایی لێشاوی بیرەکە لە ڕۆژێکدا ٦ هەزار و ٣٩٣ بەرمیل نەوت بووە. هاوبەشانی گەڕانی گشتی ٧٢٦ مەتر ستوونی نەوت و ١٢٠ مەتر ڕوون لە سەرەوەی ڕووبارەکەیان دۆزیەوە. لەو کاتەوە بیرەکە بۆ هەمیشە جێهێڵراوە.<ref name="Jan2019" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130303205451/http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-03 |ڕێکەوتی سەردان=2013-02-04}}</ref>
=== ئەتروش-٢ باشە (AT-2) ===
بیری AT-2 لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٢ بە سەرکەوتوویی کونکرا. بیرەکە بە بەکارهێنانی پەمپێکی ژێرئاوکەوتوو ڕۆژانە 42,212 بەرمیل نەوتی ڕۆیشتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reuters.com/article/2012/09/13/idUS200698+13-Sep-2012+PRN20120913 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=[[رويترز]]}}</ref> و مەزەندە دەکرێت بەرزترین لێشاوی نەوت بووبێت کە تا ئێستا لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]] تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20200926045504/https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-09-26 |وێبگە=Oil & Gas Middle East}}</ref> دیزاینی پرۆگرامی DST، هەروەها تەواوکردنی بەردەوامی، لەلایەن دانیال ڕیدێل، ڕیچارد شارپ، دایمون یارشنکۆ و ویس ویتمانەوە بەڕێوەدەبرا، لەگەڵ پشتگیری سەرەکی جێبەجێکردن کە لەلایەن بەڵێندەرە سەرەتاییەکانەوە پێشکەشکرا. بەرهەمهێنانی ئامێری AT-2 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو.
=== ئەتروش-٣ باشە (AT-3) ===
پێدەچێت بیری AT-3 لە 26ی ئازاری 2013 هەڵکەندراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ زانیارییەک نییە بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەمە.<ref name="ReferenceB" />
==== پوختەی بیرەکانی AT-3 ====
لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بیرەکە وەک بیرێکی بەرهەمهێنانی نەوتی قورس کاری لەسەر کراوە و ئێستا ئامادەیە بۆ تاقیکردنەوەی درێژخایەنی نەوتی قورس.<ref name="Jan2019" />
=== ئەتروش-٤ باشە (AT-4) ===
بیری AT-4 لە ساڵی 2014 کونکراوە، و دووەم بیرە کە بۆ پشتگیریکردنی دامەزراوەی قۆناغی یەکەم کون کراوە.<ref name="Pareto" />
==== پوختەی بیرەکانی AT-4 ====
* بیرێک کە گۆشەی بە گۆشەی بەرزە. زۆرترین گۆشەی کونەکە ٨٢ پلە بووە. ئەمەش ئیمکانی پەرەپێدانی کێڵگەکەی بە بەکارهێنانی بیرە ئاراستەییەکان لە بەرامبەر زەوییە زۆر ناڕێکەکاندا سەلماند.<ref name="Pareto" />
* بیرەکە لە سەکۆی AT-1 کون کراوە کە بە وردی بە Chamanke-A ناسراوە.<ref name="Pareto" />
* خەزنەی جوراسیک نزیکەی ٧٢ مەتر بەرزترە لەوەی کە لە کاتی دۆزرایەوە لە AT-1.<ref name="Pareto" />
* دوو تاقیکردنەوەی سنووردار لەسەر نمونە شلەکان ئەنجامدرا.<ref name="Pareto" />
* کۆی گشتی ڕێژەی بەرهەمهێنانی شلە {{Convert|9000|oilbbl|m3}} ڕۆن ڕۆژانە لە ڕۆنی 26°AP<ref name="Pareto" />
* هیچ ئاماژەیەک نەبوو بۆ ڕووپۆشکردنی غاز.<ref name="Pareto" />
* هەروەها [https://web.archive.org/web/20180428075549/http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/w/well_interference_testing.aspx تاقیکردنەوەی دەستێوەردان] ئەنجامدرا. تاقیکردنەوەکە پەیوەندییەکی پەستانی دەستبەجێی لەگەڵ AT-2 نیشان دا.<ref name="Pareto" />
* بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 وەک دامەزراوەیەکی قۆناغی یەکەم ڕاگیرا.<ref name="Pareto" />
* بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو.
* لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا هەوڵی پاککردنەوە درا، بەڵام بەرهەمهێنانی نائومێدکەری لێکەوتەوە و ئێستا بیرەکە چاوەڕێی کارکردنە لەسەر پەمپێکی بچووکتر.<ref name="Jan2019" />
=== چیا خەیری-5 وێڵ (CK-5) ===
بیری چیا خەیری-٥ (CK-5)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو.
=== چیا خەیری-٦ وێڵ (CK-6) ===
بیری هەڵسەنگاندنی قۆناغی دووەم لە چیا خیری-٦ (CK-6) قووڵیەکەی ٢١٠٥ مەتر دەبێت. بیرەکە لەلایەن کۆمپانیایەکی وزە بەڕێوەدەبرێت، لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤، دوای ٣٦ ڕۆژ لە کارکردن، گەیشتە تی دی. بەشێک لە بەشی ڕۆژهەڵاتی بلۆکی ئەتروش دەکەوێتە سەر سەکۆی چەمانکێ سی. هەروەها ئەم پلاتفۆرمە شوێنی فڕۆکەی AT-3 ە. CK-6 بیرێکی ئاراستەییە، لە ڕووی ئاوەوە بە ئاراستەی SSE کون دەکرێت. CK-6 لە بەرزایییەکی بەرزتر (≈139 م) لە بیری AT-3ی نزیکدا ڕووبەڕووی خەزنەیەکی جوراسی بووەوە.<ref name="CK-6Flow">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130201317/http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref> لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٩ەوە بیرەکە چاوەڕێی دووبارە بەکارهێنانەوەیە بۆ ئەوەی ببێتە بیرێکی چاودێری لە کاتی تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژکراوەی AT-3.<ref name="Jan2019" />
بیرەکە لە شوباتی ٢٠١٩ تەواوکرایەوە و لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|4500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="update19">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=12 December 2019 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-10-22 |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com}}</ref>
==== تاقیکردنەوەی بيرەکان ====
{{Block indent|DST #1<ref name="CK-6Flow" />
* التكوين: آلان<ref name="CK-6Flow" />
* الفاصل المثقوب: 12 مترًا<ref name="CK-6Flow" />
* باستخدام مضخة غاطسة كهربائية (ESP) و[http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/n/nitrogen_lift.aspx/ رافعة نيتروجينية]، أُنتِج النفط الثقيل بمعدل منخفض.<ref name="CK-6Flow" />
* كان الفاصل الزمني للاختبار هو الأعمق الذي استُخرج منه النفط. عند عمق -460 مترًا تحت مستوى سطح البحر، وُجد أن نفط CK-6 أعمق بحوالي 200 متر من النفط المُستخرج من المكمن المُماثل في البئر AT-2.<ref name="CK-6Flow" />
* كانت لزوجة النفط المُستخرج أقل من لزوجة النفط من AT-2.<ref name="CK-6Flow" />}}
=== چیا خەیری-7 وێڵ (CK-7) ===
کارەکانی کونکردن و هەڵسەنگاندن بۆ بیرەکانی چیا خەیری-٧ (CK-7) پێش ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ دەستیپێکردووە. بیرە CK-7 دەکەوێتە ناوچەی ناوەندی کێڵگەی ئەتروش. بیرە بەرهەمهێنەرەکە بەناوی AT-2 نزیکەی 3 کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتەوە هەڵکەوتووە، بیری AT-3 بە دووری 3.5 کیلۆمەتر لە ڕۆژئاوا هەڵکەوتووە. پێدەچێت بیرەکە لە پلاتفۆرمی Chamankee E کون بکرێت. ئەم کارانە ئامانجیان زیادکردنی بیرێکی بەرهەمهێنانی دیکەیە بە هەڵسەنگاندنی توانای بازرگانی پێکهاتەی مۆس و کەمکردنەوەی نادڵنیایی لە دیاریکردنی قووڵی ناوچەی گواستنەوەی نەوتی مامناوەند بۆ قورس. پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ٥٢ ڕۆژدا قووڵایی کۆی بیرەکە بگاتە ١٥٧٥ مەتر، بە بەکارهێنانی ئامێری کونکردنی ڕۆمفۆر ٢٥.<ref name="CK-7">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170920191500/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref>
=== چیا خەیری-٨ وێڵ (CK-8) ===
بیری چیا خەیری-٨ (CK-8)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو
=== چیا خەیری-9 وێڵ (CK-9) ===
بیری فڕێدانی ئاوی چیا خەیری-٩ (CK-9) وەک پلانی بۆ دانرابوو بە سەرکەوتوویی کونکرا و ئامادەیە بۆ دەرزی ئاو.<ref name="Jan2019" />
=== چیا خەیری-10 چاڵ (CK-10) ===
بیری چیا خەیری-10 (CK-10) لە مانگی حوزەیرانی 2018 هەڵکەندراوە<ref name="June2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201317/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref> و لە مانگی تەمموزی 2018 بە دامەزراوەکە بەستراوەتەوە.<ref name="Sept2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201315/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref>
=== چیا خەیری-11 چاڵ (CK-11) ===
چیا خەیری-11 (CK-11) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوەی لادانە، دەکەوێتە سەر پلاتفۆرمی Chamanke-G، لە 3ی 1ی 2019 [https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، لەگەڵ پێکهاتەی [https://web.archive.org/web/20230407130205/https://link.springer.com/article/10.1007/s12517-014-1651-0 سارجێلۆ] وەک ئامانج.<ref name="Jan2019" />
بیرەکە تا ناوەڕاستی مانگی ئازار تا قووڵایی کۆتایی کونکرا و لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد و {{Convert|5500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنا نەوت لە (لە ماوەی تەمموزی 2019)<ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250527174541/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-27 |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> و بەرزبووەتەوە بۆ {{Convert|8500|oilbbl|m3}}لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٩دا نەوت لە<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-07-16 |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran petroleum corp.}}</ref>
=== چیا خەیری-12 چاڵ (CK-12) ===
چیا خەیری-12 (CK-12) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە بە درێژایی 2400 مەتری مەیل و دەکەوێتە سەر سەکۆی Chamankee-E<ref name="auto1" /> کە لە ساڵی 2019 [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، و بیرەکە لە 10ی ئابی 2019 خرایە بواری<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250430194612/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-04-30 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref>
بیرە CK-12 لە کۆتایی 19ی ئایاری 2019 تا قووڵایی کۆتایی خۆی کونکرا، لەوێدا دەرکەوت کە خەزنەکە 25 مەتر قووڵترە لەوەی پێشبینی دەکرا. بیرە CK-12 بە مۆر و هەڵواسراو هێڵدرایەوە تاوەکو سەکۆیەکی چاککردنەوە بەکارهێنرا بۆ تەواوکردنی لە مانگی تەمموزی 2019. بەرهەمهێنانی لە ١٠ی ئابی ٢٠١٩ دەستیپێکرد. لە ئێستادا CK-12 بە ڕێژەی {{Convert|2000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە لە پێکهاتەی مۆس.<ref name="auto1" />
=== چیا خەیری-13 بیر (CK-13) ===
بیری چیا خەیری-١٣ (CK-13) دەکەوێتە شاری چەمانکی-ئی. بیرێکی بەرهەمهێنانی قووڵی ٢٣٤٠ مەتر و دەرەوەی بۆرییە [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx و لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ کوندراوە]،<ref name="auto3" /> تا ١٩ی ئابی ٢٠١٩ تا تی دی کون کراوە، و لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|6000|oilbbl|m3}} دەستی بە بەرهەمهێنان کردووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا ئەم بیرە لە قووڵایی ٢٣ مەتر کەمتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا ڕووبەڕووی پێکهاتەی ئامانج بووەوە.<ref name="auto1" /> بە شێوەیەکی بەرفراوان پێیان وایە کە شکستی جیۆلۆجیستی گەشەپێدان و جیۆلۆجیستی کارپێکردنی بیرەکان و بەڕێوەبەری جیۆلۆجی لە کۆمپانیایەکی وزە لە پێشبینیکردنی وردی قووڵایی پێکهاتەکەدا خاڵێکی مشتومڕاوییە لە هاوبەشیەکەدا.
=== چیا خەیری-14 چاڵ (CK-14) ===
هەرگیز هیچ ڕاگەیاندنێکی گشتی لەبارەی CK-14 نەکراوە.
=== چیا خەیری-١٥ بیر (CK-15) ===
چیا خەیری-١٥ (CK-15) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە و چەقەڵە لە شوێنی کونکردنی چەمانکی-جی. کونکردنی بیرەکە لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ دەستیپێکردووە، لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دەستی بە کارەکانی کردووە.<ref name="auto1" />
=== تاقیکردنەوەی بیرە درێژکراوەکانی نەوتی قورس (HOEWT) ===
لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا، ئۆپەراتۆرەکە ئامێرەکانی بۆ تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکان داناوە. ئەم ئامێرە {{Convert|5000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە ڕۆژێکدا، توانای پرۆسێسکردنی زیادە لە Chamankee C، کە AT-3 لێیە. بڕیارە لە مانگی شوباتی ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی نەوتی قورس دەست پێبکات.<ref name="Jan2019" />
لە ڕاستیدا پڕۆژەی HOEWT تا ناوەڕاستی مانگی نیسان دواکەوت،<ref name="auto3" /> و بیرەکە لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩دا خرایە<ref name="auto" />
=== چیا خەیری-16 چاڵ (CK-16) ===
CK-16، بیری فڕێدانی ئاو، تەواوکەری بیری CK-9 ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20230609114839/https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-09}}</ref> بیرەکە لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢ گەیشتە TD،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20230328115838/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-03-28}}</ref> و لە سەرووی خەزنەی سەرکی لە تەمموزی ٢٠٢٢ تەواو بوو و فڕێدانی ئاویش لە تەمموزی ٢٠٢٢ دەستی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130195537/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref>
=== چیا خەیری-17 چاڵ (CK-17) ===
کونکردن و تەواوکردنی بیری لایەنی CK-17 (لە سەکۆی A) بۆ دەرهێنان لە خەزنەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک لە کاتی دیاریکراو و لە چوارچێوەی بودجەدا لە 1ی نیسانی 2021<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-07-16 |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> لە مانگی تەمموزی ٢٠٢٢ بیرەکە چاککردنەوەی بۆ کرا بۆ زیادکردنی بەرهەمهێنان. پێشبینی دەکرا تا مانگی ئابی ٢٠٢٢ تەواو بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240615201304/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-06-15 |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
=== چیا خەیری-18 چاڵ (CK-18) ===
بەپێی پۆستێکی [[لینکدئین|لینکیدئین]] لەلایەن بەڕێوەبەری کونکردن و تەواوکردن لە کۆمپانیایەکی وزە لە ماوەی هەفتەی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، بیری CK-18 (پلاتفۆرمی G) بە سەرکەوتوویی گەیشتە قووڵایی کونکردن (TD) وەک یەکەم بیری ئاسۆیی لە ناوچەی ئەتروش. هەروەها بەڕێوەبەرەکە ڕایگەیاندووە کە درێژی ئاوەڕۆی ئاسۆیی ١٠١٦ مەتر بووە. بیری بەرهەمهێنانی CK-18 لە ئاتروش کە لە پلاتفۆرمی Chamanke G دەرهێنراوە، لە ئەیلوولی 2022 بە قووڵی کۆی گشتی کونکرا، لەگەڵ بەشێکی 950 مەتری کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ڕێگەی پێکهاتەی مۆسی جوراسیکی خوارەوە کونکرا. لە ئێستادا بیرەکە لایەنگری دەکرێت، و پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بێت.<ref name="auto4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240705074428/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-07-05}}</ref>
=== چیا خەیری-19 چاڵ (CK-19) ===
لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢ بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش بە ناوی CK-19 لە پلاتفۆرمی Chamankee C کونکرا. بیرەکە پێکهاتەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک دەکاتە ئامانج و پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنان لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٣ دەست<ref name="auto4" />
=== چیا خەیری-٢٠ چاڵ (CK-20) ===
بیری بەرهەمهێنانی CK-20 لە پلاتفۆرمی Chamanke E لە شوباتی 2023 کونکرا. بیرەکە بە قووڵی کۆی گشتی ١٧٥٣ مەتر کون کراوە و لە سەرووی سەردەمی جوراسی سەرەوە لە نیسانی ٢٠٢٣ تەواو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250527182657/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-27 |ڕێکەوتی سەردان=26 October 2023 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
=== بیرەکانی داهاتوو ===
کونکردن و تەواوکردنی بیری بەرهەمهێنانی زیادە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20210820191156/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-08-20 |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> بڕیارە یەکێک لە بیرەکان لە سەکۆی چەمانکێ-A کە چەند سەد مەترێک لە ڕۆژئاوای AT-1 دوورە، هەڵکەندرێت. ئەوی دیکەیان لە پلاتفۆرمی Chamanke-G کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژهەڵاتی AT-1 و باشووری ڕۆژئاوای CK-5 کون دەکرێت. بیرەکە لە چەمانکێ-ئە ئاماژەی بەوە کردووە کە پلانەکانی دروستکردنی سەکۆی چەمانکێ-D لە ڕۆژئاوای چەمانکێ-A هەڵوەشاوەتەوە. دەوترێت ئەمەش بەهۆی بێتوانایی تیمی دانوستانکاری زەویەکانی کۆمپانیای تاکا لە دەستەبەرکردنی موڵکەکە و ناکارایی تیمی دروستکردنی دامەزراوەکان بۆ دروستکردنی سەکۆیەک پێش ساڵی ٢٠٢٤. قسە و باسێک هەبوو کە ئەم بیرانە لە ساڵی ٢٠٢١ یان ٢٠٢٢دا هەڵنەکەندرێن چونکە دەوترێت کۆمپانیای تاکا جیۆلۆجی کارەکانی لە کارەکەی دوورخستەوە، کە بوونی ئەو بیرانە لە کاتی کونکردندا ناچاری دەبوو. ئەم پێشبینییە سەلماندی کە هەڵە بووە لە هەڵکەندنی دوو بیر لە ساڵی ٢٠٢٢. لە ڕاستیدا خەرجییە سەرمایەییەکانی ئەتروش بۆ ساڵی ٢٠٢٢ پێشبینی دەکرا کە ١١٦ ملیۆن دۆلار بێت (٣٢ ملیۆن دۆلاری پاک بۆ شاماران). ئەم بەرنامە سەرمایەدارە هەڵکەندن و تەواوکردنی سێ بیری گەشەپێدان لەخۆدەگرێت، لەنێویاندا یەک بیری دەرزی ئاو.<ref name="auto22">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130201924/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref>
=== دەرزی بەرهەمهێنەرەکان ===
بە گشتی یازدە بیری بەرهەمهێنەر هەیە: ئەتروش-٢، ("AT-2")، چیا خەیری-5 ("CK-5")، چیا خەیری-7 ("CK-7")، چیا خەیری-8 ("CK-8") و چیا خەیری-10 ("CK-10").<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250602080826/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-06-02 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref> هەروەها لە ساڵی ٢٠١٩دا، چیا خەیری-٦ ("CK-6")، چیا خەیری-١١ ("CK-11")، چیا خەیری-١٢ ("CK-12") و چیا خەیری-١٣ ("CK-13") وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکران.<ref name="auto" /> هەروەها لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا فڕۆکەی چیا خەیری ١٥ ("CK-15") وەک بیرێکی بەرهەمهێنان خراوەتە لیستی بیرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250503141615/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-03 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref> بیرە CK-17 وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکرا. بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش سی کەی-١٨، ئەیلوولی ٢٠٢٢. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢، کونکردن لەسەر بیری بەرهەمهێنانی ئەتروش سی کەی-١٩ دەستیپێکرد.<ref name="auto22" />
=== پڕکردنەوەی بیرەکان ===
* دروستکردنی Chamanke A<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و AT-1، AT-4، CK-5، CK-8 و CK-17 لێرە هەڵکەندراون.
* Chamanke B<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بوو، و AT-2 لێرە کونکرا. پلاتفۆرمەکە بە شێوەیەکی باو بە PF-1 ناودەبرێت چونکە شوێنی دامەزراوەی بەرهەمهێنانە.
* دروستکردنی بیری شامانکی سی<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و بیرەکانی AT-3، CK-6 و CK-19 لێرە کونکران. لێرەدایە کە تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژخایەن ئەنجامدرا.
* Chamanke D شوێنی پێشنیارکراوی 2 شامانکی چەندە لە ڕۆژئاواوە دوورە؟
* Chamanke E<ref name="Jan2019" /> بیناسازی تەواو بووە، شوێنەکە 2 شامانکی بی، شوێنی CK-7، CK-10، CK-12 و CK-13 چەندە لە ڕۆژهەڵاتەوە دوورە؟
* Chamanke F، شوێنی پێشنیارکراوی ڕۆژهەڵاتی Chamanke C ە
* Chamanke G<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بووە، و شوێنەکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی Chamanke B. CK-9، CK-11، CK-15، CK-16 و CK-18 لێرەوە هەڵکەندراون.
== خزمەتگوزارییەکان ==
{{Convert|30,000|oilbbl|m3}}قۆناغی یەکەمی ئاسانکارییەکان تەواو بووە.<ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170921000453/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-21 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref> 29ی ئەیلوولی 2017، دامەزراوەکە هەناردەکردنی ئاسایی ڕۆژانەی زیاتر لە {{Convert|22,000|oilbbl|m3}} نەوتی ڕۆژێکدا بەدەستهێنا. لە ڕۆن هاوتا.<ref name="ReferenceD" /> پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنانی بۆ {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} بەرزبێتەوە ی هاوتای نەوت لە ڕۆژێکدا لە ماوەی ساڵی 2017.<ref name="ReferenceD" />
لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٨، کۆمپانیای نەوتی شەمران، گیرانی بەشێکی لە گەرماگۆڕینەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانیدا بڵاوکردەوە. نمونەکانی نیشتووەکە شیکرانەوە، و دەرکەوت کە گیرانەکە بەهۆی خوێیەوە بووە. ئەگەری زۆرترین سەرچاوەی خوێیەکە شلەی کونکردنە لەدەستچووە کە لە ئەنجامی کونکردنی بیرەکانی CK-5 و AT-2 دروست دەبێت. گەرماگۆڕەکە پاک بکەرەوە. دەرزییەکی تاقیکاری ئاوی شیرین بۆ ناو سەری بیری CK-5 و جیاکردنەوەی ئاوی خوێ لە جیاکەرەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنان بووە هۆی کەمبوونەوەی بەرچاوی بڕی خوێ لە نەوتی خاودا کە دەبوو پرۆسێس بکرێت بۆ هەناردەکردن.
تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|20,000|oilbbl|m3}} هەناردە کراوە ڕۆن کە ڕۆژانە پرۆسێس دەکرێت دەرزی لێدانی ئاو لە سەری بیرەکە بەردەوام دەبێت لەگەڵ زیادبوونی بەرهەمهێنان وردە وردە، لەگەڵ ستافی مەیدانی لە نزیکەوە چاودێری دامەزراوەکە دەکەن. بەهۆی کەمی توانای فڕێدانی ڕۆژانەی دەرزی ئاو سنووردارە، هەرکاتێک بیری فڕێدانی ئاوی CK-9 لە نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠١٨ تەواو بوو، تواناکە زیاد دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140910/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> تێکڕای بەرهەمهێنانی ڕۆژانە بۆ ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|22,200|oilbbl|m3}} بووە نەوت لە ڕۆژێکدا، و تێکڕای لە کۆتایی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ {{Convert|27,500|oilbbl|m3}} بووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="Jan2019" />
لە ماوەی ساڵی ٢٠١٩دا، گەردنی تەنگ لە دامەزراوەی بەرهەمهێنانی نەوتی {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} نەوت لابراون. ڕۆژانە.<ref name="Jan2019" />
دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە (EPF) لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩ لەسەر پلاتفۆرمی Chamanke E دانرا. دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە توانای بەرهەمهێنانی ١٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=25 April 2022 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-10-22 |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com}}</ref>
== هێڵی بۆری ==
* پڕۆژەی بۆری<ref name="ReferenceC" /> تەواو بووە.
* بۆرییەکە لە ٤ بەش پێکدێت.<ref name="ReferenceC" />
** {{Convert|10|inch|cm}} هێڵی لق لە دامەزراوەی قۆناغی یەکەمەوە بۆ وێستگەی پاککردنەوەی فڵچەی مامناوەند و کەمکردنەوەی پەستان
** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی لق لە وێستگەی پاککردنەوە و کەمکردنەوەی پەستانی نێوانەوە تا سنووری باشووری بلۆکی ئەتروش
** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری بلۆکی ئەتروشەوە تا سنووری باشووری بلۆکی شیکان
** {{Convert|36|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری کێڵگەی شێخانەوە تا بۆری هەناردەکردنی کورد.
== داتاکانی بەرهەمهێنانی مانگانە ==
داتاکانی ساڵی ٢٠١٩ و دواتر دروستکراون، بەبێ ئاماژەدان بە سەرچاوەی تایبەت، بە بەکارهێنانی نەرمەکاڵا بۆ هەڵسەنگاندنی گرافە بڵاوکراوەکان. ئەم ژمارانە خەمڵاندنن و گۆڕانکارییان بەسەردا دێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240730154748/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-07-30 |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
== یەدەگی مەزەندەکراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" scope="col" |
! scope="col" | جێگیر
! scope="col" | جێگیر
! scope="col" | کۆی گشتی
! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | دەشێت
! scope="col" | کۆی گشتی سەلمێنراوە
! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | ڕەنگە
! scope="col" | کۆی گشتی بڕی سەلمێنراو
|-
! ئاڵۆز
! گەشەنەسەندووە
! جێگیر
! & دەشێت
! مومکین و مومکین
|-
! colspan="8" scope="col" | نەوتی خاوی سووک/مامناوەند (ملیۆن بەرمیل)<sup>(1)</sup>
|-
| '''کۆی گشتی'''<sup>(2)</sup>
| style="text-align: center;" | 4,211
| style="text-align: center;" | ٣٠٢٦ کەس
| style="text-align: center;" | ٧،٢٣٧
| style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٣٨٥
| style="text-align: center;" | ١٩ هەزار و ٦٢٢
| style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٢٠
| style="text-align: center;" | ٣١ هەزار و ٦٤١ کەس
|-
| '''تۆڕ'''<sup>(3)</sup>
| style="text-align: center;" | ٢٩٧٥
| style="text-align: center;" | ١٦٧٣ کەس
| style="text-align: center;" | ٤٦٤٨ کەس
| style="text-align: center;" | ٦٣٤٧ کەس
| style="text-align: center;" | ١٠ هەزار و ٩٩٦
| style="text-align: center;" | ٣٩٩٩
| style="text-align: center;" | ١٤ هەزار و ٩٩٥
|-
! colspan="8" scope="col" | نەوتی قورس (ملیۆن بەرمیل)<sup>(1)</sup>
|-
| '''کۆی گشتی'''<sup>(2)</sup>
| style="text-align: center;" | -
| style="text-align: center;" | 282
| style="text-align: center;" | 282
| style="text-align: center;" | 745
| style="text-align: center;" | 1,026
| style="text-align: center;" | 685
| style="text-align: center;" | ١٧١١ کەس
|-
| '''تۆڕ'''<sup>(3)</sup>
| style="text-align: center;" | -
| style="text-align: center;" | 181. 181
| style="text-align: center;" | 181. 181
| style="text-align: center;" | 394
| style="text-align: center;" | 575
| style="text-align: center;" | 236
| style="text-align: center;" | 811
|}
<sup>(1) دابەشبوونی ڕاستەقینەی نێوان ڕۆنی سووک/مامناوەند و قورس نادیارە.</sup>
<sup>(2) بە پشتبەستن بە پشکی شەمران لەسەدا 20.1.</sup>
<sup>(3) بە پشتبەستن بە پشکی شاماران.</sup>
== سەرچاوەی فریاگوزاری خەمڵێنراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) ==
{| class="wikitable"
! scope="col" |
! colspan="3" scope="col" |النفط الخفيف والمتوسط (MBBL)<sup>(3)</sup>
! colspan="3" scope="col" |النفط الثقيل (MBBL)<sup>(3)</sup>
! colspan="3" scope="col" |الغاز الطبيعي (MMCF)
|-
| rowspan="2" |الموارد الطارئة<sup>(1)(2)</sup>
|إجمالي
| colspan="2" |حصة
شاماران
|إجمالي
| colspan="2" |حصة شاماران
|إجمالي
| colspan="2" |اهتمامات الشاماران
|-
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|-
|تقدير منخفض (1 درجة مئوية)
|67,796
|13,627
|غير متوفر
|106,680
|21,479
|غير متوفر
|25,477
|5,121
|غير متوفر
|-
|أفضل تقدير (2C)
|68,756
|13,820
|غير متوفر
|227,412
|45,710
|غير متوفر
|46,895
|9,426
|غير متوفر
|-
|تقدير مرتفع (3 درجات مئوية)
|76,606
|15,398
|غير متوفر
|372,875
|74,948
|غير متوفر
|73,477
|14,769
|غير متوفر
|-
|أفضل تقدير للمخاطرة
|55,004
|11,056
|غير متوفر
|181,930
|36,568
|غير متوفر
|2,343
|471
|غير متوفر
|}
== نەخشە ==
[[file:Atrush_Block.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک| کێڵگەی ئەترۆک لە بۆشایی ئاسمانەوە کە سنووری بارستەیی بە ڕەنگی سوور، لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ گیراوە، لەلایەن ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەوروپی - وێنەی ESA بەرهەم هێنراوە لە داتاکانی هەستکردن لە دووری ESA کە لەلایەن SNAP Desktop 6.0.3 پرۆسێس کراوە|left]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|وزە|کوردستان}}
[[پۆل:نەوت]]
[[پۆل:پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
letqyez1bjcqbl293v09ns74rvt2rsf
1683821
1683744
2026-10-08T20:03:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683821
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
[[file:ShaMaran's_Atrush_Field.jpg|وێنۆک| کێڵگەی ئەتروش سەر بە کۆمپانیایەکی وزە لە هەرێمی کوردستان]]
'''کێڵگەی ئاتروش''' کێڵگەیەکی نەوتی کاربۆناتی جوراسیکی شکاوە و دەکەوێتە نزیک [[دھۆک|شاری دۆهوک]] [[باشووری کوردستان|لە کوردستان، عێراق]]. لەلایەن کۆمەڵەی هاوبەشانی گەڕانی گشتیەوە دۆزرایەوە. تا 12ی ئازاری 2013، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]] بژاردەی بەدەستهێنانی 25%ی پشکی حکومەتی لە کێڵگەی ئەتروش بەپێی ڕێککەوتنی هاوبەشی بەرهەمهێنان بەکارهێنا.<ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130331005149/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-31 |ڕێکەوتی سەردان=2013-03-29}}</ref>
کۆمپانیای General Exploration Partners (GEP) خاوەنی 80%ی کۆمپانیای Atrosh بوو، بە هاوبەشی لەگەڵ Aspect Energy International کە خاوەنی دوو لەسەر سێی پشکەکانی GEP بوو، بەم شێوەیە پشکەکانی Aspect Energy International 53.2% بوو. کۆمپانیای ئاسپێکت ئینێرجی ئینتەرناشناڵ پشکەکانی لە کۆمپانیای جی پی بە تاقە فرۆشت بە بڕی ٦٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی، لە ئەنجامدا پشکەکانی ئەسپێکت لە کۆمپانیای جی پی بۆ تاقە گواسترایەوە. پشکی شاماران بە ڕێژەی 26.8%ی کۆمپانیای ئەتروش ماوەتەوە و کۆمپانیای ماراسۆن ئۆیل خاوەنی 20%ی ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241107235100/https://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-07}}</ref>
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨، کۆمپانیای شەماران پترۆلیۆم نیازی خۆی ڕاگەیاند بۆ کڕینی ١٥%ی پشکەکانی ماراسۆن پێترۆلیۆم لە کێڵگەی ئەتروش،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140305/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> کە لە ١ی ژانویەی ٢٠١٨ەوە کاری پێدەکرێت. شاماران سەرجەم پشکەکانی کۆمپانیای MOKDV کە لقێکی هۆڵەندییە لە کۆمپانیای ماراسۆن بە بڕی 63 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دەستدەکەوێت. دواتر شاماران پشکی 7.5%ی پشکی کارکردن بە کۆمپانیایەکی وزە دەفرۆشێت بە بڕی 33 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. پێشبینی دەکرێت فرۆشتنەکە لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ تەواو بێت.<ref name="Jan2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190130221111/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-30 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-30}}</ref>
لە ٣ی تەمموزی ٢٠١٧ نەوت لە ڕێگەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانی ناوەندی لە شاری ئەتروش دەستیپێکرد. لە مانگی ئەیلولی 2017 ڕێککەوتنێک بۆ فرۆشتنی نەوتی ئەتروش لە نێوان کۆمپانیای تاقە و هاوبەشەکانی و حکومەتی هەرێمی کوردستان واژۆ کرا. بەپێی ڕێککەوتنەکە، حکومەتی هەرێمی کوردستان نەوتی هەناردەکراو لە کێڵگەی ئەتروش لە ڕێگەی بۆرییەکەوە لە سنووری دەڤەری ئەتروش دەکڕێت. کوالیتی نەوتەکە ناچار دەکات دەستکاری نرخی نەوت بکرێت بە نزیکەی ١٦ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک کەمتر لە نرخی نەوتی خاوی برێنت کە بەروار کراوە. هەموو تێچووی گواستنەوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی پارەی زیادە دەبێت. ئەم داشکاندنە لەسەر بنەمای پرەنسیپەکانی هاوشێوەی ڕێککەوتنەکانی تری فرۆشتنی نەوت لە هەرێمی کوردستانی عێراق دامەزراوە.<ref name="ReferenceD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171002192604/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-10-02 |ڕێکەوتی سەردان=2017-10-03}}</ref>
== ڕێککەوتننامەکانی ناونانی کێڵگەی ئاتروش ==
لە ساڵی ٢٠١٤، دوای کۆبوونەوەی لیژنەی بەڕێوەبردنی ئەتروش [http://mnr.krg.org/index.php/en و وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان (] نسخة محفوظة گۆڕانکاری لە زاراوەی بەکارهێنراو لە پەیوەندی لەگەڵ چالاکییەکان لە بواری ئەتروشدا کرا:<ref name="Pareto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141222130039/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2014-12-22 |ڕێکەوتی سەردان=2016-03-17}}</ref>
* "Atrush Block"، "Atrush PSC" و "Atrush Field" نەگۆڕاون.<ref name="Pareto" />
* پێکهاتەکە (پێشتر بە "پەرستگای ئەتروش" ناودەبرا) ناوی گۆڕدرا بۆ چیای چیا خیری، واتە پەرستگای چیا خیری.<ref name="Pareto" />
* سەرجەم دامەزراوە بەرهەمهێنانەکان بە دامەزراوەی چیا خەیری ناسراو دەبن.<ref name="Pareto" />
* بیرەکانی داهاتوو بە ڕێککەوت دەمێننەوە بەڵام بە "چیا خەیری" ناودەبرێن، کە فۆڕمی کورتکراوەی "CK"ە، کە لە بیرە ژمارە 5 دەست<ref name="Pareto" />
* سەکۆکانی بیرەکان بە چەمانکێ ئەی، بی و هتد ناسراو دەبن<ref name="Pareto" />
* بیرە مێژووییەکان، AT-1 تا AT-4، ناوی سەرەتایی خۆیان دەهێڵنەوە.<ref name="Pareto" />
== بیرەکان ==
=== ئەتروش-١ باشە (AT-1) ===
بیری AT-1 لە 5ی تشرینی یەکەمی 2010 بە سەرکەوتوویی کونکرا. ڕێژەی ئاسایی لێشاوی بیرەکە لە ڕۆژێکدا ٦ هەزار و ٣٩٣ بەرمیل نەوت بووە. هاوبەشانی گەڕانی گشتی ٧٢٦ مەتر ستوونی نەوت و ١٢٠ مەتر ڕوون لە سەرەوەی ڕووبارەکەیان دۆزیەوە. لەو کاتەوە بیرەکە بۆ هەمیشە جێهێڵراوە.<ref name="Jan2019" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130303205451/http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-03 |ڕێکەوتی سەردان=2013-02-04}}</ref>
=== ئەتروش-٢ باشە (AT-2) ===
بیری AT-2 لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٢ بە سەرکەوتوویی کونکرا. بیرەکە بە بەکارهێنانی پەمپێکی ژێرئاوکەوتوو ڕۆژانە 42,212 بەرمیل نەوتی ڕۆیشتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reuters.com/article/2012/09/13/idUS200698+13-Sep-2012+PRN20120913 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=[[رويترز]]}}</ref> و مەزەندە دەکرێت بەرزترین لێشاوی نەوت بووبێت کە تا ئێستا لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]] تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20200926045504/https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-09-26 |وێبگە=Oil & Gas Middle East}}</ref> دیزاینی پرۆگرامی DST، هەروەها تەواوکردنی بەردەوامی، لەلایەن دانیال ڕیدێل، ڕیچارد شارپ، دایمون یارشنکۆ و ویس ویتمانەوە بەڕێوەدەبرا، لەگەڵ پشتگیری سەرەکی جێبەجێکردن کە لەلایەن بەڵێندەرە سەرەتاییەکانەوە پێشکەشکرا. بەرهەمهێنانی ئامێری AT-2 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو.
=== ئەتروش-٣ باشە (AT-3) ===
پێدەچێت بیری AT-3 لە 26ی ئازاری 2013 هەڵکەندراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ زانیارییەک نییە بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەمە.<ref name="ReferenceB" />
==== پوختەی بیرەکانی AT-3 ====
لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بیرەکە وەک بیرێکی بەرهەمهێنانی نەوتی قورس کاری لەسەر کراوە و ئێستا ئامادەیە بۆ تاقیکردنەوەی درێژخایەنی نەوتی قورس.<ref name="Jan2019" />
=== ئەتروش-٤ باشە (AT-4) ===
بیری AT-4 لە ساڵی 2014 کونکراوە، و دووەم بیرە کە بۆ پشتگیریکردنی دامەزراوەی قۆناغی یەکەم کون کراوە.<ref name="Pareto" />
==== پوختەی بیرەکانی AT-4 ====
* بیرێک کە گۆشەی بە گۆشەی بەرزە. زۆرترین گۆشەی کونەکە ٨٢ پلە بووە. ئەمەش ئیمکانی پەرەپێدانی کێڵگەکەی بە بەکارهێنانی بیرە ئاراستەییەکان لە بەرامبەر زەوییە زۆر ناڕێکەکاندا سەلماند.<ref name="Pareto" />
* بیرەکە لە سەکۆی AT-1 کون کراوە کە بە وردی بە Chamanke-A ناسراوە.<ref name="Pareto" />
* خەزنەی جوراسیک نزیکەی ٧٢ مەتر بەرزترە لەوەی کە لە کاتی دۆزرایەوە لە AT-1.<ref name="Pareto" />
* دوو تاقیکردنەوەی سنووردار لەسەر نمونە شلەکان ئەنجامدرا.<ref name="Pareto" />
* کۆی گشتی ڕێژەی بەرهەمهێنانی شلە {{Convert|9000|oilbbl|m3}} ڕۆن ڕۆژانە لە ڕۆنی 26°AP<ref name="Pareto" />
* هیچ ئاماژەیەک نەبوو بۆ ڕووپۆشکردنی غاز.<ref name="Pareto" />
* هەروەها [https://web.archive.org/web/20180428075549/http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/w/well_interference_testing.aspx تاقیکردنەوەی دەستێوەردان] ئەنجامدرا. تاقیکردنەوەکە پەیوەندییەکی پەستانی دەستبەجێی لەگەڵ AT-2 نیشان دا.<ref name="Pareto" />
* بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 وەک دامەزراوەیەکی قۆناغی یەکەم ڕاگیرا.<ref name="Pareto" />
* بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو.
* لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا هەوڵی پاککردنەوە درا، بەڵام بەرهەمهێنانی نائومێدکەری لێکەوتەوە و ئێستا بیرەکە چاوەڕێی کارکردنە لەسەر پەمپێکی بچووکتر.<ref name="Jan2019" />
=== چیا خەیری-5 وێڵ (CK-5) ===
بیری چیا خەیری-٥ (CK-5)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو.
=== چیا خەیری-٦ وێڵ (CK-6) ===
بیری هەڵسەنگاندنی قۆناغی دووەم لە چیا خیری-٦ (CK-6) قووڵیەکەی ٢١٠٥ مەتر دەبێت. بیرەکە لەلایەن کۆمپانیایەکی وزە بەڕێوەدەبرێت، لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤، دوای ٣٦ ڕۆژ لە کارکردن، گەیشتە تی دی. بەشێک لە بەشی ڕۆژهەڵاتی بلۆکی ئەتروش دەکەوێتە سەر سەکۆی چەمانکێ سی. هەروەها ئەم پلاتفۆرمە شوێنی فڕۆکەی AT-3 ە. CK-6 بیرێکی ئاراستەییە، لە ڕووی ئاوەوە بە ئاراستەی SSE کون دەکرێت. CK-6 لە بەرزایییەکی بەرزتر (≈139 م) لە بیری AT-3ی نزیکدا ڕووبەڕووی خەزنەیەکی جوراسی بووەوە.<ref name="CK-6Flow">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130201317/http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref> لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٩ەوە بیرەکە چاوەڕێی دووبارە بەکارهێنانەوەیە بۆ ئەوەی ببێتە بیرێکی چاودێری لە کاتی تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژکراوەی AT-3.<ref name="Jan2019" />
بیرەکە لە شوباتی ٢٠١٩ تەواوکرایەوە و لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|4500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="update19">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=12 December 2019 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-10-22 |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com}}</ref>
==== تاقیکردنەوەی بيرەکان ====
{{Block indent|DST #1<ref name="CK-6Flow" />
* التكوين: آلان<ref name="CK-6Flow" />
* الفاصل المثقوب: 12 مترًا<ref name="CK-6Flow" />
* باستخدام مضخة غاطسة كهربائية (ESP) و[http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/n/nitrogen_lift.aspx/ رافعة نيتروجينية]، أُنتِج النفط الثقيل بمعدل منخفض.<ref name="CK-6Flow" />
* كان الفاصل الزمني للاختبار هو الأعمق الذي استُخرج منه النفط. عند عمق -460 مترًا تحت مستوى سطح البحر، وُجد أن نفط CK-6 أعمق بحوالي 200 متر من النفط المُستخرج من المكمن المُماثل في البئر AT-2.<ref name="CK-6Flow" />
* كانت لزوجة النفط المُستخرج أقل من لزوجة النفط من AT-2.<ref name="CK-6Flow" />}}
=== چیا خەیری-7 وێڵ (CK-7) ===
کارەکانی کونکردن و هەڵسەنگاندن بۆ بیرەکانی چیا خەیری-٧ (CK-7) پێش ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ دەستیپێکردووە. بیرە CK-7 دەکەوێتە ناوچەی ناوەندی کێڵگەی ئەتروش. بیرە بەرهەمهێنەرەکە بەناوی AT-2 نزیکەی 3 کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتەوە هەڵکەوتووە، بیری AT-3 بە دووری 3.5 کیلۆمەتر لە ڕۆژئاوا هەڵکەوتووە. پێدەچێت بیرەکە لە پلاتفۆرمی Chamankee E کون بکرێت. ئەم کارانە ئامانجیان زیادکردنی بیرێکی بەرهەمهێنانی دیکەیە بە هەڵسەنگاندنی توانای بازرگانی پێکهاتەی مۆس و کەمکردنەوەی نادڵنیایی لە دیاریکردنی قووڵی ناوچەی گواستنەوەی نەوتی مامناوەند بۆ قورس. پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ٥٢ ڕۆژدا قووڵایی کۆی بیرەکە بگاتە ١٥٧٥ مەتر، بە بەکارهێنانی ئامێری کونکردنی ڕۆمفۆر ٢٥.<ref name="CK-7">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170920191500/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref>
=== چیا خەیری-٨ وێڵ (CK-8) ===
بیری چیا خەیری-٨ (CK-8)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو
=== چیا خەیری-9 وێڵ (CK-9) ===
بیری فڕێدانی ئاوی چیا خەیری-٩ (CK-9) وەک پلانی بۆ دانرابوو بە سەرکەوتوویی کونکرا و ئامادەیە بۆ دەرزی ئاو.<ref name="Jan2019" />
=== چیا خەیری-10 چاڵ (CK-10) ===
بیری چیا خەیری-10 (CK-10) لە مانگی حوزەیرانی 2018 هەڵکەندراوە<ref name="June2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201317/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref> و لە مانگی تەمموزی 2018 بە دامەزراوەکە بەستراوەتەوە.<ref name="Sept2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201315/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref>
=== چیا خەیری-11 چاڵ (CK-11) ===
چیا خەیری-11 (CK-11) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوەی لادانە، دەکەوێتە سەر پلاتفۆرمی Chamanke-G، لە 3ی 1ی 2019 [https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، لەگەڵ پێکهاتەی [https://web.archive.org/web/20230407130205/https://link.springer.com/article/10.1007/s12517-014-1651-0 سارجێلۆ] وەک ئامانج.<ref name="Jan2019" />
بیرەکە تا ناوەڕاستی مانگی ئازار تا قووڵایی کۆتایی کونکرا و لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد و {{Convert|5500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنا نەوت لە (لە ماوەی تەمموزی 2019)<ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250527174541/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-27 |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> و بەرزبووەتەوە بۆ {{Convert|8500|oilbbl|m3}}لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٩دا نەوت لە<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-07-16 |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran petroleum corp.}}</ref>
=== چیا خەیری-12 چاڵ (CK-12) ===
چیا خەیری-12 (CK-12) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە بە درێژایی 2400 مەتری مەیل و دەکەوێتە سەر سەکۆی Chamankee-E<ref name="auto1" /> کە لە ساڵی 2019 [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، و بیرەکە لە 10ی ئابی 2019 خرایە بواری<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250430194612/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-04-30 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref>
بیرە CK-12 لە کۆتایی 19ی ئایاری 2019 تا قووڵایی کۆتایی خۆی کونکرا، لەوێدا دەرکەوت کە خەزنەکە 25 مەتر قووڵترە لەوەی پێشبینی دەکرا. بیرە CK-12 بە مۆر و هەڵواسراو هێڵدرایەوە تاوەکو سەکۆیەکی چاککردنەوە بەکارهێنرا بۆ تەواوکردنی لە مانگی تەمموزی 2019. بەرهەمهێنانی لە ١٠ی ئابی ٢٠١٩ دەستیپێکرد. لە ئێستادا CK-12 بە ڕێژەی {{Convert|2000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە لە پێکهاتەی مۆس.<ref name="auto1" />
=== چیا خەیری-13 بیر (CK-13) ===
بیری چیا خەیری-١٣ (CK-13) دەکەوێتە شاری چەمانکی-ئی. بیرێکی بەرهەمهێنانی قووڵی ٢٣٤٠ مەتر و دەرەوەی بۆرییە [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx و لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ کوندراوە]،<ref name="auto3" /> تا ١٩ی ئابی ٢٠١٩ تا تی دی کون کراوە، و لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|6000|oilbbl|m3}} دەستی بە بەرهەمهێنان کردووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا ئەم بیرە لە قووڵایی ٢٣ مەتر کەمتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا ڕووبەڕووی پێکهاتەی ئامانج بووەوە.<ref name="auto1" /> بە شێوەیەکی بەرفراوان پێیان وایە کە شکستی جیۆلۆجیستی گەشەپێدان و جیۆلۆجیستی کارپێکردنی بیرەکان و بەڕێوەبەری جیۆلۆجی لە کۆمپانیایەکی وزە لە پێشبینیکردنی وردی قووڵایی پێکهاتەکەدا خاڵێکی مشتومڕاوییە لە هاوبەشیەکەدا.
=== چیا خەیری-14 چاڵ (CK-14) ===
هەرگیز هیچ ڕاگەیاندنێکی گشتی لەبارەی CK-14 نەکراوە.
=== چیا خەیری-١٥ بیر (CK-15) ===
چیا خەیری-١٥ (CK-15) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە و چەقەڵە لە شوێنی کونکردنی چەمانکی-جی. کونکردنی بیرەکە لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ دەستیپێکردووە، لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دەستی بە کارەکانی کردووە.<ref name="auto1" />
=== تاقیکردنەوەی بیرە درێژکراوەکانی نەوتی قورس (HOEWT) ===
لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا، ئۆپەراتۆرەکە ئامێرەکانی بۆ تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکان داناوە. ئەم ئامێرە {{Convert|5000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە ڕۆژێکدا، توانای پرۆسێسکردنی زیادە لە Chamankee C، کە AT-3 لێیە. بڕیارە لە مانگی شوباتی ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی نەوتی قورس دەست پێبکات.<ref name="Jan2019" />
لە ڕاستیدا پڕۆژەی HOEWT تا ناوەڕاستی مانگی نیسان دواکەوت،<ref name="auto3" /> و بیرەکە لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩دا خرایە<ref name="auto" />
=== چیا خەیری-16 چاڵ (CK-16) ===
CK-16، بیری فڕێدانی ئاو، تەواوکەری بیری CK-9 ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20230609114839/https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-09}}</ref> بیرەکە لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢ گەیشتە TD،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20230328115838/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-03-28}}</ref> و لە سەرووی خەزنەی سەرکی لە تەمموزی ٢٠٢٢ تەواو بوو و فڕێدانی ئاویش لە تەمموزی ٢٠٢٢ دەستی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130195537/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref>
=== چیا خەیری-17 چاڵ (CK-17) ===
کونکردن و تەواوکردنی بیری لایەنی CK-17 (لە سەکۆی A) بۆ دەرهێنان لە خەزنەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک لە کاتی دیاریکراو و لە چوارچێوەی بودجەدا لە 1ی نیسانی 2021<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-07-16 |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> لە مانگی تەمموزی ٢٠٢٢ بیرەکە چاککردنەوەی بۆ کرا بۆ زیادکردنی بەرهەمهێنان. پێشبینی دەکرا تا مانگی ئابی ٢٠٢٢ تەواو بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240615201304/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-06-15 |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
=== چیا خەیری-18 چاڵ (CK-18) ===
بەپێی پۆستێکی [[لینکدئین|لینکیدئین]] لەلایەن بەڕێوەبەری کونکردن و تەواوکردن لە کۆمپانیایەکی وزە لە ماوەی هەفتەی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، بیری CK-18 (پلاتفۆرمی G) بە سەرکەوتوویی گەیشتە قووڵایی کونکردن (TD) وەک یەکەم بیری ئاسۆیی لە ناوچەی ئەتروش. هەروەها بەڕێوەبەرەکە ڕایگەیاندووە کە درێژی ئاوەڕۆی ئاسۆیی ١٠١٦ مەتر بووە. بیری بەرهەمهێنانی CK-18 لە ئاتروش کە لە پلاتفۆرمی Chamanke G دەرهێنراوە، لە ئەیلوولی 2022 بە قووڵی کۆی گشتی کونکرا، لەگەڵ بەشێکی 950 مەتری کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ڕێگەی پێکهاتەی مۆسی جوراسیکی خوارەوە کونکرا. لە ئێستادا بیرەکە لایەنگری دەکرێت، و پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بێت.<ref name="auto4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240705074428/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-07-05}}</ref>
=== چیا خەیری-19 چاڵ (CK-19) ===
لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢ بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش بە ناوی CK-19 لە پلاتفۆرمی Chamankee C کونکرا. بیرەکە پێکهاتەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک دەکاتە ئامانج و پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنان لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٣ دەست<ref name="auto4" />
=== چیا خەیری-٢٠ چاڵ (CK-20) ===
بیری بەرهەمهێنانی CK-20 لە پلاتفۆرمی Chamanke E لە شوباتی 2023 کونکرا. بیرەکە بە قووڵی کۆی گشتی ١٧٥٣ مەتر کون کراوە و لە سەرووی سەردەمی جوراسی سەرەوە لە نیسانی ٢٠٢٣ تەواو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250527182657/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-27 |ڕێکەوتی سەردان=26 October 2023 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
=== بیرەکانی داهاتوو ===
کونکردن و تەواوکردنی بیری بەرهەمهێنانی زیادە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20210820191156/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-08-20 |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref> بڕیارە یەکێک لە بیرەکان لە سەکۆی چەمانکێ-A کە چەند سەد مەترێک لە ڕۆژئاوای AT-1 دوورە، هەڵکەندرێت. ئەوی دیکەیان لە پلاتفۆرمی Chamanke-G کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژهەڵاتی AT-1 و باشووری ڕۆژئاوای CK-5 کون دەکرێت. بیرەکە لە چەمانکێ-ئە ئاماژەی بەوە کردووە کە پلانەکانی دروستکردنی سەکۆی چەمانکێ-D لە ڕۆژئاوای چەمانکێ-A هەڵوەشاوەتەوە. دەوترێت ئەمەش بەهۆی بێتوانایی تیمی دانوستانکاری زەویەکانی کۆمپانیای تاکا لە دەستەبەرکردنی موڵکەکە و ناکارایی تیمی دروستکردنی دامەزراوەکان بۆ دروستکردنی سەکۆیەک پێش ساڵی ٢٠٢٤. قسە و باسێک هەبوو کە ئەم بیرانە لە ساڵی ٢٠٢١ یان ٢٠٢٢دا هەڵنەکەندرێن چونکە دەوترێت کۆمپانیای تاکا جیۆلۆجی کارەکانی لە کارەکەی دوورخستەوە، کە بوونی ئەو بیرانە لە کاتی کونکردندا ناچاری دەبوو. ئەم پێشبینییە سەلماندی کە هەڵە بووە لە هەڵکەندنی دوو بیر لە ساڵی ٢٠٢٢. لە ڕاستیدا خەرجییە سەرمایەییەکانی ئەتروش بۆ ساڵی ٢٠٢٢ پێشبینی دەکرا کە ١١٦ ملیۆن دۆلار بێت (٣٢ ملیۆن دۆلاری پاک بۆ شاماران). ئەم بەرنامە سەرمایەدارە هەڵکەندن و تەواوکردنی سێ بیری گەشەپێدان لەخۆدەگرێت، لەنێویاندا یەک بیری دەرزی ئاو.<ref name="auto22">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241130201924/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-11-30}}</ref>
=== دەرزی بەرهەمهێنەرەکان ===
بە گشتی یازدە بیری بەرهەمهێنەر هەیە: ئەتروش-٢، ("AT-2")، چیا خەیری-5 ("CK-5")، چیا خەیری-7 ("CK-7")، چیا خەیری-8 ("CK-8") و چیا خەیری-10 ("CK-10").<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250602080826/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-06-02 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref> هەروەها لە ساڵی ٢٠١٩دا، چیا خەیری-٦ ("CK-6")، چیا خەیری-١١ ("CK-11")، چیا خەیری-١٢ ("CK-12") و چیا خەیری-١٣ ("CK-13") وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکران.<ref name="auto" /> هەروەها لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا فڕۆکەی چیا خەیری ١٥ ("CK-15") وەک بیرێکی بەرهەمهێنان خراوەتە لیستی بیرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250503141615/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-03 |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp.}}</ref> بیرە CK-17 وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکرا. بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش سی کەی-١٨، ئەیلوولی ٢٠٢٢. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢، کونکردن لەسەر بیری بەرهەمهێنانی ئەتروش سی کەی-١٩ دەستیپێکرد.<ref name="auto22" />
=== پڕکردنەوەی بیرەکان ===
* دروستکردنی Chamanke A<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و AT-1، AT-4، CK-5، CK-8 و CK-17 لێرە هەڵکەندراون.
* Chamanke B<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بوو، و AT-2 لێرە کونکرا. پلاتفۆرمەکە بە شێوەیەکی باو بە PF-1 ناودەبرێت چونکە شوێنی دامەزراوەی بەرهەمهێنانە.
* دروستکردنی بیری شامانکی سی<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و بیرەکانی AT-3، CK-6 و CK-19 لێرە کونکران. لێرەدایە کە تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژخایەن ئەنجامدرا.
* Chamanke D شوێنی پێشنیارکراوی 2 شامانکی چەندە لە ڕۆژئاواوە دوورە؟
* Chamanke E<ref name="Jan2019" /> بیناسازی تەواو بووە، شوێنەکە 2 شامانکی بی، شوێنی CK-7، CK-10، CK-12 و CK-13 چەندە لە ڕۆژهەڵاتەوە دوورە؟
* Chamanke F، شوێنی پێشنیارکراوی ڕۆژهەڵاتی Chamanke C ە
* Chamanke G<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بووە، و شوێنەکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی Chamanke B. CK-9، CK-11، CK-15، CK-16 و CK-18 لێرەوە هەڵکەندراون.
== خزمەتگوزارییەکان ==
{{Convert|30,000|oilbbl|m3}}قۆناغی یەکەمی ئاسانکارییەکان تەواو بووە.<ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170921000453/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-21 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref> 29ی ئەیلوولی 2017، دامەزراوەکە هەناردەکردنی ئاسایی ڕۆژانەی زیاتر لە {{Convert|22,000|oilbbl|m3}} نەوتی ڕۆژێکدا بەدەستهێنا. لە ڕۆن هاوتا.<ref name="ReferenceD" /> پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنانی بۆ {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} بەرزبێتەوە ی هاوتای نەوت لە ڕۆژێکدا لە ماوەی ساڵی 2017.<ref name="ReferenceD" />
لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٨، کۆمپانیای نەوتی شەمران، گیرانی بەشێکی لە گەرماگۆڕینەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانیدا بڵاوکردەوە. نمونەکانی نیشتووەکە شیکرانەوە، و دەرکەوت کە گیرانەکە بەهۆی خوێیەوە بووە. ئەگەری زۆرترین سەرچاوەی خوێیەکە شلەی کونکردنە لەدەستچووە کە لە ئەنجامی کونکردنی بیرەکانی CK-5 و AT-2 دروست دەبێت. گەرماگۆڕەکە پاک بکەرەوە. دەرزییەکی تاقیکاری ئاوی شیرین بۆ ناو سەری بیری CK-5 و جیاکردنەوەی ئاوی خوێ لە جیاکەرەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنان بووە هۆی کەمبوونەوەی بەرچاوی بڕی خوێ لە نەوتی خاودا کە دەبوو پرۆسێس بکرێت بۆ هەناردەکردن.
تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|20,000|oilbbl|m3}} هەناردە کراوە ڕۆن کە ڕۆژانە پرۆسێس دەکرێت دەرزی لێدانی ئاو لە سەری بیرەکە بەردەوام دەبێت لەگەڵ زیادبوونی بەرهەمهێنان وردە وردە، لەگەڵ ستافی مەیدانی لە نزیکەوە چاودێری دامەزراوەکە دەکەن. بەهۆی کەمی توانای فڕێدانی ڕۆژانەی دەرزی ئاو سنووردارە، هەرکاتێک بیری فڕێدانی ئاوی CK-9 لە نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠١٨ تەواو بوو، تواناکە زیاد دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140910/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> تێکڕای بەرهەمهێنانی ڕۆژانە بۆ ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|22,200|oilbbl|m3}} بووە نەوت لە ڕۆژێکدا، و تێکڕای لە کۆتایی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ {{Convert|27,500|oilbbl|m3}} بووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="Jan2019" />
لە ماوەی ساڵی ٢٠١٩دا، گەردنی تەنگ لە دامەزراوەی بەرهەمهێنانی نەوتی {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} نەوت لابراون. ڕۆژانە.<ref name="Jan2019" />
دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە (EPF) لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩ لەسەر پلاتفۆرمی Chamanke E دانرا. دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە توانای بەرهەمهێنانی ١٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=25 April 2022 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-10-22 |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com}}</ref>
== هێڵی بۆری ==
* پڕۆژەی بۆری<ref name="ReferenceC" /> تەواو بووە.
* بۆرییەکە لە ٤ بەش پێکدێت.<ref name="ReferenceC" />
** {{Convert|10|inch|cm}} هێڵی لق لە دامەزراوەی قۆناغی یەکەمەوە بۆ وێستگەی پاککردنەوەی فڵچەی مامناوەند و کەمکردنەوەی پەستان
** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی لق لە وێستگەی پاککردنەوە و کەمکردنەوەی پەستانی نێوانەوە تا سنووری باشووری بلۆکی ئەتروش
** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری بلۆکی ئەتروشەوە تا سنووری باشووری بلۆکی شیکان
** {{Convert|36|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری کێڵگەی شێخانەوە تا بۆری هەناردەکردنی کورد.
== داتاکانی بەرهەمهێنانی مانگانە ==
داتاکانی ساڵی ٢٠١٩ و دواتر دروستکراون، بەبێ ئاماژەدان بە سەرچاوەی تایبەت، بە بەکارهێنانی نەرمەکاڵا بۆ هەڵسەنگاندنی گرافە بڵاوکراوەکان. ئەم ژمارانە خەمڵاندنن و گۆڕانکارییان بەسەردا دێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20240730154748/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-07-30 |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum}}</ref>
== یەدەگی مەزەندەکراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" scope="col" |
! scope="col" | جێگیر
! scope="col" | جێگیر
! scope="col" | کۆی گشتی
! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | دەشێت
! scope="col" | کۆی گشتی سەلمێنراوە
! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | ڕەنگە
! scope="col" | کۆی گشتی بڕی سەلمێنراو
|-
! ئاڵۆز
! گەشەنەسەندووە
! جێگیر
! & دەشێت
! مومکین و مومکین
|-
! colspan="8" scope="col" | نەوتی خاوی سووک/مامناوەند (ملیۆن بەرمیل)<sup>(1)</sup>
|-
| '''کۆی گشتی'''<sup>(2)</sup>
| style="text-align: center;" | 4,211
| style="text-align: center;" | ٣٠٢٦ کەس
| style="text-align: center;" | ٧،٢٣٧
| style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٣٨٥
| style="text-align: center;" | ١٩ هەزار و ٦٢٢
| style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٢٠
| style="text-align: center;" | ٣١ هەزار و ٦٤١ کەس
|-
| '''تۆڕ'''<sup>(3)</sup>
| style="text-align: center;" | ٢٩٧٥
| style="text-align: center;" | ١٦٧٣ کەس
| style="text-align: center;" | ٤٦٤٨ کەس
| style="text-align: center;" | ٦٣٤٧ کەس
| style="text-align: center;" | ١٠ هەزار و ٩٩٦
| style="text-align: center;" | ٣٩٩٩
| style="text-align: center;" | ١٤ هەزار و ٩٩٥
|-
! colspan="8" scope="col" | نەوتی قورس (ملیۆن بەرمیل)<sup>(1)</sup>
|-
| '''کۆی گشتی'''<sup>(2)</sup>
| style="text-align: center;" | -
| style="text-align: center;" | 282
| style="text-align: center;" | 282
| style="text-align: center;" | 745
| style="text-align: center;" | 1,026
| style="text-align: center;" | 685
| style="text-align: center;" | ١٧١١ کەس
|-
| '''تۆڕ'''<sup>(3)</sup>
| style="text-align: center;" | -
| style="text-align: center;" | 181. 181
| style="text-align: center;" | 181. 181
| style="text-align: center;" | 394
| style="text-align: center;" | 575
| style="text-align: center;" | 236
| style="text-align: center;" | 811
|}
<sup>(1) دابەشبوونی ڕاستەقینەی نێوان ڕۆنی سووک/مامناوەند و قورس نادیارە.</sup>
<sup>(2) بە پشتبەستن بە پشکی شەمران لەسەدا 20.1.</sup>
<sup>(3) بە پشتبەستن بە پشکی شاماران.</sup>
== سەرچاوەی فریاگوزاری خەمڵێنراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) ==
{| class="wikitable"
! scope="col" |
! colspan="3" scope="col" |النفط الخفيف والمتوسط (MBBL)<sup>(3)</sup>
! colspan="3" scope="col" |النفط الثقيل (MBBL)<sup>(3)</sup>
! colspan="3" scope="col" |الغاز الطبيعي (MMCF)
|-
| rowspan="2" |الموارد الطارئة<sup>(1)(2)</sup>
|إجمالي
| colspan="2" |حصة
شاماران
|إجمالي
| colspan="2" |حصة شاماران
|إجمالي
| colspan="2" |اهتمامات الشاماران
|-
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|100%
|الإجمالي<sup>(4)</sup>
|صافي<sup>(5)</sup>
|-
|تقدير منخفض (1 درجة مئوية)
|67,796
|13,627
|غير متوفر
|106,680
|21,479
|غير متوفر
|25,477
|5,121
|غير متوفر
|-
|أفضل تقدير (2C)
|68,756
|13,820
|غير متوفر
|227,412
|45,710
|غير متوفر
|46,895
|9,426
|غير متوفر
|-
|تقدير مرتفع (3 درجات مئوية)
|76,606
|15,398
|غير متوفر
|372,875
|74,948
|غير متوفر
|73,477
|14,769
|غير متوفر
|-
|أفضل تقدير للمخاطرة
|55,004
|11,056
|غير متوفر
|181,930
|36,568
|غير متوفر
|2,343
|471
|غير متوفر
|}
== نەخشە ==
[[file:Atrush_Block.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک| کێڵگەی ئەترۆک لە بۆشایی ئاسمانەوە کە سنووری بارستەیی بە ڕەنگی سوور، لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ گیراوە، لەلایەن ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەوروپی - وێنەی ESA بەرهەم هێنراوە لە داتاکانی هەستکردن لە دووری ESA کە لەلایەن SNAP Desktop 6.0.3 پرۆسێس کراوە|left]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|وزە|کوردستان}}
[[پۆل:نەوت]]
[[پۆل:پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
tn1by4jqedikk2vwgobit49rbuwgjub
دیلان ئەنسەمبڵ
0
305212
1683836
1683504
2026-10-08T20:05:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683836
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox musical artist
| name = دیلان ئەنسەمبڵ
| image =
| landscape = yes
| alt =
| caption = Dilan Ensemble at green room, Rudaki Hall before the Concert, Tehran, Iran, August 2004.
| origin = [[کوردستان]]، ئیران
| genre = World, [[Kurdish music|Kurdish]], [[Middle Eastern music|Middle East]]
| years_active = {{Start date|2003}}–present
| label = RAVI AZAR KIMIA CO
| associated_acts = [[A Yellow Flower]], Alireza Javahery, Alex Lubet & Raphael Weinroth-Brwone
| website = {{URL|dilanmusic.org}}
| current_members = [[Shahriyar Jamshidi]]
| past_members = Afsoon Sadeghzadeh<br />Alex Lubet<br/>Alireza Javaheri<br />Amin Ramin<br />Farbod Yadollahi<br />Fariborz Raoufi<br />Hafez Alikhani<br />Kaveh Baban<br />Leila Golbangi<br />Saber Nazargahil<br />Sahar Ebrahim<br />Sara Ahmadi<br />Saeid Vojdanpak<br />Sina Khosravi<br />Toktam Moslehi<br />Raphael Weinroth-Brwone<br />Richard Robeson<br />Masoud Abazari<br />Masoud Khezri<br />Mohsen Badri<br />Mohammad Khaledian<br />Yadollah Rahmani
}}
'''دیلان''' ''ئەنسەمبڵێکی مۆسیقای [[مۆسیقای کوردی|کوردییە]]'' لە کوردستانی ئێران یان ڕۆژهەڵاتی کوردستان ( [[کوردیی ناوەندی|کوردی]] : ''{{Lang|ku|Rojhilatê Kurdistanê}}'', {{Lang|ar|ڕۆژھەڵاتی کوردستان}} )، کە لەلایەن ژەنیاری کامەنجە و ئاوازدانەر [[شەھریار جەمشیدی|شەهریار جەمشیدی]] بە یادی برایانی مۆسیقاژەنی کورد [[قادر دیلان]] و [[محەممەد ساڵح دیلان]] لە باشووری کوردستانەوە دامەزراوە ( {{Langx|ku|باشووری کوردستان|Başûrê Kurdistanê}) لە ساڵی ٢٠٠٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=19 September 2018 |trans-title=Qadir Dilan |ناونیشان=https://knwe.org/?p=26733 |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Central Kurdish}}</ref>
== پاشخانەکان ==
تیشکی ئەنسەمبڵی ژووری مۆسیقای دیلان پاراستنی مۆسیقای کلاسیکی ڕەسەنی کوردی و نوێنەرایەتیکردنی گۆرانییە لیریکییەکانە. گۆرانی فۆلکلۆری کوردی و مۆسیقای مەقام لە بەشی ڕۆژهەڵاتی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستان]] سەرچاوەی سەرەکی بەرهەمەکانیان لە سەرەتاوە بوو. ئەنسەمبڵەکە یاوەری گۆرانیبێژێکی پیاو و مێینەی سێ کۆڕیان کردووە لەسەر شانۆ. لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە دووانە بۆ سنووردارکردنی قسەکردن، توندکردنەوەی بارودۆخی سیاسی و هەلومەرجی ناخۆش بە گشتی بۆ هونەرکاران بە تایبەتی بۆ گەلی کورد لە ئێران، دیلان ئەنسەمبڵ ڕێگەیان پێنەدراوە جارێکی دیکە لەسەر شانۆ کۆببنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 August 2009 |trans-title=A letter of Shahriyar Jamshidi about his artistic life |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=200902261703151434&lng=12 |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref>
== نمایشەکان ==
''دیلان ئەنسەمبڵ'' لەگەڵ ئۆرکێسترای تەواویان چەندین کۆنسێرتیان لە تاران پێشکەش کردووە لەوانە هۆڵی ڕوداکی و ناوەندی ڕۆشنبیری ئەرەسباران (٢٠٠٤). ئەوان وەک سێ کەسی لەسەر شانۆ دەرکەوتن و گۆرانیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستانیان بە شێوەزارێکی جیاواز [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] لە باکووری ڕۆژهەڵاتی ئێران، خوراسان لە نەخۆشخانەی مەحاک و کۆمەڵگەی چاکسازی (٢٠٠٧) پێشکەش کردووە. لە ساڵانی داهاتوودا، شەهریار جەمشیدی دیلان ئەنسەمبڵ بە زیندووی و چالاک دەهێڵێتەوە بە هاوکاری لەگەڵ هونەرمەندانی مۆسیقای جۆراوجۆر بە ڕێکخستنی چەندین پڕۆژە لە کەنەدا، ئەمریکا و ئەوروپا؛ دیلان ئەنسەمبڵ لە فێستیڤاڵی دو مۆند ئاراب دی مۆنتریال و فێستیڤاڵی تیرگان و ماکینزی هاوس و زانکۆی ماکماستەر و سەنتەری مۆسیقای وورد بچووک لە ئۆنتاریۆ لە کەنەدا ئاهەنگیان گێڕاوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=24 August 2004 |trans-title="Dilan Ensemble" will be performing at Vahdat (Roudaki) Hall |ناونیشان=https://www.farsnews.com/news/8306030113%20%20%20%20/گروه-ديلان-در-تالار-وحدت-اجراي-برنامه-ميكند |ڕێکەوتی سەردان=21 June 2019 |زمان=Persian}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Festival Du Monde Arabe |ڕێکەوت=7 November 2017 |ناونیشان=https://placedesarts.com/en/event/dilan-ensemble/ |ڕێکەوتی سەردان=18 May 2019}}</ref><ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=9 August 2013 |trans-title=Dilan Ensemble has performed a concert in Canada |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/تیپی-مووزیی-دیلان-لە-انەدا-ۆنسێرتێی-بەڕێوە-برد |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Kurdish}}</ref><ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title= |ناونیشان=https://tirgan.ca/b/2013/event/dilan-ensemble.html |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref><ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title= |ناونیشان=https://www.sofarsounds.com/artists/dilan-ensemble |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref>
== دیسکۆگرافی ==
* ''ئەلڤاناتی'' (٢٠٠٤)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=In remembrance of Yadollah Rahmani the genius of Alvanati's Themes. |ناونیشان=https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=29B6BF02&news=یادی%20از%20مرحوم%20یدالله%20رحمانی%20هنرمند%20نغمه%20های%20کوردی%20الوند |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Persian}}</ref>
* ''بانگەوازی شاخەکان'' (٢٠٠٨)
* ''گوڵێکی زەرد'' (٢٠١٤)، بەشداری لە خەڵکی [[کۆبانی]] کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=Shahriyar jamshidi will be releasing his new work. |ناونیشان=https://kurdipost1.blogspot.com/2014/06/blog-post_2068.html |ڕێکەوتی سەردان=23 June 2019 |زمان=Kurdish}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.radiozamaneh.com/190862 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160215230936/http://www.radiozamaneh.com/190862 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 February 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 February 2016}}</ref>
== سەرچاواکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
7oq2qfeifxsnkx1lzz6iuwf1n28aj3h
کتێبخانەی ڕەوشەن
0
305213
1683873
1682992
2026-10-08T20:11:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1683873
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
'''کتێبخانەی ڕەوشەن''' کتێبخانە و کتێبفرۆشییەکی
کۆنە لە [[سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستانی عێراق]]. ئەم کتێبخانەیە بە مێژووی درێژی کارکردن، کۆکردنەوە و فرۆشتنی کتێبە کوردی، عەرەبی و ئینگلیزییەکان و هەبوونی ژمارەیەک کتێبی دەگمەن و مێژوویی ناسراوە. لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ڕاپۆرتێکی تایبەتی [[ڕووداو (میدیای کوردی)|ڕووداو]] باس لە ٤٤ ساڵ بەردەوامیی کتێبخانەکە کردووە.<ref name="Rudaw2026">{{cite news |title=خاوەنی کتێبخانەی رەوشەن: مانگانە ملیۆنێک دینار زیان دەکەم، بەڵام بەردەوامم |url=https://www.rudaw.net/sorani/episode/70825 |work=ڕووداو |date=22 July 2026 |language=ckb}}</ref>
== مێژوو ==
بەپێی وتەکانی مەلا حەسەن مەروێی، خاوەنی کتێبخانەکە، دەستپێکی چالاکییەکەی بۆ ساڵی ١٩٧٩ دەگەڕێتەوە. ئەو ساڵە بە کۆڵەپشتەوە کتێبی دەبرد بۆ [[ئێران]] و لەوێ دەیفرۆشت. دواتر، لە ساڵی ١٩٨٢، یەکەم کتێبخانەکەی لە [[قەڵاچوالان]] دامەزراند و لە ماوەی دواتردا چالاکییەکەی گواستەوە بۆ شاری سلێمانی.<ref name="Rudaw2026"/>
لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ڕووداو باسیکردووە کە کتێبخانەی ڕەوشەن دوای ٤٤ ساڵ کارکردن هێشتا بەردەوامە. کتێبخانەکە لە ژێرزەمینێک لە ناوچەی دارەسوتاوەکەی سلێمانی هەڵکەوتووە.<ref name="Rudaw2026"/>
== کۆمەڵەی کتێب ==
کتێبخانەی ڕەوشەن هەزاران کتێبی کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی لەخۆدەگرێت. بەپێی سەرچاوەیەکی بازرگانی، کتێبخانەکە کتێبی دینی، کەلتووری، ئەدەبی، سیاسی و مێژوویی بە زمانی کوردی، فارسی و عەرەبی پێشکەش دەکات.<ref name="BusinessDirectory">{{cite web |title=کتێبخانەی ڕەوشەن::مكتبة روشن::Rawshan book store |url=https://www.bizmideast.com/IQ/%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%DA%95%DB%95%D9%88%D8%B4%DB%95%DB%86-%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%DB%95-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-rawshan-book-0750-301-5416 |website=BizMidEast |language=ar}}</ref>
یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی کتێبخانەکە هەبوونی کتێب و بەڵگەنامەی دەگمەنە. بەپێی ڕاپۆرتی ڕووداو، لە بەشێک لە کتێبخانەکە ژمارەیەک کتێبی مێژوویی هەیە کە مێژووی چاپکردنی هەندێکیان بۆ زیاتر لە ١٥٠ ساڵ پێش دەگەڕێتەوە و لە [[ئیستەنبوڵ]] چاپکراون. خاوەنەکەی هەندێک لەم کتێبانەی بە نیشانەی «بۆ فرۆشتن نین» جیا کردووەتەوە.<ref name="Rudaw2026"/>
== خوێنەران ==
بەپێی وتەکانی خاوەنەکە، جۆری خوێنەرانی کتێبخانەکە لە ماوەی ساڵاندا گۆڕاوە. ئەو باسیکردووە کە مامۆستایانی زانکۆ، فەرمانبەران و دادوەران لە بەراورد بە پێشوو کەمتر بۆ کڕینی کتێب سەردانی کتێبخانەکە دەکەن. هەروەها بە گوتەی ئەو، هەندێک کتێب ماوەی چەندین ساڵە کڕیارێکیان نەبووە، لە کاتێکدا کتێبی ئایینی زیاتر لە هەندێک جۆری دیکە دەفرۆشرێت و هەندێک گەنجیش هێشتا حەزیان لە خوێندنەوەی ڕۆمان و چیرۆکە.<ref name="Rudaw2026"/>
تەها توەسپێی، کە مامۆستایەکی ئایینی و یەکێک لە کڕیارە بەردەوامەکانی کتێبخانەکەیە، کتێبخانەکەی بە شوێنێکی دەوڵەمەند بۆ دەستگەیشتن بە جۆرە جیاوازەکانی سەرچاوە و کتێب وەسف کردووە.<ref name="Rudaw2026"/>
== بارودۆخی دارایی ==
بەپێی ڕاپۆرتی ڕووداو، بازاڕی کتێب لە نزیکەی ١٣ ساڵ پێش ساڵی ٢٠٢٦ەوە کزتر بووە و فرۆشی کتێب لە کتێبخانەکە کەم بووە. مەلا حەسەن مەروێی گوتوویەتی کە کتێبفرۆشتن زۆر کەم بووە و ساڵانێکە کتێبخانەکە زیانی دارایی دەکات؛ بە گوتەی ئەو، زیانەکە مانگانە نزیکەی یەک ملیۆن دیناری عێراقی بووە.<ref name="Rudaw2026"/>
سەرەڕای ئەم بارودۆخە دارایییە، خاوەنەکە بەهۆی خۆشەویستییەکەی بۆ کتێب و گرنگیدان بە پاراستنی کتێبە دەگمەن و مێژووییەکان بەردەوام بووە.<ref name="Rudaw2026"/>
== پاراستنی میراتی کتێبی ==
مەلا حەسەن مەروێی هەندێک کتێبی کۆن و دەگمەن بە بەشێک لە میراتی کتێبی کتێبخانەکە دەزانێت و هەندێکیان بۆ فرۆشتن دانەنراون. ئەو دەڵێت کە دڵی نایەت ئەو کتێبانە بفرۆشێت و بۆ پاراستن و جوانیی کتێبخانەکە هەڵیانگرتووە.<ref name="Rudaw2026"/>
لە کۆتایی ڕاپۆرتەکەدا، خاوەنەکە ئاماژەی بەوە کردووە کە پێی خۆشە کتێبخانەکە دوای خۆی بەردەوام بێت و وەسیەتی بۆ کوڕ و کچەکانی کردووە کە ئەو کۆمەڵە کتێب و بەڵگەنامە مێژووییە بپارێزن.<ref name="Rudaw2026"/>
== شوێن ==
کتێبخانەی ڕەوشەن لە شاری سلێمانی، لە ناوچەی دارەسوتاوەکە هەڵکەوتووە. دایرێکتۆرییەکی کاروباری ناونیشانی کتێبخانەکەی بە «qanat daraswtawaka, Sulaymaniyah» تۆمار کردووە.<ref name="BusinessDirectory"/>
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== پەیوەندییە دەرەکییەکان ==
* [https://www.rudaw.net/sorani/episode/70825 ڕاپۆرتی ڕووداو لەسەر کتێبخانەی ڕەوشەن]
* [https://www.bizmideast.com/IQ/%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%DA%95%DB%95%D9%88%D8%B4%DB%95%DB%86-%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%DB%95-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-rawshan-book-0750-301-5416 زانیاریی کاروباری کتێبخانەی ڕەوشەن]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
mc1fymxtsp87o2rjpv6rvdgvw1ibghp
لیسا (ڕاپەر)
0
305219
1683757
1683126
2026-10-08T17:11:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ژن|ژن]]، [[دەروازە:تایلەند|تایلەند]]، [[دەروازە:ھونەرەکان|ھونەرەکان]]، [[دەروازە:کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]] و [[دەروازە:مۆسیقا|مۆسیقا]]
1683757
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
''لالیسا مانۆباڵ''' {{تێبینی|Lisa spells her surname ''Manobal'' in the Latin alphabet. The name would be rendered as ''Manoban'' under the [[Royal Thai General System of Transcription]].<ref>{{cite web|title=Title of single by Blackpink's Lisa is her real name|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2021/08/26/entertainment/kpop/lisa-blackpink-lalisa-manobal/20210826112900544.html|author=Yim Seung-hye|website=[[Korea JoongAng Daily]]|date=August 26, 2021|access-date=September 10, 2021|archive-date=September 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910114715/https://koreajoongangdaily.joins.com/2021/08/26/entertainment/kpop/lisa-blackpink-lalisa-manobal/20210826112900544.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Blackpink Lisa Deceiving Other Members with Her Real Name???|url=https://mnews.joins.com/article/22677888|author=Ryu Jae-yeon|website=[[JoongAng Ilbo]]|date=July 1, 2018|access-date=March 17, 2021|archive-date=2018-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609113611/https://mnews.joins.com/article/22677888|url-status=dead}}</ref>}} ( {{Langx|th|ลลิษา มโนบาล}}؛ {{تێبینی|{{IPA|th|lá.lí.sǎː má.nōː.bāːn|small=no}}}} ناوی لەدایکبوون: '''پرانپریا مانۆبال،''' {{تێبینی|{{langx|th|ปราณปรียา มโนบาล}}. {{RTGS|Pranpriya Manoban|small=no}}. {{IPA|th|prāːn.prīː.jāː má.nōː.bāːn|small=no}}.}} ٢٧ی ئازاری ١٩٩٧)، ناسراوە بە '''لیسا''' ( {{Langx|th|ลิซ่า}}؛ {{کۆری|리사}})، [[ڕاپ|ڕاپەر]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[سەما|سەماکار]] و ئەکتەرێکی تایلەندییە. وەک ئەندامێکی گرووپی مۆسیقیی کچانی [[کۆریای باشوور]] بە ناوی [[بڵاکپینک|بلاکپینک]] بەناوبانگ بوو، کە بۆ یەکەمجار لە مانگی ئابی ٢٠١٦ دەرکەوت و بووە یەکێک لە پڕفرۆشترین گرووپەکانی کچان لە جیهاندا.
== دیسکۆگرافی ==
* ''ئەلتەر ئیگۆ'' (٢٠٢٥)
=== فلیم ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" | ناونیشان
! scope="col" | ئەرک
! scope="col" | تێبینی
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ٢٠٢٦
| ''هەمیشە لالیسا''
| خۆی
| فیلمی دیکۆمێنتاری
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Kaufman |first=Gil |date=July 20, 2026 |title=Documentary about BLACKPINK's LISA, 'Always Lalisa,' to World Premiere at 2026 Toronto International Film Festival |url=https://www.billboard.com/music/pop/doc-blackpink-lisa-always-lalisa-world-premiere-toronto-fest-1236298190/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720180544/https://www.billboard.com/music/pop/doc-blackpink-lisa-always-lalisa-world-premiere-toronto-fest-1236298190/ |archive-date=July 20, 2026 |access-date=July 20, 2026}}</ref>
|-! scope="row" {{TBA}}| {{Pending film|[[Tygo]]}}
| ڕیا
| پۆست پرۆدەکشن
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Ramachandran |first=Naman |date=December 4, 2025 |title=Blackpink's Lisa, Don Lee and 'Squid Game' Star Lee Jin-uk to Lead Netflix's 'Extraction' Universe Thriller 'Tygo' |url=https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-don-lee-extraction-universe-film-tygo-1236600649/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205032636/https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-don-lee-extraction-universe-film-tygo-1236600649/ |archive-date=December 5, 2025 |access-date=December 4, 2025}}</ref>
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" | ناونیشان
! scope="col" | ئەرک
! scope="col" | تێبینی
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ٢٠١٧
| ''تەلەفزیۆنی چەرم''
| rowspan="2" | خۆی (ئەندامی کاست)
| بەشی تەلەفزیۆنی لیزا؛ سێ ئەڵقە
| style="text-align:center" |
|-
! scope="row" | ٢٠١٨
| ''پیاوی ڕاستەقینە 300''
| چاپی ئەکادیمیای سوپای کۆریا
| style="text-align:center" | <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 28, 2018 |script-title=ko:[시청자가 찜한 TV] 돌아온 '진사'·'알쓸신잡' 역시 화제 |ناونیشان=https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200606055208/https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 6, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=August 1, 2019 |وێبگە=[[Yonhap News Agency]] |زمان=ko}}</ref>
|-
! scope="row" | ٢٠٢٠–٢٠٢١
| ''گەنج لەگەڵ تۆ''
| خۆی (ڕاهێنەری سەما)
| وەرزی دووەم – سێیەم
| style="text-align:center" | <ref name="ywys2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 15, 2019 |script-title=ko:블랙핑크 리사, 中판 프듀 '청춘유니' 시즌2 새 멘토 출연 확정 [Oh! 차이나] |ناونیشان=http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191015062156/http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 15, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=October 15, 2019 |وێبگە=[[Osen (newspaper)|OSEN]] |زمان=ko}}</ref> <ref name="ywys3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=January 8, 2021 |script-title=ko:블랙핑크 리사, 中 오디션 프로그램 '청춘유니3' 멘토 확정 |ناونیشان=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204193554/https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 4, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=January 27, 2021 |وێبگە=[[The Dong-A Ilbo]] |زمان=ko}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" | ٢٠٢٥
| ''نیلوفەری سپی''
| تیداپۆن "موک" سۆرنسین
| وەرزی سێیەم ; ناوی لالیسا مانۆبال وەرگیراوە
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Tangcay |first=Jazz |date=February 14, 2025 |title=Blackpink Star Lisa Says Her 'White Lotus' Character Is 'Just Like Her, but Flirtier and Lady-Like' |url=https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-flirty-character-1236303958/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214180002/https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-flirty-character-1236303958/ |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025}}</ref>
|-
| ''هیتمەیکەرەکان''
| خۆی
| ئەڵقە: "کۆتایی بە گەشبینییەک"
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=White |first=Peter |date=June 25, 2025 |title=Netflix Searching For 'Hitmakers' In Latest Unscripted Music Series |url=https://deadline.com/2025/06/netflix-hitmakers-music-series-1236440566/ |url-status=live |journal=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625132412/https://deadline.com/2025/06/netflix-hitmakers-music-series-1236440566/ |archive-date=June 25, 2025 |access-date=June 25, 2025}}</ref>
|-
|}
== کتێبنامە ==
* ''ئەلتەر ئیگۆ: کۆمیکی فەرمی'' (٢٠٢٥) <ref name="BenjaminVariety">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Benjamin |first=Jeff |date=February 18, 2025 |title=Lisa Launches Comic Company to Accompany Debut Album 'Alter Ego' |url=https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170928/https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/ |archive-date=February 18, 2025 |access-date=February 18, 2025}}</ref>
== نمایشە ڕاستەوخۆکان ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em" | شار
! scope="col" style="width:8em" | وڵات
! scope="col" | هۆڵ
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! rowspan="5" scope="row" | Fan Meetup لە ئاسیا
| ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| colspan="2" | [[سینگاپوور|سەنگافورە]]
| یاریگای ناوەوەی سەنگافورە
| rowspan="5" | <ref name="Fan Meetup">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Ziwei |first=Puah |ڕێکەوت=September 24, 2024 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240924055349/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 24, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=September 24, 2024 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
|-
| ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[بانکۆک]]
| تایلەند
| BITEC Live
|-
| ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[جاکارتا]]
| ئەندەنوسیا
| یاریگای نێودەوڵەتی بیچ سیتی
|-
| ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| کاوسیونگ
| تایوان
| کاوسیونگ ئارێنا
|-
| ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[ھۆنگ کۆنگ|هۆنگ کۆنگ]]
| چین
| ئاسیا وۆرلد–ئارێنا
|}
=== نمایشی خەڵاتەکان ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" |پێشهات
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em;" | شار
! scope="col" style="width:8em;" | وڵات
! scope="col" | گۆرانی(ەکان)ی پێشکەشکراو
! scope="col" style="width:2em" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | خەڵاتی مۆسیقای ڤیدیۆیی ئێم تی ڤی ٢٠٢٤
| ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
| ئێلمۆنت
| rowspan="3" | ئەمریکا
|
|}
=== بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" |پێشهات
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em;" | شار
! scope="col" style="width:8em;" | وڵات
! scope="col" | گۆرانی(ەکان)ی پێشکەشکراو
! scope="col" style="width:2em" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ''بەرنامەی ئەمشەو کە جیمی فالۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت''
| ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]]
| ئەمریکا
| rowspan="4" style="text-align:left;" | "لالیسا"
| <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Iasimone |first=Ashley |date=September 11, 2021 |title=BLACKPINK's Lisa Brings 'Lalisa' to 'The Tonight Show' for Solo TV Debut |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-lalisa-tonight-show-jimmy-fallon-performance-9628106/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125223720/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-lalisa-tonight-show-jimmy-fallon-performance-9628106/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=September 11, 2021}}</ref>
|-
! scope="row" | ''ئینکیگایۆ''
| ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| rowspan="3" | [[سیئۆل]]
| rowspan="3" | کۆریای باشوور
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Cho |first=Eun-mi |ڕێکەوت=September 19, 2021 |script-title=ko:'인기가요' 이무진, 출연 없이 1위..리사 솔로 데뷔→NCT127·에이티즈·원호 컴백[종합] |trans-title='Inkigayo' Lee Mu-jin, 1st place without appearance... Lisa solo debut→NCT127·Ateez·Wonho comeback [Comprehensive] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/112/0003478372 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210919075122/https://n.news.naver.com/entertain/article/112/0003478372 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 19, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 19, 2021 |وێبگە=[[Herald Pop]] |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''نیشاندان!'' ''ناوەکی مۆسیقا''
| ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kim |first=Mi-ji |ڕێکەوت=September 25, 2021 |script-title=ko:'음악중심' NCT 127, 'Sticker'로 1위…MC 정우 "팬들이 원한 그림"[종합] |trans-title='Music Core' NCT 127, wins 1st with 'Sticker'... MC Jung-woo "The picture the fans wanted" [Comprehensive] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352373 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210925074403/https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352373 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 25, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 25, 2021 |وێبگە=X Sport News |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''ئینکیگایۆ''
| ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kim |first=Yu-jin |ڕێکەوت=September 26, 2021 |script-title=ko:이무진, '신호등'으로 출연 없이 1위…양요섭·ITZY 컴백 (인기가요)[종합] |trans-title=Lee Mu-jin, 'Traffic Light' wins 1st place without appearance... Yang Yo-seob·ITZY comeback (Inkigayo) [General] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352815 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210926075503/https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352815 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 26, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 26, 2021 |وێبگە=X Sport News |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''لێ گالا دیس پیسێس جۆنێس''
| ٢٦ی ژانویەی ٢٠٢٤
| [[پاریس]]
| فەرەنسا
|
|}
== ئاماژەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{ویکیوتە}}
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.lalisaofficial.com}}
* [https://www.lloud.co Lisa] at Lloud
* {{HanCinema person}}
* {{IMDb name}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|تایلەند|ھونەرەکان|کۆریای باشوور|مۆسیقا}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێم نێتی مۆسیقا لە ئاسیا]]
[[پۆل:ھونەرمەندەکانی چێژبەخشی وای جی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]]
[[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تایلەندی]]
a1eqasqe9h6tjybl62j5reqp67ejp4i
1683817
1683757
2026-10-08T20:02:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683817
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}
''لالیسا مانۆباڵ''' {{تێبینی|Lisa spells her surname ''Manobal'' in the Latin alphabet. The name would be rendered as ''Manoban'' under the [[Royal Thai General System of Transcription]].<ref>{{cite web|title=Title of single by Blackpink's Lisa is her real name|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2021/08/26/entertainment/kpop/lisa-blackpink-lalisa-manobal/20210826112900544.html|author=Yim Seung-hye|website=[[Korea JoongAng Daily]]|date=August 26, 2021|access-date=September 10, 2021|archive-date=September 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910114715/https://koreajoongangdaily.joins.com/2021/08/26/entertainment/kpop/lisa-blackpink-lalisa-manobal/20210826112900544.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Blackpink Lisa Deceiving Other Members with Her Real Name???|url=https://mnews.joins.com/article/22677888|author=Ryu Jae-yeon|website=[[JoongAng Ilbo]]|date=July 1, 2018|access-date=March 17, 2021|archive-date=2018-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609113611/https://mnews.joins.com/article/22677888|url-status=dead}}</ref>}} ( {{Langx|th|ลลิษา มโนบาล}}؛ {{تێبینی|{{IPA|th|lá.lí.sǎː má.nōː.bāːn|small=no}}}} ناوی لەدایکبوون: '''پرانپریا مانۆبال،''' {{تێبینی|{{langx|th|ปราณปรียา มโนบาล}}. {{RTGS|Pranpriya Manoban|small=no}}. {{IPA|th|prāːn.prīː.jāː má.nōː.bāːn|small=no}}.}} ٢٧ی ئازاری ١٩٩٧)، ناسراوە بە '''لیسا''' ( {{Langx|th|ลิซ่า}}؛ {{کۆری|리사}})، [[ڕاپ|ڕاپەر]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[سەما|سەماکار]] و ئەکتەرێکی تایلەندییە. وەک ئەندامێکی گرووپی مۆسیقیی کچانی [[کۆریای باشوور]] بە ناوی [[بڵاکپینک|بلاکپینک]] بەناوبانگ بوو، کە بۆ یەکەمجار لە مانگی ئابی ٢٠١٦ دەرکەوت و بووە یەکێک لە پڕفرۆشترین گرووپەکانی کچان لە جیهاندا.
== دیسکۆگرافی ==
* ''ئەلتەر ئیگۆ'' (٢٠٢٥)
=== فلیم ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" | ناونیشان
! scope="col" | ئەرک
! scope="col" | تێبینی
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ٢٠٢٦
| ''هەمیشە لالیسا''
| خۆی
| فیلمی دیکۆمێنتاری
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Kaufman |first=Gil |date=July 20, 2026 |title=Documentary about BLACKPINK's LISA, 'Always Lalisa,' to World Premiere at 2026 Toronto International Film Festival |url=https://www.billboard.com/music/pop/doc-blackpink-lisa-always-lalisa-world-premiere-toronto-fest-1236298190/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720180544/https://www.billboard.com/music/pop/doc-blackpink-lisa-always-lalisa-world-premiere-toronto-fest-1236298190/ |archive-date=July 20, 2026 |access-date=July 20, 2026}}</ref>
|-! scope="row" {{TBA}}| {{Pending film|[[Tygo]]}}
| ڕیا
| پۆست پرۆدەکشن
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Ramachandran |first=Naman |date=December 4, 2025 |title=Blackpink's Lisa, Don Lee and 'Squid Game' Star Lee Jin-uk to Lead Netflix's 'Extraction' Universe Thriller 'Tygo' |url=https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-don-lee-extraction-universe-film-tygo-1236600649/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205032636/https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-don-lee-extraction-universe-film-tygo-1236600649/ |archive-date=December 5, 2025 |access-date=December 4, 2025}}</ref>
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" | ناونیشان
! scope="col" | ئەرک
! scope="col" | تێبینی
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ٢٠١٧
| ''تەلەفزیۆنی چەرم''
| rowspan="2" | خۆی (ئەندامی کاست)
| بەشی تەلەفزیۆنی لیزا؛ سێ ئەڵقە
| style="text-align:center" |
|-
! scope="row" | ٢٠١٨
| ''پیاوی ڕاستەقینە 300''
| چاپی ئەکادیمیای سوپای کۆریا
| style="text-align:center" | <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 28, 2018 |script-title=ko:[시청자가 찜한 TV] 돌아온 '진사'·'알쓸신잡' 역시 화제 |ناونیشان=https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200606055208/https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 6, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=August 1, 2019 |وێبگە=[[Yonhap News Agency]] |زمان=ko}}</ref>
|-
! scope="row" | ٢٠٢٠–٢٠٢١
| ''گەنج لەگەڵ تۆ''
| خۆی (ڕاهێنەری سەما)
| وەرزی دووەم – سێیەم
| style="text-align:center" | <ref name="ywys2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 15, 2019 |script-title=ko:블랙핑크 리사, 中판 프듀 '청춘유니' 시즌2 새 멘토 출연 확정 [Oh! 차이나] |ناونیشان=http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191015062156/http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 15, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=October 15, 2019 |وێبگە=[[Osen (newspaper)|OSEN]] |زمان=ko}}</ref> <ref name="ywys3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=January 8, 2021 |script-title=ko:블랙핑크 리사, 中 오디션 프로그램 '청춘유니3' 멘토 확정 |ناونیشان=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204193554/https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 4, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=January 27, 2021 |وێبگە=[[The Dong-A Ilbo]] |زمان=ko}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" | ٢٠٢٥
| ''نیلوفەری سپی''
| تیداپۆن "موک" سۆرنسین
| وەرزی سێیەم ; ناوی لالیسا مانۆبال وەرگیراوە
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Tangcay |first=Jazz |date=February 14, 2025 |title=Blackpink Star Lisa Says Her 'White Lotus' Character Is 'Just Like Her, but Flirtier and Lady-Like' |url=https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-flirty-character-1236303958/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214180002/https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-flirty-character-1236303958/ |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025}}</ref>
|-
| ''هیتمەیکەرەکان''
| خۆی
| ئەڵقە: "کۆتایی بە گەشبینییەک"
| style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=White |first=Peter |date=June 25, 2025 |title=Netflix Searching For 'Hitmakers' In Latest Unscripted Music Series |url=https://deadline.com/2025/06/netflix-hitmakers-music-series-1236440566/ |url-status=live |journal=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625132412/https://deadline.com/2025/06/netflix-hitmakers-music-series-1236440566/ |archive-date=June 25, 2025 |access-date=June 25, 2025}}</ref>
|-
|}
== کتێبنامە ==
* ''ئەلتەر ئیگۆ: کۆمیکی فەرمی'' (٢٠٢٥) <ref name="BenjaminVariety">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Benjamin |first=Jeff |date=February 18, 2025 |title=Lisa Launches Comic Company to Accompany Debut Album 'Alter Ego' |url=https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170928/https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/ |archive-date=February 18, 2025 |access-date=February 18, 2025}}</ref>
== نمایشە ڕاستەوخۆکان ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center"
! scope="col" |ناونیشان
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em" | شار
! scope="col" style="width:8em" | وڵات
! scope="col" | هۆڵ
! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! rowspan="5" scope="row" | Fan Meetup لە ئاسیا
| ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| colspan="2" | [[سینگاپوور|سەنگافورە]]
| یاریگای ناوەوەی سەنگافورە
| rowspan="5" | <ref name="Fan Meetup">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Ziwei |first=Puah |ڕێکەوت=September 24, 2024 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240924055349/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 24, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=September 24, 2024 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
|-
| ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[بانکۆک]]
| تایلەند
| BITEC Live
|-
| ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[جاکارتا]]
| ئەندەنوسیا
| یاریگای نێودەوڵەتی بیچ سیتی
|-
| ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| کاوسیونگ
| تایوان
| کاوسیونگ ئارێنا
|-
| ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤
| [[ھۆنگ کۆنگ|هۆنگ کۆنگ]]
| چین
| ئاسیا وۆرلد–ئارێنا
|}
=== نمایشی خەڵاتەکان ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" |پێشهات
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em;" | شار
! scope="col" style="width:8em;" | وڵات
! scope="col" | گۆرانی(ەکان)ی پێشکەشکراو
! scope="col" style="width:2em" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | خەڵاتی مۆسیقای ڤیدیۆیی ئێم تی ڤی ٢٠٢٤
| ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
| ئێلمۆنت
| rowspan="3" | ئەمریکا
|
|}
=== بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" |پێشهات
! scope="col" style="width:10em" | ڕێکەوت
! scope="col" style="width:8em;" | شار
! scope="col" style="width:8em;" | وڵات
! scope="col" | گۆرانی(ەکان)ی پێشکەشکراو
! scope="col" style="width:2em" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | ''بەرنامەی ئەمشەو کە جیمی فالۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت''
| ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]]
| ئەمریکا
| rowspan="4" style="text-align:left;" | "لالیسا"
| <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Iasimone |first=Ashley |date=September 11, 2021 |title=BLACKPINK's Lisa Brings 'Lalisa' to 'The Tonight Show' for Solo TV Debut |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-lalisa-tonight-show-jimmy-fallon-performance-9628106/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125223720/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-lalisa-tonight-show-jimmy-fallon-performance-9628106/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=September 11, 2021}}</ref>
|-
! scope="row" | ''ئینکیگایۆ''
| ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| rowspan="3" | [[سیئۆل]]
| rowspan="3" | کۆریای باشوور
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Cho |first=Eun-mi |ڕێکەوت=September 19, 2021 |script-title=ko:'인기가요' 이무진, 출연 없이 1위..리사 솔로 데뷔→NCT127·에이티즈·원호 컴백[종합] |trans-title='Inkigayo' Lee Mu-jin, 1st place without appearance... Lisa solo debut→NCT127·Ateez·Wonho comeback [Comprehensive] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/112/0003478372 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210919075122/https://n.news.naver.com/entertain/article/112/0003478372 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 19, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 19, 2021 |وێبگە=[[Herald Pop]] |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''نیشاندان!'' ''ناوەکی مۆسیقا''
| ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kim |first=Mi-ji |ڕێکەوت=September 25, 2021 |script-title=ko:'음악중심' NCT 127, 'Sticker'로 1위…MC 정우 "팬들이 원한 그림"[종합] |trans-title='Music Core' NCT 127, wins 1st with 'Sticker'... MC Jung-woo "The picture the fans wanted" [Comprehensive] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352373 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210925074403/https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352373 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 25, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 25, 2021 |وێبگە=X Sport News |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''ئینکیگایۆ''
| ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١
| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kim |first=Yu-jin |ڕێکەوت=September 26, 2021 |script-title=ko:이무진, '신호등'으로 출연 없이 1위…양요섭·ITZY 컴백 (인기가요)[종합] |trans-title=Lee Mu-jin, 'Traffic Light' wins 1st place without appearance... Yang Yo-seob·ITZY comeback (Inkigayo) [General] |ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352815 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210926075503/https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001352815 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 26, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=September 26, 2021 |وێبگە=X Sport News |زمان=ko |via=Naver}}</ref>
|-
! scope="row" | ''لێ گالا دیس پیسێس جۆنێس''
| ٢٦ی ژانویەی ٢٠٢٤
| [[پاریس]]
| فەرەنسا
|
|}
== ئاماژەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{ویکیوتە}}
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.lalisaofficial.com}}
* [https://www.lloud.co Lisa] at Lloud
* {{HanCinema person}}
* {{IMDb name}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|تایلەند|ھونەرەکان|کۆریای باشوور|مۆسیقا}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێم نێتی مۆسیقا لە ئاسیا]]
[[پۆل:ھونەرمەندەکانی چێژبەخشی وای جی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]]
[[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تایلەندی]]
h7gnq1aj857xdwtmlp3zdq86d7ww9nk
پاپی (گۆرانیبێژ)
0
305220
1683756
1683134
2026-10-08T17:10:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]]، [[دەروازە:ژن|ژن]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:مۆسیقا|مۆسیقا]]
1683756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''مۆریا ڕۆز پێرێرا''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥)، لە ڕووی پیشەییەوە بە '''پاپی''' ناسراوە (پێشتر بە '''That Poppy''')، گۆرانیبێژ، مۆسیقانووس، مۆسیقاژەن و یوتیووبەرێکی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بەهۆی ڤیدیۆ هونەرە نمایشییەکانی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] بەناوبانگ بوو. لەم ماوەیەدا پێکەوە لەگەڵ تایتانیک سینکلێر کاریان کردووە، و لە ساڵی ٢٠١٩ کۆتایی بە هاوبەشییەکەی هێناوە دوای ئەوەی تۆمەتباری کرد بە دەستدرێژیی سۆزداری. لە ساڵی ٢٠٢٤ زنجیرە وێبی ''Improbably Poppy''ی دەستپێکرد.
== دیسکۆگرافی ==
* ''پۆپی.'' ''کۆمپیوتەر'' (٢٠١٧)
* ''ئایا من کچم؟'' (٢٠١٨)
* ''من ناکۆکم'' (٢٠٢٠)
* ''فلۆکس'' (٢٠٢١)
* ''زیگ'' (٢٠٢٣)
* ''فەزای نەرێنی'' (٢٠٢٤)
* ''دەستی بەتاڵ'' (٢٠٢٦)
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلمەکان ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٩
| ''چیرۆکێکی گاڵتەجاڕ''
| شاژنی مشک
| [[کورتەفیلم|کورتە فیلم]]
| align="center" | <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Benjamin |first=Jeff |date=January 23, 2019 |title=Poppy to Star in Augmented Reality Experience 'A Jester's Tale,' Premiering at Sundance 2019: Exclusive |url=https://www.billboard.com/music/pop/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019-8494669/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331211827/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8494669/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019 |archive-date=March 31, 2019 |access-date=May 27, 2024}}</ref>
|-
| ٢٠٢٤
| ''تەواوترین کەسی تەواو''
| خۆی
| کورتە فیلم؛ هەروەها نووسەر
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://allcasting.com/castingcall/244939 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250121121120/https://allcasting.com/castingcall/244939 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 21, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=September 3, 2025 |وێبگە=allcasting}}</ref>
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٥
| <nowiki><i id="mwBZo">جێسی</i></nowiki>
| قوتابی
| [[دەرکەوتنی کامیۆ|کامێرایەکی]] بێ ئیعتبار ; ئەڵقە: " 4.6 "
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303031715/https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 3, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=March 2, 2026 |وێبگە=[[IMDb]]}}</ref>
|-
| ٢٠١٧-٢٠١٨
| ''بەرنامەی درەنگانی درەنگ لەگەڵ جەیمس کۆردن''
| rowspan="5" | خۆی
| rowspan="5" | میوانی مۆسیقا
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Rincón |first=Alessandra |date=September 11, 2018 |title=Watch Poppy's Apocalyptic Performance of 'Time Is Up' on 'Late Late Show' |url=https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822042712/https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |archive-date=August 22, 2023 |access-date=December 10, 2024}}</ref>
|-
| ٢٠١٧
| ''کۆی گشتی داواکاری ڕاستەوخۆ''
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gore |first=Sydney |ڕێکەوت=January 29, 2018 |ناونیشان=http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180623170304/http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 23, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[MTV]]}}</ref>
|-
| ٢٠١٩-٢٠٢١
| ''WWE NXT''
| rowspan="3" align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gonzales |first=Ramon |ڕێکەوت=April 6, 2021 |ناونیشان=https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240613161601/https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 13, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[Knotfest]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٠
| ''NXT دەستبەسەرداگرتن: پۆرتلاند''
|-
| rowspan="2" | ٢٠٢١
| ''NXT Takeover: وەستان و گەیاندن''
|-
| ''دراگولای برایانی بۆلێت''
| rowspan="2" | دادوەری میوان
| ئەڵقە: " 4.4 "
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dwortz |first=Mallory |ڕێکەوت=November 16, 2021 |ناونیشان=https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |وێبگە=[[MLive Media Group|MLive]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٢
| ''دراگولای برایانی بۆلێت: تایتانس''
| ئەڵقە: " 1.6 "
| align="center" |
|-
| ٢٠٢٤
| rowspan="2" | ''جیمی کیمێل لایڤ!''
| rowspan="2" | خۆی
| rowspan="2" | میوانی مۆسیقا
| align="center" | <ref name="Jimmy Kimmel Live Knocked Loose">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Renshaw |first=David |date=November 27, 2024 |title=Watch Knocked Loose's crushingly heavy Jimmy Kimmel Live! performance |url=https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |url-status=live |journal=[[The Fader]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202202224/https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |archive-date=December 2, 2024 |access-date=March 12, 2025}}</ref>
|-
| ٢٠٢٥
| align="center" | <ref name="poppy-jimmy-kimmel-2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Adams |first=Gregory |date=March 11, 2025 |title=See Poppy scream "The Cost of Giving Up" on 'Kimmel' |url=https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303022502/https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |archive-date=March 3, 2026 |access-date=March 12, 2025}}</ref>
|}
=== وێب ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٥
| ''هەموو کەسێک دەیەوێت خەنە بێت''
| rowspan="7" | خۆی
| ڕۆڵی دەنگی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 9, 2015 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406101442/https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 6, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| rowspan="2" | ٢٠١٧
| ''ئینتەرنێت بەناوبانگە بە پۆپی''
| ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 13, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240206161433/https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 6, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ''یوتیوب Rewind''
| rowspan="2" | دەرکەوتنی میوان
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 7, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230004417/https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 30, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| rowspan="3" | ٢٠١٨
| ''بەیانی ئەفسانەیی باش''
| align="center" | <ref name="good mythical morning">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 5, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180226092512/https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY&feature=applinks |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 26, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ''من پۆپیم''
| ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Robertson |first=Adi |ڕێکەوت=January 24, 2018 |ناونیشان=https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127083930/https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 27, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=June 28, 2022 |وێبگە=[[The Verge]]}}</ref>
|-
| <nowiki><i id="mwBjk">منداڵان کاردانەوەیان دەبێت</i></nowiki>
| دەرکەوتنی میوان
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 3, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201103045957/https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 3, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٤
| ''بە ئەگەرێکی زۆرەوە پۆپی''
| ڕۆڵی سەرەکی؛ هەروەها چیرۆکنووس
| align="center" | <ref name="Improbably Poppy1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Jackson |first=Angelique |date=October 7, 2024 |title=Joel and Benji Madden's Veeps to Launch 'Improbably Poppy' Variety Show |url=https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008003505/https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |archive-date=October 8, 2024 |access-date=October 18, 2024}}</ref>
|}
== کتێبنامە ==
* ''ئینجیلی خەنەبەر'' (٢٠١٧)
* ''سەرەتای ژیان یەکەم'' (٢٠١٩) <ref name="Genesis 1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=McMillan |first=Graeme |ڕێکەوت=January 8, 2019 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210124113413/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=February 27, 2022 |وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>
* ''دۆزەخی خەنەبەر'' (٢٠٢٠) <ref name="Poppy's Inferno">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dowd |first=Rachael |date=October 20, 2020 |title=Enter 'Inferno' with Poppy's graphic novel soundtrack 'Music to Scream To' |url=https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210315004010/https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack/ |archive-date=March 15, 2021 |access-date=February 27, 2022}}</ref>
== گەشتەکان ==
* پۆپی. گەشتی کۆمپیوتەر (٢٠١٧–٢٠١٨) <ref name="Poppy.Computer Tour1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dickman |first=Maggie |date=September 5, 2017 |title=Poppy is internet famous, just released a new song—and no one knows anything about her |url=https://www.altpress.com/news/entry/poppy_my_style_youtube_mystery |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602200013/https://www.altpress.com/news/poppy_my_style_youtube_mystery/ |archive-date=June 2, 2019 |access-date=June 28, 2022}}</ref> <ref name="Poppy.Computer Tour3">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Weiss |first=Geoff |ڕێکەوت=October 6, 2017 |ناونیشان=http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201034904/http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 1, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=November 19, 2017 |وێبگە=[[Tubefilter]]}}</ref>
* ئایا من کچم؟ گەشت (٢٠١٨–٢٠١٩) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thiessen |first=Brock |ڕێکەوت=July 10, 2018 |ناونیشان=https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Exclaim!]]}}</ref> <ref name="Am I A Girl billboard">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bein |first=Kat |date=November 30, 2018 |title=Poppy Breaks Down New Album 'Am I A Girl?' And Says She Was 'Bullied' By Grimes |url=https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |archive-date=April 4, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی سێ کەسی (٢٠١٩؛ لەگەڵ ئاسۆم بۆ بهێنن و خەوتن لەگەڵ سیرینەکان ) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Childers |first=Chad |ڕێکەوت=August 7, 2019 |ناونیشان=https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Loudwire]]}}</ref>
* من ناڕازیم گەشتی (٢٠٢٠) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Campbell |first=Rachel |date=November 4, 2019 |title=Poppy announces 'I Disagree' tour dates for 2020 |url=https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511052401/https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |archive-date=May 11, 2022 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی هەرگیز شوێنەکەم مەدۆزەرەوە (٢٠٢٢) <ref name="Never find my place">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=January 9, 2022 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240117022637/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 17, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 1, 2024 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
* گەشتی بێ خودا/خوا (٢٠٢٣؛ لەگەڵ پڤریس ) <ref name="Godless/Goddess Tour">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Enis |first=Eli |date=April 5, 2023 |title=Poppy announces summer North American tour with Pvris |url=https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409041405/https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |archive-date=April 9, 2023 |access-date=April 27, 2024}}</ref> <ref name="Godless/Goddess Tour2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bell |first=Sadie |date=April 5, 2023 |title=Poppy & Pvris announce exciting co-headlining tour, featuring Pom Pom Squad, Tommy Genesis as support |url=https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405174327/https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |archive-date=April 5, 2023 |access-date=April 5, 2023}}</ref>
* زیگ تۆر (٢٠٢٤) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Carter |first=Emily |date=September 20, 2023 |title=Poppy announces UK headline dates, and European shows supporting Bad… |url=https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens/ |url-status=live |journal=[[Kerrang!]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019153920/https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens |archive-date=October 19, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی هەموو دەوروبەرمان (٢٠٢٥) <ref name="They're All Around Us tour">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=November 19, 2024 |ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241120021348/https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 20, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=November 20, 2024}}</ref>
* گەشتی بەردەوام لە هیچ شوێنێک (٢٠٢٦) <ref name="Constantly Nowhere tour">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=October 27, 2025 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251030061738/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 30, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=October 29, 2025 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
== خەڵات و کاندیدکردن ==
== ئاماژەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{وێبگەی فەرمی}}
* {{Allmusic}}
* {{Discogs artist}}
* {{IMDb name|8824909}}
* [http://www.businessinsider.com/poppy-youtube-religion-2017-11 ''Business Insider'' article, December 5, 2017]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]]
[[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
iqa9ntqcz1xx74bor1dxblsrlrpezd8
1683818
1683756
2026-10-08T20:02:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683818
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}
'''مۆریا ڕۆز پێرێرا''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥)، لە ڕووی پیشەییەوە بە '''پاپی''' ناسراوە (پێشتر بە '''That Poppy''')، گۆرانیبێژ، مۆسیقانووس، مۆسیقاژەن و یوتیووبەرێکی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بەهۆی ڤیدیۆ هونەرە نمایشییەکانی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] بەناوبانگ بوو. لەم ماوەیەدا پێکەوە لەگەڵ تایتانیک سینکلێر کاریان کردووە، و لە ساڵی ٢٠١٩ کۆتایی بە هاوبەشییەکەی هێناوە دوای ئەوەی تۆمەتباری کرد بە دەستدرێژیی سۆزداری. لە ساڵی ٢٠٢٤ زنجیرە وێبی ''Improbably Poppy''ی دەستپێکرد.
== دیسکۆگرافی ==
* ''پۆپی.'' ''کۆمپیوتەر'' (٢٠١٧)
* ''ئایا من کچم؟'' (٢٠١٨)
* ''من ناکۆکم'' (٢٠٢٠)
* ''فلۆکس'' (٢٠٢١)
* ''زیگ'' (٢٠٢٣)
* ''فەزای نەرێنی'' (٢٠٢٤)
* ''دەستی بەتاڵ'' (٢٠٢٦)
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلمەکان ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٩
| ''چیرۆکێکی گاڵتەجاڕ''
| شاژنی مشک
| [[کورتەفیلم|کورتە فیلم]]
| align="center" | <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Benjamin |first=Jeff |date=January 23, 2019 |title=Poppy to Star in Augmented Reality Experience 'A Jester's Tale,' Premiering at Sundance 2019: Exclusive |url=https://www.billboard.com/music/pop/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019-8494669/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331211827/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8494669/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019 |archive-date=March 31, 2019 |access-date=May 27, 2024}}</ref>
|-
| ٢٠٢٤
| ''تەواوترین کەسی تەواو''
| خۆی
| کورتە فیلم؛ هەروەها نووسەر
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://allcasting.com/castingcall/244939 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250121121120/https://allcasting.com/castingcall/244939 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 21, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=September 3, 2025 |وێبگە=allcasting}}</ref>
|}
=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٥
| <nowiki><i id="mwBZo">جێسی</i></nowiki>
| قوتابی
| [[دەرکەوتنی کامیۆ|کامێرایەکی]] بێ ئیعتبار ; ئەڵقە: " 4.6 "
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303031715/https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 3, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=March 2, 2026 |وێبگە=[[IMDb]]}}</ref>
|-
| ٢٠١٧-٢٠١٨
| ''بەرنامەی درەنگانی درەنگ لەگەڵ جەیمس کۆردن''
| rowspan="5" | خۆی
| rowspan="5" | میوانی مۆسیقا
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Rincón |first=Alessandra |date=September 11, 2018 |title=Watch Poppy's Apocalyptic Performance of 'Time Is Up' on 'Late Late Show' |url=https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822042712/https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |archive-date=August 22, 2023 |access-date=December 10, 2024}}</ref>
|-
| ٢٠١٧
| ''کۆی گشتی داواکاری ڕاستەوخۆ''
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gore |first=Sydney |ڕێکەوت=January 29, 2018 |ناونیشان=http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180623170304/http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 23, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[MTV]]}}</ref>
|-
| ٢٠١٩-٢٠٢١
| ''WWE NXT''
| rowspan="3" align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gonzales |first=Ramon |ڕێکەوت=April 6, 2021 |ناونیشان=https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240613161601/https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 13, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[Knotfest]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٠
| ''NXT دەستبەسەرداگرتن: پۆرتلاند''
|-
| rowspan="2" | ٢٠٢١
| ''NXT Takeover: وەستان و گەیاندن''
|-
| ''دراگولای برایانی بۆلێت''
| rowspan="2" | دادوەری میوان
| ئەڵقە: " 4.4 "
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dwortz |first=Mallory |ڕێکەوت=November 16, 2021 |ناونیشان=https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |وێبگە=[[MLive Media Group|MLive]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٢
| ''دراگولای برایانی بۆلێت: تایتانس''
| ئەڵقە: " 1.6 "
| align="center" |
|-
| ٢٠٢٤
| rowspan="2" | ''جیمی کیمێل لایڤ!''
| rowspan="2" | خۆی
| rowspan="2" | میوانی مۆسیقا
| align="center" | <ref name="Jimmy Kimmel Live Knocked Loose">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Renshaw |first=David |date=November 27, 2024 |title=Watch Knocked Loose's crushingly heavy Jimmy Kimmel Live! performance |url=https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |url-status=live |journal=[[The Fader]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202202224/https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |archive-date=December 2, 2024 |access-date=March 12, 2025}}</ref>
|-
| ٢٠٢٥
| align="center" | <ref name="poppy-jimmy-kimmel-2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Adams |first=Gregory |date=March 11, 2025 |title=See Poppy scream "The Cost of Giving Up" on 'Kimmel' |url=https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303022502/https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |archive-date=March 3, 2026 |access-date=March 12, 2025}}</ref>
|}
=== وێب ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
! ناونیشان
! ئەرک
! class="unsortable" | تێبینی
! سەرچاوە.
|-
| ٢٠١٥
| ''هەموو کەسێک دەیەوێت خەنە بێت''
| rowspan="7" | خۆی
| ڕۆڵی دەنگی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 9, 2015 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406101442/https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 6, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| rowspan="2" | ٢٠١٧
| ''ئینتەرنێت بەناوبانگە بە پۆپی''
| ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 13, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240206161433/https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 6, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ''یوتیوب Rewind''
| rowspan="2" | دەرکەوتنی میوان
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 7, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230004417/https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 30, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| rowspan="3" | ٢٠١٨
| ''بەیانی ئەفسانەیی باش''
| align="center" | <ref name="good mythical morning">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 5, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180226092512/https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY&feature=applinks |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 26, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ''من پۆپیم''
| ڕۆڵی سەرەکی
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Robertson |first=Adi |ڕێکەوت=January 24, 2018 |ناونیشان=https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127083930/https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 27, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=June 28, 2022 |وێبگە=[[The Verge]]}}</ref>
|-
| <nowiki><i id="mwBjk">منداڵان کاردانەوەیان دەبێت</i></nowiki>
| دەرکەوتنی میوان
| align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 3, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201103045957/https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 3, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref>
|-
| ٢٠٢٤
| ''بە ئەگەرێکی زۆرەوە پۆپی''
| ڕۆڵی سەرەکی؛ هەروەها چیرۆکنووس
| align="center" | <ref name="Improbably Poppy1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Jackson |first=Angelique |date=October 7, 2024 |title=Joel and Benji Madden's Veeps to Launch 'Improbably Poppy' Variety Show |url=https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008003505/https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |archive-date=October 8, 2024 |access-date=October 18, 2024}}</ref>
|}
== کتێبنامە ==
* ''ئینجیلی خەنەبەر'' (٢٠١٧)
* ''سەرەتای ژیان یەکەم'' (٢٠١٩) <ref name="Genesis 1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=McMillan |first=Graeme |ڕێکەوت=January 8, 2019 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210124113413/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=February 27, 2022 |وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>
* ''دۆزەخی خەنەبەر'' (٢٠٢٠) <ref name="Poppy's Inferno">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dowd |first=Rachael |date=October 20, 2020 |title=Enter 'Inferno' with Poppy's graphic novel soundtrack 'Music to Scream To' |url=https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210315004010/https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack/ |archive-date=March 15, 2021 |access-date=February 27, 2022}}</ref>
== گەشتەکان ==
* پۆپی. گەشتی کۆمپیوتەر (٢٠١٧–٢٠١٨) <ref name="Poppy.Computer Tour1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dickman |first=Maggie |date=September 5, 2017 |title=Poppy is internet famous, just released a new song—and no one knows anything about her |url=https://www.altpress.com/news/entry/poppy_my_style_youtube_mystery |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602200013/https://www.altpress.com/news/poppy_my_style_youtube_mystery/ |archive-date=June 2, 2019 |access-date=June 28, 2022}}</ref> <ref name="Poppy.Computer Tour3">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Weiss |first=Geoff |ڕێکەوت=October 6, 2017 |ناونیشان=http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201034904/http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 1, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=November 19, 2017 |وێبگە=[[Tubefilter]]}}</ref>
* ئایا من کچم؟ گەشت (٢٠١٨–٢٠١٩) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thiessen |first=Brock |ڕێکەوت=July 10, 2018 |ناونیشان=https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Exclaim!]]}}</ref> <ref name="Am I A Girl billboard">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bein |first=Kat |date=November 30, 2018 |title=Poppy Breaks Down New Album 'Am I A Girl?' And Says She Was 'Bullied' By Grimes |url=https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |archive-date=April 4, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی سێ کەسی (٢٠١٩؛ لەگەڵ ئاسۆم بۆ بهێنن و خەوتن لەگەڵ سیرینەکان ) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Childers |first=Chad |ڕێکەوت=August 7, 2019 |ناونیشان=https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Loudwire]]}}</ref>
* من ناڕازیم گەشتی (٢٠٢٠) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Campbell |first=Rachel |date=November 4, 2019 |title=Poppy announces 'I Disagree' tour dates for 2020 |url=https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511052401/https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |archive-date=May 11, 2022 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی هەرگیز شوێنەکەم مەدۆزەرەوە (٢٠٢٢) <ref name="Never find my place">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=January 9, 2022 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240117022637/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 17, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 1, 2024 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
* گەشتی بێ خودا/خوا (٢٠٢٣؛ لەگەڵ پڤریس ) <ref name="Godless/Goddess Tour">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Enis |first=Eli |date=April 5, 2023 |title=Poppy announces summer North American tour with Pvris |url=https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409041405/https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |archive-date=April 9, 2023 |access-date=April 27, 2024}}</ref> <ref name="Godless/Goddess Tour2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bell |first=Sadie |date=April 5, 2023 |title=Poppy & Pvris announce exciting co-headlining tour, featuring Pom Pom Squad, Tommy Genesis as support |url=https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405174327/https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |archive-date=April 5, 2023 |access-date=April 5, 2023}}</ref>
* زیگ تۆر (٢٠٢٤) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Carter |first=Emily |date=September 20, 2023 |title=Poppy announces UK headline dates, and European shows supporting Bad… |url=https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens/ |url-status=live |journal=[[Kerrang!]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019153920/https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens |archive-date=October 19, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref>
* گەشتی هەموو دەوروبەرمان (٢٠٢٥) <ref name="They're All Around Us tour">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=November 19, 2024 |ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241120021348/https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 20, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=November 20, 2024}}</ref>
* گەشتی بەردەوام لە هیچ شوێنێک (٢٠٢٦) <ref name="Constantly Nowhere tour">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=October 27, 2025 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251030061738/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 30, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=October 29, 2025 |وێبگە=[[NME]]}}</ref>
== خەڵات و کاندیدکردن ==
== ئاماژەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
* {{وێبگەی فەرمی}}
* {{Allmusic}}
* {{Discogs artist}}
* {{IMDb name|8824909}}
* [http://www.businessinsider.com/poppy-youtube-religion-2017-11 ''Business Insider'' article, December 5, 2017]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا}}
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]]
[[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
9q7zi0jg78frxz3qibctwuv0zvclphu
دوژمنی ژن (فیلم)
0
305223
1684072
1683226
2026-10-08T21:34:50Z
Bilalinfo
57400
1684072
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|title=دشمن زن|image=Doshman Zan Poster.jpg|image_size=|caption=|director=کەریم ئەمینی|writer=ئەمیرحسێن نەجەفپوور|producer=مەحەممەدحسێن فەرەحبەخش - عەبدوڵڵا عەلیخانی|starring=[[سام درەخشانی]] - [[بەھارە کیان ئەفشار]] - [[ئێلناز حەبیبی]]- بەرەنگ عەلەوی - سیرووس هیممەتی - ئەمیرحسێن ئارمان - گەوهەر خێرئەندیش- مەریم سەعادەت - مونا شناسی - سپیدە مرادپور - مانی آخشی|music=مەحەممەد ئەحمەدی|cinematography=مورتەزا هیدایی|editing=سپیدە عەبدولوەهاب|released=۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۱۸|runtime=|distributor=پویا فیلم|language=[[زمانی فارسی|فارسی]]|country=[[ئێران]]|gross=۳٬۱۸۷٬۹۲۴٬۰۰۰ تمەن}}
'''''دوژمنی ژن''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: دشمن زن)فیلمێکی کۆمیدیی [[ئێران|ئێرانییە]] لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی، نووسینی ئەمیرحسێن نەجەفپوور و بەرھەمھێنانی مەحەممەدحسێن فەرەحبەخش و عەبدوڵڵا عەلیخانی لە ساڵی ۲۰۱۷. لە ۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۱۸ لە سینەماکانی ئێران نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=http://www.nsun.net |first=n s u n {{!}} |سەردێڕ=تیوال فیلم دشمن زن |ناونیشان=https://www.tiwall.com/p/femaleenemy2?podcast=stop |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=hourgan.ir |ڕێکەوت=2018-10-08 |سەردێڕ=دشمن زن |ناونیشان=https://hourgan.ir/fa/news/5192/%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B2%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=hourgan.ir |بڵاوکەرەوە=hourgan.ir |زمان=fa}}</ref>
== جیرۆک ==
لە کورتە چیرۆکی "دوژمنی ژن" دا هاتوە: "بۆچی هەموو شتێک کە دوژمنی ژنە دوای ماوەیەک لە ئاوەکە دێتە دەرەوە و دەبێتە بەرگریکارێکی سەرسەختی مافەکانی ژنان؟"
== ڕەخنەکان ==
ئەم فیلمە ڕووبەڕووی ڕەخنەی توندی ڕەخنەگرانی سینەما بووەوە. جیرۆک، کەسایەتییەکان و زۆربەی دیمەنەکانی ئەم فیلمە لە فیلمی میهمان بە دەرھێنانی کامران قدکچیان کۆپیکراون.<ref>{{cite web |last1=حامد جیرودی |url=http://www.ion.ir/news/415180/سینما-شیر-و-عسل-فیلم |archive-url=https://web.archive.org/web/20181007133025/http://www.ion.ir/News/415180/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%B9%D8%B3%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |archive-date=۷ی ئۆکتۆبەری ۲۰۱۸ |access-date=۳۰ی ئەیپریلی ۲۰۲۲ |website=ئێران ئۆنلاین |title=میوانێک کە بوو بە دوژمنی ژن! |url-status=dead}}</ref>
== ئەکتەران ==
* [[سام درەخشانی]]
* [[بەھارە کیان ئەفشار|بەهارە کیانئەفشار]]
* [[ئێلناز حەبیبی]]
* بەرەنگ عەلەوی
* سیرووس هیممەتی
* ئەمیرحسێن ئارمان
* گەوهەر خێرئەندیش
* مەریم سەعادەت
== بڵاوبوونەوە ==
دوای تەواوبوونی نمایشکردنی لە سینەماکاندا، بڵاوکردنەوەی ئەم فیلمە لە ئینتەرنێت لە ئەیلوولی ۲۰۱۸ دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://filmnet.ir/contents/scWpPn/Woman-s-Enemy}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
* [https://www.cinematicket.org/?p=nfilmdetailcs&fid=1499&fileid=2987&t=دشمن%20زن دشمن زن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820005347/https://cinematicket.org/?p=nfilmdetailcs&fid=1499&fileid=2987&t=%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%20%D8%B2%D9%86|date=۲۰ی ئابی ۲۰۱۹}} لە مالپەڕی سینەما تکت
* [https://www.salamcinama.ir/movie/w4zl/دشمن-زن دشمن زن] لە ماڵپەڕی سلام سینما
* [https://www.mehrnews.com/news/4294071/نخستین-پوستر-دشمن-زن-رونمایی-شد-نقدی-بر-فمنیست-ها یەکەم پۆستەری «دشمن زن» پەردەی لەسەر لادرا/ ڕەخنەیەک لە فێمێنیستەکان] ئاژانسی هەواڵی مێهر
[[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:فیلمە فارسییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
kdemuzhi0vkdku5v1sow4la3mn70vu2
شیدا بازیار
0
305225
1683747
1683527
2026-10-08T17:07:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:وێژە|وێژە]]، [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[دەروازە:ئێران|ئێران]]، [[دەروازە:ژن|ژن]]، [[دەروازە:ڕۆمانەکان|ڕۆمانەکان]] و [[دەروازە:نووسین|نووسین]]
1683747
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. -->
| name = شیدا بازیار
| embed =
| honorific_prefix =
| honorific_suffix =
| image = [[پەڕگە:Shida Bazyar auf dem Erlanger Poetenfest 2016.jpg|200px]]
| image_size =
| alt =
| caption = شیدا بازیار لە ساڵی ٢٠١٦
| native_name =
| native_name_lang =
| pen_name =
| birth_name =
| birth_date = {{birth year and age|1988}}
| birth_place = ھێرمێسکایل
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| occupation = Author
| language = German
| ethnicity 3=
| citizenship =
| education =
| awards = {{ubl|shortlisted for [[International Booker Prize]]|[[German Book Prize]]}}
| years_active =
| module =
| website =
}}
'''شیدا بازیار''' (١٩٨٨ لە ھێرمێسکایل، نزیک تریر) نووسەرێکی کوردی ئەڵمانییە.
== ژیان و چالاکییەکان ==
دایک و باوکی شیدا بازیار ئێرانی بوون و لە ئێراندا وەک کۆمۆنیست چالاک بوون. ئەوان لە ساڵی ١٩٨٧، بەھۆی گۆڕانکارییە سیاسییە ناوخۆیییەکان دوای شۆڕشی ئیسلامییەوە، لە زێدی خۆیان ھەڵھاتن. شیدا بازیار وەک بچووکترین منداڵی خێزان لە ھێرمێسکایل، لە ھەرێمی [[ڕاینلەند-پالاتینات]]، لەدایک بوو.<ref>{{cite news |title=Kurdish-German Writer Shida Bazyar Wins 2026 German Book Prize |url=https://basnews.com/en/babat/920778 |access-date=7 October 2026 |agency=BASNEWS |publisher=BASNEWS |location=ERBIL |language=En}}</ref><ref>{{cite news |last1=Redaktion |last2=Tischer |first2=Wolfgang |title=Deutscher Buchpreis 2026 an Shida Bazyar für "Die Lücken" - Herzlichen Glückwunsch! |url=https://www.literaturcafe.de/deutscher-buchpreis-2026-an-shida-bazyar-fuer-die-luecken-herzlichen-glueckwunsch/ |access-date=7 October 2026 |work=literaturcafe.de |date=5 October 2026 |language=de}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ئێران|ژن|ڕۆمانەکان|نووسین}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
ea9spwl05my3zgugibgrzt350nvafxx
1683820
1683747
2026-10-08T20:03:07Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683820
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. -->
| name = شیدا بازیار
| embed =
| honorific_prefix =
| honorific_suffix =
| image = [[پەڕگە:Shida Bazyar auf dem Erlanger Poetenfest 2016.jpg|200px]]
| image_size =
| alt =
| caption = شیدا بازیار لە ساڵی ٢٠١٦
| native_name =
| native_name_lang =
| pen_name =
| birth_name =
| birth_date = {{birth year and age|1988}}
| birth_place = ھێرمێسکایل
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| occupation = Author
| language = German
| ethnicity 3=
| citizenship =
| education =
| awards = {{ubl|shortlisted for [[International Booker Prize]]|[[German Book Prize]]}}
| years_active =
| module =
| website =
}}
'''شیدا بازیار''' (١٩٨٨ لە ھێرمێسکایل، نزیک تریر) نووسەرێکی کوردی ئەڵمانییە.
== ژیان و چالاکییەکان ==
دایک و باوکی شیدا بازیار ئێرانی بوون و لە ئێراندا وەک کۆمۆنیست چالاک بوون. ئەوان لە ساڵی ١٩٨٧، بەھۆی گۆڕانکارییە سیاسییە ناوخۆیییەکان دوای شۆڕشی ئیسلامییەوە، لە زێدی خۆیان ھەڵھاتن. شیدا بازیار وەک بچووکترین منداڵی خێزان لە ھێرمێسکایل، لە ھەرێمی [[ڕاینلەند-پالاتینات]]، لەدایک بوو.<ref>{{cite news |title=Kurdish-German Writer Shida Bazyar Wins 2026 German Book Prize |url=https://basnews.com/en/babat/920778 |access-date=7 October 2026 |agency=BASNEWS |publisher=BASNEWS |location=ERBIL |language=En}}</ref><ref>{{cite news |last1=Redaktion |last2=Tischer |first2=Wolfgang |title=Deutscher Buchpreis 2026 an Shida Bazyar für "Die Lücken" - Herzlichen Glückwunsch! |url=https://www.literaturcafe.de/deutscher-buchpreis-2026-an-shida-bazyar-fuer-die-luecken-herzlichen-glueckwunsch/ |access-date=7 October 2026 |work=literaturcafe.de |date=5 October 2026 |language=de}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ئێران|ژن|ڕۆمانەکان|نووسین}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی]]
[[پۆل:زیندووان]]
nto25ytn8pbjd985tgj5cse1vyln9c5
مەجید حەمەد ئەمین
0
305230
1683751
1683350
2026-10-08T17:08:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:عێراق|عێراق]] و [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]
1683751
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناوی تەواو = مەجید حەمەد ئەمین جەمیل
| ناوی ناسراو = دکتۆر مەجید
| وێنە =دکتۆر مەجید.jpg
| ژێرنووسی وێنە =
| پیشە = پزیشک، سیاسەتمەدار
| حزب = [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
| پۆستەکانی پێشوو =
* وەزیری تەندروستیی عێراق (٢٠١٠–٢٠١٤)
* وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان (٢٠٠٩)
* بریکاری وەزارەتی تەندروستی لە ئیدارەی سلێمانی (١٩٩٠–٢٠٠٢)
| خوێندن = بەکالۆریۆس لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی<br>ماستەر لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستی
| نەتەوە = [[کورد]]
| وڵات = [[عێراق]]
|birth_date={{Birth year and age|١٩٦١}}|birth_place=[[هەولێر]]|education=بەکالۆریۆس لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی<br>ماستەر لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستی|party=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|name=مەجید حەمەد ئەمین جەمیل}}
'''مەجید حەمەد ئەمین جەمیل''' (ناسراو بە '''دکتۆر مەجید''') پزیشک و سیاسەتمەدارێکی [[کورد|کوردە]]. پێشتر وەزیری تەندروستیی عێراق و وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بووە. ئێستاش ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەکانی عێراقی حزبەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=التشكيلة السادسة لحكومة اقليم كوردستان العراق |ناونیشان=http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200427224023/http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-04-27 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=previous.cabinet.gov.krd}}</ref>
== خوێندن ==
دکتۆر مەجید بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی (MBChB) بەدەستھێناوە، ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستیدا وەرگرتووە. لە دەستپێکی کاروانی پزیشکییدا، وەک پزیشک لە [[نەخۆشخانەی ڕزگاری|نەخۆشخانەی فێرکاریی ڕزگاری]] لە شاری [[ھەولێر]] کاری کردووە. دواتر بووەتە سەرۆکی فەرمانگەی تەندروستیی ھەولێر و بەڕێوەبەری گشتیی کاروباری تەندروستی لە [[وەزارەتی تەندروستی (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی تەندروستی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەبێ پێکهاتەکان خۆیان بڕیاردەری خۆیان بن |ناونیشان=https://pukmedia.com/KS/Details/196144 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=pukmedia.com |زمان=ku}}</ref>
== خەبات و زیندانی سیاسی ==
لە سەردەمی [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسدا]]، دکتۆر مەجید ڕووبەڕووی دەستگیرکردن و ئەشکەنجەی سیاسی بووەتەوە بەھۆی چالاکییەکانی لە ڕیزەکانی مەکتەبی ڕێکخستنەکانی ھەولێری [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا:
* سەرەتا لە بەڕێوەبەرایەتیی ئەمنیی ھەولێر زیندانی کراوە.
* دواتر گوازراوەتەوە بۆ [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] و بۆ ماوەیەک لەوێ دەستبەسەر بووە.
== پۆستە حکومییەکان ==
دکتۆر مەجید ئەزموونێکی بەرفراوانی لە بەڕێوەبردنی کەرتی تەندروستی و دامەزراوە حکوومییەکاندا ھەبووە:
* بریکاری وەزارەتی تەندروستی (١٩٩٠–٢٠٠٢): لە ئیدارەی سلێمانیدا وەک بریکاری وەزارەتی تەندروستی خزمەتی کردووە.
* وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان (٢٠٠٩): لە [[کابینەی ٦ی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|کابینەی شەشەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستاندا]] پۆستی [[وەزارەتی کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان|وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوانی]] وەرگرتووە.
* وەزیری تەندروستیی عێراق (٢٠١٠–٢٠١٤): لە [[دووەم حکوومەتی نووری مالیکی (٢٠١٠)|کابینەی دووەمی حکوومەتی نووری مالیکیدا]] وەک نوێنەری کورد بووە وەزیری تەندروستیی عێراق و سەرپەرشتیی کەرتی تەندروستیی تەواوی عێراقی کردووە.
== پێگەی حزبی ==
لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا چەندین پۆست و بەرپرسیارەتیی لە ئەستۆ گرتووە، لەوانە:
* ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
* بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەکانی عێراقی یەکێتی.
* بەرپرسی مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی ھەولێری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|ڕیزبەندی=
<ref name="cabinet">[http://cabinet.gov.krd/a/print.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 کابینەی شەشەمی حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200427224023/http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |date=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref>
}}
{{دەروازە|سیاسەت|عێراق|کوردستان|پزیشکی|}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|ژیاننامە}}
[[پۆل:پزیشکانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]]
[[پۆل:خەڵکی ھەولێر]]
mol4tp4qoe6fi3kewj8sje680n28tst
1683819
1683751
2026-10-08T20:02:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1683819
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناوی تەواو = مەجید حەمەد ئەمین جەمیل
| ناوی ناسراو = دکتۆر مەجید
| وێنە =دکتۆر مەجید.jpg
| ژێرنووسی وێنە =
| پیشە = پزیشک، سیاسەتمەدار
| حزب = [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
| پۆستەکانی پێشوو =
* وەزیری تەندروستیی عێراق (٢٠١٠–٢٠١٤)
* وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان (٢٠٠٩)
* بریکاری وەزارەتی تەندروستی لە ئیدارەی سلێمانی (١٩٩٠–٢٠٠٢)
| خوێندن = بەکالۆریۆس لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی<br>ماستەر لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستی
| نەتەوە = [[کورد]]
| وڵات = [[عێراق]]
|birth_date={{Birth year and age|١٩٦١}}|birth_place=[[هەولێر]]|education=بەکالۆریۆس لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی<br>ماستەر لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستی|party=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|name=مەجید حەمەد ئەمین جەمیل}}
'''مەجید حەمەد ئەمین جەمیل''' (ناسراو بە '''دکتۆر مەجید''') پزیشک و سیاسەتمەدارێکی [[کورد|کوردە]]. پێشتر وەزیری تەندروستیی عێراق و وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بووە. ئێستاش ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەکانی عێراقی حزبەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=التشكيلة السادسة لحكومة اقليم كوردستان العراق |ناونیشان=http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200427224023/http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-04-27 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=previous.cabinet.gov.krd}}</ref>
== خوێندن ==
دکتۆر مەجید بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە پزیشکی و نەشتەرگەریی گشتی (MBChB) بەدەستھێناوە، ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە کۆمەڵناسی و ئاماری تەندروستیدا وەرگرتووە. لە دەستپێکی کاروانی پزیشکییدا، وەک پزیشک لە [[نەخۆشخانەی ڕزگاری|نەخۆشخانەی فێرکاریی ڕزگاری]] لە شاری [[ھەولێر]] کاری کردووە. دواتر بووەتە سەرۆکی فەرمانگەی تەندروستیی ھەولێر و بەڕێوەبەری گشتیی کاروباری تەندروستی لە [[وەزارەتی تەندروستی (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی تەندروستی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دەبێ پێکهاتەکان خۆیان بڕیاردەری خۆیان بن |ناونیشان=https://pukmedia.com/KS/Details/196144 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=pukmedia.com |زمان=ku}}</ref>
== خەبات و زیندانی سیاسی ==
لە سەردەمی [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسدا]]، دکتۆر مەجید ڕووبەڕووی دەستگیرکردن و ئەشکەنجەی سیاسی بووەتەوە بەھۆی چالاکییەکانی لە ڕیزەکانی مەکتەبی ڕێکخستنەکانی ھەولێری [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا:
* سەرەتا لە بەڕێوەبەرایەتیی ئەمنیی ھەولێر زیندانی کراوە.
* دواتر گوازراوەتەوە بۆ [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] و بۆ ماوەیەک لەوێ دەستبەسەر بووە.
== پۆستە حکومییەکان ==
دکتۆر مەجید ئەزموونێکی بەرفراوانی لە بەڕێوەبردنی کەرتی تەندروستی و دامەزراوە حکوومییەکاندا ھەبووە:
* بریکاری وەزارەتی تەندروستی (١٩٩٠–٢٠٠٢): لە ئیدارەی سلێمانیدا وەک بریکاری وەزارەتی تەندروستی خزمەتی کردووە.
* وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان (٢٠٠٩): لە [[کابینەی ٦ی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|کابینەی شەشەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستاندا]] پۆستی [[وەزارەتی کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان|وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوانی]] وەرگرتووە.
* وەزیری تەندروستیی عێراق (٢٠١٠–٢٠١٤): لە [[دووەم حکوومەتی نووری مالیکی (٢٠١٠)|کابینەی دووەمی حکوومەتی نووری مالیکیدا]] وەک نوێنەری کورد بووە وەزیری تەندروستیی عێراق و سەرپەرشتیی کەرتی تەندروستیی تەواوی عێراقی کردووە.
== پێگەی حزبی ==
لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا چەندین پۆست و بەرپرسیارەتیی لە ئەستۆ گرتووە، لەوانە:
* ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
* بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەکانی عێراقی یەکێتی.
* بەرپرسی مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی ھەولێری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|ڕیزبەندی=
<ref name="cabinet">[http://cabinet.gov.krd/a/print.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 کابینەی شەشەمی حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200427224023/http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=14&smap=010000&a=32254 |date=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref>
}}
{{دەروازە|سیاسەت|عێراق|کوردستان|پزیشکی|}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|ژیاننامە}}
[[پۆل:پزیشکانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]]
[[پۆل:خەڵکی ھەولێر]]
cua2ebng8ncxocq4d2vocdvjb1ohapt
ژانەری پۆلیسی
0
305241
1683749
1683492
2026-10-08T17:08:00Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:وێژە|وێژە]]، [[دەروازە:تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆن]]، [[دەروازە:ڕۆمانەکان|ڕۆمانەکان]] و [[دەروازە:فیلم|فیلم]]
1683749
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ژانەرێکی لاوەکیی چیرۆکی تاوانکاری و لێکۆڵینەوە}}'''ژانەری پۆلیسی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Police procedural)، '''شۆی پۆلیسی''' یان '''درامای تاوانکاریی پۆلیسی''' ژانەرێکی لاوەکیی درامای پرۆسێجەراڵ و [[فیلمی لێکۆڵەرییی خەیاڵی]] کە جەخت لەسەر وێناکردنی وردی ڕێکارەکانی لێکۆڵینەوەی [[ئەفسەری پۆلیس|ئەفسەرانی پۆلیس]]، [[لێکۆڵەر|لێکۆڵەرانی]] پۆلیس یان [[دەزگای جێبەجێکردنی یاسا|دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسا]] وەک [[پاڵەوانی چیرۆک]] دەکاتەوە، بە بەراورد لەگەڵ ژانەرەکانی تر کە سەرنج دەخەنە سەر لێکۆڵەرانی دەرەوەی پۆلیس وەک لێکۆڵەری تایبەتی.
زۆرێک لە راز و نیازی تاوانکاری کە ئەفسەرێکی پۆلیس وەک کەسایەتی سەرەکی تێیدا دەردەکەوێت—بۆ نموونە، ڕۆمانەکانی ئێرڵ دێر بیگەرز کە لێکۆڵەری پۆلیسی هۆنۆلولو چارلی چان تێیدا کەسایەتی سەرەکییە، ڕۆمان و چیرۆکە کورتهکانی نگیۆ مارش دەربارەی ڕۆدێریک ئالین لە [[سکۆتلاند یارد]]، و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''کۆڵۆمبۆ''—مەبەست لەوانە وێنەکردنی ڕاستەقینەی پیشەی جێبەجێکردنی یاسا نییە، بەڵکو تەنها پێدانی پێگەیەکی فەرمییە بە کەسایەتییە سەرەکییەکان تاوەکو خاوەنی "پێگەی کارکردن" بن.<ref>{{cite web |url=https://example.com |access-date=February 2026 |title=شیکاری دراما پۆلیسییەکان}}</ref>
وەک لە ناوەکەیەوە دیارە، ڕەگەزی پێناسەکردنی ژانەری پۆلیسی هەوڵدانە بۆ وێنەکردنی وردی جێبەجێکردنی یاسا و ڕێکارەکانی، لەوانە بابەتە پەیوەندیدارەکانی پۆلیس وەک زانستی دادوەری، پشکنینی تەرم، کۆکردنەوەی بەڵگە، مۆڵەتی گەڕان، [[لێپرسینەوە]]، و پابەندبوون بە بەربەست و ڕێکارە یاساییەکان.<ref>Roger Sabin, with Ronald Wilson, et al. ''Cop Shows: A Critical History of Police Dramas on Television'' (McFarland, 2015).</ref>
کاتێک زۆرێک لە پرۆسێجەراڵە پۆلیسییەکان ناسنامەی تاوانبارەکە دەشارنەوە تا ئەو کاتەی تاوانەکە لە لوتکەی گێڕانەوەدا چارەسەر دەکرێت (کە پێی دەوترێت کێ کردی)، هەندێکی تر ناسنامەی سەرپێچیکارەکە لە سەرەتای گێڕانەوەکەدا بۆ بینەر ئاشکرا دەکەن، کە ئەمەش دەیکاتە چیرۆکی لێکۆڵینەوەی پێچەوانە.
ژانەری پرۆسێجەراڵی پۆلیسی ڕووبەڕووی ڕەخنە بووەتەوە بەهۆی وێنەکردنی ناورد و هەڵەی پۆلیسایەتی و تاوان، وێنەکردنی ڕەگەزپەرستی و ڕەگەزپەرستیی جێندەری، و ئەوەی کە ژانەرەکە "کوپاگاندایە" کە وێنەیەکی یەکلاینە دەربارەی پۆلیس وەک "پیاوە باشەکان" پەرە پێدەدات.
== مێژووی سەرەتایی ==
ڕەگ و ڕیشەی پرۆسێجەراڵی پۆلیسی دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٨٠. ڕۆمانی ''بەردی مانگ'' (١٨٦٨)ی ویلکی کۆلینز، کە چیرۆکی لێکۆڵەرێکی [[سکۆتلاند یارد|سکۆتلاند یاردە]] کە لێکۆڵینەوە لە دزینی ئەڵماسێکی بەنرخ دەکات، وەک سەرەتاییترین نموونەی ڕوونی ئەم ژانەرە وەسف کراوە.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kQ_0DwAAQBAJ|title=نوار لە باکوور: ژانر، سیاست و شوێن|date=2020|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=9781501342882|page=247|quote=Some critics point back to ''The Moonstone'' (1868) by Wilkie Collins as an early novel describing police work at Scotland Yard}}</ref><ref>Wheat, Carolyn (2003) ''How to Write Killer Fiction: The Funhouse Of Mystery & The Roller Coaster Of Suspense''. Santa Barbara, PA: Perseverance Press, {{ISBN|1880284626}}</ref>
دوای جەنگی جیهانیی دووەم بوو کە چیرۆکی پرۆسێجەراڵی پۆلیسی کێبڕکێی جەماوەریی لێکۆڵەرانی تایبەتی یان لێکۆڵەرە ئارەزوومەندەکانی کرد.<ref>Sabin, 2015.</ref>
لە [[سینەمای ژاپۆن|سینەمای ژاپۆندا]]، فیلمی ''سەی وندا''ی سالی ١٩٤٩ی [[ئاکیرا کورۆساوا]] هەبوو، کە پرۆسێجەراڵێکی پۆلیسیی جددی و فیلمێکی [[فیلمی نوار|فیلم نوار]] بوو کە بوو بۆ ژانەری فیلمی پۆلیسی.<ref>{{cite journal |year=2006 |title=گۆڤاری نێودەوڵەتی فیلم |url=https://books.google.com/books?id=y50qAQAAIAAJ |journal=Film International |location=Sweden |publisher=[[Arts Council Norway|Kulturrådet]] |volume=4 |issue=1–6 |page=163 |access-date=28 April 2012 |quote=In addition to being a masterful precursor to the buddy cop movies and police procedurals popular today, Stray Dog is also a complex genre film that examines the plight of soldiers returning home to post-war Japan.}}</ref>
''دراگ نێت'' وەرچەرخانێکی لە وێنەکردنی پۆلیس لەسەر شاشە دروست کرد. لەبری ئەوەی ببەنە مایەی پێکەنین و گەندەڵ بن، ئەمە یەکەمجار بوو کە ئەفسەرانی پۆلیس نوێنەرایەتی ئازایەتی و [[پاڵەوانێتی]] بکەن.<ref name=":0">{{Cite web |last=Grady |first=Constance |date=2020-06-03 |url=https://www.vox.com/culture/2020/6/3/21275700/police-show-procedurals-hollywood-history-dragnet-keystone-cops-brooklyn-nine-nine-wire-blue-bloods |access-date=2020-08-24 |website=Vox |language=en |title=چۆن ٧٠ ساڵ لە شۆی پۆلیسی فێری کردین ڕێز لە پۆلیس بگرین}}</ref> بەرهەمهێنەرانی ''دراگ نێت'' ئۆتۆمبێل و ئەفسەری ڕاستەقینەی پۆلیسیان لە دیمەنەکانیاندا بەکارهێنا.<ref name=":0" /> بەڵام ئەمە ئەوەشی دەگەیاند کە لە بەرامبەردا، بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی [[لۆس ئانجلەس]] (LAPD) دەیتوانی پێداچوونەوە بە سیناریۆکاندا بکات بۆ دڵنیابوونەوە لە ڕاستی بابەتەکان.<ref name=":0" /> LAPD پێداچوونەوەی بۆ هەموو دیمەنێک دەکرد، کە ئەمەش ڕێگەی پێدەدان ئەو ڕەگەزانە لابەن کە لەگەڵیاندا نەبوون یان نەیانئەویست سەرنجی بدەنێ.<ref name=":0" />
کاتێک پژانەرە پۆلیسییەکان تا دەهات هەواداری زیاتر دەبوودەبوون، ئەمە ڕێگەی بە [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان|هۆڵیوود]] دەدا پەیوەندییەکی دۆستانە لەگەڵ دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسادا پێكبێنێت کە بەرپرسیشن لە بەخشینی مۆڵەتی وێنەگرتن.<ref name=":0" />
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{تووڵی دەروازە|وێژە|تەلەڤیزیۆن|ڕۆمانەکان|فیلم}}
[[پۆل:خەیاڵی تاوان]]
[[پۆل:چەشنەکان]]
[[پۆل:چەشنەکانی فیلم]]
[[پۆل:چەشنەکانی دراما]]
[[پۆل:چەشنەکانی تەلەڤیزیۆن]]
siqratidckvpbosw3unm6ontwz40c4d
ئیحترام برومەند
0
305244
1683837
1683500
2026-10-08T20:05:57Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}
1683837
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}
{{Infobox person
| name = ئیحتیرام بوڕوومەند
| nationality = ئێرانی
| occupation = {{hlist|پێشکەشکار|ئەکتەر}}
| birth_date = {{birth date and age|1947|4|9}}
| birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]]
| birth_name = ئیحتیراموسەدات بوڕوومەند یەزدی
| spouse = داوود ڕەشیدی
| years_active = ١٩٦٧–٢٠٢٣
| relatives = مەرزیە بوڕوومەند (خوشک){{-}} ڕازیە بوڕوومەند (خوشک)
| children = لەیلا ڕەشیدی (١٩٧٣)
| image = Ehteram Boroumand.jpg
| caption = ئیحتیرام بوڕوومەند لە ئابی ٢٠١٩
}}
'''ئیحتیراموسەدات بوڕوومەند یەزدی''' ناسراو بە '''ئیحتیرام بوڕوومەند''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:احترام برومند) لەدایکبووی ٩ی نیسانی ١٩٤٧ لە [[تاران]]) پێشکەشکاری تەلەفیزیۆن و [[ئەکتەر]]ێکی ئێرانییە. پێشکەشکاری بەرنامەی منداڵانی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|تەلەڤیزیۆنی ئێران]] بوو بەرلە [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئێرانی]]. لە ساڵی ١٩٦٧ەوە بە بەرنامەی منداڵان لە [[تەلەڤیزیۆن]] دەستی بە چالاکی ھونەری کرد و بۆ ماوەی ١١ ساڵ واتە تا ساڵی ١٩٧٩ بەردەوام بوو لەسەر ئەم چالاکییە.<ref name=":0">{{cite web |title=ژیاننامە: ئیحتیرام بوڕوومەند (١٩٤٧ -) |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/531297/زندگینامه-احترام-برومند-۱۳۲۶ |website=ھەمشەھری ئۆنلاین |date=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ |access-date=2021-01-20 |language=fa}}</ref> ھاوسەری داوود ڕەشیدی، دایکی لەیلا ڕەشیدی و خوشکی مەرزیە بوڕوومەند و ڕازیە بوڕوومەندە.
دوای شۆڕش چەند کاسێتی چیرۆکی بۆ منداڵان بڵاوکردەوە. بە ڕۆڵگێڕانی کورت لە فیلمی دیشب باباتو دیدم آیدا (٢٠٠٤) لە دەرھێنانی ڕەسووڵ سەدرعاملی وەک ئەکتەر دەستی بە کار کرد و دوای ئەوە لە چەندین فیلم و زنجیرەدا ڕۆڵی گێڕا. دوای ساڵانێک دابڕان لە شانۆ، لە ٢٩ی نیسانی ٢٠١٠ وەک پێشکەشکار لە جەژنی ئەنجومەنی شانۆی منداڵان و مێرمنداڵان ئامادە بوو.<ref name=":0"/>
== فیلمناسی ==
===فیلمی سینەمایی===
* 2024 - آغوش باز (بەھرووز شوعەیبی)
* 2023 - بعد از رفتن (ڕەزا نەجاتی)
* 2020 - عروسی مردم (مەجید تەوەکولی)
* 2019 - طلا (پەرویز شەھبازی)
* 2016 - [[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]] ([[ئەسغەر فەرھادی]])
* 2016 - در سکوت (ژۆڕژ ھاشمزادە)
* 2016 - وقتی برگشتم… (وەحید مووسائیان)
* 2005 - دیشب باباتو دیدم آیدا (ڕەسووڵ سەدرعاملی)
===زنجیرەی تەلەفیزیۆنی و تۆڕی ماڵەوە===
* 2027 - سلمان فارسی (داوود میرباقری)
* 2026 - [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]] ([[نێرگز ئابیار|نێرگس ئابیار]])
* 2025 - [[ئەزازیل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ئەزازیل]] ([[حەسەن فەتحی]])
* 2024 - [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] ([[ئایدا پەناھەندە]])
* 2020 - خوابزده (سیرووس موقەدەم)
== سەرچاوەکان ==
* {{cite web |title=پەتە پچڕاوەکە گرێ بدە! |url=http://www.hamshahrionline.ir/news-43299.aspx |publisher=ماڵپەڕی ڕۆژنامەی ھەمشەھری |author=مەریم نەوابینەژاد |date=٣ی شوباتی ٢٠٠٨}}
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{imdb name|nm1846495}}
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
ozgodj3hvxs09mb9arx45aelwmbda4y
وتووێژ:قەزوان
1
305245
1683651
1683609
2026-10-08T13:34:56Z
حوسێن
42516
/* ناو و نێوانویکیی وتار */ وەڵامدانەوە
1683651
wikitext
text/x-wiki
== ناو و نێوانویکیی وتار ==
@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، سڵاو. ''بەن'' یان ''دارەبەن'' گونجاوتر نییە؟ ''قەزوان'' بەری ئەم دارەیە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/قەزوان][https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/قەزخوان] دارەکە خۆی ''بەن'' یان ''دارەبەن''ی ناوە. وەک چۆن ''[[ترێ]]'' بە بەری ''[[دارمێو]]'' دەڵێن، ئەمیش ئاوھایە.
ھەروەھا، نێوانویکیی ئەم وتارە ڕاستە؟ ئێستا بە Pistacia atlantica گرێ دراوە، بەڵام ویکیپیدیای ئینگلیزی دەڵێ کە [https://en.wikipedia.org/wiki/Pistacia_eurycarpa Pistacia eurycarpa] بە کوردی دەبێ بە ''قەزوان'' یان ''دارەبەن'' و لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''بەن'' بۆ Pistacia terebinthus (یان terebinth) ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/ben#:~:text=noun-,terebinth] سەرم لێ شێواوە، کامیانە؟ پێم وا نییە Pistacia terebinthus بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
:وایه ''قەزوان'' بەرەکەیەتی ناوەکەی بگوێزەوە بۆ ''دارەبەن''. بۆ نێوانویکییەکەی ھێشتا دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٤٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بۆچی ھەر ''بەن'' نەبێ؟ ''دار'' زیاتر بۆ بەر زیاد دەکرێ، وەک ''دارھەنار'' یان ''دارسێو'' و ''بەن'' بەر نییە. ''دارەبەن'' دەتوانێ ڕەوانەکەر بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
i9ne8vklmdwcrt1ysx2enohrw45bp6d
1683679
1683651
2026-10-08T13:39:29Z
حوسێن
42516
1683679
wikitext
text/x-wiki
== ناو و نێوانویکیی وتار ==
@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، سڵاو. ''بەن'' یان ''دارەبەن'' گونجاوتر نییە؟ ''قەزوان'' بەری ئەم دارەیە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/قەزوان][https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/قەزخوان] دارەکە خۆی ''بەن'' یان ''دارەبەن''ی ناوە. وەک چۆن ''[[ترێ]]'' بە بەری ''[[دارمێو]]'' دەڵێن، ئەمیش ئاوھایە.
ھەروەھا، نێوانویکیی ئەم وتارە ڕاستە؟ ئێستا بە Pistacia atlantica گرێ دراوە، بەڵام ویکیپیدیای ئینگلیزی دەڵێ کە [https://en.wikipedia.org/wiki/Pistacia_eurycarpa Pistacia eurycarpa] بە کوردی دەبێ بە ''قەزوان'' یان ''دارەبەن'' و لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''بەن'' بۆ Pistacia terebinthus (یان terebinth) ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/ben#:~:text=noun-,terebinth] سەرم لێ شێواوە، کامیانە؟ پێم وا نییە Pistacia terebinthus بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
:وایه ''قەزوان'' بەرەکەیەتی ناوەکەی بگوێزەوە بۆ ''دارەبەن''. بۆ نێوانویکییەکەی ھێشتا دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٤٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بۆچی ھەر ''بەن'' نەبێ؟ ''دار'' زیاتر بۆ بەر زیاد دەکرێ، وەک ''دارھەنار'' یان ''دارسێو'' و ''بەن'' بەر نییە. بەن بە خۆ بە مانای ئەم دارە دێ. ''دارەبەن'' دەتوانێ ڕەوانەکەر بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
6bp9cla4beak8h7fd0ygi9qng09l8g0
1683695
1683679
2026-10-08T16:33:39Z
Pirehelokan
5097
1683695
wikitext
text/x-wiki
== ناو و نێوانویکیی وتار ==
@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، سڵاو. ''بەن'' یان ''دارەبەن'' گونجاوتر نییە؟ ''قەزوان'' بەری ئەم دارەیە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/قەزوان][https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/قەزخوان] دارەکە خۆی ''بەن'' یان ''دارەبەن''ی ناوە. وەک چۆن ''[[ترێ]]'' بە بەری ''[[دارمێو]]'' دەڵێن، ئەمیش ئاوھایە.
ھەروەھا، نێوانویکیی ئەم وتارە ڕاستە؟ ئێستا بە Pistacia atlantica گرێ دراوە، بەڵام ویکیپیدیای ئینگلیزی دەڵێ کە [https://en.wikipedia.org/wiki/Pistacia_eurycarpa Pistacia eurycarpa] بە کوردی دەبێ بە ''قەزوان'' یان ''دارەبەن'' و لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''بەن'' بۆ Pistacia terebinthus (یان terebinth) ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/ben#:~:text=noun-,terebinth] سەرم لێ شێواوە، کامیانە؟ پێم وا نییە Pistacia terebinthus بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
:وایه ''قەزوان'' بەرەکەیەتی ناوەکەی بگوێزەوە بۆ ''دارەبەن''. بۆ نێوانویکییەکەی ھێشتا دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٤٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بۆچی ھەر ''بەن'' نەبێ؟ ''دار'' زیاتر بۆ بەر زیاد دەکرێ، وەک ''دارھەنار'' یان ''دارسێو'' و ''بەن'' بەر نییە. بەن بە خۆ بە مانای ئەم دارە دێ. ''دارەبەن'' دەتوانێ ڕەوانەکەر بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
:::{{وب|حوسێن}} جاران قەزوان یان کوردیکا بە ژێرجۆری ئاتلانتیکا دادەنرا (Pistacia atlantica var/sub. kurdica). ئیستە خۆی بە جۆرێک دادەنرێ. بۆیە وابزانم لەگەڵ Pistacia eurycarpa لینکی بکەین باشتر بێ. قەزوان و بەن و بەنەوشۆک و وەنەوشۆکی پێ ئەوترێ بە بەرەکەی. ناوی وتارەکە با هەر قەزوان بێ. وابزانم بەوە زیاتر ناسرابێ. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٣٣، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
hypdzejnx9kx1nsobwj3m6usqryjy8s
سۆنگ کانگ ھۆ
0
305248
1683738
1683608
2026-10-08T17:04:20Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]]، [[دەروازە:کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]] و [[دەروازە:شانۆ|شانۆ]]
1683738
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٦٧)}}{{Infobox person|name=سونگ کانگ-ھۆ|image=Song Gangho 2016.jpg|caption=سونگ لە ساڵی ٢٠١٦دا|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1967|1|17}}|birth_place=گیمھای، کۆریای باشوور|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٩١–ئێستا|agent=سەبلایم|spouse={{marriage|ھوانگ جانگ-سووک|1994}}|children=٢، لەوانە جون-پیۆنگ|honours=[[File:ROK Order of Cultural Merit Og-gwan (4th Class) ribbon.PNG|border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|نیشانی شایستەیی ڕۆشنبیری ئۆگ-گوان]] (٢٠١٩)<br>
[[File:ROK Order of Cultural Merit Bo-gwan (3rd Class) ribbon.PNG |border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|نیشانی شایستەیی ڕۆشنبیری بۆ-گوان]] (٢٠٢٢)}}
'''سونگ کانگ-ھۆ''' (بە {{Korean|hangul=송강호}}؛ لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. وەک یەکێک لە کاریگەرترین ئەکتەرەکانی [[سینەمای کۆریا]] سەیر دەکرێت و لە چەندین فیلمی ستایشکراوی ڕەخنەگران لە بەش و چەشنی جیاوازدا بەشداری کردووە. خەڵاتی زۆری بەدەستھێناوە، لەوانە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان]]، سێ [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتی ھونەری باێکسانگ]]، چوار خەڵاتی فیلمی ئەژدیھای شین، و پێنج [[خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتی گۆڵدن بێڵ]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، ڕۆژنامەی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' وەک یەکێک لە مەزنترین ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ ناوی برد.<ref name=":1">{{cite news|last1=Dargis|first1=Manohla|first2=A.O.|last2=Scott|title=٢٥ مەزنترین ئەکتەری سەدەی ٢١ (تا ئێستا)|website=[[The New York Times]]|date=25 November 2020|url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/movies/greatest-actors-actresses.html|access-date=6 January 2021|archive-date=1 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201234221/https://www.nytimes.com/interactive/2020/movies/greatest-actors-actresses.html|url-status=live}}</ref>
سونگ بۆ یەکەمجار بە فیلمی تاوانکاری و ھەستبزوێنی ''No. 3'' (١٩٩٧) ناسرا، و دواتر بە فیلمی پارک چان-ووک بە ناوی ''ناوچەی ئاسایشی ھاوبەش'' (٢٠٠٠) گەیشتە ناوبانگ. بە ھاوکارییەکانی لەگەڵ دەرھێنەر بۆنگ جۆن-ھۆ لە فیلمەکانی ''بیرەوەرییەکانی تاوان'' (٢٠٠٣)، ''میواندار'' (٢٠٠٦)، ''بەفربر'' (٢٠١٣)، و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩) ناسراوە. سونگ بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' کە ناوبانگی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا، خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین|ناولەپی زێڕینی]] لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم]] بردەوە.<ref name=":0">{{cite web |date=10 October 2016 |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4008&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20180323050651/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4008&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=23 March 2018 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=پیشەی سونگ کانگ-ھۆ لە ١٠٠ ملیۆن بینەر تێپەڕی کرد |url-status=live}}</ref><ref name="hollywood">{{cite news|last=Brzeski|first=Patrick|title=چۆن ئەکتەری 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ بووە سوپەرستاری خەڵکی کۆریای باشوور|url=https://www.hollywoodreporter.com/features/how-parasite-actor-song-kang-ho-became-south-koreas-everyman-superstar-1237523|access-date=10 January 2020|work=The Hollywood Reporter|date=8 September 2019|archive-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226200813/https://www.hollywoodreporter.com/features/how-parasite-actor-song-kang-ho-became-south-koreas-everyman-superstar-1237523|url-status=live}}</ref> ھەروەھا بە شێوەیەکی بەربڵاو لەگەڵ دەرھێنەر کیم جی-وون کاری کردووە، و لە پێنج لە فیلمەکانیدا ڕۆڵی گێڕاوە: ''خێزانی بێدەنگ'' (١٩٩٨)، ''پاشای بێبەخت'' (٢٠٠٠)، ''باشەکە، خراپە، سەیرەکە'' (٢٠٠٨)، ''سەردەمی سێبەرەکان'' (٢٠١٦)، و ''تۆڕیجاڵ'' (٢٠٢٣).
فیلمە دیارەکانی دیکەی بریتین لە ''ھاوخەمییەک بۆ بەڕێز تۆڵەسێنەر'' (٢٠٠٢)، ''تیشکی خۆری نھێنی'' (٢٠٠٧)، ''تینوێتی'' (٢٠٠٩)، ''پارێزەرەکە'' (٢٠١٣)، ''تەخت'' (٢٠١٥)، ''[[شۆفێری تاکسی (فیلم)|شۆفێری تاکسی]]'' (٢٠١٧)، و ''ناوێنەر'' (٢٠٢٢)، کە بۆ دوایینیان خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٢ بەدەستھێنا. سونگ چوار جار (٢٠١٣، ٢٠١٧، ٢٠١٩ و ٢٠٢٠) وەک ئەکتەری ساڵ لەلایەن گالوب کۆریا دەستنیشانکراوە.<ref name=":2">{{cite web |last=Lee |first=Sun-min |date=13 December 2013 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2013/12/11/etc/Song-Kangho-voted-2013s-top-movie-star/2981868.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512113640/https://koreajoongangdaily.joins.com/2013/12/11/etc/Song-Kangho-voted-2013s-top-movie-star/2981868.html |archive-date=12 May 2021 |access-date=12 June 2021 |work=[[Korea JoongAng Daily]] |title=سونگ کانگ-ھۆ وەک باشترین ئەکتەری فیلمی ساڵی ٢٠١٣ ھەڵبژێردرا |url-status=live}}</ref><ref name=":3">{{cite web |last=Kim |first=Gye-yeon |date=13 December 2017 |script-title=ko:송강호, '올해를 빛낸 영화배우' 1위[갤럽] |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، پلەی یەکەمی 'ئەکتەری ساڵ' [گالوب] |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20171213162900005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611055808/https://www.yna.co.kr/view/AKR20171213162900005 |archive-date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |work=[[Yonhap News Agency]] |language=ko |url-status=live}}</ref><ref name=":4">{{cite web |last=Jo |first=Yeon-kyung |date=17 December 2019 |script-title=ko:송강호, 2019년 빛낸 영화배우 1위…마동석 2위·공유 3위 |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، باشترین ئەکتەر لە ساڵی ٢٠١٩... ما دۆنگ-سۆک پلەی دووەم و گۆنگ یۆ پلەی سێیەم |url=https://news.joins.com/article/23659180 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611055811/https://news.joins.com/article/23659180 |archive-date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref><ref name=":5">{{cite web |last=Hicap |first=Jonathan |date=16 December 2020 |url=https://mb.com.ph/2020/12/16/gallup-survey-reveals-top-korean-movie-stars-who-shined-in-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215230924/https://mb.com.ph/2020/12/16/gallup-survey-reveals-top-korean-movie-stars-who-shined-in-2020/ |archive-date=15 December 2020 |access-date=13 June 2021 |work=[[Manila Bulletin]] |title=ڕاپرسی گالوب گەورەترین ئەستێرەکانی فیلمی کۆری ئاشکرا دەکات کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا درەوشاونەتەوە |url-status=live}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
سونگ کانگ-ھۆ لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧ لە گیمھای لە پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور لەدایکبووە. لە قوتابخانەی ئامادەییی گیمھای دەرچووە و لە ساڵی دووەمی قوتابخانەی ناوەندیی ئارەزووی بەدیھاتنی خەونی ئەکتەربوونی ھەبووە. لەو کاتەدا، وڵاتەکە تەنھا پێنج بەشی شانۆ و فیلمی ھەبوو. نەچوونەژوورەوەی لە تاقیکردنەوەی وەرگرتن بۆ جارێک، لە کۆتاییدا لە زانکۆی نیشتمانیی گێۆنگسانگ لە [[بوسان]] خوێندی.<ref>{{cite news|author=윤여수|script-title=ko:'박쥐' 주연 송강호는 누구?|language=ko|website=[[The Dong-A Ilbo]]|url=https://www.donga.com/news/Culture/article/all/20090525/8735927/1|date=25 May 2009|access-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409044956/http://news.donga.com/3/all/20090525/8735927/1|archive-date=9 April 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=남 |first=유정 |script-title=ko:송강호 "칸 수상 이후 달라진 것 없어…부산 촬영 늘 기대해요" |url=https://www.busan.com/view/busan/view.php?code=2022061611155509946 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106223544/https://www.busan.com/view/busan/view.php?code=2022061611155509946 |archive-date=6 January 2023 |access-date=2023-01-06 |website=[[Busan Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref> بەڵام، زۆر زوو دوای ئەوە بۆ خزمەتی سەربازیی زۆرەملێ بانگھێشت کرا. دوای تەواوکردنی خزمەتەکەی، سونگ نەگەڕایەوە زانکۆ و لەبری ئەوە لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا چووە ڕیزەکانی کۆمپانیایەکی شانۆ لە بوسان.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=Yeo-su |date=2009-05-25 |script-title=ko:'박쥐' 주연 송강호는 누구? |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، کەسایەتی سەرەکی 'شەمشەمەکوێرە' کێیە؟ |url=https://www.donga.com/news/article/all/20090525/8735927/1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208082143/https://www.donga.com/news/article/all/20090525/8735927/1 |archive-date=8 February 2023 |access-date=2023-02-08 |website=[[The Dong-A Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |ساڵ
! rowspan="2" scope="col" |سەرنووس
! rowspan="2" scope="col" |ڕۆڵ
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|١٩٩٦
|''ئەو ڕۆژەی بەرازێک کەوتە ناو بیرەکەوە''
|دۆنگ-سۆک
|ڕۆڵی بچووک
| style="text-align:center;" |<ref name="paquet" />
|-
| rowspan="3" |١٩٩٧
|''ماسیی سەوز''
|پان-سو
|
|
|-
|''ژمارە ٣''
|جۆ-پیل
|
|
|-
|''فیلیمی خراپ''
|پیاوی بێماڵ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="bad" />
|-
|١٩٩٨
|''خێزانی بێدەنگ''
|کانگ یۆنگ-مین
|
|
|-
|١٩٩٩
|''شیری''
|لی جانگ-گیل
|
|
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٠
|''پاشای بێبەخت''
|دای-ھۆ
|
|
|-
|''ناوچەی ئاسایشی ھاوبەش''
|سەرباز ئۆ کیۆنگ-پیل
|
|
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٢
|''ھاوخەمییەک بۆ بەڕێز تۆڵەسێنەر''
|پارک دۆنگ-جین
|
| style="text-align:center;" |<ref name="sympathy" />
|-
|''تیمی بەیسبۆڵی YMCA''
|لی ھۆ-چانگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="baseball" />
|-
|٢٠٠٣
|''بیرەوەرییەکانی تاوان''
|پشکنەر پارک دوو-مان
|
| style="text-align:center;" |<ref name="murder" />
|-
|٢٠٠٤
|''سەرتاشەکەی سەرۆک''
|سۆنگ ھان-مۆ
|
|
|-
| rowspan="3" |٢٠٠٥
|''گۆڤاری جەمسەری باشوور''
|چۆی دۆ-ھیۆنگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="antarctic" />
|-
|''خانمی تۆڵەسێنەر''
|بکوژی بەکرێگیراو #١
|ڕۆڵی میوان
|
|-
|''ماداگاسکار''
|ئالێکس
|دەنگ؛ دۆبلاژی کۆری
|
|-
|٢٠٠٦
|''میواندار''
|پارک گانگ-دوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="host" />
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٧
|''پێویستە شووەکە بەردەوام بێت''
|کانگ ئین-گوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="show" />
|-
|''تیشکی خۆری نھێنی''
|جۆنگ-چان
|
| style="text-align:center;" |<ref name="sunshine" />
|-
|٢٠٠٨
|''باشەکە، خراپەکە، سەیرەکە''
|یون تای-گوو / سەیرەکە
|
| style="text-align:center;" |<ref name="weird" />
|-
|٢٠٠٩
|''تینوێتی''
|سانگ-ھیۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref name="thirst">{{cite web |date=31 July 2009 |url=https://www.nytimes.com/2009/07/31/movies/31thirst.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151030010751/https://www.nytimes.com/2009/07/31/movies/31thirst.html |archive-date=30 October 2015 |access-date=22 March 2018 |website=The New York Times |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی ڤامپایری پارک چان-ووک دەگێڕێت |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٠
|''دیداری نھێنی''
|بریکار لی ھان-گیوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="secret" />
|-
|''گۆمێکی بچووک''
|ئەفسەری پلیس
|ڕۆڵی میوان
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Go Kyung-seok|script-title=ko:송강호-유해진-문소리, '작은연못' 노개런티 특별출연|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، یوو ھای-جین، موون سۆ-ری، دەرکەوتنی تایبەتی بێ بەرامبەر لە 'گۆمێکی بچووک'|url=https://cm.asiae.co.kr/article/2010031810515976611|website=[[The Asia Business Daily]]|date=18 March 2010|access-date=22 October 2024|language=ko}}</ref>
|-
|٢٠١١
|''پاشبینی''
|دوو-ھون
|
| style="text-align:center;" |<ref name="hind" />
|-
| rowspan="2" |٢٠١٢
|''ووڕاندن''
|سانگ-گیل
|
| style="text-align:center;" |<ref name="howl" />
|-
|''گەشتی ڕۆژانە''
|مامۆستا
|فیلمی کورته
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=4 January 2013 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/interview.jsp?blbdComCd=601019&seq=18&mode=INTERVIEW_VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20190708141929/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/interview.jsp?blbdComCd=601019&seq=18&mode=INTERVIEW_VIEW |archive-date=8 July 2019 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=دەرھێنەرانی گەشـتی ڕۆژانە پارک چان-ووک، پارک چان-کیۆنگ و ئەکتەر سونگ کانگ-ھۆ |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="3" |٢٠١٣
|''بەفربر''
|نامگونگ مینسوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="snow" />
|-
|''داوەریکەری دەموچاو''
|نای-گیۆنگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="face" />
|-
|''پارێزەرەکە''
|سۆنگ ئوو-سۆک
|
| style="text-align:center;" |<ref name="attorney" />
|-
|٢٠١٥
|''تەخت''
|پاشا یۆنگجۆی جۆسۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref name="throne">{{cite web |date=9 April 2014 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=5&blbdComCd=601006&seq=2989&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200743/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=5&blbdComCd=601006&seq=2989&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ پەیوەندی بە فیلمە نوێیەکەی لی جۆن-ئیکەوە دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''سەردەمی سێبەرەکان''
|لی جەنگ-چوول
|
| style="text-align:center;" |<ref name="age">{{cite web |date=20 April 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3849&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200740/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3849&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=کیم جی-وون وێنەگرتنی فیلمی ئەکشن و ھەستبزوێنی مێژوویی بریکاری نھێنی کۆتایی پێھێنا |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٧
|''[[شۆفێری تاکسی (فیلم)|شۆفێری تاکسی]]''
|مان-سۆب
|
| style="text-align:center;" |<ref name="taxi">{{cite web |date=26 February 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200741/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٨
|''پاشای دەرمان''
|لی دوو-سام
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=24 November 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4067&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20180323050651/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4067&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=23 March 2018 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ دەبێتە پاشای دەرمان |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٩
|''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]''
|کیم کی-تایک
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=6 April 2017 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601006&seq=4243&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112001619/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601006&seq=4243&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=12 November 2020 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=بۆنگ جۆن-ھۆ و سونگ کانگ-ھۆ دەست بە پارا سایت دەکەن |url-status=live}}</ref>
|-
|''نامەکانی پاشا''
|[[سێجۆنگی مەزن|پاشا سێجۆنگ]]
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=19 March 2018 |url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4745&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729020837/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4745&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-date=29 July 2021 |access-date=21 March 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ و پارک ھای-ئیل بەیەکەوە کۆدەبنەوە بۆ درامایەکی مێژوویی |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''ڕاگەیاندنی باری لەناکاوی''
|ئین-ھۆ
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Jo Ji-young |date=7 June 2022 |script-title=ko:[공식] 송강호→임시완 '비상선언', 드디어 관객 만난다..8월 개봉 확정 |trans-title=[فەرمی] سونگ کانگ-ھۆ ← ئیم سی-وان 'ڕاگەیاندنی باری لەناکاوی'، لەکۆتاییدا چاوی بە بینەران دەکەوێت.. بڵاوبوونەوەی لە مانگی ئابدا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003877796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607065757/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003877796 |archive-date=7 June 2022 |access-date=7 June 2022 |language=ko |via=[[Naver]] |publisher=[[Sports Chosun]] |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢٢
|''ناوێنەر''
|ھاو سانگ-ھیۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Kim Ye-rang |date=11 April 2022 |script-title=ko:브로커' 송강호→ '아기 엄마' 아이유…6월 개봉 확정 |trans-title='ناوێنەر' سونگ کانگ-ھۆ ← 'دایکی کۆرپەلە' ئای-یوو... بڵاوبوونەوەی لە مانگی حوزەیراندا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=015&aid=0004684170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411021256/https://entertain.naver.com/now/read?oid=015&aid=0004684170 |archive-date=11 April 2022 |access-date=11 April 2022 |language=ko |via=[[Naver]] |publisher=[[The Korea Economic Daily]] |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠٢٣
|''یەک سەرکەوتن''
|کیم وو-جین
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Yoo Ji-hoon|script-title=ko:송강호X박정민 '1승', 크랭크업.."신선·유쾌 영화 될 것|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ X پارک جۆنگ-مین '١ سەرکەوتن'، تەواوبوونی وێنەگرتن.. "فیلمێکی نوێ و خۆش دەبێت"|url=https://entertain.v.daum.net/v/20210305160012660|via=v.daum|website=the fact|date=5 March 2021|access-date=5 March 2021|language=ko|archive-date=3 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703050948/https://entertain.v.daum.net/v/20210305160012660|url-status=live}}</ref>
|-
|''تۆڕیجاڵ''
|دەرھێنەر کیم-یۆل
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Rebecca Souw |date=8 December 2021 |url=https://variety.com/2021/film/asia/parasite-star-song-kang-ho-heads-cast-of-kim-jee-woons-cobweb-1235129037/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125230609/https://variety.com/2021/film/asia/parasite-star-song-kang-ho-heads-cast-of-kim-jee-woons-cobweb-1235129037/ |archive-date=25 January 2023 |access-date=4 July 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=ئەستێرەی 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ سەرپەرشتی دەستەی ئەکتەرانی 'تۆڕیجاڵ'ی کیم جی-وون دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|TBA
|''باخەوانەکان''
|چۆی یۆنگ-ئیل
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Yoo Ji-hoon|script-title=ko:송강호, 식집사 된다..'핸섬가이즈' 감독 신작 '정원사들' 출연 [공식]|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ دەبێتە خزمەتکار لە "باخەوانەکان"، فیلمە نوێیەکەی دەرھێنەری "پیاوە قۆزەکان" [فەرمی]|url=https://m.entertain.naver.com/home/article/108/0003364766|via=[[Naver]]|work=Star News|date=September 11, 2025|access-date=September 11, 2025}}</ref>
|}
=== تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |ساڵ
! rowspan="2" scope="col" |سەرنووس
! rowspan="2" scope="col" |ڕۆڵ
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|٢٠٢٤
|''مامی سامسیک''
|پارک دوو-چیل / مامی سامسیک
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |author=Jeong Yu-jin |date=3 January 2024 |script-title=ko:송강호 첫 도전 시리즈물 '삼식이 삼촌', 올 상반기 공개 확정 |trans-title=یەکەم زنجیرەی سونگ کانگ-ھۆ 'مامی سامسیک'، پەخشکردنی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0007268048 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103012518/https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0007268048 |archive-date=3 January 2024 |access-date=3 January 2024 |language=ko |publisher=News1 |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢٦
|''گۆشتی گا''
|د. کیم
|وەرزی ٢
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |last=Petski |first=Denise |date=19 December 2024 |url=https://deadline.com/2024/12/song-kang-ho-cast-beef-season-2-netflix-1236238181/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220033513/https://deadline.com/2024/12/song-kang-ho-cast-beef-season-2-netflix-1236238181/ |archive-date=20 December 2024 |access-date=19 December 2024 |website=[[Deadline Hollywood]] |title=ئەستێرەی 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ پەیوەندی بە دەستەی ئەکتەرانی وەرزی ٢ی 'گۆشتی گا'وە دەکات |url-status=live}}</ref>
|}
=== پێشکەشکاری ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |سەرنووس
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|٢٠٢٣
|ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی ٢٨ەمین [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بوسان|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بوسان]]
|یەکەم پێشکەشکاری تەنیا
| style="text-align:center" |<ref>{{cite web |last=Yoo |first=Eun-bi |date=9 October 2023 |trans-title=[چاوپێکەوتنی BIFF] سونگ کانگ-ھۆ و پارک ئوون-بین 'بۆ یەکەمجار لە مێژوودا' ← چوو یون-فات و یون یۆ-جۆنگ 'ئاخاوتنی ئاستبەرز' |url=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000454693 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009042750/https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000454693 |archive-date=9 October 2023 |access-date=12 October 2023 |language=ko |via=[[Naver]] |title=[کۆتاییی نێوان BIFF] سونگ کانگ-ھۆ و پارک ئوون-بین 'بۆ یەکەمجار لە مێژوودا' ← چوو یون-فات و یون یۆ-جۆنگ 'ئاخاوتنی ئاستبەرز' |publisher=spoTV News |url-status=live}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0814280}}
* {{HanCinema person}}
* [http://www.cine21.com/do/person/detailView?person_id=2263 سونگ کانگ-ھۆ] لە Cine21 {{in lang|ko}}
* {{kmdb person|00000776}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کۆریای باشوور|شانۆ}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]]
nggsnjyy8b6jwbpdpdp1lw4ri7er2i4
1684053
1683738
2026-10-08T21:18:37Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684053
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٦٧)}}{{Infobox person|name=سونگ کانگ-ھۆ|image=Song Gangho 2016.jpg|caption=سونگ لە ساڵی ٢٠١٦دا|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1967|1|17}}|birth_place=گیمھای، کۆریای باشوور|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٩١–ئێستا|agent=سەبلایم|spouse={{marriage|ھوانگ جانگ-سووک|1994}}|children=٢، لەوانە جون-پیۆنگ|honours=[[File:ROK Order of Cultural Merit Og-gwan (4th Class) ribbon.PNG|border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|نیشانی شایستەیی ڕۆشنبیری ئۆگ-گوان]] (٢٠١٩)<br>
[[File:ROK Order of Cultural Merit Bo-gwan (3rd Class) ribbon.PNG |border|23px]] [[Order of Cultural Merit (South Korea)|نیشانی شایستەیی ڕۆشنبیری بۆ-گوان]] (٢٠٢٢)}}
'''سونگ کانگ-ھۆ''' (بە {{Korean|hangul=송강호}}؛ لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. وەک یەکێک لە کاریگەرترین ئەکتەرەکانی [[سینەمای کۆریا]] سەیر دەکرێت و لە چەندین فیلمی ستایشکراوی ڕەخنەگران لە بەش و چەشنی جیاوازدا بەشداری کردووە. خەڵاتی زۆری بەدەستھێناوە، لەوانە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان]]، سێ [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتی ھونەری باێکسانگ]]، چوار خەڵاتی فیلمی ئەژدیھای شین، و پێنج [[خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتی گۆڵدن بێڵ]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، ڕۆژنامەی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' وەک یەکێک لە مەزنترین ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ ناوی برد.<ref name=":1">{{cite news|last1=Dargis|first1=Manohla|first2=A.O.|last2=Scott|title=٢٥ مەزنترین ئەکتەری سەدەی ٢١ (تا ئێستا)|website=[[The New York Times]]|date=25 November 2020|url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/movies/greatest-actors-actresses.html|access-date=6 January 2021|archive-date=1 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201234221/https://www.nytimes.com/interactive/2020/movies/greatest-actors-actresses.html|url-status=live}}</ref>
سونگ بۆ یەکەمجار بە فیلمی تاوانکاری و ھەستبزوێنی ''No. 3'' (١٩٩٧) ناسرا، و دواتر بە فیلمی پارک چان-ووک بە ناوی ''ناوچەی ئاسایشی ھاوبەش'' (٢٠٠٠) گەیشتە ناوبانگ. بە ھاوکارییەکانی لەگەڵ دەرھێنەر بۆنگ جۆن-ھۆ لە فیلمەکانی ''بیرەوەرییەکانی تاوان'' (٢٠٠٣)، ''میواندار'' (٢٠٠٦)، ''بەفربر'' (٢٠١٣)، و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩) ناسراوە. سونگ بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' کە ناوبانگی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا، خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین|ناولەپی زێڕینی]] لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم]] بردەوە.<ref name=":0">{{cite web |date=10 October 2016 |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4008&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20180323050651/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4008&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=23 March 2018 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=پیشەی سونگ کانگ-ھۆ لە ١٠٠ ملیۆن بینەر تێپەڕی کرد |url-status=live}}</ref><ref name="hollywood">{{cite news|last=Brzeski|first=Patrick|title=چۆن ئەکتەری 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ بووە سوپەرستاری خەڵکی کۆریای باشوور|url=https://www.hollywoodreporter.com/features/how-parasite-actor-song-kang-ho-became-south-koreas-everyman-superstar-1237523|access-date=10 January 2020|work=The Hollywood Reporter|date=8 September 2019|archive-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226200813/https://www.hollywoodreporter.com/features/how-parasite-actor-song-kang-ho-became-south-koreas-everyman-superstar-1237523|url-status=live}}</ref> ھەروەھا بە شێوەیەکی بەربڵاو لەگەڵ دەرھێنەر کیم جی-وون کاری کردووە، و لە پێنج لە فیلمەکانیدا ڕۆڵی گێڕاوە: ''خێزانی بێدەنگ'' (١٩٩٨)، ''پاشای بێبەخت'' (٢٠٠٠)، ''باشەکە، خراپە، سەیرەکە'' (٢٠٠٨)، ''سەردەمی سێبەرەکان'' (٢٠١٦)، و ''تۆڕیجاڵ'' (٢٠٢٣).
فیلمە دیارەکانی دیکەی بریتین لە ''ھاوخەمییەک بۆ بەڕێز تۆڵەسێنەر'' (٢٠٠٢)، ''تیشکی خۆری نھێنی'' (٢٠٠٧)، ''تینوێتی'' (٢٠٠٩)، ''پارێزەرەکە'' (٢٠١٣)، ''تەخت'' (٢٠١٥)، ''[[شۆفێری تاکسی (فیلم)|شۆفێری تاکسی]]'' (٢٠١٧)، و ''ناوێنەر'' (٢٠٢٢)، کە بۆ دوایینیان خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٢ بەدەستھێنا. سونگ چوار جار (٢٠١٣، ٢٠١٧، ٢٠١٩ و ٢٠٢٠) وەک ئەکتەری ساڵ لەلایەن گالوب کۆریا دەستنیشانکراوە.<ref name=":2">{{cite web |last=Lee |first=Sun-min |date=13 December 2013 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2013/12/11/etc/Song-Kangho-voted-2013s-top-movie-star/2981868.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512113640/https://koreajoongangdaily.joins.com/2013/12/11/etc/Song-Kangho-voted-2013s-top-movie-star/2981868.html |archive-date=12 May 2021 |access-date=12 June 2021 |work=[[Korea JoongAng Daily]] |title=سونگ کانگ-ھۆ وەک باشترین ئەکتەری فیلمی ساڵی ٢٠١٣ ھەڵبژێردرا |url-status=live}}</ref><ref name=":3">{{cite web |last=Kim |first=Gye-yeon |date=13 December 2017 |script-title=ko:송강호, '올해를 빛낸 영화배우' 1위[갤럽] |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، پلەی یەکەمی 'ئەکتەری ساڵ' [گالوب] |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20171213162900005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611055808/https://www.yna.co.kr/view/AKR20171213162900005 |archive-date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |work=[[Yonhap News Agency]] |language=ko |url-status=live}}</ref><ref name=":4">{{cite web |last=Jo |first=Yeon-kyung |date=17 December 2019 |script-title=ko:송강호, 2019년 빛낸 영화배우 1위…마동석 2위·공유 3위 |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، باشترین ئەکتەر لە ساڵی ٢٠١٩... ما دۆنگ-سۆک پلەی دووەم و گۆنگ یۆ پلەی سێیەم |url=https://news.joins.com/article/23659180 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611055811/https://news.joins.com/article/23659180 |archive-date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref><ref name=":5">{{cite web |last=Hicap |first=Jonathan |date=16 December 2020 |url=https://mb.com.ph/2020/12/16/gallup-survey-reveals-top-korean-movie-stars-who-shined-in-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215230924/https://mb.com.ph/2020/12/16/gallup-survey-reveals-top-korean-movie-stars-who-shined-in-2020/ |archive-date=15 December 2020 |access-date=13 June 2021 |work=[[Manila Bulletin]] |title=ڕاپرسی گالوب گەورەترین ئەستێرەکانی فیلمی کۆری ئاشکرا دەکات کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا درەوشاونەتەوە |url-status=live}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
سونگ کانگ-ھۆ لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧ لە گیمھای لە پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور لەدایکبووە. لە قوتابخانەی ئامادەییی گیمھای دەرچووە و لە ساڵی دووەمی قوتابخانەی ناوەندیی ئارەزووی بەدیھاتنی خەونی ئەکتەربوونی ھەبووە. لەو کاتەدا، وڵاتەکە تەنھا پێنج بەشی شانۆ و فیلمی ھەبوو. نەچوونەژوورەوەی لە تاقیکردنەوەی وەرگرتن بۆ جارێک، لە کۆتاییدا لە زانکۆی نیشتمانیی گێۆنگسانگ لە [[بوسان]] خوێندی.<ref>{{cite news|author=윤여수|script-title=ko:'박쥐' 주연 송강호는 누구?|language=ko|website=[[The Dong-A Ilbo]]|url=https://www.donga.com/news/Culture/article/all/20090525/8735927/1|date=25 May 2009|access-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409044956/http://news.donga.com/3/all/20090525/8735927/1|archive-date=9 April 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=남 |first=유정 |script-title=ko:송강호 "칸 수상 이후 달라진 것 없어…부산 촬영 늘 기대해요" |url=https://www.busan.com/view/busan/view.php?code=2022061611155509946 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106223544/https://www.busan.com/view/busan/view.php?code=2022061611155509946 |archive-date=6 January 2023 |access-date=2023-01-06 |website=[[Busan Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref> بەڵام، زۆر زوو دوای ئەوە بۆ خزمەتی سەربازیی زۆرەملێ بانگھێشت کرا. دوای تەواوکردنی خزمەتەکەی، سونگ نەگەڕایەوە زانکۆ و لەبری ئەوە لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا چووە ڕیزەکانی کۆمپانیایەکی شانۆ لە بوسان.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=Yeo-su |date=2009-05-25 |script-title=ko:'박쥐' 주연 송강호는 누구? |trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، کەسایەتی سەرەکی 'شەمشەمەکوێرە' کێیە؟ |url=https://www.donga.com/news/article/all/20090525/8735927/1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208082143/https://www.donga.com/news/article/all/20090525/8735927/1 |archive-date=8 February 2023 |access-date=2023-02-08 |website=[[The Dong-A Ilbo]] |language=ko |url-status=live}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |ساڵ
! rowspan="2" scope="col" |سەرنووس
! rowspan="2" scope="col" |ڕۆڵ
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|١٩٩٦
|''ئەو ڕۆژەی بەرازێک کەوتە ناو بیرەکەوە''
|دۆنگ-سۆک
|ڕۆڵی بچووک
| style="text-align:center;" |<ref name="paquet" />
|-
| rowspan="3" |١٩٩٧
|''ماسیی سەوز''
|پان-سو
|
|
|-
|''ژمارە ٣''
|جۆ-پیل
|
|
|-
|''فیلیمی خراپ''
|پیاوی بێماڵ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="bad" />
|-
|١٩٩٨
|''خێزانی بێدەنگ''
|کانگ یۆنگ-مین
|
|
|-
|١٩٩٩
|''شیری''
|لی جانگ-گیل
|
|
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٠
|''پاشای بێبەخت''
|دای-ھۆ
|
|
|-
|''ناوچەی ئاسایشی ھاوبەش''
|سەرباز ئۆ کیۆنگ-پیل
|
|
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٢
|''ھاوخەمییەک بۆ بەڕێز تۆڵەسێنەر''
|پارک دۆنگ-جین
|
| style="text-align:center;" |<ref name="sympathy" />
|-
|''تیمی بەیسبۆڵی YMCA''
|لی ھۆ-چانگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="baseball" />
|-
|٢٠٠٣
|''بیرەوەرییەکانی تاوان''
|پشکنەر پارک دوو-مان
|
| style="text-align:center;" |<ref name="murder" />
|-
|٢٠٠٤
|''سەرتاشەکەی سەرۆک''
|سۆنگ ھان-مۆ
|
|
|-
| rowspan="3" |٢٠٠٥
|''گۆڤاری جەمسەری باشوور''
|چۆی دۆ-ھیۆنگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="antarctic" />
|-
|''خانمی تۆڵەسێنەر''
|بکوژی بەکرێگیراو #١
|ڕۆڵی میوان
|
|-
|''ماداگاسکار''
|ئالێکس
|دەنگ؛ دۆبلاژی کۆری
|
|-
|٢٠٠٦
|''میواندار''
|پارک گانگ-دوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="host" />
|-
| rowspan="2" |٢٠٠٧
|''پێویستە شووەکە بەردەوام بێت''
|کانگ ئین-گوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="show" />
|-
|''تیشکی خۆری نھێنی''
|جۆنگ-چان
|
| style="text-align:center;" |<ref name="sunshine" />
|-
|٢٠٠٨
|''باشەکە، خراپەکە، سەیرەکە''
|یون تای-گوو / سەیرەکە
|
| style="text-align:center;" |<ref name="weird" />
|-
|٢٠٠٩
|''تینوێتی''
|سانگ-ھیۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref name="thirst">{{cite web |date=31 July 2009 |url=https://www.nytimes.com/2009/07/31/movies/31thirst.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151030010751/https://www.nytimes.com/2009/07/31/movies/31thirst.html |archive-date=30 October 2015 |access-date=22 March 2018 |website=The New York Times |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی ڤامپایری پارک چان-ووک دەگێڕێت |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٠
|''دیداری نھێنی''
|بریکار لی ھان-گیوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="secret" />
|-
|''گۆمێکی بچووک''
|ئەفسەری پلیس
|ڕۆڵی میوان
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Go Kyung-seok|script-title=ko:송강호-유해진-문소리, '작은연못' 노개런티 특별출연|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ، یوو ھای-جین، موون سۆ-ری، دەرکەوتنی تایبەتی بێ بەرامبەر لە 'گۆمێکی بچووک'|url=https://cm.asiae.co.kr/article/2010031810515976611|website=[[The Asia Business Daily]]|date=18 March 2010|access-date=22 October 2024|language=ko}}</ref>
|-
|٢٠١١
|''پاشبینی''
|دوو-ھون
|
| style="text-align:center;" |<ref name="hind" />
|-
| rowspan="2" |٢٠١٢
|''ووڕاندن''
|سانگ-گیل
|
| style="text-align:center;" |<ref name="howl" />
|-
|''گەشتی ڕۆژانە''
|مامۆستا
|فیلمی کورته
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=4 January 2013 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/interview.jsp?blbdComCd=601019&seq=18&mode=INTERVIEW_VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20190708141929/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/interview.jsp?blbdComCd=601019&seq=18&mode=INTERVIEW_VIEW |archive-date=8 July 2019 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=دەرھێنەرانی گەشـتی ڕۆژانە پارک چان-ووک، پارک چان-کیۆنگ و ئەکتەر سونگ کانگ-ھۆ |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="3" |٢٠١٣
|''بەفربر''
|نامگونگ مینسوو
|
| style="text-align:center;" |<ref name="snow" />
|-
|''داوەریکەری دەموچاو''
|نای-گیۆنگ
|
| style="text-align:center;" |<ref name="face" />
|-
|''پارێزەرەکە''
|سۆنگ ئوو-سۆک
|
| style="text-align:center;" |<ref name="attorney" />
|-
|٢٠١٥
|''تەخت''
|پاشا یۆنگجۆی جۆسۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref name="throne">{{cite web |date=9 April 2014 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=5&blbdComCd=601006&seq=2989&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200743/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=5&blbdComCd=601006&seq=2989&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ پەیوەندی بە فیلمە نوێیەکەی لی جۆن-ئیکەوە دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''سەردەمی سێبەرەکان''
|لی جەنگ-چوول
|
| style="text-align:center;" |<ref name="age">{{cite web |date=20 April 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3849&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200740/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3849&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=کیم جی-وون وێنەگرتنی فیلمی ئەکشن و ھەستبزوێنی مێژوویی بریکاری نھێنی کۆتایی پێھێنا |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٧
|''[[شۆفێری تاکسی (فیلم)|شۆفێری تاکسی]]''
|مان-سۆب
|
| style="text-align:center;" |<ref name="taxi">{{cite web |date=26 February 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728200741/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=28 July 2021 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠١٨
|''پاشای دەرمان''
|لی دوو-سام
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=24 November 2016 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4067&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20180323050651/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=3&blbdComCd=601006&seq=4067&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=23 March 2018 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ دەبێتە پاشای دەرمان |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠١٩
|''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]''
|کیم کی-تایک
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=6 April 2017 |url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601006&seq=4243&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112001619/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601006&seq=4243&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword=Song+Kang-ho |archive-date=12 November 2020 |access-date=27 February 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=بۆنگ جۆن-ھۆ و سونگ کانگ-ھۆ دەست بە پارا سایت دەکەن |url-status=live}}</ref>
|-
|''نامەکانی پاشا''
|[[سێجۆنگی مەزن|پاشا سێجۆنگ]]
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |date=19 March 2018 |url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4745&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729020837/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4745&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-date=29 July 2021 |access-date=21 March 2018 |website=Korean Film Biz Zone |title=سونگ کانگ-ھۆ و پارک ھای-ئیل بەیەکەوە کۆدەبنەوە بۆ درامایەکی مێژوویی |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''ڕاگەیاندنی باری لەناکاوی''
|ئین-ھۆ
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Jo Ji-young |date=7 June 2022 |script-title=ko:[공식] 송강호→임시완 '비상선언', 드디어 관객 만난다..8월 개봉 확정 |trans-title=[فەرمی] سونگ کانگ-ھۆ ← ئیم سی-وان 'ڕاگەیاندنی باری لەناکاوی'، لەکۆتاییدا چاوی بە بینەران دەکەوێت.. بڵاوبوونەوەی لە مانگی ئابدا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003877796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607065757/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003877796 |archive-date=7 June 2022 |access-date=7 June 2022 |language=ko |via=[[Naver]] |publisher=[[Sports Chosun]] |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢٢
|''ناوێنەر''
|ھاو سانگ-ھیۆن
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Kim Ye-rang |date=11 April 2022 |script-title=ko:브로커' 송강호→ '아기 엄마' 아이유…6월 개봉 확정 |trans-title='ناوێنەر' سونگ کانگ-ھۆ ← 'دایکی کۆرپەلە' ئای-یوو... بڵاوبوونەوەی لە مانگی حوزەیراندا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=015&aid=0004684170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411021256/https://entertain.naver.com/now/read?oid=015&aid=0004684170 |archive-date=11 April 2022 |access-date=11 April 2022 |language=ko |via=[[Naver]] |publisher=[[The Korea Economic Daily]] |url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |٢٠٢٣
|''یەک سەرکەوتن''
|کیم وو-جین
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Yoo Ji-hoon|script-title=ko:송강호X박정민 '1승', 크랭크업.."신선·유쾌 영화 될 것|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ X پارک جۆنگ-مین '١ سەرکەوتن'، تەواوبوونی وێنەگرتن.. "فیلمێکی نوێ و خۆش دەبێت"|url=https://entertain.v.daum.net/v/20210305160012660|via=v.daum|website=the fact|date=5 March 2021|access-date=5 March 2021|language=ko|archive-date=3 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703050948/https://entertain.v.daum.net/v/20210305160012660|url-status=live}}</ref>
|-
|''تۆڕیجاڵ''
|دەرھێنەر کیم-یۆل
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Rebecca Souw |date=8 December 2021 |url=https://variety.com/2021/film/asia/parasite-star-song-kang-ho-heads-cast-of-kim-jee-woons-cobweb-1235129037/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125230609/https://variety.com/2021/film/asia/parasite-star-song-kang-ho-heads-cast-of-kim-jee-woons-cobweb-1235129037/ |archive-date=25 January 2023 |access-date=4 July 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=ئەستێرەی 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ سەرپەرشتی دەستەی ئەکتەرانی 'تۆڕیجاڵ'ی کیم جی-وون دەکات |url-status=live}}</ref>
|-
|TBA
|''باخەوانەکان''
|چۆی یۆنگ-ئیل
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|author=Yoo Ji-hoon|script-title=ko:송강호, 식집사 된다..'핸섬가이즈' 감독 신작 '정원사들' 출연 [공식]|trans-title=سونگ کانگ-ھۆ دەبێتە خزمەتکار لە "باخەوانەکان"، فیلمە نوێیەکەی دەرھێنەری "پیاوە قۆزەکان" [فەرمی]|url=https://m.entertain.naver.com/home/article/108/0003364766|via=[[Naver]]|work=Star News|date=September 11, 2025|access-date=September 11, 2025}}</ref>
|}
=== تەلەفیزیۆن ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |ساڵ
! rowspan="2" scope="col" |سەرنووس
! rowspan="2" scope="col" |ڕۆڵ
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|٢٠٢٤
|''مامی سامسیک''
|پارک دوو-چیل / مامی سامسیک
|
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |author=Jeong Yu-jin |date=3 January 2024 |script-title=ko:송강호 첫 도전 시리즈물 '삼식이 삼촌', 올 상반기 공개 확정 |trans-title=یەکەم زنجیرەی سونگ کانگ-ھۆ 'مامی سامسیک'، پەخشکردنی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا پشتڕاستکرایەوە |url=https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0007268048 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103012518/https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0007268048 |archive-date=3 January 2024 |access-date=3 January 2024 |language=ko |publisher=News1 |url-status=live}}</ref>
|-
|٢٠٢٦
|''گۆشتی گا''
|د. کیم
|وەرزی ٢
| style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |last=Petski |first=Denise |date=19 December 2024 |url=https://deadline.com/2024/12/song-kang-ho-cast-beef-season-2-netflix-1236238181/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220033513/https://deadline.com/2024/12/song-kang-ho-cast-beef-season-2-netflix-1236238181/ |archive-date=20 December 2024 |access-date=19 December 2024 |website=[[Deadline Hollywood]] |title=ئەستێرەی 'پارا سایت' سونگ کانگ-ھۆ پەیوەندی بە دەستەی ئەکتەرانی وەرزی ٢ی 'گۆشتی گا'وە دەکات |url-status=live}}</ref>
|}
=== پێشکەشکاری ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |سەرنووس
! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}}
|-
|٢٠٢٣
|ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی ٢٨ەمین [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بوسان|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بوسان]]
|یەکەم پێشکەشکاری تەنیا
| style="text-align:center" |<ref>{{cite web |last=Yoo |first=Eun-bi |date=9 October 2023 |trans-title=[چاوپێکەوتنی BIFF] سونگ کانگ-ھۆ و پارک ئوون-بین 'بۆ یەکەمجار لە مێژوودا' ← چوو یون-فات و یون یۆ-جۆنگ 'ئاخاوتنی ئاستبەرز' |url=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000454693 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009042750/https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000454693 |archive-date=9 October 2023 |access-date=12 October 2023 |language=ko |via=[[Naver]] |title=[کۆتاییی نێوان BIFF] سونگ کانگ-ھۆ و پارک ئوون-بین 'بۆ یەکەمجار لە مێژوودا' ← چوو یون-فات و یون یۆ-جۆنگ 'ئاخاوتنی ئاستبەرز' |publisher=spoTV News |url-status=live}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0814280}}
* {{HanCinema person}}
* [http://www.cine21.com/do/person/detailView?person_id=2263 سونگ کانگ-ھۆ] لە Cine21 {{in lang|ko}}
* {{kmdb person|00000776}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کۆریای باشوور|شانۆ}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەرانی فیلمی ئاسیایی]]
[[پۆل:باشترین ئەکتەر لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری گراند بێڵ]]
[[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ]]
[[پۆل:باشترین ئەکتەری پشتگیریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی بلو دراگۆن لە فیلم]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]]
q7i7qjz0m9xta6qsxaz6rjnez9lwj0i
شۆفێری تاکسی (فیلم)
0
305251
1683739
1683606
2026-10-08T17:04:40Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:فیلم|فیلم]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠١٠]] و [[دەروازە:کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]]
1683739
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|فیلمێکی مێژوویی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧}}{{About|فیلمەکەی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧|فیلمەکەی مارتن سکۆرسێزی لە ساڵی ١٩٧٦|شۆفێری تاکسی|6=بەکارھێنانەکانی تر|7=Taxi Driver (disambiguation)}}{{Infobox film|name=شۆفێری تاکسی|image=A Taxi Driver.jpg|alt=|caption=پۆستەری بڵاوبوونەوەی سینەمایی|native_name={{Infobox Korean film name|hangul=^택시_운전사|hanja=택시運轉士}}|director=جانگ ھوون|producer=پارک ئوون-کیۆنگ<br />ھان سێونگ-ڕیۆنگ|writer=ئۆم یوو-نا|starring=* [[سۆنگ کانگ ھۆ]]
* تۆماس کرێچمان
* یوو ھای-جین
*ریوو جون-یەول|music=جۆ یۆنگ-وۆک|cinematography=گوۆ ناک-سۆن|editing=<nowiki>کیم سانگ-بوم]]</nowiki><br />کیم جەی-بوم|studio=دە لامپ|distributor=شۆبۆکس|released={{film date|2017|08|02|df=y}}|runtime=١٣٧ خولەک|country=کۆریای باشوور|language=کۆری<br />ئینگلیزی<br />ئەڵمانی|budget={{KRW|15 billion}}<ref>{{cite web|url=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|script-title=ko:영화 '택시운전사' 1973년식 브리사 택시 복원에만 7개월|date=16 July 2017|website=[[Yonhap News Agency]]|access-date=2 August 2017|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803051655/http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|url-status=live}}</ref><br />{{nowrap|(نزیکەی ١٣٫٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)}}|gross={{USD|87.1 million}}<ref name="NUM">{{cite web|url=http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|title=شۆفێری تاکسی|website=The Numbers|access-date=15 September 2017|archive-date=16 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916053643/http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|url-status=live}}</ref>}}
'''''شۆفێری تاکسی''''' ({{korean|택시운전사}}) فیلمێکی [[سیاسەت|سیاسی]] و [[فیلمی ئەکشن|دراما و ئەکشنی]] ساڵی ٢٠١٧ی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906173959/http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-date=6 September 2017 |access-date=3 October 2017 |website=[[Metacritic]] |title=شۆفێری تاکسی (٢٠١٧)؛ چەشنی: ئەکشن، دراما، مێژوویی - میتاکریتیک |url-status=live}}</ref> لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە [[سۆنگ کانگ ھۆ|سۆنگ کانگ-ھۆ]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، لەگەڵ تۆماس کرێچمان، یوو ھای-جین، و ریوو جون-یەول.<ref>{{cite web |date=3 May 2016 |url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142225/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-date=12 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی 'شۆفێری تاکسی'دا دەگێڕێت |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613122323/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-date=13 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |url-status=live}}</ref>
فیلمەکە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی ڕاستەقینە دروستکراوە، بەدوای شۆفێرێکی تاکسیی خەڵکی سێئولدا دەڕوات کە ناڕاستەوخۆ دەبێتە بەشێک لە ڕووداوەکانی ڕاپەڕینی گوانگجو لە ساڵی ١٩٨٠. فیلمەکە لە ئەزموونەکانی ڕۆژنامەنووسی ئەڵمانی یورگن ھینتزپیتەر لە تۆڕی ARD و پەیوەندییەکانی لەگەڵ شۆفێر کیم مان-سۆب (لە سەر بنەمای کیم سا-بۆک) وەرگیراوە. لەبەر ئەوەی لە کاتی بەرھەمھێنانی فیلمەکەدا زانیارییەکی کەم دەربارەی کیم لەبەر دەستدا بوو، زۆرێک لە وردەکارییەکانی ژیانی و ڕووداوەکانی دەرەوەی گوانگجو دراماتیزە کران. فیلمەکانی ھینتزپیتەر بۆ جیھانیان ئاشکرا کرد کە حکوومەتی کۆریای باشوور کۆمەڵکوژیی دەرحەق بە خۆپیشاندەران لە گوانگجو ئەنجام دەدات، شارێک کە کەوتبووە ژێر قەدەغەی ھاتوچۆ و لە بەشەکانی تری وڵاتەکە دابڕێنرابوو.
فیلمەکە لە ٢ی ئابی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite web |date=6 January 2017 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802205907/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-date=2 August 2017 |access-date=23 February 2017 |work=[[The Korea Times]] |title=فیلمە بودجە گەورەکان بۆ ساڵی ٢٠١٧ |url-status=live}}</ref> پێشوازییەکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا، کە ستایشی وێناکردنی جیاوازی ڕاپەڕینی گوانگجو، کاریگەرییە سۆزدارییەکانی، و نیشاندانی پەیوەندی نێوان کەسایەتی سەرەکی و ھینتزپیتەریان کرد. ھەروەھا وەک نوێنەری کۆریای باشوور بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی بیانی]] لە [[٩٠ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{cite web |date=4 September 2017 |script-title=ko:제90회 아카데미영화상 외국어영화부문 한국영화 출품작 선정 결과 |url=http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143054/http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="South Korea">{{cite web |last=Kil |first=Sonia |date=4 September 2017 |url=https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163312/https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=کۆریا پێشوازی لە 'شۆفێری تاکسی' دەکات بۆ ڕکابەری ئۆسکار |url-status=live}}</ref> فیلمەکە سەرکەوتنێکی بازرگانی بەرچاوی بەدەستھێنا: دووەم پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور بوو لە ساڵی ٢٠١٧دا، و ئێستاش بە شازدەھەمین پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور لە مێژوودا دادەنرێت.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20170618001026/http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-date=18 June 2017 |access-date=10 February 2018 |title=ئەنجامەکانی بۆکس ئۆفیسی ساڵانەی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور - بۆکس ئۆفیس مۆجۆ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819033720/http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-date=19 August 2018 |access-date=2 September 2018 |title=ئامارەکانی KOBIS |publisher=[[Korean Film Council]] |url-status=live}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{KMDb film|16150|شۆفێری تاکسی}}
* {{IMDb title|6878038|شۆفێری تاکسی}}
* [https://www.hancinema.net/korean_movie_A_Taxi_Driver.php شۆفێری تاکسی] لە [[ھانسینەما|هانسینەما]]
* ''[http://movie.naver.com/movie/bi/mi/basic.nhn?code=146469 شۆفێری تاکسی]'' لە ناڤەر مووڤیز {{in lang|ko}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆریای باشوور}}
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]]
n72iycp46evl1q6hz5y949zfqlsbn8x
1684052
1683739
2026-10-08T21:18:16Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1684052
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|فیلمێکی مێژوویی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧}}{{About|فیلمەکەی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧|فیلمەکەی مارتن سکۆرسێزی لە ساڵی ١٩٧٦|شۆفێری تاکسی|6=بەکارھێنانەکانی تر|7=Taxi Driver (disambiguation)}}{{Infobox film|name=شۆفێری تاکسی|image=A Taxi Driver.jpg|alt=|caption=پۆستەری بڵاوبوونەوەی سینەمایی|native_name={{Infobox Korean film name|hangul=^택시_운전사|hanja=택시運轉士}}|director=جانگ ھوون|producer=پارک ئوون-کیۆنگ<br />ھان سێونگ-ڕیۆنگ|writer=ئۆم یوو-نا|starring=* [[سۆنگ کانگ ھۆ]]
* تۆماس کرێچمان
* یوو ھای-جین
*ریوو جون-یەول|music=جۆ یۆنگ-وۆک|cinematography=گوۆ ناک-سۆن|editing=<nowiki>کیم سانگ-بوم]]</nowiki><br />کیم جەی-بوم|studio=دە لامپ|distributor=شۆبۆکس|released={{film date|2017|08|02|df=y}}|runtime=١٣٧ خولەک|country=کۆریای باشوور|language=کۆری<br />ئینگلیزی<br />ئەڵمانی|budget={{KRW|15 billion}}<ref>{{cite web|url=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|script-title=ko:영화 '택시운전사' 1973년식 브리사 택시 복원에만 7개월|date=16 July 2017|website=[[Yonhap News Agency]]|access-date=2 August 2017|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803051655/http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|url-status=live}}</ref><br />{{nowrap|(نزیکەی ١٣٫٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)}}|gross={{USD|87.1 million}}<ref name="NUM">{{cite web|url=http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|title=شۆفێری تاکسی|website=The Numbers|access-date=15 September 2017|archive-date=16 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916053643/http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|url-status=live}}</ref>}}
'''''شۆفێری تاکسی''''' ({{korean|택시운전사}}) فیلمێکی [[سیاسەت|سیاسی]] و [[فیلمی ئەکشن|دراما و ئەکشنی]] ساڵی ٢٠١٧ی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906173959/http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-date=6 September 2017 |access-date=3 October 2017 |website=[[Metacritic]] |title=شۆفێری تاکسی (٢٠١٧)؛ چەشنی: ئەکشن، دراما، مێژوویی - میتاکریتیک |url-status=live}}</ref> لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە [[سۆنگ کانگ ھۆ|سۆنگ کانگ-ھۆ]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، لەگەڵ تۆماس کرێچمان، یوو ھای-جین، و ریوو جون-یەول.<ref>{{cite web |date=3 May 2016 |url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142225/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-date=12 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی 'شۆفێری تاکسی'دا دەگێڕێت |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613122323/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-date=13 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |url-status=live}}</ref>
فیلمەکە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی ڕاستەقینە دروستکراوە، بەدوای شۆفێرێکی تاکسیی خەڵکی سێئولدا دەڕوات کە ناڕاستەوخۆ دەبێتە بەشێک لە ڕووداوەکانی ڕاپەڕینی گوانگجو لە ساڵی ١٩٨٠. فیلمەکە لە ئەزموونەکانی ڕۆژنامەنووسی ئەڵمانی یورگن ھینتزپیتەر لە تۆڕی ARD و پەیوەندییەکانی لەگەڵ شۆفێر کیم مان-سۆب (لە سەر بنەمای کیم سا-بۆک) وەرگیراوە. لەبەر ئەوەی لە کاتی بەرھەمھێنانی فیلمەکەدا زانیارییەکی کەم دەربارەی کیم لەبەر دەستدا بوو، زۆرێک لە وردەکارییەکانی ژیانی و ڕووداوەکانی دەرەوەی گوانگجو دراماتیزە کران. فیلمەکانی ھینتزپیتەر بۆ جیھانیان ئاشکرا کرد کە حکوومەتی کۆریای باشوور کۆمەڵکوژیی دەرحەق بە خۆپیشاندەران لە گوانگجو ئەنجام دەدات، شارێک کە کەوتبووە ژێر قەدەغەی ھاتوچۆ و لە بەشەکانی تری وڵاتەکە دابڕێنرابوو.
فیلمەکە لە ٢ی ئابی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite web |date=6 January 2017 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802205907/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-date=2 August 2017 |access-date=23 February 2017 |work=[[The Korea Times]] |title=فیلمە بودجە گەورەکان بۆ ساڵی ٢٠١٧ |url-status=live}}</ref> پێشوازییەکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا، کە ستایشی وێناکردنی جیاوازی ڕاپەڕینی گوانگجو، کاریگەرییە سۆزدارییەکانی، و نیشاندانی پەیوەندی نێوان کەسایەتی سەرەکی و ھینتزپیتەریان کرد. ھەروەھا وەک نوێنەری کۆریای باشوور بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی بیانی]] لە [[٩٠ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{cite web |date=4 September 2017 |script-title=ko:제90회 아카데미영화상 외국어영화부문 한국영화 출품작 선정 결과 |url=http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143054/http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="South Korea">{{cite web |last=Kil |first=Sonia |date=4 September 2017 |url=https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163312/https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=کۆریا پێشوازی لە 'شۆفێری تاکسی' دەکات بۆ ڕکابەری ئۆسکار |url-status=live}}</ref> فیلمەکە سەرکەوتنێکی بازرگانی بەرچاوی بەدەستھێنا: دووەم پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور بوو لە ساڵی ٢٠١٧دا، و ئێستاش بە شازدەھەمین پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور لە مێژوودا دادەنرێت.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20170618001026/http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-date=18 June 2017 |access-date=10 February 2018 |title=ئەنجامەکانی بۆکس ئۆفیسی ساڵانەی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور - بۆکس ئۆفیس مۆجۆ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819033720/http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-date=19 August 2018 |access-date=2 September 2018 |title=ئامارەکانی KOBIS |publisher=[[Korean Film Council]] |url-status=live}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{KMDb film|16150|شۆفێری تاکسی}}
* {{IMDb title|6878038|شۆفێری تاکسی}}
* [https://www.hancinema.net/korean_movie_A_Taxi_Driver.php شۆفێری تاکسی] لە [[ھانسینەما|هانسینەما]]
* ''[http://movie.naver.com/movie/bi/mi/basic.nhn?code=146469 شۆفێری تاکسی]'' لە ناڤەر مووڤیز {{in lang|ko}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆریای باشوور}}
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]]
[[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]]
[[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٨٠ داندراون]]
9h0ozq2jwoa3xdtyuc9emm8x6rzum36
لێدوانی بەکارھێنەر:قونجیلکۆ
3
305254
1683682
2026-10-08T14:31:37Z
New user message
11537
زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ
1683682
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٤:٣١، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
p6wyzqjjxgoud7wqmdush24ezwvxeyq
لێدوانی بەکارھێنەر:S Mang N
3
305255
1683769
2026-10-08T19:14:21Z
New user message
11537
زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ
1683769
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:١٤، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
qmxhdi70r731wql4io0sia5wmzpye42
بت (فیلم)
0
305256
1683852
2026-10-08T20:08:19Z
Bilalinfo
57400
پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox film | name = بت | caption = | image = | director = حەمید نیعمەتوڵڵا | writer = [حەمید نیعمەتوڵڵا {{-}}حوسێن فەرەخزادە | producer = حەمید نیعمەتوڵڵا | starring = [[لەیلا حاتەمی]] مەحمەدڕەزا فورووتەن - لەیلی ڕەشیدی - کاظم سیاحی - ئەلناز حەبیبی - بانیپال شومون - [[نەوید پورفەرەج]] | editing = ئ...»ەوە
1683852
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = بت
| caption =
| image =
| director = حەمید نیعمەتوڵڵا
| writer = [حەمید نیعمەتوڵڵا {{-}}حوسێن فەرەخزادە
| producer = حەمید نیعمەتوڵڵا
| starring = [[لەیلا حاتەمی]] مەحمەدڕەزا فورووتەن - لەیلی ڕەشیدی - کاظم سیاحی - ئەلناز حەبیبی - بانیپال شومون - [[نەوید پورفەرەج]]
| editing = ئەمیرشیبان خاقانی
| cinematography = ئارمان فەییاز
| music = باربەد بەیات
| distributor = فیلمیران
| released = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
| runtime =
| budget =
| gross =
| language = [[زمانی فارسی|فارسی]]
| country = [[ئێران]]
}}
'''بت''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: بُت) فیلمێکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی درامی کۆمەڵایەتی لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی حەمید نیعمەتوڵڵا بەرھەمی ساڵی ٢٠٢٤ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میزان |first=خبرگزاری |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=بازگشت حمید نعمت الله با «بُت» |ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4803932/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D9%8F%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری میزان |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری میزان |زمان=fa}}</ref> [[لەیلا حاتەمی]] و مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://aftabnews.ir/fa/news/943632/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |بڵاوکەرەوە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1972660/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref>
== ئەکتەرەکان ==
* [[لەیلا حاتەمی]]
* مەحمەدڕەزا فورووتەن
* لەیلی ڕەشیدی
* کاظم سیاحی
* ئیمان سەییادبۆڕھانی
* ئەلناز حەبیبی
* بانیپال شومون
* مەھتاب ثەروەتی
* ئەمیر یوسفییەکان
* مەحمەد مەملەک مەحمەدی
* ئیلھام جەسمانی
* مەحمەد زارع
* نەوید قاسمى
* [[نەوید پورفەرەج]]
== بەرھەمھێنان ==
=== پەرەپێدان و پێش-بەرھەمھێنان ===
لە حوزەیرانی ٢٠٢٣ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا بۆ دروستکردنی «بُت» بە نووسینی حەمید نیعمەتوڵڵا و حوسێن فەرەخزادە، داوای مۆڵەتی بەرھەمھێنانی کردووە و بەنیازە لە ھاوینی ئەو ساڵەدا دەست بە وێنەگرتنی بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-05-23 |سەردێڕ=حمید نعمتالله متقاضی ساخت «بُت» شد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/875262/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1402030201372/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-08 |سەردێڕ=حمید نعمتالله «بت» میسازد |ناونیشان=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/488915-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری موج |زمان=fa}}</ref> بەڵام ئەنجومەنی دەرکردنی مۆڵەت لە حوزەیرانی ٢٠٢٤ کە لەو کاتەدا فیلمەکە بە شێوەیەکی کاتی ناوی «رُخ»ی لێنرابوو، مۆڵەتی بەرھەمھێنانی بۆ دەرکرد. بەشداری کردنی [[لەیلا حاتەمی]] لە فیلمەکەدا یەکلایی بووەوە و ڕاگەیەندرا کە بانیپال شومون و [[نەوید پورفەرەج]] دوو ئەکتەری دیکەی فیلمەکەن کە بۆ یەکەمجارە لەگەڵ ئەم دەرھێنەرە کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-06-12 |سەردێڕ=«حمید نعمتالله» برای «رُخ» مجوز گرفت/ «احسان علیخانی» به سراغ «باد سرد شمالی» میرود |ناونیشان=https://www.cinemapress.ir/news/152494/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |بڵاوکەرەوە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-08-31 |سەردێڕ=حمید نعمتالله با «رُخ» به سینما بازمیگردد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1009080/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> بت فیلمێکی درامی کۆمەڵایەتییە و حەوتەمین فیلمی سینەمایی حەمید نیعمەتوڵڵایە دوای فیلمی نمایش نەکراوی ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩) لەم فیلمەدا [[لەیلا حاتەمی]] چوارەمین کارت خۆی لەگەڵ نیعمەتوڵڵا ئەزموون دەکات دوای فیلمەکانی ''بیپولی'' (٢٠٠٧)، ''[[ڕەگێ خاب]]'' (٢٠١٥) و ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=چهارمین همکاری لیلا حاتمی و حمید نعمت الله |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/900261/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref>
=== وێنەگرتن ===
وێنەگرتنی ئەم فیلمە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ بە وێنەگرتنی ئارمان فەییاز و تۆمارکردنی دەنگی ئەمیر عاشقی حوسێنی دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403072720845/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کۆتایییەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا سەرقاڵی وێنەگرتنی نوێترین فیلمیەتی بە ناوی «بُت» و پاڵەوانی چیرۆکەکەی ڕووخسارێکی نوێ ڕۆڵی تێدا دەگێڕدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=اولین تصویر از پشت صحنه فیلم حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1027339/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> وێنەگرتنی ''بت'' لە کۆتایییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ گەیشتە نیوە و یەکەم وێنەی پشت پەردەی فیلمەکە بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121611602/%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> مەحمەدڕەزا شوجاعی وەک دیزاینەری دیمەن و بەڕێوەبەری پڕۆژەکە بەشدار بوو و ئیمان کرمیان دیزاینی کاریگەرییە تایبەتەکانی مەیدانی فیلمەکەی لە ئەستۆ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> وا دیاربوو کە یەکەم نمایشی ئەم فیلمە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ بێت، بەڵام لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھەواڵێک لەم پڕۆژەیەوە گەیشت کە بەرھەمھێنانی ئەم فیلمە لە قۆناغی قۆناغی وێنەگرتندا ڕاگیراوە و ستافی فیلمەکە مۆڵەتیان پێدراوە. دیارە ڕاگرتنی ١٠ ڕۆژەی بەرھەمھێنانی فیلمەکە بەھۆی کێشەی پێشبینی نەکراوەوە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> فیلمی ''بت'' کەشێکی تایبەتی ھەیە و ئەزموونێکی جیاوازە لە سینەمای ئێراندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> سەرەنجام وێنەگرتن لە زستانی ٢٠٢٥ کۆتایی ھات و فیلمەکە چووە قۆناغەکانی دوای بەرھەمھێنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> بە کۆتایی ھاتنی وێنەگرتنی ''بُت''، لە ئاداری ٢٠٢٥ یەکەم وێنەی ئەم فیلمە بە بەشداری [[لەیلا حاتەمی]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-03-06 |سەردێڕ=انتشار اولین تصویر از «بُت» حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6399942/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== بڵاوکردنەوە ==
بڕیار بوو ئەم فیلمە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا]] نمایش بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85978231/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> بەڵام حەمید نیعمەتوڵڵا ڕایگەیاند تا چارەنووسی فیلمی قاتل و وحشی دیاری نەکرێت، فیلمی بت ڕادەستی فێستیڤاڵ ناکات، لە ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦، عەلی سەرتیپی ڕایگەیاند کە مۆڵەتی نمایشی ئەم فیلمە دەرچووە و لەلایەن کۆمپانیای فیلمیران لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ نمایش دەکرێت، بەڵام نمایشکردنەکە بە هەفتەیەک دواخستن بۆ ١٤ی تشرینی یەکەم دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-04 |سەردێڕ=اکران «بت» با یک هفته تاخیر؛ نمایش ۵ فیلم به تصویب رسید |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6967445/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:فیلمە ئێرانییەکان]]
an2kqku4nuupsvvxw44da3cy0td4pih
1683982
1683852
2026-10-08T20:45:42Z
Bilalinfo
57400
1683982
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = بت
| caption =
| image =
| director = حەمید نیعمەتوڵڵا
| writer = [حەمید نیعمەتوڵڵا {{-}}حوسێن فەرەخزادە
| producer = حەمید نیعمەتوڵڵا
| starring = [[لەیلا حاتەمی]] [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] - لەیلی ڕەشیدی - کاظم سیاحی - ئەلناز حەبیبی - بانیپال شومون - [[نەوید پورفەرەج]]
| editing = ئەمیرشیبان خاقانی
| cinematography = ئارمان فەییاز
| music = باربەد بەیات
| distributor = فیلمیران
| released = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
| runtime =
| budget =
| gross =
| language = [[زمانی فارسی|فارسی]]
| country = [[ئێران]]
}}
'''بت''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: بُت) فیلمێکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی درامی کۆمەڵایەتی لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی حەمید نیعمەتوڵڵا بەرھەمی ساڵی ٢٠٢٤ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میزان |first=خبرگزاری |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=بازگشت حمید نعمت الله با «بُت» |ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4803932/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D9%8F%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری میزان |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری میزان |زمان=fa}}</ref> [[لەیلا حاتەمی]] و [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] لە ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://aftabnews.ir/fa/news/943632/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |بڵاوکەرەوە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1972660/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref>
== ئەکتەرەکان ==
* [[لەیلا حاتەمی]]
* [[محەمەدڕەزا فرووتەن]]
* لەیلی ڕەشیدی
* کاظم سیاحی
* ئیمان سەییادبۆڕھانی
* ئەلناز حەبیبی
* بانیپال شومون
* مەھتاب ثەروەتی
* ئەمیر یوسفییەکان
* مەحمەد مەملەک مەحمەدی
* ئیلھام جەسمانی
* مەحمەد زارع
* نەوید قاسمى
* [[نەوید پورفەرەج]]
== بەرھەمھێنان ==
=== پەرەپێدان و پێش-بەرھەمھێنان ===
لە حوزەیرانی ٢٠٢٣ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا بۆ دروستکردنی «بُت» بە نووسینی حەمید نیعمەتوڵڵا و حوسێن فەرەخزادە، داوای مۆڵەتی بەرھەمھێنانی کردووە و بەنیازە لە ھاوینی ئەو ساڵەدا دەست بە وێنەگرتنی بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-05-23 |سەردێڕ=حمید نعمتالله متقاضی ساخت «بُت» شد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/875262/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1402030201372/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-08 |سەردێڕ=حمید نعمتالله «بت» میسازد |ناونیشان=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/488915-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری موج |زمان=fa}}</ref> بەڵام ئەنجومەنی دەرکردنی مۆڵەت لە حوزەیرانی ٢٠٢٤ کە لەو کاتەدا فیلمەکە بە شێوەیەکی کاتی ناوی «رُخ»ی لێنرابوو، مۆڵەتی بەرھەمھێنانی بۆ دەرکرد. بەشداری کردنی [[لەیلا حاتەمی]] لە فیلمەکەدا یەکلایی بووەوە و ڕاگەیەندرا کە بانیپال شومون و [[نەوید پورفەرەج]] دوو ئەکتەری دیکەی فیلمەکەن کە بۆ یەکەمجارە لەگەڵ ئەم دەرھێنەرە کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-06-12 |سەردێڕ=«حمید نعمتالله» برای «رُخ» مجوز گرفت/ «احسان علیخانی» به سراغ «باد سرد شمالی» میرود |ناونیشان=https://www.cinemapress.ir/news/152494/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |بڵاوکەرەوە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-08-31 |سەردێڕ=حمید نعمتالله با «رُخ» به سینما بازمیگردد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1009080/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> بت فیلمێکی درامی کۆمەڵایەتییە و حەوتەمین فیلمی سینەمایی حەمید نیعمەتوڵڵایە دوای فیلمی نمایش نەکراوی ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩) لەم فیلمەدا [[لەیلا حاتەمی]] چوارەمین کارت خۆی لەگەڵ نیعمەتوڵڵا ئەزموون دەکات دوای فیلمەکانی ''بیپولی'' (٢٠٠٧)، ''[[ڕەگێ خاب]]'' (٢٠١٥) و ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=چهارمین همکاری لیلا حاتمی و حمید نعمت الله |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/900261/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref>
=== وێنەگرتن ===
وێنەگرتنی ئەم فیلمە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ بە وێنەگرتنی ئارمان فەییاز و تۆمارکردنی دەنگی ئەمیر عاشقی حوسێنی دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403072720845/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کۆتایییەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا سەرقاڵی وێنەگرتنی نوێترین فیلمیەتی بە ناوی «بُت» و پاڵەوانی چیرۆکەکەی ڕووخسارێکی نوێ ڕۆڵی تێدا دەگێڕدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=اولین تصویر از پشت صحنه فیلم حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1027339/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> وێنەگرتنی ''بت'' لە کۆتایییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ گەیشتە نیوە و یەکەم وێنەی پشت پەردەی فیلمەکە بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121611602/%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> مەحمەدڕەزا شوجاعی وەک دیزاینەری دیمەن و بەڕێوەبەری پڕۆژەکە بەشدار بوو و ئیمان کرمیان دیزاینی کاریگەرییە تایبەتەکانی مەیدانی فیلمەکەی لە ئەستۆ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> وا دیاربوو کە یەکەم نمایشی ئەم فیلمە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ بێت، بەڵام لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھەواڵێک لەم پڕۆژەیەوە گەیشت کە بەرھەمھێنانی ئەم فیلمە لە قۆناغی قۆناغی وێنەگرتندا ڕاگیراوە و ستافی فیلمەکە مۆڵەتیان پێدراوە. دیارە ڕاگرتنی ١٠ ڕۆژەی بەرھەمھێنانی فیلمەکە بەھۆی کێشەی پێشبینی نەکراوەوە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> فیلمی ''بت'' کەشێکی تایبەتی ھەیە و ئەزموونێکی جیاوازە لە سینەمای ئێراندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> سەرەنجام وێنەگرتن لە زستانی ٢٠٢٥ کۆتایی ھات و فیلمەکە چووە قۆناغەکانی دوای بەرھەمھێنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> بە کۆتایی ھاتنی وێنەگرتنی ''بُت''، لە ئاداری ٢٠٢٥ یەکەم وێنەی ئەم فیلمە بە بەشداری [[لەیلا حاتەمی]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-03-06 |سەردێڕ=انتشار اولین تصویر از «بُت» حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6399942/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== بڵاوکردنەوە ==
بڕیار بوو ئەم فیلمە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا]] نمایش بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85978231/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> بەڵام حەمید نیعمەتوڵڵا ڕایگەیاند تا چارەنووسی فیلمی قاتل و وحشی دیاری نەکرێت، فیلمی بت ڕادەستی فێستیڤاڵ ناکات، لە ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦، عەلی سەرتیپی ڕایگەیاند کە مۆڵەتی نمایشی ئەم فیلمە دەرچووە و لەلایەن کۆمپانیای فیلمیران لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ نمایش دەکرێت، بەڵام نمایشکردنەکە بە هەفتەیەک دواخستن بۆ ١٤ی تشرینی یەکەم دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-04 |سەردێڕ=اکران «بت» با یک هفته تاخیر؛ نمایش ۵ فیلم به تصویب رسید |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6967445/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:فیلمە ئێرانییەکان]]
8t3zpfez2h3ks3vwc7cgkz2atg1c4mk
1684071
1683982
2026-10-08T21:33:35Z
Bilalinfo
57400
1684071
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = بت
| caption =
| image =
| director = حەمید نیعمەتوڵڵا
| writer = [حەمید نیعمەتوڵڵا {{-}}حوسێن فەرەخزادە
| producer = حەمید نیعمەتوڵڵا
| starring = [[لەیلا حاتەمی]] [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] - لەیلی ڕەشیدی - کاظم سیاحی - [[ئێلناز حەبیبی]] - بانیپال شومون - [[نەوید پورفەرەج]]
| editing = ئەمیرشیبان خاقانی
| cinematography = ئارمان فەییاز
| music = باربەد بەیات
| distributor = فیلمیران
| released = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
| runtime =
| budget =
| gross =
| language = [[زمانی فارسی|فارسی]]
| country = [[ئێران]]
}}
'''بت''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: بُت) فیلمێکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی درامی کۆمەڵایەتی لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی حەمید نیعمەتوڵڵا بەرھەمی ساڵی ٢٠٢٤ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میزان |first=خبرگزاری |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=بازگشت حمید نعمت الله با «بُت» |ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4803932/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D9%8F%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری میزان |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری میزان |زمان=fa}}</ref> [[لەیلا حاتەمی]] و [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] لە ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://aftabnews.ir/fa/news/943632/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |بڵاوکەرەوە=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب نیوز |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-10-19 |سەردێڕ=ادامه «بُت» حمید نعمتالله با لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1972660/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref>
== ئەکتەرەکان ==
* [[لەیلا حاتەمی]]
* [[محەمەدڕەزا فرووتەن]]
* لەیلی ڕەشیدی
* کاظم سیاحی
* ئیمان سەییادبۆڕھانی
* [[ئێلناز حەبیبی]]
* بانیپال شومون
* مەھتاب ثەروەتی
* ئەمیر یوسفییەکان
* مەحمەد مەملەک مەحمەدی
* ئیلھام جەسمانی
* مەحمەد زارع
* نەوید قاسمى
* [[نەوید پورفەرەج]]
== بەرھەمھێنان ==
=== پەرەپێدان و پێش-بەرھەمھێنان ===
لە حوزەیرانی ٢٠٢٣ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا بۆ دروستکردنی «بُت» بە نووسینی حەمید نیعمەتوڵڵا و حوسێن فەرەخزادە، داوای مۆڵەتی بەرھەمھێنانی کردووە و بەنیازە لە ھاوینی ئەو ساڵەدا دەست بە وێنەگرتنی بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-05-23 |سەردێڕ=حمید نعمتالله متقاضی ساخت «بُت» شد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/875262/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1402030201372/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-08 |سەردێڕ=حمید نعمتالله «بت» میسازد |ناونیشان=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/488915-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری موج |زمان=fa}}</ref> بەڵام ئەنجومەنی دەرکردنی مۆڵەت لە حوزەیرانی ٢٠٢٤ کە لەو کاتەدا فیلمەکە بە شێوەیەکی کاتی ناوی «رُخ»ی لێنرابوو، مۆڵەتی بەرھەمھێنانی بۆ دەرکرد. بەشداری کردنی [[لەیلا حاتەمی]] لە فیلمەکەدا یەکلایی بووەوە و ڕاگەیەندرا کە بانیپال شومون و [[نەوید پورفەرەج]] دوو ئەکتەری دیکەی فیلمەکەن کە بۆ یەکەمجارە لەگەڵ ئەم دەرھێنەرە کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-06-12 |سەردێڕ=«حمید نعمتالله» برای «رُخ» مجوز گرفت/ «احسان علیخانی» به سراغ «باد سرد شمالی» میرود |ناونیشان=https://www.cinemapress.ir/news/152494/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |بڵاوکەرەوە=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-08-31 |سەردێڕ=حمید نعمتالله با «رُخ» به سینما بازمیگردد |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1009080/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> بت فیلمێکی درامی کۆمەڵایەتییە و حەوتەمین فیلمی سینەمایی حەمید نیعمەتوڵڵایە دوای فیلمی نمایش نەکراوی ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩) لەم فیلمەدا [[لەیلا حاتەمی]] چوارەمین کارت خۆی لەگەڵ نیعمەتوڵڵا ئەزموون دەکات دوای فیلمەکانی ''بیپولی'' (٢٠٠٧)، ''[[ڕەگێ خاب]]'' (٢٠١٥) و ''قاتل و وحشی'' (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=چهارمین همکاری لیلا حاتمی و حمید نعمت الله |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/900261/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref>
=== وێنەگرتن ===
وێنەگرتنی ئەم فیلمە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ بە وێنەگرتنی ئارمان فەییاز و تۆمارکردنی دەنگی ئەمیر عاشقی حوسێنی دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403072720845/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کۆتایییەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا کە حەمید نیعمەتوڵڵا سەرقاڵی وێنەگرتنی نوێترین فیلمیەتی بە ناوی «بُت» و پاڵەوانی چیرۆکەکەی ڕووخسارێکی نوێ ڕۆڵی تێدا دەگێڕدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-11-13 |سەردێڕ=اولین تصویر از پشت صحنه فیلم حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/1027339/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref> وێنەگرتنی ''بت'' لە کۆتایییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ گەیشتە نیوە و یەکەم وێنەی پشت پەردەی فیلمەکە بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121611602/%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> مەحمەدڕەزا شوجاعی وەک دیزاینەری دیمەن و بەڕێوەبەری پڕۆژەکە بەشدار بوو و ئیمان کرمیان دیزاینی کاریگەرییە تایبەتەکانی مەیدانی فیلمەکەی لە ئەستۆ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> وا دیاربوو کە یەکەم نمایشی ئەم فیلمە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ بێت، بەڵام لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھەواڵێک لەم پڕۆژەیەوە گەیشت کە بەرھەمھێنانی ئەم فیلمە لە قۆناغی قۆناغی وێنەگرتندا ڕاگیراوە و ستافی فیلمەکە مۆڵەتیان پێدراوە. دیارە ڕاگرتنی ١٠ ڕۆژەی بەرھەمھێنانی فیلمەکە بەھۆی کێشەی پێشبینی نەکراوەوە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-12-11 |سەردێڕ=«بُت» حمید نعمتالله به جشنواره فجر نمیرسد {{!}} دست بالای درامهای اجتماعی در جشنواره |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/908111/%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> فیلمی ''بت'' کەشێکی تایبەتی ھەیە و ئەزموونێکی جیاوازە لە سینەمای ئێراندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> سەرەنجام وێنەگرتن لە زستانی ٢٠٢٥ کۆتایی ھات و فیلمەکە چووە قۆناغەکانی دوای بەرھەمھێنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2024-12-29 |سەردێڕ=«بُت» شکنی نعمتالله به پایان رسید/ «قاتل وحشی» در دو راهی فجر |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/2175924/%D8%A8%D9%8F%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> بە کۆتایی ھاتنی وێنەگرتنی ''بُت''، لە ئاداری ٢٠٢٥ یەکەم وێنەی ئەم فیلمە بە بەشداری [[لەیلا حاتەمی]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-03-06 |سەردێڕ=انتشار اولین تصویر از «بُت» حمید نعمتالله |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6399942/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== بڵاوکردنەوە ==
بڕیار بوو ئەم فیلمە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا]] نمایش بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85978231/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> بەڵام حەمید نیعمەتوڵڵا ڕایگەیاند تا چارەنووسی فیلمی قاتل و وحشی دیاری نەکرێت، فیلمی بت ڕادەستی فێستیڤاڵ ناکات، لە ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦، عەلی سەرتیپی ڕایگەیاند کە مۆڵەتی نمایشی ئەم فیلمە دەرچووە و لەلایەن کۆمپانیای فیلمیران لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ نمایش دەکرێت، بەڵام نمایشکردنەکە بە هەفتەیەک دواخستن بۆ ١٤ی تشرینی یەکەم دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-04 |سەردێڕ=اکران «بت» با یک هفته تاخیر؛ نمایش ۵ فیلم به تصویب رسید |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6967445/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:فیلمە ئێرانییەکان]]
6979u73xz17g69fz51n157l80bw0hgc
محەمەدڕەزا فرووتەن
0
305257
1683944
2026-10-08T20:38:04Z
Bilalinfo
57400
پەڕەی دروست کرد بە «{{short description|ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person | image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg | caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]] | native_name = محمدرضا فروتن | birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}} | birth_place = [[تاران]]، ئێران | occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ | height = 1.70 m | native_name_la...»ەوە
1683944
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محمدرضا فروتن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''مەحمەدڕەزا فورووتەن''' (بە فارسی:محمدرضا فروت: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
n6zexzf8k8v82p7athjmfqwfyfnl2pq
1683956
1683944
2026-10-08T20:39:55Z
Bilalinfo
57400
1683956
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محەمەدڕەزا فورووتەن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''محەمەدڕەزا فورووتەن''' (بە فارسی:محمدرضا فروت: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
mkk31tu3dx2fknud54ped9npsikc6y3
1683957
1683956
2026-10-08T20:40:24Z
Bilalinfo
57400
Bilalinfo پەڕەی [[مەحمەدڕەزا فورووتەن]]ی گواستەوە بۆ [[محەمەدڕەزا فورووتەن]]: ناوی شیاوتر
1683956
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محەمەدڕەزا فورووتەن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''محەمەدڕەزا فورووتەن''' (بە فارسی:محمدرضا فروت: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
mkk31tu3dx2fknud54ped9npsikc6y3
1683963
1683957
2026-10-08T20:41:41Z
Bilalinfo
57400
Bilalinfo پەڕەی [[محەمەدڕەزا فورووتەن]]ی گواستەوە بۆ [[محەمەدڕەزا فرووتەن]]: ناوی شیاوتر
1683956
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محەمەدڕەزا فورووتەن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''محەمەدڕەزا فورووتەن''' (بە فارسی:محمدرضا فروت: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
mkk31tu3dx2fknud54ped9npsikc6y3
1683965
1683963
2026-10-08T20:42:44Z
Bilalinfo
57400
1683965
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محەمەدڕەزا فورووتەن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''محەمەدڕەزا فرووتەن''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:محمدرضا فروتن: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
n28x44oxf7figncbnwufs7z1k50loi1
1683969
1683965
2026-10-08T20:43:40Z
Bilalinfo
57400
1683969
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| image = Mohammad-Reza Foroutan 1.jpg
| caption = فورووتەن لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٨]]
| native_name = محەمەدڕەزا فرووتەن
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|28}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێران
| occupation = ئەکتەر، گۆرانیبێژ
| height = 1.70 m
| native_name_lang = Fa
| other_names =
| years_active = لە ١٩٩٤ەوە
}}
'''محەمەدڕەزا فرووتەن''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:محمدرضا فروتن: لە دایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]]) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی [[ئێران|ئێرانییە]].
== ژیان ==
مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[تاران]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە دەستی بە ئەکتەری کردووە. خوێندنی لە دەروونناسیی تەندروستی تەواو کردووە. لە ئێستادا خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە دەروونناسیی تەندروستی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-28|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە سەرنخ تا مانکن + ژیاننامە و گۆڕینی ڕەگەز|url=https://www.imna.ir/news/464421/محمدرضا-فروتن-از-سرنخ-تا-مانکن-بیوگرافی-و-تغییر-جنسیت|access-date=2021-11-18|website=ئیمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=ژیننامەی تەواو و بەسەرھاتی مەحمەدڕەزا فورووتەن (+وێنەکان)|url=https://www.khabargozarisaba.com/63996/%d8%a8%db%8c%d9%88-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%88-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%85%d9%8a%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86-%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1/|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی سەبا|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ناوماڵدا|url=https://www.namava.ir/person-5820-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%86|access-date=2021-11-18|website=نماوا}}</ref><ref>{{Cite web|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن لە ڕۆمانسی "دختری با لباس ارغوانی"|url=https://www.irna.ir/news/84478824/محمدرضا-فروتن-در-عاشقانه-دختری-با-لباس-ارغوانی/|access-date=2021-11-18|website=ئیرنا}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=مەحمەدڕەزا فورووتەن بە "آقای سانسور" دێتە سینەماکان|url=https://www.mehrnews.com/news/5021805/محمدرضا-فروتن-با-آقای-سانسور-به-سینماها-می-آید|access-date=2021-11-18|website=ئاژانسی هەواڵی مێهر|language=fa}}</ref>
== کاری ھونەری ==
یەکەم فیلمی ''پووک'' بوو. دوای چەند ڕۆڵێکی بچووک، ڕۆڵگێڕانی لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنیی ''سەرنخ'' تواناکانی دەرخست و [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] ئەوی بۆ ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ''مرسدس'' ھەڵبژارد. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''قرمز'' لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری]] ١٩٩٩ و باشترین ئەکتەری پیاو بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''بە ئاهەستگی'' لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠٠٦.
== فلیمۆگرافی ==
*
{| class="wikitable"
!ساڵ
!ناو
|-
|1994
|هدف
|-
|1994
|آخرین بندر
|-
|
|فاتح
|-
|1995
|ماه و خورشید
|-
|1998
|مرسدس
|-
|1998
|قرمز
|-
|1999
|دو زن
|-
|1999
|فریاد
|-
|2000
|اعتراض
|-
|
|شب یلدا
|-
|2001
|زیر پوست شهر
|-
|2001
|متولد ماه مهر
|-
|2001
|رقص با رؤیا
|-
|2003
|ملاقات با طوطی
|-
|2004
|سربازهای جمعه
|-
|2004
|بازنده
|-
|2005
|هشتپا
|-
|2005
|نوک برج
|-
|2006
|وقتی همه خواب بودند
|-
|2006
|خاک سرد
|-
|2006
|بهآهستگی
|-
|2007
|اتوبوس شب
|-
|2007
|زن دوم
|-
|2008
|کنعان
|-
|2008
|دعوت
|-
|2014
|قصهها
|-
|2014
|طبقه حساس
|-
|2015
|شیفت شب
|-
|2017
|نگار
|-
|2019
|سمفونی نهم
|-
|2019
|مانکن
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
- {{IMDb name|0287471}}
{{DEFAULTSORT:Foroutan, Mohamad Reza}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
4pku0ibkkhg01thiwz7zjhs1ypdcqcg
مەحمەدڕەزا فورووتەن
0
305258
1683958
2026-10-08T20:40:24Z
Bilalinfo
57400
Bilalinfo پەڕەی [[مەحمەدڕەزا فورووتەن]]ی گواستەوە بۆ [[محەمەدڕەزا فورووتەن]]: ناوی شیاوتر
1683958
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[محەمەدڕەزا فورووتەن]]
sa7emgebuqhfqulkbpkexoam18nlqs9
محەمەدڕەزا فورووتەن
0
305259
1683964
2026-10-08T20:41:42Z
Bilalinfo
57400
Bilalinfo پەڕەی [[محەمەدڕەزا فورووتەن]]ی گواستەوە بۆ [[محەمەدڕەزا فرووتەن]]: ناوی شیاوتر
1683964
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[محەمەدڕەزا فرووتەن]]
3s2s3m9l9cxdfrjnpzz85mrww5bepr9
لێدوانی بەکارھێنەر:کاپتن ڤارهاڵ
3
305260
1684066
2026-10-08T21:25:45Z
New user message
11537
زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ
1684066
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
0p0f6yeyvd3ktvw6wc1isuaevgbzo5w
ئێلناز حەبیبی
0
305261
1684070
2026-10-08T21:30:37Z
Bilalinfo
57400
پەڕەی دروست کرد بە «{{short description|ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person | name = ئێلناز حەبیبی | native_name = الناز حبیبی | native_name_lang = Fa | image = Elnaz Habibi in 2018.jpg | caption = حەبیبی لە ساڵی ٢٠١٨ | birth_date = {{birth date and age|1988|8|12}} | birth_place = [[تاران]]، ئێرانی | education = بەکالۆریۆس لە مۆنتاژی...»ەوە
1684070
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ئەکتەری ئێرانی}}
{{Infobox person
| name = ئێلناز حەبیبی
| native_name = الناز حبیبی
| native_name_lang = Fa
| image = Elnaz Habibi in 2018.jpg
| caption = حەبیبی لە ساڵی ٢٠١٨
| birth_date = {{birth date and age|1988|8|12}}
| birth_place = [[تاران]]، ئێرانی
| education = بەکالۆریۆس لە مۆنتاژی فیلم
| occupation = ئەکتەر
| years_active = ٢٠٠٧–ئێستا
| imagesize =
}}
'''ئێلناز حەبیبی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: الناز حبیبی؛ لەدایکبووی ١٢ی ئابی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. پلەی زانستی لە مۆنتاژی فیلمدا هەیە.<ref>{{Cite web |date=2025-07-18 |title=سێلفی گەرم و جەنجاڵی ئەلناز حەبیبی و فەریبا نادری لە دلیجان |url=https://panjereh.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-90/10815-%D8%B3%D9%8D%D9%84%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%BA-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7-%D9%8BD8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-07-18 |website=پەنجەرە خەبەر |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-14 |title=ستایلی نەریتی ئەلناز حەبیبی بە لەچکی ناوچەییەوە |url=https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-15/609482-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%8 timeline-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%88%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2025-07-18 |website=ڕۆژنامەی هەفتەی بەیانی {{!}} نوێترین هەواڵەکانی ئێران و جیهان |language=fa}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
'''ئێلناز حەبیبی''' لە ١٢ی ئابی ١٩٨٨ لە [[تاران]] لە [[ئێران]] لەدایکبووە و بچووکترینی شەش خوشک و برایە. دایکی کۆچی دوایی کرد پێش ئەوەی حەبیبی بچێتە زانکۆ، ئەوەش بووە هۆی دابڕانی بۆ ماوەی چوار ساڵ لە خوێندن و کاری پیشەیییەکەی.<ref name=":0">{{Cite web |last= |date= |title=ئەلناز حەبیبی: دەیانویست لە ئێرانم ببەنە دەرەوە! |url=https://jamejamonline.ir/fa/news/794955/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF |access-date=2025-07-18 |website=fa |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |last=نسیم |date=2021-11-19 |title=ژیاننامەی ئەلناز حەبیبی ئەکتەری ژنی ئێرانی + وێنەی نوێی ئەلناز حەبیبی |url=https://www.tasvirezendegi.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C/ |access-date=2025-07-18 |website=گۆڤاری وێنەی ژیان |language=fa-IR}}</ref> دەرچووی مۆنتاژی فیلمە.<ref>{{Cite web |title=.: بنکەدراوەی فیلمی ئێرانی ئەلناز حەبیبی :. |url=https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138810300207/ |access-date=2025-07-18 |website=irmdb.sourehcinema.com}}</ref> خێزانەکەی لە [[سوێد|سوید]] نیشتەجێن، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٤دا حەبیبی ڕایگەیاند کە هەرگیز سەردانی سویدی نەکردووە.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=سایت |first=ادمین |date=2024-11-29 |title=بیۆگرافی و ژیاننامەی ئەلناز حەبیبی |url=https://www.fardayetaze.ir/biography/actors-actresses/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C |access-date=2025-07-18 |website=فەردای تازە |language=fa-IR}}</ref>
لە تەمەنی ١١ ساڵیدا دەستی بە کاری ئەکتەری کرد، کاتێک لە پۆلی پێنجەمی سەرەتاییدا بوو لە ڕێگەی ناوەندی گەشەپێدانی بیری منداڵان و مێرمنداڵانەوە هەڵبژێردرا بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''دەفتەرچەی بیرەوەرییەکان'' لە دەرهێنانی سەعید سوڵتانی.دەڵێت کە بە ڕەزامەندی باوکی هاتووەتە نێو پیشەی ئەکتەرییەوە.<ref>{{Cite web |date=2025-03-06 |title=وێنە {{!}} گۆڕانی ڕوخساری ئەلناز حەبیبی دوای تێپەڕبوونی ١٧ ساڵ بەسەر ئامادەبوونی لە یەکەم سەریاڵیدا لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا |url=https://www.khabaronline.ir/news/2033619/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%DB%B1%DB%B7-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1 |access-date=2025-07-18 |website=خەبەرئۆنلاین |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-11-25 |title=ئەلناس حەبیبی لەگەڵ دایکی عەلی ئەنساریان لە پەخشکردنی فیلمی «ڕۆمانتیزمی عیماد و تۆبا»/ وێنە |url=https://www.khabaronline.ir/news/483369/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%8DA9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%B3%D9%85 |access-date=2025-07-18 |website=خەبەرئۆنلاین |language=fa}}</ref>
== ناڕەزایەتی دژ بە حیجابی زۆرەملێ ==
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ دەرکەوتنی قەدەغەکرا لە بەشداریپێکردنی لە بەرنامەکانی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران (IRIB)]] دوای بڵاوکردنەوەی وێنەکانی بێ [[حیجاب]]ی زۆرەملێ لە [[ئینستاگرام]]. پێش ڕاگەیاندنی فەرمی قەدەغەکردنەکە، حەبیبی وەک میوان لە بەرنامەی تەلەڤزیۆنی *پێشگۆ*ی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|IRIB]] ئامادەبوو، بەڵام وێنەکەی بە تەواوی [[سانسۆرکردن|سانسۆر]] کرا و تەنها دەنگی پەخشکرا.<ref>{{Cite web |title=برۆ و قۆڵی هەڵکراو: چی دیکە لە تەلەڤزیۆنی ئێراندا قەدەغەیە؟ |url=https://iranwire.com/en/features/70657/ |access-date=2025-07-18 |website=iranwire.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-09-27 |title=ئەمین تارخ سەبارەت بە سانسۆری ڕوخساری ئەلناز حەبیبی: سەرئەنجام چ چێژێکی هەیە سانسۆر تەنها بەهۆی ژن بوونەوە؟ |url=https://www.iranintl.com/fa/20210927610898 |access-date=2025-07-18 |website=www.iranintl.com |language=fa}}</ref> ئەم هەنگاوە لەگەڵ سیاسەتە توندەکانی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|IRIB]] سەبارەت بە سەپاندنی یاساکانی حیجابی زۆرەملێ و سەپاندنی ئاستەنگی ڕۆشنبیری بەسەر هونەرمەنداندا دەگونجێت.<ref>{{Cite web |date=2021-10-09 |title=قەدەغەکردنی ژنان لە خواردنی پیتزا و ڕێگەنەدان بە پیاوان بۆ پێشکەشکردنی چا بۆ خانمەکان لەژێر یاسا سەیرەکانی سانسۆری تەلەڤزیۆنی لە ئێران |url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/women-banned-from-eating-pizza-men-to-not-serve-tea-to-ladies-under-bizarre-tv-censorship-rules-in-iran/822109 |access-date=2025-07-18 |website=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-10-10 |title=ژنان لە خواردنی پیتزا و پیاوان لە چا پێشکەشکردن بە خانمەکان مەشارێنەوە: یاساکانی سانسۆری تەلەڤزیۆنی ئێران {{!}} دە دەیلی تریبکۆن {{!}} شانشینی بەحرێن |url=https://www.newsofbahrain.com/world/75840.html |access-date=2025-07-18 |website=DT News |language=en-US}}</ref>
قەدەغەکردنەکە دوای ئەوە هات کە حەبیبی لەگەڵ هونەرمەندانی دیکەی ژنی ئێرانی ناڕەزایەتییان دەربڕی دژ بە یاساکانی حیجابی زۆرەملێ بە بڵاوکردنەوەی وێنەی بێ سەرپۆش لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان.<ref>{{Cite web |date=2017-09-16 |title=ئێران: ژنان قەدەغەکران لە ئەکتەری بەهۆی بڵاوکردنەوەی وێنەی بێ سەرپۆش – لیژنەی ژنانی NCRI |url=https://wncri.org/2017/09/16/iran-women-banned-from-acting-for-publicizing-photos-without-veil/ |access-date=2025-07-18 |language=en-US}}</ref> ئەم کردەوەیە بەشێک بوو لە شەپۆلێکی فراوانتری ناڕەزایەتییەکان دژ بە ڕێنماییەکانی حیجابی زۆرەملێ، کە زەبرێکی بەرچاوی بەدەستهێنا دوای بزووتنەوەی "[[ژن، ژیان، ئازادی]]" لە ساڵی ٢٠٢٢دا. لە ڕێگەی کردەوەکانییەوە، حەبیبی پشتیوانی خۆی بۆ بزووتنەوەکە دەربڕی و بووە کەسایەتییەکی بەرچاو لەم ناڕەزایەتییانەدا.<ref>{{Cite web |date=2017-09-17 |title=ئێران: ئەکتەرەکان قەدەغەکران لە سەر شاشە بەهۆی بڵاوکردنەوەی وێنەی بێ سەرپۆش – لیژنەی ژنان |url=https://wncri.org/fr/2017/09/17/iran-les-femmes-ont-interdit-d-agir-pour-publier-des-photos-sans-voile/ |access-date=2025-07-18 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.iranintl.com/video/ott_6450a0865556486a899fbfcde44911c7 |title=پەرچەکرداری بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەرامبەر بە سانسۆری وێنەی ئەلناز حەبیبی لە بەرنامەی پێشگۆدا |language=fa |access-date=2025-07-18 |via=www.iranintl.com}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
=== سینەما ===
{| class="wikitable" style="width: 70%; word-wrap: break-word;"
!ساڵ
!ناو
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
|2024
|[[بت (فیلم)|بت]]
|
|حەمید نیعمەتۆڵڵا
|
|-
|2023
|عینک قرمز
|پەری
|حسێن مەحکام
|
|-
|2023
|شه سوار
|گوڵئیزار
|حسێن نەمازی
|<ref>{{Cite web |title=وێنەی مێهرداد سدیقیان و ئەلناز حەبیبی لە «شەسوار»دا |url=https://www.isna.ir/news/1402100603811/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%DB%8C%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1 |access-date=2025-07-18 |website=www.isna.ir}}</ref>
|-
|2023
|تمساح خونی
|خاتەر
|[[جەواد عیزەتی]]
|<ref>{{Cite web |last=Fariba |first=M. |date=2024-02-02 |title=خوێنی تیمساح هات بۆ ئەوەی دووبارە خەڵک بە سینەما ببەستێتەوە |url=https://www.fajriff.com/en/alligator-blood-came-to-reconnect-people-with-cinema/ |access-date=2025-07-18 |website=فێستیواڵی نێودەوڵەتی فیلمی فەجر |language=en-US}}</ref>
|-
|2020
|فسیل
|فەرەنگیس
|کەریم ئەمینی
|<ref>{{Cite web |last=ایران |first=عصر |date= |title=«فۆسیل» بووە سێیەم پربینەرترین فیلمی سینەمای ئێران دوای شۆڕش |url=https://www.asriran.com/fa/news/903315/%D9%81%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-07-18 |website=fa |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=کۆمیدیای ئێرانی "فۆسیل" سەرکەوتنی باشی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستهێنا |url=https://en.irna.ir/news/85078023/Iranian-comedy-Fossil-does-well-at-box-office |access-date=2025-07-18 |website=en.irna.ir}}</ref>
|-
|2019
|رمانتیسم عماد و طوبا
|تۆبا
|کاوە سەباغزادە
|<ref>{{Cite web |date=2024-02-17 |title=نمایشگای سینەمای ئێران لە بەرشەلۆنە بەڕێوەدەچێت |url=https://www.tehrantimes.com/news/495006/Exhibition-of-Iranian-Cinema-underway-in-Barcelona |access-date=2025-07-18 |website=تاران تایمز |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-16 |title=فیلمە ئێرانییەکان ڕیز دەبن بۆ فێستیواڵی مۆسکۆ |url=https://www.tehrantimes.com/news/475727/Iranian-films-line-up-for-Moscow-festival |access-date=2025-07-18 |website=تاران تایمز |language=en}}</ref>
|-
|2019
|پیتوک
|
|سەید مەجید ساڵحی
|
|-
|2018
|تورنادو
|شیمبا
|سەید جەواد هاشمی
|
|-
|2018
|ژن خوک
|
|سەعید سوهەیلی
|<ref>{{Cite web |title=ئەلناز حەبیبی بەشدار دەبێت |url=https://en.ifilmtv.ir/News/Content/15572/Elnaz-Habibi-joins- |access-date=2025-07-18 |website=ئایفیلم |language=en}}</ref>
|-
|2017
|خجالت نکش
|تینا
|ڕەزا مەقسوودی
|
|-
|2017
|[[دوژمنی ژن (فیلم)|دوژمنی ژن]]
|ڕۆشەنەک
|کەریم ئەمینی
|
|-
|2016
|زاپاس
|نانا
|بورزو نیکنژاد
|<ref>{{Cite web |date=2016-12-04 |title=“زاپاس” خەڵاتەکانی تەلەڤزیۆنی ڕەینبۆ دەباتەوە |url=https://www.tehrantimes.com/news/408794/Spare-wins-Rainbow-TV-Awards |access-date=2025-07-18 |website=تاران تایمز |language=en}}</ref>
|-
|2016
|ماه گرفتگی
|
|مەسعود ئەتیابی
|
|-
|2015
|زاپاس
|پێناو
|بورزو نیکنژاد
|
|-
|2014
|هدیه
|
|ئەمیر ئەحمەد ئەنساری
|
|-
|2013
|ناخواسته
|نەبات
|بورزو نیکنژاد
|
|-
|2010
|پیتزا مخلوط
|ئیلاھە
|حسێن قاسمی جامی
|
|-
|2009
|فصل بارانهای موسمی
|
|مەجید برزگر
|
|-
|2007
|رفیق بد
|
|عەباس ئەحمەدی موتڵەق
|
|}
=== تەلەفزیۆن ===
{| class="wikitable" style="width: 70%; word-wrap: break-word;"
!ساڵ
!ناو
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
|2020
| خەندەوانە
|میوان
| ڕامبەد جەوان
|وەرزی ٧
|-
|2019
| دوپینگ
|شیڤا
|ڕەزا مەقسوودی
|<ref>{{Cite web |date=2020-04-04 |title=سەریاڵی «دوپینگ»یش کورتهێنا |url=https://www.khabaronline.ir/news/1372373/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%BE%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-07-18 |website=خەبەرئۆنلاین |language=fa}}</ref>
|-
|2018
| دلدار
|شادی جەوانمەردی
|جەمشید مەحموودی، نەوید مەحموودی
|
|-
|2017
| سارق روح
|مەریم
|ئەحمەد موعەزەمی
|
|-
|2017
| دورهمی
|میوان
|[[میھران مودیری|مێهران مدیری]]
|وەرزی ٣
|-
|2016
| پرستاران
|سەمیرا نەورۆزی
|عەلیرەزا ئەفخەمی
|
|-
|2015
| دردسرهای عظیم ۲
|بەهار
|بورزو نیکنژاد
|<ref>{{Cite web |last=نیوز |first=اخبار روز ایران و جهان {{!}} آفتاب |date= |title=ئێحسان عەلیخانی و سیروس موقەدەمی بە برەندەکانیانەوە دێن/ «دردەسەرە گەورەکان»ی جەواد عیزەتی دوو بەراپەر دەبێتەوە |url=http://aftabnews.ir/fa/news/294264 |access-date=2025-07-18 |website=fa |language=fa}}</ref>
|-
|2014
| راستش را بگو
|ڕەیحانە
|سەعید سوڵتانی
|
|-
|2014
| دردسرهای عظیم ۱
|بەهار
|بورزو نیکنژاد
|
|-
|2013
| دودکش ۱
|عالیە
|مەمەدحسێن لەتیفی
|
|-
|2013
| به خاطر مونا
|
|مورتەزا کۆشایی
|
|-
|2011
| فراموشی
|
|سەعید سوڵتانی
|
|-
|2011
| لبه آتش
|
|جەواد ئەفشار
|
|-
|2011
| تا ثریا
|ئەلناز
|سیروس موقەدەم
|
|-
|2011
| پنج کیلومتر تا بهشت
|
|عەلیرەزا ئەفخەمی
|
|-
|2010
| سیامین روز
|
|جەواد ئەفشار
|
|-
|2010
| فاصلهها
|سەبا
|حسێن سوهەیلیزادە
|
|-
|2007
| روزگار قریب
|زوهرا
|کیانوش عەیاری
|
|-
|2007
| گوشهنشینان
|
|سەعید سوڵتانی
|فیلم
|}
=== زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە ===
{| class="wikitable" style="width: 70%; word-wrap: break-word;"
!ساڵ
!ناو
!ڕۆڵ
!دەرهێنەر
!تێبینییەکان
|-
|2024
| سهخت
|نگار
|موستەفا تەقیزادە
|
|-
|2023
| حیثیت گمشده
|تەهمینە
|سەجاد پەهلەوانزادە
|<ref>{{Cite web |date=2023-09-05 |title=ئەلناس حەبیبی، ئەمیر نەورۆزی و مەهدی حسێنی نیا بۆ «حیثیت گمشده» لە کافە خەبەر |url=https://www.khabaronline.ir/news/1809840/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%AB%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%87 |access-date=2025-07-18 |website=خەبەرئۆنلاین |language=fa}}</ref>
|-
|2022
| سیاه چاله
|خورشید
|حسێن نەمازی
|
|-
|2022
| روزی روزگاری مریخ
|مارا
|پەیمان قاسمخانی، محسن چگینی
|
|-
|2022
| شامگاه یکشنبه
|
|مەمەد قەنبەری
|تەلەتەرماتیک، ئۆنلاین پەخشکراوە
|-
|2021
| مردم معمولی
|ڕۆمینا
|ڕامبەد جەوان
|
|-
|2021
| پیشگو
|میوان
|ئەمین ئینتیزاری، ڕەزا بەهاروەند
|
|-
|2018
| هشتگ خاله سوسکه
|
|مەمەد موسلمی
|
|}
=== شانۆ ===
{| class="wikitable" style="width: 70%; word-wrap: break-word;"
!ساڵ
!ناو
!دەرهێنەر
|-
|2024
| جزیره مروارید
|ئاتیلا پەسیانی، ستێرە پەسیانی
|-
|2022
| آن سوی آینه
|عەلی سەرابی
|-
|2019
| شاه ماهی
|ڕەزا بەهاروەند
|-
|2018
| زهر مار
|عەلی ئەحمەدی
|-
|2018
| خروس لاری
|ئومێد سوهڕابی
|-
|2017
| سلولهای حرام
|نیما یوسفی
|-
|2016
| دوباره اون آهنگ رو بزن سام
|داوود بنی ئەردەڵان
|-
|2015
| من آنجا نیستم
|ئەفشین ئەخلاقی
|}
== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category|Elnaz Habibi}}
*{{IMDb name|7262603}}
*[https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138810300207 Elnaz Habibi] لە [[:fa:%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7|سوورەسینەما]] (بە فارسی)
*[https://www.filimo.com/asparagus/crew/Elnaz-Habibi ژیاننامەی ئەلناز حەبیبی لە فیلیمۆ]
{{DEFAULTSORT:Habibi, Elnaz}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
2cflqpd50sesjx2kkfcjchy49vj97w8
لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammedhassan062
3
305262
1684131
2026-10-09T00:13:09Z
Épine
19745
/* بەخێربێیت */ بەشی نوێ
1684131
wikitext
text/x-wiki
{{بەخێرهاتن}} ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]</sub> ٠٠:١٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
ccxkoauqs98f6p5bm5xo4nwdks7k4ls
وتووێژ:سنوور
1
305263
1684132
2026-10-09T00:24:29Z
وارس هەوەند
79536
/* سنوور */ بەشی نوێ
1684132
wikitext
text/x-wiki
== سنوور ==
جۆرەکانی سنوور [[بەکارھێنەر:وارس هەوەند|وارس هەوەند]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:وارس هەوەند|لێدوان]]) ٠٠:٢٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
2v8o076sqt7i7pkeu4jmohlev0944rl
1684133
1684132
2026-10-09T00:25:24Z
وارس هەوەند
79536
پەڕەکەی واڵا کردەوە
1684133
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ/بنەماڵەی عوسمان وەسمان چیچک بریفکانی
4
305264
1684288
2026-10-09T08:59:15Z
Sheikh ali brefkani
79597
پەڕەی دروست کرد بە «'''عوسمان وەسمان چیچک بریفکانی''' (کۆچی دوایی: ١٩٣٤) کەسایەتییەکی ئایینیی کورد و خەلیفەی تەریقەت بوو لە شاری [[هەولێر]]. ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ گوندی [[بریفکان]] لە پارێزگای [[دهۆک]]. == مێژوو و کۆچکردن == عوسمان وەسمان لە گوندی بریفکان لە دایک بووە. لە کۆتا...»ەوە
1684288
wikitext
text/x-wiki
'''عوسمان وەسمان چیچک بریفکانی''' (کۆچی دوایی: ١٩٣٤) کەسایەتییەکی ئایینیی کورد و خەلیفەی تەریقەت بوو لە شاری [[هەولێر]]. ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ گوندی [[بریفکان]] لە پارێزگای [[دهۆک]].
== مێژوو و کۆچکردن ==
عوسمان وەسمان لە گوندی بریفکان لە دایک بووە. لە کۆتاییەکانی سەدەی هەژدەهەمدا لە خاکی باوانییەوە کۆچی کرد بۆ شاری هەولێر و لە [[گەڕەکی تەعجیل]] نیشتەجێ بوو. ئامانجی کۆچکردنەکەی بەڕێوەبردنی چالاکی ئایینی و بڵاوکردنەوەی ئامۆژگارییە تەصەوفییەکان بوو.
== چالاکی ئایینی ==
عوسمان بریفکانی یەکێک بوو لە شوێنکەوتووان و خەلیفەکانی [[شێخ نورەدینی بریفکانی]]. لە شاری هەولێر ئەرکی بەڕێوەبردنی تەکیەی بریفکانی لە گەڕەکی تەعجیل (لە نزیک مزگەوتی شێخ چۆلی) وەگرت و خزمەتی بە ڕێبازی ئایینی و تەریقەت کردووە.
== ژیانی کەسی و نەوەکان ==
عوسمان لە هەولێر خێزانی پێکهێنا و لە دواخۆی سێ کوڕ و کچێکی بەجێهێشت بە ناوەکانی:
* عەلی
* عەبدوڵڵا
* مستەفا
* صافیە
لە ساڵی ١٩٣٤دا عوسمان وەسمان کۆچی دوایی کرد.
== شێخ عەلی البریفکانی ==
نەوەکەی بەناوی '''شێخ عەلی البریفکانی''' درێژە بە کارەکانی دەدات. شێخ عەلی ئەرکی کۆکردنەوە و بەڵگەدارکردنی مێژووی بنەماڵەکەی و تۆمارکردنی بەڵگەنامەکانی هۆزی بریفکانی گرتۆتە ئەستۆ، هاوکات بەشداری لە چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان و ئاشتەواییدا دەکات.
== سەرچاوەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
[[پۆل:کۆچی دواییەکانی ١٩٣٤]]
[[پۆل:کەسایەتییە ئایینییەکانی کورد]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی هەولێر]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی پارێزگای دهۆک]]
7d33iisbc69y0yeydigbd7rj59uwybq
لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammed Latif Arif
3
305265
1684303
2026-10-09T10:08:58Z
New user message
11537
زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ
1684303
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٠:٠٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)
p2tymplf2wtuazjyosyophdx0o3mawj
ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان
0
305266
1684304
2026-10-09T10:15:00Z
Mohammedhassan062
20761
پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی ڕێکخراو | ناو = ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان | وێنە = Photo 2025-10-24 11-25-06 upscayl 2x realesrgan-x4plus-removebg-preview.png | جۆر = ڕێکخراوی ناحکومی (NGO) | دامەزراندن = ٢٠٢٥ | شوێن = سلێمانی، عێراق | ماڵپەڕ = [https://karsoyouth.org karsoyouth.org] }} '''ڕێک...»ەوە
1684304
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕێکخراو
| ناو = ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان
| وێنە = Photo 2025-10-24 11-25-06 upscayl 2x realesrgan-x4plus-removebg-preview.png
| جۆر = ڕێکخراوی ناحکومی (NGO)
| دامەزراندن = ٢٠٢٥
| شوێن = سلێمانی، عێراق
| ماڵپەڕ = [https://karsoyouth.org karsoyouth.org]
}}
'''ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان''' (بە ئینگلیزی: ''Karso Organization for Youth''، بە کورتکراوەیی: '''KOY''') ڕێکخراوێکی ناحکومی و بێلایەنە کە بنکەکەی لە شاری سلێمانی (گەڕەکی شێخان) لە هەرێمی کوردستانی عێراقدایە. ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٥ دامەزراوە بە ئامانجی بەهێزکردنی گەنجان، برەودان بە ئاشتی و پێکەوەژیان، کەمکردنەوەی بێکاری، و پاراستنی ژینگە.<ref>[https://karsoyouth.org ماڵپەڕی فەرمیی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان]</ref>
== دیدگا و ئامانج ==
- '''دیدگا:''' کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گەنجان خاوەن دەسەڵات، بەشدار و پێشەنگ بن لە گەشەپێدانی بەردەوامی کۆمەڵایەتی و ئابووریدا.
- '''ئامانج:''' پێشخستنی لێهاتووییەکانی گەنجان، پەرەپێدانی پێکەوەژیانی ئاشتییانە، پشتگیریکردنی دەستپێشخەرییەکان، و بەرزکردنەوەی هۆشیاریی ژینگەیی بۆ دروستکردنی داهاتوویەکی بەردەوام.
== سەرکردایەتی ==
'''محەممەد حەسەن محەممەد''' — '''سەرۆکی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان'''
محەممەد حەسەن محەممەد سەرۆکی ڕێکخراوەکەیە و سەرکردایەتیی ئاراستەی ستراتیژی و بەڕێوەبردنی گشتیی کارەکان دەکات. ناوبراو پراکتیزەکەری بنیادنانی ئاشتییە بۆ گەنجان و سەرکردەیەکی کۆمەڵگەی مەدەنییە لە شاری سلێمانی، و خاوەنی ئەزموونە لە بوارەکانی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی، دەستپێشخەرییەکانی بنیاتنانی ئاشتی، و بەرنامەکانی بەهێزکردنی گەنجان. ئەو بە شێوەیەکی چالاک بەشداری لە ڕاهێنان، ئاسانکاری و سەرکردایەتیی ڕێکخراوەیی لە کەرتی ناحکومیدا دەکات، و دڵنیایی دەدات کە ڕێکخراوەکە دەگاتە ئامانجەکەی لە بەهێزکردنی گەنجانی عێراق و هەرێمی کوردوستان .<ref>[https://karsoyouth.org/about دەربارەی ڕێکخراوی کارسۆ]</ref>
== پڕۆگرام و چالاکییەکان ==
ڕێکخراوەکە لە چەندین بواری سەرەکیدا چالاکە، لەوانە:
- '''بەهێزکردنی گەنجان (Youth Empowerment):''' ئەنجامدانی خولی ڕاهێنان و بەرنامەکانی بنیادنانی توانا بۆ پەرەپێدانی سەرکردایەتی و لێهاتووییە پیشەیی و کەسییەکانی گەنجان.
- '''بونیادنانی ئاشتی و گفتوگۆ (Peace & Dialogue):''' سازدانی کۆبوونەوەی گفتوگۆ و چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان بۆ بەهێزکردنی پێکەوەژیان و هاوسەنگیی کۆمەڵایەتی.
- '''ژینگەپارێزی (Environment):''' ئەنجامدانی هەڵمەتی هۆشیاری، چالاکییەکانی فریاگوزاریی کەشوهەوا، و هەڵمەتە مەیدانییەکان (وەک هەڵمەتی پاککردنەوەی چیاکانی گۆیژە لە شوباتی ٢٠٢٦ بۆ پاراستنی ژینگە و سیستمی ئیکۆلۆجی ناوچەکە).
== بەهاکان ==
کارسۆ لە کارەکانیدا پشت بەم بەها سەرەکییانە دەبەستێت: شەفافییەت، یەکسانی، بەهێزکردنی گەنجان، بەردەوامی، و ئاشتی و پێکەوەژیان.
== پەڕەی پەیوەندیدار ==
- کۆمەڵگەی مەدەنی لە کوردستان
- سلێمانی
== سەرچاوەکان ==
<references />
<ref>[[https://karsoyouth.org](https://karsoyouth.org) ماڵپەڕی فەرمیی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان]</ref>
[[پۆل:ڕێکخراوەکان لە هەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ڕێکخراوەکان کە لە ٢٠٢٥دا دامەزراون]]
[[پۆل:سلێمانی]]
[[پۆل:عێراق]]
[[پۆل:گەنجان]]
[[پۆل:ژینگە]]
dxinvgw7ogwh94dncxkfw9olhp7eftb
نیداڵ حەسەن
0
305267
1684305
2026-10-09T10:18:24Z
Bilalinfo
57400
پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ئەفسەرێکی پێشووی سوپای ئەمریکا و بکوژی بە کۆمەڵ (لەدایکبووی ١٩٧٠)}} {{Infobox criminal|name=نیدال حەسەن|image=Nidal Hasan, 2007.jpg|caption=پۆرتڕێتی فەرمی، ٢٠٠٧|birth_name=نیدال مالیک حەسەن|birth_date={{birth date and age|1970|9|8}}|birth_place=کەرتی ئارلینگتۆن، ڤێرجینیا، ویلایەتە یەکگرتووە...»ەوە
1684305
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەفسەرێکی پێشووی سوپای ئەمریکا و بکوژی بە کۆمەڵ (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}
{{Infobox criminal|name=نیدال حەسەن|image=Nidal Hasan, 2007.jpg|caption=پۆرتڕێتی فەرمی، ٢٠٠٧|birth_name=نیدال مالیک حەسەن|birth_date={{birth date and age|1970|9|8}}|birth_place=کەرتی ئارلینگتۆن، ڤێرجینیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان|death_date=<!-- Do not add death date until its confirmed by sources -->|death_place=|penalty=لە سێدارەدان|date=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|time={{abbrlink|≈|نزیکەی}} ١:٣٤–١:٤٤ی پ.ن|targets=سەربازانی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و مەدەنییەکان|locations=فۆرت ھوود|fatalities=١٣|injuries=٣٢|weapons=*دەمانچەی FN Five-seveN
- دەمانچەی شەرواڵیی Smith & Wesson 357 Magnum(بەکارنەھێنراو)|motive=دژایەتیکردنی بڵاوەپێکردنی سەربازی؛ جیهادیزم<ref name="Telegraph 4"/>|imprisoned=بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان|module={{Infobox military person
| embed = yes
| branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (تا ٢٠٠٩)
| allegiance = ویلایەتە یەکگرتووەکان (تا ٢٠٠٩)
| service_years = ١٩٨٨–٢٠٠٩ ([[دەرکردن لە خزمەتی سەربازی|دەرکردن]])
| rank = [[مەیجۆر (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|مەیجۆر]] (سەندرایەوە)
| awards = {{ubl |[[ڕیبۆنی خزمەتی سوپا]] |[[مێدالیای خزمەتی بەرگریی نیشتمانی]] (2) | [[مێدالیای خزمەتی جەنگی جیهانی دژی تیرۆر]]}}}}|convictions={{ubl |کوشتنی بە مەبەست (١٣ تاوان) |سیخوڕی و ھەوڵی کوشتن (٣٢ تاوان)}}|criminal_status=زیندانیکراو لە زیندانیانی سزای لەسێدارەدان|states=[[تێکساس]]|country=ویلایەتە یەکگرتووەکان}}
'''نیداڵ مالیک حەسەن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nidal Hasan؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٠) مەیجۆرێکی پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، پزیشک و [[تیرۆریزمی ئیسلامی|تیرۆریستێکە]] کە لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩دا تەقەکردنەکەی فۆرت ھوودی ئەنجامدا، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٣ کەس و برینداربوونی ٣٢ کەسی تر.<ref name="NYT11-9" /> حەسەن کە پزیشکێکی دەروونیی دەستەی پزیشکی سوپا بوو، لە دادگاییکردنە سەربازییەکەی لە ئابی ٢٠١٣دا دانی بە تەقەکردنەکاندا نا.<ref name="CNN20130806">{{cite news|last=Rubin|first=Josh|title='من تەقەکەرەکەم'، نیدال حەسەن بە دادگای سەربازی فۆرت ھوود دەڵێت|url=http://cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|publisher=CNN|access-date=August 7, 2013|date=August 6, 2013|archive-date=September 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928010913/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|url-status=live}}</ref><ref name="Army times" />
لە ماوەی ئەو شەش ساڵەی کە حەسەن ڕاھێنراوی پزیشکی و نیشتەجێ بوو لە مەڵبەندی پزیشکیی سوپای واڵتەر ڕید، نیگەرانی لەسەر ئەدای کارکردن و ڕەفتارەکانی دروستبوو، بەتایبەتی ئەو لێدوانانەی کە لەلایەن ھاوکارەکانییەوە بە «[[دژە ئەمریکیزم|دژە ئەمریکی]]» وەسفکرابوون. حەسەن بە کەسێکی گۆشەگیر لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە، و بێزار بەھۆی کارەکەی لەگەڵ سەربازان، و دڵگران بە ڕاپۆرتەکانیان لەسەر جەنگ وەسفکرابوو.<ref>{{cite web |last=Brady |first=Jeff |date=November 11, 2009 |url=https://www.kpbs.org/news/national/2009/11/11/portrait-emerges-of-hasan-as-troubled-man |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032828/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=120317524 |archive-date=March 15, 2016 |access-date=March 15, 2016 |title=وێنەی حەسەن وەک پیاوێکی کێشەدار دەردەکەوێت |publisher=[[NPR]] |url-status=live}}</ref> دوو ڕۆژ پێش تەقەکردنەکە، و کەمتر لە مانگێک پێش ئەوەی ڕەوانەی [[ئەفغانستان]] بکرێت، حەسەن زۆربەی کەلوپەلەکانی خۆی بەخشییە دراوسێیەکی.<ref name="NYT11-9" /><ref name="record">{{cite news|url=https://newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|title=تۆماری سەربازیی فەرمیی مەیجۆر نیدال م. حەسەن|access-date=December 18, 2013|work=[[Newsweek]]|date=November 6, 2009|archive-date=December 19, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219022735/http://www.newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|url-status=live}}</ref><ref name="AP 3">{{cite news|title=کۆبوونەوەی یاسادانەران دەبێتە ھۆی سەرلێشێواوی لەسەر بریندارەکان|date=November 6, 2009|url=http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220030354/http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-date=December 20, 2013|work=[[The Seattle Times]]|publisher=[[The Seattle Times Company]]|agency=Associated Press}}</ref>
پێش تەقەکردنەکە، لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن [[دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI)]] گەیشتە ئەو دەرئەنجامەی کە ئاڵوگۆڕی ئیمەیڵەکانی حەسەن لەگەڵ ئیمامی کۆچکردوو ئەنوەر ئەلعەولەقی پەیوەندی بە توێژینەوە پیشەیییە ڕێگەپێدراوەکەیەوە ھەبووە، وە ھەڕەشە نەبووە. ئێف بی ئای و [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] دوای تەقەکردنەکان لێکۆڵینەوەیان ئەنجامدا.<ref name="USAToday2">{{cite news|url=https://usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899|title=نیدال حەسەن لە کوشتکارییەکەی فۆرت ھوود بە تاوانبار ناسرا|work=[[USA Today]]|date=August 23, 2013|access-date=August 23, 2013|first1=Rick|last1=Jervis|first2=Doug|last2=Stanglin|archive-date=August 26, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826004439/http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899/|url-status=live}}</ref> ئەنجومەنی پیران ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە و تێیدا تەقەکردنەکەی بە «خراپترین ڕووداوی [[تیرۆریزم|تیرۆریستی]] لەسەر خاکی ئەمریکا لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]]» وەسفکرد.<ref>{{cite web |last=Pike |first=John |url=https://globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120526121808/http://www.globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-date=May 26, 2012 |access-date=March 16, 2012 |title=بۆمبێکی کاتژمێری: وانەکانی دژەتیرۆریزم لە شکستی حکومەتی ئەمریکا لە ڕێگریکردن لە ھێرشەکەی فۆرت ھوود |publisher=[[GlobalSecurity.org]] |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|title=بۆچوون: ھێرشەکەی فۆرت ھوود: ئایا سوپا ئاماژە مەترسیدارەکانی بەھۆی دروستیی سیاسییەوە پشتگوێ خست؟|author=Heather Somerville|date=February 3, 2011|work=[[The Christian Science Monitor]]|publisher=[[Christian Science Publishing Society]]|access-date=March 16, 2012|archive-date=March 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321194531/http://www.csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|url-status=live}}</ref>
بەشێوەیەکی مشتومڕاوی، سوپا بڕیاریدا تۆمەتی تیرۆریزم ئاراستەی حەسەن نەکات.<ref>{{cite magazine |last=Myers |first=Dee Dee |date=November 11, 2009 |title=ئایا نیدال حەسەن تیرۆریستە یاخود نا؟ |url=https://vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614152915/http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |archive-date=June 14, 2011 |access-date=March 16, 2012 |magazine=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> لە دادگاییکردنەکەدا پارێزگاری لە خۆی کرد و بەرپرسیارێتیی تەقەکردنەکەی گرتە ئەستۆ، و بانگەشەی ئەوەی کرد کە سەنگەری گۆڕیوە لە «شەڕی دژی ئیسلام» کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە دەکرێت. دەستەیەکی سوێندخۆر لە ١٣ ئەفسەر بە ١٣ تاوانی [[کوشتن|کوشتنی ئەنقەست]] و ٣٢ تاوانی ھەوڵی کوشتنی ئەنقەست تاوانباریان کرد، و بە کۆدەنگی پێشنیازیان کرد کە لە خزمەتی سەربازی دوربخرێتەوە و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا بسەپێندرێت.<ref name="JandaG20130905">{{cite news|url=https://nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|title=تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود نیدال حەسەن بەشێوەیەکی شەرمەزارانە دەرکرا، چیتر مەیجۆر نیست|last=Janda|first=Greg|date=September 5, 2013|publisher=[[KXAS-TV|NBCDFW]]|access-date=September 6, 2013|archive-date=September 9, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909142134/http://www.nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|url-status=live}}</ref><ref name="nytimes2009-11-12">{{cite news|title=تۆمەتباری ھێرشەکەی فۆرت ھوود بە ١٣ تاوانی کوشتن تۆمەتبار کرا|first=James Jr.|last=McKinley|url=https://nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=November 12, 2009|access-date=February 25, 2017|archive-date=February 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228070410/http://www.nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|url-status=live}}</ref><ref name="MSNBC 3">{{cite news|title=سوپا تۆمەتی زیاتر دەخاتە ڕوو دژی تۆمەتباری ھێرشەکە|url=https://nbcnews.com/id/wbna34243082|date=December 2, 2009|publisher=[[NBC News]]|access-date=December 3, 2009|archive-date=March 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320222954/https://www.nbcnews.com/id/wbna34243082|url-status=live}}</ref>
حەسەن لە بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرت، [[کانزاس]] زیندانی کراوە. لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا، سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد تڕەمپ]] لەسێدارەدانی بە تەقەکردن پەسەند کرد، و وەزیری کاربەڕێکەری [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کاتی جێبەجێکردنەکەی لە فۆرت ھوود بۆ ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر ١ی دوای نیوەڕۆ بە کاتی ناوەندی دیاری کرد،<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=بکوژی کۆمەڵ نیدال حەسەن بڕیارە لە ٣ی کانونی یەکەم بە دەستەی تەقەکردن لە فۆرت ھوود لەسێدارە بپڕدرێت، ئیمەیڵێک دەڵێت - سی بی ئێس تێکساس}}</ref> و وەزیری بەرگری [[پیت ھێگسێت|پیت ھێگسێس]] ڕایگەیاند کە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت، کە بە کردەیی لە سێدارەدانی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەگەڕێنێتەوە. ئەگەر لەسێدارەدانی حەسەن جێبەجێ بکرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکا]] کە لە دوای جۆن ئەی بێنێت لە ساڵی ١٩٦١ لەسێدارە بدرێت (کە بەھۆی دەستدرێژیی سێکسی و ھەوڵی کوشتن لەسێدارە درا)، و یەکەم کەس دەبێت کە بە شێوەیەکی گشتی لە ئەمریکا لەسێدارە بپڕدرێت لە دوای رۆسکۆ جاکسۆن لە ساڵی ١٩٣٧ەوە.<ref>{{Cite web |date=2026-10-08 |url=https://www.cbsnews.com/news/hegseth-fort-hood-shooter-execution-public-nidal-hasan/ |access-date=2026-10-08 |website=www.cbsnews.com |language=en-US |title=پێنتاگۆن دەڵێت لەسێدارەدانی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت - سی بی ئێس نیوز}}</ref><ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Stewart|first2=Phil|date=2026-10-08|title=پرسپۆرێکی پێنتاگۆن دەڵێت ئەمریکا لەسێدارەدانی سەربازیی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکات|url=https://www.reuters.com/world/us-livestream-army-execution-fort-hood-shooter-pentagon-official-says-2026-10-08/|access-date=2026-10-08|work=Reuters|language=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:زیندووان]]
1v1md7er7kuiuxdz1zny6dtaj6r71af
1684350
1684305
2026-10-09T10:43:25Z
Bilalinfo
57400
1684350
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەفسەرێکی پێشووی سوپای ئەمریکا و بکوژی بە کۆمەڵ (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}
{{Infobox criminal|name=نیدال حەسەن|image=Nidal Hasan, 2007.jpg|caption=پۆرتڕێتی فەرمی، ٢٠٠٧|birth_name=نیدال مالیک حەسەن|birth_date={{birth date and age|1970|9|8}}|birth_place=کەرتی ئارلینگتۆن، ڤێرجینیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان|death_date=<!-- Do not add death date until its confirmed by sources -->|death_place=|penalty=لە سێدارەدان|date=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|time={{abbrlink|≈|نزیکەی}} ١:٣٤–١:٤٤ی پ.ن|targets=سەربازانی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و مەدەنییەکان|locations=فۆرت ھوود|fatalities=١٣|injuries=٣٢|weapons=*دەمانچەی FN Five-seveN
- دەمانچەی شەرواڵیی Smith & Wesson 357 Magnum(بەکارنەھێنراو)|motive=دژایەتیکردنی بڵاوەپێکردنی سەربازی؛ جیهادیزم<ref name="Telegraph 4"/>|imprisoned=بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان|module={{Infobox military person
| embed = yes
| branch = سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (تا ٢٠٠٩)
| allegiance = ویلایەتە یەکگرتووەکان (تا ٢٠٠٩)
| service_years = ١٩٨٨–٢٠٠٩ (دەرکردن لە خزمەتی سەربازی)
| rank = مەیجۆر (ویلایەتە یەکگرتووەکان) (سەندرایەوە)
| awards = {{ubl |ڕیبۆنی خزمەتی سوپا |مێدالیای خزمەتی بەرگریی نیشتمانی (2) | مێدالیای خزمەتی جەنگی جیهانی دژی تیرۆر}}}}|convictions={{ubl |کوشتنی بە مەبەست (١٣ تاوان) |سیخوڕی و ھەوڵی کوشتن (٣٢ تاوان)}}|criminal_status=زیندانیکراو لە زیندانیانی سزای لەسێدارەدان|states=[[تێکساس]]|country=ویلایەتە یەکگرتووەکان}}
'''نیداڵ مالیک حەسەن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nidal Hasan؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٠) مەیجۆرێکی پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، پزیشک و [[تیرۆریزمی ئیسلامی|تیرۆریستێکە]] کە لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩دا تەقەکردنەکەی فۆرت ھوودی ئەنجامدا، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٣ کەس و برینداربوونی ٣٢ کەسی تر.<ref name="NYT11-9" /> حەسەن کە پزیشکێکی دەروونیی دەستەی پزیشکی سوپا بوو، لە دادگاییکردنە سەربازییەکەی لە ئابی ٢٠١٣دا دانی بە تەقەکردنەکاندا نا.<ref name="CNN20130806">{{cite news|last=Rubin|first=Josh|title='من تەقەکەرەکەم'، نیدال حەسەن بە دادگای سەربازی فۆرت ھوود دەڵێت|url=http://cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|publisher=CNN|access-date=August 7, 2013|date=August 6, 2013|archive-date=September 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928010913/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|url-status=live}}</ref><ref name="Army times" />
لە ماوەی ئەو شەش ساڵەی کە حەسەن ڕاھێنراوی پزیشکی و نیشتەجێ بوو لە مەڵبەندی پزیشکیی سوپای واڵتەر ڕید، نیگەرانی لەسەر ئەدای کارکردن و ڕەفتارەکانی دروستبوو، بەتایبەتی ئەو لێدوانانەی کە لەلایەن ھاوکارەکانییەوە بە «[[دژە ئەمریکیزم|دژە ئەمریکی]]» وەسفکرابوون. حەسەن بە کەسێکی گۆشەگیر لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە، و بێزار بەھۆی کارەکەی لەگەڵ سەربازان، و دڵگران بە ڕاپۆرتەکانیان لەسەر جەنگ وەسفکرابوو.<ref>{{cite web |last=Brady |first=Jeff |date=November 11, 2009 |url=https://www.kpbs.org/news/national/2009/11/11/portrait-emerges-of-hasan-as-troubled-man |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032828/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=120317524 |archive-date=March 15, 2016 |access-date=March 15, 2016 |title=وێنەی حەسەن وەک پیاوێکی کێشەدار دەردەکەوێت |publisher=[[NPR]] |url-status=live}}</ref> دوو ڕۆژ پێش تەقەکردنەکە، و کەمتر لە مانگێک پێش ئەوەی ڕەوانەی [[ئەفغانستان]] بکرێت، حەسەن زۆربەی کەلوپەلەکانی خۆی بەخشییە دراوسێیەکی.<ref name="NYT11-9" /><ref name="record">{{cite news|url=https://newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|title=تۆماری سەربازیی فەرمیی مەیجۆر نیدال م. حەسەن|access-date=December 18, 2013|work=[[Newsweek]]|date=November 6, 2009|archive-date=December 19, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219022735/http://www.newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|url-status=live}}</ref><ref name="AP 3">{{cite news|title=کۆبوونەوەی یاسادانەران دەبێتە ھۆی سەرلێشێواوی لەسەر بریندارەکان|date=November 6, 2009|url=http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220030354/http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-date=December 20, 2013|work=[[The Seattle Times]]|publisher=[[The Seattle Times Company]]|agency=Associated Press}}</ref>
پێش تەقەکردنەکە، لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن [[دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI)]] گەیشتە ئەو دەرئەنجامەی کە ئاڵوگۆڕی ئیمەیڵەکانی حەسەن لەگەڵ ئیمامی کۆچکردوو ئەنوەر ئەلعەولەقی پەیوەندی بە توێژینەوە پیشەیییە ڕێگەپێدراوەکەیەوە ھەبووە، وە ھەڕەشە نەبووە. ئێف بی ئای و [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] دوای تەقەکردنەکان لێکۆڵینەوەیان ئەنجامدا.<ref name="USAToday2">{{cite news|url=https://usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899|title=نیدال حەسەن لە کوشتکارییەکەی فۆرت ھوود بە تاوانبار ناسرا|work=[[USA Today]]|date=August 23, 2013|access-date=August 23, 2013|first1=Rick|last1=Jervis|first2=Doug|last2=Stanglin|archive-date=August 26, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826004439/http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899/|url-status=live}}</ref> ئەنجومەنی پیران ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە و تێیدا تەقەکردنەکەی بە «خراپترین ڕووداوی [[تیرۆریزم|تیرۆریستی]] لەسەر خاکی ئەمریکا لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]]» وەسفکرد.<ref>{{cite web |last=Pike |first=John |url=https://globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120526121808/http://www.globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-date=May 26, 2012 |access-date=March 16, 2012 |title=بۆمبێکی کاتژمێری: وانەکانی دژەتیرۆریزم لە شکستی حکومەتی ئەمریکا لە ڕێگریکردن لە ھێرشەکەی فۆرت ھوود |publisher=[[GlobalSecurity.org]] |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|title=بۆچوون: ھێرشەکەی فۆرت ھوود: ئایا سوپا ئاماژە مەترسیدارەکانی بەھۆی دروستیی سیاسییەوە پشتگوێ خست؟|author=Heather Somerville|date=February 3, 2011|work=[[The Christian Science Monitor]]|publisher=[[Christian Science Publishing Society]]|access-date=March 16, 2012|archive-date=March 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321194531/http://www.csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|url-status=live}}</ref>
بەشێوەیەکی مشتومڕاوی، سوپا بڕیاریدا تۆمەتی تیرۆریزم ئاراستەی حەسەن نەکات.<ref>{{cite magazine |last=Myers |first=Dee Dee |date=November 11, 2009 |title=ئایا نیدال حەسەن تیرۆریستە یاخود نا؟ |url=https://vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614152915/http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |archive-date=June 14, 2011 |access-date=March 16, 2012 |magazine=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> لە دادگاییکردنەکەدا پارێزگاری لە خۆی کرد و بەرپرسیارێتیی تەقەکردنەکەی گرتە ئەستۆ، و بانگەشەی ئەوەی کرد کە سەنگەری گۆڕیوە لە «شەڕی دژی ئیسلام» کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە دەکرێت. دەستەیەکی سوێندخۆر لە ١٣ ئەفسەر بە ١٣ تاوانی [[کوشتن|کوشتنی ئەنقەست]] و ٣٢ تاوانی ھەوڵی کوشتنی ئەنقەست تاوانباریان کرد، و بە کۆدەنگی پێشنیازیان کرد کە لە خزمەتی سەربازی دوربخرێتەوە و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا بسەپێندرێت.<ref name="JandaG20130905">{{cite news|url=https://nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|title=تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود نیدال حەسەن بەشێوەیەکی شەرمەزارانە دەرکرا، چیتر مەیجۆر نیست|last=Janda|first=Greg|date=September 5, 2013|publisher=[[KXAS-TV|NBCDFW]]|access-date=September 6, 2013|archive-date=September 9, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909142134/http://www.nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|url-status=live}}</ref><ref name="nytimes2009-11-12">{{cite news|title=تۆمەتباری ھێرشەکەی فۆرت ھوود بە ١٣ تاوانی کوشتن تۆمەتبار کرا|first=James Jr.|last=McKinley|url=https://nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=November 12, 2009|access-date=February 25, 2017|archive-date=February 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228070410/http://www.nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|url-status=live}}</ref><ref name="MSNBC 3">{{cite news|title=سوپا تۆمەتی زیاتر دەخاتە ڕوو دژی تۆمەتباری ھێرشەکە|url=https://nbcnews.com/id/wbna34243082|date=December 2, 2009|publisher=[[NBC News]]|access-date=December 3, 2009|archive-date=March 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320222954/https://www.nbcnews.com/id/wbna34243082|url-status=live}}</ref>
حەسەن لە بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرت، [[کانزاس]] زیندانی کراوە. لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا، سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد تڕەمپ]] لەسێدارەدانی بە تەقەکردن پەسەند کرد، و وەزیری کاربەڕێکەری [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کاتی جێبەجێکردنەکەی لە فۆرت ھوود بۆ ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر ١ی دوای نیوەڕۆ بە کاتی ناوەندی دیاری کرد،<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=بکوژی کۆمەڵ نیدال حەسەن بڕیارە لە ٣ی کانونی یەکەم بە دەستەی تەقەکردن لە فۆرت ھوود لەسێدارە بپڕدرێت، ئیمەیڵێک دەڵێت - سی بی ئێس تێکساس}}</ref> و وەزیری بەرگری [[پیت ھێگسێت|پیت ھێگسێس]] ڕایگەیاند کە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت، کە بە کردەیی لە سێدارەدانی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەگەڕێنێتەوە. ئەگەر لەسێدارەدانی حەسەن جێبەجێ بکرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکا]] کە لە دوای جۆن ئەی بێنێت لە ساڵی ١٩٦١ لەسێدارە بدرێت (کە بەھۆی دەستدرێژیی سێکسی و ھەوڵی کوشتن لەسێدارە درا)، و یەکەم کەس دەبێت کە بە شێوەیەکی گشتی لە ئەمریکا لەسێدارە بپڕدرێت لە دوای رۆسکۆ جاکسۆن لە ساڵی ١٩٣٧ەوە.<ref>{{Cite web |date=2026-10-08 |url=https://www.cbsnews.com/news/hegseth-fort-hood-shooter-execution-public-nidal-hasan/ |access-date=2026-10-08 |website=www.cbsnews.com |language=en-US |title=پێنتاگۆن دەڵێت لەسێدارەدانی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت - سی بی ئێس نیوز}}</ref><ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Stewart|first2=Phil|date=2026-10-08|title=پرسپۆرێکی پێنتاگۆن دەڵێت ئەمریکا لەسێدارەدانی سەربازیی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکات|url=https://www.reuters.com/world/us-livestream-army-execution-fort-hood-shooter-pentagon-official-says-2026-10-08/|access-date=2026-10-08|work=Reuters|language=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:زیندووان]]
s76z45qcbv9teqx9cm6xu007nm0qnns
1684353
1684350
2026-10-09T11:10:30Z
Bilalinfo
57400
1684353
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ئەفسەرێکی پێشووی سوپای ئەمریکا و بکوژی بە کۆمەڵ (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}
{{Infobox criminal|name=نیدال حەسەن|image=Nidal Hasan, 2007.jpg|caption=پۆرتڕێتی فەرمی، ٢٠٠٧|birth_name=نیدال مالیک حەسەن|birth_date={{birth date and age|1970|9|8}}|birth_place=کەرتی ئارلینگتۆن، ڤێرجینیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان|death_date=<!-- Do not add death date until its confirmed by sources -->|death_place=|penalty=لە سێدارەدان|date=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|time={{abbrlink|≈|نزیکەی}} ١:٣٤–١:٤٤ی پ.ن|targets=سەربازانی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و مەدەنییەکان|locations=فۆرت ھوود|fatalities=١٣|injuries=٣٢|weapons=*دەمانچەی FN Five-seveN
- دەمانچەی شەرواڵیی Smith & Wesson 357 Magnum(بەکارنەھێنراو)|motive=دژایەتیکردنی بڵاوەپێکردنی سەربازی؛ جیهادیزم<ref name="Telegraph 4"/>|imprisoned=بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان|module={{Infobox military person
| embed = yes
| branch = سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (تا ٢٠٠٩)
| allegiance = ویلایەتە یەکگرتووەکان (تا ٢٠٠٩)
| service_years = ١٩٨٨–٢٠٠٩ (دەرکردن لە خزمەتی سەربازی)
| rank = مەیجۆر (ویلایەتە یەکگرتووەکان) (سەندرایەوە)
| awards = {{ubl |ڕیبۆنی خزمەتی سوپا |مێدالیای خزمەتی بەرگریی نیشتمانی (2) | مێدالیای خزمەتی جەنگی جیهانی دژی تیرۆر}}}}|convictions={{ubl |کوشتنی بە مەبەست (١٣ تاوان) |سیخوڕی و ھەوڵی کوشتن (٣٢ تاوان)}}|criminal_status=زیندانیکراو لە زیندانیانی سزای لەسێدارەدان|states=[[تێکساس]]|country=ویلایەتە یەکگرتووەکان}}
'''نیداڵ مالیک حەسەن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nidal Hasan؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٠) مەیجۆرێکی پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، پزیشک و [[تیرۆریزمی ئیسلامی|تیرۆریستێکە]] کە لە ٥ی تشرینی دووەمی [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩|٢٠٠٩دا تەقەکردنەکەی فۆرت ھوودی]] ئەنجامدا، کە بووە ھۆی کوژرانی ١٣ کەس و برینداربوونی ٣٢ کەسی تر.<ref name="NYT11-9" /> حەسەن کە پزیشکێکی دەروونیی دەستەی پزیشکی سوپا بوو، لە دادگاییکردنە سەربازییەکەی لە ئابی ٢٠١٣دا دانی بە تەقەکردنەکاندا نا.<ref name="CNN20130806">{{cite news|last=Rubin|first=Josh|title='من تەقەکەرەکەم'، نیدال حەسەن بە دادگای سەربازی فۆرت ھوود دەڵێت|url=http://cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|publisher=CNN|access-date=August 7, 2013|date=August 6, 2013|archive-date=September 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928010913/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html?hpt=hp_t2|url-status=live}}</ref><ref name="Army times" />
لە ماوەی ئەو شەش ساڵەی کە حەسەن ڕاھێنراوی پزیشکی و نیشتەجێ بوو لە مەڵبەندی پزیشکیی سوپای واڵتەر ڕید، نیگەرانی لەسەر ئەدای کارکردن و ڕەفتارەکانی دروستبوو، بەتایبەتی ئەو لێدوانانەی کە لەلایەن ھاوکارەکانییەوە بە «[[دژە ئەمریکیزم|دژە ئەمریکی]]» وەسفکرابوون. حەسەن بە کەسێکی گۆشەگیر لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە، و بێزار بەھۆی کارەکەی لەگەڵ سەربازان، و دڵگران بە ڕاپۆرتەکانیان لەسەر جەنگ وەسفکرابوو.<ref>{{cite web |last=Brady |first=Jeff |date=November 11, 2009 |url=https://www.kpbs.org/news/national/2009/11/11/portrait-emerges-of-hasan-as-troubled-man |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032828/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=120317524 |archive-date=March 15, 2016 |access-date=March 15, 2016 |title=وێنەی حەسەن وەک پیاوێکی کێشەدار دەردەکەوێت |publisher=[[NPR]] |url-status=live}}</ref> دوو ڕۆژ پێش تەقەکردنەکە، و کەمتر لە مانگێک پێش ئەوەی ڕەوانەی [[ئەفغانستان]] بکرێت، حەسەن زۆربەی کەلوپەلەکانی خۆی بەخشییە دراوسێیەکی.<ref name="NYT11-9" /><ref name="record">{{cite news|url=https://newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|title=تۆماری سەربازیی فەرمیی مەیجۆر نیدال م. حەسەن|access-date=December 18, 2013|work=[[Newsweek]]|date=November 6, 2009|archive-date=December 19, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219022735/http://www.newsweek.com/maj-nidal-m-hasans-official-military-record-216756|url-status=live}}</ref><ref name="AP 3">{{cite news|title=کۆبوونەوەی یاسادانەران دەبێتە ھۆی سەرلێشێواوی لەسەر بریندارەکان|date=November 6, 2009|url=http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220030354/http://seattletimes.com/html/politics/2010219780_apusforthoodwounded.html|archive-date=December 20, 2013|work=[[The Seattle Times]]|publisher=[[The Seattle Times Company]]|agency=Associated Press}}</ref>
پێش تەقەکردنەکە، لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن [[دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI)]] گەیشتە ئەو دەرئەنجامەی کە ئاڵوگۆڕی ئیمەیڵەکانی حەسەن لەگەڵ ئیمامی کۆچکردوو ئەنوەر ئەلعەولەقی پەیوەندی بە توێژینەوە پیشەیییە ڕێگەپێدراوەکەیەوە ھەبووە، وە ھەڕەشە نەبووە. ئێف بی ئای و [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] دوای تەقەکردنەکان لێکۆڵینەوەیان ئەنجامدا.<ref name="USAToday2">{{cite news|url=https://usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899|title=نیدال حەسەن لە کوشتکارییەکەی فۆرت ھوود بە تاوانبار ناسرا|work=[[USA Today]]|date=August 23, 2013|access-date=August 23, 2013|first1=Rick|last1=Jervis|first2=Doug|last2=Stanglin|archive-date=August 26, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826004439/http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/08/23/nidal-hasan-guilty-fort-hood-shooting-unanimous/2690899/|url-status=live}}</ref> ئەنجومەنی پیران ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە و تێیدا تەقەکردنەکەی بە «خراپترین ڕووداوی [[تیرۆریزم|تیرۆریستی]] لەسەر خاکی ئەمریکا لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]]» وەسفکرد.<ref>{{cite web |last=Pike |first=John |url=https://globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120526121808/http://www.globalsecurity.org/military/library/report/2011/ft-hood_hsga_special-report.htm |archive-date=May 26, 2012 |access-date=March 16, 2012 |title=بۆمبێکی کاتژمێری: وانەکانی دژەتیرۆریزم لە شکستی حکومەتی ئەمریکا لە ڕێگریکردن لە ھێرشەکەی فۆرت ھوود |publisher=[[GlobalSecurity.org]] |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|title=بۆچوون: ھێرشەکەی فۆرت ھوود: ئایا سوپا ئاماژە مەترسیدارەکانی بەھۆی دروستیی سیاسییەوە پشتگوێ خست؟|author=Heather Somerville|date=February 3, 2011|work=[[The Christian Science Monitor]]|publisher=[[Christian Science Publishing Society]]|access-date=March 16, 2012|archive-date=March 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321194531/http://www.csmonitor.com/USA/Military/2011/0203/Fort-Hood-attack-Did-Army-ignore-red-flags-out-of-political-correctness|url-status=live}}</ref>
بەشێوەیەکی مشتومڕاوی، سوپا بڕیاریدا تۆمەتی تیرۆریزم ئاراستەی حەسەن نەکات.<ref>{{cite magazine |last=Myers |first=Dee Dee |date=November 11, 2009 |title=ئایا نیدال حەسەن تیرۆریستە یاخود نا؟ |url=https://vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614152915/http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/11/is-nidal-hasan-a-terrorist-or-not.html |archive-date=June 14, 2011 |access-date=March 16, 2012 |magazine=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> لە دادگاییکردنەکەدا پارێزگاری لە خۆی کرد و بەرپرسیارێتیی تەقەکردنەکەی گرتە ئەستۆ، و بانگەشەی ئەوەی کرد کە سەنگەری گۆڕیوە لە «شەڕی دژی ئیسلام» کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە دەکرێت. دەستەیەکی سوێندخۆر لە ١٣ ئەفسەر بە ١٣ تاوانی [[کوشتن|کوشتنی ئەنقەست]] و ٣٢ تاوانی ھەوڵی کوشتنی ئەنقەست تاوانباریان کرد، و بە کۆدەنگی پێشنیازیان کرد کە لە خزمەتی سەربازی دوربخرێتەوە و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا بسەپێندرێت.<ref name="JandaG20130905">{{cite news|url=https://nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|title=تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود نیدال حەسەن بەشێوەیەکی شەرمەزارانە دەرکرا، چیتر مەیجۆر نیست|last=Janda|first=Greg|date=September 5, 2013|publisher=[[KXAS-TV|NBCDFW]]|access-date=September 6, 2013|archive-date=September 9, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909142134/http://www.nbcdfw.com/news/local/Hasan-Dishonorably-Discharged.html|url-status=live}}</ref><ref name="nytimes2009-11-12">{{cite news|title=تۆمەتباری ھێرشەکەی فۆرت ھوود بە ١٣ تاوانی کوشتن تۆمەتبار کرا|first=James Jr.|last=McKinley|url=https://nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=November 12, 2009|access-date=February 25, 2017|archive-date=February 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228070410/http://www.nytimes.com/2009/11/13/us/13inquire.html|url-status=live}}</ref><ref name="MSNBC 3">{{cite news|title=سوپا تۆمەتی زیاتر دەخاتە ڕوو دژی تۆمەتباری ھێرشەکە|url=https://nbcnews.com/id/wbna34243082|date=December 2, 2009|publisher=[[NBC News]]|access-date=December 3, 2009|archive-date=March 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320222954/https://www.nbcnews.com/id/wbna34243082|url-status=live}}</ref>
حەسەن لە بەندیخانەی دیسیپلینی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرت، [[کانزاس]] زیندانی کراوە. لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا، سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد تڕەمپ]] لەسێدارەدانی بە تەقەکردن پەسەند کرد، و وەزیری کاربەڕێکەری [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کاتی جێبەجێکردنەکەی لە فۆرت ھوود بۆ ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر ١ی دوای نیوەڕۆ بە کاتی ناوەندی دیاری کرد،<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=بکوژی کۆمەڵ نیدال حەسەن بڕیارە لە ٣ی کانونی یەکەم بە دەستەی تەقەکردن لە فۆرت ھوود لەسێدارە بپڕدرێت، ئیمەیڵێک دەڵێت - سی بی ئێس تێکساس}}</ref> و وەزیری بەرگری [[پیت ھێگسێت|پیت ھێگسێس]] ڕایگەیاند کە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت، کە بە کردەیی لە سێدارەدانی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەگەڕێنێتەوە. ئەگەر لەسێدارەدانی حەسەن جێبەجێ بکرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکا]] کە لە دوای جۆن ئەی بێنێت لە ساڵی ١٩٦١ لەسێدارە بدرێت (کە بەھۆی دەستدرێژیی سێکسی و ھەوڵی کوشتن لەسێدارە درا)، و یەکەم کەس دەبێت کە بە شێوەیەکی گشتی لە ئەمریکا لەسێدارە بپڕدرێت لە دوای رۆسکۆ جاکسۆن لە ساڵی ١٩٣٧ەوە.<ref>{{Cite web |date=2026-10-08 |url=https://www.cbsnews.com/news/hegseth-fort-hood-shooter-execution-public-nidal-hasan/ |access-date=2026-10-08 |website=www.cbsnews.com |language=en-US |title=پێنتاگۆن دەڵێت لەسێدارەدانی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکرێت - سی بی ئێس نیوز}}</ref><ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Stewart|first2=Phil|date=2026-10-08|title=پرسپۆرێکی پێنتاگۆن دەڵێت ئەمریکا لەسێدارەدانی سەربازیی تەقەکەرەکەی فۆرت ھوود بە ڕاستەوخۆ پەخش دەکات|url=https://www.reuters.com/world/us-livestream-army-execution-fort-hood-shooter-pentagon-official-says-2026-10-08/|access-date=2026-10-08|work=Reuters|language=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]]
[[پۆل:زیندووان]]
rxgawv8xcla5400we0g4aej291dbgta
تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩
0
305268
1684352
2026-10-09T11:08:58Z
Bilalinfo
57400
پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|تەقەکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ لە ویلایەتی تەکساسی ئەمریکا}}لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، تەقەکردنێکی بەکۆمەڵ لە فۆرت ھوود لە نزیک [[کیڵین|کیلیین]] لە [[تێکساس|تێکساسی]] ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویدا.<ref name="cbs01">{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/05/national/main...»ەوە
1684352
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|تەقەکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ لە ویلایەتی تەکساسی ئەمریکا}}لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، تەقەکردنێکی بەکۆمەڵ لە فۆرت ھوود لە نزیک [[کیڵین|کیلیین]] لە [[تێکساس|تێکساسی]] ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویدا.<ref name="cbs01">{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|publisher=CBS News|title=Soldier Opens Fire at Ft. Hood; 13 Dead|date=November 5, 2009|access-date=March 23, 2025|archive-date=November 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091108024006/http://www.cbsnews.com:80/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|url-status=dead|quote=Captain Isaac Taylor, a spokesman at Fort Hood, confirmed to CBS News early Friday morning that one additional victim had died of wounds sustained in the attack after hospitalization, raising the death toll to 14. At least 30 others were wounded, according to Taylor.}}</ref> [[نیداڵ حەسەن|نیدال حەسەن]]، مەیجەرێکی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و پزیشکێکی دەروونیی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]-ئەمەریکی، ١٤ کەسی کوشت و زیاتر لە ٣٠ کەسی دیکەشی بریندار کرد.<ref name="CNN20130806">{{cite web |last1=Rubin |first1=Josh |last2=Smith |first2=Matt |date=August 6, 2013 |url=http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808031435/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-date=August 8, 2013 |access-date=March 23, 2025 |title='I am the shooter,' Nidal Hasan tells Fort Hood court-martial |publisher=CNN |url-status=live}}</ref><ref name="Stripes 1" /> ئەمە کوشندەترین تەقەکردنی بەکۆمەڵ بوو لە بنکەیەکی سەربازیی ئەمەریکی و کوشندەترین پەلاماری تیرۆریستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]] تا ئەو کاتەی لەگەڵ پەلاماری سان بێرناردینۆ لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک یەک بوونەوە.<ref>{{cite news|last=Baldor|first=Lolita C.|url=http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|title=Army reprimands 9 officers in Fort Hood shooting|publisher=Associated Press|date=March 11, 2011|access-date=March 23, 2025|archive-date=March 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311044058/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|url-status=dead}}</ref>
تەقە لە [[نیداڵ حەسەن|حەسەن]] کرا و بەھۆیەوە لە کەمەر بۆ خوارەوەی ئیفلیج بوو. لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن دادگایەکی سەربازییەوە دادگایی کرا و بەپێی یاسای یەکپۆشیی دادوەریی سەربازی بە ١٣ تۆمەتی [[کوشتنی بە مەبەست]] و ٣٢ تۆمەتی ھەوڵی کوشتن تۆمەتبار کرا. لە [[دادگای سەربازی|دادگاییکردنی سەربازی]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، حەسەن لەسەر ھەموو تۆمەتەکان تاوانبار کرا و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا. چەند ڕۆژێک دوای تەقەکردنەکە، ڕاپۆرتەکانی ئامرازەکانی ڕاگەیاندن ئاشکرایان کرد کە ھێزێکی ئەرکی ھاوبەشی دژە تیرۆر ئاگاداری زنجیرەیەک ئیمەیڵی نێوان حەسەن و [[ئەنوەری عەولەقی|ئیمام]] ئەنوەری عەولەقی لە [[یەمەن]] بوون (کە لەلایەن ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەییەوە وەک مەترسییەکی ئاسایشی چاودێریی دەکرا)، و ھاوکارەکانی حەسەن بۆ چەندین ساڵ ئاگاداری ڕادیکاڵبوونی ئیسلامیی حەسەن بوون. شکستی ڕێگریکردن لە تەقەکردنەکە وای لە وەزارەتی بەرگری و نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI) کرد لێکۆڵینەوە ئەنجام بدەن، بە ئامادەبوونی کۆنگرێس.
حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان داواکاریی ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانی کوژراوانی ڕەتکردەوە بۆ پۆلێنکردنی تەقەکردنەکەی فۆرت ھوود وەک کردەوەیەکی تیرۆریستی، یاخود ھاندراو بە بیروباوەڕی ئایینیی جھیادیی [[ئیسلام]]. لە تشرینی دووەمی ٢٠١١دا، کۆمەڵێک لە ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانەکان سکاڵای یاساییان لەسەر حکومەت تۆمارکرد بەھۆی کەمتەرخەمی لە ڕێگرینەکردن لە پەلامارەکە، وە ھەروەھا ھەوڵیاندا حکومەت ناچار بکەن تەقەکردنەکە وەک تیرۆریزم پۆلێن بکات. [[پنتاگۆن|پێنتاگۆن]] ئارگومێنتی ئەوەی ھێنایەوە کە تۆمەتبارکردنی حەسەن بە تیرۆریزم لەناو سیستەمی دادوەریی سەربازیدا ڕێی تێناچێت و کردەوەیەکی لەو شێوەیە دەکرێت زیان بە توانای داواکارانی گشتیی سەربازی بگەیەنێت لە ھێشتنەوەی بڕیاری تاوانبارکردنی حەسەن.<ref name="Fort Hood victims want">{{Cite news|last1=Breed|first1=Allen G.|last2=Plushnick-Masti|first2=Ramit|url=https://apnews.com/general-news-24860847dc7e41fea65960fc5fcbe9d0|date=August 10, 2013|title=Fort Hood victims want shooting designated terror|publisher=Associated Press|access-date=March 23, 2025}}</ref>
حەسەن لە سەربازگەی چاکسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرس لە [[کانزاس]] زیندانی کراوە، و چاوەڕێی لەسێدارەدان دەکات بە دەستڕێژی گوللە، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لەلایەن [[دۆناڵد ترەمپ|سەرۆک ترەمپەوە]] پەسەند کرا. لە هەمان مانگدا، ئادەم تێلێ، جێگری وەزیری سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان دیاری کرد کە لەسێدارەدانی حەسەن لە ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر١ی دوای نیوەڕۆ بەپێی کاتی ناوخۆیی لە فۆرت ھوود جێبەجێ بکرێت.<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=Mass murderer Nidal Hasan set for Dec. 3 execution by firing squad at Fort Hood, email states - CBS Texas}}</ref> ئەگەر حەسەن لەسێدارە بیدرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کە لەسێدارە بدرێت لە دوای جۆن ئەی بینێت کە لە ساڵی ١٩٦١ بەھۆی [[دەستدرێژی سێکسی|دەستدرێژی]] و ھەوڵی کوشتنەوە لەسێدارە درا. [[پیت ھێگسێت|پێت هێگسێت]]، [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا]] وتی کە لەسێدارەدانەکە بۆ بینینی گشتی بە شێوەی [[وەشانی زیندوو|پەخشی ڕاستەوخۆ]] دەبێت.
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category}}
- [http://www.hood.army.mil/ فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401075909/http://www.hood.army.mil/|date=١ی نیسانی ٢٠١٩}} ماڵپەڕی فەرمی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان - [http://www.forthoodsentinel.com/story.php?id=2426 فۆرت ھوود سێنتینڵ] ڕۆژنامەی فۆرت ھوود - [http://www.cnn.com/SPECIALS/2009/fort.hood.shootings/ تەقەکردنەکانی فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[سی ئێن ئێن]]'' - [https://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/subjects/f/fort_hood_texas/index.html بنکەی سەربازیی فۆرت ھوود (تێکساس)] و [https://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/h/nidal_malik_hasan/index.html نیدال مالیک حەسەن] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-srv/special/nation/fort-hood.html تەقەکردنەکان لە فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[واشینگتن پۆست]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/gallery/2009/11/10/GA2009111000920.html?hpid=topnews پێشکەشکردنێک دەربارەی ئیسلام لەلایەن نیدال مالیک حەسەن] (ماڵپەڕی ''[[واشینگتن پۆست]]'') - [http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood ڕووداوی تەقەکردن لە فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110030613/http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood|date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}} – پێشانگای وێنەیی لەلایەن گۆڤاری ''لایف''
[[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:تێکساس]]
[[پۆل:تیرۆرکردن]]
70bgb80cr52n0b02een3nog5pgb72l3
1684356
1684352
2026-10-09T11:18:43Z
Bilalinfo
57400
1684356
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|تەقەکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ لە ویلایەتی تەکساسی ئەمریکا}}{{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|سەردێڕ=تەقەکردنەکەی فۆرت هود لە ۲۰۰۹|وێنە=File:Flickr - The U.S. Army - Preparing the wounded for transport at Fort Hood.jpg|ژێرنووسی_وێنە=کارمەندانی فریاگوزاری سەرەتایی بریندارەکان ئامادە دەکەن بۆ گواستنەوەیان لە ڕێگەی ئامبولانسە چاوەڕوانکراوەکانەوە لە نزیک سەنتەری ئامادەکاری سەربازانی فۆرت هود|نەخشە=Bell FortHood.svg{{!}}class=skin-invert|ژێرنووسی_نەخشە=شوێنی کەمپی سەرەکیی فۆرت هود لە [[بیل کاونتی، تێکساس|بیل کاونتی]]|شوێن=فۆرت هود، تێکساس، ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئامانج=سەربازانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان و مەدەنییەکان|پۆتانەکان={{Coord|31|8|33|N|97|47|47|W|display=inline,title}}|ڕێکەوت={{start date and age|2009|11|5}}|کاتی کاتژمێر={{circa}} ۱:۳٤ – ۱:٤٤ی پ.ن|ناوچەی کاتی=[[ناوچەی کاتیی ناوەندی|CST]]؛ [[پاشکۆی کاتی گەردوونی|-٠٦:٠٠]]|جۆر={{hlist|[[تەقەکردنی بەکۆمەڵ]]|[[کوژرانی بەکۆمەڵ]]|[[تەقەکردن لە شوێنی کار]]|[[تیرۆریزمی ناوخۆیی]]}}|کوژراوەکان=۱٤ (بە کۆرپەلەیەکیشەوە)|بریندارەکان=۳۳ (بە ئەنجامدەری تاوانەکەشەوە)|ئەنجامدەران=[[نیداڵ حەسەن]]|هۆکار=دژایەتیکردنی جەنگی دژی تیرۆر|چەکەکان=* دەمانچەی [[FN Five-seven]]
* دەمانچەی [[.357 Magnum]]ی سمیپ و وێسن (بەکارنەهێنراو)|تۆمەتەکان=٤٥ تۆمەت{{efn|[[کوشتن بە مەبەست]] (۱۳ تۆمەت)<br>[[هەوڵی کوشتن]] (۳۲ تۆمەت)}}|بڕیار=تاوانبار لەسەر هەموو تۆمەتەکان|سزادان=سزای مەرگ}}
لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، تەقەکردنێکی بەکۆمەڵ لە فۆرت ھوود لە نزیک [[کیڵین|کیلیین]] لە [[تێکساس|تێکساسی]] ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویدا.<ref name="cbs01">{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|publisher=CBS News|title=Soldier Opens Fire at Ft. Hood; 13 Dead|date=November 5, 2009|access-date=March 23, 2025|archive-date=November 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091108024006/http://www.cbsnews.com:80/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|url-status=dead|quote=Captain Isaac Taylor, a spokesman at Fort Hood, confirmed to CBS News early Friday morning that one additional victim had died of wounds sustained in the attack after hospitalization, raising the death toll to 14. At least 30 others were wounded, according to Taylor.}}</ref> [[نیداڵ حەسەن|نیدال حەسەن]]، مەیجەرێکی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و پزیشکێکی دەروونیی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]-ئەمەریکی، ١٤ کەسی کوشت و زیاتر لە ٣٠ کەسی دیکەشی بریندار کرد.<ref name="CNN20130806">{{cite web |last1=Rubin |first1=Josh |last2=Smith |first2=Matt |date=August 6, 2013 |url=http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808031435/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-date=August 8, 2013 |access-date=March 23, 2025 |title='I am the shooter,' Nidal Hasan tells Fort Hood court-martial |publisher=CNN |url-status=live}}</ref><ref name="Stripes 1" /> ئەمە کوشندەترین تەقەکردنی بەکۆمەڵ بوو لە بنکەیەکی سەربازیی ئەمەریکی و کوشندەترین پەلاماری تیرۆریستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]] تا ئەو کاتەی لەگەڵ پەلاماری سان بێرناردینۆ لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک یەک بوونەوە.<ref>{{cite news|last=Baldor|first=Lolita C.|url=http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|title=Army reprimands 9 officers in Fort Hood shooting|publisher=Associated Press|date=March 11, 2011|access-date=March 23, 2025|archive-date=March 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311044058/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|url-status=dead}}</ref>
تەقە لە [[نیداڵ حەسەن|حەسەن]] کرا و بەھۆیەوە لە کەمەر بۆ خوارەوەی ئیفلیج بوو. لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن دادگایەکی سەربازییەوە دادگایی کرا و بەپێی یاسای یەکپۆشیی دادوەریی سەربازی بە ١٣ تۆمەتی [[کوشتنی بە مەبەست]] و ٣٢ تۆمەتی ھەوڵی کوشتن تۆمەتبار کرا. لە [[دادگای سەربازی|دادگاییکردنی سەربازی]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، حەسەن لەسەر ھەموو تۆمەتەکان تاوانبار کرا و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا. چەند ڕۆژێک دوای تەقەکردنەکە، ڕاپۆرتەکانی ئامرازەکانی ڕاگەیاندن ئاشکرایان کرد کە ھێزێکی ئەرکی ھاوبەشی دژە تیرۆر ئاگاداری زنجیرەیەک ئیمەیڵی نێوان حەسەن و [[ئەنوەری عەولەقی|ئیمام]] ئەنوەری عەولەقی لە [[یەمەن]] بوون (کە لەلایەن ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەییەوە وەک مەترسییەکی ئاسایشی چاودێریی دەکرا)، و ھاوکارەکانی حەسەن بۆ چەندین ساڵ ئاگاداری ڕادیکاڵبوونی ئیسلامیی حەسەن بوون. شکستی ڕێگریکردن لە تەقەکردنەکە وای لە وەزارەتی بەرگری و نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI) کرد لێکۆڵینەوە ئەنجام بدەن، بە ئامادەبوونی کۆنگرێس.
حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان داواکاریی ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانی کوژراوانی ڕەتکردەوە بۆ پۆلێنکردنی تەقەکردنەکەی فۆرت ھوود وەک کردەوەیەکی تیرۆریستی، یاخود ھاندراو بە بیروباوەڕی ئایینیی جھیادیی [[ئیسلام]]. لە تشرینی دووەمی ٢٠١١دا، کۆمەڵێک لە ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانەکان سکاڵای یاساییان لەسەر حکومەت تۆمارکرد بەھۆی کەمتەرخەمی لە ڕێگرینەکردن لە پەلامارەکە، وە ھەروەھا ھەوڵیاندا حکومەت ناچار بکەن تەقەکردنەکە وەک تیرۆریزم پۆلێن بکات. [[پنتاگۆن|پێنتاگۆن]] ئارگومێنتی ئەوەی ھێنایەوە کە تۆمەتبارکردنی حەسەن بە تیرۆریزم لەناو سیستەمی دادوەریی سەربازیدا ڕێی تێناچێت و کردەوەیەکی لەو شێوەیە دەکرێت زیان بە توانای داواکارانی گشتیی سەربازی بگەیەنێت لە ھێشتنەوەی بڕیاری تاوانبارکردنی حەسەن.<ref name="Fort Hood victims want">{{Cite news|last1=Breed|first1=Allen G.|last2=Plushnick-Masti|first2=Ramit|url=https://apnews.com/general-news-24860847dc7e41fea65960fc5fcbe9d0|date=August 10, 2013|title=Fort Hood victims want shooting designated terror|publisher=Associated Press|access-date=March 23, 2025}}</ref>
حەسەن لە سەربازگەی چاکسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرس لە [[کانزاس]] زیندانی کراوە، و چاوەڕێی لەسێدارەدان دەکات بە دەستڕێژی گوللە، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لەلایەن [[دۆناڵد ترەمپ|سەرۆک ترەمپەوە]] پەسەند کرا. لە هەمان مانگدا، ئادەم تێلێ، جێگری وەزیری سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان دیاری کرد کە لەسێدارەدانی حەسەن لە ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر١ی دوای نیوەڕۆ بەپێی کاتی ناوخۆیی لە فۆرت ھوود جێبەجێ بکرێت.<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=Mass murderer Nidal Hasan set for Dec. 3 execution by firing squad at Fort Hood, email states - CBS Texas}}</ref> ئەگەر حەسەن لەسێدارە بیدرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کە لەسێدارە بدرێت لە دوای جۆن ئەی بینێت کە لە ساڵی ١٩٦١ بەھۆی [[دەستدرێژی سێکسی|دەستدرێژی]] و ھەوڵی کوشتنەوە لەسێدارە درا. [[پیت ھێگسێت|پێت هێگسێت]]، [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا]] وتی کە لەسێدارەدانەکە بۆ بینینی گشتی بە شێوەی [[وەشانی زیندوو|پەخشی ڕاستەوخۆ]] دەبێت.
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category}}
- [http://www.hood.army.mil/ فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401075909/http://www.hood.army.mil/|date=١ی نیسانی ٢٠١٩}} ماڵپەڕی فەرمی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان - [http://www.forthoodsentinel.com/story.php?id=2426 فۆرت ھوود سێنتینڵ] ڕۆژنامەی فۆرت ھوود - [http://www.cnn.com/SPECIALS/2009/fort.hood.shootings/ تەقەکردنەکانی فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[سی ئێن ئێن]]'' - [https://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/subjects/f/fort_hood_texas/index.html بنکەی سەربازیی فۆرت ھوود (تێکساس)] و [https://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/h/nidal_malik_hasan/index.html نیدال مالیک حەسەن] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-srv/special/nation/fort-hood.html تەقەکردنەکان لە فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[واشینگتن پۆست]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/gallery/2009/11/10/GA2009111000920.html?hpid=topnews پێشکەشکردنێک دەربارەی ئیسلام لەلایەن نیدال مالیک حەسەن] (ماڵپەڕی ''[[واشینگتن پۆست]]'') - [http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood ڕووداوی تەقەکردن لە فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110030613/http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood|date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}} – پێشانگای وێنەیی لەلایەن گۆڤاری ''لایف''
[[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:تێکساس]]
[[پۆل:تیرۆرکردن]]
7j36y3bgsuw7wzer7da0dpka3prswnp
1684357
1684356
2026-10-09T11:19:07Z
Bilalinfo
57400
1684357
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|تەقەکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ لە ویلایەتی تەکساسی ئەمریکا}}{{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|سەردێڕ=تەقەکردنەکەی فۆرت هود لە ۲۰۰۹|وێنە=File:Flickr - The U.S. Army - Preparing the wounded for transport at Fort Hood.jpg|ژێرنووسی_وێنە=کارمەندانی فریاگوزاری سەرەتایی بریندارەکان ئامادە دەکەن بۆ گواستنەوەیان لە ڕێگەی ئامبولانسە چاوەڕوانکراوەکانەوە لە نزیک سەنتەری ئامادەکاری سەربازانی فۆرت هود|نەخشە=Bell FortHood.svg{{!}}class=skin-invert|ژێرنووسی_نەخشە=شوێنی کەمپی سەرەکیی فۆرت هود لە [[بیل کاونتی، تێکساس|بیل کاونتی]]|شوێن=فۆرت هود، تێکساس، ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئامانج=سەربازانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان و مەدەنییەکان|پۆتانەکان={{Coord|31|8|33|N|97|47|47|W|display=inline,title}}|ڕێکەوت={{start date and age|2009|11|5}}|کاتی کاتژمێر={{circa}} ۱:۳٤ – ۱:٤٤ی پ.ن|ناوچەی کاتی=[[ناوچەی کاتیی ناوەندی|CST]]؛ [[پاشکۆی کاتی گەردوونی|-٠٦:٠٠]]|جۆر={{hlist|[[تەقەکردنی بەکۆمەڵ]]|[[کوژرانی بەکۆمەڵ]]|[[تەقەکردن لە شوێنی کار]]|[[تیرۆریزمی ناوخۆیی]]}}|کوژراوەکان=۱٤ (بە کۆرپەلەیەکیشەوە)|بریندارەکان=۳۳ (بە ئەنجامدەری تاوانەکەشەوە)|ئەنجامدەران=[[نیداڵ حەسەن]]|هۆکار=دژایەتیکردنی جەنگی دژی تیرۆر|چەکەکان=* دەمانچەی [[FN Five-seven]]
* دەمانچەی [[.357 Magnum]]ی سمیپ و وێسن (بەکارنەهێنراو)|تۆمەتەکان=٤٥ تۆمەت{{efn|[[کوشتن بە مەبەست]] (۱۳ تۆمەت)<br>[[هەوڵی کوشتن]] (۳۲ تۆمەت)}}|بڕیار=تاوانبار لەسەر هەموو تۆمەتەکان|سزادان=سزای مەرگ}}
لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، تەقەکردنێکی بەکۆمەڵ لە فۆرت ھوود لە نزیک [[کیڵین|کیلیین]] لە [[تێکساس|تێکساسی]] ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویدا.<ref name="cbs01">{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|publisher=CBS News|title=Soldier Opens Fire at Ft. Hood; 13 Dead|date=November 5, 2009|access-date=March 23, 2025|archive-date=November 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091108024006/http://www.cbsnews.com:80/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|url-status=dead|quote=Captain Isaac Taylor, a spokesman at Fort Hood, confirmed to CBS News early Friday morning that one additional victim had died of wounds sustained in the attack after hospitalization, raising the death toll to 14. At least 30 others were wounded, according to Taylor.}}</ref> [[نیداڵ حەسەن|نیدال حەسەن]]، مەیجەرێکی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و پزیشکێکی دەروونیی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]-ئەمەریکی، ١٤ کەسی کوشت و زیاتر لە ٣٠ کەسی دیکەشی بریندار کرد.<ref name="CNN20130806">{{cite web |last1=Rubin |first1=Josh |last2=Smith |first2=Matt |date=August 6, 2013 |url=http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808031435/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-date=August 8, 2013 |access-date=March 23, 2025 |title='I am the shooter,' Nidal Hasan tells Fort Hood court-martial |publisher=CNN |url-status=live}}</ref><ref name="Stripes 1" /> ئەمە کوشندەترین تەقەکردنی بەکۆمەڵ بوو لە بنکەیەکی سەربازیی ئەمەریکی و کوشندەترین پەلاماری تیرۆریستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]] تا ئەو کاتەی لەگەڵ پەلاماری سان بێرناردینۆ لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک یەک بوونەوە.<ref>{{cite news|last=Baldor|first=Lolita C.|url=http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|title=Army reprimands 9 officers in Fort Hood shooting|publisher=Associated Press|date=March 11, 2011|access-date=March 23, 2025|archive-date=March 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311044058/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|url-status=dead}}</ref>
تەقە لە [[نیداڵ حەسەن|حەسەن]] کرا و بەھۆیەوە لە کەمەر بۆ خوارەوەی ئیفلیج بوو. لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن دادگایەکی سەربازییەوە دادگایی کرا و بەپێی یاسای یەکپۆشیی دادوەریی سەربازی بە ١٣ تۆمەتی [[کوشتنی بە مەبەست]] و ٣٢ تۆمەتی ھەوڵی کوشتن تۆمەتبار کرا. لە [[دادگای سەربازی|دادگاییکردنی سەربازی]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، حەسەن لەسەر ھەموو تۆمەتەکان تاوانبار کرا و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا. چەند ڕۆژێک دوای تەقەکردنەکە، ڕاپۆرتەکانی ئامرازەکانی ڕاگەیاندن ئاشکرایان کرد کە ھێزێکی ئەرکی ھاوبەشی دژە تیرۆر ئاگاداری زنجیرەیەک ئیمەیڵی نێوان حەسەن و ئیمام ئەنوەری عەولەقی لە [[یەمەن]] بوون (کە لەلایەن ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەییەوە وەک مەترسییەکی ئاسایشی چاودێریی دەکرا)، و ھاوکارەکانی حەسەن بۆ چەندین ساڵ ئاگاداری ڕادیکاڵبوونی ئیسلامیی حەسەن بوون. شکستی ڕێگریکردن لە تەقەکردنەکە وای لە وەزارەتی بەرگری و نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI) کرد لێکۆڵینەوە ئەنجام بدەن، بە ئامادەبوونی کۆنگرێس.
حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان داواکاریی ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانی کوژراوانی ڕەتکردەوە بۆ پۆلێنکردنی تەقەکردنەکەی فۆرت ھوود وەک کردەوەیەکی تیرۆریستی، یاخود ھاندراو بە بیروباوەڕی ئایینیی جھیادیی [[ئیسلام]]. لە تشرینی دووەمی ٢٠١١دا، کۆمەڵێک لە ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانەکان سکاڵای یاساییان لەسەر حکومەت تۆمارکرد بەھۆی کەمتەرخەمی لە ڕێگرینەکردن لە پەلامارەکە، وە ھەروەھا ھەوڵیاندا حکومەت ناچار بکەن تەقەکردنەکە وەک تیرۆریزم پۆلێن بکات. [[پنتاگۆن|پێنتاگۆن]] ئارگومێنتی ئەوەی ھێنایەوە کە تۆمەتبارکردنی حەسەن بە تیرۆریزم لەناو سیستەمی دادوەریی سەربازیدا ڕێی تێناچێت و کردەوەیەکی لەو شێوەیە دەکرێت زیان بە توانای داواکارانی گشتیی سەربازی بگەیەنێت لە ھێشتنەوەی بڕیاری تاوانبارکردنی حەسەن.<ref name="Fort Hood victims want">{{Cite news|last1=Breed|first1=Allen G.|last2=Plushnick-Masti|first2=Ramit|url=https://apnews.com/general-news-24860847dc7e41fea65960fc5fcbe9d0|date=August 10, 2013|title=Fort Hood victims want shooting designated terror|publisher=Associated Press|access-date=March 23, 2025}}</ref>
حەسەن لە سەربازگەی چاکسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرس لە [[کانزاس]] زیندانی کراوە، و چاوەڕێی لەسێدارەدان دەکات بە دەستڕێژی گوللە، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لەلایەن [[دۆناڵد ترەمپ|سەرۆک ترەمپەوە]] پەسەند کرا. لە هەمان مانگدا، ئادەم تێلێ، جێگری وەزیری سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان دیاری کرد کە لەسێدارەدانی حەسەن لە ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر١ی دوای نیوەڕۆ بەپێی کاتی ناوخۆیی لە فۆرت ھوود جێبەجێ بکرێت.<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=Mass murderer Nidal Hasan set for Dec. 3 execution by firing squad at Fort Hood, email states - CBS Texas}}</ref> ئەگەر حەسەن لەسێدارە بیدرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کە لەسێدارە بدرێت لە دوای جۆن ئەی بینێت کە لە ساڵی ١٩٦١ بەھۆی [[دەستدرێژی سێکسی|دەستدرێژی]] و ھەوڵی کوشتنەوە لەسێدارە درا. [[پیت ھێگسێت|پێت هێگسێت]]، [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا]] وتی کە لەسێدارەدانەکە بۆ بینینی گشتی بە شێوەی [[وەشانی زیندوو|پەخشی ڕاستەوخۆ]] دەبێت.
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category}}
- [http://www.hood.army.mil/ فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401075909/http://www.hood.army.mil/|date=١ی نیسانی ٢٠١٩}} ماڵپەڕی فەرمی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان - [http://www.forthoodsentinel.com/story.php?id=2426 فۆرت ھوود سێنتینڵ] ڕۆژنامەی فۆرت ھوود - [http://www.cnn.com/SPECIALS/2009/fort.hood.shootings/ تەقەکردنەکانی فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[سی ئێن ئێن]]'' - [https://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/subjects/f/fort_hood_texas/index.html بنکەی سەربازیی فۆرت ھوود (تێکساس)] و [https://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/h/nidal_malik_hasan/index.html نیدال مالیک حەسەن] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-srv/special/nation/fort-hood.html تەقەکردنەکان لە فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[واشینگتن پۆست]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/gallery/2009/11/10/GA2009111000920.html?hpid=topnews پێشکەشکردنێک دەربارەی ئیسلام لەلایەن نیدال مالیک حەسەن] (ماڵپەڕی ''[[واشینگتن پۆست]]'') - [http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood ڕووداوی تەقەکردن لە فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110030613/http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood|date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}} – پێشانگای وێنەیی لەلایەن گۆڤاری ''لایف''
[[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
[[پۆل:تێکساس]]
[[پۆل:تیرۆرکردن]]
1yujbljb88ec8l2sstd872h7ozaszs2